Aeschylus Supplices 234

Ioannes Sanravius (Translator)

Qualem cateruam & barbaram claſſem
Peplis barbaris & prolixis
Ludentem aduocamus?
220
Non enim Argolica eſt
Vestis mulierum, neq; ab aliquo loco Græciæ.
Sic uerò in regionem neq; ſub caduceatoribus
Non hoſpites ſine ducibus migrare
Toleraſtis intrepidè, hoc mirum est:
225
Rami quidem iuxta leges aduentantium
Iacent apud uos, à dijs Agonijs
Tantummodo hoc coniectura conferet Græciæ terra.
Et alia multa aſsimilare iuſtum erat,
Niſi præſenti uox ſignificabat.
230

Supplices. Aeschylus. Ioannes Sanravius (Translator). Basileae. 1555.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Schmidt Sciences.

Current edition Experimental

Aeschylus, Supplices: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) (Latin) (Aeschylus, Supplices: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (9)
Ἱκέτιδες First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 176-347 focus
Ἱκέτιδες Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 176-347 focus
Greek (Editio princeps, 1518) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Suppliants, 1518 edition. Native printed lineation, page markers, and automated correspondence to the Perseus/Smyth edition.) — 234 focus
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. Joannes Cornelius de Pauw, 1745.) — 234 focus
Ποδαπὸν ὅμιλον τόνδ᾽ ἀνέλληνα στόλον,
Πέπλοισι βαρβάροισι καὶ πυκνώμασι 1
Χλίοντα προσφωνοῦμεν; οὐ γὰρ Αργολίς
Εσθης γυναικῶν, οὐδ᾽ ἀφ᾿ Ελλάδος τόπων. 2
Όπως δὲ χώραν οὐδὲ κηρύκων ὕπο,
245
Απρόξενοί τε, νόσφιν ἡγητῶν, μολεῖν 3
Ετλητ᾿ ἀτρέστως, τοῦτο θαυμάστον πέλει. 4
Κλάδοι γε μὲν δὴ, κατὰ νόμες ἀφικτόρων,
Κεῖνται παρ᾿ ὑμῖν πρὸς θεοῖς ἀγωνίας 5
Μόνον τόδ᾽ Ελλὰς χθὼν συνοίσεται στόχῳ.
250
Καὶ τἄλλα πόλλ᾽ ἐπεικάσαι δίκαιον ἦν, 6
Εἰ μὴ παρόντι φθόγγος ἦν ὁ σημανῶν.
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 234 focus
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. Gottfried Hermann, 1852.) — 234 focus
ΙΚΕΤΙΔΕΣ (OCR draft) Experimental (ΙΚΕΤΙΔΕΣ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 234 focus
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. N. Wecklein, 1885.) — 234 focus
ποδαπὸν ὅμιλον τόνδ᾽ ἀνελληνόστολον
240
πέπλοισι βαρβάροισι καὶ πυκνώμασι
χλίοντα προσφωνοῦμεν; οὐ γὰρ Ἀργολίς
ἐσθὴς γυναικῶν οὐδ᾽ ἀφ᾽ Ἑλλάδος τόπων.
Aeschyli Supplices (OCR draft) Experimental (Aeschyli Supplices. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 234 focus
Translations (7)
Suppliant Maidens Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 176-347 focus
The Suppliant Women. (OCR draft) Experimental (The Suppliant Women.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 234 focus
Of what country is this band that we address, not Grecian in its garb, delicately attired in barbarian robes, and in many folds? for this attire of women is not Argolic, nor from the realms of Greece. But how you have dared fearlessly to come to this country, neither [announced] by heralds, and without a public host, without conductors, this is wonderful. Boughs indeed after the fashion of suppliants are laid by you at the altars of the gods who preside over assemblies. The Grecian land will gain by conjecture this only, (viz., that you are suppliants,) and it were just to guess many other things, were there not a voice to inform me present.
LES SUPPLIANTES (OCR draft) Experimental (LES SUPPLIANTES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 234 focus
triompher votre cause.
The Suppliants (OCR draft) Experimental (The Suppliants. Robert Potter, 1779.) — 234 focus
What female train addreſs we here, and whence,
Gorgeouſly veſted in barbaric ſtoles
That float in many a fold?
Our Argos ſees not
Her daughters thus array'd, nor Greece thro' all
275
Its ſtates.
That thus without ſome previous herald,
The public hoſpitality not aſk'd,
Without ſafe conduct, you have boldly ventur'd
To land upon our coaſts, this is moſt ſtrange.
280
Only these boughs, as ſupplicants are wont,
You lay before these Gods that o'er the games
Preſide: hence Greece forms one conjecture only,
Of all beſides uncertain what to think,
Till your diſtinct relation clears our doubts.
285
Eschilo, Le Supplici: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Le Supplici: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 234 focus
A chi parliamo? Quale accolta è questa
che si pompeggia in vesti non elleniche,
in pepli e in drappi barbari?
Non d'Argo
né d'altro luogo d'Ellade è la foggia
255
di queste donne. E meraviglio, come
senza nunzî d'araldi, e senza un ospite
che vi tuteli, e d'ogni guida prive,
di tema esenti, a questo suol giungete.
Supplici rami presso a voi, su l'are
260
giaccion, qual'è dei peregrini usanza.
Sol questo intender può la terra d'Ellade:
congetturare tutto il resto è d'uopo,
ove parola a me non lo chiarisca.
English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Suppliant Maidens — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 234 focus
Speak—of what land are ye? No Grecian band
265
Is this to whom I speak, with Eastern robes
And wrappings richly dight: no Argive maid,
No woman in all Greece such garb doth wear.
This too gives marvel, how unto this land,
Unheralded, unfriended, without guide,
270
And without fear, ye came? yet wands I see,
True sign of suppliance, by you laid down
On shrines of these our gods of festival.
No land but Greece can rede such signs aright.
Much else there is, conjecture well might guess,
275
But let words teach the man who stands to hear.
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 234 focus
Als welches Landes Sprossen soll ich grüßen ihn,
220
Den Fremdlingsschwarm hier, welcher in barbarischen
Gewanden stolz sich brüstet? Nicht argolisch ja,
Noch sonst aus Hellas' Auen ist der Frauen Tracht.
Und daß ihr, nicht in eines Gastfreunds Hut und nicht
Mit Führern und Herolden, diesem Land zu nah'n
225
Euch ohne Furcht erkühntet, dünkt mir wunderbar.
Wohl tragt ihr, nach der Schußgenossen altem Brauch,
Delzweig' in Händen bei der Kampfgottheiten Herd :
Dies Eine muthmaßt Hellas' Volk mit Sicherheit.
Auf vieles Andre rieth' ich noch mit gutem Grund,
230
Wär' eure Zunge nicht bereit mir's kundzuthun.

Commentary

Critical apparatus to The Suppliant Women (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Suppliant Women.) focus

218. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-172

NA: Aliquot versus post hunc excidisse, quibus adventum regis indicabat Danaus, ostendi in Annalibus Vindobonensibus vol. C. p. 179.
218

219. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-173

σκοπεῖτε:
σκοπεῖσθε
Rob.
219

219. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-174

τρόπον: Libri
τόπον
. Correxit Stanleius.
219

221. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-175

ἀνελληνόστολον: Libri
ἀνέλληνα στόλον
. Correxit Bothius. Et potest videri
ἀνελληνόστολον
legisse scholiastes, cuius haec adnotatio est,
τὸν οὐχ Ἕλληνα κατὰ στολήν
.
221

222. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-176

πυκάσμασιν: Libri
πυκνώμασι
, quod perinepte interpretatus est Spanhemius ad Aristoph. Nub. 53. Recepi
πυκάσμασιν
, quod vir doctus apud Burgesium coniecit.
Ἀμπύκας
si dicere voluisset poeta,
καμπυκάσμασιν
potius dixisset quam quod Bergkio in Diurnis Darmstad. a. 1835. p. 315. in mentem venit,
κἀμπυκώμασιν
.
222

223. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-177

προςφωνοῦμεν; οὐ γὰρ:
προσφωνουμένου γὰρ
M. G.
προσφωνοῦμεν, οὐ γὰρ
Rob.
223

224. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-178

Ἑλλάδος:
ἀπελλάδος
M. a m. prima.
224

225. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-179

NA: Nescio an
οὔτε
Aeschylus scripserit.
225

227. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-180

ἔτλητ':
ἔτατ'
codex Rob.
τλᾶτ'
Rob.
227

227. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-181

ἀτρέστως:
ἀκρέστως
Μ. G. Ρ. Ε.
ἀρέστως
codex Rob.
ἀτρέπτως
Sophianus et Turnebus.
227

229. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-182

ὑμῖν:
ἡμῖν
Rob.
229

230. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-183

συνήσεται: Libri
συνοίσεται
. Scripsi
συνήσεται
.
230

231. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-184

καὶ τἄλλα πού μ':
καὶ τἄλλα πόλλ'
M. G. E. Rob.
καὶ τἄλλα πολὺ
G. Scribendum esse
καὶ τἄλλα πού μ'
in Elem. doctr. metr. p. 113. dixi. Hoc sententia postulat. Frustra oblocutus est Marckscheffelius p. 187.
231

233. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-185

NA:
ἀμφὶ κόσμον
ut Xenophon Mem. Socr. I. 1, 20.
τὸν περὶ τοὺς θεοὺς οὐδὲν ἀσεβὲς οὔτ᾽ εἰπόντα οὔτε πράξαντα
.
233

234. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-186

πρός σε πότερον:
προσεπότερον
Μ. a m. prima,
προσσεπότερον
a secunda.
πρὸς σὲ πότερον
G. Rob. Correctus est accentus in Victoriana.
234

234. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-187

ἔτην:
ἐτὴν
Μ. G.
ἔτην
Rob.
234

235. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-188

κηρὸν Ἑρμοῦ:
ἤτηρον
altero ρ in rasura M. a m. prima,
ἢτηρὸν
a secunda et Ρ.
ήτηρὸν
G. Rob.
ἱεροῦ
Μ.
ἱεροῦ
G.
ἤρου
Ε.
κέρου
Rob.
οἶμαι ἢ ἑρμοῦ ῥάβδον
marg. M. G. Ε.
ἑρμοῦ
P. Rectissime se habet
Ἑρμοῦ
. Nam tria tantum quaerere poterat chorus, privatusne venisset ille, an praeco, an rex. Schol.
ἔτην, νῦν δημότην
. Hesychius
ἔται, ἑταῖροι, συνήθεις, πολῖται, δημόται, φίλοι, ἐπίκουροι
.
235

236. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-189

λέγ᾽ εὐθαρσὴς:
λέγετ᾽ εὐθαρσεῖς
M. G. Ε.
λέγ' εὐθαρσῶς
Rob.
λέγ' εὐθαρσὴς
Turnebus.
236

237. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-190

εἰμὶ:
εἶμ
M. Rob.
εἰμ'
G.
237

238. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-191

Πελασγός: Libri
πελασγοῦ
. Correxit Canterus.
238

241. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-192

αἶαν, ἧς δι᾽ ἁγνὸς ἔρχεται:
αἴδνης διάλγος
M. Rob.
αἴδνης δι᾽ ἄλγος
G. P.
ἄδνης διάλγος
Ε. Ad
αίδνης
in G. supra adscriptum
αἴας
. Schol.
ἀντὶ
(sic Μ.
ἀντὶ τοῦ
G.)
καὶ πάσης αἴας
. Tum
ζήσει
in margine M. adscriptum.
αἶαν ἧς δι' ἄλγος
vulgatum inde a Turnebo. Frustra quaesitus est fluvius Algus, quum sequente versu temere approbatum est invectum a Turnebo
τε
pro
τοῦ
. Scribendum erat
ἧς δι᾽ ἁγνὸς ἔρχεται Στρυμών
, ut dicitur in Persis v. 491.
πήγνυσιν δὲ πᾶν ῥέεθρον ἁγνοῦ Στρυμόνος
.
241

242. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-193

τὸ:
τοῦ
G. Ε. P. Rob. Scripsi
τό
. Ita ante multos annos conieceram. Confirmavit M. qui
τὸ
a pr. manu habet: id secunda manus in
τοῦ
mutavit, sed antiquam scripturam ita in margine revocavit,
τὸ
. Ad
πᾶσαν αίαν
explicationis caussa poeta addidit
τὸ πρὸς δύνοντος ἡλίου
.
242

243. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-194

NA: Euripides apud Dionys. Hal. de comp. verb. pag. 54. ed. Schaef. (Matth. fr. inc. trag. XCVIII.)
ὦ γαῖα πατρίς, ἣν Πέλοψ ὁρίζεται
.
243

243. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-195

Περραίβων:
περραίνων
G.
243

243. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-196

τήν τε:
τήνδε
Μ.
τήνδε
G. E. Rob. Correxit Stanleius.
243

246. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-197

τῶνδε τἀπὶ τάδε:
των δετ᾽ ἄπειτα δὲ
Μ.
τῶνδέτ᾽ ἔπει ταδὲ
G.
τῶνδε τ' ἄπειτα δὲ
Rob. Correxit Canterus. Potuit scribere poeta, quod coniecit Butlerus,
τῶνδε γ᾽ ἀπέδων κρατῶ
. Sed recte se habet
τἀπὶ τάδε
, neque est quod quis de numero dubitet. Nam pro uno vocabulo est
τἀπὶ τάδε
, ut, cui oppositum est,
ἐπέκεινα
. Significat autem
ἐπὶ τάδε
cis, ut
ἐπὶ τάδε Φασήλιδος
apud Isocratem in Paneg. §. 118. in Areopag. §. 80. in Panathen. §. 59. dictumque est de tempore, ut sit usque adhuc, in Euag. §. 37. Plane ut in Aeschyli versu Lucianus Charonte c. 5. vol. I. p. 496.
τὰ ἐπὶ τάδε τοῦ Ἴστρου
.
246

249. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-198

ἐκ πέρας Ναυπακτίας: Libri
ἄπις γὰρ ἐλθὼν ἐκ πέρας ναυπακτίας
. Turnebus, quum Asulanus in Aldina
χώρας
pro
πέρας
posuisset, scripsit
χώρας γὰρ ἐλθὼν Απις ἐκ ναυπακτίας
. Affert hunc versum Eustathius ad Dion. 414. Idem ad Il. p. 306, 23.
πέρα γὰρ ἡ γῆ κατὰ γλῶσσαν
. Meminit huius vocabuli etiam p. 84, 4. et 1475, 42.
249

251. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-199

βροτοφθόρων:
βροτοφόρων
Μ. a m. prima, ut videtur.
251

252. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-200

τὰ δὴ:
τὰ δὲ
Μ. G. E. Rob.
τὰ δὴ
Turnebus.
252

252. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-201

μιάσμασιν:
μιάσμασιν
cum ν M. G. Rob.
252

253. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-202

χρανθεῖσ᾽:
χρανθεῖσ
Μ. G.
χρανθεῖσ᾽
Rob.
253

253. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-203

μηνιτὰ ἄκη:
μηνεῖται ἄκη
M. G. E. Rob.
μήνη καὶ δάκη
Turn. Scripsi
μηνιταῖς ἄκη
, quod solamina irae significare puto.
253

254. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-204

δράκονθ᾽ ὅμιλον:
δράκονθ'
prius
δράκωνθ'
in M. fuisse videtur,
ὅμιλον
vocabuli ultima syllaba in rasura est.
254

256. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-205

ἀμέμπτως Ἄπις:
μέμπτως ἄπεισ
Μ. Ε.
μέμπτως ἔπεισ'
G. ante correctionem,
μέμπτως ἄπις
correctus.
μεμπτώς
ex P. affertur.
ἀμέμπτως ἄπις
Rob.
256

257. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-206

ποτ' ἀντίμισθον:
πονταντινεισθον
M. G. P.
ποντανινοισθον
Ε.
πονταντινεισθον
Rob.
πότ' ἀντίμισθον
Turnebus. Si
ποτέ
recte se habet, sententia haec sit necesse est, assecutum esse Apim ut memoria aliquando ei pro mercede esset.
257

258. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-207

ἔχουσ᾽:
ἔχον δ᾽ ἂν
M. G. E. in margine habentes γρ.
ἔχουσαν
. Εt
ἔχουσαν
Ald. Turn.
ἔχεις δ᾽ ἂν
Rob.
ἔχουσ᾽ ἂν
vulgatum inde a Victorio. Librorum scripturam
ἔχον δ᾽ ἂν ἤδη
antiquus librarius non recte in
ἔχουσ᾽ ἂν ἤδη
mutavit. Arguit ea potius
ἔχοντες ἤδη
scriptum fuisse, quo rex chorum una cum patre eius Danao complectitur.
258

259. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-208

γένος τ᾽ ἂν:
γένοιτ' ἂν
M. G. E. P. codex Robortelli.
γένος τ᾽ ἂν
Rob.
259

259. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-209

λέγοις πρόσω:
λέγοι πρόσωσ
(
προσωσ
Μ.) M. G. E. Ρ.
λέγοις πρόσω
Rob.
259

260. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-210

γε μὲν δὴ:
γε μὲν
Μ. a m. prima, a secunda
γέ μιν
ut G. E. Ρ.
γε μὲν
cod. Robortelli et Robortellus.
260

260. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-211

ῥῆσιν:
δηρίσιν
Μ. G. Ε.
δήρσιν
codex Robortelli.
δὴ ῥῆσιν
Sophianus, et affertur ex P. Brevitatis amantes Argivi. Sophocles Acrisio apud Stobaeum LXXIV. 28.
ἄλλως τε καὶ κόρη τε κἀργεία γένος, αἷς κόσμος ἡ σιγή τε καὶ τὰ παῦρ᾽ ἔπη
. Idem Vlixe furente apud scholiastam Pindari ad Isthm. VI (V.). 87.
πάντ᾽ οἶσθα, πάντ᾽ ἔλεξα τἀντεταλμένα· μῦθος γὰρ Αργολιστὶ συντέμνειν βραχύς
.
260

263. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-212

προςφύσω:
προσφήσω
Rob. Proprie Eudocia de Cerbero p. 255.
καὶ οὐρὼν προςπλάττουσιν αὐτῷ δράκοντος, ἐπὶ δὲ νώτων προςφύουσιν ὄψεων κεφαλάς
. Metaphorice Aristophanes Nub. 371.
τοῦτό γέ τοι δὴ τῷ νῦν λόγῳ εὖ προςέφυσας
, ubi schol.
ἥρμοσας
. Haec omnia, inquit, ita sermoni aptabo, ut vera esse appareat.
263

264. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-213

ἄπιστα:
ἄπειστα
M. G. Rob.
ἄπιστα
iam Ald.
264

265. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-214

ὅπως:
ὅπω
, ut videtur, M. a m. prima.
265

267. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-215

γυναιξίν ἐστε:
γυναιξὶ δ᾽ ἐστὲ
Μ. G. E. Rob. Correxit Turnebus.
267

268. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-216

θρέψειε:
θρέψειεν
Μ. G. E. Rob. Correxit Turnebus.
268

269. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-217

Κύπριος:
κύπρις
Μ. a m. prima. Herodotus VII. 90.
τουτέων δὲ τοσάδε ἔθνεά ἐστι, οἳ μὲν ἀπὸ Σαλαμῖνος καὶ Αθηνέων, οἳ δὲ ἀπ' Αρκαδίης, οἳ δὲ ἀπὸ Κύθνου, οἱ δὲ ἀπὸ Φοινίκης, οἳ δὲ ἀπ' Αιθιοπίης, ὡς αὐτοὶ Κύπριοι λέγουσι
. V. Meurs. in Cypro I. 6.
269

270. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-218

εἰκὼς:
εἰκὸς
Ald. Turn.
εἰκὼς
G. ut ceteri.
270

271. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-219

Ἰνδάς τ':
Ἰνδούς τ'
etiam M.
271

271. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-220

ἀκούων:
ἀκούων
M. G. E.
ἀκούω
Rob.
271

271. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-221

ἱπποβάμοσιν:
ἱπποβάμοισιν
Μ. G. E. Rob.
ἱπποβάμοσιν
Turn.
271

272. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-222

οἶμαι: Libri
εἶναι
. Quum libri veteres in praecedente versu
ἀκούων
habeant, scripsi
οἶμαι
, quod etiam Burgesius coniecit. Alioqui aliquid intercidisse putandum esset.
272

272. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-223

ἀστραβιζούσας:
ἀστραβιζούσας
Μ. P. sed in M. inter
σα
et
ς
littera erasa.
ἀστραβιζούσαις
G. Ε. Rob. Ἱπποβάμοσιν καμήλοις quum vectas dicit, nihil aliud vult quam camelis equorum instar utentes.
272

274. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-224

καὶ τἄν:
καὶ τὰς
M. habere dicitur et habent Rob. Turn.
καὶ τὴν
G. Non potuit has totam gentem Amazonum dicere. Bene factum quod
τὰν
in G. conservatum
καιτάν
scribendum ostendit. Vereor autem ne
τὰν
etiam M. habeat. Revocat se et quasi interpellat rex, quamquam, inquiens, Amazones vos esse crederem, si arcu armatae esselis.
274

274. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-225

κρεοβόρους:
κρεοβρότους δ'
Μ. G. Rob.
κρεωβρότους δ'
E. Delevi particulam, quam Porsonus in
τε
mutaverat.
Κρεοβόρους
vir doctus apud Butlerum et Lobeckius Paralip. p. 260. merito repudians Stanlei
κρεοβότους
. De re Diod. Sic. III. 53. et Eustathius p. 402, 38. ex eoque Eudocia p. 38. Σαυρομάτας dictas esse tradentes, quod lacertis, testudinibus, aliaque carne vescerentur, spernentes
μᾶζαν
.
274

275. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-226

ἤκασα:
εἴκασα
Rob.
275

276. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-227

διδαχθεὶς δ᾽: Libri
διδαχθείς
. Recte Abreschius
δ'
addidit.
276

Commentary (N. Wecklein, 1902; German; OCR draft) (Suppliants, explanatory commentary pp. 24–120. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

182-532. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-85

1
2
erstes Epeisodion. 1. Szene (182—239): Danaos und der Koryphaios. Danaos kündigt das Nahen des Königs an und gibt seinen Töchtern Verhaltungsmaß- regeln. 2. Szene (240 - 349): Pelas- gos und die Vorigen. Die Danaiden erklären ihre Herkunft von Argos und erflehen als ungerecht Ver- folgte den Schutz des Argivischen Königs. Dieser ist bedenklich wegen der schweren Folgen, welche die Zusage des Schutzes für sein Land haben kann. 3. Kommos (350-422): Fortsetzung der Bitte. 4. Chorikon (423-446), welches das Nachsinnen des Königs zu Gunsten der Da- naiden zu wenden sucht. 5. Dialog des Königs, des Koryphaios und des Danaos (447-532): Der König offenbart seinen Entschluß die Entscheidung dem Volke anheim- zugeben.

218. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-113

3
4
Ζηνὸς ὄρνιν: Schol. τὸν ἥλιον· ἐξανίστησι γὰρ ἡμᾶς ὡς ὁ ἀλεκτρύων. Nach Paus. V 25, 9 war der Hahn dem Helios heilig. Man muß sich also wohl neben dem Bilde des Zeus einen krähen- den Hahn als Symbol der auf- gehenden Sonne dargestellt denken; ἀλέκτωρ erinnert an den Homeri- schen Ηλέκτωρ ( Ζ 513, Τ 398). Ε. Rieß, Superstitions and Popular Beliefs in Greek Tragedy. Trans- actions of the American Philol. Assoc. vol. XXVII (1896) S. 5 ff. findet hierin eine dunkle Ahnung des Glaubens, daß die Sonne ein Vogel sei.

219. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-114

5
6
Als Sonnengott führt Helios die Namen Ακέσιος, Ακεσώδυνος, Παιάν, Αλεξίκακος, Επικούριος. Εν soll also sein Wesen an den Da- naiden bestätigen.

220. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-115

7
8
φυγάδα: über seine Ver- bannung und seinen Lohndienst bei dem König Admetos berichtet Apollon Eur. Alk. 3ff. Nach dem Schol. zu dieser Stelle fand sich die Sage ebenso bei Hesiod. Cho. 984, Sieb. 844 wird Helios mit Apollon identifiziert.

221. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-116

9
10
εἰδὼς αἶσαν τήνδε : vgl. Verg. Aen. I 630 non ignara mali miseris succurrere disco. συγγνοίη βρο- τοῖς: er wird mitfühlen mit armen Menschen; er wird wissen, wie es Heimatlosen zu Mute ist.

222. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-117

11
12
συγγνοῖτο nach συγγνοίη wie 212f. ἴδοιτο nach ἴδοι, Herod. VI 92 συνεγινώσκοντο nach συγγνόντες.

224. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-118

13
14
ὁρῶ: Schol. ἐν γραφῇ. Dieser Vers läßt in der Tat im Zusammen- halt mit 218 erkennen, daß einige Götter nur durch ihre Symbole dar- gestellt waren. Daß es nicht durch- weg der Fall ist, zeigt 472. Θεοῦ: Schol. τοῦ Ποσειδῶνος. Tucker vermutet τρίαιναν τήνδ' ἄνακτος Ισθμίου, vielleicht τρίαιναν, κέν- τρον ᾿Ισθμίου Θεοῦ.

225. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-119

15
16
δεξάσθω :Poseidon hat ein An- recht auf Argos. Von einem Heiligtum des Poseidon mit dem Beinamen Προσκλύστιος berichtet Paus. II 22, 4 mit dem Zusatz: τῆς γὰρ χώρας τὸν Ποσειδῶνα ἐπικλύσαι τὴν πολλήν, ὅτι Ἥρας εἶναι καὶ οὐκ αὐτοῦ τὴν γῆν Ιναχος καὶ οἱ συνδικάσαντες ἔγνωσαν. Von einem Ort Τρίαινα in Argos weiß der Schol. zu Eur. Phoen. 187. Vgl. Einl. S. 3.

226. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-120

17
18
ἄλλος πομπός ( πομπός ist dem Zusammenhang zuliebe für τοῖσιν gesetzt): Poseidon hat sich bereits als guter πομπός erwiesen. Vgl. Sieb. 411 γίγας ὅδ᾽ ἄλλος τοῦ πάρος λελεγμένου μείζων. Hermes ist ψυχοπομπός (Soph. Αi. 832 καλῶ δ᾽ ἅμα πομπαῖον Ἑρμῆν χθόνιον εὖ με κοιμίσαι) und überhaupt Ge- leiter ( πομπαῖος) als κῆρυξ. Vgl. Eum. 90 κάρτα δ᾽ ἂν ἐπώνυμος πομπαῖος ἴσθι.

227. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-121

19
20
Das Hauptgewicht des Ge- dankens liegt in dem proleptisch stehenden ἐλευθέροις. „Als wackerer κῆρυξ, welcher denen, die er ge- leitet, Sicherheit verbürgt, möge er dafür sorgen, daß wir nicht ge- waltsam weggeführt und geknechtet werden."

228. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-122

21
22
δέ, weil Danaos das Vor- hergehende fortsetzt. - Mit πάντων ἀνάκτων τῶνδε werden alle Götter zusammengefaßt, weil keiner ver- gessen werden darf. κοινοβωμία : vgl. Paus. V 15, 1 ἔστιν οὖν βωμὸς ἐν τῷ οἰκήματι θεοῖς πᾶσιν ἐν κοινῷ. In Athen ließ Pisistratos, der Enkel des Tyrannen, einen Altar der 12 Götter auf dem Markte errichten (Thuk. VI 54). Über die gemeinsame Verehrung mehrerer Götter an einem Altare vgl. Plut. π. φιλαδ. S. 492 C πολλαχοῦ σύμβωμός ἐστιν Ιόλαος αὐτῷ (näm- lich Ηρακλεῖ καὶ συγκατεύχονται παραστάτην Ηρακλέους ὀνομάζοντες.

229-230. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-123

23
24
ἐν ἁγνῷ, an heiliger Stätte, welche ein Asyl ist. πελειάδων .. κίρκων: das Gleichnis ist in dichterischer Weise abgekürzt wie Prom. 883 κίρκοι πελειῶν οὐ μακρὰν λελειμμένοι. Zur Sache vgl. Hom. Χ139 ἠύτε κίρκος ὄρεσφιν ἐλαφρό- τατος πετεηνῶν ῥηιδίως οἴμησε μετὰ τρήρωνα πέλειαν, Ο 237 ἴρηκι ἐοικὼς ὠκέι φασσοφόνῳ, das Orakel Zosim. I 54 κίρκος τρήρωσιν ἱερὸν γόον ἡγηλάζων οἷος πολλῇσιν· ταὶ δὲ φρίσσουσι φονῆα. ὁμοπτέρων be- reitet den folgenden Gedanken vor: Die Habichte sind Vögel wie die Tauben und doch zerreißen sie diese."

231. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-124

25
26
Ζυ κίρκων tritt appositionell ὁμαίμων, welche für die Danaiden das sind, was die Habichte für die Tauben sind. Bei dieser Auf- fassung scheint die Änderung von Hermann ἐχθρῶν ὅμαιμον καταμιαι- νόντων γένος nicht nötig.

232-233. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-125

27
28
Wie die Habichte sich eines Greuels schuldig machen, wenn sie Tauben zerreißen, so ist die erzwungene Heirat von Ver- wandten ein Greuel, der noch in der Unterwelt gestraft werden wird." In dichterischer Weise werden Gleichnis und eigentlicher Gedanke in beigeordneten Sätzen nebeneinandergestellt. Vgl. zu Ag. 76, Sieb. 571. Ζυ ὄρνιθος ὄρνιν . . φαγών vgl. Plut. αἴτ. Ρωμ. § 93 S. 286 Β πετεινοῦ γὰρ οὐδεὶς ἑώρακε γύπα γενόμενον, ὡς ἀετοὶ καὶ ἱέρακες μάλιστα τὰ συγγενῆ διώκουσι καὶ κόπτουσι, Porphyr. de abst. IV 7 ἱέραξ πολλαχῇ τὸ ζῷον ( τρυγόνα) συλλαβὼν ἀφίησιν μισθὸν ἀποδιδοὺς μίξεως σωτηρίαν. Varro de l. lat. 6 canis caninam non est, Iuv. XV 159 sed iam serpentum maior concordia; parcit cognatis maculis similis fera: quando leoni fortior eripuit vitam leo? quo nemore unquam expiravit aper maioris dentibus apri? Indica tigris agit rabida cum tigride pacem per- petuam, saevis inter se convenit ursis. τίς für πῶς hat Burges geschrieben. Zu ἄκοντος (Schol. παρὰ πατρὸς ἄκοντος) vgl. Eur. Androm. 987 νυμφευμάτων μὲν τῶν ἐμῶν πατὴρ ἐμὸς μέριμναν ἕξει κοὐκ ἐμὸν κρίνειν τόδε. Der Vater hat als κύριος der Töchter den Bräutigam zu bestimmen oder zu genehmigen (summa potestas nup- tiarum in patre puellae est Donat. zu Ter. Andr.). παρά wie Plat. Politik. S. 310 C γαμοῦσι . . παρὰ τούτων, vgl. Εur. Andr. 974 φίλων μὲν ἂν γήμαιμ᾽ ἀπ᾿ ἀνδρῶν.

235. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-126

29
30
ματαίων (so Schütz für μάταιον) αἰτίας, des Frevels Schuld. Vgl. γλώσση ματαίᾳ Prom. 345. Das Neutrum wie in γραφὴ παρα- νόμων. Abresch hat μάταιος ver- mutet.

237. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-127

31
32
Ζεὺς ἄλλος:zu 162.— ὑστάτας δίκας, endgültiges Urteil, welches keine Einsprache und Berufung zuläßt. Vgl. Pind. Οl. I 64 τὰ δ᾽ ἐν

238. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-128

33
34
Mit σκοπεῖτε (schaut auf) macht Danaos auf den sichtbar werdenden Zug des Königs auf- merksam. τόνδε τον τρόπον, auf die von mir empfohlene Weise.

240. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-129

35
36
Vgl. Soph. Phil. 222 ποίας πάτρας ἂν ἢ γένους ὑμᾶς ποτε τύχοιμ' ἂν εἰπών; σχῆμα μὲν γὰρ Ελλάδος στολῆς ὑπάρχει.

241. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-130

37
38
σπαθήμασι dicht geschlagenes Gewebe) ist gesetzt für das hand- schriftliche prosaische πύκνωμασι nach Hesych. σπάθημα· πύκνωμα ἀπὸ τῶν ταῖς σπάθαις κατακρουόντων τὰ ὕφη. Vgl. Cho. 230 ἰδοῦ δ᾽ ὕφασμα τοῦτο . . σπάθης τε πληγάς und Eur. Τro. 991 βαρβάροις ἐσθήμασι (wohl σπαθήμασι) χρυσῷ τε λαμπρόν. χλίοντα, Schol. τρυφῶντα (prunkend).

243. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-131

39
40
῾Ελλάδος τόπων wie Pers. 798 ῾Ελλάδος τόποις, 450 Σαλαμῖνος τόπων, Eur. A ΪΚ. 67 Θρήκης ἐκ τόπων.

244-245. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-132

41
42
οὔτε (so Hermann für οὐδὲ τέ, neque et, wie Prom. 260,

246. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-133

43
44
κηρύκων υπο, unter dem Schutze von Herolden, welche durch Stab ( κηρύκειον), durch die Tracht und durch den Schnitt des Bartes gekennzeichnet für sich und ihre Begleitung völkerrechtlichen Schutz genossen. Vgl. Hom. κ 102, Schol. zu Α 334 ἄσυλον καὶ θεῖον τὸ τῶν κηρύκων γένος und κοινὸς ὁ νόμος μὴ ἀδικεῖσθαι κήρυκα· ἱεροὶ γὰρ οὗτοι καὶ τὰς θυσίας προετοιμά- ζοντες. ἀπρόξενοι, ohne in Argos jemand zu haben, der euch Schutz gewährt und eure Sache vertritt. Vgl. 425, 930. Übrigens ist an die schon in Homerischer Zeit bestehende Privatgastfreundschaft, nicht an die nachhomerische Institution der Staatsgastfreundschaft zu denken. νόσφιν kommt bei den Tragi- kern sonst nicht vor; denn Soph. Fragm. 1028 ist unecht. ἡγητῶν, Wegweiser.

247. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-134

45
46
κλάδοι γε μὲν δή: die Zweige nun ja freilich machen eure Reise begreiflich. ἀφικτόρων, ἱκετῶν, zu 1.

248. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-135

47
48
ἀγωνίοις: zu 195. σει,

249. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-136

49
50
συνοίσεται, Schol. συμφωνή darin allein wird Hellas durch Vermutung mit der Sache (der Wirklichkeit) zusammentreffen" d. i. , dies allein kann ein Grieche aus euren Zweigen richtig schließen, daß ihr Schutzflehende seid". Bei δίκαιον ἦν ist ἄν nicht unbe- dingt erforderlich. Freilich könnte es ursprünglich ἂν εἰκάσαι für ἐπεικάσαι, womit die legitime Cäsur gewonnen würde (doch vgl. 406, 920, Pers. 254 u. a.), oder καὶ πόλλ᾽ ἂν ἄλλ᾽ ἐπεικάσαι geheißen haben.

251. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-137

51
52
,,Wenn nicht für einen An- wesenden die Stimme dazu da wäre Kunde zu geben“, d.i. wo- zu weitere Vermutungen, da bei persönlicher Gegenwart die Sprache alles genau mitteilen kann?"

252. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-138

53
54
ἀμφὶ κόσμου: Schol. περὶ τοῦ κόσμου ἡμῶν ὅτι βάρβαρος. Der Akk. (,, was meine Tracht anbe- langt") wie Xen. Memor. I 1, 20 τὸν περὶ τοὺς θεοὺς οὐδὲν ἀσεβὲς οὔτ᾽ εἰπόντα οὔτε πράξαντα.

253-254. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-139

55
56
ἔτην: Schol. νῦν δημότην, besser ιδιώτην (privatum) Vgl. Fragm. 377 οὔτε δῆμος οὔτ᾽ ἔτης ἀνήρ, Eur. Fragm. 1014 πόλεως μὲν ἀρχῷ, φωτὶ δ᾽ οὐκ ἔτῃ πρέπον, Hesych. ἔται· ἑταῖροι, συνήθεις, πολῖται, δημόται φίλοι, ἐπίκουροι. - τηρὸν Ἑρμοῦ ῥάβδον, a. i. κήρυκα, einen Abgesandten des Königs oder Volkes. τηρόν (Schol. φύλακα) regiert wie τηροῦντα den Akk. ῥάβδον, also s. v. a. ῥαβδότηρον, ῥαβδοῦχον. Vgl. Pers. 982 μύρια πεμπαστάν, Cho. 23 χοὰς προπομπός und unten 254, 368.

255. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-140

57
58
πρὸς ταῦτα, in Hinsicht da- rauf, was meinen Rang anbelangt. Vgl. 529.

256-257. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-141

59
60
γηγενούς: als Autochthone wie der attische Erechtheus und Kekrops führt er den bezeichnenden Namen Παλαίχθων. Nach Hesiod war Πελασγός Authochthone: Paus. I 1, 5 Νιόβης δὲ καὶ Διὸς παῖς " Αργος έγενετο, ὡς δὲ Ακουσίλαός φησι, καὶ Πελασγός, ἀφ᾿ οὗ κληθῆναι τοὺς τὴν Πελοπόννησον οἰκοῦντας Πελασγούς. Ησίοδος δὲ τὸν Πελασγὸν αὐτόχθονα φησιν εἶναι, ebd. VIII 1, 2 φασί δὲ Αρκάδες ὡς Πελασγός γένοιτο ἐν τῇ γῇ ταύτῃ πρῶτος.. πεποίηται δὲ καὶ Ασίῳ τοιάδε ἐς αὐτόν· ἀντίθεον δὲ Πέλασγον ἐν ὑψικό- μοισιν ὄρεσσι γαῖα μέλαιν᾽ ἀνέδωκεν, ἵνα θνητῶν γένος εἴη“. Pelasgos ist der erste König der Pelasger als ἥρως ἐπώνυμος. Vgl. Schol. zu Apoll. Rh. IV 266 οἱ ἀπὸ Δευκαλίωνος τὸ γένος ἔχοντες ἐβασίλευον Θεσσα λίας, ὥς φησιν Εκαταῖος Ἡσίοδος· ἡ Θεσσαλία δὲ Πελασγία ἐκαλεῖτο ἀπὸ Πελασγοῦ τοῦ βασι λεύοντος. Argos galt als Mittel- punkt des Reiches des Pelasgos vielleicht infolge unrichtiger Auf- fassung des Homerischen Πελασγικὸν " Αργος, welches nach B 681 in Thessalien zu suchen ist. Vgl. Schol. zu Eur. Or. 932 ὁ δὲ Πελασγὸς πρῶτος ἄρτου κατασκευὴν ἐξευρε πάλαι τῶν ἀνθρώπων τοῖς δράγμασι σιτουμένων καὶ Πελασγικὸν τὸ Ἄργος ὠνόμασεν.

258. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-142

61
62
εὐλόγως wie 47 (passend). καὶ

260. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-143

63
64
δι᾽ ἁγνὸς für διάλγος Words- worth. Gewöhnlich steht bei den Tragikern die ihrem Kasus nach- gestellte Präposition im Trimeter entweder zwischen Substantiv und einem Attribut wie βουστάσεις πρὸς πατρός Prom. 680 oder mit Ana- strophe am Ende des Trimeters. Eine Ausnahme machen die nicht anastrophischen Präpositionen, d. i. apostrophierte Präpositionen und Formen wie ὑπαί, διαί, auch ἀντί, ἀμφί (Ag. 1276, Eum. 420). ἁγνὸς wie Pers. 500 ἁγνοῦ Στρυ μόνος, Prom. 838 ἵησι σεπτὸν Νεῖλος εὔποτον ῥέος. Gern geben die griechischen Dichter dem fließenden Wasser Epitheta wie ἁγνός, σεμνός, εὔνδρος, εὔποτος, weil die Be- wohner eines heißen Landes für solche Eigenschaften des Wassers besondere Empfindung haben.

261. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-144

65
66
τὸ πρὸς δύνοντος ἡλίου, den Teil, welcher westlich vom Strymon liegt, Schol. τοῦ πρὸς δυσμὰς μέρους Στρυμόνος κρατῶ. Gerne benützt Aschylos die Gelegenheit, geo- graphische und ethnologische Be- lehrung zu geben. Vgl. 285 ff., Schol. zu Aristoph. Frö. 928 πολὺς ὁ Αἰσχύλος ἐν τῷ ποταμοὺς καὶ ὄρη λέγειν. 2621. ὁρίζομαι wie Eur. Fragm. 696 ὦ γαῖα πατρίς, ἣν Πέλοψ ὁρίζεται, Plat. Menex. S. 239 Ε Δαρεῖος πεζῇ μέχρι Σκυθῶν τὴν ἀρχὴν ὡρίσατο:,, Die Marken meiner Herrschaft umfassen das Land der Perrhäber und jenseit des Pindos die Höhen ( λέπας für das über- lieferte πέλας) der Päonier und das Gebirge von Dodona. Dort reicht sie bis ans Meer" (die Meerflut als Grenze schränkt sie ein, vgl. Verg. Aen. I 287 Caesar, imperium Oceano, famam qui terminet astris). Über die Περραιβοί Hom. Β 749., Strab. IX S. 441f. Äschylos denkt sich dieselben im Norden von Thes- salien. Dodona lag am Fuße des Berges Tomaros (oder Tmaros), Strab. VII S. 328. Wie Eustath. zu Hom. Π 233 Ζεῦ ἄνα Δωδωναίε Πελασγικέ bemerkt: ὅτι δὲ περὶ τοὺς τοιούτους τόπους καὶ γῆ Παιόνων ἐστι, δηλοῖ ὁ γράψας οὕτω· Παίοσιν ὅμοροι Σελλοὶ καὶ Δόλοπες περὶ Δωδώνην μέχρις Αχελώου, so scheint Aschylos die Wohnsitze der Päo- nier in dem Bergland westlich vom Pindos anzusetzen.

265-266. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-145

67
68
Mit τῶνδε . . κρατῶ („,über diese Völker herrsche ich nach dieser Seite") faßt der König die vorher genannten Gebiete zusammen, um nunmehr auf Apien als Haupt- land ( αὐτῆς) seines Reiches über- zugehen. Über die Ausdehnung der Pelasger vgl. Strabon V S. 220 f.

268. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-146

69
70
Απις: Apollod. Π 1, 1, 3 Φορωνεὺς ἁπάσης τῆς ὕστερον Πελο- ποννήσου προσαγορευθείσης δυνα στεύων ἐκ Τηλεδίκης νύμφης Απιν καὶ Νιόβην ἐγέννησεν κτἑ. Curtius Gr. Etym. S. 4695 führt mit Pott. Etym. Forsch. II S. 43 den Namen Απία auf den Stamm âp (Wasser) zurück (,,Wasserland") und ver- gleicht damit den slavischen Namen Morea (von morje mare). Wenn diese Ableitung richtig ist, dann dürfte die Benennung von den Doriern ausgegangen sein, welche von Naupaktos nach dem Peloponnes übersetzten. Vgl. Schol., Paus. X 38, 10, Strab. IX S. 426, Apollod. II 8, 2. Natürlich ist nicht 'Aria nach Απις benannt, sondern um- gekehrt ' Απις der ἥρως ἐπώνυμος von Απία. πέρα Substantiv wie Ag. 200 Χαλκίδος πέραν ἔχων.

269. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-147

71
72
Ιατρόμαντις: Eustath. zur I. S. 48, 35 οἱ παλαιοὶ ἐν τῷ „, ἀλλ᾽ ἄγε δή τινα μάντιν ἐρείομεν φασὶ καὶ ὅτι κοινή πως ἐστι τέχνη ἰατρικὴ καὶ μαντική. Μελάμπους οὖν καὶ Πολύειδος ἀμφότεροι ἐπ' ἀμφοῖν ἔνδοξοι ἐγένοντο, Aesch. Εum. 62 ἰατρόμαντις δ᾽ ἐστὶ (Apollon) καὶ τερασκόπος, Aristoph. Plut. 11 Ιατρὸς ὢν καὶ μάντις, ὥς φασιν, σοφός, Haeser, Gesch. der Medicin, 1853, I S. 1: Der rohen Empirie folgt sehr bald eine gewisse Theorie; zu- erst diejenige, welche Krankheiten vom Zorn der Götter herleitet und durch religiöse Mittel zu sühnen sucht. Die ersten Ärzte sind die Weisen des Volkes, die Priester. Deshalb steht die Heilkunde bei allen Völkern des grauen Alter- tums sowie bei denen, die sich noch jetzt im Urzustande beobachten lassen, in der innigsten Verbindung mit dem religiösen Kultus." Apis ist Sohn des Apollon wie Asklepios.

271. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-148

73
74
τά, ἅ: zu 177. παλαιῶν αἱμάτων μιάσμασιν: Schol. ὡς τῶν πολιτῶν αὐτοκτονησάντον, nach der Vorstellung, daß ursprünglich ein Krieg aller gegen alle bestand, vgl. Plat. Prot. S. 322B, Hor. sat. 13, 99 ff.

272. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-149

75
76
μητρυιά δάκη (für μηνεῖται ἄκη): die Erde, welche die Un- getüme hervorbrachte, war nicht eine segenspendende Mutter ( Γῆ μήτηρ), sondern eine Stiefmutter, vgl. Plat. Menex. S. 237 Β τρεφο- μένους οὐχ ὑπὸ μητρυιᾶς ὡς ἄλλοι, ἀλλ' ὑπὸ μητρὸς τῆς χώρας, Hesiod W. u. Τ. 825 ἄλλοτε μητρυιή πέλει ἡμέρη, ἄλλοτε μήτηρ, Aesch. Prom. 752 Σαλμυδησσία γνάθος, ἐχθρόξενος ναύταισι, μητρυιὰ νεῶν. vermutet μητρυιᾶς δίκην. (monstra) zu τά. Tucker δάκη

273. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-150

77
78
Mit δρακονθόμιλος vgl. γυναικοπληθής ( όμιλος Pers. 126, ξύλλογος Eur. Alk. 951).

274. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-151

79
80
ἄκη τοματα (heilende Mittel) wie Cho. 537 ἄκος τομαῖον ἐλπίσασα πημάτων, vgl. φάρμακα τέμνειν und ἐντέμνων ἄκος Ag. 17.

275. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-152

81
82
ἀμέμπτως, d. i. ohne schwere Opfer für das Land.

276. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-153

83
84
Er erreichte, daß zum Danke fürderhin seiner in Gebet und Opfer gedacht wurde." Apollod. Π 1, 1, 3 Απις . . νομισθεὶς θεὸς ἐκλήθη Σάραπις. Mit ἀντίμισθος vgl. ἀντίφερνος Ag. 415, ἀντήνωρ 450, ἀντίκεντρος Eum. 136, ἀντι- πενθής ebd. 786.