Aeschylus Supplices 402

ed. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff

Supplices. Aeschylus. ed. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff. Berolini. 1914.

Current edition Experimental

Aeschyli Supplices (OCR draft) (Greek) (Aeschyli Supplices. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (8)
Ἱκέτιδες First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 438-523 focus
Ἱκέτιδες Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 438-523 focus
Greek (Editio princeps, 1518) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Suppliants, 1518 edition. Native printed lineation, page markers, and automated correspondence to the Perseus/Smyth edition.) — 402 focus
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. Joannes Cornelius de Pauw, 1745.) — 402 focus
Αμφοτέρους ὁμαίμων τάδ ἐπισκοπεῖ
Ζεὺς ἑτεροῤῥεπὴς, νέμων εἰκότως 1
Αδικα μὲν κακοῖς, ὅσια δ᾽ ἐννόμοις.
Τί, τῶνδ᾽ ἐξ ἴσει ῥεπομένων, μεταλ- 2
410
γεῖς τὸ δίκαιον ἔρξαι;
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 402 focus
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. Gottfried Hermann, 1852.) — 402 focus
ΙΚΕΤΙΔΕΣ (OCR draft) Experimental (ΙΚΕΤΙΔΕΣ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 402 focus
Αμφοτέροις Αμφοτέρους δμαίμων τάδ' ἐπισκοπεῖ
Ζεὺς ἑτερορρεπής, νέμων εἰκότως
ἄδικα μὲν κακοῖς, ὅσια δ' ἐννόμοις·
τί τῶνδ᾽ ἐξ ἴσου δεπομένων μεταλ-
γεῖς τὸ δίκαιον ἔρξαι;
405
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. N. Wecklein, 1885.) — 402 focus
ἀμφοτέρους ὁμαίμων τάδ᾽ ἐπισκοπεῖ
Ζεὺς ἑτερορρεπής, νέμων εἰκότως
ἄδικα μὲν κακοῖς, ὅσια δ᾽ ἐννόμοις.
τί τῶνδ᾽ ἐξ ἴσου ῥεπομένων μεταλ-
410
γεῖς τὸ δίκαιον ἔρξαι;
Translations (8)
Suppliant Maidens Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 438-520 focus
The Suppliant Women. (OCR draft) Experimental (The Suppliant Women.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 402 focus
Jove allied to both, inclining to one side, regards these things, distributing as is right unjust things to the bad, but the rewards of piety to the just 3 . Wherefore, these being equally inclined, are you pained to do what is just?
LES SUPPLIANTES (OCR draft) Experimental (LES SUPPLIANTES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 402 focus
un jour, si pareil malheur arrivait : « Pour honorer des étrangers, tu as perdu ta cité! »
The Suppliants (OCR draft) Experimental (The Suppliants. Robert Potter, 1779.) — 402 focus
Each equally allied, impartial Jove
Weighs each in equal balance; but repays
470
The impious deed with vengeance, to the juſt
Rewards their ſanctity. Why griev'ſt thou then
To emulate the God, and act with juſtice?
Eschilo, Le Supplici: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Le Supplici: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 402 focus
Agli uni e alle altre parente, c'invigila
Giove, che parte con equa bilancia
il bene ai giusti, ed ai tristi l'offesa.
Or, se tale è la suprema giustizia,
perché compir ciò ch'è giusto ti pesa?
435
Aeschylus, Supplices: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Supplices: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 402 focus
Ambos conſanguineus conſiderat
Iupiter, in alteram partem uergens distribuens meritò
Iniusta malis, ſancta pijs.
Quid horum ſuſceptio non repentium, ægre fers iuſticiam.
English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Suppliant Maidens — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 402 focus
Zeus, lord of kinship, rules at will
440
The swaying balance, and surveys
Evil and good; to men of ill
Gives evil, and to good men praise.
And thou—since true those scales do sway—
Shalt thou from justice shrink away?
445
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 402 focus
Auf uns Beide schaut, Beiden verwandt, mit gleich
Schwebender Wage Zeus: gerecht theilt der Gott
385
Bösen den Fluch der Schuld, Segen dem Frommen zu.
Warum sträubst du dich, da doch die Schalen gleich
Schweben, gerecht zu richten?

Notes on the current edition

Supplices

1. ἱκταίου singulare cf. E. Fränkel Zeitschr. vergl. Sprachf. 45, 168
2. ecce pericula legendi scripturam uncialem. corr. Schütz
3. vox in iure Attico legitima excusat duritiam numerorum
4. graeco homini cum consentaneum videatur ius ab Aegypti filiorum parte esse, Danaisin dicit circumspiciendum esse, ubi contrarium per leges Aegyptias sancitum sit. quod nisi reppererint, causa excident. hinc ἐφευρεῖν vim suam accipit; praesagimus autem exitum causae in proxima tragoedia actae
5. "ut nuptias devitem, fugiam tam longe quam astra lucent"
6. δίκαζε σύμμαχον ἑλόμενος τὴν εὐσέβειαν
7. ad τοῖον cf. Sept. 580
8. εἰπηλύδας quaesita versus durities
9. ὁ Ζεὺς καὶ σοῦ καὶ ἡμῶν πρόγονος ὢν διαφόρως ταῦτα διαιτᾶι, τοὺς μὲν κακοὺς ἀδικεῖν, τοὺς δὲ τὰ νομιζόμενα δρῶντας εὐσεβεῖν κρίνων· ὅθεν παραδεξαμένωι ἡμᾶς οὐ μὴ μεταμέλησηι σοι. provocat ad Iovis hospitalis religionem communem utrique parti, si forte de iure familiari dissentiant

Commentary

Critical apparatus to The Suppliant Women (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Suppliant Women.) focus

352. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-301

μελέσθω:
μελέσθων
G.
352

352. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-302

ἐκπονεῖν:
ἐκπνοεῖν
Μ. G. E. Rob. In M.
κ
ita scriptum ut
σ
legi possit : inde
εἰςπνοεῖν
Ρ.
ἐκπονεῖν
Turnebus.
352

353. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-303

πάρος:
παρακρος
Μ.
παρ' ἄκρος
G. Ε. Ρ. codex Robortelli.
πάρος
Sophianus.
353

354. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-304

ἀστοῖς δὲ πᾶσι τῶνδε: Libri
ἀστῶν δὲ πᾶσι τοῖσδε
. Emendavit Scaliger.
354

358. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-305

νεύμασιν: Libri
νεύμασι
. Correxit Pauwius.
358

359. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-306

θρόνοις:
χρόνοισι
M. G. E. codex Robortelli.
θρόνοισι
Sophianus.
θρόνοις
Pauwius.
359

360. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-307

ἄγος:
ἄλγος
M. G. Ρ.
ἄγος
Rob.
360

365. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-308

μὴ δρᾶσαί τε:
μηδράσητε
Μ.
μὴ δράσητε
G. P.
μὴ δράσαι τε
Rob.
365

366. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-309

ἐπισκόπει:
ἐπισκοπεῖ
M. G.
ἐπισκόπει
Rob.
366

370. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-310

μένει:
μένοι
Rob.
370

370. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-311

ἱκτίου: Libri
ἱκταίου
, nisi quod M.
ϊκταίου
. Guil. Dindorfius
ἱκτίου
, forma probabili. Noluit poeta
ἵκτορος
dicere, quia sequitur vox in
ος
terminata.
370

371. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-312

δυςπαράθελκτος:
ὦ δυσπαρθέλκτοις
Μ. in quo
δυσπαρθενήτοις
adscriptum est.
ὠδυσπαρθέλκτοις
G.
δυςπαραθενήτοις
Ρ.
τοῖς δυσπαρθέλκτοις
Rob. Emendavit Schutzius.
371

372. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-313

εἴ τοι:
εἴ ποι
G.
372

373. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-314

NA: Post
πόλεως
distinguendum esse vidit Marckscheffelius p. 215.
373

374. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-315

τίς ἂν τοῖςδ᾽ ἀντιωθῆναι θέλοι:
τίσδ᾽ ἂν τοῖσδ᾽
(
δ'
a m. secunda)
αντιωθῆναι θέλει
(ultimae syllabae a m. secunda supra adscripto
οι
) M.
τίς δ᾽ ἂν τίς δ᾽ ἀντιωθῆναι θέλοι
G.
τίσδ᾽ ἂν τοῖς δ᾽ ἀντιωθῆναι θέλοι
Rob.
τίς ἂν τίς ἀντ. θέλοι
Turn. Emendate Vict.
374

375. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-316

δεῖ τοί σε:
δεῖ τοῖσε
G. et sic M. a m. prima habuisse videtur.
375

376. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-317

ἔχουσι:
ἔχουσιν
Μ. G. Rob.
ἔχουσι
Turnebus.
376

377. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-318

μή τί πότ᾽ οὖν:
μήτι ποτ' οὖν
Μ. G. Rob.
μήτ' οὖν ποτ᾽ οὖν
Ald.
377

377. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-319

ὑποχείριος:
ὑποχέριος
Μ. G. P.
υποχείριος
Rob.
377

378. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-320

κράτεσιν:
κράτεσσιν
G.
378

380. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-321

φυγᾷ:
φυγαὶ
Μ. G. E.
φυγάς
Rob.
φυγῇ
Turn.
φυγᾷ
Victorius.
380

382. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-322

εὔκριτον:
ἔκκριτον
Rob.
382

382. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-323

κρῖμα:
κρίμα
priore vocali in rasura M.
382

384. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-324

κοὐ μή ποτε: Libri
καὶ μήποτε
. Canterus
μὴ καί ποτε
. Recte Wordsworthius
κοὐ μή ποτε
.
384

385. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-325

εἴ πού τι μὴ τοῖον τύχοι:
εἴπουτι καὶ μὴ τοῖον τυχθῆ
(
τυχθῇ
G. Ε.) M. G. E. Rob.
εἴ που τὶ μὴ τοῖον τύχῃ
Turn.
τύχοι
Porsonus.
385

386. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-326

ἐπήλυδας:
εἰπήλυδας
M. in quo prius fuerat
επήλυδας
ut in G.
ἐπήλυδας
Rob.
386

387. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-327

ἀμφοτέροις: Libri
ἀμφοτέρους
. Correxit Schutzius.
387

388. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-328

ἑτερορρεπής:
ἑτερορεπής
M. a m. prima.
388

390. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-329

τί τῶνδ᾽ ἐξ ἴσου ῥεπομένων:
τί τῶνδεξισου ρεπομένων
Μ. G.
τί τῶνδε ἐξῆς οὐρ᾽ ἑπομένων
Rob. Correxit Victorius. Notandum
ἑπομένων
forma media.
Μεταλγεῖν
proprie est post aliquid vel post aliquem dolere, ut
μεταστένομαι σὸν ἄλγος
in Medea Euripidis v. 996. Id hic idem fere quod paenitere. Fallitur Schaeferus ad Medeae versum in editione Porsoniana
simul lugeo
cum Elmsleio interpretans
μεταστένομαι
illic et in Hecuba v. 214.
μετακλάομαι
. Nam est potius ibi secundum aliquem lamentari, quod est altero praeeunte.
390

391. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-330

ἔρξαι:
έρξαι
G.
391

394. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-331

ᾠνωμένον:
ὠνωμένων
M. G. P. E.
ὀνωμένων
Rob.
οἰνωμένον
Turn. Correxit Porsonus.
394

396. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-332

αὐτοῖσί θ' ἡμῖν:
αὐτοῖσί θ' ὑμῖν
E.
396

397. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-333

NA: Apud Herodianum
περὶ διχρόνων
in Crameri Anecd. Oxon. III. p. 298, 23. sive in regulis prosodicis a me editis p. 447. et apud Draconem p. 41. haec leguntur,
τὰ εἰς ις λήγοντα βαρύτονα ἀεὶ συστέλλει τὸ ι, κόνις, δῆρις, μάντις, ὄρχες, ὄφις, λάτρις, ὄρνις· Αριστοκλῆς δὲ ἐν τῷ περὶ διαλέκτων φησὶν Ἀττικοὺς ἐκτείνειν
. Id in
κόνις, ὄφις, ὄρνις
cadere certum est:
δήρις
qua mensura apud Atticos sit, nullum memini documentum.
397

399. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-334

πανώλεθρον:
πανόλεθρον
G. Rob.
399

400. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-335

ξύνοικον θησόμεσθ':
ξύνοικον θησόμεθ'
M. Rob.
ξύνοισιν θήσομεν
G.
ξύνοικον θησόμεσθ'
Victorius.
400

401. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-336

ὃς οὐδ᾽ ἐν:
ὡς οὐδὲν
M. Rob.
ὡς οὐδ᾽ ἐν
G. Correxit Stephanus.
401

402. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-337

μῶν σοι δοκεῖ δεῖν:
μῶν οὐ δοκεῖν δεῖ
M. G. E. Rob. Vulgo inde a Turnebo ineptissime legebatur, repetita v. 392. sententia,
μῶν οὐ δοκεῖ δεῖν φροντίδος σωτηρίου
? Contrarium dici debebat,
μῶν σοι δοκεῖ
, ut dicta sua rex confirmaret: h. e. intelligisne nunc, opus esse accurata deliberatione?
402

405. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-338

προδῷς:
προδῶς
Μ. Rob.
προδώς
G.
προδῷς
Turn.
405

406. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-339

ἐκβολαῖς:
ἐμβολαῖς
Ε.
406

Commentary (N. Wecklein, 1902; German; OCR draft) (Suppliants, explanatory commentary pp. 24–120. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

182-532. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-85

1
2
erstes Epeisodion. 1. Szene (182—239): Danaos und der Koryphaios. Danaos kündigt das Nahen des Königs an und gibt seinen Töchtern Verhaltungsmaß- regeln. 2. Szene (240 - 349): Pelas- gos und die Vorigen. Die Danaiden erklären ihre Herkunft von Argos und erflehen als ungerecht Ver- folgte den Schutz des Argivischen Königs. Dieser ist bedenklich wegen der schweren Folgen, welche die Zusage des Schutzes für sein Land haben kann. 3. Kommos (350-422): Fortsetzung der Bitte. 4. Chorikon (423-446), welches das Nachsinnen des Königs zu Gunsten der Da- naiden zu wenden sucht. 5. Dialog des Königs, des Koryphaios und des Danaos (447-532): Der König offenbart seinen Entschluß die Entscheidung dem Volke anheim- zugeben.

350-422. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-208

3
4
Kommos, in welchem die Gründe für und gegen erörtert werden. Auf jede Strophe und Antistrophe des Chors folgen fünf Trimeter des Königs; nur den Ab- schluß der Partie bilden 11 Tri- meter. im

352. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-209

5
6
φυγάδα περίδρομον, Elend umherirrend. Vgl. Theogn. 581 ἐχθαίρω δὲ γυναῖκα περίδρομον ἄνδρα τε μάργον.

353. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-210

7
8
λυκοδίωκτον (so Hermann für λευκόδικτον): das Wort kommt nur hier vor.

354. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-211

9
10
ΐμ πέτραις wie ἂμ πεδιήρεις Pers. 569, ἂν γύαλα unten 559. Mit Dativ findet sich άvá bei Epikern und Lyrikern, bei Äschylos und Euripides in melischen Partien, bei Äsch. nur hier, bei Eur. Iph. A. 754 und 1058.

355-356. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-212

11
12
ἀλκα: Schol. τῇ τοῦ ὄρους, Erst auf steiler Höhe fühlt sich das Tier sicher und gibt dieser Em- pfindung durch Brüllen Ausdruck. Mit φράζουσα βοτῆρι μόχθους (Schol. τῷ ἑαυτῆς βοτῆρι σημαίνουσα τοὺς διωγμούς) kann man Eupol. Αἶγες fr. 1 Κο. ἤν τ᾽ ἴδῃ λύκον, κεκράξεται φράσει τε πρὸς τὸν αἰπόλον ver- gleichen, vielleicht in den Worten des Komikers sogar eine Parodie sehen. Da aber die Antistrophe des entsprechenden Verses entbehrt, hat Bothe diese Worte als Inter- polation bezeichnet, während andere eine Lücke in der Antistrophe an- nehmen.

358. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-213

13
14
κατάσκιον wie 348, Ag. 498 κήρυκα . . κατάσκιον κλάδοις ἐλαίας, ooo ist die Erwiderung auf ide

359. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-214

15
16
ναύονθ' (in der Handschrift νέονθ', vulgo νέον θ'), ἱκετεύοντα. Vgl. Hesych. ναύειν· ἱκετεύειν παρὰ τὸ ἐπὶ τὴν ἑστίαν καταφεύγειν und ναύω· λίσσομαι, ἱκετεύω und zu 512. Von ναύοντα ist der Gen. θεῶν wie von ἱκετεύοντα, ἱκνούμενον (335) regiert.

360. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-215

17
18
ἄνατον: Hesych. ἄνατος· ἀβλαβής. — ἀστοξένων: Schol. τῶν νῦν μὲν ξένων, πρώην δὲ συνημμένων τῷ ἄστει, Hesych. ἀστόξενοι· οἱ γένει μὲν προσήκοντες, ἐπὶ δὲ γῆς ἀλλο- δαπῆς γεγονότες κτἑ. nach Ael. Dionysios (Eustath. zu II. S. 405, 36) ἀστόξενοι οἱ ἐκ προγόνων μὲν ἀστῶν, αὐτοὶ δὲ ξένοι καὶ ἀνανεώ σεως δεόμενοι, vgl. Poll. III 60 ἀστό- ξενος . . ἐνίοις δὲ δοκεῖ ὁ φύσει μὲν ἀστός, δόξῃ δὲ ξένος, ὡς Δαναὸς Αργείοις, ἀπὸ Ιοῆς τῆς Αργείας ἔχων τὸ γένος, Phot. u. Suid. unter ἰδιό- ξενος.

361. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-216

19
20
ἐξ ἀέλπτων wie Soph. Αi. 716, ἐκ τῶν ἀέλπτων Eur. Fragm. 550, Ion Fragm. 50 S. 742 Ν., ἐξ ἀέλπτου Herod. I 111, ἐξ ἀπροσ- δοκήτου ebd. VII 204: ex insperato atque improviso.

362. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-217

21
22
τῶν, τούτων. Dieser Ge- brauch der Formen des Artikels, welche mit beginnen, findet sich besonders in Verbindung mit καί, δέ, γάρ, aber auch sonst wie unten

363. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-218

23
24
δήτ' (für δῆτα τὰν Pauw) ἄνατον d. i. ἄνατον δῆτα, da ἄνατον aus 360 wiederholt wird (zu 212f.): ,,ja ohne Schaden für irgend einen (nicht die Folge einer Blutschuld) ist unsere Flucht und deshalb möge Themis auf sie niederblicken". Vgl. 6f. und 202.

364. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-219

25
26
ἱκεσία Θέμις Διὸς κλαρίου ist die Personifikation der Satzung, die gegen Schutzflehende zu be- obachten ist, als deren Hort Zeus κλάριος verehrt wird, welcher die Lose ( κλῆροι) nach Recht und Ge- rechtigkeit verteilt ( Ζεὺς νεμέτωρ Sieb. 472, vgl. unten 408 f.). Θέμις Διός ist allgemein die Themis des Zeus ohne verwandtschaftliche Be- ziehung wie Eur. Med. 208 τὰν Ζηνὸς ὁρκίαν Θέμιν. – κλαρίου: Schol. πάντα πᾶσι κληροῦντος καὶ κραίνοντος, vgl. Paus. VIII 53, 9.

365. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-220

27
28
Schol. παρ' ἐμοῦ τῆς νεω- τέρας ὁ γέρων. Die Verbesserung von γεραφρόνων ist unsicher: γεραιό φρων Burges, γεραρὰ φρονῶν Marck- scheffel.

366-367. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-221

29
30
προστρόπαιον, ἱκέτην, vgl. Cho. 21 προστροπή, Schol. ἱκέτις πρόσοδος. αἰδόμενος: zu 198. Die Homerische Form αιδόμενοςauch Eum. 552. εὐπορεῖς C. G. Haupt für οὖν περ nach dem Schol. οὐ πτωχεύσεις: Wer sich des Schutzflehenden erbarmt, der ist nicht in Not; ihm mangelt nicht die gnädige Gesinnung der Götter, welche von dem schuldlosen Manne die geringsten Gaben entgegen- nehmen".

368-369. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-222

31
32
ἱροδόκων ( ἱεροδόκων Butler für ἱεροδόκα nach dem Schol. οἱ θεοὶ δέχονται τὰ ἀπὸ ἀνδρὸς ἁγνοῦ ἱερά) θεῶν λαίγματ' (für λήματ' nach Hesych. λαίγματα· πέμματα ἱερά, ἀπάργματα): der Akk. λαίγματα ist von ἱροδόκων wie von δεχομένων abhängig, zu 254. Vgl. Sieb. 686 μελάναιγις ἐκ δ᾽ εἶσι δόμων Ἐρινύς, ὅταν ἐκ χερῶν θεοὶ θυσίαν δέχωνται. Zum Gedanken vgl. Eur. Fragm. 327, 4 ἐγὼ δὲ πολλάκις σοφωτέρους πένητας ἄνδρας εἰσορῶ τῶν πλουσίων καὶ θεοῖσι μικρᾷ χειρί θύοντας τέλη τῶν βουθυτούντων ὄντας εὐσεβεστέρους, 946 εὖ ἴσθ᾽, ὅταν τις εὐσεβῶν θύῃ θεοῖς, κἂν σμικρὰ θύη, τυγχάνει σωτηρίας, Xen. Memor. I 3, 3, Isokr. VII § 30, Anaxim. Rhet. K. 2 S. 180, 20 ovx εἰκὸς τοὺς θεοὺς χαίρειν ταῖς δαπάναις τῶν θυομένων, ἀλλὰ ταῖς εὐσεβείαις τῶν θυόντων, Hor. carm. III 23, 17.

370. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-223

33
34
Der König lehnt die Ver- pflichtung den Schutzflehenden Beistand zu leisten für seine Person ab und verweist die Bitte an das Volk der Argiver. Damit wird der größere Umfang und das μέγεθος des Dramas vorbereitet. Von dem Schutzfehenden δωμάτων ἐφέστιος auch Eum. 580, 672. Vgl. unten 512 ἐφέστιον θεῶν.

371. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-224

35
36
τὸ κοινὸν μιαίνεται πόλις (die Gemeinde wird in ihrer All- gemeinheit angetastet) ist das Passiv zu τῇ πόλει τὸ κοινὸν μιαίνειν. Burges vermutet πόλεως.

372. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-225

37
38
ξυνῇ, κοινῇ: diese jonische Form auch Sieb. 76 und in einer Chorpartie Soph. Αi. 180. ἄκη, Sühne, Genugtuung.

373. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-226

39
40
ὑπόσχεσιν κραίνειν, ein end- gültiges Versprechen geben.

374. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-227

41
42
κοινώσας, nämlich κραίνοιμ' ἄν oder κρανῶ.

375. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-228

43
44
Die Danaiden lehnen es ab, daß sich der König als bloßen Beamten des Volkes hinstelle, in- dem sie nach orientalischer Auf- fassung die absolute Macht des Königtums (l'état c'est moi, Soph. Ant. 738 οὐ τοῦ κρατοῦντος ἡ πόλις νομίζεται;) geltend machen.

376. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-229

45
46
πρύτανις wie Prom. 182 μακάρων πρύτανις. In dem προ- τανεῖον ist die κοινὴ ἑστία τῆς πόλεως. ἄκριτος, Schol. ἀνυπ- εύθυνος.

377-378. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-230

47
48
,,Du waltest des Staats- herdes nach eigenmächtigem Willen." μονοψήφοισι bezeichnet den Gegensatz zum Freistaat, wo die größere Anzahl der Stimmen den Willensausdruck des Staates ergibt. Auch v εvua ist bezeich- nend für den höchsten Herrn.

379-380. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-231

49
50
Als Alleinherrscher hast du jegliches Anliegen zu ent- scheiden und bist für alles ver- antwortlich; drum hüte dich vor Sünde." Das Verhältnis der Sätze ist das gleiche wie Prom. 72 δρᾶν ταῦτ᾽ ἀνάγκη, μηδὲν ἐγκέλευ᾽ ἄγαν. ἄγος, weil durch gewaltsame Wegführung der Schutzflehenden das Heiligtum geschändet wird. Vgl. 429f.

381. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-232

51
52
Die Änderung von Paley ἐμοί dient dem Wohllaute. παλιγκότοις, Schol. ἐχθροῖς (Wider- sachern). Der Wunsch wie 1044, Prom. 890 τοιάδ᾽ ἐπ' ἐχθροὺς τοὺς ἐμοὺς ἔλθοι Κύπρις, Ovid. Amor.III 11, 16 eveniat nostris hostibus ille pudor, Tac. hist. III 10 conversus ad signa et bellorum deos hostium potius exercitibus illum furorem, illam discordiam inicerent orabat.

383. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-233

53
54
εὖφρον, verständig, wohl- beraten, wie Cho. 87 πῶς εὔφρον εἴπω. Vielleicht aber ist (mit Burges) ebenso wie Cho. 194 ἔμφρον herzustellen. ἀτιμάσαι: die Ablehnung der Bitte ist mit einer Mißachtung des Bittenden verbunden, zu 177.

384. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-234

55
56
μ' ἔχει φρένας nach Home- rischer Weise wie Eum. 88 μὴ φόβος σε νικάτω φρένας.

385. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-235

57
58
τύχην ἑλεῖν, Schol. τοῦ συμφέροντος ἐπιτυχεῖν, vielmehr das Los zu wählen" (,, das Risiko zu ergreifen"). Nachgeahmt ist die Stelle Eur. Iph. Α. 55 τὸ πρᾶγμα δ᾽ ἀπόρως εἶχε Τυνδάρεω πατρὶ δοῦναι τε μὴ δοῦναί τε τῆς τύχης θ᾽ ὅπως ἅψαιτ' ἄριστα.

386. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-236

59
60
Schol. τὸν ξένιον καὶ ἱκέσιον Δία. σκοπὸν ἐπισκόπει: der Aus- druck deutet ein kausales Verhält- nis an: da er aus der Höhe auf die Schuld der Menschen hernieder- blickt, so blicke du zu ihm empor und achte auf ihn".

388. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-237

61
62
τοῖς πέλας προσήμενοι, τῶν πέλας ἱκετεύοντες. Vgl. Soph. Ο. Τ. 15 προσήμεθα βωμοῖσι τοῖς σοῖς,

389. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-238

63
64
D. i.,,keine Erhörung ihrer gerechten Bitte finden".

390-391. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-239

65
66
,,Der Groll des Zeus er- wartet solche, die gefühllos bleiben bei dem Wehklagen eines Gekränkten" ( δυσπαραθέλκτους Bur- ges für ὦ δυσπαρθέλκτοις). ἱκταίου ist αι verkürzt wie in εὐκταίαν Sieb. 710, εὐκταία ebd. 826, öfters in δείλαιος, γεραιός, bei Homer in ἔμπαιος, χαμαιεύνης u.a. In

393-394. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-240

67
68
κρατοῦσι, Gewalt haben. - Mit φάσκοντες ἐγγύτατα γένους εἶναι berücksichtigt der Dichter das attische Recht inbetreff der Erbtöchter ( ἐπίκληροι), vgl. Isae. Χ § 5 προσῆκον αὐτῇ μετὰ τῶν χρημάτων τῷ ἐγγύτατα γένους συνοικεῖν, nach Diod. XII 18 ein Gesetz des Solon ( τῇ ἐπικλήρῳ ἐπιδικάζεσθαι τὸν ἔγγιστα γένους).

395-396. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-241

69
70
,, Du must nach den heimischen (ägyptischen) Gesetzen dich dagegen rechtfertigen, daß sie ein Anrecht auf dich haben." ὡς οὐ nach φεύγειν wie nach ἀντιλέγειν. Phot. κῦρος· ἐξουσία.

397-398. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-242

71
72
„Möge ich ja nicht der Gewalt der Männer anheimfallen." κράτεσιν (Heimsöth schreibt κάρτεσιν um der genauen Responsion willen) weist zurück auf κρατοῦσι 392. Der Plural κράτη auch 446 u. δ. ἀρσένων wie 651, 962. Dem Rechtsstandpunkte des Königs lassen die Danaiden ebenso wie der Einrede 346 keine Beachtung zuteil werden. Die naheliegende Ent- gegnung, daß die Vettern auf ihre Hand keinen Anspruch erheben können, solange der Vater noch lebt, scheint hier wie 341 für die Verhandlungen des dritten Stücks der Trilogie aufgespart zu sein. 3981. ὕπαστρον φυγάν (so Heath für φυγαὶ) ὁρίζομαι μῆχαρ γάμου δύσ φρονος,,,nach den Sternen bestimme ich die Flucht als Abhilfe gegen die feindselige Ehe", d. h.,,ich werde meiner Flucht in die Ferne nicht eher ein Ziel setzen als bis ich der verhaßten Ehe entronnen bin". Schol. οἱ μακρὰν ὁδὸν φεύγοντες δι' ἄστρων σημαίνεσθαι ἔλεγον. Man sagte zunächst ἄστροις τεκ- μαίρεσθαι ( σημαίνεσθαι) von solchen, welche auf dem Meere die Richtung des Weges aus den Sternen ent- nahmen. Vgl. Lukian Ikarom. 1 καθάπερ οἱ Φοίνικες ἄστροις ἐτεκμαίρου τὴν ὁδόν. Dann wurde der Ausdruck von solchen ge- braucht, welche weit weg von ihrer Heimat in unbekannte Gegenden fliehen, wo ihnen nur die Gestirne die Richtung des Weges anzeigen. Vgl. Hesych. ἄστροις σημειοῦσθαι. μακρὰν καὶ ἐρήμην ὁδὸν βαδίζειν· ἡ δὲ μεταφορὰ ἀπὸ τῶν πλεόντων. Anderes s. zu Soph. Ο. Τ. 794 τὴν Κορινθίαν ἄστροις τὸ λοιπὸν ἐκμετρούμενος χθόνα. δύσφρονος von der Person übertragen.

400-401. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-243

73
74
Erwähle die Dike zur Bundesgenossin und entscheide dich für das was bei den Göttern heilig ist." Vgl. τὰ τῶν θεῶν ἔντιμα Soph. Ant. 77.

404-405. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-244

75
76
οὐδέ περ κρατῶν wie Cho. 502 οὐδέ περ θανών. μὴ καὶ (30 Canter für καὶ μή ποτε.. πόλιν enthält eine Reminiszenz an Hom. Χ 105 αἰδέομαι Τρῶας. μή ποτέ τις εἴπῃσι κακώτερος ἄλλος ἐμεῖο· Εκτωρ ἧφι βίηφι πιθήσας ὤλεσε λαόν. un (für xai un Turnèbe) τοῖον, nicht nach Wunsch“, vgl. Hesych. τοῖον· οὕτως ἀγαθόν .. τάσσεται καὶ ἐπὶ θαυμασμοῦ und zu Sieb. 567.

406. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-245

77
78
ἐπήλυδας erhält durch den Gegensatz zu πόλιν ( πολίτας, ἀστούς) etwas Verüchtliches. - Die Schwer- fälligkeit des Rhythmus gibt die Schwere des Vorwurfs zu erkennen. Vgl. Pers. 254 ὡς ἐν μιᾷ πληγῇ κατέφθαρται πολύς. Doch vgl. auch unten 474, 920, 958, 1027.