Search the Perseus Catalog for:

← Previous Next →

Line 609

καὶ παππίζουσʼ ἅμα τῇ γλώττῃ τὸ τριώβολον ἐκκαλαμᾶται,

The verb ἐκκαλαμᾶται (from ἐκκαλαμίζω) is a technical term of forensic rhetoric meaning 'to sharpen a speech' or 'to make a speech more biting/pointed,' literally 'to sharpen like a reed pen.' Here, Aristophanes uses it in a comic, literal sense to describe the physical act of a dog sharpening its tongue against a stone (or the ground) while eating the drachma, creating a pun that equates the dog's hunger with the lawyer's rhetorical aggression. This dual usage is a specific instance of the playwright's characteristic wordplay on legal terminology.

Wasps. Aristophanes. . 2026-09-08.

Current edition Experimental

Commentary (Sanjaya, generated; selected passages) (OCR draft) (English) (Source: pnadelofficial/aristophanes-sanjaya, commit c319590c139e5603e71f0699caa0663d823af8ad. Machine-generated source annotations retained; see Sanjaya import audit for coverage and limitations.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (1)

Σφῆκες Perseus (Aristophanes. Aristophanis Comoediae, Vol. 1. Hall, F. W. and Geldart, William M., editors. Oxford: Clarendon Press, 1906.) — 526-728 focus

Χορός

νῦν δὴ τὸν ἐκ θἠμετέρου

γυμνασίου δεῖ τι λέγειν

καινόν, ὅπως φανήσει —

Βδελυκλέων

ἐνεγκάτω μοι δεῦρο τὴν κίστην τις ὡς τάχιστα.

ἀτὰρ φανεῖ ποῖός τις ὤν, ἢν ταῦτα παρακελεύῃ;
530

Χορός

μὴ κατὰ τὸν νεανίαν

τονδὶ λέγων. ὁρᾷς γὰρ ὥς

σοι μέγας ἐστὶν ἁγὼν

καὶ περὶ τῶν ἁπάντων,

εἴπερ, ὃ μὴ γένοιθʼ, οὗτός
535

σʼ ἐθέλει κρατῆσαι.

Βδελυκλέων

καὶ μὴν ὅσʼ ἂν λέξῃ γʼ ἁπλῶς μνημόσυνα γράψομαι ʼγώ.

Φιλοκλέων

τί γὰρ φάθʼ ὑμεῖς, ἢν ὁδί με τῷ λόγῳ κρατήσῃ;

Χορός

οὐκέτι πρεσβυτῶν ὄχλος
540

χρήσιμος ἔστʼ οὐδʼ ἀκαρῆ·

σκωπτόμενοι δʼ ἐν ταῖς ὁδοῖς

θαλλοφόροι καλούμεθʼ, ἀντωμοσιῶν

κελύφη.
545

546

Χορός

ἀλλʼ ὦ περὶ τῆς πάσης μέλλων βασιλείας ἀντιλογήσειν

τῆς ἡμετέρας, νυνὶ θαρρῶν πᾶσαν γλῶτταν βασάνιζε.

548

Φιλοκλέων

καὶ μὴν εὐθύς γʼ ἀπὸ βαλβίδων περὶ τῆς ἀρχῆς ἀποδείξω

τῆς ἡμετέρας ὡς οὐδεμιᾶς ἥττων ἐστὶν βασιλείας.

τί γὰρ εὔδαιμον καὶ μακαριστὸν μᾶλλον νῦν ἐστὶ δικαστοῦ,
550

ἢ τρυφερώτερον ἢ δεινότερον ζῷον, καὶ ταῦτα γέροντος;

ὃν πρῶτα μὲν ἕρποντʼ ἐξ εὐνῆς τηροῦσʼ ἐπὶ τοῖσι δρυφάκτοις

ἄνδρες μεγάλοι καὶ τετραπήχεις· κἄπειτʼ εὐθὺς προσιόντι

ἐμβάλλει μοι τὴν χεῖρʼ ἁπαλὴν τῶν δημοσίων κεκλοφυῖαν·

ἱκετεύουσίν θʼ ὑποκύπτοντες τὴν φωνὴν οἰκτροχοοῦντες·
555

ʼοʼἴκτιρόν μʼ ὦ πάτερ, αἰτοῦμαί σʼ, εἰ καὐτὸς πώποθʼ ὑφείλου

ἀρχὴν ἄρξας ἢ ʼπὶ στρατιᾶς τοῖς ξυσσίτοις ἀγοράζων·ʼ

ὃς ἔμʼ οὐδʼ ἂν ζῶντʼ ᾔδειν εἰ μὴ διὰ τὴν προτέραν ἀπόφυξιν.

Βδελυκλέων

τουτὶ περὶ τῶν ἀντιβολούντων ἔστω τὸ μνημόσυνόν μοι.

Φιλοκλέων

εἶτʼ εἰσελθὼν ἀντιβοληθεὶς καὶ τὴν ὀργὴν ἀπομορχθεὶς
560

ἔνδον τούτων ὧν ἂν φάσκω πάντων οὐδὲν πεποίηκα,

ἀλλʼ ἀκροῶμαι πάσας φωνὰς ἱέντων εἰς ἀπόφυξιν.

φέρʼ ἴδω, τί γὰρ οὐκ ἔστιν ἀκοῦσαι θώπευμʼ ἐνταῦθα δικαστῇ;

οἱ μέν γʼ ἀποκλάονται πενίαν αὑτῶν καὶ προστιθέασι

κακὰ πρὸς τοῖς οὖσιν, † ἕως ἀνιῶν ἂν ἰσώσῃ τοῖσιν ἐμοῖσιν· †
565

οἱ δὲ λέγουσιν μύθους ἡμῖν, οἱ δʼ Αἰσώπου τι γέλοιον·

οἱ δὲ σκώπτουσʼ, ἵνʼ ἐγὼ γελάσω καὶ τὸν θυμὸν καταθῶμαι.

κἂν μὴ τούτοις ἀναπειθώμεσθα, τὰ παιδάριʼ εὐθὺς ἀνέλκει

τὰς θηλείας καὶ τοὺς υἱεῖς τῆς χειρός, ἐγὼ δʼ ἀκροῶμαι·

τὰ δὲ συγκύψανθʼ ἅμα βληχᾶται· κἄπειθʼ ὁ πατὴρ ὑπὲρ αὐτῶν
570

ὥσπερ θεὸν ἀντιβολεῖ με τρέμων τῆς εὐθύνης ἀπολῦσαι·

εἰ μὲν χαίρεις ἀρνὸς φωνῇ, παιδὸς φωνὴν ἐλεήσαις·

εἰ δʼ αὖ τοῖς χοιριδίοις χαίρω, θυγατρὸς φωνῇ με πιθέσθαι.

χἠμεῖς αὐτῷ τότε τῆς ὀργῆς ὀλίγον τὸν κόλλοπʼ ἀνεῖμεν.

ἆρʼ οὐ μεγάλη τοῦτʼ ἔστʼ ἀρχὴ καὶ τοῦ πλούτου καταχήνη;
575

576

Βδελυκλέων

δεύτερον αὖ σου τουτὶ γράφομαι, τὴν τοῦ πλούτου καταχήνην·

καὶ τἀγαθά μοι μέμνησʼ ἅχεις φάσκων τῆς Ἑλλάδος ἄρχειν.

Φιλοκλέων

παίδων τοίνυν δοκιμαζομένων αἰδοῖα πάρεστι θεᾶσθαι.

κἂν Οἴαγρος εἰσέλθῃ φεύγων, οὐκ ἀποφεύγει πρὶν ἂν ἡμῖν

ἐκ τῆς Νιόβης εἴπῃ ῥῆσιν τὴν καλλίστην ἀπολέξας.
580

κἂν αὐλητής γε δίκην νικᾷ, ταύτης ἡμῖν ἐπίχειρα

ἐν φορβειᾷ τοῖσι δικασταῖς ἔξοδον ηὔλησʼ ἀπιοῦσι.

κἂν ἀποθνῄσκων ὁ πατήρ τῳ δῷ καταλείπων παῖδʼ ἐπίκληρον,

κλάειν ἡμεῖς μακρὰ τὴν κεφαλὴν εἰπόντες τῇ διαθήκῃ

καὶ τῇ κόγχῃ τῇ πάνυ σεμνῶς τοῖς σημείοισιν ἐπούσῃ,
585

ἔδομεν ταύτην ὅστις ἂν ἡμᾶς ἀντιβολήσας ἀναπείσῃ.

καὶ ταῦτʼ ἀνυπεύθυνοι δρῶμεν, τῶν δʼ ἄλλων οὐδεμἴ ἀρχή.

Βδελυκλέων

τουτὶ γάρ τοι σεμνόν, τούτων ὧν εἴρηκας μακαρίζω·

τῆς δʼ ἐπικλήρου τὴν διαθήκην ἀδικεῖς ἀνακογχυλιάζων.

Φιλοκλέων

ἔτι δʼ ἡ βουλὴ χὠ δῆμος ὅταν κρῖναι μέγα πρᾶγμʼ ἀπορήσῃ
590

ἐψήφισται τοὺς ἀδικοῦντας τοῖσι δικασταῖς παραδοῦναι·

εἶτʼ Εὔαθλος χὠ μέγας οὗτος Κολακώνυμος ἀσπιδαποβλὴς

οὐχὶ προδώσειν ἡμᾶς φασίν, περὶ τοῦ πλήθους δὲ μαχεῖσθαι.

κἀν τῷ δήμῳ γνώμην οὐδεὶς πώποτʼ ἐνίκησεν, ἐὰν μὴ

εἴπῃ τὰ δικαστήριʼ ἀφεῖναι πρώτιστα μίαν δικάσαντας·
595

αὐτὸς δὲ Κλέων ὁ κεκραξιδάμας μόνον ἡμᾶς οὐ περιτρώγει,

ἀλλὰ φυλάττει διὰ χειρὸς ἔχων καὶ τὰς μυίας ἀπαμύνει.

σὺ δὲ τὸν πατέρʼ οὐδʼ ὁτιοῦν τούτων τὸν σαυτοῦ πώποτʼ ἔδρασας.

ἀλλὰ Θέωρος, καίτοὐστὶν ἀνὴρ Εὐφημίου οὐδὲν ἐλάττων,

τὸν σφόγγον ἔχων ἐκ τῆς λεκάνης τἀμβάδιʼ ἡμῶν περικωνεῖ.
600

σκέψαι μʼ ἀπὸ τῶν ἀγαθῶν οἵων ἀποκλῄεις καὶ κατερύκεις,

ἣν δουλείαν οὖσαν ἔφασκες καὶ ὑπηρεσίαν ἀποδείξειν.

Βδελυκλέων

ἔμπλησο λέγων· πάντως γάρ τοι παύσει ποτὲ κἀναφανήσει

πρωκτὸς λουτροῦ περιγιγνόμενος τῆς ἀρχῆς τῆς περισέμνου.

605

Φιλοκλέων

ὃ δέ γʼ ἥδιστον τούτων ἐστὶν πάντων, οὗ ʼγὼ ʼπελελήσμην,
605

ὅταν οἴκαδʼ ἴω τὸν μισθὸν ἔχων, κἄπειθʼ ἥκονθʼ ἅμα πάντες

ἀσπάζωνται διὰ τἀργύριον, καὶ πρῶτα μὲν ἡ θυγάτηρ με

ἀπονίζῃ καὶ τὼ πόδʼ ἀλείφῃ καὶ προσκύψασα φιλήσῃ

καὶ παππίζουσʼ ἅμα τῇ γλώττῃ τὸ τριώβολον ἐκκαλαμᾶται,

καὶ τὸ γύναιόν μʼ ὑποθωπεῦσαν φυστὴν μᾶζαν προσενέγκῃ,
610

κἄπειτα καθεζομένη παρʼ ἐμοὶ προσαναγκάζῃ, φάγε τουτί,

ἔντραγε τουτί· τούτοισιν ἐγὼ γάνυμαι, κοὐ μή με δεήσῃ

ἐς σὲ βλέψαι καὶ τὸν ταμίαν, ὁπότʼ ἄριστον παραθήσει

καταρασάμενος καὶ τονθορύσας. ἀλλʼ ἢν μή μοι ταχὺ μάξῃ,

τάδε κέκτημαι πρόβλημα κακῶν, σκευὴν βελέων ἀλεωρήν.
615

κἂν οἶνόν μοι μὴ ʼγχῇς σὺ πιεῖν, τὸν ὄνον τόνδʼ ἐσκεκόμισμαι

οἴνου μεστόν, κᾆτʼ ἐγχέομαι κλίνας· οὗτος δὲ κεχηνὼς

βρωμησάμενος τοῦ σοῦ δίνου μέγα καὶ στράτιον κατέπαρδεν.

ἆρʼ οὐ μεγάλην ἀρχὴν ἄρχω καὶ τοῦ Διὸς οὐδὲν ἐλάττω,
620

621

Φιλοκλέων

ὅστις ἀκούω ταὔθʼ ἅπερ ὁ Ζεύς;

ἢν γοῦν ἡμεῖς θορυβήσωμεν,

πᾶς τίς φησιν τῶν παριόντων,

οἷον βροντᾷ τὸ δικαστήριον,

ὦ Ζεῦ βασιλεῦ.
625

κἂν ἀστράψω, ποππύζουσιν

κἀγκεχόδασίν μʼ οἱ πλουτοῦντες

καὶ πάνυ σεμνοί.

καὶ σὺ δέδοικάς με μάλιστʼ αὐτός·

νὴ τὴν Δήμητρα δέδοικας, ἐγὼ δʼ

ἀπολοίμην εἴ σε δέδοικα.
630

631

Χορός

οὐπώποθʼ οὕτω καθαρῶς

οὐδενὸς ἠκούσαμεν οὐδὲ

ξυνετῶς λέγοντος.

Φιλοκλέων

οὔκ, ἀλλʼ ἐρήμας ᾤεθʼ οὕτω ῥᾳδίως τρυγήσειν.

καλῶς γὰρ ᾔδειν ὡς ἐγὼ ταύτῃ κράτιστός εἰμι.
635

Χορός

ὡς δʼ ἐπὶ πάντʼ ἐλήλυθεν

κοὐδὲν παρῆλθεν, ὥστʼ ἔγωγʼ

ηὐξανόμην ἀκούων,

κἀν μακάρων δικάζειν

αὐτὸς ἔδοξα νήσοις,
640

ἡδόμενος λέγοντι.

Φιλοκλέων

ὡς οὗτος ἤδη σκορδινᾶται κἄστιν οὐκ ἐν αὑτοῦ.

Βδελυκλέων

ἦ μὴν ἐγώ σε τήμερον σκύτη βλέπειν ποιήσω.

Χορός

δεῖ δέ σε παντοίας πλέκειν

εἰς ἀπόφυξιν παλάμας.
645

τὴν γὰρ ἐμὴν ὀργὴν πεπᾶναι

χαλεπὸν νεανίᾳ

μὴ πρὸς ἐμοῦ λέγοντι.

648

Χορός

πρὸς ταῦτα μύλην ἀγαθὴν ὥρα ζητεῖν σοι καὶ νεόκοπτον,

ἢν μή τι λέγῃς, ἥτις δυνατὴ τὸν ἐμὸν θυμὸν κατερεῖξαι.

650

Βδελυκλέων

χαλεπὸν μὲν καὶ δεινῆς γνώμης καὶ μείζονος ἢ ʼπὶ τρυγῳδοῖς
650

ἰάσασθαι νόσον ἀρχαίαν ἐν τῇ πόλει ἐντετοκυῖαν.

ἀτὰρ ὦ πάτερ ἡμέτερε Κρονίδη —

Φιλοκλέων

παῦσαι καὶ μὴ πατέριζε.

εἰ μὴ γὰρ ὅπως δουλεύω ʼγώ, τουτὶ ταχέως με διδάξεις,

οὐκ ἔστιν ὅπως οὐχὶ τεθνήξεις, κἂν χρῇ σπλάγχνων μʼ ἀπέχεσθαι.

Βδελυκλέων

ἀκρόασαί νυν ὦ παππίδιον χαλάσας ὀλίγον τὸ μέτωπον·
655

καὶ πρῶτον μὲν λόγισαι φαύλως, μὴ ψήφοις ἀλλʼ ἀπὸ χειρός,

τὸν φόρον ἡμῖν ἀπὸ τῶν πόλεων συλλήβδην τὸν προσιόντα·

κἄξω τούτου τὰ τέλη χωρὶς καὶ τὰς πολλὰς ἑκατοστάς,

πρυτανεῖα μέταλλʼ ἀγορὰς λιμένας μεσθοὺς καὶ δημιόπρατα.

τούτων πλήρωμα τάλαντʼ ἐγγὺς δισχίλια γίγνεται ἡμῖν.
660

ἀπὸ τούτου νυν κατάθες μισθὸν τοῖσι δικασταῖς ἐνιαυτοῦ

ἓξ χιλιάσιν, κοὔπω πλείους ἐν τῇ χώρᾳ κατένασθεν,

γίγνεται ἡμῖν ἑκατὸν δήπου καὶ πεντήκοντα τάλαντα.

Φιλοκλέων

οὐδʼ ἡ δεκάτη τῶν προσιόντων ἡμῖν ἄρʼ ἐγίγνεθʼ ὁ μισθός.

Βδελυκλέων

μὰ Δίʼ οὐ μέντοι.
665

Φιλοκλέων

καὶ ποῖ τρέπεται δὴ ʼπειτα τὰ χρήματα τἄλλα;

Βδελυκλέων

ἐς τούτους τοὺς οὐχὶ προδώσω τὸν Ἀθηναίων κολοσυρτόν,

ἀλλὰ μαχοῦμαι περὶ τοῦ πλήθους ἀεί. σὺ γὰρ ὦ πάτερ αὐτοὺς

ἄρχειν αἱρεῖ σαυτοῦ τούτοις τοῖς ῥηματίοις περιπεφθείς.

κᾆθʼ οὗτοι μὲν δωροδοκοῦσιν κατὰ πεντήκοντα τάλαντα

ἀπὸ τῶν πόλεων ἐπαπειλοῦντες τοιαυτὶ κἀναφοβοῦντες,
670

δώσετε τὸν φόρον, ἢ βροντήσας τὴν πόλιν ὑμῶν ἀνατρέψω.

σὺ δὲ τῆς ἀρχῆς ἀγαπᾷς τῆς σῆς τοὺς ἀργελόφους περιτρώγων.

οἱ δὲ ξύμμαχοι ὡς ᾔσθηνται τὸν μὲν σύρφακα τὸν ἄλλον

ἐκ κηθαρίον λαγαριζόμενον καὶ τραγαλιζοντα τὸ μηδέν,

σὲ μὲν ἡγοῦνται Κόννου ψῆφον, τούτοισι δὲ δωροφοροῦσιν
675

ὕρχας οἶνον δάπιδας τυρὸν μέλι σήσαμα προσκεφάλαια

φιάλας χλανίδας στεφάνους ὅρμους ἐκπώματα πλουθυγιείαν·

σοὶ δʼ ὧν ἄρχεις, πολλὰ μὲν ἐν γῇ πολλὰ δʼ ἐφʼ ὑγρᾷ πιτυλεύσας,

οὐδεὶς οὐδὲ σκορόδου κεφαλὴν τοῖς ἑψητοῖσι δίδωσιν.

Φιλοκλέων

μὰ Δίʼ ἀλλὰ παρʼ Εὐχαρίδου καὐτὸς τρεῖς γʼ ἄγλιθας μετέπεμψα.
680

ἀλλʼ αὐτήν μοι τὴν δουλείαν οὐκ ἀποφαίνων ἀποκναίεις.

Βδελυκλέων

οὐ γὰρ μεγάλη δουλεία ʼστὶν τούτους μὲν ἅπαντας ἐν ἀρχαῖς

αὐτούς τʼ εἶναι καὶ τοὺς κόλακας τοὺς τούτων μισθοφοροῦντας;

σοὶ δʼ ἤν τις δῷ τοὺς τρεῖς ὀβολούς, ἀγαπᾷς· οὓς αὐτὸς ἐλαύνων

καὶ πεζομαχῶν καὶ πολιορκῶν ἐκτήσω πολλὰ πονήτας.
685

καὶ πρὸς τούτοις ἐπιταττόμενος φοιτᾷς, ὃ μάλιστά μʼ ἀπάγχει,

ὅταν εἰσελθὸν μειράκιόν σοι κατάπυγον, Χαιρέου υἱός,

ὡδὶ διαβὰς διακινηθεὶς τῷ σώματι καὶ τρυφερανθείς,

ἥκειν εἴπῃ πρῲ κἀν ὥρᾳ δικάσονθʼ, ὡς ὅστις ἂν ὑμῶν

ὕστερος ἔλθῃ τοῦ σημείου, τὸ τριώβολον οὐ κομιεῖται·
690

αὐτὸς δὲ φέρει τὸ συνηγορικὸν δραχμήν, κἂν ὕστερος ἔλθῃ·

καὶ κοινωνῶν τῶν ἀρχόντων ἑτέρῳ τινὶ τῶν μεθʼ ἑαυτοῦ,

ἤν τίς τι διδῷ τῶν φευγόντων, ξυνθέντε τὸ πρᾶγμα δύʼ ὄντε

ἐσπουδάκατον, κᾆθʼ ὡς πρίονθʼ ὁ μὲν ἕλκει ὁ δʼ ἀντενέδωκε·

σὺ δὲ χασκάζεις τὸν κωλακρέτην, τὸ δὲ πραττόμενόν σε λέληθεν.
695

696

Φιλοκλέων

ταυτί με ποιοῦσʼ; οἴμοι τί λέγεις; ὥς μου τὸν θῖνα ταράττεις,

καὶ τὸν νοῦν μου προσάγεις μᾶλλον, κοὐκ οἶδʼ ὅ τι χρῆμά με ποιεῖς.

Βδελυκλέων

σκέψαι τοίνυν ὡς ἐξόν σοι πλουτεῖν καὶ τοῖσιν ἅπασιν

ὑπὸ τῶν ἀεὶ δημιζόντων οὐκ οἶδʼ ὅπῃ ἐγκεκύκλησαι,

ὅστις πόλεων ἄρχων πλείστων ἀπὸ τοῦ Πόντου μέχρι Σαρδοῦς
700

οὐκ ἀπολαύεις πλὴν τοῦθʼ ὃ φέρεις ἀκαρῆ· καὶ τοῦτʼ ἐρίῳ σοι

ἐνστάζουσιν κατὰ μικρὸν ἀεὶ τοῦ ζῆν ἕνεχʼ ὥσπερ ἔλαιον.

βούλονται γάρ σε πένητʼ εἶναι· καὶ τοῦθʼ ὧν οὕνεκʼ ἐρῶ σοι,

ἵνα γιγνώσκῃς τὸν τιθασευτήν, κᾆθʼ ὅταν οὗτός γʼ ἐπισίξῃ

ἐπὶ τῶν ἐχθρῶν τινʼ ἐπιρρύξας, ἀγρίως αὐτοῖς ἐπιπηδᾷς.
705

εἰ γὰρ ἐβούλοντο βίον πορίσαι τῷ δήμῳ, ῥᾴδιον ἦν ἄν.

εἰσίν γε πόλεις χίλιαι αἳ νῦν τὸν φόρον ἡμῖν ἀπάγουσι·

τούτων εἴκοσιν ἄνδρας βόσκειν εἴ τις προσέταξεν ἑκάστῃ,

δύο μυριάδʼ ἂν τῶν δημοτικῶν ἔζων ἐν πᾶσι λαγῴοις

καὶ στεφάνοισιν παντοδαποῖσιν καὶ πυριάτῃ,
710

ἄξια τῆς γῆς ἀπολαύοντες καὶ τοῦ ʼν Μαραθῶνι τροπαίου.

νῦν δʼ ὥσπερ ἐλαολόγοι χωρεῖθʼ ἅμα τῷ τὸν μισθὸν ἔχοντι.

Φιλοκλέων

οἴμοι τί πέπονθʼ; ὡς νάρκη μου κατὰ τῆς χειρὸς καταχεῖται,

καὶ τὸ ξίφος οὐ δύναμαι κατέχειν, ἀλλʼ ἤδη μαλθακός εἰμι.

Βδελυκλέων

ἀλλʼ ὁπόταν μὲν δείσωσʼ αὐτοί, τὴν Εὔβοιαν διδόασιν
715

ὑμῖν καὶ σῖτον ὑφίστανται κατὰ πεντήκοντα μεδίμνους

ποριεῖν· ἔδοσαν δʼ οὐπώποτέ σοι πλὴν πρώην πέντε μεδίμνους,

καὶ ταῦτα μόλις ξενίας φεύγων ἔλαβες κατὰ χοίνικα κριθῶν.

719

Βδελυκλέων

ὧν οὕνεκʼ ἐγώ σʼ ἀπέκλῃον ἀεὶ

βόσκειν ἐθέλων καὶ μὴ τούτους
720

ἐγχάσκειν σοι στομφάζοντας.

καὶ νῦν ἀτεχνῶς ἐθέλω παρέχειν

ὅ τι βούλει σοι,

πλὴν κωλακρέτου γάλα πίνειν.

725

Χορός

ἦ που σοφὸς ἦν ὅστις ἔφασκεν, πρὶν ἂν ἀμφοῖν μῦθον ἀκούσῃς,
725

οὐκ ἂν δικάσαις. σὺ γὰρ οὖν νῦν μοι νικᾶν πολλῷ δεδόκησαι·

ὥστʼ ἤδη τὴν ὀργὴν χαλάσας τοὺς σκίπωνας καταβάλλω.

ἀλλʼ ὦ τῆς ἡλικίας ἡμῖν τῆς αὐτῆς συνθιασῶτα,

Translations (2)

Wasps (OCR draft) Experimental (English (Anonymous; 1938 compilation). Migrated from Perseus legacy XML; source wording and notes retained. See TEI header and migration inventory.) — 605 focus

Philocleon

605 But I am forgetting the most pleasing thing of all. When I return home with my pay, everyone runs to greet me because of my money. First my daughter bathes me, anoints my feet, stoops to kiss me and, while she is calling me "her dearest father," fishes out my triobolus with her tongue; 610 then my little wife comes to wheedle me and brings a nice light cake; she sits beside me and entreats me in a thousand ways, "Do take this now; do have some more." All this delights me hugely, and I have no need to turn towards you or the steward to know when it shall please him to serve my dinner, all the while cursing and grumbling. But if he does not quickly knead my cake, 615 I have something which is my defence, my shield against all ills. If you do not pour me out drink, I have brought this long-eared jar full of wine. How it brays, when I bend back and bury its neck in my mouth! It farts like a whole army, and how I laugh at your wine-skins. With increasing excitement 620 As to power, am I not equal to the king of the gods?

English (Sanjaya, generated; selected passages) (OCR draft) Experimental (Source: pnadelofficial/aristophanes-sanjaya, commit c319590c139e5603e71f0699caa0663d823af8ad. Machine-generated source annotations retained; see Sanjaya import audit for coverage and limitations.) — 605 focus

Philocleon: But this is the most pleasant of all these things, about which I had forgotten.

605

Philocleon: When I go home having the reward, and then I come back, all of us together.

Philocleon: Let them greet because of the money, and first of all my daughter [does so].

Philocleon: wash your feet, anoint your feet, and after bending down, kiss.

Philocleon: And while puffing his cheeks with his tongue, he whistles the obol,

Philocleon: and that he might have brought me a flint-and-steel cake, having cajoled my wife,

610

Philocleon: And then, sitting down by me, you force me, 'Eat this,'

Philocleon: Eat this! I am delighted by these things, and you will not need to ask me.

Philocleon: to look at you and the treasurer, whenever he will serve breakfast.

Philocleon: Having cursed and roared. But unless you quickly box me,

Philocleon: I have acquired this problem, a shield for the arrows.

615

Philocleon: Don't offer me wine to drink, I have brought this donkey myself.

Philocleon: a full cup of wine, and then I pour it down the drain; but he stands with his mouth open

Philocleon: after having snorted your dung, he has become very bold and an army.

Philocleon: Am I not ruling a great office, and not one bit less than Zeus's?

620

Commentary

Commentary (Sanjaya, generated; selected passages) (OCR draft) (Source: pnadelofficial/aristophanes-sanjaya, commit c319590c139e5603e71f0699caa0663d823af8ad. Machine-generated source annotations retained; see Sanjaya import audit for coverage and limitations.) focus

609. mvp-tlg0019-tlg004-sanjaya-com-eng1-27

Line 609

καὶ παππίζουσʼ ἅμα τῇ γλώττῃ τὸ τριώβολον ἐκκαλαμᾶται,

Aristophanes Wasps 609

Search the Perseus Catalog for:

Line 609

Current edition Experimental

Χορός

νῦν δὴ τὸν ἐκ θἠμετέρου

γυμνασίου δεῖ τι λέγειν

καινόν, ὅπως φανήσει —

Βδελυκλέων

ἐνεγκάτω μοι δεῦρο τὴν κίστην τις ὡς τάχιστα.

ἀτὰρ φανεῖ ποῖός τις ὤν, ἢν ταῦτα παρακελεύῃ;
530

Χορός

μὴ κατὰ τὸν νεανίαν

τονδὶ λέγων. ὁρᾷς γὰρ ὥς

σοι μέγας ἐστὶν ἁγὼν

καὶ περὶ τῶν ἁπάντων,

εἴπερ, ὃ μὴ γένοιθʼ, οὗτός
535

σʼ ἐθέλει κρατῆσαι.

Βδελυκλέων

καὶ μὴν ὅσʼ ἂν λέξῃ γʼ ἁπλῶς μνημόσυνα γράψομαι ʼγώ.

Φιλοκλέων

τί γὰρ φάθʼ ὑμεῖς, ἢν ὁδί με τῷ λόγῳ κρατήσῃ;

Χορός

οὐκέτι πρεσβυτῶν ὄχλος
540

χρήσιμος ἔστʼ οὐδʼ ἀκαρῆ·

σκωπτόμενοι δʼ ἐν ταῖς ὁδοῖς

θαλλοφόροι καλούμεθʼ, ἀντωμοσιῶν

κελύφη.
545

Χορός

ἀλλʼ ὦ περὶ τῆς πάσης μέλλων βασιλείας ἀντιλογήσειν

τῆς ἡμετέρας, νυνὶ θαρρῶν πᾶσαν γλῶτταν βασάνιζε.

Βδελυκλέων

τουτὶ περὶ τῶν ἀντιβολούντων ἔστω τὸ μνημόσυνόν μοι.

Βδελυκλέων

δεύτερον αὖ σου τουτὶ γράφομαι, τὴν τοῦ πλούτου καταχήνην·

καὶ τἀγαθά μοι μέμνησʼ ἅχεις φάσκων τῆς Ἑλλάδος ἄρχειν.

Βδελυκλέων

τουτὶ γάρ τοι σεμνόν, τούτων ὧν εἴρηκας μακαρίζω·

τῆς δʼ ἐπικλήρου τὴν διαθήκην ἀδικεῖς ἀνακογχυλιάζων.

Βδελυκλέων

ἔμπλησο λέγων· πάντως γάρ τοι παύσει ποτὲ κἀναφανήσει

πρωκτὸς λουτροῦ περιγιγνόμενος τῆς ἀρχῆς τῆς περισέμνου.

Χορός

οὐπώποθʼ οὕτω καθαρῶς

οὐδενὸς ἠκούσαμεν οὐδὲ

ξυνετῶς λέγοντος.

Φιλοκλέων

οὔκ, ἀλλʼ ἐρήμας ᾤεθʼ οὕτω ῥᾳδίως τρυγήσειν.

καλῶς γὰρ ᾔδειν ὡς ἐγὼ ταύτῃ κράτιστός εἰμι.
635

Χορός

ὡς δʼ ἐπὶ πάντʼ ἐλήλυθεν

κοὐδὲν παρῆλθεν, ὥστʼ ἔγωγʼ

ηὐξανόμην ἀκούων,

κἀν μακάρων δικάζειν

αὐτὸς ἔδοξα νήσοις,
640

ἡδόμενος λέγοντι.

Φιλοκλέων

ὡς οὗτος ἤδη σκορδινᾶται κἄστιν οὐκ ἐν αὑτοῦ.

Βδελυκλέων

ἦ μὴν ἐγώ σε τήμερον σκύτη βλέπειν ποιήσω.

Χορός

δεῖ δέ σε παντοίας πλέκειν

εἰς ἀπόφυξιν παλάμας.
645

τὴν γὰρ ἐμὴν ὀργὴν πεπᾶναι

χαλεπὸν νεανίᾳ

μὴ πρὸς ἐμοῦ λέγοντι.

Χορός

πρὸς ταῦτα μύλην ἀγαθὴν ὥρα ζητεῖν σοι καὶ νεόκοπτον,

ἢν μή τι λέγῃς, ἥτις δυνατὴ τὸν ἐμὸν θυμὸν κατερεῖξαι.

Βδελυκλέων

χαλεπὸν μὲν καὶ δεινῆς γνώμης καὶ μείζονος ἢ ʼπὶ τρυγῳδοῖς
650

ἰάσασθαι νόσον ἀρχαίαν ἐν τῇ πόλει ἐντετοκυῖαν.

ἀτὰρ ὦ πάτερ ἡμέτερε Κρονίδη —

Φιλοκλέων

παῦσαι καὶ μὴ πατέριζε.

εἰ μὴ γὰρ ὅπως δουλεύω ʼγώ, τουτὶ ταχέως με διδάξεις,

οὐκ ἔστιν ὅπως οὐχὶ τεθνήξεις, κἂν χρῇ σπλάγχνων μʼ ἀπέχεσθαι.

Φιλοκλέων

οὐδʼ ἡ δεκάτη τῶν προσιόντων ἡμῖν ἄρʼ ἐγίγνεθʼ ὁ μισθός.

Βδελυκλέων

μὰ Δίʼ οὐ μέντοι.
665

Φιλοκλέων

καὶ ποῖ τρέπεται δὴ ʼπειτα τὰ χρήματα τἄλλα;

Φιλοκλέων

μὰ Δίʼ ἀλλὰ παρʼ Εὐχαρίδου καὐτὸς τρεῖς γʼ ἄγλιθας μετέπεμψα.
680

ἀλλʼ αὐτήν μοι τὴν δουλείαν οὐκ ἀποφαίνων ἀποκναίεις.

Φιλοκλέων

ταυτί με ποιοῦσʼ; οἴμοι τί λέγεις; ὥς μου τὸν θῖνα ταράττεις,

καὶ τὸν νοῦν μου προσάγεις μᾶλλον, κοὐκ οἶδʼ ὅ τι χρῆμά με ποιεῖς.

Φιλοκλέων

οἴμοι τί πέπονθʼ; ὡς νάρκη μου κατὰ τῆς χειρὸς καταχεῖται,

καὶ τὸ ξίφος οὐ δύναμαι κατέχειν, ἀλλʼ ἤδη μαλθακός εἰμι.

Commentary

Line 609

Stable identifiers

Search the Perseus Catalog for:

Search the Perseus Catalog for:

Line 609

Current edition Experimental

Χορός νῦν δὴ τὸν ἐκ θἠμετέρου γυμνασίου δεῖ τι λέγειν καινόν, ὅπως φανήσει —

Βδελυκλέων ἐνεγκάτω μοι δεῦρο τὴν κίστην τις ὡς τάχιστα. ἀτὰρ φανεῖ ποῖός τις ὤν, ἢν ταῦτα παρακελεύῃ; 530

Χορός μὴ κατὰ τὸν νεανίαν τονδὶ λέγων. ὁρᾷς γὰρ ὥς σοι μέγας ἐστὶν ἁγὼν καὶ περὶ τῶν ἁπάντων, εἴπερ, ὃ μὴ γένοιθʼ, οὗτός 535 σʼ ἐθέλει κρατῆσαι.

Βδελυκλέων καὶ μὴν ὅσʼ ἂν λέξῃ γʼ ἁπλῶς μνημόσυνα γράψομαι ʼγώ.

Φιλοκλέων τί γὰρ φάθʼ ὑμεῖς, ἢν ὁδί με τῷ λόγῳ κρατήσῃ;

Χορός οὐκέτι πρεσβυτῶν ὄχλος 540 χρήσιμος ἔστʼ οὐδʼ ἀκαρῆ· σκωπτόμενοι δʼ ἐν ταῖς ὁδοῖς θαλλοφόροι καλούμεθʼ, ἀντωμοσιῶν κελύφη. 545

Χορός ἀλλʼ ὦ περὶ τῆς πάσης μέλλων βασιλείας ἀντιλογήσειν τῆς ἡμετέρας, νυνὶ θαρρῶν πᾶσαν γλῶτταν βασάνιζε.

Βδελυκλέων τουτὶ περὶ τῶν ἀντιβολούντων ἔστω τὸ μνημόσυνόν μοι.

Βδελυκλέων δεύτερον αὖ σου τουτὶ γράφομαι, τὴν τοῦ πλούτου καταχήνην· καὶ τἀγαθά μοι μέμνησʼ ἅχεις φάσκων τῆς Ἑλλάδος ἄρχειν.

Βδελυκλέων τουτὶ γάρ τοι σεμνόν, τούτων ὧν εἴρηκας μακαρίζω· τῆς δʼ ἐπικλήρου τὴν διαθήκην ἀδικεῖς ἀνακογχυλιάζων.

Βδελυκλέων ἔμπλησο λέγων· πάντως γάρ τοι παύσει ποτὲ κἀναφανήσει πρωκτὸς λουτροῦ περιγιγνόμενος τῆς ἀρχῆς τῆς περισέμνου.

Χορός οὐπώποθʼ οὕτω καθαρῶς οὐδενὸς ἠκούσαμεν οὐδὲ ξυνετῶς λέγοντος.

Φιλοκλέων οὔκ, ἀλλʼ ἐρήμας ᾤεθʼ οὕτω ῥᾳδίως τρυγήσειν. καλῶς γὰρ ᾔδειν ὡς ἐγὼ ταύτῃ κράτιστός εἰμι. 635

Χορός ὡς δʼ ἐπὶ πάντʼ ἐλήλυθεν κοὐδὲν παρῆλθεν, ὥστʼ ἔγωγʼ ηὐξανόμην ἀκούων, κἀν μακάρων δικάζειν αὐτὸς ἔδοξα νήσοις, 640 ἡδόμενος λέγοντι.

Φιλοκλέων ὡς οὗτος ἤδη σκορδινᾶται κἄστιν οὐκ ἐν αὑτοῦ.

Βδελυκλέων ἦ μὴν ἐγώ σε τήμερον σκύτη βλέπειν ποιήσω.

Χορός δεῖ δέ σε παντοίας πλέκειν εἰς ἀπόφυξιν παλάμας. 645 τὴν γὰρ ἐμὴν ὀργὴν πεπᾶναι χαλεπὸν νεανίᾳ μὴ πρὸς ἐμοῦ λέγοντι.

Χορός πρὸς ταῦτα μύλην ἀγαθὴν ὥρα ζητεῖν σοι καὶ νεόκοπτον, ἢν μή τι λέγῃς, ἥτις δυνατὴ τὸν ἐμὸν θυμὸν κατερεῖξαι.

Βδελυκλέων χαλεπὸν μὲν καὶ δεινῆς γνώμης καὶ μείζονος ἢ ʼπὶ τρυγῳδοῖς 650 ἰάσασθαι νόσον ἀρχαίαν ἐν τῇ πόλει ἐντετοκυῖαν. ἀτὰρ ὦ πάτερ ἡμέτερε Κρονίδη —

Φιλοκλέων παῦσαι καὶ μὴ πατέριζε. εἰ μὴ γὰρ ὅπως δουλεύω ʼγώ, τουτὶ ταχέως με διδάξεις, οὐκ ἔστιν ὅπως οὐχὶ τεθνήξεις, κἂν χρῇ σπλάγχνων μʼ ἀπέχεσθαι.

Φιλοκλέων οὐδʼ ἡ δεκάτη τῶν προσιόντων ἡμῖν ἄρʼ ἐγίγνεθʼ ὁ μισθός.

Βδελυκλέων μὰ Δίʼ οὐ μέντοι. 665

Φιλοκλέων καὶ ποῖ τρέπεται δὴ ʼπειτα τὰ χρήματα τἄλλα;

Φιλοκλέων μὰ Δίʼ ἀλλὰ παρʼ Εὐχαρίδου καὐτὸς τρεῖς γʼ ἄγλιθας μετέπεμψα. 680 ἀλλʼ αὐτήν μοι τὴν δουλείαν οὐκ ἀποφαίνων ἀποκναίεις.

Φιλοκλέων ταυτί με ποιοῦσʼ; οἴμοι τί λέγεις; ὥς μου τὸν θῖνα ταράττεις, καὶ τὸν νοῦν μου προσάγεις μᾶλλον, κοὐκ οἶδʼ ὅ τι χρῆμά με ποιεῖς.

Φιλοκλέων οἴμοι τί πέπονθʼ; ὡς νάρκη μου κατὰ τῆς χειρὸς καταχεῖται, καὶ τὸ ξίφος οὐ δύναμαι κατέχειν, ἀλλʼ ἤδη μαλθακός εἰμι.

Commentary

Line 609

Stable identifiers

Χορός

νῦν δὴ τὸν ἐκ θἠμετέρου

γυμνασίου δεῖ τι λέγειν

καινόν, ὅπως φανήσει —

Βδελυκλέων

ἐνεγκάτω μοι δεῦρο τὴν κίστην τις ὡς τάχιστα.

ἀτὰρ φανεῖ ποῖός τις ὤν, ἢν ταῦτα παρακελεύῃ;
530

Χορός

μὴ κατὰ τὸν νεανίαν

τονδὶ λέγων. ὁρᾷς γὰρ ὥς

σοι μέγας ἐστὶν ἁγὼν

καὶ περὶ τῶν ἁπάντων,

εἴπερ, ὃ μὴ γένοιθʼ, οὗτός
535

σʼ ἐθέλει κρατῆσαι.

Βδελυκλέων

καὶ μὴν ὅσʼ ἂν λέξῃ γʼ ἁπλῶς μνημόσυνα γράψομαι ʼγώ.

Φιλοκλέων

τί γὰρ φάθʼ ὑμεῖς, ἢν ὁδί με τῷ λόγῳ κρατήσῃ;

Χορός

οὐκέτι πρεσβυτῶν ὄχλος
540

χρήσιμος ἔστʼ οὐδʼ ἀκαρῆ·

σκωπτόμενοι δʼ ἐν ταῖς ὁδοῖς

θαλλοφόροι καλούμεθʼ, ἀντωμοσιῶν

κελύφη.
545

Χορός

ἀλλʼ ὦ περὶ τῆς πάσης μέλλων βασιλείας ἀντιλογήσειν

τῆς ἡμετέρας, νυνὶ θαρρῶν πᾶσαν γλῶτταν βασάνιζε.

Βδελυκλέων

τουτὶ περὶ τῶν ἀντιβολούντων ἔστω τὸ μνημόσυνόν μοι.

Βδελυκλέων

δεύτερον αὖ σου τουτὶ γράφομαι, τὴν τοῦ πλούτου καταχήνην·

καὶ τἀγαθά μοι μέμνησʼ ἅχεις φάσκων τῆς Ἑλλάδος ἄρχειν.

Βδελυκλέων

τουτὶ γάρ τοι σεμνόν, τούτων ὧν εἴρηκας μακαρίζω·

τῆς δʼ ἐπικλήρου τὴν διαθήκην ἀδικεῖς ἀνακογχυλιάζων.

Βδελυκλέων

ἔμπλησο λέγων· πάντως γάρ τοι παύσει ποτὲ κἀναφανήσει

πρωκτὸς λουτροῦ περιγιγνόμενος τῆς ἀρχῆς τῆς περισέμνου.

Χορός

οὐπώποθʼ οὕτω καθαρῶς

οὐδενὸς ἠκούσαμεν οὐδὲ

ξυνετῶς λέγοντος.

Φιλοκλέων

οὔκ, ἀλλʼ ἐρήμας ᾤεθʼ οὕτω ῥᾳδίως τρυγήσειν.

καλῶς γὰρ ᾔδειν ὡς ἐγὼ ταύτῃ κράτιστός εἰμι.
635

Χορός

ὡς δʼ ἐπὶ πάντʼ ἐλήλυθεν

κοὐδὲν παρῆλθεν, ὥστʼ ἔγωγʼ

ηὐξανόμην ἀκούων,

κἀν μακάρων δικάζειν

αὐτὸς ἔδοξα νήσοις,
640

ἡδόμενος λέγοντι.

Φιλοκλέων

ὡς οὗτος ἤδη σκορδινᾶται κἄστιν οὐκ ἐν αὑτοῦ.

Βδελυκλέων

ἦ μὴν ἐγώ σε τήμερον σκύτη βλέπειν ποιήσω.

Χορός

δεῖ δέ σε παντοίας πλέκειν

εἰς ἀπόφυξιν παλάμας.
645

τὴν γὰρ ἐμὴν ὀργὴν πεπᾶναι

χαλεπὸν νεανίᾳ

μὴ πρὸς ἐμοῦ λέγοντι.

Χορός

πρὸς ταῦτα μύλην ἀγαθὴν ὥρα ζητεῖν σοι καὶ νεόκοπτον,

ἢν μή τι λέγῃς, ἥτις δυνατὴ τὸν ἐμὸν θυμὸν κατερεῖξαι.

Βδελυκλέων

χαλεπὸν μὲν καὶ δεινῆς γνώμης καὶ μείζονος ἢ ʼπὶ τρυγῳδοῖς
650

ἰάσασθαι νόσον ἀρχαίαν ἐν τῇ πόλει ἐντετοκυῖαν.

ἀτὰρ ὦ πάτερ ἡμέτερε Κρονίδη —

Φιλοκλέων

παῦσαι καὶ μὴ πατέριζε.

εἰ μὴ γὰρ ὅπως δουλεύω ʼγώ, τουτὶ ταχέως με διδάξεις,

οὐκ ἔστιν ὅπως οὐχὶ τεθνήξεις, κἂν χρῇ σπλάγχνων μʼ ἀπέχεσθαι.

Φιλοκλέων

οὐδʼ ἡ δεκάτη τῶν προσιόντων ἡμῖν ἄρʼ ἐγίγνεθʼ ὁ μισθός.

Βδελυκλέων

μὰ Δίʼ οὐ μέντοι.
665

Φιλοκλέων

καὶ ποῖ τρέπεται δὴ ʼπειτα τὰ χρήματα τἄλλα;

Φιλοκλέων

μὰ Δίʼ ἀλλὰ παρʼ Εὐχαρίδου καὐτὸς τρεῖς γʼ ἄγλιθας μετέπεμψα.
680

ἀλλʼ αὐτήν μοι τὴν δουλείαν οὐκ ἀποφαίνων ἀποκναίεις.

Φιλοκλέων

ταυτί με ποιοῦσʼ; οἴμοι τί λέγεις; ὥς μου τὸν θῖνα ταράττεις,

καὶ τὸν νοῦν μου προσάγεις μᾶλλον, κοὐκ οἶδʼ ὅ τι χρῆμά με ποιεῖς.

Φιλοκλέων

οἴμοι τί πέπονθʼ; ὡς νάρκη μου κατὰ τῆς χειρὸς καταχεῖται,

καὶ τὸ ξίφος οὐ δύναμαι κατέχειν, ἀλλʼ ἤδη μαλθακός εἰμι.