Clouds. Aristophanes. . 2026-09-08.
Table of Contents
Search the Perseus Catalog for:
Search the Perseus Catalog for:
Socrates: so that, while disputing, he might escape a lawsuit.
Socrates: about to incur [a fine] when witnesses are not present.
Strepsiades: very badly and easily.
Socrates: Tell, then.
Strepsiades: And now I speak.
Strepsiades: if before yet another present lawsuit,
Strepsiades: before my name is called, may I choke myself while running.
780
Socrates: You are saying nothing.
Strepsiades: By the gods, I myself, since
Strepsiades: No one will bring a lawsuit against me after I am dead.
Socrates: You are a fool; begone, I would not teach you any longer.
Strepsiades: What? Yes, by the gods, O Socrates.
Socrates: But you will immediately forget whatever you learn.
785
Socrates: since what have you been taught first? Speak.
Strepsiades: Come, let me see: what was it first? What was it first?
Strepsiades: Where was it that we were threshing the barley, then?
Strepsiades: Alas, who was it?
Socrates: He will not perish to the crows,
Socrates: the most forgetful and clumsy little old man?
790
Strepsiades: Alas! What then, indeed, shall the wretch suffer?
Strepsiades: For I shall be ruined, having not learned to twist my tongue.
Strepsiades: But oh, Clouds, advise me to do something good.
Chorus: We, sir, advise you,
Chorus: if you have a son who has been reared,
795
Chorus: to send him in your place to learn.
Strepsiades: But he is my son, handsome and good.
Strepsiades: But he will not learn, for he is unwilling. What am I to suffer?
Chorus: But do you permit?
Strepsiades: for he is well-built and vigorous,
Strepsiades: And now from the winged women of Coisura.
800
Strepsiades: But I shall steal him; but if he does not wish,
Strepsiades: It is not possible that I will not drive them out of the house.
Strepsiades: But, having entered, wait for me a little while.
Current edition Experimental
English (Sanjaya, generated; selected passages) (OCR draft) (English) (Source: pnadelofficial/aristophanes-sanjaya, commit c319590c139e5603e71f0699caa0663d823af8ad. Machine-generated source annotations retained; see Sanjaya import audit for coverage and limitations.)
Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.
Editions (1)
Νεφέλαι Perseus (Aristophanes. Aristophanis Comoediae, Vol. 1. Hall, F. W. and Geldart, William M., editors. Oxford: Clarendon Press, 1906.) — 889-1104 focus
Δίκαιος Λόγος
χώρει δευρί, δεῖξον σαυτὸν
τοῖσι θεαταῖς, καίπερ θρασὺς ὤν.
890
χώρει δευρί, δεῖξον σαυτὸν
τοῖσι θεαταῖς, καίπερ θρασὺς ὤν.
890
Ἄδικος Λόγος
ἴθʼ ὅποι χρῄζεις. πολὺ γὰρ μᾶλλόν ʼς
ἐν τοῖς πολλοῖσι λέγων ἀπολῶ.
ἴθʼ ὅποι χρῄζεις. πολὺ γὰρ μᾶλλόν ʼς
ἐν τοῖς πολλοῖσι λέγων ἀπολῶ.
Δίκαιος Λόγος
ἀπολεῖς σύ; τίς ὤν;
ἀπολεῖς σύ; τίς ὤν;
Ἄδικος Λόγος
λόγος.
λόγος.
Δίκαιος Λόγος
ἥττων γʼ ὤν.
ἥττων γʼ ὤν.
Ἄδικος Λόγος
ἀλλά σε νικῶ τὸν ἐμοῦ κρείττω
φάσκοντʼ εἶναι.
895
ἀλλά σε νικῶ τὸν ἐμοῦ κρείττω
φάσκοντʼ εἶναι.
895
Δίκαιος Λόγος
τί σοφὸν ποιῶν;
τί σοφὸν ποιῶν;
Ἄδικος Λόγος
γνώμας καινὰς ἐξευρίσκων.
γνώμας καινὰς ἐξευρίσκων.
Δίκαιος Λόγος
ταῦτα γὰρ ἀνθεῖ διὰ τουτουσὶ
τοὺς ἀνοήτους.
ταῦτα γὰρ ἀνθεῖ διὰ τουτουσὶ
τοὺς ἀνοήτους.
Ἄδικος Λόγος
οὔκ, ἀλλὰ σοφούς.
οὔκ, ἀλλὰ σοφούς.
Δίκαιος Λόγος
ἀπολῶ σε κακῶς.
ἀπολῶ σε κακῶς.
Ἄδικος Λόγος
εἰπὲ τί ποιῶν;
900
εἰπὲ τί ποιῶν;
900
Δίκαιος Λόγος
τὰ δίκαια λέγων.
τὰ δίκαια λέγων.
Ἄδικος Λόγος
ἀλλʼ ἀνατρέψω γʼ αὔτʼ ἀντιλέγων·
οὐδὲ γὰρ εἶναι πάνυ φημὶ δίκην.
ἀλλʼ ἀνατρέψω γʼ αὔτʼ ἀντιλέγων·
οὐδὲ γὰρ εἶναι πάνυ φημὶ δίκην.
Δίκαιος Λόγος
οὐκ εἶναι φῄς;
οὐκ εἶναι φῄς;
Ἄδικος Λόγος
φέρε γὰρ ποῦ ʼστιν;
φέρε γὰρ ποῦ ʼστιν;
Δίκαιος Λόγος
παρὰ τοῖσι θεοῖς.
παρὰ τοῖσι θεοῖς.
Ἄδικος Λόγος
πῶς δῆτα δίκης οὔσης ὁ Ζεὺς
οὐκ ἀπόλωλεν τὸν πατέρʼ αὑτοῦ
905
δήσας;
πῶς δῆτα δίκης οὔσης ὁ Ζεὺς
οὐκ ἀπόλωλεν τὸν πατέρʼ αὑτοῦ
905
δήσας;
Δίκαιος Λόγος
αἰβοῖ τουτὶ καὶ δὴ
χωρεῖ τὸ κακόν· δότε μοι λεκάνην.
αἰβοῖ τουτὶ καὶ δὴ
χωρεῖ τὸ κακόν· δότε μοι λεκάνην.
Ἄδικος Λόγος
τυφογέρων εἶ κἀνάρμοστος.
τυφογέρων εἶ κἀνάρμοστος.
Δίκαιος Λόγος
καταπύγων εἶ κἀναίσχυντος.
καταπύγων εἶ κἀναίσχυντος.
Ἄδικος Λόγος
ῥόδα μʼ εἴρηκας.
910
ῥόδα μʼ εἴρηκας.
910
Δίκαιος Λόγος
καὶ βωμολόχος.
καὶ βωμολόχος.
Ἄδικος Λόγος
κρίνεσι στεφανοῖς.
κρίνεσι στεφανοῖς.
Δίκαιος Λόγος
καὶ πατραλοίας.
καὶ πατραλοίας.
Ἄδικος Λόγος
χρυσῷ πάττων μʼ οὐ γιγνώσκεις.
χρυσῷ πάττων μʼ οὐ γιγνώσκεις.
Δίκαιος Λόγος
οὐ δῆτα πρὸ τοῦ γʼ, ἀλλὰ μολύβδῳ.
οὐ δῆτα πρὸ τοῦ γʼ, ἀλλὰ μολύβδῳ.
Ἄδικος Λόγος
νῦν δέ γε κόσμος τοῦτʼ ἐστὶν ἐμοί.
νῦν δέ γε κόσμος τοῦτʼ ἐστὶν ἐμοί.
Δίκαιος Λόγος
θρασὺς εἶ πολλοῦ.
915
θρασὺς εἶ πολλοῦ.
915
Ἄδικος Λόγος
σὺ δέ γʼ ἀρχαῖος.
σὺ δέ γʼ ἀρχαῖος.
Δίκαιος Λόγος
διὰ σὲ δὲ φοιτᾶν
οὐδεὶς ἐθέλει τῶν μειρακίων·
καὶ γνωσθήσει ποτʼ Ἀθηναίοις
οἶα διδάσκεις τοὺς ἀνοήτους.
920
διὰ σὲ δὲ φοιτᾶν
οὐδεὶς ἐθέλει τῶν μειρακίων·
καὶ γνωσθήσει ποτʼ Ἀθηναίοις
οἶα διδάσκεις τοὺς ἀνοήτους.
Ἄδικος Λόγος
αὐχμεῖς αἰσχρῶς.
920
αὐχμεῖς αἰσχρῶς.
920
Δίκαιος Λόγος
σὺ δέ γʼ εὖ πράττεις.
καίτοι πρότερόν γʼ ἐπτώχευες,
Τήλεφος εἶναι Μυσὸς φάσκων,
ἐκ πηριδίου
γνώμας τρώγων Πανδελετείους.
σὺ δέ γʼ εὖ πράττεις.
καίτοι πρότερόν γʼ ἐπτώχευες,
Τήλεφος εἶναι Μυσὸς φάσκων,
ἐκ πηριδίου
γνώμας τρώγων Πανδελετείους.
Ἄδικος Λόγος
ὤμοι σοφίας —
925
ὤμοι σοφίας —
925
Δίκαιος Λόγος
ὤμοι μανίας —
ὤμοι μανίας —
Ἄδικος Λόγος
ἧς ἐμνήσθης —
ἧς ἐμνήσθης —
Δίκαιος Λόγος
τῆς σῆς, πόλεώς θʼ ἥτις σε τρέφει
λυμαινόμενον τοῖς μειρακίοις.
τῆς σῆς, πόλεώς θʼ ἥτις σε τρέφει
λυμαινόμενον τοῖς μειρακίοις.
Ἄδικος Λόγος
οὐχὶ διδάξεις τοῦτον Κρόνος ὤν.
οὐχὶ διδάξεις τοῦτον Κρόνος ὤν.
Δίκαιος Λόγος
εἴπερ γʼ αὐτὸν σωθῆναι χρὴ
930
καὶ μὴ λαλιὰν μόνον ἀσκῆσαι.
εἴπερ γʼ αὐτὸν σωθῆναι χρὴ
930
καὶ μὴ λαλιὰν μόνον ἀσκῆσαι.
Ἄδικος Λόγος
δεῦρʼ ἴθι, τοῦτον δʼ ἔα μαίνεσθαι.
δεῦρʼ ἴθι, τοῦτον δʼ ἔα μαίνεσθαι.
Δίκαιος Λόγος
κλαύσει, τὴν χεῖρʼ ἢν ἐπιβάλλῃς.
κλαύσει, τὴν χεῖρʼ ἢν ἐπιβάλλῃς.
Χορός
παύσασθε μάχης καὶ λοιδορίας.
ἀλλʼ ἐπίδειξαι σύ τε τοὺς προτέρους
935
ἅττʼ ἐδίδασκες, σύ τε τὴν καινὴν
παίδευσιν, ὅπως ἂν ἀκούσας σφῷν
ἀντιλεγόντοιν κρίνας φοιτᾷ.
παύσασθε μάχης καὶ λοιδορίας.
ἀλλʼ ἐπίδειξαι σύ τε τοὺς προτέρους
935
ἅττʼ ἐδίδασκες, σύ τε τὴν καινὴν
παίδευσιν, ὅπως ἂν ἀκούσας σφῷν
ἀντιλεγόντοιν κρίνας φοιτᾷ.
Δίκαιος Λόγος
δρᾶν ταῦτʼ ἐθέλω.
δρᾶν ταῦτʼ ἐθέλω.
Ἄδικος Λόγος
κἄγωγʼ ἐθέλω.
κἄγωγʼ ἐθέλω.
Χορός
φέρε δὴ πότερος λέξει πρότερος;
940
φέρε δὴ πότερος λέξει πρότερος;
940
Ἄδικος Λόγος
τούτῳ δώσω·
κᾆτʼ ἐκ τούτων ὧν ἂν λέξῃ
ῥηματίοισιν καινοῖς αὐτὸν
καὶ διανοίαις κατατοξεύσω.
τὸ τελευταῖον δʼ, ἢν ἀναγρύζῃ,
945
τὸ πρόσωπον ἅπαν καὶ τὠφθαλμὼ
κεντούμενος ὥσπερ ὑπʼ ἀνθρηνῶν
ὑπὸ τῶν γνωμῶν ἀπολεῖται.
τούτῳ δώσω·
κᾆτʼ ἐκ τούτων ὧν ἂν λέξῃ
ῥηματίοισιν καινοῖς αὐτὸν
καὶ διανοίαις κατατοξεύσω.
τὸ τελευταῖον δʼ, ἢν ἀναγρύζῃ,
945
τὸ πρόσωπον ἅπαν καὶ τὠφθαλμὼ
κεντούμενος ὥσπερ ὑπʼ ἀνθρηνῶν
ὑπὸ τῶν γνωμῶν ἀπολεῖται.
Χορός
νῦν δείξετον τὼ πισύνω τοῖς περιδεξίοισι
λόγοισι καὶ φροντίσι καὶ γνωμοτύποις μερίμναις,
950
ὁπότερος αὐτοῖν λέγων ἀμείνων φανήσεται.
νῦν γὰρ ἅπας ἐνθάδε κίνδυνος ἀνεῖται σοφίας,
955
ἧς πέρι τοῖς ἐμοῖς φίλοις ἐστὶν ἀγὼν μέγιστος.
νῦν δείξετον τὼ πισύνω τοῖς περιδεξίοισι
λόγοισι καὶ φροντίσι καὶ γνωμοτύποις μερίμναις,
950
ὁπότερος αὐτοῖν λέγων ἀμείνων φανήσεται.
νῦν γὰρ ἅπας ἐνθάδε κίνδυνος ἀνεῖται σοφίας,
955
ἧς πέρι τοῖς ἐμοῖς φίλοις ἐστὶν ἀγὼν μέγιστος.
Χορός
ἀλλʼ ὦ πολλοῖς τοὺς πρεσβυτέρους ἤθεσι χρηστοῖς στεφανώσας,
ῥῆξον φωνὴν ᾗτινι χαίρεις, καὶ τὴν σαυτοῦ φύσιν εἰπέ.
960
ἀλλʼ ὦ πολλοῖς τοὺς πρεσβυτέρους ἤθεσι χρηστοῖς στεφανώσας,
ῥῆξον φωνὴν ᾗτινι χαίρεις, καὶ τὴν σαυτοῦ φύσιν εἰπέ.
960
Δίκαιος Λόγος
λέξω τοίνυν τὴν ἀρχαίαν παιδείαν ὡς διέκειτο,
ὅτʼ ἐγὼ τὰ δίκαια λέγων ἤνθουν καὶ σωφροσύνη ʼνενόμιστο.
πρῶτον μὲν ἔδει παιδὸς φωνὴν γρύξαντος μηδὲν ἀκοῦσαι·
εἶτα βαδίζειν ἐν ταῖσιν ὁδοῖς εὐτάκτως ἐς κιθαριστοῦ
τοὺς κωμήτας γυμνοὺς ἁθρόους, κεἰ κριμνώδη κατανείφοι.
965
εἶτʼ αὖ προμαθεῖν ᾆσμʼ ἐδίδασκεν τὼ μηρὼ μὴ ξυνέχοντας,
ἢ
Παλλάδα περσέπολιν δεινὰν ἢ
τηλέπορόν τι βόαμα,
ἐντειναμένους τὴν ἁρμονίαν, ἣν οἱ πατέρες παρέδωκαν.
εἰ δέ τις αὐτῶν βωμολοχεύσαιτʼ ἢ κάμψειέν τινα καμπήν,
οἵας οἱ νῦν τὰς κατὰ Φρῦνιν ταύτας τὰς δυσκολοκάμπτους,
970
ἐπετρίβετο τυπτόμενος πολλὰς ὡς τὰς Μούσας ἀφανίζων.
ἐν παιδοτρίβου δὲ καθίζοντας τὸν μηρὸν ἔδει προβαλέσθαι
τοὺς παῖδας, ὅπως τοῖς ἔξωθεν μηδὲν δείξειαν ἀπηνές·
εἶτʼ αὖ πάλιν αὖθις ἀνιστάμενον συμψῆσαι, καὶ προνοεῖσθαι
975
εἴδωλον τοῖσιν ἐρασταῖσιν τῆς ἥβης μὴ καταλείπειν.
ἠλείψατο δʼ ἂν τοὐμφαλοῦ οὐδεὶς παῖς ὑπένερθεν τότʼ ἄν, ὥστε
τοῖς αἰδοίοισι δρόσος καὶ χνοῦς ὥσπερ μήλοισιν ἐπήνθει·
οὐδʼ ἂν μαλακὴν φυρασάμενος τὴν φωνὴν πρὸς τὸν ἐραστὴν
αὐτὸς ἑαυτὸν προαγωγεύων τοῖς ὀφθαλμοῖς ἐβάδιζεν,
980
οὐδʼ ἀνελέσθαι δειπνοῦντʼ ἐξῆν καὶ κεφάλαιον ῥαφανῖδος,
οὐδʼ ἄννηθον τῶν πρεσβυτέρων ἁρπάζειν οὐδὲ σέλινον,
οὐδʼ ὀψοφαγεῖν οὐδὲ κιχλίζειν οὐδʼ ἴσχειν τὼ πόδʼ ἐναλλάξ.
λέξω τοίνυν τὴν ἀρχαίαν παιδείαν ὡς διέκειτο,
ὅτʼ ἐγὼ τὰ δίκαια λέγων ἤνθουν καὶ σωφροσύνη ʼνενόμιστο.
πρῶτον μὲν ἔδει παιδὸς φωνὴν γρύξαντος μηδὲν ἀκοῦσαι·
εἶτα βαδίζειν ἐν ταῖσιν ὁδοῖς εὐτάκτως ἐς κιθαριστοῦ
τοὺς κωμήτας γυμνοὺς ἁθρόους, κεἰ κριμνώδη κατανείφοι.
965
εἶτʼ αὖ προμαθεῖν ᾆσμʼ ἐδίδασκεν τὼ μηρὼ μὴ ξυνέχοντας,
ἢ
Παλλάδα περσέπολιν δεινὰν ἢ
τηλέπορόν τι βόαμα,
ἐντειναμένους τὴν ἁρμονίαν, ἣν οἱ πατέρες παρέδωκαν.
εἰ δέ τις αὐτῶν βωμολοχεύσαιτʼ ἢ κάμψειέν τινα καμπήν,
οἵας οἱ νῦν τὰς κατὰ Φρῦνιν ταύτας τὰς δυσκολοκάμπτους,
970
ἐπετρίβετο τυπτόμενος πολλὰς ὡς τὰς Μούσας ἀφανίζων.
ἐν παιδοτρίβου δὲ καθίζοντας τὸν μηρὸν ἔδει προβαλέσθαι
τοὺς παῖδας, ὅπως τοῖς ἔξωθεν μηδὲν δείξειαν ἀπηνές·
εἶτʼ αὖ πάλιν αὖθις ἀνιστάμενον συμψῆσαι, καὶ προνοεῖσθαι
975
εἴδωλον τοῖσιν ἐρασταῖσιν τῆς ἥβης μὴ καταλείπειν.
ἠλείψατο δʼ ἂν τοὐμφαλοῦ οὐδεὶς παῖς ὑπένερθεν τότʼ ἄν, ὥστε
τοῖς αἰδοίοισι δρόσος καὶ χνοῦς ὥσπερ μήλοισιν ἐπήνθει·
οὐδʼ ἂν μαλακὴν φυρασάμενος τὴν φωνὴν πρὸς τὸν ἐραστὴν
αὐτὸς ἑαυτὸν προαγωγεύων τοῖς ὀφθαλμοῖς ἐβάδιζεν,
980
οὐδʼ ἀνελέσθαι δειπνοῦντʼ ἐξῆν καὶ κεφάλαιον ῥαφανῖδος,
οὐδʼ ἄννηθον τῶν πρεσβυτέρων ἁρπάζειν οὐδὲ σέλινον,
οὐδʼ ὀψοφαγεῖν οὐδὲ κιχλίζειν οὐδʼ ἴσχειν τὼ πόδʼ ἐναλλάξ.
Ἄδικος Λόγος
ἀρχαῖά γε καὶ Διιπολιώδη καὶ τεττίγων ἀνάμεστα
καὶ Κηκείδου καὶ Βουφονίων.
985
985b
ἀρχαῖά γε καὶ Διιπολιώδη καὶ τεττίγων ἀνάμεστα
καὶ Κηκείδου καὶ Βουφονίων.
985
Δίκαιος Λόγος
ἀλλʼ οὖν ταῦτʼ ἐστὶν ἐκεῖνα,
ἐξ ὧν ἄνδρας Μαραθωνομάχας ἡμὴ παίδευσις ἔθρεψεν.
σὺ δὲ τοὺς νῦν εὐθὺς ἐν ἱματίοισι διδάσκεις ἐντετυλίχθαι·
ὥστε μʼ ἀπάγχεσθʼ, ὅταν ὀρχεῖσθαι Παναθηναίοις δέον αὐτοὺς
τὴν ἀσπίδα τῆς κωλῆς προέχων ἀμελῇ τῆς Τριτογενείας.
πρὸς ταῦτʼ ὦ μειράκιον θαρρῶν ἐμὲ τὸν κρείττω λόγον αἱροῦ·
990
κἀπιστήσει μισεῖν ἀγορὰν καὶ βαλανείων ἀπέχεσθαι,
καὶ τοῖς αἰσχροῖς αἰσχύνεσθαι, κἂν σκώπτῃ τίς σε φλέγεσθαι·
καὶ τῶν θάκων τοῖς πρεσβυτέροις ὑπανίστασθαι προσιοῦσιν,
καὶ μὴ περὶ τοὺς σαυτοῦ γονέας σκαιουργεῖν, ἄλλο τε μηδὲν
αἰσχρὸν ποιεῖν, ὅτι τῆς αἰδοῦς μέλλεις τἄγαλμʼ ἀναπλάττειν·
995
μηδʼ εἰς ὀρχηστρίδος εἰσᾴττειν, ἵνα μὴ πρὸς ταῦτα κεχηνὼς
μήλῳ βληθεὶς ὑπὸ πορνιδίου τῆς εὐκλείας ἀποθραυσθῇς·
μηδʼ ἀντειπεῖν τῷ πατρὶ μηδέν, μηδʼ Ἰαπετὸν καλέσαντα
μνησικακῆσαι τὴν ἡλικίαν ἐξ ἧς ἐνεοττοτροφήθης.
1000
ἀλλʼ οὖν ταῦτʼ ἐστὶν ἐκεῖνα,
ἐξ ὧν ἄνδρας Μαραθωνομάχας ἡμὴ παίδευσις ἔθρεψεν.
σὺ δὲ τοὺς νῦν εὐθὺς ἐν ἱματίοισι διδάσκεις ἐντετυλίχθαι·
ὥστε μʼ ἀπάγχεσθʼ, ὅταν ὀρχεῖσθαι Παναθηναίοις δέον αὐτοὺς
τὴν ἀσπίδα τῆς κωλῆς προέχων ἀμελῇ τῆς Τριτογενείας.
πρὸς ταῦτʼ ὦ μειράκιον θαρρῶν ἐμὲ τὸν κρείττω λόγον αἱροῦ·
990
κἀπιστήσει μισεῖν ἀγορὰν καὶ βαλανείων ἀπέχεσθαι,
καὶ τοῖς αἰσχροῖς αἰσχύνεσθαι, κἂν σκώπτῃ τίς σε φλέγεσθαι·
καὶ τῶν θάκων τοῖς πρεσβυτέροις ὑπανίστασθαι προσιοῦσιν,
καὶ μὴ περὶ τοὺς σαυτοῦ γονέας σκαιουργεῖν, ἄλλο τε μηδὲν
αἰσχρὸν ποιεῖν, ὅτι τῆς αἰδοῦς μέλλεις τἄγαλμʼ ἀναπλάττειν·
995
μηδʼ εἰς ὀρχηστρίδος εἰσᾴττειν, ἵνα μὴ πρὸς ταῦτα κεχηνὼς
μήλῳ βληθεὶς ὑπὸ πορνιδίου τῆς εὐκλείας ἀποθραυσθῇς·
μηδʼ ἀντειπεῖν τῷ πατρὶ μηδέν, μηδʼ Ἰαπετὸν καλέσαντα
μνησικακῆσαι τὴν ἡλικίαν ἐξ ἧς ἐνεοττοτροφήθης.
Ἄδικος Λόγος
εἰ ταῦτʼ ὦ μειράκιον πείσει τούτῳ, νὴ τὸν Διόνυσον
1000
τοῖς Ἱπποκράτους υἱέσιν εἴξεις καὶ σε καλοῦσι βλιτομάμμαν.
εἰ ταῦτʼ ὦ μειράκιον πείσει τούτῳ, νὴ τὸν Διόνυσον
1000
τοῖς Ἱπποκράτους υἱέσιν εἴξεις καὶ σε καλοῦσι βλιτομάμμαν.
Δίκαιος Λόγος
ἀλλʼ οὖν λιπαρός γε καὶ εὐανθὴς ἐν γυμνασίοις διατρίψεις,
οὐ στωμύλλων κατὰ τὴν ἀγορὰν τριβολεκτράπελʼ οἷάπερ οἱ νῦν,
οὐδʼ ἑλκόμενος περὶ πραγματίου γλισχραντιλογεξεπιτρίπτου·
ἀλλʼ εἰς Ἀκαδήμειαν κατιὼν ὑπὸ ταῖς μορίαις ἀποθρέξει
1005
στεφανωσάμενος καλάμῳ λευκῷ μετὰ σώφρονος ἡλικιώτου,
μίλακος ὄζων καὶ ἀπραγμοσύνης καὶ λεύκης φυλλοβολούσης,
ἦρος ἐν ὥρᾳ χαίρων, ὁπόταν πλάτανος πτελέᾳ ψιθυρίζῃ.
ἀλλʼ οὖν λιπαρός γε καὶ εὐανθὴς ἐν γυμνασίοις διατρίψεις,
οὐ στωμύλλων κατὰ τὴν ἀγορὰν τριβολεκτράπελʼ οἷάπερ οἱ νῦν,
οὐδʼ ἑλκόμενος περὶ πραγματίου γλισχραντιλογεξεπιτρίπτου·
ἀλλʼ εἰς Ἀκαδήμειαν κατιὼν ὑπὸ ταῖς μορίαις ἀποθρέξει
1005
στεφανωσάμενος καλάμῳ λευκῷ μετὰ σώφρονος ἡλικιώτου,
μίλακος ὄζων καὶ ἀπραγμοσύνης καὶ λεύκης φυλλοβολούσης,
ἦρος ἐν ὥρᾳ χαίρων, ὁπόταν πλάτανος πτελέᾳ ψιθυρίζῃ.
Δίκαιος Λόγος
ἢν ταῦτα ποιῇς ἁγὼ φράζω,
καὶ πρὸς τούτοις προσέχῃς τὸν νοῦν,
1010
ἕξεις ἀεὶ
στῆθος λιπαρόν, χροιὰν λαμπράν,
ὤμους μεγάλους, γλῶτταν βαιάν,
πυγὴν μεγάλην, πόσθην μικράν.
ἢν δʼ ἅπερ οἱ νῦν ἐπιτηδεύῃς,
1015
πρῶτα μὲν ἕξεις
χροιὰν ὠχράν, ὤμους μικρούς,
στῆθος λεπτόν, γλῶτταν μεγάλην,
πυγὴν μικράν, κωλῆν μεγάλην,
ψήφισμα μακρόν, καὶ σʼ ἀναπείσει
1020
τὸ μὲν αἰσχρὸν ἅπαν καλὸν ἡγεῖσθαι,
τὸ καλὸν δʼ αἰσχρόν·
καὶ πρὸς τούτοις τῆς Ἀντιμάχου
καταπυγοσύνης ἀναπλήσει.
ἢν ταῦτα ποιῇς ἁγὼ φράζω,
καὶ πρὸς τούτοις προσέχῃς τὸν νοῦν,
1010
ἕξεις ἀεὶ
στῆθος λιπαρόν, χροιὰν λαμπράν,
ὤμους μεγάλους, γλῶτταν βαιάν,
πυγὴν μεγάλην, πόσθην μικράν.
ἢν δʼ ἅπερ οἱ νῦν ἐπιτηδεύῃς,
1015
πρῶτα μὲν ἕξεις
χροιὰν ὠχράν, ὤμους μικρούς,
στῆθος λεπτόν, γλῶτταν μεγάλην,
πυγὴν μικράν, κωλῆν μεγάλην,
ψήφισμα μακρόν, καὶ σʼ ἀναπείσει
1020
τὸ μὲν αἰσχρὸν ἅπαν καλὸν ἡγεῖσθαι,
τὸ καλὸν δʼ αἰσχρόν·
καὶ πρὸς τούτοις τῆς Ἀντιμάχου
καταπυγοσύνης ἀναπλήσει.
Χορός
ὦ καλλίπυργον σοφίαν κλεινοτάτην ἐπασκῶν,
ὡς ἡδύ σου τοῖσι λόγοις σῶφρον ἔπεστιν ἄνθος.
1025
†εὐδαίμονες δʼ ἦσαν ἄρʼ οἱ ζῶντες τότʼ ἐπὶ
τῶν προτέρων†· πρὸς τάδε σʼ ὦ κομψοπρεπῆ μοῦσαν ἔχων,
1030
δεῖ σε λέγειν τι καινόν, ὡς ηὐδοκίμηκεν ἁνήρ.
ὦ καλλίπυργον σοφίαν κλεινοτάτην ἐπασκῶν,
ὡς ἡδύ σου τοῖσι λόγοις σῶφρον ἔπεστιν ἄνθος.
1025
†εὐδαίμονες δʼ ἦσαν ἄρʼ οἱ ζῶντες τότʼ ἐπὶ
τῶν προτέρων†· πρὸς τάδε σʼ ὦ κομψοπρεπῆ μοῦσαν ἔχων,
1030
δεῖ σε λέγειν τι καινόν, ὡς ηὐδοκίμηκεν ἁνήρ.
Χορός
δεινῶν δέ σοι βουλευμάτων ἔοικε δεῖν πρὸς αὐτόν,
εἴπερ τὸν ἄνδρʼ ὑπερβαλεῖ καὶ μὴ γέλωτʼ ὀφλήσεις.
1035
δεινῶν δέ σοι βουλευμάτων ἔοικε δεῖν πρὸς αὐτόν,
εἴπερ τὸν ἄνδρʼ ὑπερβαλεῖ καὶ μὴ γέλωτʼ ὀφλήσεις.
1035
Ἄδικος Λόγος
καὶ μὴν πάλαι γʼ ἐπνιγόμην τὰ σπλάγχνα κἀπεθύμουν
ἅπαντα ταῦτʼ ἐναντίαις γνώμαισι συνταράξαι.
ἐγὼ γὰρ ἥττων μὲν λόγος διʼ αὐτὸ τοῦτʼ ἐκλήθην
ἐν τοῖσι φροντισταῖσιν, ὅτι πρώτιστος ἐπενόησα
τοῖσιν νόμοις καὶ ταῖς δίκαις τἀναντίʼ ἀντιλέξαι.
1040
καὶ τοῦτο πλεῖν ἢ μυρίων ἔστʼ ἄξιον στατήρων,
αἱρούμενον τοὺς ἥττονας λόγους ἔπειτα νικᾶν.
σκέψαι δὲ τὴν παίδευσιν ᾗ πέποιθεν ὡς ἐλέγξω,
ὅστις σε θερμῷ φησι λοῦσθαι πρῶτον οὐκ ἐάσειν.
καίτοι τίνα γνώμην ἔχων ψέγεις τὰ θερμὰ λουτρά;
1045
καὶ μὴν πάλαι γʼ ἐπνιγόμην τὰ σπλάγχνα κἀπεθύμουν
ἅπαντα ταῦτʼ ἐναντίαις γνώμαισι συνταράξαι.
ἐγὼ γὰρ ἥττων μὲν λόγος διʼ αὐτὸ τοῦτʼ ἐκλήθην
ἐν τοῖσι φροντισταῖσιν, ὅτι πρώτιστος ἐπενόησα
τοῖσιν νόμοις καὶ ταῖς δίκαις τἀναντίʼ ἀντιλέξαι.
1040
καὶ τοῦτο πλεῖν ἢ μυρίων ἔστʼ ἄξιον στατήρων,
αἱρούμενον τοὺς ἥττονας λόγους ἔπειτα νικᾶν.
σκέψαι δὲ τὴν παίδευσιν ᾗ πέποιθεν ὡς ἐλέγξω,
ὅστις σε θερμῷ φησι λοῦσθαι πρῶτον οὐκ ἐάσειν.
καίτοι τίνα γνώμην ἔχων ψέγεις τὰ θερμὰ λουτρά;
1045
Δίκαιος Λόγος
ὁτιὴ κάκιστόν ἐστι καὶ δειλὸν ποιεῖ τὸν ἄνδρα.
ὁτιὴ κάκιστόν ἐστι καὶ δειλὸν ποιεῖ τὸν ἄνδρα.
Ἄδικος Λόγος
ἐπίσχες· εὐθὺς γάρ σʼ ἔχω μέσον λαβὼν ἄφυκτον.
καί μοι φράσον, τῶν τοῦ Διὸς παίδων τίνʼ ἄνδρʼ ἄριστον
ψυχὴν νομίζεις, εἰπέ, καὶ πλείστους πόνους πονῆσαι.
ἐπίσχες· εὐθὺς γάρ σʼ ἔχω μέσον λαβὼν ἄφυκτον.
καί μοι φράσον, τῶν τοῦ Διὸς παίδων τίνʼ ἄνδρʼ ἄριστον
ψυχὴν νομίζεις, εἰπέ, καὶ πλείστους πόνους πονῆσαι.
Δίκαιος Λόγος
ἐγὼ μὲν οὐδένʼ Ἡρακλέους βελτίονʼ ἄνδρα κρίνω.
1050
ἐγὼ μὲν οὐδένʼ Ἡρακλέους βελτίονʼ ἄνδρα κρίνω.
1050
Ἄδικος Λόγος
ποῦ ψυχρὰ δῆτα πώποτʼ εἶδες Ἡράκλεια λουτρά;
καίτοι τίς ἀνδρειότερος ἦν;
ποῦ ψυχρὰ δῆτα πώποτʼ εἶδες Ἡράκλεια λουτρά;
καίτοι τίς ἀνδρειότερος ἦν;
Δίκαιος Λόγος
ταῦτʼ ἐστὶ ταῦτʼ ἐκεῖνα,
ἃ τῶν νεανίσκων ἀεὶ διʼ ἡμέρας λαλούντων
πλῆρες τὸ βαλανεῖον ποιεῖ, κενὰς δὲ τὰς παλαίστρας.
ταῦτʼ ἐστὶ ταῦτʼ ἐκεῖνα,
ἃ τῶν νεανίσκων ἀεὶ διʼ ἡμέρας λαλούντων
πλῆρες τὸ βαλανεῖον ποιεῖ, κενὰς δὲ τὰς παλαίστρας.
Ἄδικος Λόγος
εἶτʼ ἐν ἀγορᾷ τὴν διατριβὴν ψέγεις· ἐγὼ δʼ ἐπαινῶ.
1055
εἰ γὰρ πονηρὸν ἦν, Ὅμηρος οὐδέποτʼ ἂν ἐποίει
τὸν Νέστορʼ ἀγορητὴν ἂν οὐδὲ τοὺς σοφοὺς ἅπαντας.
ἄνειμι δῆτʼ ἐντεῦθεν ἐς τὴν γλῶτταν, ἣν ὁδὶ μὲν
οὔ φησι χρῆναι τοὺς νέους ἀσκεῖν, ἐγὼ δέ φημι.
καὶ σωφρονεῖν αὖ φησι χρῆναι· δύο κακὼ μεγίστω.
1060
ἐπεὶ σὺ διὰ τὸ σωφρονεῖν τῷ πώποτʼ εἶδες ἤδη
ἀγαθάν τι γενόμενον, φράσον, καί μʼ ἐξέλεγξον εἰπών.
εἶτʼ ἐν ἀγορᾷ τὴν διατριβὴν ψέγεις· ἐγὼ δʼ ἐπαινῶ.
1055
εἰ γὰρ πονηρὸν ἦν, Ὅμηρος οὐδέποτʼ ἂν ἐποίει
τὸν Νέστορʼ ἀγορητὴν ἂν οὐδὲ τοὺς σοφοὺς ἅπαντας.
ἄνειμι δῆτʼ ἐντεῦθεν ἐς τὴν γλῶτταν, ἣν ὁδὶ μὲν
οὔ φησι χρῆναι τοὺς νέους ἀσκεῖν, ἐγὼ δέ φημι.
καὶ σωφρονεῖν αὖ φησι χρῆναι· δύο κακὼ μεγίστω.
1060
ἐπεὶ σὺ διὰ τὸ σωφρονεῖν τῷ πώποτʼ εἶδες ἤδη
ἀγαθάν τι γενόμενον, φράσον, καί μʼ ἐξέλεγξον εἰπών.
Δίκαιος Λόγος
πολλοῖς. ὁ γοῦν Πηλεὺς ἔλαβε διὰ τοῦτο τὴν μάχαιραν.
πολλοῖς. ὁ γοῦν Πηλεὺς ἔλαβε διὰ τοῦτο τὴν μάχαιραν.
Ἄδικος Λόγος
μάχαιραν; ἀστεῖόν γε κέρδος ἔλαβεν ὁ κακοδαίμων.
Ὑπέρβολος δʼ οὑκ τῶν λύχνων πλεῖν ἢ τάλαντα πολλὰ
1065
εἴληφε διὰ πονηρίαν, ἀλλʼ οὐ μὰ Δίʼ οὐ μάχαιραν.
1067
μάχαιραν; ἀστεῖόν γε κέρδος ἔλαβεν ὁ κακοδαίμων.
Ὑπέρβολος δʼ οὑκ τῶν λύχνων πλεῖν ἢ τάλαντα πολλὰ
1065
εἴληφε διὰ πονηρίαν, ἀλλʼ οὐ μὰ Δίʼ οὐ μάχαιραν.
Δίκαιος Λόγος
καὶ τὴν Θέτιν γʼ ἔγημε διὰ τὸ σωφρονεῖν ὁ Πηλεύς.
καὶ τὴν Θέτιν γʼ ἔγημε διὰ τὸ σωφρονεῖν ὁ Πηλεύς.
Ἄδικος Λόγος
κᾆτʼ ἀπολιποῦσά γʼ αὐτὸν ᾤχετʼ· οὐ γὰρ ἦν ὑβριστὴς
οὐδʼ ἡδὺς ἐν τοῖς στρώμασιν τὴν νύκτα παννυχίζειν·
γυνὴ δὲ σιναμωρουμένη χαίρει· σὺ δʼ εἶ Κρόνιππος.
1070
σκέψαι γὰρ ὦ μειράκιον ἐν τῷ σωφρονεῖν ἅπαντα
ἅνεστιν, ἡδονῶν θʼ ὅσων μέλλεις ἀποστερεῖσθαι,
παίδων γυναικῶν κοττάβων ὄψων πότων κιχλισμῶν.
καίτοι τί σοι ζῆν ἄξιον, τούτων ἐὰν στερηθῇς;
εἶεν. πάρειμʼ ἐντεῦθεν ἐς τὰς τῆς φύσεως ἀνάγκας.
1075
ἥμαρτες, ἠράσθης, ἐμοίχευσάς τι, κᾆτʼ ἐλήφθης·
ἀπόλωλας· ἀδύνατος γὰρ εἶ λέγειν. ἐμοὶ δʼ ὁμιλῶν
χρῶ τῇ φύσει, σκίρτα, γέλα, νόμιζε μηδὲν αἰσχρόν.
μοιχὸς γὰρ ἢν τύχῃς ἁλούς, τάδʼ ἀντερεῖς πρὸς αὐτόν,
ὡς οὐδὲν ἠδίκηκας· εἶτʼ ἐς τὸν Δίʼ ἐπανενεγκεῖν,
1080
κἀκεῖνος ὡς ἥττων ἔρωτός ἐστι καὶ γυναικῶν·
καίτοι σὺ θνητὸς ὢν θεοῦ πῶς μεῖζον ἂν δύναιο;
κᾆτʼ ἀπολιποῦσά γʼ αὐτὸν ᾤχετʼ· οὐ γὰρ ἦν ὑβριστὴς
οὐδʼ ἡδὺς ἐν τοῖς στρώμασιν τὴν νύκτα παννυχίζειν·
γυνὴ δὲ σιναμωρουμένη χαίρει· σὺ δʼ εἶ Κρόνιππος.
1070
σκέψαι γὰρ ὦ μειράκιον ἐν τῷ σωφρονεῖν ἅπαντα
ἅνεστιν, ἡδονῶν θʼ ὅσων μέλλεις ἀποστερεῖσθαι,
παίδων γυναικῶν κοττάβων ὄψων πότων κιχλισμῶν.
καίτοι τί σοι ζῆν ἄξιον, τούτων ἐὰν στερηθῇς;
εἶεν. πάρειμʼ ἐντεῦθεν ἐς τὰς τῆς φύσεως ἀνάγκας.
1075
ἥμαρτες, ἠράσθης, ἐμοίχευσάς τι, κᾆτʼ ἐλήφθης·
ἀπόλωλας· ἀδύνατος γὰρ εἶ λέγειν. ἐμοὶ δʼ ὁμιλῶν
χρῶ τῇ φύσει, σκίρτα, γέλα, νόμιζε μηδὲν αἰσχρόν.
μοιχὸς γὰρ ἢν τύχῃς ἁλούς, τάδʼ ἀντερεῖς πρὸς αὐτόν,
ὡς οὐδὲν ἠδίκηκας· εἶτʼ ἐς τὸν Δίʼ ἐπανενεγκεῖν,
1080
κἀκεῖνος ὡς ἥττων ἔρωτός ἐστι καὶ γυναικῶν·
καίτοι σὺ θνητὸς ὢν θεοῦ πῶς μεῖζον ἂν δύναιο;
Δίκαιος Λόγος
τί δʼ ἢν ῥαφανιδωθῇ πιθόμενός σοι τέφρᾳ τε τιλθῇ,
ἕξει τινὰ γνώμην λέγειν τὸ μὴ εὐρύπρωκτος εἶναι;
τί δʼ ἢν ῥαφανιδωθῇ πιθόμενός σοι τέφρᾳ τε τιλθῇ,
ἕξει τινὰ γνώμην λέγειν τὸ μὴ εὐρύπρωκτος εἶναι;
Ἄδικος Λόγος
ἢν δʼ εὐρύπρωκτος ᾖ, τί πείσεται κακόν;
1085
ἢν δʼ εὐρύπρωκτος ᾖ, τί πείσεται κακόν;
1085
Δίκαιος Λόγος
τί μὲν οὖν ἂν ἔτι μεῖζον πάθοι τούτου ποτέ;
τί μὲν οὖν ἂν ἔτι μεῖζον πάθοι τούτου ποτέ;
Ἄδικος Λόγος
τί δῆτʼ ἐρεῖς, ἢν τοῦτο νικηθῇς ἐμοῦ;
τί δῆτʼ ἐρεῖς, ἢν τοῦτο νικηθῇς ἐμοῦ;
Δίκαιος Λόγος
σιγήσομαι. τί δʼ ἄλλο;
σιγήσομαι. τί δʼ ἄλλο;
Ἄδικος Λόγος
φέρε δή μοι φράσον·
συνηγοροῦσιν ἐκ τίνων;
φέρε δή μοι φράσον·
συνηγοροῦσιν ἐκ τίνων;
Δίκαιος Λόγος
ἐξ εὐρυπρώκτων.
1090
ἐξ εὐρυπρώκτων.
1090
Ἄδικος Λόγος
πείθομαι.
τί δαί; τραγῳδοῦσʼ ἐκ τίνων;
πείθομαι.
τί δαί; τραγῳδοῦσʼ ἐκ τίνων;
Δίκαιος Λόγος
ἐξ εὐρυπρώκτων.
ἐξ εὐρυπρώκτων.
Ἄδικος Λόγος
εὖ λέγεις.
δημηγοροῦσι δʼ ἐκ τίνων;
εὖ λέγεις.
δημηγοροῦσι δʼ ἐκ τίνων;
Δίκαιος Λόγος
ἐξ εὐρυπρώκτων.
ἐξ εὐρυπρώκτων.
Ἄδικος Λόγος
ἆρα δῆτʼ
ἔγνωκας ὡς οὐδὲν λέγεις;
1095
καὶ τῶν θεατῶν ὁπότεροι
πλείους σκόπει.
ἆρα δῆτʼ
ἔγνωκας ὡς οὐδὲν λέγεις;
1095
καὶ τῶν θεατῶν ὁπότεροι
πλείους σκόπει.
Δίκαιος Λόγος
καὶ δὴ σκοπῶ.
καὶ δὴ σκοπῶ.
Ἄδικος Λόγος
τί δῆθʼ ὁρᾷς;
τί δῆθʼ ὁρᾷς;
Δίκαιος Λόγος
πολὺ πλείονας νὴ τοὺς θεοὺς
τοὺς εὐρυπρώκτους· τουτονὶ
γοῦν οἶδʼ ἐγὼ κἀκεινονὶ
1100
καὶ τὸν κομήτην τουτονί.
πολὺ πλείονας νὴ τοὺς θεοὺς
τοὺς εὐρυπρώκτους· τουτονὶ
γοῦν οἶδʼ ἐγὼ κἀκεινονὶ
1100
καὶ τὸν κομήτην τουτονί.
Ἄδικος Λόγος
τί δῆτʼ ἐρεῖς;
τί δῆτʼ ἐρεῖς;
Δίκαιος Λόγος
ἡττήμεθʼ· ὦ κινούμενοι
πρὸς τῶν θεῶν δέξασθέ μου
θοἰμάτιον, ὡς
ἐξαυτομολῶ πρὸς ὑμᾶς.
ἡττήμεθʼ· ὦ κινούμενοι
πρὸς τῶν θεῶν δέξασθέ μου
θοἰμάτιον, ὡς
ἐξαυτομολῶ πρὸς ὑμᾶς.
Translations (1)
Clouds Perseus (Aristophanes. The Comedies of Aristophanes, Vol. I. Hickie, William James, translator. Bohn: London, 1853.) — 776 focus
Socrates.
How, when engaged in a lawsuit, you could overturn the suit, when you were about to be cast, because you had no witnesses.
How, when engaged in a lawsuit, you could overturn the suit, when you were about to be cast, because you had no witnesses.
Strepsiades.
Most readily and easily.
Most readily and easily.
Socrates.
Tell me, pray.
Tell me, pray.
Strepsiades.
Well now, I’ll tell you. If, while one suit was still pending, before mine was called on, I were to run away and hang myself.
Well now, I’ll tell you. If, while one suit was still pending, before mine was called on, I were to run away and hang myself.
Socrates.
You talk nonsense.
You talk nonsense.
Strepsiades.
By the gods, would I! For no one will bring action against me when I am dead.
By the gods, would I! For no one will bring action against me when I am dead.
Socrates.
You talk nonsense. Begone; I can’t teach you any longer.
You talk nonsense. Begone; I can’t teach you any longer.
Strepsiades.
Why so? Yea, by the gods, O Socrates!
Why so? Yea, by the gods, O Socrates!
Socrates.
You straightaway forget whatever you learn. For what now was the first thing you were taught? Tell me.
785
You straightaway forget whatever you learn. For what now was the first thing you were taught? Tell me.
785
Strepsiades.
Come, let me see: nay, what was the first? What was the fist? Nay, what was the thing in which we knead our flour? Ah me! What was it?
Come, let me see: nay, what was the first? What was the fist? Nay, what was the thing in which we knead our flour? Ah me! What was it?
Socrates.
Will you not pack off to the devil, you most forgetful and most stupid old man?
Will you not pack off to the devil, you most forgetful and most stupid old man?
Strepsiades.
Ah me, what then, pray will become of me, wretched man? For I shall be utterly undone, if I do not learn to ply the tongue. Come, O ye Clouds, give me some good advice.
Ah me, what then, pray will become of me, wretched man? For I shall be utterly undone, if I do not learn to ply the tongue. Come, O ye Clouds, give me some good advice.
Chorus.
We, old man, advise you, if you have a son grown up, to send him to learn in your stead.
We, old man, advise you, if you have a son grown up, to send him to learn in your stead.
Strepsiades.
Well, I have a fine, handsome son, but he is not willing to learn. What must I do?
Well, I have a fine, handsome son, but he is not willing to learn. What must I do?
Chorus.
But do you permit him?
But do you permit him?
Strepsiades.
Yes, for he is robust in body, and in good health, and is come of the high-plumed dames of Coesyra. I will go for him, and if he be not willing, I will certainly drive him from my house.
To Socrates. Go in and wait for me a short time.
Exit.Yes, for he is robust in body, and in good health, and is come of the high-plumed dames of Coesyra. I will go for him, and if he be not willing, I will certainly drive him from my house.
To Socrates. Go in and wait for me a short time.