Search the Perseus Catalog for:

← Previous Next →

Line 1073

ἥτις ἡμῶν ἐστὶν ἡ ʼπίνοια τῆς ἐγκεντρίδος,

The noun ἐγκεντρίς (genitive ἐγκεντρίδος) literally denotes a 'fly' or 'gnat' but functions here as a technical term for the 'wasp' in the context of the play's title (Σφῆκες) and its central metaphor. The phrase 'the wasp of the fly' (or 'the fly-wasp') creates a deliberate taxonomic confusion that underpins the play's satire: the chorus of old men, who identify as wasps, are being reduced to the status of mere pests (flies) by the protagonist's legal manipulations, or conversely, the 'wasp' (the aggressive juror) is being defined by the 'fly' (the prey or the trivial matter). This usage relies on the semantic overlap and confusion between the two insects in Attic colloquialism and legal metaphor, where the distinction between the predator (wasp) and the nuisance (fly) is blurred to highlight the absurdity of the litigation culture.

Wasps. Aristophanes. . 2026-09-08.

Current edition Experimental

Commentary (Sanjaya, generated; selected passages) (OCR draft) (English) (Source: pnadelofficial/aristophanes-sanjaya, commit c319590c139e5603e71f0699caa0663d823af8ad. Machine-generated source annotations retained; see Sanjaya import audit for coverage and limitations.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (1)

Σφῆκες Perseus (Aristophanes. Aristophanis Comoediae, Vol. 1. Hall, F. W. and Geldart, William M., editors. Oxford: Clarendon Press, 1906.) — 1122-1264 focus

Φιλοκλέων

οὔτοι ποτὲ ζῶν τοῦτον ἀποδυθήσομαι,

ἐπεὶ μόνος μʼ ἔσωσε παρατεταγμένον,

ὅθʼ ὁ βορέας ὁ μέγας ἐπεστρατεύσατο.

Βδελυκλέων

ἀγαθὸν ἔοικας οὐδὲν ἐπιθυμεῖν παθεῖν.
1125

Φιλοκλέων

μὰ τὸν Δίʼ οὐ γὰρ οὐδαμῶς μοι ξύμφορον.

καὶ γὰρ πρότερον ἐπανθρακίδων ἐμπλήμενος

ἀπέδωκʼ ὀφείλων τῷ κναφεῖ τριώβολον.

Βδελυκλέων

ἀλλʼ οὖν πεπειράσθω γʼ, ἐπειδήπερ γʼ ἅπαξ

ἐμοὶ σεαυτὸν παραδέδωκας εὖ ποιεῖν.
1130

Φιλοκλέων

τί οὖν κελεύεις δρᾶν με;

Βδελυκλέων

τὸν τρίβωνʼ ἄφες,

τηνδὶ δὲ χλαῖναν ἀναβαλοῦ τριβωνικῶς.

Φιλοκλέων

ἔπειτα παῖδας χρὴ φυτεύειν καὶ τρέφειν,

ὅθʼ οὑτοσί με νῦν ἀποπνῖξαι βούλεται;

Βδελυκλέων

ἔχʼ ἀναβαλοῦ τηνδὶ λαβὼν καὶ μὴ λάλει.
1135

Φιλοκλέων

τουτὶ τὸ κακὸν τί ἐστι πρὸς πάντων θεῶν;

Βδελυκλέων

οἱ μὲν καλοῦσι Περσίδʼ οἱ δὲ καυνάκην.

Φιλοκλέων

ἐγὼ δὲ σισύραν ᾠόμην Θυμαιτίδα.

Βδελυκλέων

κοὐ θαῦμά γʼ· ἐς Σάρδεις γὰρ οὐκ ἐλήλυθας.

ἔγνως γὰρ ἄν· νῦν δʼ οὐχὶ γιγνώσκεις.
1140

Φιλοκλέων

ἐγώ;

μὰ τὸν Δίʼ οὐ τοίνυν· ἀτὰρ δοκεῖ γέ μοι

ἐοικέναι μάλιστα Μορύχου σάγματι.

Βδελυκλέων

οὔκ, ἀλλʼ ἐν Ἐκβατάνοισι ταῦθʼ ὑφαίνεται.

Φιλοκλέων

ἐν Ἐκβατάνοισι γίγνεται κρόκης χόλιξ;

Βδελυκλέων

πόθεν ὦγάθʼ; ἀλλὰ τοῦτο τοῖσι βαρβάροις
1145

ὑφαίνεται πολλαῖς δαπάναις. αὕτη γέ τοι

ἐρίων τάλαντον καταπέπωκε ῥᾳδίως.

Φιλοκλέων

οὔκουν ἐριώλην δῆτʼ ἐχρῆν αὐτὴν καλεῖν

δικαιότερον ἢ καυνάκην;

Βδελυκλέων

ἔχʼ ὦγαθέ,

καὶ στῆθʼ ἀναμπισχόμενος.
1150

Φιλοκλέων

οἴμοι δείλαιος·

ὡς θερμὸν ἡ μιαρά τί μου κατήρυγεν.

Βδελυκλέων

οὐκ ἀναβαλεῖ;

Φιλοκλέων

μὰ Δίʼ οὐκ ἔγωγʼ. ἀλλʼ ὦγαθέ,

εἴπερ γʼ ἀνάγκη, κρίβανόν μʼ ἀμπίσχετε.

Βδελυκλέων

φέρʼ ἀλλʼ ἐγώ σε περιβαλῶ· σὺ δʼ οὖν ἴθι.

Φιλοκλέων

παράθου γε μέντοι καὶ κρεάγραν.
1155

Βδελυκλέων

τιὴ τί δή;

Φιλοκλέων

ἵνʼ ἐξέλῃς με πρὶν διερρυηκέναι.

Βδελυκλέων

ἄγε νυν ὑπολύου τὰς καταράτους ἐμβάδας,

τασδὶ δʼ ἀνύσας † ὑπόδυθι † τὰς Λακωνικάς.

Φιλοκλέων

ἐγὼ γὰρ ἂν τλαίην ὑποδήσασθαί ποτε

ἐχθρῶν παρʼ ἀνδρῶν δυσμενῆ καττύματα;
1160

Βδελυκλέων

ἔνθες ποτʼ ὦ τᾶν κἀπόβαινʼ ἐρρωμένως

ἐς τὴν Λακωνικὴν ἀνύσας.

Φιλοκλέων

ἀκικεῖς γέ με

ἐς τὴν πολεμίαν ἀποβιβάζων τὸν πόδα.

Βδελυκλέων

φέρε καὶ τὸν ἕτερον.

Φιλοκλέων

μηδαμῶς τοῦτόν γʼ, ἐπεὶ

πάνυ μισολάκων αὐτοῦ ʼστιν εἷς τῶν δακτύλων.
1165

Βδελυκλέων

οὐκ ἔστι παρὰ ταῦτʼ ἄλλα.

Φιλοκλέων

κακοδαίμων ἐγώ,

ὅστις ἐπὶ γήρως χίμετλον οὐδὲν λήψομαι.

Βδελυκλέων

ἄνυσόν ποθʼ ὑποδησάμενος· εἶτα πλουσίως

ὡδὶ προβὰς τρυφερόν τι διασαλακώνισον.

1170

Φιλοκλέων

ἰδού. θεῶ τὸ σχῆμα, καὶ σκέψαι μʼ ὅτῳ
1170

μάλιστʼ ἔοικα τὴν βάδισιν τῶν πλουσίων.

Βδελυκλέων

ὅτῳ; Δοθιῆνι σκόροδον ἠμφιεσμένῳ.

Φιλοκλέων

καὶ μὴν προθυμοῦμαί γε σαυλοπρωκτιᾶν.

Βδελυκλέων

ἄγε νυν, ἐπιστήσει λόγους σεμνοὺς λέγειν

ἀνδρῶν παρόντων πολυμαθῶν καὶ δεξιῶν;
1175

Φιλοκλέων

ἔγωγε.

Βδελυκλέων

τίνα δῆτʼ ἂν λέγοις;

Φιλοκλέων

πολλοὺς πάνυ.

πρῶτον μὲν ὡς ἡ Λάμιʼ ἁλοῦσʼ ἐπέρδετο,

ἔπειτα δʼ ὡς ὁ Καρδοπίων τὴν μητέρα.

Βδελυκλέων

μή ʼμοί γε μύθους, ἀλλὰ τῶν ἀνθρωπίνων,

οἵους λέγομεν μάλιστα τοὺς κατʼ οἰκίαν.
1180

Φιλοκλέων

ἐγᾦδα τοίνυν τῶν γε πάνυ κατʼ οἰκίαν

ἐκεῖνον ὡς οὕτω ποτʼ ἦν μῦς καὶ γαλῆ.

Βδελυκλέων

ὦ σκαιὲ κἀπαίδευτε, Θεογένης ἔφη

τῷ κοπρολόγῳ καὶ ταῦτα λοιδορούμενος,

μῦς καὶ γαλᾶς μέλλεις λέγειν ἐν ἀνδράσιν;
1185

Φιλοκλέων

ποίους τινὰς δὲ χρὴ λέγειν;

Βδελυκλέων

μεγαλοπρεπεῖς,

ὡς ξυνεθεώρεις Ἀνδροκλεῖ καὶ Κλεισθένει.

Φιλοκλέων

ἐγὼ δὲ τεθεώρηκα ποώποτʼ οὐδαμοῖ

πλὴν ἐς Πάρον, καὶ ταῦτα δὔ ὀβολὼ φέρων.

Βδελυκλέων

ἀλλʼ οὖν λέγειν χρή σʼ ὡς ἐμάχετό γʼ αὐτίκα
1190

Ἐφουδίων παγκράτιον Ἀσκώνδᾳ καλῶς,

ἤδη γέρων ὢν καὶ πολιός, ἔχων δέ τοι

πλευρὰν βαθυτάτην καὶ χέρας καὶ λαγόνα καὶ

θώρακʼ ἄριστον.

Φιλοκλέων

παῦε παῦʼ, οὐδὲν λέγεις.

πῶς ἂν μαχέσαιτο παγκράτιον θώρακʼ ἔχων;
1195

Βδελυκλέων

οὕτω διηγεῖσθαι νομίζουσʼ οἱ σοφοί.

ἀλλʼ ἕτερον εἰπέ μοι· παρʼ ἀνδράσι ξένοις

πίνων σεαυτοῦ ποῖον ἂν λέξαι δοκεῖς

ἐπὶ νεότητος ἔργον ἀνδρικώτατον;

Φιλοκλέων

ἐκεῖνʼ ἐκεῖνʼ ἀνδρειότατόν γε τῶν ἐμῶν,
1200

ὅτʼ Ἐργασίωνος τὰς χάρακας ὑφειλόμην.

Βδελυκλέων

ἀπολεῖς με. ποίας χάρακας; ἀλλʼ ὡς ἢ κάπρον

ἐδιώκαθές ποτʼ ἢ λαγών, ἢ λαμπάδα

ἔδραμες, ἀνευρὼν ὅ τι νεανικώτατον.

Φιλοκλέων

ἐγᾦδα τοίνυν τό γε νεανικώτατον·
1205

ὅτε τὸν δρομέα Φάυλλον ὢν βούπαις ἔτι

εἶλον διώκων λοιδορίας ψήφοιν δυοῖν.

Βδελυκλέων

παὖ· ἀλλὰ δευρὶ κατακλινεὶς προσμάνθανε

ξυμποτικὸς εἶναι καὶ ξυνουσιαστικός.

Φιλοκλέων

πῶς οὖν κατακλινῶ; φράζʼ ἀνύσας.
1210

Βδελυκλέων

εὐσχημόνως.

Φιλοκλέων

ὡδὶ κελεύεις κατακλινῆναι;

Βδελυκλέων

μηδαμῶς.

Φιλοκλέων

πῶς δαί;

Βδελυκλέων

τὰ γόνατʼ ἔκτεινε καὶ γυμναστικῶς

ὑγρὸν χύτλασον σεαυτὸν ἐν τοῖς στρώμασιν.

ἔπειτʼ ἐπαίνεσόν τι τῶν χαλκωμάτων,

ὀροφὴν θέασαι, κρεκάδιʼ αὐλῆς θαύμασον·
1215

ὕδωρ κατὰ χειρός· τὰς τραπέζας ἐσφέρειν·

δειπνοῦμεν· ἀπονενίμμεθʼ· ἤδη σπένδομεν.

Φιλοκλέων

πρὸς τῶν θεῶν ἐνύπνιον ἑστιώμεθα;

Βδελυκλέων

αὑλητρὶς ἐνεφύσησεν· οἱ δὲ συμπόται

εἰσὶν Θέωρος Αἰσχίνης Φᾶνος Κλέων,
1220

ξένος τις ἕτερος πρὸς κεφαλῆς Ἀκέστορος.

τούτοις ξυνὼν τὰ σκόλιʼ ὅπως δέξει καλῶς.

Φιλοκλέων

ἄληθες; ὡς οὐδεὶς Διακρίων δέξεται.

1224

Βδελυκλέων

ἐγὼ εἴσομαι· καὶ δὴ γάρ εἰμʼ ἐγὼ Κλέων,

ᾄδω δὲ πρῶτος Ἁρμοδίου· δέξαι δὲ σύ.
1225

οὐδεὶς πώποτʼ ἀνὴρ ἔγεντʼ Ἀθήναις—

Φιλοκλέων

οὐχ οὕτω γε πανοῦργος οὐδὲ κλέπτης.

Βδελυκλέων

τουτὶ σὺ δράσεις; παραπολεῖ βοώμενος·

φήσει γὰρ ἐξολεῖν σε καὶ διαφθερεῖν

καὶ τῆσδε τῆς γῆς ἐξελᾶν.
1230

Φιλοκλέων

ἐγὼ δέ γε,

ἐὰν ἀπειλῇ, νὴ Δίʼ ἕτερʼ ἀντᾴσομαι·

Φιλοκλέων

ὦνθρωφʼ, οὖτος ὁ μαιόμενος τὸ μέγα κράτος,

ἀντρέψεις ἔτι τὰν πόλιν· ἁ δʼ ἔχεται ῥοπᾶς.
1235

Βδελυκλέων

τί δʼ ὅταν Θέωρος πρὸς ποδῶν κατακείμενος

ᾄδῃ Κλέωνος λαβόμενος τῆς δεξιᾶς·

Βδελυκλέων

Ἀδμήτου λόγον ὦταῖρε μαθὼν τοὺς ἀγαθοὺς φίλει.

Βδελυκλέων

τούτῳ τί λέξεις σκόλιον;

Φιλοκλέων

ᾠδικῶς ἐγώ.

Φιλοκλέων

οὐκ ἔστιν ἀλωπεκίζειν,
1240

οὐδʼ ἀμφοτέροισι γίγνεσθαι φίλον.

Βδελυκλέων

μετὰ τοῦτον Αἰσχίνης ὁ Σέλλου δέξεται,

ἀνὴρ σοφὸς καὶ μουσικός, κᾆτʼ ᾄσεται·

Βδελυκλέων

χρήματα καὶ βίαν
1245

Κλειταγόρᾳ τε κἀμοὶ

μετὰ Θετταλῶν—

Φιλοκλέων

πολλὰ δὴ διεκόμπασας σὺ κἀγώ.

Βδελυκλέων

τουτὶ μὲν ἐπιεικῶς σύ γʼ ἐξεπίστασαι·

ὅπως δʼ ἐπὶ δεῖπνον ἐς Φιλοκτήμονος ἴμεν.
1250

παῖ παῖ, τὸ δεῖπνον Χρυσὲ συσκεύαζε νῷν,

ἵνα καὶ μεθυσθῶμεν διὰ χρόνου.

Φιλοκλέων

μηδαμῶς.

κακὸν τὸ πίνειν· ἀπὸ γὰρ οἴνου γίγνεται

καὶ θυροκοπῆσαι καὶ πατάξαι καὶ βαλεῖν,

κἄπειτʼ ἀποτίνειν ἀργύριον ἐκ κραιπάλης.
1255

Βδελυκλέων

οὔκ, ἢν ξυνῇς γʼ ἀνδράσι καλοῖς τε κἀγαθοῖς.

ἢ γὰρ παρῃτήσαντο τὸν πεπονθότα,

ἢ λόγον ἔλεξας αὐτὸς ἀστεῖόν τινα,

Αἰσωπικὸν γέλοιον ἢ Συβαριτικόν,

ὧν ἔμαθες ἐν τῷ συμποσίῳ· κᾆτʼ ἐς γέλων
1260

τὸ πρᾶγμʼ ἔτρεψας, ὥστʼ ἀφείς σʼ ἀποιχεται.

Φιλοκλέων

μαθητέον τἄρʼ ἐστὶ πολλοὺς τῶν λόγων,

εἴπερ ἀποτείσω μηδέν, ἤν τι δρῶ κακόν.

Βδελυκλέων

ἄγε νυν ἴωμεν· μηδὲν ἡμᾶς ἰσχέτω.

Translations (2)

Wasps (OCR draft) Experimental (English (Anonymous; 1938 compilation). Migrated from Perseus legacy XML; source wording and notes retained. See TEI header and migration inventory.) — 1071 focus

Leader of the First Semi-Chorus

Should any among you spectators look upon me with wonder, because of this wasp waist, or not know the meaning of this sting, I will soon dispel his ignorance. 1075 We, who wear this appendage, are the true Attic men, who alone are noble and native to the soil, the bravest of all people. We are the ones who, weapon in hand, did so much for the country, when the barbarian shed torrents of fire and smoke over our city 1080 in his relentless desire to seize our nests by force. At once we ran up, armed with lance and buckler, and, drunk with the bitter wine of anger, we gave them battle, man standing to man and rage distorting our lips. A hail of arrows hid the sky. 1085 However, by the help of the gods, we drove off the foe towards evening. Before the battle an owl had flown over our army. Then we pursued them with our lance-point in their loins as one hunts the tunny-fish; they fled and we stung them in the jaw and in the eyes, so that even now the barbarians tell each other that 1090 there is nothing in the world more to be feared than the Attic wasp.

English (Sanjaya, generated; selected passages) (OCR draft) Experimental (Source: pnadelofficial/aristophanes-sanjaya, commit c319590c139e5603e71f0699caa0663d823af8ad. Machine-generated source annotations retained; see Sanjaya import audit for coverage and limitations.) — 1071 focus

Chorus: If any of you, spectators, having seen my nature,

Chorus: Then he wonders at me, seeing me in the middle, stung through and through,

Chorus: What is our appetite for the wasp,

Chorus: Easily I will teach, even if he were unmelodious before.

Chorus: We are those to whom this 'wiggling of the nose' belongs,

1075

Chorus: The Athenians alone are legitimately born natives, indigenous,

Chorus: a most manly race and most numerous this city

Chorus: They were useful in battles, whenever the barbarian came,

Chorus: The smoke, like a whirlwind, is burning down the whole city,

Chorus: to take away by force our plans for the Anthesteria.

1080

Chorus: for immediately they will rush out with spear and with shield.

Chorus: We fought with them, having drunk sharp wine,

Chorus: A man standing beside a man, eating his tortoise shell in anger;

Chorus: And the sky could not be seen because of the arrows.

Chorus: but nevertheless we rose at dawn to wait until evening with the gods.

1085

Chorus: For an owl was flying over our army before we fought;

Chorus: and then we followed, acting like tunny-fish, into the pouches,

Chorus: but they fled, stinging with their jaws and eyebrows;

Chorus: so that among the barbarians everywhere and even now

Chorus: Let no wasp be called more manly than an Attic one.

1090

Commentary

Commentary (Sanjaya, generated; selected passages) (OCR draft) (Source: pnadelofficial/aristophanes-sanjaya, commit c319590c139e5603e71f0699caa0663d823af8ad. Machine-generated source annotations retained; see Sanjaya import audit for coverage and limitations.) focus

1073. mvp-tlg0019-tlg004-sanjaya-com-eng1-56

Line 1073

ἥτις ἡμῶν ἐστὶν ἡ ʼπίνοια τῆς ἐγκεντρίδος,

Search the Perseus Catalog for:

Search the Perseus Catalog for:

Line 1073

Current edition Experimental

Φιλοκλέων οὔτοι ποτὲ ζῶν τοῦτον ἀποδυθήσομαι, ἐπεὶ μόνος μʼ ἔσωσε παρατεταγμένον, ὅθʼ ὁ βορέας ὁ μέγας ἐπεστρατεύσατο.

Βδελυκλέων ἀγαθὸν ἔοικας οὐδὲν ἐπιθυμεῖν παθεῖν. 1125

Φιλοκλέων μὰ τὸν Δίʼ οὐ γὰρ οὐδαμῶς μοι ξύμφορον. καὶ γὰρ πρότερον ἐπανθρακίδων ἐμπλήμενος ἀπέδωκʼ ὀφείλων τῷ κναφεῖ τριώβολον.

Βδελυκλέων ἀλλʼ οὖν πεπειράσθω γʼ, ἐπειδήπερ γʼ ἅπαξ ἐμοὶ σεαυτὸν παραδέδωκας εὖ ποιεῖν. 1130

Φιλοκλέων τί οὖν κελεύεις δρᾶν με;

Βδελυκλέων τὸν τρίβωνʼ ἄφες, τηνδὶ δὲ χλαῖναν ἀναβαλοῦ τριβωνικῶς.

Φιλοκλέων ἔπειτα παῖδας χρὴ φυτεύειν καὶ τρέφειν, ὅθʼ οὑτοσί με νῦν ἀποπνῖξαι βούλεται;

Βδελυκλέων ἔχʼ ἀναβαλοῦ τηνδὶ λαβὼν καὶ μὴ λάλει. 1135

Φιλοκλέων τουτὶ τὸ κακὸν τί ἐστι πρὸς πάντων θεῶν;

Βδελυκλέων οἱ μὲν καλοῦσι Περσίδʼ οἱ δὲ καυνάκην.

Φιλοκλέων ἐγὼ δὲ σισύραν ᾠόμην Θυμαιτίδα.

Βδελυκλέων κοὐ θαῦμά γʼ· ἐς Σάρδεις γὰρ οὐκ ἐλήλυθας. ἔγνως γὰρ ἄν· νῦν δʼ οὐχὶ γιγνώσκεις. 1140

Φιλοκλέων ἐγώ; μὰ τὸν Δίʼ οὐ τοίνυν· ἀτὰρ δοκεῖ γέ μοι ἐοικέναι μάλιστα Μορύχου σάγματι.

Βδελυκλέων οὔκ, ἀλλʼ ἐν Ἐκβατάνοισι ταῦθʼ ὑφαίνεται.

Φιλοκλέων ἐν Ἐκβατάνοισι γίγνεται κρόκης χόλιξ;

Βδελυκλέων πόθεν ὦγάθʼ; ἀλλὰ τοῦτο τοῖσι βαρβάροις 1145 ὑφαίνεται πολλαῖς δαπάναις. αὕτη γέ τοι ἐρίων τάλαντον καταπέπωκε ῥᾳδίως.

Φιλοκλέων οὔκουν ἐριώλην δῆτʼ ἐχρῆν αὐτὴν καλεῖν δικαιότερον ἢ καυνάκην;

Βδελυκλέων ἔχʼ ὦγαθέ, καὶ στῆθʼ ἀναμπισχόμενος. 1150

Φιλοκλέων οἴμοι δείλαιος· ὡς θερμὸν ἡ μιαρά τί μου κατήρυγεν.

Βδελυκλέων οὐκ ἀναβαλεῖ;

Φιλοκλέων μὰ Δίʼ οὐκ ἔγωγʼ. ἀλλʼ ὦγαθέ, εἴπερ γʼ ἀνάγκη, κρίβανόν μʼ ἀμπίσχετε.

Βδελυκλέων φέρʼ ἀλλʼ ἐγώ σε περιβαλῶ· σὺ δʼ οὖν ἴθι.

Φιλοκλέων παράθου γε μέντοι καὶ κρεάγραν. 1155

Βδελυκλέων τιὴ τί δή;

Φιλοκλέων ἵνʼ ἐξέλῃς με πρὶν διερρυηκέναι.

Βδελυκλέων ἄγε νυν ὑπολύου τὰς καταράτους ἐμβάδας, τασδὶ δʼ ἀνύσας † ὑπόδυθι † τὰς Λακωνικάς.

Φιλοκλέων ἐγὼ γὰρ ἂν τλαίην ὑποδήσασθαί ποτε ἐχθρῶν παρʼ ἀνδρῶν δυσμενῆ καττύματα; 1160

Βδελυκλέων ἔνθες ποτʼ ὦ τᾶν κἀπόβαινʼ ἐρρωμένως ἐς τὴν Λακωνικὴν ἀνύσας.

Φιλοκλέων ἀκικεῖς γέ με ἐς τὴν πολεμίαν ἀποβιβάζων τὸν πόδα.

Βδελυκλέων φέρε καὶ τὸν ἕτερον.

Φιλοκλέων μηδαμῶς τοῦτόν γʼ, ἐπεὶ πάνυ μισολάκων αὐτοῦ ʼστιν εἷς τῶν δακτύλων. 1165

Βδελυκλέων οὐκ ἔστι παρὰ ταῦτʼ ἄλλα.

Φιλοκλέων κακοδαίμων ἐγώ, ὅστις ἐπὶ γήρως χίμετλον οὐδὲν λήψομαι.

Βδελυκλέων ἄνυσόν ποθʼ ὑποδησάμενος· εἶτα πλουσίως ὡδὶ προβὰς τρυφερόν τι διασαλακώνισον.

Φιλοκλέων ἰδού. θεῶ τὸ σχῆμα, καὶ σκέψαι μʼ ὅτῳ 1170 μάλιστʼ ἔοικα τὴν βάδισιν τῶν πλουσίων.

Βδελυκλέων ὅτῳ; Δοθιῆνι σκόροδον ἠμφιεσμένῳ.

Φιλοκλέων καὶ μὴν προθυμοῦμαί γε σαυλοπρωκτιᾶν.

Βδελυκλέων ἄγε νυν, ἐπιστήσει λόγους σεμνοὺς λέγειν ἀνδρῶν παρόντων πολυμαθῶν καὶ δεξιῶν; 1175

Φιλοκλέων ἔγωγε.

Βδελυκλέων τίνα δῆτʼ ἂν λέγοις;

Φιλοκλέων πολλοὺς πάνυ. πρῶτον μὲν ὡς ἡ Λάμιʼ ἁλοῦσʼ ἐπέρδετο, ἔπειτα δʼ ὡς ὁ Καρδοπίων τὴν μητέρα.

Βδελυκλέων μή ʼμοί γε μύθους, ἀλλὰ τῶν ἀνθρωπίνων, οἵους λέγομεν μάλιστα τοὺς κατʼ οἰκίαν. 1180

Φιλοκλέων ἐγᾦδα τοίνυν τῶν γε πάνυ κατʼ οἰκίαν ἐκεῖνον ὡς οὕτω ποτʼ ἦν μῦς καὶ γαλῆ.

Βδελυκλέων ὦ σκαιὲ κἀπαίδευτε, Θεογένης ἔφη τῷ κοπρολόγῳ καὶ ταῦτα λοιδορούμενος, μῦς καὶ γαλᾶς μέλλεις λέγειν ἐν ἀνδράσιν; 1185

Φιλοκλέων ποίους τινὰς δὲ χρὴ λέγειν;

Βδελυκλέων μεγαλοπρεπεῖς, ὡς ξυνεθεώρεις Ἀνδροκλεῖ καὶ Κλεισθένει.

Φιλοκλέων ἐγὼ δὲ τεθεώρηκα ποώποτʼ οὐδαμοῖ πλὴν ἐς Πάρον, καὶ ταῦτα δὔ ὀβολὼ φέρων.

Φιλοκλέων παῦε παῦʼ, οὐδὲν λέγεις. πῶς ἂν μαχέσαιτο παγκράτιον θώρακʼ ἔχων; 1195

Φιλοκλέων ἐκεῖνʼ ἐκεῖνʼ ἀνδρειότατόν γε τῶν ἐμῶν, 1200 ὅτʼ Ἐργασίωνος τὰς χάρακας ὑφειλόμην.

Βδελυκλέων ἀπολεῖς με. ποίας χάρακας; ἀλλʼ ὡς ἢ κάπρον ἐδιώκαθές ποτʼ ἢ λαγών, ἢ λαμπάδα ἔδραμες, ἀνευρὼν ὅ τι νεανικώτατον.

Φιλοκλέων ἐγᾦδα τοίνυν τό γε νεανικώτατον· 1205 ὅτε τὸν δρομέα Φάυλλον ὢν βούπαις ἔτι εἶλον διώκων λοιδορίας ψήφοιν δυοῖν.

Βδελυκλέων παὖ· ἀλλὰ δευρὶ κατακλινεὶς προσμάνθανε ξυμποτικὸς εἶναι καὶ ξυνουσιαστικός.

Φιλοκλέων πῶς οὖν κατακλινῶ; φράζʼ ἀνύσας. 1210

Βδελυκλέων εὐσχημόνως.

Φιλοκλέων ὡδὶ κελεύεις κατακλινῆναι;

Βδελυκλέων μηδαμῶς.

Φιλοκλέων πῶς δαί;

Φιλοκλέων πρὸς τῶν θεῶν ἐνύπνιον ἑστιώμεθα;

Φιλοκλέων ἄληθες; ὡς οὐδεὶς Διακρίων δέξεται.

Βδελυκλέων ἐγὼ εἴσομαι· καὶ δὴ γάρ εἰμʼ ἐγὼ Κλέων, ᾄδω δὲ πρῶτος Ἁρμοδίου· δέξαι δὲ σύ. 1225 οὐδεὶς πώποτʼ ἀνὴρ ἔγεντʼ Ἀθήναις—

Φιλοκλέων οὐχ οὕτω γε πανοῦργος οὐδὲ κλέπτης.

Βδελυκλέων τουτὶ σὺ δράσεις; παραπολεῖ βοώμενος· φήσει γὰρ ἐξολεῖν σε καὶ διαφθερεῖν καὶ τῆσδε τῆς γῆς ἐξελᾶν. 1230

Φιλοκλέων ἐγὼ δέ γε, ἐὰν ἀπειλῇ, νὴ Δίʼ ἕτερʼ ἀντᾴσομαι·

Φιλοκλέων ὦνθρωφʼ, οὖτος ὁ μαιόμενος τὸ μέγα κράτος, ἀντρέψεις ἔτι τὰν πόλιν· ἁ δʼ ἔχεται ῥοπᾶς. 1235

Βδελυκλέων τί δʼ ὅταν Θέωρος πρὸς ποδῶν κατακείμενος ᾄδῃ Κλέωνος λαβόμενος τῆς δεξιᾶς·

Βδελυκλέων Ἀδμήτου λόγον ὦταῖρε μαθὼν τοὺς ἀγαθοὺς φίλει.

Βδελυκλέων τούτῳ τί λέξεις σκόλιον;

Φιλοκλέων ᾠδικῶς ἐγώ.

Φιλοκλέων οὐκ ἔστιν ἀλωπεκίζειν, 1240 οὐδʼ ἀμφοτέροισι γίγνεσθαι φίλον.

Βδελυκλέων μετὰ τοῦτον Αἰσχίνης ὁ Σέλλου δέξεται, ἀνὴρ σοφὸς καὶ μουσικός, κᾆτʼ ᾄσεται·

Βδελυκλέων χρήματα καὶ βίαν 1245 Κλειταγόρᾳ τε κἀμοὶ μετὰ Θετταλῶν—

Φιλοκλέων πολλὰ δὴ διεκόμπασας σὺ κἀγώ.

Φιλοκλέων μηδαμῶς. κακὸν τὸ πίνειν· ἀπὸ γὰρ οἴνου γίγνεται καὶ θυροκοπῆσαι καὶ πατάξαι καὶ βαλεῖν, κἄπειτʼ ἀποτίνειν ἀργύριον ἐκ κραιπάλης. 1255

Φιλοκλέων μαθητέον τἄρʼ ἐστὶ πολλοὺς τῶν λόγων, εἴπερ ἀποτείσω μηδέν, ἤν τι δρῶ κακόν.

Βδελυκλέων ἄγε νυν ἴωμεν· μηδὲν ἡμᾶς ἰσχέτω.

Commentary

Φιλοκλέων

οὔτοι ποτὲ ζῶν τοῦτον ἀποδυθήσομαι,

ἐπεὶ μόνος μʼ ἔσωσε παρατεταγμένον,

ὅθʼ ὁ βορέας ὁ μέγας ἐπεστρατεύσατο.

Βδελυκλέων

ἀγαθὸν ἔοικας οὐδὲν ἐπιθυμεῖν παθεῖν.
1125

Φιλοκλέων

μὰ τὸν Δίʼ οὐ γὰρ οὐδαμῶς μοι ξύμφορον.

καὶ γὰρ πρότερον ἐπανθρακίδων ἐμπλήμενος

ἀπέδωκʼ ὀφείλων τῷ κναφεῖ τριώβολον.

Βδελυκλέων

ἀλλʼ οὖν πεπειράσθω γʼ, ἐπειδήπερ γʼ ἅπαξ

ἐμοὶ σεαυτὸν παραδέδωκας εὖ ποιεῖν.
1130

Φιλοκλέων

τί οὖν κελεύεις δρᾶν με;

Βδελυκλέων

τὸν τρίβωνʼ ἄφες,

τηνδὶ δὲ χλαῖναν ἀναβαλοῦ τριβωνικῶς.

Φιλοκλέων

ἔπειτα παῖδας χρὴ φυτεύειν καὶ τρέφειν,

ὅθʼ οὑτοσί με νῦν ἀποπνῖξαι βούλεται;

Βδελυκλέων

ἔχʼ ἀναβαλοῦ τηνδὶ λαβὼν καὶ μὴ λάλει.
1135

Φιλοκλέων

τουτὶ τὸ κακὸν τί ἐστι πρὸς πάντων θεῶν;

Βδελυκλέων

οἱ μὲν καλοῦσι Περσίδʼ οἱ δὲ καυνάκην.

Φιλοκλέων

ἐγὼ δὲ σισύραν ᾠόμην Θυμαιτίδα.

Βδελυκλέων

κοὐ θαῦμά γʼ· ἐς Σάρδεις γὰρ οὐκ ἐλήλυθας.

ἔγνως γὰρ ἄν· νῦν δʼ οὐχὶ γιγνώσκεις.
1140

Φιλοκλέων

ἐγώ;

μὰ τὸν Δίʼ οὐ τοίνυν· ἀτὰρ δοκεῖ γέ μοι

ἐοικέναι μάλιστα Μορύχου σάγματι.

Βδελυκλέων

οὔκ, ἀλλʼ ἐν Ἐκβατάνοισι ταῦθʼ ὑφαίνεται.

Φιλοκλέων

ἐν Ἐκβατάνοισι γίγνεται κρόκης χόλιξ;

Βδελυκλέων

πόθεν ὦγάθʼ; ἀλλὰ τοῦτο τοῖσι βαρβάροις
1145

ὑφαίνεται πολλαῖς δαπάναις. αὕτη γέ τοι

ἐρίων τάλαντον καταπέπωκε ῥᾳδίως.

Φιλοκλέων

οὔκουν ἐριώλην δῆτʼ ἐχρῆν αὐτὴν καλεῖν

δικαιότερον ἢ καυνάκην;

Βδελυκλέων

ἔχʼ ὦγαθέ,

καὶ στῆθʼ ἀναμπισχόμενος.
1150

Φιλοκλέων

οἴμοι δείλαιος·

ὡς θερμὸν ἡ μιαρά τί μου κατήρυγεν.

Βδελυκλέων

οὐκ ἀναβαλεῖ;

Φιλοκλέων

μὰ Δίʼ οὐκ ἔγωγʼ. ἀλλʼ ὦγαθέ,

εἴπερ γʼ ἀνάγκη, κρίβανόν μʼ ἀμπίσχετε.

Βδελυκλέων

φέρʼ ἀλλʼ ἐγώ σε περιβαλῶ· σὺ δʼ οὖν ἴθι.

Φιλοκλέων

παράθου γε μέντοι καὶ κρεάγραν.
1155

Βδελυκλέων

τιὴ τί δή;

Φιλοκλέων

ἵνʼ ἐξέλῃς με πρὶν διερρυηκέναι.

Βδελυκλέων

ἄγε νυν ὑπολύου τὰς καταράτους ἐμβάδας,

τασδὶ δʼ ἀνύσας † ὑπόδυθι † τὰς Λακωνικάς.

Φιλοκλέων

ἐγὼ γὰρ ἂν τλαίην ὑποδήσασθαί ποτε

ἐχθρῶν παρʼ ἀνδρῶν δυσμενῆ καττύματα;
1160

Βδελυκλέων

ἔνθες ποτʼ ὦ τᾶν κἀπόβαινʼ ἐρρωμένως

ἐς τὴν Λακωνικὴν ἀνύσας.

Φιλοκλέων

ἀκικεῖς γέ με

ἐς τὴν πολεμίαν ἀποβιβάζων τὸν πόδα.

Βδελυκλέων

φέρε καὶ τὸν ἕτερον.

Φιλοκλέων

μηδαμῶς τοῦτόν γʼ, ἐπεὶ

πάνυ μισολάκων αὐτοῦ ʼστιν εἷς τῶν δακτύλων.
1165

Βδελυκλέων

οὐκ ἔστι παρὰ ταῦτʼ ἄλλα.

Φιλοκλέων

κακοδαίμων ἐγώ,

ὅστις ἐπὶ γήρως χίμετλον οὐδὲν λήψομαι.

Βδελυκλέων

ἄνυσόν ποθʼ ὑποδησάμενος· εἶτα πλουσίως

ὡδὶ προβὰς τρυφερόν τι διασαλακώνισον.

Φιλοκλέων

ἰδού. θεῶ τὸ σχῆμα, καὶ σκέψαι μʼ ὅτῳ
1170

μάλιστʼ ἔοικα τὴν βάδισιν τῶν πλουσίων.

Βδελυκλέων

ὅτῳ; Δοθιῆνι σκόροδον ἠμφιεσμένῳ.

Φιλοκλέων

καὶ μὴν προθυμοῦμαί γε σαυλοπρωκτιᾶν.

Βδελυκλέων

ἄγε νυν, ἐπιστήσει λόγους σεμνοὺς λέγειν

ἀνδρῶν παρόντων πολυμαθῶν καὶ δεξιῶν;
1175

Φιλοκλέων

ἔγωγε.

Βδελυκλέων

τίνα δῆτʼ ἂν λέγοις;

Φιλοκλέων

πολλοὺς πάνυ.

πρῶτον μὲν ὡς ἡ Λάμιʼ ἁλοῦσʼ ἐπέρδετο,

ἔπειτα δʼ ὡς ὁ Καρδοπίων τὴν μητέρα.

Βδελυκλέων

μή ʼμοί γε μύθους, ἀλλὰ τῶν ἀνθρωπίνων,

οἵους λέγομεν μάλιστα τοὺς κατʼ οἰκίαν.
1180

Φιλοκλέων

ἐγᾦδα τοίνυν τῶν γε πάνυ κατʼ οἰκίαν

ἐκεῖνον ὡς οὕτω ποτʼ ἦν μῦς καὶ γαλῆ.

Βδελυκλέων

ὦ σκαιὲ κἀπαίδευτε, Θεογένης ἔφη

τῷ κοπρολόγῳ καὶ ταῦτα λοιδορούμενος,

μῦς καὶ γαλᾶς μέλλεις λέγειν ἐν ἀνδράσιν;
1185

Φιλοκλέων

ποίους τινὰς δὲ χρὴ λέγειν;

Βδελυκλέων

μεγαλοπρεπεῖς,

ὡς ξυνεθεώρεις Ἀνδροκλεῖ καὶ Κλεισθένει.

Φιλοκλέων

ἐγὼ δὲ τεθεώρηκα ποώποτʼ οὐδαμοῖ

πλὴν ἐς Πάρον, καὶ ταῦτα δὔ ὀβολὼ φέρων.

Φιλοκλέων

παῦε παῦʼ, οὐδὲν λέγεις.

πῶς ἂν μαχέσαιτο παγκράτιον θώρακʼ ἔχων;
1195

Φιλοκλέων

ἐκεῖνʼ ἐκεῖνʼ ἀνδρειότατόν γε τῶν ἐμῶν,
1200

ὅτʼ Ἐργασίωνος τὰς χάρακας ὑφειλόμην.

Βδελυκλέων

ἀπολεῖς με. ποίας χάρακας; ἀλλʼ ὡς ἢ κάπρον

ἐδιώκαθές ποτʼ ἢ λαγών, ἢ λαμπάδα

ἔδραμες, ἀνευρὼν ὅ τι νεανικώτατον.

Φιλοκλέων

ἐγᾦδα τοίνυν τό γε νεανικώτατον·
1205

ὅτε τὸν δρομέα Φάυλλον ὢν βούπαις ἔτι

εἶλον διώκων λοιδορίας ψήφοιν δυοῖν.

Βδελυκλέων

παὖ· ἀλλὰ δευρὶ κατακλινεὶς προσμάνθανε

ξυμποτικὸς εἶναι καὶ ξυνουσιαστικός.

Φιλοκλέων

πῶς οὖν κατακλινῶ; φράζʼ ἀνύσας.
1210

Βδελυκλέων

εὐσχημόνως.

Φιλοκλέων

ὡδὶ κελεύεις κατακλινῆναι;

Βδελυκλέων

μηδαμῶς.

Φιλοκλέων

πῶς δαί;

Φιλοκλέων

πρὸς τῶν θεῶν ἐνύπνιον ἑστιώμεθα;

Φιλοκλέων

ἄληθες; ὡς οὐδεὶς Διακρίων δέξεται.

Βδελυκλέων

ἐγὼ εἴσομαι· καὶ δὴ γάρ εἰμʼ ἐγὼ Κλέων,

ᾄδω δὲ πρῶτος Ἁρμοδίου· δέξαι δὲ σύ.
1225

οὐδεὶς πώποτʼ ἀνὴρ ἔγεντʼ Ἀθήναις—

Φιλοκλέων

οὐχ οὕτω γε πανοῦργος οὐδὲ κλέπτης.

Βδελυκλέων

τουτὶ σὺ δράσεις; παραπολεῖ βοώμενος·

φήσει γὰρ ἐξολεῖν σε καὶ διαφθερεῖν

καὶ τῆσδε τῆς γῆς ἐξελᾶν.
1230

Φιλοκλέων

ἐγὼ δέ γε,

ἐὰν ἀπειλῇ, νὴ Δίʼ ἕτερʼ ἀντᾴσομαι·

Φιλοκλέων

ὦνθρωφʼ, οὖτος ὁ μαιόμενος τὸ μέγα κράτος,

ἀντρέψεις ἔτι τὰν πόλιν· ἁ δʼ ἔχεται ῥοπᾶς.
1235

Βδελυκλέων

τί δʼ ὅταν Θέωρος πρὸς ποδῶν κατακείμενος

ᾄδῃ Κλέωνος λαβόμενος τῆς δεξιᾶς·

Βδελυκλέων

Ἀδμήτου λόγον ὦταῖρε μαθὼν τοὺς ἀγαθοὺς φίλει.

Βδελυκλέων

τούτῳ τί λέξεις σκόλιον;

Φιλοκλέων

ᾠδικῶς ἐγώ.

Φιλοκλέων

οὐκ ἔστιν ἀλωπεκίζειν,
1240

οὐδʼ ἀμφοτέροισι γίγνεσθαι φίλον.

Βδελυκλέων

μετὰ τοῦτον Αἰσχίνης ὁ Σέλλου δέξεται,

ἀνὴρ σοφὸς καὶ μουσικός, κᾆτʼ ᾄσεται·

Βδελυκλέων

χρήματα καὶ βίαν
1245

Κλειταγόρᾳ τε κἀμοὶ

μετὰ Θετταλῶν—

Φιλοκλέων

πολλὰ δὴ διεκόμπασας σὺ κἀγώ.

Φιλοκλέων

μηδαμῶς.

κακὸν τὸ πίνειν· ἀπὸ γὰρ οἴνου γίγνεται

καὶ θυροκοπῆσαι καὶ πατάξαι καὶ βαλεῖν,

κἄπειτʼ ἀποτίνειν ἀργύριον ἐκ κραιπάλης.
1255

Φιλοκλέων

μαθητέον τἄρʼ ἐστὶ πολλοὺς τῶν λόγων,

εἴπερ ἀποτείσω μηδέν, ἤν τι δρῶ κακόν.

Βδελυκλέων

ἄγε νυν ἴωμεν· μηδὲν ἡμᾶς ἰσχέτω.