Search the Perseus Catalog for:

View: By Card

← Previous

Xerxes

Behold me, alas, a fitting subject for lamentation, born a source of ruin to my race and fatherland.

Chorus

As a greeting for your return home I will lift up an ill-omened cry of woe, the voice, versed in lamentation, of a Mariandynian mourner,
935

a wail attended by many a tear.
940

941

Xerxes

Utter a strain of lamentation, plaintive and discordant. For Fortune has now veered and turned against me.

Chorus

I will indeed utter the song of lamentation

in commemoration of your sufferings and of our strongly-manned ships, buffeted by waves; the plaintive strain of our land which mourns its sons. And I will cry aloud in lamentation, shedding many a tear.
945

950

Xerxes

Yes, for the Ionian naval force, turning the tide of battle, swept them away, the Ionian host, ravaging the dark sea and the shore of doom.
950

Chorus

Woe! woe! cry aloud, learn about the whole disaster. Where is the rest of the multitude of your comrades? Where are those who stood by your side, such as Pharandaces, Susas, Pelagon, Dotamas, and
955

Agdabatas, Psammis, and Susiscanes of Agbatana ?
960

962

Xerxes

By the shores of Salamis , dashing against its rugged shore,

I left them, fallen in death from a Tyrian ship.
965

Chorus

Woe! woe! cry aloud! Where is your beloved Pharnuchus, and the courageous Ariomardus? Where is prince Seualces,

or Lilaeus of noble lineage, Memphis , Tharybis and Masistras, Artembares and Hystaechmas? This I ask you.
970

974

Xerxes

Woe, woe is me!

They beheld ancient and hateful Athens and with one convulsive struggle (alas, alas !) poor wretches, they lie gasping on the shore.
975

Chorus

Did you really lose your trusty eye¹there, that which

counted tens upon tens of thousands of the Persians, Batanochus’ son Alpistus . . . son of Sesames, Megabates’ son, Parthos and mighty Oebares, did you leave these behind?
980

Alas, alas, the unhappy men! You speak of woe, surpassing woe, for noble Persians.
985

988

Xerxes

In truth you stir yearning in me for my gallant comrades

when you tell me of woe, surpassing woe, hateful and unforgettable. The heart within me cries out aloud for the wretched ones.
990

Chorus

And yet there are others too whom we miss: Xanthis, commander of a myriad Mardian men, and warlike Anchares,

Diaexis, too, and Arsaces, captains of the horse, Cegdadatas and Lythimnas, and Tolmus, insatiate in war. I marvel,
995

that they do not follow behind around your wheeled tent.
1000

1002

Xerxes

Gone are they who were leaders of the host.

Chorus

Gone, alas, ingloriously.

Xerxes

Alas, alas!

Chorus

Alas, alas, you powers divine, you brought ruin upon us, unexpected, unmistakable to see, as is the glance of calamity.
1005

1008

Xerxes

We have been stricken by misfortune such as will endure for ages.

Chorus

We have been stricken; it is abundantly clear.

Xerxes

By strange woe, strange woe!
1010

Chorus

It was with bad luck that we encountered Ionia ’s mariners. Unfortunate in war, indeed, is Persia ’s race.

1014

Xerxes

How true it is. In the loss of so great an army

I have indeed been dealt a blow, wretched as I am.
1015

Chorus

What that belonged to Persia , unfortunate one, has not been destroyed?

Xerxes

Do you see this remnant of my royal robe?

Chorus

Yes, I do indeed.

Xerxes

And this quiver—
1020

Chorus

What is this you say has been saved?

Xerxes

Treasury for shafts?

Chorus

Truly a small remnant from an ample store.

Xerxes

We have been deprived of defenders.

Chorus

Ionia ’s people shrink not from the spear.
1025

1026

Xerxes

They are a war-like people. I have lived to behold a calamity I never expected.

Chorus

Are you speaking of the routed multitude which manned your ships?

Xerxes

And I rent my robe at the disastrous event.
1030

Chorus

Alas, alas!

Xerxes

No, far worse than alas.

Chorus

Yes, for twofold and threefold—

Xerxes

Pain to us, but exultation to our enemies

Chorus

Yes, and our strength has been maimed.
1035

Xerxes

I am stripped of my escort.

Chorus

By the disasters of your comrades upon the sea.

1038

Xerxes

Weep, weep over our calamity, and depart to your homes.

Chorus

Alas, alas, woe, woe!

Xerxes

Cry aloud now in response to me.
1040

Chorus

A wretched offering from the wretched to the wretched.

Xerxes

Cry out, tuning your strain to mine.

Chorus

Oh, oh! That which has happened is grievous indeed.

Alas, for I too share in your sorrow.
1045

1046

Xerxes

Strike, strike, and groan for my sake.

Chorus

I weep in lamentation!

Xerxes

Now cry aloud in response to me.

Chorus

This care, my lord, is mine.

Xerxes

Lift up your voice now in lamentation.
1050

Chorus

Oh, oh! And with our wailing, alas, will be mingled bruising blows and shrieks of pain.

1054

Xerxes

Beat your breast too, and raise the Mysian wail.

Chorus

Anguish, anguish!
1055

Xerxes

And tear, I beg of you, the white hair from your beard.

Chorus

With clenched nails, with clenched nails, with loud wailing.

Xerxes

And utter shrill cries.

Chorus

This too I will do.

1060

Xerxes

And with your fingers tear the robe which drapes you.
1060

Chorus

Anguish, anguish!

Xerxes

Pluck out your locks, and lament our host.

Chorus

With clenched nails, with clenched nails, with loud wailing.

Xerxes

Let tears moisten your eyes.

Chorus

I am drenched with tears.
1065

1066

Xerxes

Cry aloud now in response to me.

Chorus

Alas, alas!

Xerxes

With sounds of wailing go to your homes.

Chorus

Alas, alas!
1070

Xerxes

Alas! through the city.

Chorus

Alas, indeed!

Xerxes

Pour forth your wails as you move along with soft steps.

Chorus

Alas, alas, O Persian land, grievous now to walk upon!

Xerxes

Ah me!

Those that perished in three-tiered galleys, ah me!
1075

Chorus

I will escort you with dismal sounds of woe. Exeunt omnes

Persians. Aeschylus. Herbert Weir Smyth (Translator). New York. 1922.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by The Annenberg CPB/Project.

Current edition Perseus

Persians (English) (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.))

Editions (6)

Πέρσαι Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 932-1076 focus

Ξέρξης

ὅδʼ ἐγώ, οἰοῖ, αἰακτὸς

μέλεος γέννᾳ γᾷ τε πατρῴᾳ

κακὸν ἄρʼ ἐγενόμαν.

Χορός

πρόσφθογγόν σοι νόστου τὰν
935

κακοφάτιδα βοάν,

κακομέλετον ἰὰν

Μαριανδυνοῦ θρηνητῆρος

πέμψω πέμψω,

πολύδακρυν ἰαχάν.
940

941

Ξέρξης

ἵετʼ αἰανῆ καὶ πάνδυρτον

δύσθροον αὐδάν. δαίμων γὰρ ὅδʼ αὖ

μετάτροπος ἐπʼ ἐμοί.

Χορός

ἥσω τοι τὰν πάνδυρτον,

σὰ πάθη τε σέβων
945

ἁλίτυπά τε βάρη,

πόλεως γέννας πενθητῆρος·

κλάγξω κλάγξω

δὲ γόον ἀρίδακρυν.

950

Ξέρξης

Ἰάνων γὰρ ἀπηύρα,
950

Ἰάνων ναύφρακτος

Ἄρης ἑτεραλκὴς

νυχίαν πλάκα κερσάμενος

δυσδαίμονά τʼ ἀκτάν.

Χορός

οἰοιοῖ βόα καὶ πάντʼ ἐκπεύθου.—
955

ποῦ δὲ φίλων ἄλλος ὄχλος,

ποῦ δέ σοι παραστάται,

οἷος ἦν Φαρανδάκης,

Σούσας, Πελάγων, καὶ Δοτάμας, ἠδʼ Ἀ-

γδαβάτας, Ψάμμις, Σουσισκάνης τʼ
960

Ἀγβάτανα λιπών;

962

Ξέρξης

ὀλοοὺς ἀπέλειπον

Τυρίας ἐκ ναὸς

ἔρροντας ἐπʼ ἀκταῖς

Σαλαμινιάσι στυφελοῦ
965

θείνοντας ἐπʼ ἀκτᾶς.

Χορός

οἰοιοῖ, βόα· ποῦ σοι Φαρνοῦχος

Ἀριόμαρδός τʼ ἀγαθός,

ποῦ δὲ Σευάλκης ἄναξ,

ἢ Λίλαιος εὐπάτωρ,
970

Μέμφις, Θάρυβις, καὶ Μασίστρας,

Ἀρτεμβάρης τʼ ἠδʼ Ὑσταίχμας;

τάδε σʼ ἐπανερόμαν.

974

Ξέρξης

ἰὼ ἰώ μοί μοι

τὰς ὠγυγίους κατιδόντες
975

στυγνὰς Ἀθάνας πάντες ἑνὶ πιτύλῳ,

ἐὴ ἐή, τλάμονες ἀσπαίρουσι χέρσῳ.

Χορός

ἦ καὶ τὸν Περσᾶν αὐτοῦ

τὸν σὸν πιστὸν πάντʼ ὀφθαλμὸν

μυρία μυρία πεμπαστὰν
980

Βατανώχου παῖδʼ Ἄλπιστον

τοῦ Σησάμα τοῦ Μεγαβάτα,

Πάρθον τε μέγαν τʼ Οἰβάρην

ἔλιπες ἔλιπες;

ὢ ὢ ὢ δᾴων.
985

Πέρσαις ἀγαυοῖς κακὰ πρόκακα λέγεις.

988

Ξέρξης

ἰὼ ἰὼ δῆτα

ἴυγγʼ ἀγαθῶν ἑτάρων μοι ὑπομιμνήσκεις

κινεῖς ἄλαστα στυγνὰ πρόκακα λέγων.
990

βοᾷ βοᾷ μοι μελέων ἔντοσθεν ἦτορ.

Χορός

καὶ μὴν ἄλλους γε ποθοῦμεν,

Μάρδων ἀνδρῶν μυριοταγὸν

Ξάνθιν ἄρειόν τʼ Ἀγχάρην,

Δίαιξίν τʼ ἠδʼ Ἀρσάκην
995

ἱππιάνακτας,

Κηγδαδάταν καὶ Λυθίμναν

Τόλμον τʼ αἰχμᾶς ἀκόρεστον.

ἔταφον ἔταφον,

οὐκ ἀμφὶ σκηναῖς
1000

τροχηλάτοισιν ὄπιθεν δʼ· ἑπομένους.

1002

Ξέρξης

βεβᾶσι γὰρ τοίπερ ἀγρέται στρατοῦ.

Χορός

βεβᾶσιν, οἴ, νώνυμοι.

Ξέρξης

ἰὴ ἰή, ἰὼ ἰώ.

Χορός

ἰὼ ἰώ, δαίμονες,
1005

ἔθεθʼ ἄελπτον κακὸν

διαπρέπον, οἷον δέδορκεν Ἄτα.

1008

Ξέρξης

πεπλήγμεθʼ οἵᾳ διʼ αἰῶνος τύχᾳ·

Χορός

πεπλήγμεθʼ· εὔδηλα γάρ·

Ξέρξης

νέᾳ νέᾳ δύᾳ δύᾳ.
1010

Χορός

κύρσαντες οὐκ εὐτυχῶς

Ἰάνων ναυβατᾶν.

δυσπόλεμον δὴ γένος τὸ Περσᾶν.

1014

Ξέρξης

πῶς δʼ οὔ; στρατὸν μὲν τοσοῦ-

τον τάλας πέπληγμαι.
1015

Χορός

τί δʼ οὔκ; ὄλωλεν μεγάλως τὰ Περσᾶν.

Ξέρξης

ὁρᾷς τὸ λοιπὸν τόδε τᾶς ἐμᾶς στολᾶς;

Χορός

ὁρῶ ὁρῶ.

Ξέρξης

τόνδε τʼ ὀιστοδέγμονα—
1020

Χορός

τί τόδε λέγεις σεσωσμένον;

Ξέρξης

θησαυρὸν βελέεσσιν;

Χορός

βαιά γʼ ὡς ἀπὸ πολλῶν.

Ξέρξης

ἐσπανίσμεθʼ ἀρωγῶν.

Χορός

Ἰάνων λαὸς οὐ φυγαίχμας.
1025

1026

Ξέρξης

ἀγανόρειος· κατεῖ-

δον δὲ πῆμʼ ἄελπτον.

Χορός

τραπέντα ναύφρακτον ἐρεῖς ὅμιλον;

Ξέρξης

πέπλον δʼ ἐπέρρηξʼ ἐπὶ συμφορᾷ κακοῦ.
1030

Χορός

παπαῖ παπαῖ.

Ξέρξης

καὶ πλέον ἢ παπαῖ μὲν οὖν.

Χορός

δίδυμα γάρ ἐστι καὶ τριπλᾶ—

Ξέρξης

λυπρά, χάρματα δʼ ἐχθροῖς.

Χορός

καὶ σθένος γʼ ἐκολούσθη—
1035

Ξέρξης

γυμνός εἰμι προπομπῶν.

Χορός

φίλων ἄταισι ποντίαισιν·

1038

Ξέρξης

δίαινε δίαινε πῆμα· πρὸς δόμους δʼ ἴθι.

Χορός

αἰαῖ αἰαῖ, δύα δύα.

Ξέρξης

βόα νυν ἀντίδουπά μοι.
1040

Χορός

δόσιν κακὰν κακῶν κακοῖς.

Ξέρξης

ἴυζε μέλος ὁμοῦ τιθείς.

Χορός

ὀτοτοτοτοῖ.

βαρεῖά γʼ ἅδε συμφορά.

οἲ μάλα καὶ τόδʼ ἀλγῶ.
1045

1046

Ξέρξης

ἔρεσσʼ ἔρεσσε καὶ στέναζʼ ἐμὴν χάριν.

Χορός

διαίνομαι γοεδνὸς ὤν.

Ξέρξης

βόα νυν ἀντίδουπά μοι.

Χορός

μέλειν πάρεστι, δέσποτα.

Ξέρξης

ἐπορθίαζέ νυν γόοις.
1050

Χορός

ὀτοτοτοτοῖ.

μέλαινα δʼ ἀμμεμείξεται,

οἴ, στονόεσσα πλαγά.

1054

Ξέρξης

καὶ στέρνʼ ἄρασσε κἀπιβόα τὸ Μύσιον.

Χορός

ἄνιʼ ἄνια.
1055

Ξέρξης

καί μοι γενείου πέρθε λευκήρη τρίχα.

Χορός

ἄπριγδʼ ἄπριγδα μάλα γοεδνά.

Ξέρξης

ἀύτει δʼ ὀξύ.

Χορός

καὶ τάδʼ ἔρξω.

1060

Ξέρξης

πέπλον δʼ ἔρεικε κολπίαν ἀκμῇ χερῶν.
1060

Χορός

ἄνιʼ ἄνια.

Ξέρξης

καὶ ψάλλʼ ἔθειραν καὶ κατοίκτισαι στρατόν.

Χορός

ἄπριγδʼ ἄπριγδα μάλα γοεδνά.

Ξέρξης

διαίνου δʼ ὄσσε.

Χορός

τέγγομαί τοι.
1065

1066

Ξέρξης

βόα νυν ἀντίδουπά μοι.

Χορός

οἰοῖ οἰοῖ.

Ξέρξης

αἰακτὸς ἐς δόμους κίε.

Χορός

ἰὼ ἰώ, Περσὶς αἶα δύσβατος.
1070

Ξέρξης

ἰωὰ δὴ κατʼ ἄστυ.

Χορός

ἰωὰ δῆτα, ναὶ ναί.

Ξέρξης

γοᾶσθʼ ἁβροβάται.

Χορός

ἰὼ ἰώ, Περσὶς αἶα δύσβατος.

Ξέρξης

ἰὴ ἰὴ τρισκάλμοισιν,

ἰὴ ἰή, βάρισιν ὀλόμενοι.
1075

Χορός

πέμψω τοί σε δυσθρόοις γόοις.

Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 932 focus

ΞΕ.

ὅδ᾽ ἐγὼ, οἰοῖ, αἰακτὸς

μέλεος γέννᾳ γᾷ τε πατρώᾳ

κακὸν ἄρ᾽ ἐγενόμαν.

ΧΟ.

πρόσφθογγόν σοι νόστου τὰν
935

κακοφάτιδα βοὰν, κακομέλετον ἰαν

Μαριανδυνοῦ θρηνητῆρος

πέμψω πολύδακρυν ἰακχάν.

ΞΕ.

ἵετ᾿ αἰανῆ πάνδυρτον
940

δύσθροον αὐδάν. δαίμων γὰρ ὅδ᾽ αὖ

μετάτροπος ἐπ᾿ ἐμοί.

ΧΟ.

ἥσω τοι καὶ πάνδυρτον,

λαοπαθῆ τε σεβίζων ἁλίτυπά τε βάρη,
945

πόλεως γέννας πενθητῆρος.

κλάγξω δ᾽ αὖ γόον ἀρίδακρυν.

ΞΕ.

Ἰάνων γὰρ ἀπηύρα,

Ἰάνων ναύφαρκτος
950

"Αρης ἑτεραλκὴς

νυχίαν πλάκα κερσάμενος

δυσδαίμονά τ᾽ ἀκτάν.

ΧΟ.

οἰοιοῖ βόα καὶ πάντ' ἐκπεύθου.

ποῦ δὲ φίλων ἄλλος ὄχλος,
955

ποῦ δὲ σοὶ παραστάται,

οἷος ἦν Φαρανδάκης,

Σούσας, Πελάγων,

Δοτάμας ἠδ᾽ Ἀγδαβάτας, Ψάμμις,

Σουσισκάνης τ

960

Ἀγβάτανα προλιπών.

ΞΕ.

ὀλοοὺς ἀπέλειπον

Τυρίας ἐκ ναὸς

ἔρροντας ἐπ᾿ ἀκταῖς

Σαλαμινιάσι στυφελοῦ .

θείνοντας ἐπ᾿ ἀκτᾶς.
965

ΧΟ.

οἰοιοῖ βόα, ποῦ σοι Φαρνοῦχος

Ἀριόμαρδός τ᾽ ἀγαθὸς,

ποῦ δὲ Σευάλκης ἄναξ,

ἢ Λίλαιος εὐπάτωρ,

Μέμφις, θάρυβις
970

καὶ Μασίστρας Ἀρτεμβάρης τ'

ἠδ᾽ Ὑσταίχμας;

τάδε σ᾽ ἐπανερόμαν.

ΞΕ.

ἰὰ ἰώ μοι,

τὰς ἀγυγίους κατιδόντες
975

στυγνὰς

Ἀθάνας πάντες ἑνὶ πιτύλῳ,
975

ἐὴ ἐὴ, τλάμονες ἀσπαίρουσι χέρσῳ.

ΧΟ.

ἦ καὶ τὸν Περσᾶν αὐτοῦ

τὸν σὸν πιστὸν πάντ᾽ ὀφθαλμὸν
980

μυρία μυρία πεμπαστὰν

Βατανώχου παῖδ᾽ ῎Αλπιστον

τοῦ Σεισάμα τοῦ Μεγαβάτα,

Πάρθον τε μέγαν τ᾽ Οἰβάρην

ἔλιπες ἔλιπες; ὦ ὦ ὦ δᾴων.
985

Πέρσαις ἀγαυοῖς κακὰ πρόκακα λέγεις.

ΞΕ.

ἴυγγά μοι δῆτ᾽

ἀγαθῶν ἑτάρων ὑπομιμνήσκεις,

ἄλαστ᾽ ἄλαστα στυγνὰ πρόκακα λέγων.
990

βοᾷ βοᾷ μοι μελέων ἔντοσθεν ἦτορ.

ΧΟ.

καὶ μὴν ἄλλους γε ποθοῦμεν,

Μάρδων ἀνδρῶν μυριοταγὸν

Ξάνθιν ἄρειόν τ' Ἀγχάρην,
995

Δίαιξίν τ' ἠδ᾽ Ἀρσάκην

ἱππιάνακτας,

Κηγδαδάταν καὶ Λυθίμναν

Τόλμον τ' αἰχμᾶς ἀκόρεστον.

ἔταφον ἔταφον, οὐκ ἀμφὶ σκηναῖς
1000

τροχηλάτοισιν ὄπιθεν ἑπόμενοι.

ΞΕ.

βεβᾶσι γὰρ τοίπερ ἀγρέται στρατοῦ.

ΧΟ.

βεβᾶσιν, οἳ, νώνυμοι.

ΞΕ.

ἰὴ ἰὴ, ἰὼ ἰώ.

ΧΟ.

ἰὼ ἰὼ δαίμονες, ἔθεσθ᾽ ἄελπτον κακὸν
1005

ζαπρέπον, οἷον δέδορκεν Ἄτα.

ΞΕ.

πεπλήγμεθ', οἷαι διαίμονες τύχαι

ΧΟ.

πεπλήγμεθ᾽· εὔδηλα γὰρ,

ΞΕ.

νέαι νέαι δύαι δύαι·
1010

ΧΟ.

Ἰαόνων ναυβατᾶν

κύρσαντες οὐκ εὐτυχῶς.

δυσπόλεμον δὴ γένος τὸ Περσᾶν.

ΞΕ.

πῶς δ᾽ οὔ; στρατὸν μὲν τοσοῦτον τάλας πεπληγμαι.

ΧΟ.

τί δ᾽ οὔκ; ὄλωλεν μεγάλως τὰ Περσᾶν.
1015

ΞΕ.

ὁρᾶς τὸ λοιπὸν τόδε τᾶς ἐμᾶς στολᾶς;

ΧΟ.

ὁρῶ ὁρῶ.

ΞΕ.

τόνδε τ᾽ οἰστοδέγμονα
1020

ΧΟ.

τί τόδε λέγεις σεσωσμένον;

ΞΕ.

θησαυρὸν βελέεσσιν.

ΧΟ.

βαιά γ᾽ ὡς ἀπὸ πολλῶν.

ΞΕ.

ἐσπανίσμεθ᾽ ἀρωγῶν.

ΧΟ.

Ἰάνων λαὸς οὐ φυγαίχμας.
1025

ΞΕ.

ἀγανόρειος· κατεῖδον δὲ πῆμ᾽ ἄελπτον.

ΧΟ.

τραπέντα ναύφαρκτον ἐρεῖς ὅμιλον;

ΞΕ.

πέπλον δ᾽ ἐπέρρηξ᾽ ἐπὶ συμφορᾷ κακοῦ.
1030

ΧΟ.

παπαῖ παπαῖ.

ΞΕ.

καὶ πλέον ἢ παπαῖ μὲν οὖν.

ΧΟ.

δίδυμα γάρ ἐστι καὶ τριπλᾶ.

ΞΕ.

λυπρὰ, χάρματα δ᾽ ἐχθροῖς.

ΧΟ.

καὶ σθένος γ᾽ ἐκολούσθη.
1035

ΞΕ.

γυμνός εἰμι προπομπῶν.

ΧΟ.

φίλων ἄταισι ποντίαισιν.

ΞΕ.

δίαινε δίαινε πῆμα· πρὸς δόμους δ᾽ ἴθι.

ΧΟ.

διαίνομαι γοεδνὸς ὤν.

ΞΕ.

βόα νυν ἀντίδουπά μοι.
1040

ΧΟ.

δόσιν κακὰν κακῶν κακοίς.

ΞΕ.

ἴΰζε μέλος ὁμοῦ τιθείς.

ΧΟ.

ὀτοτοτοῖ.

βαρεϊά γ᾽ ἅδε συμφορά.

οἳ μάλα καὶ τόδ᾽ ἀλγῶ.
1045

ΞΕ.

ἔρεσσ᾽ ἔρεσσε καὶ στέναζ᾽ ἐμὴν χάριν

ΧΟ.

αἰαῖ αἰαῖ, δύα δύα.

ΞΕ.

βόα νυν ἀντίδουπά μοι.

ΧΟ.

μέλειν πάρεστι, δέσποτα.

ΞΕ.

ἐπορθίαζέ νυν γόοις.
1050

ΧΟ.

ὀτοτοτοῖ.

μέλαινα δ᾽ ἀμμεμίξεται,

οἳ, στονόεσσα πλαγά.

ΞΕ.

καὶ στέρν ἄρασσε κἀπιβῶ τὸ Μύσιον.

ΧΟ.

ἄνι' ἄνια.
1055

ΞΕ.

καί μοι γενείου πέρθε λευκήρη τρίχα.

ΧΟ.

ἄπριγδ᾽ ἄπριγδα μάλα γοεδνά.

ΞΕ.

ἀΰτει δ᾽ ὀξύ.

ΧΟ.

καὶ τάδ᾽ ἔρξω.

ΞΕ.

πέπλον δ᾽ ἔρεικε κολπίαν ἀκμῇ χερῶν.
1060

ΧΟ.

ἄνι' ἄνια.

ΞΕ.

καὶ ψάλλ᾽ ἔθειραν καὶ κατοίκτισαι στρατόν.

ΧΟ.

ἄπριγδ᾽ ἄπριγδα μάλα γοεδνά.

ΞΕ.

διαίνου δ᾽ ὄσσε.
1065

ΧΟ.

τέγγομαί τοι.

ΞΕ.

βόα νυν ἀντίδουπά μοι.

ΧΟ.

οἰοῖ οἰοῖ.

ΞΕ.

αἰακτὸς ἐς δόμους κίε.

ΧΟ.

ἰὼ ἰὼ, Περσὶς αἷα δύσβατος.
1070

ΞΕ.

ἰωὰ δὴ κατ᾿ ἄστυ.
1070

ΧΟ.

ἰωὰ δῆτα, ναὶ ναί.

ΞΕ.

γοᾶσθ᾽ ἁβροβάται.

ΞΕ.

ἰὴ ἰὴ τρισκάλμοισιν,

ΧΟ.

ἰὼ ἰὼ, Περσὶς αἷα δύσβατος.

ΞΕ.

ἰὴ ἰὴ, βάρισιν ὀλόμενοι.
1075

ΧΟ.

πέμψω τοί σε δυσθρόοις γόοις.

Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. Gottfried Hermann, 1852.) — 932 focus

ὅδ᾽ ἐγών, οἰοῖ, αἰακτὸς

μέλεος γέννα γῇ τε πατρώα

κακὸν ἄρ᾽ ἐγενόμην.

Χορός

πρόςφθογγόν σοι νόστου τὴν

κακοφάτιδα βοάν, κακομέλετον ἰὰν
915

Μαριανδυνοῦ θρηνητῆρος

πέμψω πέμψω πολύδακρυν ἰαχάν.

Ξέρξης

ἀντ. α'.

ἵετ' αἰανὴν πάνδυρτον

δύςθροον αὐδάν. δαίμων γὰρ ὅδ᾽ αὖ

μετάτροπος ἐπ' ἐμοί.

920

Χορός

ἥσω τοι καὶ πάνδυρτος

δαϊπανέα σέβων ἁλίτυπά τε βάρη

πόλεως γέννας πενθητῆρος·

κλάγξω κλάγξω δ᾽ ἀρίδακρυν ἰαχάν.

Ξέρξης

στρ. β'.

Ἰάνων γὰρ ἀπηύρα,

925

Ἰάνων ναύφρακτος Ἄρης ἑτεραλκὴς

νυχίαν πλάκα κερσάμενος

δυσδαίμονά τ᾽ ἀκτάν.

Χορός

οἰοιοῖ βόα, καὶ πάντ᾽ ἐκπεύθου.

ποῦ δὲ φίλων ἄλλος ὄχλος,
930

ποῦ δέ σοι παραστάται,

οἷος ἦν Φαρανδάκης,

ΠΕΡΣΑΙ. 119

Χορός

Σούσας, Πελάγων, Ψάμμις, Δοτάμας

ἠδ᾽ Ἀγδαβάτας, Σουσισκάνης

τἀκβάτανα προλιπών;
935

Ξέρξης

ἀντ. β'.

ὀλοοὺς ἀπέλειπον

Τυρίας ἐκ ναὸς ἔρροντας ἐπ᾽ ἀκταῖς

Σαλαμινιάσι στυφέλου

θείνοντας ἐπ᾽ ἀκτᾶς.

Χορός

οἰοιοῖ βόα, ποῦ σοι Φαρνοῦχος,
940

Ἀριόμαρδός τ' ἀγαθός,

ποῦ δὲ Σευάλκης ἄναξ,

ἢ Λίλαιος εὐπάτωρ,

Μέμφις, θάρυβις καὶ Μασίστρας,

Ἀρτεμβάρης τ' ἠδ᾽ Ὑσταίχμας;
945

τάδε σ᾽ ἐπανερόμαν.

Ξέρξης

στρ. γ'.

ἰώ, ἰώ μοι, τὰς ὠγυγίους κατιδόντες

στυγνὰς Ἀθάνας πάντες ἑνὶ πιτύλῳ,

ἐ ἔ,

τλάμονες ἀσπαίρουσι χέρσῳ.

950

Χορός

ἦ καὶ τὸν Περσῶν αὐτοῦ

τὸν σὸν πιστὸν πάντ' ὀφθαλμὸν

μυρία μυρία πεμπαστὰν

Βατανώχου παῖδ᾽ Ἀλπιστὸν

955

τοῦ Σησάμα τοῦ Μεγαβάτα,

Πάρθον τε μέγαν τ' Οἰβάρην

ἔλιπες ἔλιπες, οἴ, ὢ ὢ δᾴων,

Πέρσαις ἀγαυοῖς κακὰ πρόκακα λέγεις;

Ξέρξης

ἀντ. γ'.

ἵυγγά μοι δῆτ᾽ ἀγαθῶν ἑτάρων ὑπομιμνῄσκεις,

960

ἄλαστ' ἄλαστα στυγνὰ πρόκακα λέγων,

120 ΑΙΣΧΥΛΟΥ

Ξέρξης

βοᾷ βοᾷ

δὴ μελέων ἔντοσθεν ἦτορ.

Χορός

καὶ μὴν ἄλλον γε ποθοῦμεν,

Μάρδον ἀνδρῶν μυριάδαρχον,
965

Ξάνθιν, ἄρειόν τ' Ἀγχάρην,

Δίαιξίν τ' ἠδ' Ἀρσάκην

ἱππιάνακτας,

Κηγδαδάταν καὶ Λυθίμναν

Τόλμον τ' αἰχμᾶς ἀκόρεστον.
970

ἔταφον ἔταφον· οὐκ ἀμφὶ σκηναῖς

τροχηλάτοισιν, ὄπιθεν ἑπόμενοι.

Ξέρξης

στρ. δ'.

βεβᾶσι γὰρ τοίπερ ἀκρότατοι στρατοῦ.

Χορός

βεβᾶσιν, οἴ, νώνυμοι.

Ξέρξης

ἰὴ ἰή, ἰω ἰώ.
975

Χορός

ἰω ἰώ, δαίμονες δ'

ἔθεντ᾽ ἄελπτον κακόν,

πάγκακον οἷον δέδρακεν ἄτα.

Ξέρξης

ἀντ. δ'.

πεπλήγμεθ', οἷαι δι' αἰῶνος τύχαι.

Χορός

πεπλήγμεθ᾽· εὔδηλα γάρ,—
980

Ξέρξης

νέαι νέαι δύαι δύαι.

Χορός

Ἰαόνων ναυβατᾶν

κύρσαντες οὐκ εὐτυχῶς.

δυσπόλεμον δὴ γένος τὸ Περσῶν.

Ξέρξης

στρ. ε'.

πῶς δ᾽ οὐ; στρατὸν γὰρ τοσοῦ-

985

ΠΕΡΣΑΙ. 121

Ξέρξης

τον τάλας πέπληγμαι.

Χορός

τί δ᾽ οὐκ; ὄλωλεν μεγάλως τὰ Περσᾶν.

Ξέρξης

ὁρᾷς τὸ λοιπὸν τόδε τᾶς ἐμᾶς στολᾶς;

Χορός

ὁρῶ, ὁρῶ.

Ξέρξης

τόνδε δ' οἰστοδέγμονα—
990

Χορός

τί τόδε λέγεις σεσωσμένον;

Ξέρξης

θησαυρὸν βελέεσσιν;

Χορός

βαία γ᾽ ὡς ἀπὸ πολλῶν.

Ξέρξης

ἐσπανίσμεθ᾽ ἀρωγῶν.

Χορός

Ἰάων λαὸς οὐ φυγάχμας.
995

Ξέρξης

ἀντ. ε'.

ἀγανόρειος· κατεῖ-

δον δὲ πῆμ' ἄελπτον.

Χορός

τραπέντα ναύφρακτον ἐρεῖς ὅμιλον;

Ξέρξης

πέπλον δ᾽ ἐπέρρηξ᾽ ἐπὶ συμφορᾷ κακοῦ.

Χορός

παπαῖ, παπαῖ.
1000

Ξέρξης

καὶ πλέον, πλέον μὲν οὖν.

Χορός

δίδυμα γάρ ἐστι καὶ τριπλᾶ.

Ξέρξης

λυπρά, χάρματα δ᾽ ἐχθροῖς.

122 ΑΙΣΧΥΛΟΥ

Χορός

καὶ σθένος γ᾽ ἐκολούσθη.

Ξέρξης

γυμνός εἰμι προπομπῶν.
1005

Χορός

φίλων ἄταισι ποντίαισιν.

Ξέρξης

στρ. ς'.

δραῖνε, δραῖνε πῆμα, πρὸς δόμους δ᾽ ἴθι.

Χορός

αἰαῖ, αἰαῖ, δύα, δύα.

Ξέρξης

βόα νυν ἀντίδουπά μοι.

Χορός

δόσιν κακὰν κακῶν κακοῖς.
1010

Ξέρξης

ἵυζε μέλος ὁμοῦ τιθείς.

Χορός

ὀτοτοτοτοῖ.

Ξέρξης

βαρεῖα γ᾽ ἅδε συμφορά.

Χορός

οἴμοι, μάλα τοι τόδ' ἀλγῶ.

Ξέρξης

ἀντ. ς'.

ἔρεσσε, ἔρεσσε καὶ στέναζ᾽ ἐμὴν χάριν.

1015

Χορός

διαίνομαι γοεδνὸς ὤν.

Ξέρξης

βόα νυν ἀντίδουπά μοι.

Χορός

μέλειν πάρεστι, δέσποτα.

Ξέρξης

ἐπορθίαζέ νυν γόοις.

Χορός

ὀτοτοτοτοῖ.
1020

ΠΕΡΣΑΙ. 123

Χορός

μιαίνομαι γόοισι.

οἴμοι, στονόεσσα πλαγά.

Ξέρξης

στρ. ζ'.

καὶ στέρν᾽ ἄρασσε καὶ βόα τὸ Μύσιον.

Χορός

ἄνι᾽ ἄνια.

Ξέρξης

καί μοι γενείου πέρθε λευκήρη τρίχα.
1025

Χορός

ἄπριγδ᾽ ἄπριγδα μάλα γοεδνά.

Ξέρξης

αὔτει δ᾽ ὀξύ.

Χορός

καὶ τάδ᾽ ἔρξω.

Ξέρξης

ἀντ. ζ'.

πέπλον δ᾽ ἔρεικε κολπίαν ἀκμῇ χερῶν.

Χορός

ἄνι᾽ ἄνια.

Ξέρξης

καὶ ψάλλ᾽ ἔθειραν καὶ κατοίκτιζε στρατόν.
1030

Χορός

ἄπριγδ᾽ ἄπριγδα μάλα γοεδνά.

Ξέρξης

στρ. η'.

διαίνου δ᾽ ὄσσε.

Χορός

τέγγομαί τοι.

Ξέρξης

ἀντ. η'.

βόα νυν ἀντίδουπά μοι.

Χορός

οἰοῖ, οἰοῖ.

Ξέρξης

αἰακτὸς ἐς δόμους κίε.
1035

Χορός

¹

124 ΑΙΣΧΥΛΟΥ ΠΕΡΣΑΙ.

Ξέρξης

στρ. θ'.

ἰω ἰώ, Περσὶς αἶα δυσβαϋκτός.

Χορός

ἰωὰ δὴ κατ᾽ ἄστυ.

Ξέρξης

ἰωὰ δῆτα.

Χορός

ναὶ ναί.

Ξέρξης

ἀντ. θ'.

ἰὼ ἰὼ Περσὶς αἶα δυσβαϋκτός.
1040

Χορός

²

Ξέρξης

³

Χορός

ναὶ ναί. *

Ξέρξης

στρ. ι'.

ἰὴ ἰή.

Χορός

⁴

Ξέρξης

ἰὴ ἰή.

Χορός

⁵ ἁβροβάται,

Ξέρξης

ἀντ. ι'.

ἰὴ ἰή.
1045

Χορός

τρισκάλμοισιν

Ξέρξης

ἰὴ ἰή.

Χορός

βάρισιν ὀλόμενοι.

Ξέρξης

στρ. ια'.

⁶

Χορός

ἀντ. ια'.

πέμψω τοί σε δυσθρόοις γόοις.

ΠΕΡΣΑΙ (OCR draft) Experimental (ΠΕΡΣΑΙ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 932 focus

ΞΕΡΞΗΣ

Ὅδ' ἐγών, οἰοῖ, αἰακτὸς

Str. 1.

μέλεος, γέννᾳ γᾷ τε πατρῴᾳ πατρίαι

κακὸν ἄρ' ἐγενόμαν.
930

ΧΟΡΟΣ

Πρόσφθογγόν σοι νόστου τὰν

κακοφάτιδα βοάν, κακομέλετον ἰὰν

Μαριανδυνοῦ θρηνητῆρος

πέμψω πέμψω πέμψω, πολύδακρυν ἰαχάν.

ΞΕΡΞΗΣ

Ἵετ' αἰανῆ πάνδυρτον καὶ πανόδυρτον
935
Ant. 1.

δύσθροον αὐδάν· δαίμων γὰρ ὅδ' αὖ

μετάτροπος ἐπ' ἐμοί.

ΧΟΡΟΣ

Ἥσω τοι τὰν πάνδυρτον πανόδυρτον,

νεοπαθέα λαοπαθῆ τε σέβων σεβίζων ἁλίτυπά τε βάρη,

πόλεως, γέννας πενθητῆρος·
940

κλάγξω δ' αὖ γόον ἀρίδακρυν.

ΠΕΡΣΑΙ

ΞΕΡΞΗΣ

Ἰάνων γὰρ ἀπηύρα,

Str. 2.

Ἰάνων ναύφρακτος

Ἄρης ἑτεραλκὴς

νυχίαν πλάκα κερσάμενος
945

δυσδαίμονά τ' ἀκτάν.

ΧΟΡΟΣ

Οἰοῖ, βόα καὶ πάντ' ἐκπεύθου.

Ποῦ δὲ φίλων ἄλλος ὄχλος ;

ποῦ δέ σοι παραστάται,

οἷος ἦν Φαρανδάκης,
950

Σούσας, Πελάγων,

Δοτάμας καὶ δοτάμας (uel δοτάβας) ἠδ' Ἀγδαβάτας, Ψάμμις

Σουσισκάνης τ' Ἀγβάτανα τἀκβάτανα λιπών ;

ΞΕΡΞΗΣ

Ὀλοοὺς ἀπέλειπον ἀπέλιπον

Ant. 2.

Τυρίας ἐκ ναὸς
955

ἔρροντας ἐπ' ἀκταῖς

Σαλαμινιάσι σαλαμινῖσι, στυφελοῦ

θείνοντας ἐπ' ἀκτᾶς.

ΧΟΡΟΣ

Οἰοῖ, ποῦ δή δὲ σοι Φαρνοῦχος

Ἀριόμαρδός καριόμαρδος τ' ἀγαθός ;
960

ποῦ δὲ Σευάκης ἄναξ,

ἢ Λίλαιος εὐπάτωρ,

Μέμφις, θάρυβις

καὶ Μασίστρας Ἀρτεμβάρης τ'

ἠδ' Ὑσταίχμας; τάδε σ' ἐπανερόμαν -έρομαι.
965

ΞΕΡΞΗΣ

Ἰὼ ιώ μοι,

Str. 3.

τὰς ὠγυγίους κατιδόντες <τὰς> om.

στυγνὰς Ἀθάνας

πάντες ἑνὶ πιτύλῳ,

ΠΕΡΣΑΙ

ΞΕΡΞΗΣ

ἐὴ ἐή ε ε ε ε, τλάμονες ἀσ-
970

παίρουσι χέρσῳ.

ΧΟΡΟΣ

Ἦ καὶ τῶν Περσῶν αὐτοῦ

τὸν σὸν πιστὸν πάντ' ὀφθαλμόν,

μύρια μύρια πεμπαστάν,

Βατανώχου παῖδ' Ἄλπιστον
975

τοῦ Σησάμα τοῦ Μεγαβάτα,

Πάρθον τε μέγαν τ' Οἰβάρην οἰβάρην τ'

ἔλιπες ἔλιπες· ὢ ὢ < ὢ om.> δάων,

Πέρσαις ἀγαυοῖς

κακὰ πρόκακα λέγεις.
980

ΞΕΡΞΗΣ

Ἴυγγά μοι δῆτ'

Ant. 3.

ἀγαθῶν ἑτάρων ὑπομιμνήσκεις,

< ἄλαστ' om.> ἄλαστα

στυγνὰ πρόκακα λέγων·

βοᾷ βοᾷ < μοι om.> μελέων
985

ἔντοσθεν ἔνδοθεν ἦτορ.

ΧΟΡΟΣ

Καὶ μὴν ἄλλους ἄλλο γε γ' ἔτι ποθοῦμεν,

Μάρδων ἀνδρῶν μυριοταγὸν

Ξάνθιν ξάνθην ἄρειόν τ' Ἀγχάρην,

Διάιξίν τ' ἠδ' Ἀρσάμην ἀρσάκην
990

ἱππιάνακτας·

καὶ Δαδάκαν κἠγδαδάταν seu κιγδ- seu καγδ- καὶ Λυθίμναν

Τόλμον τ' τόλμον αἰχμᾶς ἀκόρεστον

ἔταφον ἔταφον οὐκ ἀμφὶ σκηναῖς

τροχηλάτοισιν
995

ὄπιθεν ὄπισθεν ἑπομένους δ' ἑπόμενοι.

ΠΕΡΣΑΙ

ΞΕΡΞΗΣ

Βεβᾶσι γὰρ τοίπερ οἵπερ ἀγρέται ἀγρόται στρατοῦ.

Str. 5.

ΧΟΡΟΣ

Βεβᾶσιν, οἴ, νώνυμοι.

ΞΕΡΞΗΣ

Ἰὴ ἰή, ἰὼ ἰώ.

ΧΟΡΟΣ

Ἰὼ ἰώ, δαίμονες
1000

ἔθεντ' ἔθετ' ἄελπτον κακόν

διαπρέπον οἷον δέδορκεν Ἄτα.

ΞΕΡΞΗΣ

Πεπλήγμεθ' οἵᾳ δι' αἰῶνος τύχᾳ.

Ant. 5.

ΧΟΡΟΣ

Πεπλήγμεθ', εὔδηλα γάρ —

ΞΕΡΞΗΣ

νέα νέα δύα δύα —
1005

ΧΟΡΟΣ

Ἰαόνων Ἰάνων ναυβατᾶν

κύρσαντες οὐκ εὐτυχῶς·

δυσπόλεμον δὴ γένος τὸ Περσᾶν.

ΞΕΡΞΗΣ

Πῶς δ' οὔ ; στρατὸν μὲν τοσοῦ-

Str. 6.

τον τάλας πέπληγμαι.
1010

ΧΟΡΟΣ

Τί δ' οὐκ ὄλωλεν ; μεγάλ' ἦν τὰ μεγάλα τε (uel τὰ) Περσᾶν.

ΞΕΡΞΗΣ

Ὁρᾷς τὸ λοιπὸν τόδε τᾶς ἐμᾶς στολᾶς ;

ΧΟΡΟΣ

Ὁρῶ ὁρῶ.

ΞΕΡΞΗΣ

Τόνδε τ' τάνδε seu τανδὶ ὀϊστοδέγμονα —

ΧΟΡΟΣ

Τί τόδε λέγεις σεσωσμένον ;
1015

ΞΕΡΞΗΣ

θησαυρὸν βελέεσσιν.

ΧΟΡΟΣ

Βαιά γ' ὡς ἀπὸ πολλῶν.

ΞΕΡΞΗΣ

Ἐσπανίσμεθ' ἀρωγῶν.

ΧΟΡΟΣ

Ἰάνων Ἰαόνων λαὸς οὐ φυγαίχμας.

ΞΕΡΞΗΣ

Ἄγαν ἄρειος ἀγανόρειος· κατεῖ-
1020
Ant. 6.

δον δὲ πῆμ' ἄελπτον.

ΧΟΡΟΣ

Τραπέντα ναύφρακτον ἐρεῖς ὅμιλον ;

ΞΕΡΞΗΣ

Πέπλον δ' ἐπέρρηξ' ἐπὶ συμφορᾷ κακοῦ.

ΧΟΡΟΣ

Παπαῖ παπαῖ.

ΠΕΡΣΑΙ

ΧΟΡΟΣ

Δίδυμα γάρ ἐστι καὶ τριπλᾶ.

ΞΕΡΞΗΣ

Λυπρά, χάρματα δ' ἐχθροῖς.

ΧΟΡΟΣ

Καὶ σθένος γ' ἐκολούθη ἐκολούσθη —
1035

ΞΕΡΞΗΣ

Γυμνός εἰμι προπομπῶν.

ΧΟΡΟΣ

φίλων ἄταισι ποντίαισιν.

ΞΕΡΞΗΣ

Δίαινε, διαῖνε πῆμα· πρὸς δόμους δ' ἴθι.

ΧΟΡΟΣ

Αἰαῖ αἰαῖ, δύα δύα.

Str. 7.

ΞΕΡΞΗΣ

Βόα νυν ἀντίδουπά μοι.
1040

ΧΟΡΟΣ

Δόσιν κακὰν κακῶν κακοῖς.

ΞΕΡΞΗΣ

Ἴυζε μέλος ὁμοῦ τιθείς·

<ὀτοτοτοτοῖ> om..

ΧΟΡΟΣ

Ὀτοτοτοτοῖ·

βαρεῖά γ' ἅδε συμφορά·
1045

οἲ μάλα καὶ τόδ' ἀλγῶ.

ΞΕΡΞΗΣ

Ἔρεσσ' ἔρεσσε καὶ στέναζ' ἐμὴν χάριν.

Ant. 7.

ΧΟΡΟΣ

Διαίνομαι γοεδνὸς ὤν.

ΞΕΡΞΗΣ

Βόα νυν ἀντίδουπά μοι.

ΧΟΡΟΣ

Μέλειν πάρεστι, δέσποτα.
1050

ΞΕΡΞΗΣ

Ἐπορθίαζε νυν γόοις·

<ὀτοτοτοτοῖ> om..

ΧΟΡΟΣ

Ὀτοτοτοτοῖ·

μέλαινα δ' αὖ μεμείξεται μεμίξεται,

οἴ μοι, στονόεσσα πλαγά.
1055

ΞΕΡΞΗΣ

Καὶ στέρν' ἄρασσε κἀπιβόα τὸ Μύσιον

Str. 8.

ΧΟΡΟΣ

Ἄνι' ἄνια.

ΞΕΡΞΗΣ

Καί μοι γενείου πέρθε ὕπερθεν λευκήρη τρίχα.

ΧΟΡΟΣ

Ἄπριγδ', ἄπριγδα, μάλα γοεδνά.

ΞΕΡΞΗΣ

Αὔτει δ' ὀξύ.
1060

ΧΟΡΟΣ

Καὶ τόδ' ἔρξω.

ΠΕΡΣΑΙ

ΞΕΡΞΗΣ

Πέπλον δ' ἔρεικε ἔρειχε ἔρειδε κολπίαν ἀκμῇ χερῶν.

Ant. 8.

ΧΟΡΟΣ

Ἄνι' ἄνια.

ΞΕΡΞΗΣ

Καὶ ψάλλ' ἔθειραν καὶ κατοίκτισαι κατοίκτισον seu κατοίκτιζε στρατόν.

ΧΟΡΟΣ

Ἄπριγδ' ἄπριγδα, μάλα γοεδνά.
1065

ΞΕΡΞΗΣ

Διαίνου δ' ὄσσε.

ΧΟΡΟΣ

Τέγγομαί τοι.

ΞΕΡΞΗΣ

Βόα νυν ἀντίδουπά μοι.

Epod.¹

ΧΟΡΟΣ

Οἰοῖ οἰοῖ.

ΞΕΡΞΗΣ

Αἰακτὸς ἐς δόμους κίε.
1070

ΧΟΡΟΣ

Ἰωά.

ΞΕΡΞΗΣ

Ἰωὰ δὴ κατ' ἄστυ.

ΧΟΡΟΣ

Ἰωὰ δῆτα, ναί, ναί.

ΞΕΡΞΗΣ

Γοᾶσθ' ἁβροβάται.

ΧΟΡΟΣ

Ἰὼ ἰὼ Περσὶς αἷα δύσβατος δύσβαχτος seu δυσβάικτος.
1075

ΞΕΡΞΗΣ

Ἰὴ ἰὴ τρισκάλμοισιν

ἰὴ ἰὴ βάρισιν ὀλόμενοι.

ΧΟΡΟΣ

Πέμψω τοί σε δυσθρόοις γόοις.

Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. N. Wecklein, 1885.) — 932 focus

ὅδ᾽ ἐγών, οἰοῖ, αἰακτὸς

¹²³⁴⁵⁶⁷⁸

ὀτοτοῖ στοτοῖ ὀτοτοτοῖ βασιλεῦ βασιλεῦ βασιλεῦς in margine addidit σάκτορι σάκτορ ι adpinxit ταρφύς τις ταρφύς τις γὰρ φύστις αἰαὶ αἰαὶ αἱ αἱ αἱ αἱ αἱ αἱ ΞΕΡΞΗΣ, ΧΟ. praescriptum delevit ἐγών paragraphum praefixit ἐγώ

PERSAE. 51

ΞΕ.

μέλεος γέννᾳ γᾷ τε πατρῴᾳ
935

κακὸν ἄρ᾽ ἐγενόμαν.

ΧΟ.

1

πρόσφθογγόν σοι νόστου τὴν

κακοφάτιδα βοάν,

κακομέλετον ἰὰν

Μαριανδυνοῦ θρηνητῆρος
940

πέμψω,

πολύδακρυν ἰαχάν.

ΞΕ.

1

ἵετ᾽ αἰανῆ πάνδυρτον

δύσθροον αὐδάν. δαίμων γὰρ ὅδ᾽ αὖ

μετάτροπος ἐπ᾽ ἐμοί.

945

ΧΟ.

1

ἥσω τοι καὶ πάνδυρτον

λαοπαθῆ τε σέβων

ἁλίτυπά τε βάρη

πόλεως γέννας πενθητῆρος,

⁹¹⁰¹¹¹²¹³¹⁴¹⁵

πατρῴᾳ πατρῴᾳ πατρίαι πρόσφθογγόν σοι πρόσφθογγόν σοι προφθόγγουσόι Μαριανδυνοῦ μαριανδυνοῦ πέμψω πέμψω πέμψω πέμψω πάνδυρτον πάνδυρτον καὶ πανόδυρτον καὶ delevit πάνδυρτον πάνδυρτον πανόδυρτον σέβων σέβων σεβίζων Fort. λαοπανέα σέβων. πόλεως glossemate expulso recipiendum ex v. proximo γόον αὖ.

52 AESCHYLI

ΧΟ.

κλάγξω δ᾽ αὖ
950

γόον ἀρίδακρυν.

ΞΕ.

2

Ἰάνων γὰρ ἀπηύρα,

Ἰάνων ναύφρακτος

Ἄρης ἑτεραλκὴς

νυχίαν πλάκα κερσάμενος

955

δυσδαίμονά τ᾽ ἀκτάν.

ΧΟ.

2

οἰοιοῖ βόα καὶ πάντ᾽ ἐκπεύθου·

ποῦ δὲ φίλων ἄλλος ὄχλος,

ποῦ δέ σοι παραστάται,

οἷος ἦν Φαρανδάκης,
960

Σούσας, Πελάγων,

καὶ Δοτάμας

ἠδ᾽ Ἀγαβάτας, Ψάμμις, Σουσισκάνης τ᾽

Ἀγβάτανα λιπών;

ΞΕ.

2

ὀλοοὺς ἀπέλειπον

965

Τυρίας ἐκ ναὸς

ἔρροντας ἐπ᾽ ἀκταῖς

Σαλαμινιάσιν στυφέλου

θείνοντας ἐπ᾽ ἀκτᾶς.

ΧΟ.

2

οἰοιοῖ, ποῦ σοι Φαρνοῦχος
970

¹⁶¹⁷¹⁸¹⁹

κλάγξω δ' ἀρίδακρυν ἰαχάν ΞΕ. ΞΕ. nulla nota Ἰάνων ἰάων ν superscr. νυχίαν μυχίαν paragraphi praefixae ἐκπεύθου ἐκπεύθου ἐκπεύθοι Δοτάμας ἠδ᾽ Ἀγαβάτας καὶ δόταμας ἠδ᾽ ἀ | γαβάτας Ἀγαβάτας Ἀγδαβάτας in quattuor versus post Τυρίας, ἀκταῖς, σαλαμινῖσιν, ἀκτᾶς dividit fort. ἀγλαῖς. Σαλαμινιάσιν Σαλαμινιάσι σαλαμινῖσιν ποῦ (βόα) ποῦ σοι ποῦ δέ

PERSAE. 53

ΧΟ.

Ἀριόμαδός τ᾿ ἀγαθός,

ποῦ δὲ Σευάλκης ἄναξ,

ἢ Λιλαῖος εὐπάτωρ,

Μέμφις, θάρυβις,

καὶ Μασίστρας
975

Ἀρτεμβάρης τ᾽ ἠδ᾽ Ὑσταίχμας;

τάδε σ᾽ ἐπανερόμαν.

ΞΕ.

3

ἰώ ἰώ μοι,

τὰς ὠγυγίους κατιδόντες

στυγνὰς Ἀθάνας πάντες ἑνὶ πιτύλῳ,

980

ὤ ὤ ὤ, τλάμονες ἀσπαίρουσι χέρσῳ.

ΧΟ.

3

ἦ καὶ τὸν Περσῶν αὐτοῦ

τὸν σὸν πιστὸν πάντ᾽ ὀφθαλμὸν

μυρία μυρία πεμπαστὰν

Βατανώχου παῖδ᾽ ἄλπνιστον
985

τοῦ Σησάμα τοῦ Μεγαβάτα,

Πάρθον τε, μέγαν τ᾽ Οἰβάρην

ἔλιπες ἔλιπες;

ὢ ὢ ὢ δᾴων.

Πέρσαις ἀγαυοῖς κακὰ πρόκακα λέγεις.
990

²⁰²¹²²²³

Ἀριόμαδός τ' Ἀριόμαρδός τ' κ' ἀριόμαρδός τ' ἀγαθός primitus Λιλαῖος λίλαιος coniunctos habet ἐπανερόμαν ἐπανερόμαν ἐπανέρομαι μοι μοι μοῖ μοῖ πάντως ut videtur ante corr. τὸν τὸν cum litura ante ὀ (fuerat τῶν) ἄλπνιστον ἄλπνιστον ἄλπιστον Monometrum anapaesticum excidisse vidit τοῦ σησάμα | τοῦ μεγαβάτα τ᾽ Οἰβάρην τ' Οἰβάρην τοιβάρην | τ' ὢ ὢ ὢ ὠφὼ ὢ ὢ δᾴων δαΐων

54 AESCHYLI

ΞΕ.

3

ἴυγγά μοι δήτ'

ἀγαθῶν ἑτάρων ὑπομιμνήσκεις,

ἄλαστ᾽ ἄλαστα στυγνὰ πρόκακα λέγων.

βοᾷ βοᾷ μελέων ἔντοσθεν ἦτορ.

ΧΟ.

3

καὶ μὴν ἄλλους γε ποθοῦμεν,
995

Μάρδων ἀνδρῶν μυριόνταρχον

Ξάνθην, ἄρειόν τ᾽ Ἀγχάρην,

Δίαιξίν τ᾽ ἠδ᾽ Ἀρσάκην

ἱππιάνακτας,

Κηγδαδάταν καὶ Λυθίμναν
1000

Τόλμον τ᾽ αἰχμᾶς ἀκόρεστον.

ἔταφον ἔταφον,

οὐκ ἀμφὶ σκηναῖς

τροχηλάτοισιν ἔπιθεν ἑπόμενοι.

ΞΕ.

1

βεβᾶσι γὰρ οἵπερ ἀγρόται στρατοῦ.

1005

ΧΟ.

βεβᾶσιν, οἴ, νώνυμοι.

²⁴²⁵²⁶²⁷²⁸²⁹³⁰³¹

ἴυγγά μοι (mut. in δ' ἴυγγά μοι et in marg. γρ. ἴυγγά μοι) δῆτ' ἀγαθῶν ἑτάρων ὑπομιμνήσκεις, ἄλαστα | στυγνὰ Fort. ἑτάρων ὑποσαίνεις cfr. schol. Prom. 861, ἄλαστ' addidit ἔντοσθεν ἔντοσθεν ἔνδοθεν ἄλλους ἄλλους ἄλλο γ᾽ ἐποθοῦμεν primitus μυριόνταρχον μυριόταρχον μυριοταγὸν Κηγδαδάταν Κηδαδάταν Τόλμον τ᾽ αἰχμᾶς Τόλμον τ᾽ αἰχμᾶς τόλμον αἰχμὰς paragraphus praefixa ἔπιθεν ἔπιθεν ὄπισθεν ἑπόμενοι ἑπόμενοι ὁ ἑπόμενοι ἑπομένους personarum notis caret βεβᾶσι βεβᾶσιν οἵπερ τοίπερ ἀγρόται ἀγρέται νώνυμοι νώνυμοι νώνυμνοι

PERSAE. 55

ΞΕ.

ἰὴ ἰώ, ἰω ἰώ.

ΧΟ.

ἰὼ ἰώ, δαίμονες,

ἔθετ᾽ ἄελπτον κακὸν

διαπρέπον, οἷον δέδορκεν ἄτα.
1010

ΞΕ.

1

πεπλήγμεθ᾽ οἷαι δι᾽ αἰῶνος τύχαι.

ΧΟ.

πεπλήγμεθ᾽, εὔδηλα γάρ.

ΞΕ.

νέαι νέαι δύαι δύαι.

ΧΟ.

Ἰαόνων ναυβατᾶν

κύρσαντες οὐκ εὐτυχῶς.
1015

δυσπόλεμον δὴ γένος τὸ Περσᾶν.

ΞΕ.

2

πῶς δ᾽ οὔ; στρατὸν μὲν τοσοῦ-

τον τάλας πέπληγμαι.

ΧΟ.

τί δ᾽ οὐκ ὄλωλεν, μέγ᾽ ἄλαστε, Περσᾶν;

ΞΕ.

ὁρᾷς τὸ λοιπὸν τόδε τᾶς ἐμᾶς στολᾶς;
1020

ΧΟ.

ὁρῶ ὁρῶ.

ΞΕ.

τόνδε τ᾽ ὀιστοδέγμονα

ΧΟ.

τί τόδε λέγεις σεσωμένον;

ΞΕ.

θησαυρὸν βελέεσσιν;

ΧΟ.

βαιά γ᾽ ὡς ἀπὸ πολλῶν.
1025

³²³³³⁴³⁵³⁶³⁷³⁸

paragraphus praefixa nulla personae nota ἔθετ᾽ ἔθεσθ' om. M, in marg. supplevit et γρ. δαίμονος τύχαι superscr. οἵα ... τύχᾳ chori notam in rasura praescr. νέαι νέαι δύαι δύαι νέα νέα δύᾳ δύᾳ personarum notis caret Ἰαόνων Ἰαόνων ἰάνων ναυβατᾶν ναυβατᾶν ναυβάτων personarum vices paragraphis notat, nisi quod 1022 ξέρξης praescriptum est. μέγ᾽ ἄλαστε μέγ᾽ ἄλαστε μεγάλατε τόνδε τόνδε τὰν δέ σεσωμένον σεσωμένον σεσωσμένον βελέεσσιν βελέεσσιν βέλεσσιν

56 AESCHYLI

ΞΕ.

ἐσπανίσμεθ᾽ ἀρωγῶν.

ΧΟ.

Ἰάνων λαὸς οὐ φυγάχμας.

ΞΕ.

2

ἀγανόρειος· κατεῖ-

δον δὲ πῆμ᾽ ἄελπτον.

ΧΟ.

τραπέντα ναύφρακτον ἐρεῖς ὅμιλον;
1030

ΞΕ.

πέπλον δ᾽ ἐπέρρηξ᾽ ἐπὶ συμφορᾷ κακοῦ.

ΧΟ.

παπαῖ παπαῖ.

ΞΕ.

καὶ πλέον ἢ παπαῖ μὲν οὖν.

ΧΟ.

δίδυμα γάρ ἐστι καὶ τριπλᾶ.

ΞΕ.

λυπρά, χάρματα δ᾽ ἐχθροῖς.
1035

ΧΟ.

καὶ σθένος γ᾽ ἐκολούθη.

ΞΕ.

γυμνός εἰμι προπομπῶν.

ΧΟ.

φίλων ἄταισι ποντίαισιν.

ΞΕ.

3

δίαινε δίαινε πῆμα· πρὸς δόμους δ᾽ ἴθι.

ΧΟ.

αἰαῖ αἰαῖ, δύα δύα.
1040

ΞΕ.

βόα νυν ἀντίδουπά μοι.

ΧΟ.

δόσιν κακὰν κακῶν κακοῖς.

ΞΕ.

ἴυζε μέλος ὁμοῦ τιθείς.

ΧΟ.

ὀτοτοτοτοῖ.

βαρεῖά γ᾽ ἅδε συμφορά.
1045

οἴ μάλα καὶ τόδ᾽ ἀλγῶ.

ΞΕ.

3

ἔρεσσ᾽ ἔρεσσε καὶ στέναζ᾽ ἐμὴν χάριν.

³⁹⁴⁰⁴¹⁴²⁴³⁴⁴⁴⁵⁴⁶⁴⁷

Ἰάνων Ἰάνων ἰαόνων κατεῖδον δὲ κατείδον ἡ δὲ ἐκολούθη ἐκολούθη ἐκολούσθη paragraphi praefixae 1040 et 1048 permutat νυν νῦν 1043 et 1044 paragraphos, 1045 ξέρξης, 1046 χ, 1047—1072 paragraphos singulis praescribit, nisi quod a 1054, 1059 nota abest. χάριν χάριν ἐπ rasura habet

PERSAE. 57

ΧΟ.

διαίνομαι γοεδνὸς ὤν.

ΞΕ.

βόα νυν ἀντίδουπά μοι.

ΧΟ.

μέλειν πάρεστι, δέσποτα.
1050

ΞΕ.

ἐπορθίαζέ νυν γόοις.

ΧΟ.

ὀτοτοτοτοῖ.

μέλαινα δ᾽ αὖ μεμίζεται,

οἴ, στονόεσσα πλαγά.

ΞΕ.

4

καὶ στέρν᾽ ἄρασσε κἀπεβόα τὸ Μύσιον.

1055

ΧΟ.

ἄνι᾽ ἄνια.

ΞΕ.

καί μοι γενείου πέρθε λευκήρη τρίχα.

ΧΟ.

ἄπριγδ᾽ ἄπριγδα μάλα γοεδνά.

ΞΕ.

αὔτει δ᾽ ὀξύ.

ΧΟ.

καὶ τάδ᾽ ἔρξω.
1060

ΞΕ.

4

πέπλον δ᾽ ἔρεικε κολπίαν ἀκμῇ χερῶν.

ΧΟ.

ἄνι᾽ ἄνια.

ΞΕ.

καὶ ψάλλ᾽ ἔθειραν καὶ κατοίκτισαι στρατόν.

ΧΟ.

ἄπριγδ᾽ ἄπριγδα μάλα γοεδνά.

ΞΕ.

διαίνου δ᾽ ὄσσε.
1065

ΧΟ.

τέγγομαί του.

ΞΕ.

βόα νυν ἀντίδουπά μοι.

⁴⁸⁴⁹⁵⁰⁵¹⁵²⁵³

γοεδνὸς γοεδνὸς γεεδνὸς γέεδνος νυν νῦν νυν νῦν αὖ αὖ factum ex ἂν vel ἄμ (circumflexum addidit m) ἀμμεμίζεται fort. μάλ' αἰόλα μεμίζεται. οἴ οἵ μοι κἀπεβόα καὶ βόα ex Eustath. ad Dionys. P. 791 κἀπιβῶ ἄνι᾽ ἄνια ἄνια ἄνια πέρθε πέρθε υπερθε ἄπριγδ᾽ ἄπριγδα ἄπριγδα ἄπριγδα γόεδνα et in marg. ζτ γόεδνα αὔτει αὐτεῖ ε inseruit ἔρεικε ἔρεικε ἔρειδε ἄνι᾽ ἄνια ἄνια ἄνια ἄπριγδ᾽ ἄπριγδα ἄπριγδα ἄπριγδα νυν νῦν

58 AESCHYLI PERSAE.

ΧΟ.

οἰοῖ οἰοῖ.

ΞΕ.

αἰακτὸς ἐς δόμους κίε.

ΧΟ.

ἰὼ ἰώ, Περσὶς αἷα δύσβατος.
1070

ΞΕ.

ἰωὰ δὴ κατ᾽ ἄστυ.

ΧΟ.

ἰωὰ δῆτα, καὶ ναί.

ΞΕ.

γοᾶσθ᾽ ἁβροβάται.

ΧΟ.

ἰὼ ἰώ, Περσὶς αἷα δύσβατος.

ΞΕ.

ἠ ἠ ἠ ἠ, τρισκάλμοισιν,
1075

ἠ ἠ ἠ ἠ, βάρισιν ὀλόμενοι.

ΧΟ.

πέμψω τοί σε δυσθρόοις γόοις.

⁵⁴

δῆτ᾽ ἀν' αἶαν Subscriptum in Μ αἰσχύλου πέρσαι.

Aeschyli Persae (OCR draft) Experimental (Aeschyli Persae. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 932 focus

ΞΕ.

ὅδ᾽ ἐγών, οἰοῖ, αἰακτός·

μέλεος γένναι γᾶι τε πατρώιαι

κακὸν ἄρ᾽ ἐγενόμαν.

ΧΟ.

πέμψω πρόσφθογγόν σοι νόστου [τὰν]

κακοφάτιδα βοάν, κακομέλετον ἰάν·
935

Μαριανδυνοῦ θρηνητῆρος

πέμψω πολύδακρυν ἰαχάν. –

ΞΕ.

ἵετ᾿ αἰανῆ [καὶ] πάνδυρτον

δύσθροον αὐδάν. δαίμων γὰρ ὅδ᾽ αὖ

μετάτροπος ἐπ᾿ ἐμοί.
940

ΧΟ.

ἥσω τοι (σοι) καὶ πάνδυρτον,

σὰ πάθη τε σέβων ἁλίτυπά τε βάρη

Testim.:

937 Phot. Μαριανδυνὸν θρηνητήν οὕτως Αἰσ. non huc facit Hesych. Μαριανδυνὸς θρήνος.

931-38 = 939-47 Xerx. 2. et 2 anap. dochm. Ch. 8 anap. ...

Apparatus Criticus

φῶτες om. τοξοδάμαντες τοξοδάμαντις ταρφύς τις γὰρ φύστις corr. Franz ἐξέφθινται ἔφθινται (βασιλεῦ) κεδνᾶς ἀλκᾶς¹ κεδνῆς ἀλκῆς scribendum Ἀσία δὲ χθὼn Ἀσίας γαῖαν γᾶν κατὰ γᾶν [βασιλεῦ γαίας] om. delevi traiecto βασιλεῦ αἰνῶς αἰνῶς ὡς ἐπὶ ὡς αἰνῶς ἐπὶ ἐγών ἐγώ πατρώιαι πατρώιαι πατρίαι τε om. πρόσφθογγόν προσφθόγγου πρὸ φθόγγου Μαριανδυνοῦ μαριανδηνοῦ -δινοῦ θρηνητῆρος θρηνατ. πέμψω πέμψω πέμψω αἰανῆ αἰανήν [καὶ] del. Passow πάνδυρτον πανόδυρτον δύσθροον δύσθροαν μετάτροπος μετάτρεπτος τοι (σοι) τοι σοι supplevi cf. Ag. 974 σὰ πάθη λαοπαθή corr. Burney τε om. σέβων σεβίζων corr. Elmsley

ΧΟ.

πόλεως γέννας, πενθητῆρος

κλάγξω δ᾽ αὖ γόον ἀρίδακρυν. =

ΞΕ.

Ἰάνων γὰρ ἀπηύρα,

Ἰάνων ναύφρακτος
950

Ἄρης ἑτεραλκής,

νυχίαν πλάκα κερ-

σάμενος δυσδαίμονά τ᾽ ἀκτάν.

ΧΟ.

οἰοιοῖ.

ΞΕ.

βόα καὶ πάντ᾽ ἐκπεύθου.

ΧΟ.

ποῦ δὲ φίλων ἄλλος ὄχλος,
955

ποῦ δέ σοι παραστάται,

οἷος ἦν Φαρανδάκης

Σούσας Πελάγων ἠδ᾽ ᾿Αγαβάτας

Δοτάμας Ψάμμις Σουσισκάνης

τ᾿Αγαβάτανα λιπών; –

ΞΕ.

ὀλοοὺς ἀπέλειπον

Τυρίας ἐκ ναὸς

ἔρροντας ἐπ᾿ ἀκταῖς

Σαλαμινιάσι,
965

στυφελοῦ θείνοντας ἐπ᾿ ἀκτᾶς.

ΧΟ.

οἰοιοῖ, ποῦ [δε] σοι Φαρνοῦχος

᾿Αριόμαρδός τ᾿ ἀγαθός,

Numeri: 950-61=962-73 Xerx. 3 reiziana, 3. anapaest. Chor. 2. anap. 2 choriamb. 2. troch. 2. troch. 4 anap. + dochm.

Apparatus Criticus

Ἰάνων Ἰώνων ἰάων ἰαόνων ἑτεραλκής ἀλκήν ἐκπεύθου ἐκπεύθοι ποῦ δὲ φίλων ἄλλος ὄχλος ποῦ δέ σοι φίλων ὄχλος παραστάται παρίσταται Δοτάμας δοτάβας δομάτας ᾿Αγαβάτανα τάγβ. τάκβ. ἀγαβ. ἀπέλειπον ἀπέλειπον ἀπέλιπον ἔλιπον ἐκ om. ἔρροντας ἔροντας Σαλαμινιάσι Σαλαμινῖσι σαλαμινίτισι corr. Herm. θείνοντας θανόντας ἀκτᾶς ἀκταῖς ποῦ σοι ποῦ δὲ σοι ποῦ δή σοι δὲ del. Herm. Φαρνοῦχος φανούργος ᾿Αριόμαρδός τ᾿ ἀγαθός κἀριόδαρμος κἀρίσμαρδος καριόμαρδος τ' del. Brunck ἀγαθόστ' ὠγαθός

ΧΟ.

ποῦ δὲ Σευάλκης ἄναξ,

ἢ Λίλαιος εὐπάτωρ,

Μέμφις θάρυβις καὶ Μασίστρας,
970

᾿Αρτεμβάρης τ᾽ ἠδ᾽ Ὑσταίχμας;

τάδε σ᾽ ἐπανερόμαν. =

ΞΕ.

ἰὼ ἰὼ μοί μοι

τὰς ὠγυγίους κατιδόντες

στυγνὰς ᾿Αθάνας πάντες ἑνὶ πιτύλωι,
975

ἕ ἕ ἕ ἕ τλάμονες ἀσπαίρουσι χέρσωι.

ΧΟ.

ἢ καὶ τὸν Πέρσαν αὐτοῦ

τὸν σὸν πιστὸν πάντ᾽ ὀφθαλμὸν

μυρία μυρία πεμπαστάν

Βατανώχου παῖδ᾽ Ἄλπιστον
980

τοῦ Σησάμα τοῦ Μεγαβάτα,

Πάρθον τε μέγαν τ᾽ Οἰβάρην

ἔλιπες ἔλιπες; ὦ ὦ (ὦ) δάιων.

Πέρσαις ἀγαυοῖς κακὰ πρόκακα λέγεις. –

Numeri: 973-86 = 987-1001 Xerx. dimeter iamb. decurtatus, 2 anap. versus qui in ultima stropha redit, in quo dochmium antecedit ... similis alcaico decasyllabo. Chor. anapaesti cum clausula, de qua modo dictum.

Apparatus Criticus

Σευάλκης σευάλλης σευάκτης ἄναξ ἄραψ ἄρραψ corr. Pγρ Λίλαιος λίθρος εὐπάτωρ ἀπάτωρ θάρυβις θάμυρις σάμυρις δ᾽ ἄρυβις καὶ om. ᾿Αρτεμβάρης ἀρτεμφάρης corr. Pγρ ἐπανερόμαν ἐπανέρομαι corr. Wellauer μοί μοι μοι (semel) ᾿Αθάνας ἀθανάτας Πέρσαν περσῶν corr. Blomfield τὸn σὸn πιστὸn πάντ᾽ τὸν om. τὸn σὸn πιστὸn ὄντ᾽ Βατανώχου βατανοχοῦ -νοίχου τ᾽ om. ἀγαυοῖς ἀγαυοῖσι κακὰ πρόκακα κακὰ bis πρὸς κακά corr. Qγρ πρὸς κακοῖς

ΞΕ.

(ἰὼ ἰὼ) δῆτα,

ἴυγγ᾽ ἀγαθῶν ἑτάρων μοι [ὑπομιμνήσκεις]

(κινεῖς) ἄλαστα στυγνὰ πρόκακα λέγων.

βοᾶι βοᾶι (μοι) μελέων ἔντοσθεν ἦτορ.

ΧΟ.

καὶ μὴν ἄλλους γε ποθοῦμεν,

Μάρδων ἀνδρῶν μυριόταγον

Ξάνθην, ᾿Αρίων τ᾽ Ἀγχάρην,

Δίαιξίν τ᾽ ἠδ᾽ ᾿Αρσάμην
995

ἱππιάνακτας,

καὶ Δαδάκαν καὶ Λυθίμναν

Τόλμον τ᾽ αἰχμᾶς ἀκόρεστον.

ἔταφον ἔταφον οὐκ ἀμφὶ σκηναῖς

τροχηλάτοισιν ὄπιθεν [δ᾽] ἑπομένους =

ΞΕ.

βεβᾶσι γὰρ τοίπερ ἀγρέται στρατοῦ.

ΧΟ.

βεβᾶσιν, οἴ, νώνυμοι.

ΞΕ.

ἰὴ ἰή, ἰὼ ἰώ

ΧΟ.

ἰὼ ἰώ, δαίμονες,
1005

Numeri: ultimae tres strophae ex iambis constant facilibus; 1002-7 = 1008-13 ultimus versus a choriambo incipit, paenultimus concisus ...

Apparatus Criticus

ἴυγγ᾽ ... μοι ... ἑτάρων μοι om. με ἑταίρων ἑτέρων correxi ὑπομιμνήσκεις glossema ... vidit Herm. κινεῖς verbum supplevi μοι suppl. Dindorf ἔντοσθεν ἔνδοθεν corr. Blomfield ἄλλους γε ποθοῦμεν ἄλλο γ᾽ ἔτι (γέ τι Tr) ἄλλο γε corr. Prien γ᾽ ἐποθ. Μάρδων ... μυριόταγον μάρδον μυριόταρχον μυριόναρχον μυριόνταρχον corr. Dindorf Ξάνθην ξάνθον ᾿Αρίων ἄρειον Ἄριον correxi ᾿Αρσάμην ἀρσάκην corr. Burney Δαδάκαν κηγδαδάταν κιγδ. καγδ. κηγδάταν κυγδάδαν δαδάκαν correxi Λυθίμναν λυθίμαν ἀμφὶ σκηναῖς σκηνᾶις ἀμφί ἀ. ταῖς σκ. τροχηλάτοισιν τροχηλάτοις ὄπιθεν ὄπισθε(ν) corr. Bothe δ᾽ del. Blomfield ἑπομένους ἑπόμενοι corr. Hartung τοίπερ οἵπερ corr. Passow ἀγρέται ἀγρόται corr. Toup οἴ οἴ οἴ νώνυμοι νώνυμνοι

ΧΟ.

ἔθετ᾽ ἄελπτον κακὸν

διαπρέπον, οἷον δέδορκεν ἄτα. –

ΞΕ.

πεπλήγμεθ᾽, οἷαι δι᾽ αἰῶνος τύχαι.

ΧΟ.

πεπλήγμεθ᾽, εὔδηλα γάρ,

ΞΕ.

νέαι νέαι δύαι δύαι.
1010

ΧΟ.

κύρσαντες οὐκ εὐτυχῶς

Ἰάνων ναυβατᾶν.

δυσπόλεμον δὴ γένος τὸ Περσᾶν. =

ΞΕ.

πῶς δ᾽ οὔ; στρατὸν μὲν τοσοῦτον τάλας πέπληγμαι.

ΧΟ.

τί δ᾽ οὐκ ὄλωλεν, μεγάλατε Περσᾶν;
1015

ΞΕ.

ὁρᾶις τὸ λοιπὸν τόδε τᾶς ἐμᾶς στολᾶς;

ΧΟ.

ὁρῶ ὁρῶ.

ΞΕ.

τόνδε τ᾽ ὀιστοδέγμονα
1020

ΧΟ.

τί τόδε λέγεις σεσωμένον;

ΞΕ.

θησαυρὸν βελέεσσιν;

ΧΟ.

βαιά γ᾽ ὡς ἀπὸ πολλῶν.

ΞΕ.

ἐσπανίσμεθ᾽ ἀρωγῶν.

ΧΟ.

Ἰάνων λαὸς οὐ φυγαίχμας. –
1025

ΞΕ.

ἄγαν ἄρειος· κατεῖδον δὲ πῆμ᾽ ἄελπτον.

ΧΟ.

τραπέντα ναύφρακτον ἐρεῖς ὅμιλον;

ΞΕ.

πέπλον δ᾽ ἐπέρρηξ᾽ ἐπὶ συμφορᾶι κακοῦ.

ΧΟ.

παπαῖ παπαῖ.

ΞΕ.

καὶ πλέον ἢ παπαῖ μὲν οὖν.

ΧΟ.

δίδυμα γάρ ἐστι καὶ τριπλᾶ.

ΞΕ.

λυπρά, χάρματα δ᾽ ἐχθροῖς.

Numeri: 1014-25 = 1026-1037 iambi paucis choriambis distincti, 3 pherecratei, 3. iamb. primus concisus.

Apparatus Criticus

ἄτα ἄταν ἅπαν οἷαι οἷαι δή δ. Ἰάνων Ἰαόνων Ἰαώνων Ἰώνων ναυτᾶν τὸ Περσᾶν τὸ γ. τῶν Περσῶν τὸ γ. Περσῶν γ. Περσῶν περσᾶν περσῶν τί δ᾽ οὐκ τί δ᾽ οὐ μὲn om. μεγάλατε μεγάλα τε μεγάλα τά μέγα τὰ Περσᾶν Περσᾶν Περσών τᾶς ἐμᾶς τᾶσδε τᾶς ἐμᾶς τόνδε τ᾽ τανδί τάνδε τάν τάνδε vel τὰν δὲ corr. Porson βελέεσσιν βελέεσσιν βέλε(σ)σιν Ἰάνων ἰαόνων corr. Passow λαὸς δὲ λαὸς φυγαίχμας ἐκφυγαίχμας φυγαιχμίας ἄρειος ἀγανόρ(ε)ιος correxi δ᾽ om. ἐπέρρηξ᾽ ἐπέρρηξά γ᾽ κακοῦ κακῶν πλέον πλεῖον μὲn οὖν om. χάρματα χαρίσματα

ΧΟ.

καὶ σθένος γ᾽ ἐκολούθη
1035

ΞΕ.

γυμνός εἰμι προπομπῶν.

ΧΟ.

φίλων ἄταισι ποντίαισιν. =

ΞΕ.

δίαἱνε δίαἱνε πῆμα· πρὸς δόμους δ᾽ ἴθι.

ΧΟ.

αἰαῖ αἰαῖ, δύα δύα.

ΞΕ.

βόα νυν ἀντίδουπά μοι.
1040

ΧΟ.

δόσιν κακὰν κακῶν κακοῖς.

ΞΕ.

ἴυζε μέλος ὁμοῦ τιθείς.

ΞΕ. ΧΟ.

ὀτοτοτοτοῖ.

ΧΟ.

βαρεῖά γ᾽ ἅδε συμφορά.

ΞΕ.

οἳ μάλα καὶ τόδ᾽ ἀλγῶ. –
1045

ΞΕ.

ἔρεσσ᾽ ἔρεσσε καὶ στέναζ᾽ ἐμὴν χάριν.

ΧΟ.

διαίνομαι γοεδνὸς ὤν.

ΞΕ.

βόα νυν ἀντίδουπά μοι.

ΧΟ.

μέλειν πάρεστι, δέσποτα.

ΞΕ.

ἐπορθίαζέ νυν γόοις.
1050

ΞΕ. ΧΟ.

ὀτοτοτοτοῖ.

ΧΟ.

μέλαινα δ᾽ αὖ μεμείξεται,

οἴ, στονόεσσα πλαγά. –

ΞΕ.

καὶ στέρν᾽ ἄρασσε κἀπιβόα τὸ Μύσιον.

ΧΟ.

ἄνι᾽ ἄνια.
1055

ΞΕ.

καί μοι γενείου πέρθε λευκήρη τρίχα

ἄπριγδα.

ΧΟ.

ἄπριγδα μάλα γοεδνά.

ΞΕ.

ἀΰτει δ᾽ ὀξύ.

ΧΟ.

καὶ τάδ᾽ ἔρξω. –

Numeri: 1038-45 = 1046-53 iambi, ultimus versus a choriambo incipit

1054-59 = 1060-66 iambi, ultimus versus a pede conciso incipit.

Apparatus Criticus

γ᾽ om. ἐκολούθη ἐκολούθη ἐκολούσθη φίλων ἄταισι ποντίαισιν φίλ. τ᾽ ἐν ἄταις ποντίαις eiecit Tr ἴθι τ᾽ ἴ. γ᾽ ἅδε γὰρ ἅδε δ᾽ ἅδε γ᾽ ἅδ᾽ ἁ οἳ μάλα οἴμοι μ. ἢ μάλα γοεδνὸς γεεδνός γ᾽ ἐεδνός γοηδνός μέλειν μέλλειν μεμείξεται μεμίξεται corr. Lachmann οἴ μοι καί μοι πέρθε πέρθε ὕπερθεν

ΞΕ.

πέπλον δ᾽ ἔρεικε κολπίαν ἀκμῆι χερῶν.
1060

ΧΟ.

ἄνι᾽ ἄνια.

ΞΕ.

καὶ ψάλλ᾽ ἔθειραν καὶ κατοίκτισαι στρατόν

ἄπριγδα.

ΧΟ.

ἄπριγδα μάλα γοεδνά.

ΞΕ.

διαίνου δ᾽ ὄσσε.
1065

ΧΟ.

τέγγομαί τοι.
1065

ΞΕ.

βόα νυν ἀντίδουπά μοι.

ΧΟ.

οἰοῖ οἰοῖ.

ΞΕ.

αἰακτὸς ἐς δόμους κίε.

ΧΟ.

ἰὼ ἰώ [Περσὶς αἰα δύσβατος].

ΞΕ.

ἰωὰ δὴ κατ᾿ ἄστυ.

ΧΟ.

ἰωὰ δῆτα, ναὶ ναί.

ΞΕ.

γοᾶσθ᾽ ἁβροβάται.

ΧΟ.

ἰὼ ἰώ, Περσὶς αἰα δύσβατος.

ΞΕ.

ἢ ἡ ἡ ἡ, τρισκάλμοισιν,
1075

ἢ ἡ ἡ ἠ, βάρισιν ὀλομένα.

ΧΟ.

πέμψω τοί σε δυσθρόοις γόοις.

Numeri: epodus 1067-72 iambi, 1073 dochm. 3 iamb., dochmii, primi forma anapaestica, exeunt in metrum iambicum.

Actio: 1077 Xerxes et chorus tripudiantes ex orchestra per alteram parodum (eam e qua ille non intraverat) abeunt.

Apparatus Criticus

πέπλον δ᾽ ἔρεικε πλέον δ᾽ ἐρ. ἔρειδε ἄνι᾽ φεῦ ἄνι᾽ φεῦ φεῦ ἄνι᾽ ter ἄνια κατοίκτισαι κατοίκτισον κατοίκτιζε διαίνου δ᾽ ὄσσε δίαιν᾿ ὄ. τέγγομαί τοι τ. σοι μέλος τιθείς add. Tr Περσὶς αἰα δύσβατος δύσβακτος δυσβάικτος et δύσβατος δύσβακτα² ἰωὰ δὴ ἰὼ ἰὼ δὴ ἰὼ δὴ ἰωὰ δῆτα ἰὼ δῆτα δύσβατος δυσβάικτος δύσβακτος τρισκάλμοισιν τρισκάλμισιν βάρισιν βάροισιν ὀλομένα ὀλόμενοι correxi τοί σε τόνδε τοῖσι τοι om.

TESTIMONIA DUBIA.

Fr. 285.

Athenaeus III 86b de concha ἀναρίτας, Αἰσχ. ἐν Πέρσαις τις ἀνηρει τοὺς νηριτοτρόφους νήσους εἴρηκεν. latere in corruptis ἀνηρίτας manifestum; sed restitui cetera non possunt. ergo ne titulo quidem fides habenda.

Fr. 286.

Schol. Hermogenis V 486 W. Bekker An. 1073 e Phrynicho ὑπόξυλος ... Αἰσ. ἐν Πέρσαις.

TRILOGIAE RELIQUIAE.

ΦΙΝΕΥΣ

omissa est in dramatum catalogo.

Fr. 258.

Athenaeus X 421f inter tenuis victus laudes parum apposite laudatur Αἰσχύλος ἐν Φινεῖ

καὶ ψευδόδειπνα πολλὰ μαργώσης γνάθου
1

ἐρρυσίαζον στόματος ἐν πρώτηι χαρᾶι.

ἐρρυσίαζον έρρυσιας οἷον corr. Lobeck ἐρρυσιάσθη Kaibel non melius πρώτηι χαρᾶι πρωτιοχαραι corr. Musurus

„eripiebant (Harpyiae nimirum) multas epulas, quibus nemo frueretur, cupidis malis (Phinei), cum eius os prima offa delectabatur".

258 a.

Etym. gen. ex Herodiano π. παθῶν (Reitzenstein ind. Rostoch. 1890/91 p. 4) ἄνηστις ἄσιτος ... καὶ Α. Φ.

ἄνηστις δ᾽ οὐκ ἀποστατεῖ γόος.

258b.

Schol. Homeri H, Oxyrynch. 1087, 34 τὸ ἅρπαγος, ἔνθεν ἐπλήθυνεν Αἰσχύλος ἐν Φινεῖ ἁρπάγοι(ν) χεροῖν καὶ Σοφοκλῆς ἐν Φινεῖ ἁ „χερσὶν ἁρπάγοις". apparet Sophoclis imitatio.

259.

Pollux VII 91 ἃ δὲ ποδεῖα Κριτίας καλεῖ, εἴτε πίλους αὐτὰ οἰητέον εἴτε περιειλήματα ποδῶν, ταῦτα πέλ(λ)υτρα καλεῖ Α. ἐν Φρυνί (sic A, φοινίσσαις ut videtur ceteri)

πέλλυτρ᾽ ἔχουσιν εὐθέτοις ἐν ἀρβύλαις.

eandem glossam Pollux etiam II 196 et X 50 posuit, et hic pro Aeschylo Sophoclem laudat. Hesychius πέλλυτρα cursorum cruribus circumdari tradit, ex alio opinor loco. nomen videtur italicae originis. Φινεῖ coniecit M. Schmidt nequaquam probabilius quam Φρυξί Bekker.

260.

Philodem. de piet. p. 18 Gomp. de Harpyis inter alios etiam Aeschylum aliquid dixisse, quod plane incertis supplementis restituebat et ad Phineum referebat Gomperz.

ΓΛΑΥΚΟΣ ΠΟΤΝΙΕΥΣ.

Schol. Eur. Orest. 318 in Et. M. s. v. Ποτνιάδες θεαί· μανιοποιαί· Πότνιαι χωρίον Βοιωτίας, ἔνθα φαγοῦσαι βοτάνην οἱ Γλαύκου ἵπποι τοῦ Βελλεροφόντου (πατρός add. Schol. Eur.) καὶ μανεῖσαι διεσπάσαντο τὸν ἴδιοn δεσπότην. Scholion codicum nostrorum addit ἐν τῶι ἐπιταφίωι Πελίου e vulgari fama (Schol. Verg. Georg. III 267 al.), contra rationem quae furorem ex herba Potniensi derivabat. Strab. Χ 409 Πότνιαι, ἐφ᾽ ὧν μυθεύεται τὰ περὶ τὸν Ποτνιέα Γλαύκον (Sisyphi filius Corinthius erat) τὸν διασπασθέντα ὑπὸ τῶν Ποτνιάδων ἵππων τῆς πόλεως πλησίον. Schol. Eur. Phoen. 1124 Ποτνιάδες (equae) μανικαί. τινὲς δέ φασι Γλαύκον τὸν τῶν Ποτνιάδων ἵππων δεσπότην πατέρα εἶναι Βελλεροφόντου, ἐξ οὗ παῖς ἐγένετο Γλαύκος (nempe notus ille ex Iliade). Ποτνιάδες δὲ ἐκαλοῦντο, ἐπεὶ ἐν Ποτνίαις ἔτρεφεν αὐτάς. aliud scholium Γλαῦκον δὲ οὐ τὸν ἀπὸ Σισύφου ἀλλὰ τὸν θρᾶικα τὸν ἄγριον. ἄλλως. τὰς τοῦ Γλαύκου φησὶn αἳ λυσσήσασαι κατέφαγον τὸν δεσπότην Γλαῦκον τὸν ἀπὸ Σισύφου ἐν Ποτνíαις τῆς Βοιωτίας. fabulae prima forma non iam servata: Glaucus a furiis equina forma usis consumitur. ex altera Glaucus Potniis ab equis suis consumitur furore correptis; cui adcrescit explicatio, furorem herba excitatum esse, quod e Glauci Anthedonii fabula sumptum est. e tertia Glaucus ab equis devoratus dicitur fuisse Sisyphi filius Corinthius. e quarta mors Potniis in Peliae ludos transfertur. quis ex origine fuerit Glaucus, latet, nam Thracem fieri potest ut Diomedis equorum fabula

procreaverit. quid Aeschylus fecerit ignoramus; crediderim profectum esse Glaucum ad ludos Peliae.

36.

Aristoph. Ran. 1528 πρῶτα μὲn εὐοδίαν ἀγαθὴν ἀπίοντι ποητῆι etc. Schol. παρὰ τὰ ἐn Γλαύκωι Ποτνιεῖ Αἰσχύλου

εὐοδίαν μὲν πρῶτον ἀπὸ στόματος χέομεν.

37.

Schol. Plat. Cratyl. 421d e Lucii Tarrhaei proverbiis Αἰσχύλος δέ φησι Γλαύκωι Ποτνιεῖ

ἀγὼν γὰρ ἄνδρας οὐ μένει λελειμμένους.

38.

Schol. Eur. Phoen. 1194 παρὰ τὸ Αἰσχύλου ἐn Γλαύκωι Ποτνιεῖ

ἐφ᾽ ἅρματος γὰρ ἅρμα, καὶ νεκρῶι νεκρός
1

ἵπποι τ᾽ ἐφ᾽ ἵπποις ἦσαν ἐμπεφυρμένοι

νεκρῶι νεκρός νεκρῶν νεκροί τ᾽ δ' correxi ἐμπεφυρμένοι ἐμπεφυγμένοι corr. Valckenaer

39.

Schol. T Hom. N 198 in vetere zetemate, duas feras sibi utramque arripere praedam ὡς καὶ Αἰσχύλος περὶ Γλαύκου

εἶλκον δ᾽ ἄνω λυσσηδόν, ὥστε διπλόοι
1

λύκοι νεβρὸν φέρουσιν ἀμφὶ μασχάλαις.

δ᾽ d' add. Hermann λυσσηδόν λυκηδόν corr. Naber

40.

Hesych. εὐφήμοις γόοις· δυσφήμοις κατ᾿ ἀντίφρασιν. Α. Γλ. Π.

41.

Hesych. ἀμφίσωπον· περίωπον, πάντοθεν ἀναπεπταμένον Α. Γλ. Π. inde Et. M. s. v. ubi περίβλεπτον.

42.

Hesych. ἴτηλον· τὸ ἔμμονον καὶ οὐκ ἐξίτηλον Α. Γλ. Π. similia Phot. s. v. analogia accentum ἰτηλόν postulat.

35.

Schol. Theocr. 4, 62 τοὺς σατύρους πλείους φασὶn ὡς καὶ τοὺς Σιληνοὺς καὶ Πάνας, ὡς Αἰσχύλος μὲn ἐn Γλαύκωι etc. Schol. Eur. Rhes. 36 inter Panis origines (cf. Roscher Philol. LIII) Αἰσχύλος δὲ

δύο Πᾶνας τὸν μὲn Διός, ὃn καὶ δίδυμον, τὸν δὲ Κρόνου. perturbata. incertum utrius Glauci sit.

33.

Hesych. Ξιφίρου λιμήν· Α. Γλ. Ποτνιεῖ (Ποντίωι recte Hermann) ὁ πορθμός· ταῦτα γὰρ πάντα περὶ Ῥήγιον.

ΠΡΟΜΗθΕΥΣ (πυρκαεύς)

Pollux ΙΧ 156 ὁ δ᾽ ἐμπρήσας τάχ᾽ ἂn πυρκαεὺς ὀνομάζοιτο κατ᾿ Αἰσχύλον καὶ Σοφοκλέα οὕτως ἐπιγράψαντας τὰ δράματα τὸν μὲn τὸν Προμηθέα τὸν δὲ τὸν Ναύπλιον. fabulis cognomina a grammaticis addita esse consentaneum.

205.

Pollux X 64 inter gymnasii supellectilem ὠμόλινον, οὐ Κρατίνου μόνον εἰπόντος τὸ ὠμόλινον ἀλλὰ καὶ Αἰσχύλου ἐn Προμηθεῖ πυρκαεῖ

λινᾶ δὲ πεσσὰ κὠμολίνου μακροὶ τόνοι
1

πεσσὰ πίσσα restitui πεσσά

videtur de vulnere obligando agi. anapaestus satyrorum certissimum indicium.

206.

Galen. in Epidem. VI. XVII 1 p. 880 K. e lexico s. v. πέμφιξ. ἐπὶ τῆς ῥανίδος (ῥαγίτιδος corr. Gataker) ὁ αὐτός (Aeschylus) φησιν ἐn Προμηθεῖ

ἐξευλαβοῦ δὲ μή σε προσβάληι στόμα
1

πέμφιξ, πικρὰ γὰρ κοὐ διὰ Ζόης ἀτμοί.

προσβάληι προσβάλληι corr. Casaubonus διὰ Ζόης ἀτμοί κοὐδὲn εὐζαεῖς Headlami

igne reperto calefit aqua, Prometheus satyris suadet, ut ab ebullientibus guttis et vapore caveant.

207.

Plutarchus de inimic. util. 86f. τοῦ δὲ σατύρου τὸ πῦρ ὡς πρῶτον ὤφθη βουλομένου φιλῆσαι καὶ περιβαλεῖn ὁ Προμηθεύς

τράγος ἔφη γένειον ἄρα πενθήσεις σύ γε.

Epiphanius Ancor. 109ª de Iove tragoedo, manum suam amburi passo (cf. Sitz.-Ber. Berl. 1911, 768) οὐκ εἶχε πρόγνωσιν τοῦ λέγοντος τράγωι τῶι σατύρωι εὑρόντι πρότερον τὸ πῦρ καὶ προσελθόντι φιλῆσαι “μὴ ἅψηι τράγε, ἁψάμενος γάρ σου (μου corr. Holl) ἐμπρήσεις τὰ γένεια“.

perversa ceteroquin opinio, hircum de satyro non dici, diserto Epiphanii testimonio evertitur. ordo fragmentorum erat 207. 206. 205.

Translations (7)

The Persians. (OCR draft) Experimental (The Persians.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 932 focus

I here before you, alas! alas! meet subject for wailing, hapless have been born an evil to my family, and my father-land.

CHORUS

I will utter, by way of greeting thy return, the ill-omened exclamation, the voice of a Mariandynian wailer that sings of woe, a very tearful outcry.

XERXES

Pour ye forth a grievous all-lamentable, sad-re-sounding voice; for this daemon hath made a turn back upon me.

CHORUS

I will, in truth, utter even an all-lamentable outcry, honouring 1

[with a wail] the heavy calamities of the race of the mourning city endured by the people, inflicted by the lashing of the sea; and again will I utter the extremely tearful moan.

XERXES

For our ship-fenced Mars, yielding the victory to others, hath reaped mischief from the Ionians, after laying waste the darkling surface of the main and the ill-fated shore.

CHORUS

Oh! oh! oh! cry, and enquire exactly into all the particulars. And where is the rest of the multitude of thy friends? and where are those who stood by thy side in the battle? such as was Pharandaces, Susas, Pelagon, Dotamas, Agdabatas, and Psammis, and Susiscanes, that left Ecbatana?

XERXES

I left them fallen in death out of a Tyrian ship on the shores of Salamis, striking on the rugged headland.

CHORUS

Oh! oh! and what has become of thy Pharnuchus, and the brave Ariomardus? and where is prince Seualces, or Lilaeus sprung from a high-born sire, Memphis, Tharybis, and Masistras, Artembares too, and Hystaechmas? These things would I again enquire from thee.

XERXES

Alas for me! after having beheld ancient Athens the hateful, all in one shock of fight, ah! ah! ah! wretched, lie gasping on the ground.

CHORUS

What didst thou also leave, didst thou leave him of thy Persians, thine own eye 2

, in all things faithful, that numbered thy tens of thousands, tens of thousands, Alpistus, son of Batanochus, *** son of Sesamas, son of Megabatas, Parthus too, and mighty Œbares. Alas! for them wretched. Thou tellest evils that bode further ills to the renowned Persians.

XERXES

Thou dost in sooth call to my mind a lament for my excellent friends, while thou speakest of baleful, hateful, exceeding hateful horrors. My heart within me moans aloud, moans aloud for them unhappy.

CHORUS

And, in truth, we regret another too, Xanthus, leader of ten thousand Mardians, and warlike Anehares, Diaexis too, and Arsames, chiefs of the cavalry, Cigdates and Lythimnes, and Tolmus that was never satisfied with the spear. 3

They

XERXES

were buried, they were buried, not following in our train, in tents mounted on wheels.

CHORUS

For they that were commanders of the host are gone.

XERXES

They are gone, alas! inglorious. Woe! woe! woe. woe! woe! ye divinities have brought upon us an unlooked-for surpassing evil, as ever Atè hath witnessed.

CHORUS

We have been smitten, alas! what are the fortunes of man's life 1

!

XERXES

We have been smitten, for 'tis full plain, (there are new calamities, new calamities), having with no good success encountered the Ionian mariners. Ill-fortuned in war is the race of the Persians.

CHORUS

And how not? I wretched have been smitten in the article of so great an army?

XERXES

And what wonder? have not the mighty of the Persians fallen?

CHORUS

Seest thou this remnant of my vesture?

XERXES

I see it, I see it.

CHORUS

This quiver too-

XERXES

What is this that thou sayest hath been saved?

CHORUS

areceptacle for shafts?

XERXES

Little enough assuredly, as from much.

CHORUS

We have been reft of our supporters.

XERXES

The host of the Ionians shrinks not from the spear.

CHORUS

Valiant are they; and I witnessed an unlooked-for calamity.

XERXES

'Tis of the rout of the naval host that thou art speaking.

CHORUS

It is-and I rent my robe at the ill visitation.

XERXES

Alas! alas!

CHORUS

Aye-and more than alas.

XERXES

Yes, for double and threefold are our woes.

CHORUS

Grievous; but joys to our foes.

XERXES

And our prowess too hath been maimed.

CHORUS

I am stripped of my escort.

XERXES

Through the disasters of thy friends on the deep.

CHORUS

Deplore, deplore the calamity, and move toward the house.

XERXES

Ah! ah! woe! woe!

CHORUS

Shriek now in response to me.

XERXES

A wretched offering from the wretched to the wretched.

CHORUS

Wail forth a strain, making it harmonize.

XERXES

Woe! woe! woe! heavy indeed is this calamity of ours. Alas! and very much do I sorrow over it.

CHORUS

Ply 1

again and again, and sigh for my sake.

XERXES

I am drenched with tears, being full of sorrow.

CHORUS

Shriek now in response to me.

XERXES

'Tis my present concern, my liege!

CHORUS

Wail aloud now with groans.

XERXES

Woe! woe! woe! woe! again there shall be mingled a black and bloody blow.

CHORUS

Beat thy breast too, and loudly pour forth too the Mysian lament.

XERXES

Woe! woe!

CHORUS

And make havoc of the white hair of thy chin.

XERXES

With vehemence, with vehemence, very sadly.

CHORUS

And utter a shrill cry.

XERXES

This too will I do.

CHORUS

Rend too with strength of hand thy robe that hangs in folds.

XERXES

Woe! woe!

CHORUS

Strike thy locks too, and pity the army.

XERXES

With vehemence, with vehemence, very sadly.

CHORUS

And drench thine eyes.

XERXES

I am steeped in tears.

CHORUS

Shriek now in response to me.

XERXES

Oh! oh! oh! oh!

CHORUS

Move on to the house with exclamations of sorrow.

XERXES

Alas! thou Persian land now sad to tread 2

!

CHORUS

Alas! indeed through the city.

XERXES

Alas! in sooth, yea, yea.

CHORUS

Pour your sighs as ye gently advance.

XERXES

Alas! thou Persian land now sad to tread.

CHORUS

Alas! for those who perished, alas! in the three-tiered barks.

XERXES

I will escort thee with sad-sounding sighs.

LES PERSES (OCR draft) Experimental (LES PERSES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 932 focus

sur nos vaillants soutiens ! — et l'Asie, roi de cette terre, pitoya-
blement, pitoyablement, a fléchi le genou.

Un peu plus librement.

XERXÈS

C'est donc moi, hélas ! moi, lamentable et misérable, qui aurai été le fléau de ma

race et de ma patrie !

LE CHŒUR

Pour saluer ton retour, je t'adresserai le cri qui parle de malheur, la plainte vouée au malheur du pleureur Mariandynien, le thrène noyé de larmes ¹ !

XERXÈS

Ah ! donnez donc cours à vos accents douloureux,

gémissants, lugubres : le Destin désormais s'est tourné contre moi !

LE CHŒUR

Oui, je donnerai cours à des accents gémissants, pour célébrer les coups inouïs qui t'ont frappé sur la mer ; je serai le pleureur d'un pays, d'une race : je crierai désormais ma larmoyante plainte !

LES PERSES

XERXÈS

L'Arès d'Ionie nous a tout ravi, l'Arès marin d'Ionie ² a décidé du destin, en fauchant la plaine lugubre ³ et la rive douloureuse !

LE CHŒUR

Las ! hélas ! crie et achève d'apprendre ⁴. Où
donc est ce qui reste de la multitude des tiens ? Où sont tes lieutenants, Pharandakès, Sousas, Pélagôn, Dotamas et Agda-
batas, Psammis, Sousiskanès, qui naguère quittait Ecbatane ⁵ ?

XERXÈS

Perdus ! Je les laissais là-bas, tandis que, tombés d'une nef tyrienne, près des rives de Salamine, ils
allaient heurtant la rude falaise !

LE CHŒUR

Las ! hélas ! Et

où est ton Pharnoukos ? et le preux Ariomardos ? Où donc sire Seuakès ? Lilaios aux
nobles aïeux, Memphis, Tharybis ? Et Masistras, Artembarès, Hystaichmas ? Réponds à mes demandes.

XERXÈS

Malheur, malheur sur moi ! Ils ont contemplé

LES PERSES

XERXÈS

l'antique, l'odieuse Athènes ; puis, tous, d'un seul coup, hélas ! hélas ! misérables, les voilà palpitants sur la grève !

LE CHŒUR

Et celui qui, par myriades ⁶, dénombrait les
Perses, ton Œil ⁷ toujours

fidèle, Alpistos ⁸, ... fils de Batanôkos, fils de Sésamas ? Et Parthos, et le grand Oïbarès ? Tu les as
donc laissés, laissés ? Ah ! ah ! misères ! pour les Perses altiers douleurs plus que douloureuses !

XERXÈS

Oui, tu réveilles en moi la nostalgie de mes
preux compagnons, avec tes mots affreux, affreux, cruels, plus que douloureux. Mon cœur crie au fond de mes membres !

LE CHŒUR

Il en est bien d'autres qu'ici nous regrettons
encore : celui

qui guidait dix mille cavaliers Mardes ⁹, Xanthis ; et le valeureux Ankharès ; et Diaïxis, et Arsamès, à la tête de leurs cavaliers ! Et Dadakès, et Lythimnès, et Tolmos
l'insatiable lanceur de javelines, je m'étonne, je m'étonne de ne pas les voir derrière ton char à baldaquin ¹⁰ !

LES PERSES Vif et bien marqué.

XERXÈS

Ils ont

péri, tous ceux qui guidaient mon armée !

LE CHŒUR

Ils ont péri, hélas ! ignominieusement !

XERXÈS

Las ! las ! hélas ! hélas !

LE CHŒUR

Hélas ! les dieux ont provoqué un désastre imprévu : avec quel éclat se révèle Até !

XERXÈS

Nous voici frappés de quelle éternelle détresse

LE CHŒUR

Nous voici frappés — il n'est que trop clair.

XERXÈS

D'un revers inouï, d'un revers inouï.

LE CHŒUR

Pour nous être heurtés — fâcheux coup du sort ! — aux marins d'Ionie ! Malheureux à la guerre est le peuple de Perse.

XERXÈS

Certes ! Dans mon armée d'abord, mon innombrable armée, je me suis vu frappé.

LE CHŒUR

Qu'en a-t-il survécu ? Elle était grande, la puissance des Perses.

XERXÈS

Tu vois tout ce qui reste des forces que j'avais levées !

LE CHŒUR

Je vois, je vois !

XERXÈS

Avec ce réceptable à flèches.

LE CHŒUR

Que dis-tu ? qu'as-tu sauvé encore ?

XERXÈS

Une réserve de traits.

LE CHŒUR

Bien peu sur des milliers !

XERXÈS

Nous voici sans défenseurs !

LE CHŒUR

Le peuple d'Ionie ne fuit pas le combat.

XERXÈS

Il n'est que trop brave ! Et mes yeux ont de plus contemplé un désastre imprévu.

LE CHŒUR

Veux-tu dire la déroute de ta flotte de guerre ?

XERXÈS

Et, à ce coup fatal, j'ai déchiré mes vêtements.

LE CHŒUR

Hélas ! hélas !

LES PERSES

XERXÈS

Non, dis : « plus qu'hélas ! »

LE CHŒUR

Oui, doubles et triples maux !

XERXÈS

Douleur pour nous, joie pour nos ennemis.

LE CHŒUR

Et notre force même a été brisée...

XERXÈS

Me voilà démuni d'escorte !

LE CHŒUR

— ... par la débâcle des nôtres

sur les eaux !

XERXÈS

Pleure, pleure le désastre, et prends le chemin du palais.

LE CHŒUR

Hélas ! hélas ! quel revers ! quel revers !

XERXÈS

Crie pour répondre à mes cris.

LE CHŒUR

Faveur misérable de misérables à des misérables !

XERXÈS

Gémis en mêlant tes chants à mes chants.

LE CHŒUR

Hélas ! trois fois hélas !

LE CHŒUR

Hélas ! trois fois hélas ! Le coup certes est lourd ; mais voilà qui ajoute encore à

ma souffrance !

XERXÈS

Frappe, frappe en cadence, et gémis, si tu me veux plaire.

LE CHŒUR

Je suis inondé de pleurs, lamentablement.

XERXÈS

Crie pour répondre à mes cris.

LE CHŒUR

J'ai de quoi me le rappeler, ô maître.

XERXÈS

Fais éclater tes sanglots.

LE CHŒUR

Hélas ! trois fois hélas !

LE CHŒUR

Hélas ! trois fois hélas ! Et des coups lugu-
bres, gémissants, las ! accompagneront ma plainte.

XERXÈS

Frappe aussi ta poitrine et lance l'appel mysien.

LE CHŒUR

O douleurs, douleurs !

XERXÈS

Ravage aussi le poil blanc de ta barbe.

LE CHŒUR

A pleines mains, à pleines mains, lamentablement.

XERXÈS

Pousse aussi une clameur aiguë.

LE CHŒUR

Là encore, je t'obéirai.

LES PERSES

XERXÈS

Et de tes mains déchire le tissu qui couvre ton sein.

LE CHŒUR

O

douleurs, douleurs !

XERXÈS

Arrache aussi tes cheveux en te lamentant sur l'armée.

LE CHŒUR

A pleines mains, à pleines mains, lamentablement.

XERXÈS

Mouille tes yeux de larmes.

LE CHŒUR

J'en suis inondé.

XERXÈS

Crie pour répondre à mes cris.

LE CHŒUR

Las ! hélas !

XERXÈS

Prends en gémissant le chemin du palais.

LE CHŒUR

Hélas ! hélas !

XERXÈS

Hélas ! par la ville.

LE CHŒUR

Hélas ! oui, oui, hélas !

XERXÈS

Sanglotez, languissant cortège.

LE CHŒUR

Hélas ! terre de Perse, douloureuse à nos pas !

XERXÈS

Hélas ! hélas ! sur ceux qui ont péri — hélas !
péri par nos galiotes à triple rang de rames.

LE CHŒUR

Oui, je t'escorterai de mes sanglots lugubres.

Le Chœur sort derrière le Roi.

The Persians (OCR draft) Experimental (The Persians. Robert Potter, 1779.) — 932 focus

Your fall, heroic youths, diſtracts my ſoul.

1135

CHORUS.

And Aſia ſinking on her knee, O king,

Oppreſs'd, with griefs oppreſs'd, bends to the

earth.

XERXES.

And I, O wretched fortune, I was born

To cruſh, to deſolate my ruin'd country.
1140

CHORUS.

I have no voice, no ſwelling harmony,

No deſcant, ſave theſe notes of woe,

Harſh, and reſponſive to the ſullen ſigh,

Rude ſtrains, that unmelodious flow,

To welcome thy return.
1145

XERXES.

Then bid them flow, bid the wild meaſures flow,

Hollow, unmuſical, the notes of grief;

They ſuit my fortune, and dejected ſtate.

THE PERSIANS.

CHORUS.

Yes, at thy royal bidding ſhall the ſtrain

Pour the deep ſorrows of my ſoul;
1150

The ſuff'rings of my bleeding country plain,

And bid the mournful meaſures roll.

Again the voice of wild deſpair

With ſhrilling ſhrieks ſhall pierce the air;

For high the God of War his flaming creſt

1155

Raiſ'd, with the fleet of Greece ſurrounded,

The haughty arms of Greece with conqueſt bleſt,

And Perſia's wither'd force confounded,

Daſh'd on the dreary beach her heroes ſlain,

Or whelm'd them in the darken'd main.

1160

XERXES.

To ſwell thy griefs aſk ev'ry circumſtance.

CHORUS.

Where are thy valiant friends, thy chieftains

where?

Pharnaces, Suſas, and the might

Of Pelagon, and Dotamas?
1165

The ſpear

Of Agabatas bold in ſight?

THE PERSIANS.

Pſammis in mailed cuirass dreſt,

And Suſiſcanes' glitt'ring creſt?

XERXES.

Daſh'd from the Tyrian veſſel on the rocks

1170

Of Salamis they ſunk, and ſmear'd with gore

The heroes on the dreary ſtrand are ſtretch'd.

CHORUS.

Where is Pharnuchus? Ariomardus where,

With ev'ry gentle virtue graced?

Lilæus, that from chiefs renown'd in war
1175

His high-deſcended lineage traced?

Where rears Sebalces his crown-circled head?

Where Tharybis to battles bred,

Artembares, Hyſtæchmes bold,

Memphis, Maſiſtres ſheath'd in gold?
1180

XERXES.

Wretch that I am!

Theſe on th' abhorred town

Ogygian Athens , roll'd their glowing eyes

Indignant;

THE PERSIANS.

Indignant;
1185

but at once in the fierce ſhock

Of battle fell, daſh'd breathleſs on the ground.

CHORUS.

There does the ſon of Batanochus lie,

Thro' whoſe rich veins th' unſullied blood

Of Suſamus, down from the lineage high
1190

Of noble Mygabatas flow'd:

Alpiſtus, who with faithful care

Number'd the deep'ning files of war,

The monarch's eye e

;

on the enſanguin'd plain
1195
THE PERSIANS.

Low is the mighty warrior laid?

Is great Æbares 'mongſt the heroes ſlain,

And Partheus number'd with the dead?-

Ah me! thoſe burſting groans deep-charg'd

with woe
1200

The fate of Perſia's princes ſhow.

XERXES.

To my griev'd memory thy mournful voice,

Tuned to the ſaddeſt notes of woe, recals

My brave friends loſt; and my rent heart returns

In dreadful ſymphony the ſorrowing ſtrain.

1205

THE PERSIANS.

CHORUS.

Yet once more ſhall I aſk thee, yet once more,

Where is the Mardian Xanthes' might,

The daring chief, that from the Pontic ſhore

Led his ſtrong phalanx to the ſight?

Anchares where, whoſe high-raiſ'd ſhield
1210

Flamed foremoſt in th' embattled field?

Where the high leaders of thy mail-clad horſe,

Däixis and Arfaces where?

Where Cigdagatas, and Lythimnas' force,

Waving untir'd his purple ſpear?
1215

XERXES.

Entomb'd, I ſaw them in the earth entomb'd;

Nor did the rolling car with ſolemn ſtate

Attend their rites:

I follow'd:

low they lie,
1220

Ah me, the once great leaders of my hoſt

Low in the earth, without their honours lie.

CHORUS.

O woe, woe, woe! Unutterable woe

The Dæmons of Revenge have ſpread;

And Ate from her drear abode below

1225

Riſes to view the horrid deed.

THE PERSIANS.

XERXES.

Diſmay, and rout, and ruin, ills that wait

On man's afflicted fortune, ſink us down.

CHORUS.

Diſmay, and rout, and ruin on us wait,

And all the vengeful ſtorms of Fate:
1230

Ill flows on ill, on ſorrows ſorrows riſe;

Miſfortune leads her baleful train;

Before th' Ionian ſquadrons Perſia flies,

Or ſinks ingulf'd beneath the main:

Fall'n, fall'n is her imperial pow'r,
1235

And conqueſt on her banners waits no more.

XERXES.

At ſuch a fall, ſuch troops of heroes loſt,

How can my ſoul but ſink in deep deſpair!

Ceaſe thy ſad ſtrain.

CHORUS.

'Is all thy glory loſt?
1240

XERXES.

Seeſt thou theſe poor remains of my rent robes?

CHORUS.
THE PERSIANS.

I ſee, I ſee.

XERXES.

And this ill-furniſh'd quiver?

CHORUS.

Wherefore preſerv'd?

XERXES.

To ſtore my treaſur'd arrows.
1245

CHORUS.

Few, very few.

XERXES.

And few my friendly aids.

CHORUS.

I thought theſe Grecians ſhrunk appall'd at arms.

XERXES.

No: they are bold and daring;

theſe ſad eyes

1250

Beheld their violent and deathful deeds.

CHORUS.

The ruin, ſay'ſt thou, of thy ſhatter'd fleet?

XERXES.
THE PERSIANS.

And in the anguiſh of my ſoul I rent

My royal robes.

CHORUS.

Woe, woe!
1255

XERXES.

And more than woe.

CHORUS.

Redoubled, threefold woe!

XERXES.

Diſgrace to me,

But triumph to the foe.

CHORUS.

Are all thy pow'rs
1260

In ruin cruſh'd?

XERXES.

No Satrap guards me now.

CHORUS.

Thy faithful friends ſunk in the roaring main.

XERXES.

Weep, weep their loſs, and lead me to my houſe;

Anſwer my grief with grief, an ill return

1265

O fills for ills.

Yet once more raiſe that ſtrain

Lamenting my misfortunes;

beat thy breaſt,

Strike, heave the groan;

1270

awake the Myſian ſtrain

To notes of loudeſt woe;

rend thy rich robes,

Pluck up thy beard, tear off thy hoary locks,

And bath thine eyes in tears:

1275

thus thro' the ſtreets

Solemn and flow with ſorrow lead my ſteps;

Lead to my houſe, and wail the fate of Perſia.

THE PERSIANS.

CHORUS.

Yes, once more at thy bidding ſhall the ſtrain

Pour the deep ſorrows of my ſoul;

1280

The ſuff'rings of my bleeding country plain,

And bid the Myſian meaſures roll.

Again the voice of wild deſpair

With ſhrilling ſhrieks ſhall pierce the air;

For high the God of War his flaming creſt

1285

Raiſ'd, with the fleet of Greece ſurrounded,

The haughty arms of Greece with conqueſt bleſt,

And Perſia's wither'd force confounded,

Daſh'd on the dreary beach her heroes ſlain,

Or whelm'd them in the darken'd main.

1290

FINIS.

Eschilo, I Persiani: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, I Persiani: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 932 focus

Questo io sono: e di pianto son degno,

tristo me!, che alla nostra progenie

di sciagura fui causa, e al mio regno.

1070

CORO

Un infausto clamore, al tuo cònsono,

una voce cantrice di guai,

un lamento alzerò, come prèfica

mariàndina, misto di lai.

SERSE

Sí, levate lamento funesto

1075

con clamore di lutto: ché il Dèmone

contro noi volge l'impeto infesto.

CORO

Leverò, certo, gemito lugubre,

ché per terra e per mare lo schianto

ci percosse, onde ambasciasi il popolo.
1080

Sonerà misto al gemito il pianto.

SERSE

Da spalti di navi, sterminio,

il Marte di Ionia,

ne fece, che, agli Elleni fido.

la pianura del mar fra le tenebre

1085

radeva e l'infausto lido.

CORO

Ahimè!, grida, ahimè!, tutto raccontaci.

Dov'è or degli amici lo stuolo,

dove son quei che presso ti stavano,

qual'era Faràndace,
1090

Pelagóne, Datàme, Susane,

Agabàte, Susícane, Psàmmide,

che lasciar d'Agabàtana il suolo?

SERSE

Quando io li lasciai, giú da un tirio

navile piombavano.

1095

Erravano verso le spiagge

Salamine dispersi: i cadaveri

sbatteano alle rupi selvagge.

CORO

Ahimè, ahi! Dov'è ora il tuo Fàrnuco,

dove il buono Ariomarde, dov'è
1100

il signore Sevalca, e Lilaio

di nobil progenie,

e Taríbide, Menfi, Masistra,

Istèmone ov'è, dove Artèmbare?

Questo io voglio sapere da te.
1105

SERSE

Ahimè, ahi!, procombettero

tutti ad un colpo. A la vetusta Atene

odïosa, le palpebre

fisse, ahi miseri! guizzan su le arene.

CORO

Ed anche quei che al par delle pupille
1110

era a te caro, e caro a tutto il popolo,

duce di mille e mille,

il figliuol di Batànoco,

Alpisto; e quel di Sèsamo,

figliuolo di Megàbate
1115

lasciavi, e Parto, e il grande Ibare? Oh!, gemi,

gemi! Misero, ahi misero!

Mali tu parli ai Persi incliti estremi.

SERSE

Ahimè! Ché tu dei validi

compagni in me rinnovi ora il desio.

1120

Mali estremi tu parli, infami, orribili.

Grida, grida pei miseri il cuor mio.

CORO

Ed altri invoca poi la nostra brama:

Mardone, che guidava una miríade,

e Dïàmide ed Arsame,
1125

cavalieri destrissimi,

e il prode Sante ed Ancare,

e Litimma e Cedàdate,

e Tolmo insaziabile

di battaglie. Stupor, stupor mi prende.
1130

Come mai non seguirono

te sui carri guerreschi entro le tende?

SERSE

Cadder quei che guidavano gli eserciti.

CORO

Caddero senza gloria!

Ahimè, Dèmoni, Dèmoni,
1135

c'infliggeste sciagure inopinate

immense, quali mai niun vide.

SERSE

Percossi, dopo lunga ora, noi miseri!

CORO

Percossi, è ben visibile...

Nuovi guai, nuovi guai...
1140

fummo: che con malo esito

ci siamo urtati con la Ionia flotta.

Ahi!, per la Persa stirpe infausta rotta!

SERSE

Come no? Tanto esercito

mi fu cosí percosso!

1145

CORO

Quale mai, grande Alàstore,

dei Persi non fu morto?

Vedi? Mi avanza il manto sol che indosso!

L'ho scorto, ahimè!, l'ho scorto!

E ancor questa custodia…
1150

di dardi: una faretra.

Poco, da grande possa!

Niun giunse alla riscossa.

Mai gente lonia in pugna non arretra!

SERSE

Troppo essa è prode! Subito

1155

vid'io piombar lo schianto.

Dici la moltitudine

dei legni, in fuga spersa?

Strappai su me, nella sciagura, il manto.

Ahimè, ahi, sorte avversa!

1160

Ahi!, ché son poco i gèmiti....

ché son duplici e triplici....

la gioia dei nemici, il nostro lutto.

CORO

Infranta, o possa, giaci.

Nudo son di seguaci....

1165

ché gli amici trovâr morte nel flutto.

Piangi, piangi! E alle case volgi il piè.

Ahi sciagura, ahi sciagura! Ahimè, ahimè!

Con un tuo grido al grido mio rispondi.

Misero dono al sofferir dei miseri.

1170

SERSE

In un solo urlo i gemiti confondi.

Ahimè, ahimè, ahimè!

Grave è questa sciagura,

grave la mia rancura.

Batti la fronte tua, batti per me!

1175

Lagrime spando, levo ululi, ahimè!

Con un tuo grido, al grido mio rispondi!

Il mio dolore, o Re, m'ispira i gemiti!

Atro clamore dei tuoi gridi effondi.

CORO

Ahimè, ahimè, ahimè!
1180

Tra i gemiti la fronte

segnan le negre impronte.

Anche il seno percuoti, in misio accento.

Ahi strazio, ahi strazio!

E il bianco pelo svelliti dal mento!

1185

Con fiero impeto certo! Oh schianto atroce!

Alza la voce querula.

Querula alzo la voce!

SERSE

Strappi il peplo ondeggiante la furia delle mani.

Ahi strazio, ahi strazio!
1190

I crini svelli, e piangi i Persïani.

Con fiero impeto urlo! Oh atroce schianto!

Gli occhi bagna di lagrime.

Son già molli di pianto.

SERSE

Con un tuo grido al grido mio rispondi.

1195

Ahimè, ahimè!

Volgi, tra le querele, ai tetti il piede!

Ahi!, Persia, ahi!, terra dura per chi riede!

Ahimè, riedere in Susa!

Diritto è se tu gemi!

1200

Ahi!, nostra gente, al dolce vivere usa!

Ahi Persia, terra dura per chi riede!

SERSE

Ahi, ahi, ahi, le triremi!

Ahi, ahi, ahi, ahi, perduto sono e misero!

CORO

Te guiderò con la querela mia
1205

lugubre. Batterò teco la via.

Aeschylus, Persae: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Persae: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 932 focus

Ipfe uerò heu heu deflendus mifer, generationi

Et terræ patriæ malum extiti.

855

Cho.

Ad clamorem tibireditus, malè ominante clamorem,

Malè cogitata uocem luctus lugubris,

Mittameflebilem uоcem.

Xer.

Emittite grauelugubrē tumultutriaq uocem.

Nam fortunarursus mutabilis est in me.

860

Cho.

Mitta fletu, & honoras populi perpeßiones,

Moleſtias mari factas, generationis urbis lugubris

Edam luctum multis lachrymis plenum.

Ionum enim

Eripuit, Ionũ claße instructus, Mars alijs das auxiliŭ,

865

Noctură gleba profligans, infæliceq; dolorě.

Xer.

Heu clama, & omnia audi.

Cho.

Vbi tibi amicorum turba ubi ucrò tibi ſocijs

Qualis erat Pharandaces, Sudas, Pelago,

Et Domafas, Agabatasq;, Pſammis,
870

Sufifcanes Ecbatana relinquens?

Xer.

Miferos reliqui, Tyria

Ex naui pereuntes in littoribus Satamincis.

Cho.

vbi uerò tibi Pharauchus.

Cariomardusq bonus?
875

Vbi uerò Sebalces rex, aut Lilæus generofus

Memphis, Thariuis, Maſistres,

Artembaresq;, et Hystaichmas hæc terurfus interrogo.

Xer.

Heu beu antiquas uidentes

Molestas Athenas, omnes uno tumultu

880

Heuheu, miferi eunt in terram.

Cho.

Ettuum Perfarum fidelem

Oculum myriades numerantes

Balanochi puerum, Alpiſtum filium Sesami,

Et Mygabatem, Partheumq; magnum et ebriofum,
885

Reliquiſti reliquiſti? miferi, Perfis præclaris

Mala ad mala dicis.

Xer.

Voluptate uidelicet bonorū fociorŭ in memoria reducis,

Intollerabilia odiofaq; mala dicēs.

Clamat clamat miferorum intra cor.

890

Cho.

Attamen aliquid aliud defideramus,

Mardorum uirorum myriarcham

Xanthem, bellicofumq; Ancharem,

Didiximq Arfacem, equorum prefectos.

Cygdagatam, & Lythinnam
895

Audacem, hasta in ſatiatum.

Sepelij, fepelij non in ſcenis,

Curru uectis retrorfum fequentes.

Afcenderunt prefecti exercitus,

Afcenderunt ignobiles.

900

Cho.

Heu, heu,heu, beu.

O demones fecistis infperatum malum.

Indecens, quale uidit nocumentum?

Xer.

Obstupefacti fumus, quales à ſeculo fortune.

Territi fumus.manifeſtèenim quales quales dolores.

905

Nautas Ionas affecuti non fœliciter.

Inexpugnabile fanè est genus Perfarum. (pefactus?

Xer.

Quomodo no miſer, à tato exercitunõ eſſes obſtu-

Cho.

Quid, nõ perierunt maxime copie Perfaru?

Xer.

Vides reliquum meæ claßis?
910

Cho.

Video, intueor.

Xer.

Hanc pharetram?

Cho.

Quid hoc,dicis feruatum thefaurum in iaculis

Xer.

Parua, tanquam multis

Cho.

Indigeamus auxiliatoribus.
915

Ionum populus fugit'ne hastam?

Xer.

Virilitate præditus, uidi malum infperatu.

Cho.

In fugam uersam claßicam cateruam dicis

Xer.

Veſtes laceraui præ mali calamitate.

Cho.

Pape, pape,papa,papa.
920

Xer.

Et plus quàm pape igitur.

Cho.

Gemina est tripla.

Xer.

Molesta nobis, iucunda hoftibus.

Cho.

Roburuerò minutum est.

Xer.

Nudus ſum comitum.
925

Cho.

Amicorum marinis nocumentis.

Xer.

Riga malum, domumq; ito.

Cho.

Heu,heu.dolor,dolor.

Xer.

Clama nune ſtrepens mihi.

Cho.

Retributionem malam malorum malis
930

Xer.

Clama, cantum fimul ponens.

Cho.

Heuheu.

Xer.

Grauis est hæc calamitas.

Cho.

Hei mihi admodum doleo.

Xer.

Ambula, gradi, & luge mea gratia.

935

Cho.

Madeo, lugubris exiftens.

Xer.

Clama meo clamori contraria.

Cunctari licet domine.

Xer.

Defolare nunc luctibus,

Cho.

Heuheu.
940

Xer.

Mifera rurfus mixta est mihi.

Cho.

Lugubris plaga.

Xer.

Et pectus tunde, & boa Mysium.

Cho.

Mæror maror, maror.

Xer.

Et mihi cuelle pilum tuarum genarŭ album.
945

Cho.

Tenaciter, admodum moleſtè,

Xer.

Clamaſtridulè.

Cho.

Et hæc faciam.

Xer.

Peplu lacera, qui est in ſinu,uigore manuŭ.

Cho.

Dolor, dolor, dolor.
950

Xer.

Euelle comam, & miſerere exercitum.

Cho.

Tenaciter, admodum moleſtè.

Xer.

Madefac oculos.

Cho.

Tingofanè.

Xer.

Clama contraria mee uoci,

955

Cho.

Heu, heu, heu.

Xer.

Luctuosus domum ito.

Cho.

Heu Perfis terra, non facilis aditu.

Xer.

Heu iam iuxta urbem.

Cho.

Heu uidelicet, fane, fane.
960

Xer.

Gemant delicati.

Cho.

Heu beu Perfis terra inacceßibilis.

Xer.

Heu,bei, hei.trifcalmis

Heu heu, grauibus perditi.

Cho.

Mittam te tumultuoſis luctibus.
965

FINIS PERSARVM.

English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Persians — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 932 focus

Alas, a lamentable sound,

A cry of ruth! for I am found

A curse to land and lineage,

With none my sorrow to assuage!
940

Chorus

Alas, a death-song desolate

I send forth, for thy home-coming!

A scream, a dirge for woe and fate,

Such as the Asian mourners sing,

A sorry and ill-omened tale
945

Of tears and shrieks and Eastern wail!

Xerxes

Ay, launch the woeful sorrow's cry,

The harsh, discordant melody,

For lo, the power, we held for sure,

Hath turned to my discomfiture!
950

Chorus

Yea, dirges, dirges manifold

Will I send forth, for warriors bold,

For the sea-sorrow of our host!

The city mourns, and I must wail

With plashing tears our sorrow's tale,
955

Lamenting for the loved and lost!

Xerxes

Alas, the god of war, who sways

The scales of fight in diverse ways,

Gives glory to Ionia!

Ionian ships, in fenced array,
960

Have reaped their harvest in the bay,

A darkling harvest-field of Fate,

A sea, a shore, of doom and hate!

Chorus

Cry out, and learn the tale of woe!

Where are thy comrades? where the band
965

Who stood beside thee, hand in hand,

A little while ago?

Where now hath Pharandákes gone,

Where Psammis, and where Pelagon?

Where now is brave Agdabatas,
970

And Susas too, and Datamas?

Hath Susiscanes past away,

The chieftain of Ecbatana?

Xerxes

I left them, mangled castaways,

Flung from their Tyrian deck, and tossed
975

On Salaminian water-ways,

From surging tides to rocky coast!

Chorus

Alack, and is Pharnuchus slain,

And Ariomardus, brave in vain?

Where is Seualces' heart of fire?
980

Lilaeus, child of noble sire?

Are Tharubis and Memphis sped?

Hystaechmas, Artembáres dead?

And where is brave Masistes, where?

Sum up death's count, that I may hear!
985

Xerxes

Alas, alas, they came, their eyes surveyed

Ancestral Athens on that fatal day.

Then with a rending struggle were they laid

Upon the land, and gasped their life away!

Chorus

And Batanochus' child, Alpistus great,
990

Surnamed the Eye of State—

Saw you and left you him who once of old

Ten thousand thousand fighting-men enrolled?

His sire was child of Sesamas, and he

From Megabates sprang. Ah, woe is me,
995

Thou king of evil fate!

Hast thou lost Parthus, lost Oebares great?

Alas, the sorrow! blow succeedeth blow

On Persia's pride; thou tellest woe on woe!

Xerxes

Bitter indeed the pang for comrades slain,
1000

The brave and bold! thou strikest to my soul

Pain, pain beyond forgetting, hateful pain.

My inner spirit sobs and sighs with dole!

Chorus

Another yet we yearn to see,

And see not! ah, thy chivalry,
1005

Xanthis, thou chief of Mardian men

Countless! and thou, Anchares bright,

And ye, whose cars controlled the fight,

Arsaces and Diaixis wight,

Kegdadatas, Lythimnas dear,
1010

And Tolmus, greedy of the spear!

I stand bereft! not in thy train

Come they, as erst! ah, ne'er again

Shall they return unto our eyes,

Car-borne, 'neath silken canopies!
1015

Xerxes

Yea, gone are they who mustered once the host!

Chorus

Yea, yea, forgotten, lost!

Xerxes

Alas, the woe and cost!

Chorus

Alas, ye heavenly powers!

Ye wrought a sorrow past belief,
1020

A woe, of woes the chief!

With aspect stern, upon us Ate lours!

Xerxes

Smitten are we—time tells no heavier blow!

Chorus

Smitten! the doom is plain!

Xerxes

Curse upon curse and pang on pang we know!
1025

Chorus

With the Ionian power

We clashed, in evil hour!

Woe falls on Persia's race, yea, woe again, again!

Xerxes

Yea, smitten am I, and my host is all to ruin hurled!

Chorus

Yea verily—in mighty wreck hath sunk the Persian world!
1030

Xerxes (holding up a torn robe and a quiver)

See you this tattered rag of pride?

Chorus

I see it, welladay!

Xerxes

See you this quiver?

Chorus

Say, hath aught survived and 'scaped the fray?

Xerxes

A store for darts it was, erewhile!
1035

Chorus

Remain but two or three!

Xerxes

No aid is left!

Chorus

Ionian folk such darts, unfearing, see!

Xerxes

Right resolute they are! I saw disaster unforeseen.

Chorus

Ah, speakest thou of wreck, of flight, of carnage that hath been?
1040

Xerxes

Yea, and my royal robe I rent, in terror at their fall!

Chorus

Alas, alas!

Xerxes

Yea, thrice alas!

Chorus

For all have perished, all!

Xerxes

Ah woe to us, ah joy to them who stood against our pride!
1045

Chorus

And all our strength is minishèd and sundered from our side!

Xerxes

No escort have I!

Chorus

Nay, thy friends are whelmed beneath the tide!

Xerxes

Wail, wail the miserable doom, and to the palace hie!

Chorus

Alas, alas, and woe again!
1050

Xerxes

Shriek, smite the breast, as I!

Chorus

An evil gift, a sad exchange, of tears poured out in vain!

Xerxes

Shrill out your simultaneous wail!

Chorus

Alas the woe and pain!

Xerxes

O, bitter is this adverse fate!
1055

Chorus

I voice the moan with thee!

Xerxes

Smite, smite thy bosom, groan aloud for my calamity!

Chorus

I mourn and am dissolved in tears!

Xerxes

Cry, beat thy breast amain!

Chorus

O king, my heart is in thy woe!
1060

Xerxes

Shriek, wail, and shriek again!

Chorus

O agony!

Xerxes

A blackening blow—

Chorus

A grievous stripe shall fall!

Xerxes

Yea, beat anew thy breast, ring out the doleful Mysian call!
1065

Chorus

An agony, an agony!

Xerxes

Pluck out thy whitening beard!

Chorus

By handfuls, ay, by handfuls, with dismal tear-drops smeared!

Xerxes

Sob out thine aching sorrow!

Chorus

I will thine hest obey.
1070

Xerxes

With thine hands rend thy mantle's fold—

Chorus

Alas, woe worth the day!

Xerxes

With thine own fingers tear thy locks, bewail the army's weird!

Chorus

By handfuls, yea, by handfuls, with tears of dole besmeared!

Xerxes

Now let thine eyes find overflow—
1075

Chorus

I wend in wail and pain!

Xerxes

Cry out for me an answering moan—

Chorus

Alas, alas again!

Xerxes

Shriek with a cry of agony, and lead the doleful train!

Chorus

Alas, alas, the Persian land is woeful now to tread!
1080

Xerxes

Cry out and mourn! the city now doth wail above the dead!

Chorus

I sob and moan!

Xerxes

I bid ye now be delicate in grief!

Chorus

Alas, the Persian land is sad and knoweth not relief!

Xerxes

Alas, the triple banks of oars and those who died thereby!
1085

Chorus

Pass! I will lead you, bring you home, with many a broken sigh!

[ Exeunt.

German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 932 focus

Und Ich Unseliger hier, weh!

Ich Armer, wie ward ich dem Volke zum Fluch

Und dem heimischen Land!
885

Der Chor.

Mein Willkommgruß zu der Heimkehr schalt,

Ein gramvoller Laut, ein schmerzvoller Ruf,

Wie des Mariandyners Klagegesang,

Von Thränen umströmt, dir entgegen.

Erste Gegenstrophe.

Xerres.

Hebt an wehklagenden Jammers
890

Dumpfhallenden Laut: denn es stürmte der Zorn

Des Geschickes auf mich!

Der Chor.

Ich erhebe des Grams wehklagenden Laut,

Im Lied feiernd, ach! des Volks Leid zur See,

Das die Jünglinge schlug der bekümmerten Stadt:
895

Laut jammre mein thränendes Klaglied!

Zweite Strophe.

Xerres.

Der Hellene vertilgt' euch,

Der hellenische Ares,

Anstürmend in Schiffen;

Er mähte die nächtliche Flur,
900

Das Gestade des Todes.

Der Chor.

Weh! rufe laut und gib uns Alles kund :

Wo blieb deiner Getreuen Schaar,

-Wa die Fürsten neben dir,

Dotamas, Pharandakes
905

Und Psammis, Susas, Pelagon, auch

Agdabatas, Susiskanes, der Held,

Der von Ekbatana kam?

Zweite Gegenstrophe.

Xerres.

Todt ließ ich sie dort, sah

Aus dem tyrischen Schiffe
910

Sie stürzen am Strande

Von Salamis, sah sie zerschellt

An der zackigen Klippe.

Der Chor.

Weh! rufe laut: wo kam Pharnuchos hin,

Ariomardos, der tapfre Held,
915

Wo der Fürst Seualkes, wo

Weilt Liläos, edlen Stamms,

Wo Tharybis, Memphis, Masistras, wo

Artembares, wo Hystächmas? O sprich,

Gib es dem Fragenden kund!
920

O weh, o Graun!

Dritte Strophe.

Xerres.

Nach dem grauen Athen, dem verhaßten,

Den Blick gewendet, niedergeschmettert zumal,

Die Armen, ach!

Liegen sie zuckend am Ufer alle.
925

Der Chor.

Und ließest du, ließest du dort auch

Dein treuestes Auge, den Feldherrn, der

Myriaden gebot, Myriaden,

Batanochos' Sohn, Alpistos,

Den gewaltigen Helden,
930

Der Sesamas und Mygabates

Als Ahnherrn zählt? Auch Parthos

Und den großen Debares? O schweres Geschick,

Leid über Leid dem stolzen Perservolk!

Du weckst in mir
935
Dritte Gegenstrophe.

Xerres.

Sehnsucht nach den tapferen Freunden,

Dein Wort erweckt mir Leid, unermeßliches Leid.

Es stöhnt, es stöhnt

Ueber dem Jammer das Herz im Busen.

Der Chor.

Und auch nach Andern verlangt uns,
940

Nach Xanthios, dem aus mardischem Volk

Myriaden gefolgt, nach dem Helden

Anchares, Diäxis, Arsakes,

Die den Reitern geboten,

Kigdadatas auch und Lythimnas
945

Und Tolmos, im Kampf unersättlich.

Sie ruhen im Grab! Kein Wagengespann,

Bedeckt mit Zelten, führte sie zur Gruft.

Vierte Strophe.

Xerres.

Sie sind dahin, ach, des Heeres erster Schmuck!

Sie sind dahin, namenlos!
950

O Graun, o Graun! O Leid, o Leid!

Der Chor.

O-Graun, o Graun! Götter, ach,

Ihr schuft ein Leid, ungeahnt,

Gräßlich, wie kein's Ate noch gesehen!

Vierte Gegenstrophe.

Xerres.

Geschlagen wir! Nie zuvor erlebtes Leid!
955

Geschlagen! Klar liegt's am Tag!

Ein Leid, ein Leid, so neu, so neu!

Der Chor.

Wir trafen, uns nicht zum Heil,

Auf Hellas' seefahrend Volk.

Kämpfend erlag Persis' Stamm dem Schicksal.
960
Fünfte Strophe.

Xerres.

So ist es: solch mächtig Heer

Sah ich, ach, geschlagen.

Der Chor.

Noch mehr: in Staub stürzte die Macht der Perser.

Xerres.

Und stehst du hier, was mir blieb von meiner Wehr?

Der Chor.

Ich seh's, ich seh's!
965

Xerres.

Diesen pfeilbewahrenden

Der Chor.

Was als gerettet nennst du da?

Xerres.

Meiner Pfeile Behälter.

Der Chor.

Wenig nur von so Vielem!

Xerres.

Wo sind unsere Streiter?
970

Den Kampf scheut Hellas' kühnes Volk nicht.

Der Chor.
Fünfte Gegenstrophe.

Xerres.

Ein Heldenvolk! Ich erfuhr

Niegeahntes Unglück.

Der Chor.

Der Schiffe Flucht meinst du, der stolzen Wälle?

Xerres.

In wildem Schmerz riß ich mein Gewand entzwei.
975

Der Chor.

Weh, o Weh!

Xerres.

Mehr, ja mehr als Wehe nur!

Der Chor.

Zwiefach und dreifach ist das Leid.

Xerres.

Jammer, Wonne den Feinden!

Der Chor.

Alle Kraft ist gebrochen!
980

Xerres.

Niemand, der mich geleite!

Der Chor.

Die Meerflut, ach, verschlang die Treuen..

Sechste Strophe.

Xerres.

Beweine, - beweine mein Geschick und komm in's Haus!

Der Chor.

Weh, o Weh! O Leid, o Leid!

Xerres.

Erwiedre mir mein Wehgeschrei!
985

Der Chor.

Dem Schmerz des Schmerzes Schmerzensgruß.

Xerres.

Schrei' auf, erheb' ein Klagelied!

Der Chor.

O Gram, o Gram!

Schwer lastet dieses Leid auf uns!

Ach, ach, ich empfind' es schmerzlich.
990
Sechste Gegenstrophe.

Xerres.

O schlage die Brust, und jammre, jammre laut um mich!

Der Chor.

Der Seufzer hallt, die Thräne fließt.

Xerres.

Antworte meinem Weheruf.

Der Chor.

Ich bin bereit, ich folge, Herr.

Xerres.

Erhebe denn ein lautes Ach!
995

Der Chor.

O Gram, o Gram!

In meine Seufzer mische sich

Wilddröhnend der Schlag der Hände!

Siebente Strophe.

Xerres.

Die Brust zerfleische, rufe Weh im Myserton!

Der Chor.

Graun, o Graun!
1000

Xerres.

Zerraufe dir des greisen Kinnes Silberhaar.

Der Chor.

Wild, wild zerrauf' ich's: o des Leides!

Xerres.

Dein Wehlaut schalle!

Der Chor.

Wehe! Wehe!

Siebente Gegenstrophe.

Xerres.

Zerreißt mit starken Händen euch das Brustgewand!

Der Chor.

Graun, o Graun!
1005

Xerres.

Zerrauft das Haupthaar, und bejammert laut das Heer!

Der Chor.

Wild, wild zerrauf' ich's: o des Leides!

Xerres.

Ihr Zähren, strömt!

Der Chor.

Ich schwimm' in Thränen.

Schlußgesang.

Xerres.

Wehklagend wandle zum Palast!

Der Chor.

O Leid, o Leid!

Xerres.

O Leid! hallt es die Stadt durch
1010

Der Chor.

Xerres.

Leid! hallt es, ach!

Jammernd schreitet in stillem Zug!

Der Chor.

O Leid! Persis' Land, dein Pfad ist schwer!

Xerres.

Weh, ihr Gefall'nen, weh! im Galeonenkampf!

Der Chor.

Mit schmerzvollem Ruf, o Herr, folg' ich dir.
1015

Notes on the current edition

Persians

1. The Persian kings had in their service officers called their eyes and ears, charged to make report of what they saw and heard.

Commentary

Critical apparatus to The Persians (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Persians.) focus

933-935. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-908

Σούσας, Πελάγων, Ψάμμις, Δοτάμας ἠδ᾽ Ἀγδαβάτας, Σουσισκάνης τἀκβάτανα προλιπών:

σούσας· πελάγων· καὶ δοτάμας ἠδ᾽ ἀγαβάτας ψάμμις· σουσισκάνης· τ' αγβάτανα λιπών

M. A quo ceteri libri, quantum constat, ita discrepant ut

σούδας, πελάγων

habeant Ald. Turn.

σούσας, καὶ πελάγων

Ven. B. Rob. Tum

καὶ

ante

δοτάμας

omittit Rob.

δομάτας

habet Par. C. idemque adscriptum est in Par. Β.

δότμας

Ask. Α.

Δομάσας

Turn. In Lips. ad ultimam

Δοτάμας

nominis syllabam

supra scriptum est. Deinde

αγαβάτας

ut M. eliam G. Vit. Ven. A. Turn,

αἰγαβάτας

Ald. Sed

ἀγδαβάτας

Cantabr. 1. Rob. et ad ultimam syllabam

supra scripto Lips. Tum

ψάμις

Ven. A.

ψάμης

ψάμμης

Lips. Post hoc nomen

και

habent Ven. Β. Rob. sed ut M. omittunt G. Vit. Lips. Cantabr. 1. Par. A. B. C. Turn. Deinde

σουσικάνης

Ask. A. Tum

τακβάτανα λιπών

G. Lips. Ven. B. Turn.

τἀμβάτανα λιπών

Vit.

τ' ἀκβάτανα λιπών

Ven. A. Ald.

τὴν βάτανα λιπών

Colb. 1.

τ' ἐκ-βάταν ἐκλιπών

Rob.

τακβάτανα προλιπών

Par. L. Turbatum esse ordinem nominum metrum docet. Praeterea

προλιπών

ex Par. L. recipiendum est et scribendum

τὰ Βάτανα

. Itaque haec sic conformavi,

Σούσας, Πελάγων, Ψάμμις, Δοτάμας ἠδ᾽ Ἀγδαβάτας, Σουσισκάνης Τα Βάτανα προλιπών ;

936. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-909

ὀλοοὺς:

ὀλοὺς

Vit.

ολοὰς

Cantabr. 1.

ὀλοους τ'

Colb. 1.

936

936. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-910

ἀπέλειπον:

ἀπέλειπον

recepi ex M.

ἔλιπον

Ven. B. Rob.

ἀπέλιπον

ceteri.

936

937. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-911

ἐκ:

ἐκ

omittunt Ven. B. Rob.

937

937. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-912

ἔρροντας:

αἴροντας

Vit. Lips. Mose.

έρ-γοντας

Cantabr. 1.

937

938-939. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-913

Σαλαμινιάσι στυφέλου θείνοντας ἐπ᾽ ἀκτᾶς:

σαλαμινῖσιν

Μ.

σαλαμινῖσι

Lips. Rob.

σαλαμινῇσι

Ald. Ceteri, quod sciam,

σαλαμινίσι

. Scribendum erat

Σαλαμινιάσι

στυφέλου

M. Ven. A. B. Ald. Rob. Τurn.

στυφέλους

Vit. Lips.

στυ-φελούς

Colb. 1.

θείνοντας

M. G. Vit. Lips. Ven. A. B. Cantabr. 1. Par. A. B. Colb. 1. Ask. A. Rob.

θανόντας

Ald. Turn.

θανοῦντας

Par. C.

ἐπ' ἀκτᾶς

M. G. Ven. Β. aliique et adscriptum in Par. B.

ἐπ᾽ ἀκτὰς

Par. B. Rob.

ἐπ' ἀῆτας

Vit.

ἐπαῆτας

Lips.

ἐπ' ἀκταῖς

Ven. A. Ald. Brunckius suam lectionem,

στυφελοὺς θείνοντας ἐπ᾽ ἀκτάς

, interpretatur

ἐπιθείνοντας στυφελοὺς ἀκτάς

, quod nihili est. Blomfieldius dedit

στυ-φελοὺς θείνοντας ἐπ' ἄκρας

. Veram scripturam esse puto

στυφέλου θείνοντας ἐπ᾽ ἀκτᾶς

. Apollonius Rhodius II. 323.

στρηνὲς δὲ πέρι στυφελὴ βρέμει ἀκτή

. Neque hic quidem est quod in repetito vocabulo offendas. Recte autem interpretantur scholiastae

θείνοντας

per

τυπτομένους

, tundentes se invicem in aspero litore.

940-945. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-914

οἰοιοῖ βόα, ποῦ σοι Φαρνοῦχος, Ἀριόμαρδός τ' ἀγαθός, ποῦ δὲ Σευάλκης ἄναξ, ἢ Λίλαιος εὐπάτωρ, Μέμφις, Θάρυβις καὶ Μασίστρας, Ἀρτεμβάρης τ' ἠδ᾽ Ὑσταίχμας;: Mire perturbati hi versus in Lips. qui ita habet,

or or ο· ποῦ δὲ σεβάλλης· ἄναξ ἠλιλαίος εὐπάτωρ. μέμφις. θάουβις καὶ μασίστρας. ποῦ δέ σοι φαρνοῦχος. καριόμαρδός τ' ἀγαθός ἀρτεμβάρης τῆδ᾽ ὑσταίχμας τάδε σ' ἐπανέρομαι

940. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-915

οἰοιοῖ βόα, ποῦ σοι Φαρνοῦχος:

of of of

Cantabr. 1.

terrι οι

Μ.

οποιοι

Vit.

bis Ven. B. Colb. 1. sexies Cantabr. 1. ter G. Ald. Rob. Turn. Sequebatur

ποῦ δέ σοι φαρνούχος (ποῦσέ σοι Ald. Rob. φανοῦχος Vit. φανοῦρχος Rob. φαρνοῦχός τε Ven. B.)

. Inserendum putavi

βόα

et delendum

δέ

, ut hic versus,

οἰοιοῖ βόα, ποῦ σοι Φαρνοῦχος

, strophico accurate responderet.

940

941. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-916

Ἀριόμαρδός τ':

κ' ἀριόμαρδοστ'

sic M.

καριóμαρδός τ'

Ven. Α. Β.

καριόμαρδος τ'

G. Vit. Lips. Ald. Rob. Τurn. et adscriptum in Par. B.

καρίσμαρδός τ'

Par. Α. Β.

ν' ἀριόμαρδίς το

Ask. A.

χαρίσμαρδός τ'

Par. Η.

καρύδαρμός τ'

Colb. 1. Recte, ut videtur, Brunckius

Αρισμαρδός τ'

941

942. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-917

Σευάλκης ἄναξ: In M. a pr. manu

σ' ευάλκης

scriptum fuisse videtur. Inde a sec. manu

σευάλκης

factum, quod habent etiam Par. B.H.

σεβάλκης

G. Turn.

σεβάλλης

Vit. Lips. Colb. 1.

σενάλης

Rob.

σε άλλης

in uno suorum codicum (Par. Α. Β.) adscriptum memorat Brunckius.

σεβάγλης

Par. C.

σευάγκης

Ox. Pro

ἄναξ

Par. H.

ἄρραψ

. In uno suorum codicum

ἄραψ

adscriptum esse ait Brunckius. In Ald. legitur

ποῦ δέ σε βάλκις ἢ λιλαίαται που δε σευάκης ἄναξ ἢ λίλαιος εὐπάτωρ

942

943. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-918

ἢ Λίλαιος εὐπάτωρ:

Αλίλαιος

Lips.

ἢ Λίλαιος εὐπάτωρ

omittit Rob.

ἀπάτωρ

Par. C.

943

944. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-919

Μέμφις, Θάρυβις καὶ Μασίστρας:

μέμφθις

Ald. Rob.

δάρυβις

Vit.

θά-μυρις

G. Cantabr. 1. Colb. 2. Par. K. L. Rob.

θώρυβος

Ald.

μασίστρας

Μ. G. (sic G.) Vit. Lips. Par. Β. C. Colb. 2. et Blomfieldio teste Cantabr. 1.

μαγίστρας

Ask.A.

μασίστρης

Par. K. L. Ald. Rob. Turn. V. ad v. 31.

944

945. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-920

Ἀρτεμβάρης τ':

ἀρτεμφάρης

Par. H.

τῆδ᾽

Lips.

945

945. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-921

Ὑσταίχμας:

οἱσταίχμας

Ald.

οἰσταίχμας

Ox. Rob.

εἰσταίχμας

Colb. 1.

945

946. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-922

τάδε σ᾽ ἐπανερόμαν:

ἐπανέρομαι

M. G. Vit. Ald. Rob. Turn. et ceteri, ut videtur, libri paene omnes.

ἐπανέρωμα

Par. B.

ἐπαναιρόμην

Par. A.

ἐπανε-ρόμαι

Lips.

ἐπαναιρόμην

et accentus codicis Lips. ad veram scripturam ducunt,

zaregouar

. Ita scribendum esse etiam Wellauerus vidit.

946

947. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-923

ἰώ, ἰώ μοι:

(accentus acutus utrobique ex circumflexo factus)

uoč μoĩ

, sic, non ter

ló

, M. Ceteri, quantum constat,

i ló poi poi

. Recte vero Vit. Lips. Ven. B.

no có noi

947

947. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-924

ὠγυγίους:

@yryiors

M. G. Ven. B. Ox. Par. A. B. (ut Brunckius ad v.37. adnotavit) C. H. K. L. et ex correctione Vit.

dyvyías

ante correctionem Vit. et Ald. Rob. Turn.

947

948. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-925

Ἀθάνας:

Αθήνας

ἀθανάτας

Ven. A.

948

948. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-926

πάντες:

πάντες

a sec. manu,

πάντας

a pr. M.

948

949. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-927

ἐ ἔ:

¿ri

Vit.

sexies

Cantabr. 1.

. Ceteri

è è

, praeter Lips. Ven. B. in quo recte quater

scriptum est, sed post

tháμoves

949

950. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-928

ἀσπαίρουσι:

aлaigova

G. Lips. Par. C. F. Ald. Turn.

dozégovor

Colb. 1.

950

951. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-929

τὸν: Chori nomen non adscriptum est in Lips.

τὸν

cum litura ante

Tov

Vit. Lips. Par. C. Turn.

avvor

Ald.

951

952. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-930

τὸν σὸν:

τὸν σὸν

Μ. Vit. Rob.

τῶν σῶν

, sed mutatum in

τὸν σὸν

, Lips.

Gor tor

Turn.

oov

, omisso

тòr

, G. Ven. A. Cantabr. 1. Colb. 1. 2. Ald.

952

952. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-931

πάντ':

τ'

pro

πάντ'

G. In Lips. ad

πάντ'

adscriptum

γρ. ὄντα

. Habet

orra

Rob. et Butlero teste Colb. 2. quem

árt'

omittere Blomfieldius dicit.

952

954. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-932

Βατανώχου:

βατανώχου

M. Vit. Lips.

βατανόχου

G. (sic G.) Ven. A. Par. C. Ald. Rob. Turn.

Bararovyov

Ask. A.

954

954. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-933

Ἀλπιστὸν:

ἄπιστον

Ask. Α.

954

955. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-934

NA: Post hunc versum lacunae signa posui, quum monometrum anapaesticum excidisse antistropha doceat.

955

956. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-935

τοῦ Σησάμα τοῦ Μεγαβάτα:

Tov 61σάua tov

M. (sic M.) Vit. Lips. Ven. B. Cantabr. 1. Par. A.

τοῦ σησαμάτου

Ald. Rob.

τοῦ σησίμα τοῦ

G. Par. L.

τοῦ σημάτου

Οχ.

Tov σεσάua

, altero

tov

omisso, Colb. 1. Ask. A.

peyaẞára

M. (sic M.) G. Vit. Lips. Ven. B. Cantabr. 1. Colb. 1. Ask. A. Par. L. Ald.

yapátar

Rob.

vyaẞára

Colb. 2. Ox. Turn.

956

957. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-936

Πάρθον τε μέγαν τ' Οἰβάρην:

núg9or tε

M. (sic M.) Vit. Cantabr. 1. Colb. 2. Par. A. Ald. Rob.

πόρθον τε

Ask. A.

σπάρθων τε

Par. K.

σπάρθεόν τε

Lips.

πάρ-9εor TE

G. Par. L. Turn.

olságn

Ask. A. Colb. 2. Rob.

t' oisá-ριν

Cantabr. 1.

τ' οἰβάρινον

Par. K. L.

τοιβάρην τ'

M. Vit.

τ' οἰβά-Ζ'

Par. G.

τ' οἴβαριν τ'

τ' οἰβάρινον τ'

, supra scripto

Lips.

τ' οἰνοβάρην τ'

Οx. Ven. A. Ald. Turn.

957

958-959. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-937

ἔλιπες ἔλιπες, οἴ, ὢ ὢ δᾴων, Πέρσαις ἀγαυοῖς κακὰ πρόκακα λέγεις: Verba

ἔλιπες ἔλιπες ὢ ὢ δαΐων

Xerxi tribuit Rob. Postrema tantum

à ở dator

in G. Lips. Ven. B. Xerxis sunt. Omnia choro continuantur in M. Vit. Ald. Turn.

semel tantum Lips.

)

, ut in G. Vit. Lips. Ox. Par. A. C. Colb. 1. 2. Ask. A. Ald. Rob. Turn.

semel

habet Ven. B. et cum aliis, ut videtur, codicibus ed. Vict.

dator

libri, nisi quod Vit. hanc vocem omittit.

πέρσας

Αld.

ἀγαυοῖσι

Ven. Β.

ἀγαθοῖς

Colb. 1.

dyaroiç

Ask. A.

κακὰ πρόκακα λέγεις

G. Lips. Turn. et adscriptum in Par. Α.

κακὰ προκακὰ λέγεις

, sed ut ante correctionem

προκακοῦ

fuisse videatur, M.

κακὰ πρὸς κακὰ λέγεις

Vit. Mose. Ox. Par. A. Ven. A. Ald.

κακὰ πρὸς κακοῖς λέγεις

Ven. Β. Rob. Scripsi

ἔλιπες, ἔλιπες, οἷς, ὦ ὢ δάων, Πέρσαις ἀγαυοῖς κακὰ πρόκακα λέγεις?

Sic apte omnia cohaerent: an etiam Alpistum et Parthum et Oebaren reliquisti, prout, hei hei, ex illis colligo, quae strenuis Persis ingentia accidisse mala narras?

960. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-938

ἵυγγά μοι δῆτ᾽ ἀγαθῶν ἑτάρων ὑπομιμνῄσκεις:

Ειγγά μοι

, sed

litteris a sec. manu scriptis, in margine autem

γρ. ζυγά μοι

Μ.

ἴγα

Ald.

μοι

omittunt Ven. A. Οx.

με

pro eo habent Ven. B. Rob.

ἑταίρων

Vit. Ven. A. Colb. 1.

ἑτέρων

Ald. Libri omnes

υπομιμνήσκεις

, nisi quod

υπομιμνήσκεις

habet Μ.

υπομιμνηάκεις

vitiose Ald.

υπομνήσκεις

Cantabr. 1. Non scripsisse Aeschylum

υπομιμνήσκεις

strophicus versus docet. Videtur ab interprete pro alio verbo adscriptum fuisse. Posui quod aptum est,

υπορίνεις

. Possunt alia excogitari, velut

υπεγείρεις

960

961. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-939

ἄλαστ' ἄλαστα στυγνὰ πρόκακα λέγων: Metri caussa scripsi

ἄλαστ' άλαστα

. Libri omnes semel

ἄλαστα

πρὸ κακὰ

Αld. Vulgo post

υπομιμνήσκεις

commate, post

λέγων

plene distinguitur. Sic etiam scholiastes. Sed

ἄλαστ᾽ ἄλαστα στυγνά πρόκακα λέγων

ne per se ipsa quidem satis apte de choro dici puto, nedum quum modo de Xerxe dictum sit

κακὰ πρόκακα λέγεις

. Itaque plene post

ὑπορίνεις

, commate autem post

λέγων

distinxi, quo

λέγων

per anacoluthon pro

λέγοντί μοι

positum esset, ut in Sophoclis Oed. R. v. 158.

πρῶτά σε κεκλόμενος - προφάνητέ μοι

, et similia alibi.

961

963. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-940

ἔντοσθεν: Propter metrum

δὴ

inserui, quo libri carent, et pro

ἔνδοθεν

, quae librorum scriptura est, scripsi

έντοσθεν

. Et

ἔντοσθεν

quidem etiam Blomfieldius.

963

964. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-941

ἄλλον γε:

ἄλλον γε

Schützius in minore editione et Blomfieldius.

20 γε

M. G. Vit. Lips. Par. A. Colb. 1. Ask. A. Cantabr. 1. Ven. 1. Ald. Rob. Turn.

ἄλλο γέ τι

Ven. Β.

ἄλλο τε

Par. G.

ἄλλο τὶ

Victori editio.

964

965. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-942

Μάρδον:

μάρδον

Lips. Cantabr. 1. Par. L. et adscripto

μαχόδων

Par. C.

μάρδον

sic G.

965

965. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-943

μυριάδαρχον: Libri

μυριόνταρχον

, nisi quod in M. prius

μυριστάρχον

, sine accentu et priore

, scriptum fuit, Vit. autem

μύριο-ταρχον

habet, sine accentu, relicto autem in media voce spatio appictaque ad

ταρχον

lineola, indice nominis proprii, Rob.

μυριόναρχον

. Non dubitavi scribere

μυριάδαρχον

, in quod etiam Blomfieldius incidit.

965

966. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-944

Ξάνθιν:

ξάνθον

Ven. Β. Rob. Ceteri libri

ξάνθην

. Scripsi

Ξάνθιν

966

966. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-945

Ἀγχάρην: Deinde Ven. A.

ἀγχάρην τοὺς ἄνακτας τῶν ἵππων

, ex interpretatione v. 968.

966

967. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-946

Δίαιξίν τ':

δίαιξίν τ'

M. G. Vit. Lips. Ald. Rob.

Διαιξίν τ'

Turn.

967

967. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-947

Ἀρσάκην:

ἠδ᾽ ἀρσάκον

Lips.

967

969. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-948

Κηγδαδάταν:

κηγδαδάταν

sic M.

καγδαδάταν

Vit.

κιγδαδάταν

Ask. A.

κηδαδάταν

Colb. 1. Cantabr. 1. et

supra scripto Colb. 2.

καὶ δαδάταν

Ven. Β.

κιγδάδων

G. Par. G. K. L.

κυγδάταν

Rob.

καγδα-γάταν

Αld.

Κιγδαγάταν

Turn.

τοὺς κηγδαγάτας

Lips.

969

969. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-949

Λυθίμναν:

λυθίμναν

M. G. Vit. Lips. Ald. Rob. Turn. In Lips. ad

supra adscriptum.

2ıðíurar

Colb. 1.

2v9ipar

Par. A.

9viurar

Cantabr. 1.

969

970. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-950

Τόλμον τ':

tókµov t'

M. Par. A. Ven. B.

Tókuor

, omisso

Vit. et cum plerisque, ut videtur, codicibus Turn.

tóµov

Ald.

τόλμav τ'

, ad

supra scripto, Lips.

Tókuar

Ask. A. Par. L.

Tókuar Tókuar

, adiecta interpretatione

τολμηρόν

, G.

970

970. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-951

αἰχμᾶς:

αἰχμᾶς

G. Par. A.

αἰχμὰς

Μ.

αἰγχοῖς

Vit. Ceteri

αἰχμής

970

971-972. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-952

ἔταφον ἔταφον· οὐκ ἀμφὶ σκηναῖς τροχηλάτοισιν, ὄπιθεν ἑπόμενοι.: Versus 971 974. in libris Xerxi tribuuntur. Sed v. 971. 972. choro esse continuandos strophae comparatio docet, atque in ipsa librorum scriptura est quod moneat, ne temere vices personarum conturbatam esse censeamus. Nam quum omnes libri

ἔταφον ἔταφον

habeant, facilius crediderim scholiastas, qui id partim per

ἀπέθανον

vel

Davor

, partim per

étágyaav

interpretantur, errasse, quam ex Valckenarii ad Eur. Hipp. v. 1247. sententia scribendum esse

étager, étager

. Omninoque quae de sepultura Persarum hic in scholiis tradita sunt, ea vereor ne non petita sint ex idoneis fontibus, sed ficta ad proferendam probabilem loci explicationem. Deinde

oux

in sola ed. Rob. deest. Eadem cum Ven. B.

Tooyrλúrois

habet. A metrico aliquo mutatus est in hunc modum verborum ordo in Ven. Β.

σκηναῖσιν οὐκ ἀμφὶ τροχηλάτοις

. Alio modo in Vit. interpolata est scriptura,

οὐκ ἀμφὶ σκηναῖς δ᾽ ἦν τροχηλάτοισιν ὄπισθεν δ᾽ ἑπόμενοι

. Omnes autem libri

ὄπισθεν 3 Enovo

habent, praeter Par. C. Turn. in quibus

лóueros

legitur, quae mutatio facta est ab aliquo homine qui

etaqov

prima persona dictum esse putabat. Quid multa? Vitium non nisi in altero versu, idque satis leve et haud dubie ex perversa aliqua grammaticorum explicatione ortum, latet. Scribendum est enim, ut Wellauerus quoque vidit, verbis choro continuatis,

ἔταφον, ἔταφον· οὐκ ἀμφὶ σκηναῖς τροχηλάτοισιν, ἔπιθεν ἑπόμενοι

. At verò, inquit, alium quoque desideramus, Mardorum ducem Xanthim, et Ancharen, aliosque. Miror, miror: non circa carpentum tuum sunt, pone sequentes. Xerxes, ut regem decet, non pedibus, sed carpento vectus advenerat, ita, opinor, ut carpentum ex longinquo conspiceretur, unde ille quum descendisset, in conspectum et ad alloquium chori prodierat. Itaque chorus, alios quoque quos desideret commemorans, mirari se dicit, quod eos non videat in comitatu Xerxis, sequentes harmamaxam eius. Nam quas dicit

σκηνὰς τροχηλάτους

, non intelligit aliud quam carpentum vel harmamaxam, id quod vel ex vocabulo

ozý

, etiam aliis scriptoribus in harmamáxae mentione usitato, colligi potest, quum hic

σκηναὶ

istae vocentur

τροχήλατοι

. V. Schefferum de re vehiculari II. 17. p. 217. seq. et Wesselingium ad Herod. VII. 41. Carpento autem uti Xerxen, non curru, consentaneum erat, ut qui non in pompa prodiret, sed fatigatus non intermissis itineribus requie indigeret. Ab omni autem dubitatione tutam hanc interpretationem praestat Herodotus, qui de ipso Xerxe eiusque expeditione explicans, VII. 41. ita scribit ut paene ipsa verba Aeschyli confirmet. Nam quum dixisset Xerxen curru equis Nisaeis iuncto Sardes reliquisse, sic pergit,

ἐξήλασε μὲν οὕτω ἐκ Σαρδίων Ξέρξης, μετεκβαίνεσκε δέ, όκως μιν λόγος αἱρέοι, ἐκ τοῦ ἅρματος ἐς ἁρμάμαξαν. αὐτοῦ δὲ ὄπισθε αἰχμοφόροι Περσέων οἱ ἄριστοι τε καὶ γενναιότατοι, χίλιοι, κατὰ νόμον τὰς λόγχας ἔχοντες

973. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-953

τοίπερ ἀκρότατοι: Libri

οίπερ

. Scribendum esse

τοίπερ

etiam Passovius vidit.

ἀγρόται

libri, praeter ed. Rob. quae

ακρόται

exhibet. In Lips. adscriptum est

γρ. ἀκρόται

. Plenius in margine M.

γρ. καὶ ἀκρόται. ἐξ οὗ ἔσται ἀπὸ τοῦ ἄκρου. εἰ δὲ ἀγρόται, ἀπὸ τοῦ ἄγειν καὶ ἀγείρειν

, el inter versus

οἱ ἄρχοντες. εἰ δὲ ἀκρόται, οἱ ἄκροι

. Toupius ad Suidam t. IV. p. 353. scribendum coniecit

ἀγρέται

, conferens quod Hesychius habet,

ἀγρέταν, ἡγέμονα, θεόν

. Mihi in illo

ἀκρόται

latere visum est

ἀκρῶται

. V. ad v. 979.

973

974. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-954

νώνυμοι: Hunc versum, qui in libris cum praecedentibus Xerxis est, choro tribuendum esse antistropha monstrat.

οι νώνυμνοι

Μ.

Ο νώνυμοι

G. Cantabr. 1. Colb. 1. 2. Par. G. Turn.

οἳ νώνυμοι

Vit. Ven. A.

οινώνυμοι

Lips. Ald.

ἀνώνυμοι

Rob.

οι οι νώνυμοι

Ven. B. ed. Vict.

974

975-978. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-955

ἰὴ ἰή, ἰω ἰώ. ἰω ἰώ, δαίμονες δ᾽ ἔθεντ᾽ ἄελπτον κακόν, πάγκακον οἷον δέδρακεν ἄτα.: Xerxi dedi hunc versum, quem libri cum sequentibus choro tribuunt.

δὴ τὴ ἰὼ ἐω ] ἰὼ ἐὼ δαίμονες

Μ.

δὴ τὴ ἰὼ τὰ ἰὼ δαίμονες

Vit. Lips.

ἰὴ τὴς τὴ τὴ. ἰὼ ἰ. ἰω ἰω. ὦ δαίμονες

ἰὴ τὴ ἰὼ ἰὼ ὦ δαίμονες

Rob.

quinquies,

Ζω

octies Colb. 1. Ox. et omisso

δαίμονες

Ald.

sexies et deinde

ω ἰὼ δυσδαίμονες

sic Ven. A.

ὴ τὴ ἰὼ ἰὼ ἰὼ ἰὼ δυςδαίμονες

Turn.

δαίμονες

enotatum ex Ask. A. Mosc.

ὦ δαίμονες

ex Cantabr. 1. Par. K. L. Colb. 2. Ven. B. Tum omnes libri,

δ'

non addito,

ἔθετ᾽ ἄελπτον κακὸν διαπρέπον οἷον δέδορκεν ἄτα

, nisi quod

έλθετ'

habent Vit. Mosc. Colb. 1.

κακὸν

bis et

διαπρεπή

Vit.

οἵαν

Colb. 1.

ἄτα

ad alterum

supra scripto

Lips.

ἄταν

Colb. 1. Οx. Ven. A. Ald. Rob. Corrupta haec esse facile ex antistropha, quae optimos habet et certissimos numeros, intelligitur. Ac primum quidem

eť

mutandum esse in

ἔθεσθ'

olim putavi, nunc

δ'

inserto scripsi

ἔθεντο

. Deinde

διαπρέπον

neque synizesi fieri posse videtur trisyllabum, neque probabile est Dindorfii

ζαπρέπον

, sed

διαπρέπον

, vocabulum satis tenne, interpretatio videtur alius vocabuli, quod

πρόκακον

vel

πάγκακον

fuisse puto. Denique

oἷον δέδορκεν ἄτα

scholiastae ita explicant,

οἷον κακόν ἡ Ἄτη ἐφορᾷ

εθεάσατο ἡ βλαβή

. Hoc vero Graeca verba ne posse quidem significare mihi videntur. Puto restituisse quod Aeschylus scripsit,

ἰὼ ἐώ, δαίμονες δ' ἔθεντ᾽ ἄελπτον κακόν, πάγκακον οἷον δέδρακεν ἄτα

979. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-956

δι' αἰῶνος τύχαι: Hic versus in M. Vit. scriptus est in margine et in M. quidem in litura praeter ultimas quattuor syllabas, sed, ut videtur, a prima manu: adscriptum autem supra est

γρ. δαίμονος τύχαι

. In illo

δαίμονος

latere videtur

διαίμονες

, cruentae, quam vocem Marklandus Euripidi Iph. Aul. v.1514. restituit. Eadem sententia est Dindorfii. Sed puto tamen

δι' αἰῶνος

verum esse, neque in stropha v. 973.

ἀγρέται

scribendum esse, sed

ἀκρῶται

οἶαι δὴ δι' αἰῶνος τύχαι

Ven. B. Rob. quod grammatici inventum est senarium exhibere volentis.

τύχα

979

980. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-957

εὔδηλα γάρ: Personae notam omittunt Ald. Turn. In Vit. Xerxi haec usque ad

εὐτυχῶς

tribuuntur, versus autem 984. choro.

εύδηλον

, omnisso

γάρ

, Rob.

980

981. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-958

νέαι νέαι δύαι δύαι: Hunc versum Xerxi dedi.

νέα νέα δύαι δύαι

Ald.

981

982. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-959

Ἰαόνων ναυβατᾶν:

Ιαόνων

Lips. Cantabr. 1. Colb. 1. Turn.

ἰαώνων

Ven. A. Colb. 2.

ἰώνων

Rob. Ald.

λάνων

Μ. G. Vit. Ven. B. Par. L.

ναυ-βάτων

sic M. Turn.

ναυατῶν

Ven. A. Cantabr. 1. Colb. 1.

ναβατῶν

Ald.

ναυάτων

Vit.

ναυάτοις

, supra scripto

, Lips.

ναυατᾶν

G. (sic G.) Par. A. Inde Brunckius

ναυβατᾶν

restituit, atque ita iam Rob. In Par. C. totus versus ita scriptus est,

ἰάνωναν βάτων

, supra scripto ad ultimam syllabam

982

984. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-960

γένος τὸ Περσῶν:

γένος τὸ περσῶν

Μ. Ven. A.

γένος τὸ περσῶν

G. Vit. Lips. Ald. Turn.

γένος περσῶν

Rob.

τὸ γένος περσῶν

Ven. Β.

τὸ γένος τὸ περσῶν

Colb. 2.

τὸ γένος τῶν περσῶν

Cantabr. 1.

984

985. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-961

πῶς δ᾽ οὐ:

πῶς δ᾽ οὐ

sine interpunctione M. Vit. Ald.

πῶς δ᾽ οὔ

. G. Lips. et commate addito Turn.

πῶς θ᾽ οὐ;

Rob.

985

985. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-962

στρατὸν γὰρ: Libri

στρατὸν μὲν

, nisi quod Rob. cum scholiasta metrico

uèv

omittit. Mutavi

μὲν

γάρ

985

985. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-963

τοσοῦτον:

τί δ᾽ οὐ

Ven. Β. In

τοσοῦτον

littera

a sec. manu reficta in M.

985

987. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-964

τί δ᾽ οὐκ; ὄλωλεν μεγάλως τὰ Περσᾶν: Chori nomen omittunt Ald. Turn. Comma post

ri d'

in G. Turn. positum est, interrogandi signum hic et in fine versus a Brunckio. Nulla interpunctio in M. Vit. Lips. Ald. Rob. Scribendum esse

τί d'orz;

et in fine punctum ponendum Wellauerus vidit.

όλωλεν

Μ.

όλωλε

Vit. Lips. Cantabr. 1. Ald. Rob. Turn.

ὤλωλε

μεγάλατε περσῶν

M. Vit.

μέγα τὰ περσῶν

Ven. A. Ald.

μεγάλα τὰ περσῶν

ceteri. Scribendum

μεγάλως τὰ Περσῶν

. Εt

μεγάλως

quidem Butlerus Cantabr. 1. et G. tribuit. Sed G.

μεγάλα

habet.

987

988. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-965

τᾶς ἐμᾶς στολᾶς:

τόδε τὰς ἐμὰς στολάς

Vit.

τάσδε τὰς ἐμὰς στολάς

τᾶσδε (simul cum acuto accentu) τὰς ἐμὰς στολάς

, supra scripto ad singulas voces

, Lips.

τάς δὲ τὰς

affertur ex Colb. 2.

τᾶσδε τᾶς

ex Cantabr. 1.

988

990. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-966

τόνδε δ' οἰστοδέγμονα: Hunc et sequentes duos versus omittunt Ox. Ald.

πανδίτ'

Ven. Α.

τάνδε τ'

Ven. B. Rob.

τανδέ τ'

Vit.

τὰν δέ τ'

Μ. G.

τάνδ᾽

, supra scripto

, Lips.

τάνδε τ'

Par. G. Ask. A. Turn. Non scripsit Aeschylus

τάνδε

. Nam si

οἰστοδέγμων

per se esset pharetra, non quaesivisset chorus

τι τόδε λέγεις σεσωσμένων;

Itaque scribendum est

τόνδε τ' οἰστοδέγμονα – θησαυρὸν βελέεσσιν

, Viderunt hoc etiam Porsonus Adv. p. 157. et Butlerus.

οἰστοδέγμονα

Porsonus.

οϊστοδέγμονα

libri, eliam M.

990

991. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-967

σεσωσμένον: Verbum

σɛwouérov

sequentibus Xerxis verbis adnumeratur in G. Lips. Par. A. B. F. Rob. Choro recte tribuunt ceteri libri.

991

992. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-968

βελέεσσιν: Hunc versum choro continuat Turn.

βέλεσσιν

Μ.

βέλεσι

Cantabr. 1. Ceteri

Béhɛor

, nisi quod hanc vocem omittunt Ven. A. B. Rob. Scribendum esse

Beléɛoσiv

, metrum docet.

992

993. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-969

βαία γ᾽ ὡς ἀπὸ πολλῶν: Xerxi hunc versum cum sequente tribuunt Ald. Turn.

βαία γ᾽ ὡς ἀπολλῶν

993

994. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-970

ἐσπανίσμεθ᾽:

ἐσπανίμεθ'

Lips.

994

995. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-971

Ἰάων: Libri

laóvæv

, nisi quod

laárov

habent Ald. Rob. Scribendum est aut

'Tovor

aut

'Túwr

. Hoc praetuli, quia in hac fabula Iones nusquam aliter quam aut

Ἴανες

aut

Τάονες

vocantur, etsi

Ἰωνία

bis est v. 771. Metrici correctoris lectionem habet Ven. B.

iaórov δὲ λαὸς οὐκ ἐκφυγαίχμας

995

996. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-972

ἀγανόρειος:

zarógios

M. G. Vit. Lips. Ven. A. Cantabr. 1. Colb. 1.

dya-νόρεος

Rob.

ἀγανάριος

Ald. Turn.

996

997. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-973

δὲ:

omittunt Vit. Rob.

997

997. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-974

ἄελπτον:

ἄελπον

Lips.

997

998. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-975

ναύφρακτον:

ναύφρακταν

Ald.

ναύπρουκτον

Colb. 2.

ναύκρατον

Ask. Α.

ναύαρχον

Par. L.

998

999. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-976

ἐπέρρηξ᾽:

néoors'

M. G. Ven. A. Colb. 1. 2. Par. C. Ald. Rob. Turn.

ἐπίρρηξ᾽

Ask. A.

ἐπέρρηξα

plene Vit. Lips.

ἀπέρρηξ'

edidit Brunckius, nescio unde. Satis elumbem trimetrum habent Ven. B. et ed. Vict.

ἐ-πλον δ᾽ ἐπίρρηξά γ᾽ ἐπὶ συμφορά κακοῦ

999

1000. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-977

παπαῖ, παπαῖ:

лалаĩ палаî

, circumflexo in acutum aut contra mutato, M.

лaлai nanai

Vit. Lips. Rob.

лaлai

ter G. quater Ald. Turn. Bis hoc vocabulum legitur etiam in Colb. 2. ter in Cantabr. 1. Par. C. quinquies in Ask. A. sexies in Colb. 1. semel in Par. F. L.

1000

1001. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-978

καὶ πλέον, πλέον μὲν οὖν:

καὶ πλέον ἢ (a pr. manu ἦ M.) παπαῖ (παπαὶ G. Turn.) per our

M. G. Cantabr. 1. Par. C. L. Colb. 2. Turn.

xai nhɛtov nα-παὶ μὲν οὖν

Ven. Β. Rob.

καὶ πλέον ἢ παπαὶ μεν οὔ

Vit. Lips. Mosc.

èv ou

omittunt Colb. 1. Ven. 1. Ox. Ald. Interpretis est

nàñàí

, quo remoto scripsi

καὶ πλέον, πλέον μὲν οὖν

1001

1002. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-979

γάρ ἐστι:

γὰρ ἔστι

Vit.

1002

1003. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-980

χάρματα: Chori notam omittunt Ald. Turn.

χαρίσματα

Ven. A. Ald.

1003

1004. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-981

καὶ σθένος γ᾽ ἐκολούσθη:

xai oféros y

M. G. Vit. Lips. Cantabr. 1. Colb. 1. Par. A. B. C. Ven. A. Ald. (sic Ald.) Rob. Turn.

σ9έvos 9'

inde ab ed. Vict. propagatum erat. Ven. B. particulam omittit.

zolovn

G. Lips. Colb.1. Ven. A. Ox. Ald.

1004

1006. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-982

ποντίαισιν:

ποντίαισιν

Μ.

ποντίαισι

G. Vit. Lips. Ven. A. Ald. Rob. Turn.

novτías

Cantabr. 1. Rob. In Ven. B. hic versus ita interpolatus est,

φίλων τ᾽ ἐν ἄταις ποντίαις

1006

1007. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-983

δραῖνε, δραῖνε πῆμα, πρὸς δόμους δ᾽ ἴθι: Neque synizesis admittenda est, et multo minus, quod G. Dindorfio placuit,

δίαιν, díaure

. Videtur potius recitatum esse divisim

δίαινε, — δίαινε πῆμα, πρὸς δόμους δ᾽ ἴθι

, et in antistropha

ἔρεσσε, -- ἔρεσσε καὶ στένας' ἐμὴν χάριν

1007

1007. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-984

ἴθι:

191

Ald.

'91

Rob.

vide

Colb. 1.

Lips.

1007

1008. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-985

αἰαῖ, αἰαῖ:

ai ai aiaî

alaì alaì

Lips.

quater G. Vit. Ald. Turn. bis Rob. sexies Ven. A. Cantabr. 1. octies Colb. 1.

1008

1009. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-986

νυν: Libri

. Corrigendum vidit Pauwius.

1009

1010. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-987

δόσιν: Chori notam omittit Lips. in quo

zazàv

supra adscriptum est.

1010

1011. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-988

τιθείς: Habet Xerxis notam Lips.

ἐμοῦ

Ask. A.

1011

1012. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-989

ὀτοτοτοτοῖ:

ὀτοτοτοτοῖ

Μ. Ven. Β.

οτοτοιοτοὶ

Vit.

ἀττοττοτοῖ

G. Par. C.

oTToToToT

Colb. 2.

oToToToĩ

Cantabr. 2.

OTTOTOì

Lips. Colb. 1.

οττοττοὶ

Turn.

ἀτοτοτοῖ ὀτοττοὶ

Ven. A. Ald. Rob.

οττοττοττοττοτοῖ

Par. L.

1012

1013. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-990

γ᾽:

yao

pro

G. Lips. Par. C. L. Colb. 1. Ask. A.

1013

1013. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-991

ἅδε:

ἅδε

Μ. a pr. manu et G. Vit. Lips. Cantabr. 1. Par. A. C. K. et supra scriptum in Par. B.

adɛ

a sec. manu M.

æð' &

Par. B. Ald. Rob. Turn. Hoc versu finitur Vit. in quo deest folium.

1013

1014. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-992

μάλα τοι τόδ' ἀλγῶ: Pro

, Ald. Rob.

, pariterque

pot

deest in Colb. 2. Deinde

μάka

omittit Cantabr. 1. Ceteri

μάλα καὶ τόδ᾽ ἀλγῶ

habent, nisi quod

est in Par. C. Non intelligitur quid sibi velit

zaí

. Scripsi

μάλα τοι τόδ' ἀλγῶ

1014

1015. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-993

ἔρεσσε, ἔρεσσε: Libri

ἔρεσσ᾽ ἔρεσσε

, nisi quod

ἔρεσθ᾽ ἔρεσθε

habet Colb. 1. in Lips, autem

ooo'

omissum est.

1015

1016. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-994

διαίνομαι:

Siairoua

bis habet Cantabr. 1.

1016

1016. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-995

γοεδνὸς:

γέεδνος

Μ.

γὲ ἑδρὸς

Mosc.

γ' ἐδεινὸς

Ask. Α.

γοεδνὸς

G. Lips. Ald. Rob.

γόεδνος

minus recte Cantabr. 1. ed. Vict. ex falsa derivatione, quae in scholiis invenitur.

1016

1017. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-996

νυν: Xerxis notam per errorem omittit Rob. Libri

vov

. Correxit Pauwius.

1017

1018. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-997

μέλειν:

μhew

Colb. 1. Ask. A. Ven. A. Ald.

1018

1020. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-998

ὀτοτοτοτοῖ: Chori notam omittit Lips.

ὀτοτοτοτοῖ

Μ. Ven. Β.

ότοτοτοτοί

Ald. Rob.

ἀττοτοτοῖ

Colb. 2.

σττοττοτοῖ

G. Par. C. et cum gravi accentu Lips.

ὀττοτοὶ

Colb. 1. Ask. A.

οτοτοί

Ven. A.

οττοττοί

Turn.

οττοτοτοτοτοῖ

Cantabr. 1.

1020

1021-1022. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-999

μιαίνομαι γόοισι. οἴμοι, στονόεσσα πλαγά.: Hi duo versus in M. ita scripti sunt,

-- μέλαινα δ᾽ αὖ μερίζεται μοι στονόεσσα πλαγά

appicta ad utrumque versum lineola qua mutatio personae indicatur:

vocabuli posterior vocalis in litura est additusque circumflexus et prior in

uɛuiserai

accentus a sec. manu. Ald. Rob. Turn.

§éy. µékaiva d' αὖ μεμίζεταί μοι. | χο. στονóεσσα πλανά

, nisi quod Ald.

παλαγά

habet. In Victorii editione, quae habet

ξερ. Μέλαινα δ᾽ αὖ μεμίζεται | μοι xaì oτovóɛoσa пhayá

, chori nomen per errorem omissum est, nam proximo versui iterum

ɛo

. adscriptum est. In G. omnia cum praecedente chori exclamatione continuantur. Ita voluit etiam librarius qui codicem Lips. scripsit, nam etsi ante v. 1020. chori notam per errorem omisit, mox tamen ad v. 1023. Xerxis nomen adscripsit. In

uɛuiserαi uo

consentiunt cum M. Ald. Rob. Turn. codices G. Lips. Ven. A. Cantabr. 1. Par. A. B.

μoì µişɛtai

pro

μɛuísɛvai

habere videtur Colb. 1. Hi libri omnes non habent

xaì

, quod in ed. Vict. additum est. Schützius in minore editione ante

στονόεσσα

posuit

οἴμοι

, neque adnotatum est differre Ven. B. Ad utramque

λayά

vocabuli syllabam

adscriptum est in Lips.

λayós

habet Par. C. Strophica ostendunt

uehara

non posse verum esse, quia sententià, personis mutatis, nimis imperfecta est. Neque potuit

dici. Quare scripsi

Ξ. μάραγνα δ᾽ ἀμμεμίζεται Χ. οίμοι, στονόεσσα πλαγά

. Comparari potest Choeph. v. 370.

ἀλλὰ διπλῆς γὰρ τῆςδε μαράγνης δοῦπος ἱκνεῖται

Auμɛuiseva

autem a pr. manu in M. scriptum fuisse veri simile est.

1023. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-1000

βόα τὸ Μύσιον: Libri omnes

záлißóa

. Porsonus quum in addendis ad secundam editionem Hecubae p. 88. (103.) emendandum esse diceret

zai στέον ἀράσσων ἐπιβόα τὸ Μύσιον

, non modo iusto audacior fuit, sed illud quoque non videtur attendisse, solere in huiusmodi versibus pedes pedibus respondere, ideoque non esse spondeum pro iambo inferendum. G. Dindorfio visum est

záлß☎

scribendum esse. Alii non scribendum quidem ita, sed synizesin admittendam esse putaverunt. Hesychius quidem, qui verba

¿лßoã tò Múσiov

in lexicon suum rettulit, si ea ex hoc loco hausit, vulgatam scripturam tueri videbitur. Sed quid impedit quin meliorem lectionem opportune ab Eustathio servatam recipiamus? Is ad Dionysii v. 791.

θρηνητικοὶ δὲ καὶ οἱ Κᾶρες, ἀφ᾽ ὧν καὶ Καρικὰ θρηνώδη αὐλήματα. τοιοῦτοι δὲ καὶ οἱ Φρύγες· ἔτι δὲ καὶ οἱ Μυ-σοί. διὸ καὶ Αἰσχύλος φησί, βόα τὸ Μύσιον, ἤγουν θρήνει

. Neque ita in editis tantum exemplaribus, sed eodem modo scriptum est in sex codicibus Parisinis, ut Bekkerus, quem ea de re, quum Parisiis esset, interrogaram, mihi rettulit, n. 2708, 2723. qui optimus est et antiquissimus codex, tum 2731. 2733. 2734. 2852.

1023

1024. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-1001

ἄνι᾽ ἄνια:

ama na

M. Lips.

ana via

Cantabr. 1. Ox. Par. C. Ven. A. Ald. Rob. Turn. Scribendum

ων vi avia

. Vidit hoc etiam Dindorfius.

1024

1025. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-1002

πέρθε:

éɛ

edd. Rob. et Vict.

лεо9ε

M. G. Colb. 2. Par. C. Turn.

υπερθεν

Colb. 1. Ven. A. Ald.

υπερθος

Lips.

1025

1025. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-1003

λευκήρη:

λευκήνη

Rob.

λευκήρα

1025

1026. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-1004

ἄπριγδ᾽ ἄπριγδα:

ἄπριγδα ἄπριγδα

M. Mose.

ἄπριγδ'

omittit Lips.

1026

1026. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-1005

γοεδνά:

γοεδνὰ

Lips.

γόεδνα

M. G. Ald. Rob. Turn.

1026

1027. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-1006

αὔτει:

avt

ante sec. manus emendationem M.

vtε

Lips.

1027

1027a. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-1007

καὶ τάδ᾽ ἔρξω:

zaì ráð'

M. G. Lips. Cantabr. 1. Par. A. B. Ask. A.

vúde

Ald. Rob. Turn.

έξω

έρξω

habeat M. incertum est.

έξω

Ald.

1028. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-1008

πέπλον δ᾽ ἔρεικε κολπίαν ἀκμῇ χερῶν:

πέπλον δ᾽ ἔρειν ἐγχοκολπίοις ἀκμῆ χειρῶν

Lips.

πλέον

pro

πέπλον

Colb. 2.

ἔρειδε (επειδέ a pr. manu M.) κολπίαν

M. Ven. B. Rob.

Eggeze zokлíar

, ad ultimam syllabam

ovę

supra adscripto, Mose.

ἔρειν ἐγκολπίαν

G. Par. F. Ceteri

ἔρεικε κολπίαν

1028

1029. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-1009

ἄνι᾽ ἄνια:

ἄνια ἄνια

M. Lips. Rob.

ἄνια ἄνια ἄνια

Ox. Ald. Turn.

qeð úria una

G. Ask. A. Par. H. et fortasse Par. C. ex quo

gev úra

enotatum est.

φεῦ ἄνια ἄνια ἄνια

Ven. A.

φεῦ φεῦ φεῦ ἄνια ἄνια

Cantabr. 1.

1029

1030. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-1010

κατοίκτιζε:

zavoíznou

Par. A. B. H. Ald. et ex correctione M. in quo prius scriptum fuerat

κατοικτῆσαι

. Ven. Β.

κατοίκτισον

. Quod in Par. B. supra scriptum est,

zaroíztisɛ

, habent G. Lips. Rob. Turn. Recte. V. ad v. 1023.

1030

1031. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-1011

ἄπριγδ᾽ ἄπριγda μάλα γοεδνά:

ἄπριγδα ἄπριγδα

M. Lips.

γόεδνά

, sic cum duplici accentu Lips. Ceteri

γόedra

1031

1032. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-1012

διαίνου δ᾽ ὄσσε:

δίαιν ὄσσε

Ven. B. Rob.

διαίνον δ᾽ ὅσα

Lips. Hoc versu finitur Cantabr. 1.

1032

1033. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-1013

νυν: Inde a Brunckio obtinuit

vvv

. Turn.

. Ceteri

võv

. Ceterum non incipit hic epodus, ut olim putabam, sed sine epodo omnia per antistrophas usque ad finem decurrunt, metris et sententiis satis aperte, quamvis in magna lectionis deformatione, indicium facientibus.

1033

1034. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-1014

οἰοῖ, οἰοῖ:

oïoi oioi

oioioioi

Par. B.

quater Lips. Rob. Turn. ter G. Ald. novies Ven. A.

otototo

scripsit Porsonus.

1034

1035. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-1015

αἰακτὸς:

αλακος

ἐς Lips.

αἰακτὸς δ᾽ ἐς

1035

1036. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-1016

¹: Post hunc versum inserui

aiui, alaï

. Postulat hoc et stropharum et ipsius sententiae ratio.

1036

1037. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-1017

Περσὶς αἶα δυσβαϋκτός:

a sec. manu,

i iữ

a pr. M.

semel habent Lips. Par. F. L.

Stoßatos

M. G. Lips. Ven. A. B. edd. ante Brunckium.

dioBuzios

Par. A. B. H. In Par. B. teste Bekkero pro variis lectionibus et

δύσβατος

οι

δυσβάϊκτος

adnotata sunt. Praeterea in eodem codice adscriptum est

δυσθρήνητος

. Hinc

δυςβάϋκτος

Brunckius scripsit,

δυςβαϋκτός

Porsonus. Xerxi tribuendus erat hic versus, quem libri, in quibus

alai, alai

excidit, choro assignant.

1037

1038-1048. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-1018

ἰωὰ δὴ κατ᾽ ἄστυ. ἰωὰ δῆτα. ναὶ ναί. ἰὼ ἰὼ Περσὶς αἶα δυσβαϋκτός. ²³ ναὶ ναί. * ἰὴ ἰή. ⁴ ἰὴ ἰή. ⁵ ἁβροβάται, ἰὴ ἰή. τρισκάλμοισιν ἰὴ ἰή. βάρισιν ὀλόμενοι. ⁶ πέμψω τοί σε δυσθρόοις γόοις.: Post hunc versum,

wà dira. vai raí

, in M. haec sequuntur

%0. ii (a pr. manu lã lã) negoìç ala díoßatos· ξερξ. η ή η ή τρισκάλμοισιν· %0. η ή η ή βαρίσιν (sic) ὀλόμενοι· πέμψω τόι, σε δυσθροοις γοοις, αἰσχύλου πέρσαι

. Primus horum versuum in Ven. B. Rob. ita scriptus est,

in yoão⁹' ἁβροβάται

. Ceteri libri

omittunt.

ἁβροβᾶται

ἀβροβάται

Ald. Deinde proximo versu

là

semel G. Lips. Par. C.

dvoßatos

G. Lips. Ven. A. B. edd. ante Brunckium.

δύσβακτος

Par. A. Η.

δυσβάϊκτος

et γρ.

δύσβακτος

Par. B. Tertio et quarto versu

in Ven. B. Par. F. L. Rob. ter Ven. A. ter G. Ald. quater Lips. et ceteri. Quarto versu

βάρισιν

ceteri libri. Tum

ὀλλύμενοι

Ask. A.

ὀλύμεναι

, supra scripto

, Mosc.

óhóμɛvai

, supra scripto

, et

ad finem vocis, Lips. Vltimo versu

πέμψω τοί σε δυσθρόοις γόοις

G. Ox. Colb. 2. Par. F. L.

лéμw τołode oɛ d. y.

Par. B. C. I. Ask. A. nisi quod Ask. A.

γόοις

bis habet.

πέμψω τοῖσδε δ. γ.

Lips.

πέμψω τοῖσε δ. γ.

Ald.

πέμψω σε δ. γ.

'Turn. Ex Ven. A.

τόνδε

pro

σε

affertur. Rob. nihil amplius quam

πέμψω δυσθρόοις γόοις

. Haec omnia valde conturbata et deformata esse manifestum est. Ac primum quidem

&ßooßára

ineptissima est per se et nihil ad rem faciens appellatio. Deinde tota carminis ratio postulat ut illis

là lá, ITɛgoìç ala Jusßaüztós

eadem verba respondeant sintque initium antistrophae. Denique ante ultimum versum excidisse alium versum et turbata responsionum aequabilitas monstrat, neque potuit chorus abrupte dicere

nuw τοί σε δυςθρόοις γόοις

. Videntur haec in eo codice, ex quo nostri libri derivati sunt, binis versuum ordinibus vel, ut nos dicimus, columnis scripta, ipsa autem pagina detrita aut lacerata fuisse. Studui hos versus ita conformare, ut dignus Aeschyli arte tragoediae finis evaderet, quamquam in iis, quae asteriscis inclusa addidi, singula verba praestare non possum.

Γούσθω

βοάτω

quum dicitur,

Περσίς αλα

intelligenda est.

Commentary (W. S. Teuffel; revised by N. Wecklein, 1886; German; OCR draft) (Persians, explanatory commentary pp. 43–97. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

932-938. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-141

γέννᾳ, 946. Prom. 164. πρόσφθογγον (vgl. 153) νόστου, als Grufs zur Rückkehr. Kr. II 47, 26. A. 7. ἰα s. v. a. ἰωή, Orakel bei Herod. I 85 und Eur. Rhes. 553. Μαριανδυνοῦ, Hindeutung auf eines der (bes. in Vorderasien gebräuchlichen) schwermütigen Volkslieder (vgl. 1054), welches die Vergänglichkeit irdischen Glückes unter wechselnden lokalen Namen (Maneros, Adonis, Kinyras, Glaukos, Lityerses, Hylas, Narkissos, Linos u. s. w.) beklagte; bei den Mariandynern (am Schwarzen Meer) wird der betrauerte schöne Jüngling Bormos genannt (Schol. und Athen. XIV p. 619 f.). Den Fortbestand der Sitte bezeugen Athen. 1. 1. und Kallistratos bei dem Schol. ( μέχρι νῦν Μαριανδυνοὺς ἀκμῇ θέρους θρηνεῖν αὐτόν).

940-948. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-142

⁴

αἰανῆ δύσθρ. 635, vgl. 574f. δαίμ. 825, vgl. 911. αὖ 905. Fortuna conversa in me ruit. Verb. πάνδυρτον γόον γέννας (gen. subiect.). λαοπαθέα hängt, wie die Quantität zeigt, nicht mit λαός, sondern mit der verstärkenden Vorsilbe la (aufge- löst lão) zusammen, so daſs λαοπα- θής s. v. α. λεωπαθής ist, welches die Analogie von λεώλης, λεώλεθρος ᾿Αντιστρ. α΄. 940 Στρ. β΄. als gleichbedeutend mit παμπαθής erweist. βάρη muſs, da es auch Objekt zu ἀπηύρα 949 ist, entweder die Schiffsbemannung (Pol. I 61 bedeutet βάρη die Befrachtung der Schiffe) oder die schweren d. h. starkbemannten Schiffe bezeichnen. Also „anstaunend die volle Ver- nichtung der meergepeitschten starkbemannten Schiffe“. – γέννας, Μαριανδυνῶν.

949-961. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-143

⁵

⁶

γάρ, klaget nur, denn. Ἰάνων (Silbenmessung anders als 1025) Αρης ναύφρ. (navibus munitus) ἑτεραλκής (den Feinden Kraft und Sieg verleihend) ἀπηύρα (hat sie geraubt), nämlich βάρη (Schiffe und Mannschaft). – νυχίαν (Todesnacht) grausig, wenn es nicht ursprünglich μυχίαν (wie 877) ge- heiſsen hat. πλάκα, Meeres- fläche. κερσάμενος depascens, vastans. Hom. N 770 ποῦ τοι Δηίφοβός τε βίη θ' Ἑλένοιο ἄνα- κτος, Ασιάδης τ᾿ Αδάμας ἠδ᾽ ῎Ασιος Υρτάκου υἱός; ποῦ δὲ τοι Όθρυο- νεύς; νῦν ὤλετο πᾶσα κατ᾿ ἄκρης Ἴλιος αἰπεινή. – δέ, 334. – Φαρανδ. 31. – Σουσισκάνης 34. – Dritte An- häufung persischer Namen.

962-972. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-144

⁷

⁸

τυρίας, φοινίσσης. ἐκ ναὸς 305. ἔρροντας 732. στυφ. 79. 303. – θείνοντας (in- transitiv), vgl. 303 und 310. Φαρνοῦχος 313. ᾿Αριόμαρδος 38. Λίλαιος 308. Θάρ. 51. 323. - Μασίστρας 30. - ᾿Αρτεμβ. 29. 302. – Ὑσταίχμας wohl nach Analogie von Υστάσπης selbstge- bildet. ἐπανερόμαν: der Aor. drückt Ungeduld aus (gleichsam ,,lange schon ist es her").

973-987. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-145

⁹

¹⁰

ὠγυγ. 37. – – στυγνάς 286. Die Klage des Xerxes ver- läuft metrisch frei; häufig alloio- metrische Reihen zwischen den Anapästen. Anders beim Chor. ᾿Αντιστρ. β΄. Στρ. γ΄. πίτυλος, das plätschernde Ein- schlagen des Ruders, hier der Schlag, durch welchen sie ins Wasser stürzen. Vgl. ἐν μιᾷ πληγῇ 251. - ἀσπαίρω (zapple) homerisch; später σπαίρω. G. Curtius, griech. Et.2 S. 651. – Περσᾶν abhängig von μύρια (wie von μυριάδας). αὐτοῦ τα ἔλιπες. πάντα πιστόν, Kr. 46, 4. Α. 4. - Hesych. : ἐπέμ- πετό τις ὑπὸ βασιλέως ἐπίσκοπος, ὃς ἐφεωρᾶτο τὰ πράγματα, ὃν τοῦ βασιλέως ὀφθαλμὸν ἐκάλουν. Vgl. Xen. Kyrup. VIII 2, 10: τοὺς βασι- λέως καλουμένους ὀφθαλμοὺς καὶ τὰ βασιλέως ώτα. - μύρια μύρια Zehntausende und (aber) Zehn- tausende; der Acc. abhängig von dem Verbalbegriff des Substantivs. Vgl. 523 u. Choeph. 23: χοὰς προ- πομπός. Herod. VII 60: ἐξηρίθ- μησαν δὲ τόνδε τὸν τρόπον. συνα- γαγόντες ἐς ἕνα χῶρον μυριάδα ἀνθρώπων etc., vgl. 81: οἱ διατά- ξαντες καὶ ἐξαριθμήσαντες οὗτοι ἔσαν. ἄλπνιστος (süfs, lieblich) auch Pind. Isthm. 5, 14. Der Name ist ausgefallen. ( παῖδα) τοῦ Σησάμα ( παιδὸς) τοῦ Μεγαβάτα, wenn nicht der ursprüngliche Text eine andere Beziehung gestattete. δάων, Schol. διακοπτικῶν πολε- μίων κακῶν.

988-1001. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-146

¹¹

¹²

ἴυγγα (Realenc. IV S. 696f.) ἐπισείεις μοι wie αἰγίδα τινὶ ἐπισείειν, du setzest den Zaubervogel gegen mich in Be- wegung, daſs ich wieder an meine edlen Gefährten denken muſs, d. i. ᾿Αντιστρ. γ΄. Στρ. δ΄. du weckst mir wieder mit Gewalt die schmerzliche Erinnerung an meine e. G. Sonst sagte man ἴυγγα ἕλκειν ἐπί τινι. Vgl. auch Eur. Or. 255. μυριόνταρχου, vgl. Anhang. – ἔταφον, τάφος, G. Curtius griech. Et. S. 198. Staunen muſs ich, daſs sie nicht folgen. - σκηνὴ τροχήλα- τος, carpentum, ἁρμάμαξα, Zelt- wagen, Herod. VII 41: Ξέρξης μετεκ- βαίνεσκε ἐκ τοῦ ἅρματος ἐς ἁρμάμαξαν, αὐτοῦ δὲ ὄπισθεν αἰχμοφόροι Περσέων οἱ ἄριστοί τε καὶ γενναιότατοι, χίλιοι.

1002-1007. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-147

¹³

¹⁴

Vgl. Westphal 2 ΙΙ S. 524. βεβᾶσιν, vgl. 916. γὰρ, Grund warum sie nicht mit- gekommen ἀγρέται (Sammler, Führer), vgl. ἱππαγρέται, Hesych. ἀγρέταν· ἡγεμόνα κ. 981. διαist in διαπρέπον, im zweiten δίαινε 1038, wie Sept. 288, Suppl. 799 in καρδίας einsilbig zu lesen (Dindorf schreibt ζαπρέπον, κάρζας). Αn einem unverhofften Unglück habt ihr deutlich gezeigt, wie scharf der Blick der Ate ist.

1008-1013. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-148

¹⁵

¹⁶

οἴᾳ . . τύχᾳ d. i. von einem solchen Unglück, das für alle Zeit währt. Ag. 554 τὸν δι᾿ αἰῶνος χρόνον, Cho. 26. Vgl. Kr. 51, 10, 6.

1014-1025. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-149

¹⁷

¹⁸

στρατόν.. πέπληγ- μαι, ich habe durch den Verlust des Heeres einen Schlag erlitten. Der Acc. also wie bei ἀπεστέρημαι. Verb. τί Περσᾶν οὐκ ὄλωλεν. μέγ᾽ ἄλαστος wie μέγα εὐδαίμων (Prom. 647), μέγα σεμνός (Suppl. 141). Hom. X 261 Εκτορ ἄλαστε. — στολᾶς δ. ν. α. στόλου (Schol.). Weil zu ὀϊστοδέγμονα das Substan- tiv θησαυρόν noch fehl fehlt, fragt der Chor:,,was meinst du, das gerettet sein soll?" θησαυρόν, receptacu- lum. Lanzenscheu s. v. a. feig.

1026-1037. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-150

¹⁹

²⁰

ἄελπτον 1005. ναύφρακτον 950. ἐπέρρηξα 468. 834ff. μὲν οὖν, imo vero. Marinis amicorum cladibus, 907.

1038-1045. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-151

²¹

²²

δίαινε, 258, vgl. 1065. Über die Aussprache des zweiten δίαινε zu 1006. πρὸς δόμους, Aufforderung, sich dem Palaste zu nähern, um ihm als προπομποί (1036. 530, vgl. 1076) zu dienen. Infolge dessen zieht sich der Chor allmählich von der Or- chestra auf die Bühne, und folgt schliesslich dem Xerxes in den Palast hinein (V. 1068). ἀντί- δουπον 121. πάρεστι wie πάρα 287. Es ist Anlaſs gegeben, des Klagens eingedenk zu sein. ἴυζε,

1046-1053. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-152

²³

²⁴

ἔρεσσε (8. v. a. κόπτου) vgl. Sept. 855. ἐμὴν χάριν mir zu liebe, Ar. Ach. 1232. δόσιν schliesst sich appositionell an χάριν an (,,eine traurige Gabe von Traurigem zu Traurigem"). Vgl. Soph. Ai. 866 πόνος πόνφ πόνον φέρει und die besonders bei Euripides häufigen Ausdrücke wie ἄχεα ἄχεσι, πήματα πήμασι, δάκρυα δάκρυσι, φόνῳ φόνος. – ἐπορθίαζε 687, vgl. 389. Ag. 29. Atra (lugu- bris, funesta) admiscebitur gemi- bunda plaga. Je der dritte und der sechste Vers sind in Strophe und Gegenstr. identisch.

1054-1059. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-153

²⁵

²⁶

κἀπιβόα ist per synizesin zu lesen. τὸ Μύσιον, μέλος, ἐπιβόημα, gleichfalls schwer- mütigen Charakters, vgl. 937. μοι δ. ν. α. ἐμὴν χάριν, 1046. Pind. Pyth. ΙΙΙ 50: πυρί περθό- μενοι δέμας. ΙΧ 80 f.: κεφαλὰν ἔπραθε φασγάνου ἀκμᾶ. – λευκήρη eig. mit Weiſs verbunden, vgl. 408. ἄπριγδα, ἅπ. λεγ., wohl s. v. a. ρίξ, δι' ὅλου (Schol. Α), προσ- ἀπρίξ, πεφυκότως (Hesych.).

1060-1065. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-154

²⁷

²⁸

ἔρεικε 538. Soph. O. R. 1243 : κόμην σπῶσ᾽ ἀμφιδεξίοις ἀκμαῖς. – ψάλλε velle. Der zweite und der vierte Vers von Str. u. Gegenstr. sind identisch.

1066-1077. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-155

²⁹

³⁰

Augenscheinlich ist die durch die Verteilung zwischen Xerxes u. den Chor bedingte Respon- sion, zweifelhaft, ob sie auch bei diesem letzten Teile sich auf anti- strophische Gliederung erstreckte. αἰακτός 8. ν. α. αἰάζων vgl. 931. κίε Suppl. 504. Cho. 680. Begriffe selbst in den Palast ein- zutreten, den er unter so ganz Im anderen Verkältnissen verlassen, empfindet Xerxes dessen Anblick als einen Vorwurf. ἁβροβάται die weiche Fufsbekleidung als nationales Kennzeichen. Vgl. Λυδὲ ποδαβρέ bei Herod. I 55. τρί- σκαλμος 679. βάρισιν 554. πέμψω 8. v. a. προπέμψω (Schol.). Vgl. 530. δυσθρόοις 941. Der Chor ist inzwischen auf der Bühne angelangt (vgl. 1038) und zieht dem Xerxes nach durch die Mittel- thür (im Hintergrund) in den Palast hinein. ÄSCHYLOS, Perser.

Search the Perseus Catalog for:

Search the Perseus Catalog for:

Xerxes Behold me, alas, a fitting subject for lamentation, born a source of ruin to my race and fatherland.

Chorus As a greeting for your return home I will lift up an ill-omened cry of woe, the voice, versed in lamentation, of a Mariandynian mourner, 935 a wail attended by many a tear. 940

Xerxes Utter a strain of lamentation, plaintive and discordant. For Fortune has now veered and turned against me.

Chorus I will indeed utter the song of lamentation in commemoration of your sufferings and of our strongly-manned ships, buffeted by waves; the plaintive strain of our land which mourns its sons. And I will cry aloud in lamentation, shedding many a tear. 945

Xerxes Yes, for the Ionian naval force, turning the tide of battle, swept them away, the Ionian host, ravaging the dark sea and the shore of doom. 950

Chorus Woe! woe! cry aloud, learn about the whole disaster. Where is the rest of the multitude of your comrades? Where are those who stood by your side, such as Pharandaces, Susas, Pelagon, Dotamas, and 955 Agdabatas, Psammis, and Susiscanes of Agbatana ? 960

Xerxes By the shores of Salamis , dashing against its rugged shore, I left them, fallen in death from a Tyrian ship. 965

Chorus Woe! woe! cry aloud! Where is your beloved Pharnuchus, and the courageous Ariomardus? Where is prince Seualces, or Lilaeus of noble lineage, Memphis , Tharybis and Masistras, Artembares and Hystaechmas? This I ask you. 970

Xerxes Woe, woe is me! They beheld ancient and hateful Athens and with one convulsive struggle (alas, alas !) poor wretches, they lie gasping on the shore. 975

Xerxes In truth you stir yearning in me for my gallant comrades when you tell me of woe, surpassing woe, hateful and unforgettable. The heart within me cries out aloud for the wretched ones. 990

Chorus And yet there are others too whom we miss: Xanthis, commander of a myriad Mardian men, and warlike Anchares, Diaexis, too, and Arsaces, captains of the horse, Cegdadatas and Lythimnas, and Tolmus, insatiate in war. I marvel, 995 that they do not follow behind around your wheeled tent. 1000

Xerxes Gone are they who were leaders of the host.

Chorus Gone, alas, ingloriously.

Xerxes Alas, alas!

Chorus Alas, alas, you powers divine, you brought ruin upon us, unexpected, unmistakable to see, as is the glance of calamity. 1005

Xerxes We have been stricken by misfortune such as will endure for ages.

Chorus We have been stricken; it is abundantly clear.

Xerxes By strange woe, strange woe! 1010

Chorus It was with bad luck that we encountered Ionia ’s mariners. Unfortunate in war, indeed, is Persia ’s race.

Xerxes How true it is. In the loss of so great an army I have indeed been dealt a blow, wretched as I am. 1015

Chorus What that belonged to Persia , unfortunate one, has not been destroyed?

Xerxes Do you see this remnant of my royal robe?

Chorus Yes, I do indeed.

Xerxes And this quiver— 1020

Chorus What is this you say has been saved?

Xerxes Treasury for shafts?

Chorus Truly a small remnant from an ample store.

Xerxes We have been deprived of defenders.

Chorus Ionia ’s people shrink not from the spear. 1025

Xerxes They are a war-like people. I have lived to behold a calamity I never expected.

Chorus Are you speaking of the routed multitude which manned your ships?

Xerxes And I rent my robe at the disastrous event. 1030

Chorus Alas, alas!

Xerxes No, far worse than alas.

Chorus Yes, for twofold and threefold—

Xerxes Pain to us, but exultation to our enemies

Chorus Yes, and our strength has been maimed. 1035

Xerxes I am stripped of my escort.

Chorus By the disasters of your comrades upon the sea.

Xerxes Weep, weep over our calamity, and depart to your homes.

Chorus Alas, alas, woe, woe!

Xerxes Cry aloud now in response to me. 1040

Chorus A wretched offering from the wretched to the wretched.

Xerxes Cry out, tuning your strain to mine.

Chorus Oh, oh! That which has happened is grievous indeed. Alas, for I too share in your sorrow. 1045

Xerxes Strike, strike, and groan for my sake.

Chorus I weep in lamentation!

Xerxes Now cry aloud in response to me.

Chorus This care, my lord, is mine.

Xerxes Lift up your voice now in lamentation. 1050

Chorus Oh, oh! And with our wailing, alas, will be mingled bruising blows and shrieks of pain.

Xerxes Beat your breast too, and raise the Mysian wail.

Chorus Anguish, anguish! 1055

Xerxes And tear, I beg of you, the white hair from your beard.

Chorus With clenched nails, with clenched nails, with loud wailing.

Xerxes And utter shrill cries.

Chorus This too I will do.

Xerxes And with your fingers tear the robe which drapes you. 1060

Chorus Anguish, anguish!

Xerxes Pluck out your locks, and lament our host.

Chorus With clenched nails, with clenched nails, with loud wailing.

Xerxes Let tears moisten your eyes.

Chorus I am drenched with tears. 1065

Xerxes Cry aloud now in response to me.

Chorus Alas, alas!

Xerxes With sounds of wailing go to your homes.

Chorus Alas, alas! 1070

Xerxes Alas! through the city.

Chorus Alas, indeed!

Xerxes Pour forth your wails as you move along with soft steps.

Chorus Alas, alas, O Persian land, grievous now to walk upon!

Xerxes Ah me! Those that perished in three-tiered galleys, ah me! 1075

Chorus I will escort you with dismal sounds of woe. Exeunt omnes

Current edition Perseus

Ξέρξης ὅδʼ ἐγώ, οἰοῖ, αἰακτὸς μέλεος γέννᾳ γᾷ τε πατρῴᾳ κακὸν ἄρʼ ἐγενόμαν.

Χορός πρόσφθογγόν σοι νόστου τὰν 935 κακοφάτιδα βοάν, κακομέλετον ἰὰν Μαριανδυνοῦ θρηνητῆρος πέμψω πέμψω, πολύδακρυν ἰαχάν. 940

Ξέρξης ἵετʼ αἰανῆ καὶ πάνδυρτον δύσθροον αὐδάν. δαίμων γὰρ ὅδʼ αὖ μετάτροπος ἐπʼ ἐμοί.

Χορός ἥσω τοι τὰν πάνδυρτον, σὰ πάθη τε σέβων 945 ἁλίτυπά τε βάρη, πόλεως γέννας πενθητῆρος· κλάγξω κλάγξω δὲ γόον ἀρίδακρυν.

Xerxes

Behold me, alas, a fitting subject for lamentation, born a source of ruin to my race and fatherland.

Chorus

As a greeting for your return home I will lift up an ill-omened cry of woe, the voice, versed in lamentation, of a Mariandynian mourner,
935

a wail attended by many a tear.
940

Xerxes

Utter a strain of lamentation, plaintive and discordant. For Fortune has now veered and turned against me.

Chorus

I will indeed utter the song of lamentation

in commemoration of your sufferings and of our strongly-manned ships, buffeted by waves; the plaintive strain of our land which mourns its sons. And I will cry aloud in lamentation, shedding many a tear.
945

Xerxes

Yes, for the Ionian naval force, turning the tide of battle, swept them away, the Ionian host, ravaging the dark sea and the shore of doom.
950

Chorus

Woe! woe! cry aloud, learn about the whole disaster. Where is the rest of the multitude of your comrades? Where are those who stood by your side, such as Pharandaces, Susas, Pelagon, Dotamas, and
955

Agdabatas, Psammis, and Susiscanes of Agbatana ?
960

Xerxes

By the shores of Salamis , dashing against its rugged shore,

I left them, fallen in death from a Tyrian ship.
965

Chorus

Woe! woe! cry aloud! Where is your beloved Pharnuchus, and the courageous Ariomardus? Where is prince Seualces,

or Lilaeus of noble lineage, Memphis , Tharybis and Masistras, Artembares and Hystaechmas? This I ask you.
970

Xerxes

Woe, woe is me!

They beheld ancient and hateful Athens and with one convulsive struggle (alas, alas !) poor wretches, they lie gasping on the shore.
975

Xerxes

In truth you stir yearning in me for my gallant comrades

when you tell me of woe, surpassing woe, hateful and unforgettable. The heart within me cries out aloud for the wretched ones.
990

Xerxes

Gone are they who were leaders of the host.

Chorus

Gone, alas, ingloriously.

Xerxes

Alas, alas!

Chorus

Alas, alas, you powers divine, you brought ruin upon us, unexpected, unmistakable to see, as is the glance of calamity.
1005

Xerxes

We have been stricken by misfortune such as will endure for ages.

Chorus

We have been stricken; it is abundantly clear.

Xerxes

By strange woe, strange woe!
1010

Chorus

It was with bad luck that we encountered Ionia ’s mariners. Unfortunate in war, indeed, is Persia ’s race.

Xerxes

How true it is. In the loss of so great an army

I have indeed been dealt a blow, wretched as I am.
1015

Chorus

What that belonged to Persia , unfortunate one, has not been destroyed?

Xerxes

Do you see this remnant of my royal robe?

Chorus

Yes, I do indeed.

Xerxes

And this quiver—
1020

Chorus

What is this you say has been saved?

Xerxes

Treasury for shafts?

Chorus

Truly a small remnant from an ample store.

Xerxes

We have been deprived of defenders.

Chorus

Ionia ’s people shrink not from the spear.
1025

Xerxes

They are a war-like people. I have lived to behold a calamity I never expected.

Chorus

Are you speaking of the routed multitude which manned your ships?

Xerxes

And I rent my robe at the disastrous event.
1030

Chorus

Alas, alas!

Xerxes

No, far worse than alas.

Chorus

Yes, for twofold and threefold—

Xerxes

Pain to us, but exultation to our enemies

Chorus

Yes, and our strength has been maimed.
1035

Xerxes

I am stripped of my escort.

Chorus

By the disasters of your comrades upon the sea.

Xerxes

Weep, weep over our calamity, and depart to your homes.

Chorus

Alas, alas, woe, woe!

Xerxes

Cry aloud now in response to me.
1040

Chorus

A wretched offering from the wretched to the wretched.

Xerxes

Cry out, tuning your strain to mine.

Chorus

Oh, oh! That which has happened is grievous indeed.

Alas, for I too share in your sorrow.
1045

Xerxes

Strike, strike, and groan for my sake.

Chorus

I weep in lamentation!

Xerxes

Now cry aloud in response to me.

Chorus

This care, my lord, is mine.

Xerxes

Lift up your voice now in lamentation.
1050

Chorus

Oh, oh! And with our wailing, alas, will be mingled bruising blows and shrieks of pain.

Xerxes

Beat your breast too, and raise the Mysian wail.

Chorus

Anguish, anguish!
1055

Xerxes

And tear, I beg of you, the white hair from your beard.

Chorus

With clenched nails, with clenched nails, with loud wailing.

Xerxes

And utter shrill cries.

Chorus

This too I will do.

Xerxes

And with your fingers tear the robe which drapes you.
1060

Chorus

Anguish, anguish!

Xerxes

Pluck out your locks, and lament our host.

Chorus

With clenched nails, with clenched nails, with loud wailing.

Xerxes

Let tears moisten your eyes.

Chorus

I am drenched with tears.
1065

Xerxes

Cry aloud now in response to me.

Chorus

Alas, alas!

Xerxes

With sounds of wailing go to your homes.

Chorus

Alas, alas!
1070

Xerxes

Alas! through the city.

Chorus

Alas, indeed!

Xerxes

Pour forth your wails as you move along with soft steps.

Chorus

Alas, alas, O Persian land, grievous now to walk upon!

Xerxes

Ah me!

Those that perished in three-tiered galleys, ah me!
1075

Chorus

I will escort you with dismal sounds of woe. Exeunt omnes

Ξέρξης

ὅδʼ ἐγώ, οἰοῖ, αἰακτὸς

μέλεος γέννᾳ γᾷ τε πατρῴᾳ

κακὸν ἄρʼ ἐγενόμαν.

Χορός

πρόσφθογγόν σοι νόστου τὰν
935

κακοφάτιδα βοάν,

κακομέλετον ἰὰν

Μαριανδυνοῦ θρηνητῆρος

πέμψω πέμψω,

πολύδακρυν ἰαχάν.
940

Ξέρξης

ἵετʼ αἰανῆ καὶ πάνδυρτον

δύσθροον αὐδάν. δαίμων γὰρ ὅδʼ αὖ

μετάτροπος ἐπʼ ἐμοί.

Χορός

ἥσω τοι τὰν πάνδυρτον,

σὰ πάθη τε σέβων
945

ἁλίτυπά τε βάρη,

πόλεως γέννας πενθητῆρος·

κλάγξω κλάγξω

δὲ γόον ἀρίδακρυν.

Ξέρξης

Ἰάνων γὰρ ἀπηύρα,
950

Ἰάνων ναύφρακτος

Ἄρης ἑτεραλκὴς

νυχίαν πλάκα κερσάμενος

δυσδαίμονά τʼ ἀκτάν.

Ξέρξης

ὀλοοὺς ἀπέλειπον

Τυρίας ἐκ ναὸς

ἔρροντας ἐπʼ ἀκταῖς

Σαλαμινιάσι στυφελοῦ
965

θείνοντας ἐπʼ ἀκτᾶς.

Ξέρξης

ἰὼ ἰώ μοί μοι

τὰς ὠγυγίους κατιδόντες
975

στυγνὰς Ἀθάνας πάντες ἑνὶ πιτύλῳ,

ἐὴ ἐή, τλάμονες ἀσπαίρουσι χέρσῳ.

Ξέρξης

ἰὼ ἰὼ δῆτα

ἴυγγʼ ἀγαθῶν ἑτάρων μοι ὑπομιμνήσκεις

κινεῖς ἄλαστα στυγνὰ πρόκακα λέγων.
990

βοᾷ βοᾷ μοι μελέων ἔντοσθεν ἦτορ.