Στρεψιάδης
πέμπτη, τετράς, τρίτη, μετὰ ταύτην δευτέρα,
εἶθʼ ἣν ἐγὼ μάλιστα πασῶν ἡμερῶν
δέδοικα καὶ πέφρικα καὶ βδελύττομαι,
εὐθὺς μετὰ ταύτην ἔσθʼ ἕνη τε καὶ νέα.
πᾶς γάρ τις ὀμνὺς οἷς ὀφείλων τυγχάνω,
1135
θείς μοι πρυτανεῖʼ ἀπολεῖν μέ φησι κἀξολεῖν,
κἀμοῦ μέτριά τε καὶ δίκαιʼ αἰτουμένου,
ὦ δαιμόνιε τὸ μέν τι νυνὶ μὴ λάβῃς,
τὸ δʼ ἀναβαλοῦ μοι, τὸ δʼ ἄφες, οὔ φασίν ποτε
οὕτως ἀπολήψεσθʼ, ἀλλὰ λοιδοροῦσί με
1140
ὡς ἄδικός εἰμι, καὶ δικάσεσθαί φασί μοι.
νῦν οὖν δικαζέσθων· ὀλίγον γάρ μοι μέλει,
εἴπερ μεμάθηκεν εὖ λέγειν Φειδιππίδης.
τάχα δʼ εἴσομαι κόψας τὸ φροντιστήριον.
παῖ, ἠμί, παῖ παῖ.
1145
Σωκράτης
Στρεψιάδην ἀσπάζομαι.
Στρεψιάδης
κἄγωγέ σʼ· ἀλλὰ τουτονὶ πρῶτον λαβέ·
χρὴ γὰρ ἐπιθαυμάζειν τι τὸν διδάσκαλον.
καί μοι τὸν υἱὸν εἰ μεμάθηκε τὸν λόγον
ἐκεῖνον εἴφʼ ὃν ἀρτίως εἰσήγαγες.
Σωκράτης
μεμάθηκεν.
1150
Στρεψιάδης
εὖ γʼ ὦ παμβασίλειʼ Ἀπαιόλη.
Σωκράτης
ὥστʼ ἀποφύγοις ἂν ἥντινʼ ἂν βούλῃ δίκην.
Στρεψιάδης
κεἰ μάρτυρες παρῆσαν, ὅτʼ ἐδανειζόμην;
Σωκράτης
πολλῷ γε μᾶλλον, κἂν παρῶσι χίλιοι.
1154
Στρεψιάδης
βοάσομαί τἄρα τὰν ὑπέρτονον
βοάν. ἰὼ κλάετʼ ὦ ʼβολοστάται
1155
αὐτοί τε καὶ τἀρχαῖα καὶ τόκοι τόκων·
οὐδὲν γὰρ ἄν με φλαῦρον ἐργάσαισθʼ ἔτι,
οἷος ἐμοὶ τρέφεται
τοῖσδʼ ἐνὶ δώμασι παῖς,
ἀμφήκει γλώττῃ λάμπων,
1160
πρόβολος ἐμός, σωτὴρ δόμοις, ἐχθροῖς βλάβη,
λυσανίας πατρῴων μεγάλων κακῶν·
ὃν κάλεσον τρέχων ἔνδοθεν ὡς ἐμέ.
Σωκράτης
ὦ τέκνον ὦ παῖ ἔξελθʼ οἴκων,
1165
ἄιε σοῦ πατρός.
ὅδʼ ἐκεῖνος ἀνήρ.
Στρεψιάδης
ὦ φίλος ὦ φίλος.
Σωκράτης
ἄπιθι συλλαβών.
1170
Στρεψιάδης
ἰὼ ἰὼ τέκνον, ἰὼ ἰοῦ ἰοῦ.
1170
ὡς ἥδομαί σου πρῶτα τὴν χρόαν ἰδών.
νῦν μέν γʼ ἰδεῖν εἶ πρῶτον ἐξαρνητικὸς
κἀντιλογικός, καὶ τοῦτο τοὐπιχώριον
ἀτεχνῶς ἐπανθεῖ, τὸ
τί λέγεις σύ; καὶ δοκεῖν
ἀδικοῦντʼ ἀδικεῖσθαι καὶ κακουργοῦντʼ οἶδʼ ὅτι·
1175
ἐπὶ τοῦ προσώπου τʼ ἐστὶν Ἀττικὸν βλέπος.
νῦν οὖν ὅπως σώσεις μʼ, ἐπεὶ κἀπώλεσας.
Φειδιππίδης
φοβεῖ δὲ δὴ τί;
Στρεψιάδης
τὴν ἕνην τε καὶ νέαν.
Φειδιππίδης
ἕνη γάρ ἐστι καὶ νέα τις ἡμέρα;
Στρεψιάδης
εἰς ἥν γε θήσειν τὰ πρυτανεῖά φασί μοι.
1180
Φειδιππίδης
ἀπολοῦσʼ ἄρʼ αὔθʼ οἱ θέντες· οὐ γὰρ ἔσθʼ ὅπως
μίʼ ἡμέρα γένοιτʼ ἂν ἡμέρα δύο.
Στρεψιάδης
οὐκ ἂν γένοιτο;
Φειδιππίδης
πῶς γάρ; εἰ μή πέρ γʼ ἅμα
αὑτὴ γένοιτʼ ἂν γραῦς τε καὶ νέα γυνή.
Στρεψιάδης
καὶ μὴν νενόμισταί γʼ.
1185
Φειδιππίδης
οὐ γάρ, οἶμαι, τὸν νόμον
ἴσασιν ὀρθῶς ὅ τι νοεῖ.
Στρεψιάδης
νοεῖ δὲ τί;
Φειδιππίδης
ὁ Σόλων ὁ παλαιὸς ἦν φιλόδημος τὴν φύσιν.
Στρεψιάδης
τουτὶ μὲν οὐδέν πω πρὸς ἕνην τε καὶ νέαν.
Φειδιππίδης
ἐκεῖνος οὖν τὴν κλῆσιν ἐς δύʼ ἡμέρας
ἔθηκεν, ἔς γε τὴν ἕνην τε καὶ νέαν,
1190
ἵνʼ αἱ θέσεις γίγνοιντο τῇ νουμηνίᾳ.
Στρεψιάδης
ἵνα δὴ τί τὴν ἕνην προσέθηχʼ;
Φειδιππίδης
ἵνʼ ὦ μέλε
παρόντες οἱ φεύγοντες ἡμέρᾳ μιᾷ
πρότερον ἀπαλλάττοινθʼ ἑκόντες, εἰ δὲ μή,
ἕωθεν ὑπανιῷντο τῇ νουμηνία.
1195
Στρεψιάδης
πῶς οὐ δέχονται δῆτα τῇ νουμηνίᾳ
ἁρχαὶ τὰ πρυτανεῖʼ, ἀλλʼ ἕνῃ τε καὶ νέᾳ;
Φειδιππίδης
ὅπερ οἱ προτένθαι γὰρ δοκοῦσί μοι ποιεῖν·
ὅπως τάχιστα τὰ πρυτανεῖʼ ὑφελοίατο,
διὰ τοῦτο προὐτένθευσαν ἡμέρᾳ μιᾷ.
1200
Στρεψιάδης
εὖ γʼ· ὦ κακοδαίμονες, τί κάθησθʼ ἀβέλτεροι,
ἡμέτερα κέρδη τῶν σοφῶν ὄντες, λίθοι,
ἀριθμός, πρόβατʼ ἄλλως, ἀμφορῆς νενησμένοι;
ὥστʼ εἰς ἐμαυτὸν καὶ τὸν υἱὸν τουτονὶ
ἐπʼ εὐτυχίαισιν ᾀστέον μοὐγκώμιον.
1205
Στρεψιάδης
μάκαρ ὦ Στρεψίαδες,
αὐτός τʼ ἔφυς ὡς σοφὸς
χοἶον τὸν υἱὸν τρέφεις,
φήσουσι δή μʼ οἱ φίλοι
χοἰ δημόται
1210
ζηλοῦντες ἡνίκʼ ἂν σὺ νικᾷς λέγων τὰς δίκας.
ἀλλʼ εἰσάγων σε βούλομαι πρῶτον ἑστιᾶσαι.
Πασίας
εἶτʼ ἄνδρα τῶν αὑτοῦ τι χρὴ προϊέναι;
οὐδέποτέ γʼ, ἀλλὰ κρεῖττον εὐθὺς ἦν τότε
1215
ἀπερυθριᾶσαι μᾶλλον ἢ σχεῖν πράγματα,
ὅτε τῶν ἐμαυτοῦ γʼ ἕνεκα νυνὶ χρημάτων
ἕλκω σε κλητεύσοντα, καὶ γενήσομαι
ἐχθρὸς ἔτι πρὸς τούτοισιν ἀνδρὶ δημότῃ.
ἀτὰρ οὐδέποτέ γε τὴν πατρίδα καταισχυνῶ
1220
ζῶν, ἀλλὰ καλοῦμαι Στρεψιάδην —
Στρεψιάδης
τίς οὑτοσί;
Πασίας
ἐς τὴν ἕνην τε καὶ νέαν.
Στρεψιάδης
μαρτύρομαι,
ὅτι ἐς δύʼ εἶπεν ἡμέρας. τοῦ χρήματος;
Πασίας
τῶν δώδεκα μνῶν, ἃς ἔλαβες ὠνούμενος
τὸν ψαρὸν ἵππον.
1225
Στρεψιάδης
ἵππον; οὐκ ἀκούετε;
ὃν πάντες ὑμεῖς ἴστε μισοῦνθʼ ἱππικήν.
Πασίας
καὶ νὴ Δίʼ ἀποδώσειν γʼ ἐπώμνυς τοὺς θεούς.
Στρεψιάδης
μὰ τὸν Δίʼ οὐ γάρ πω τότʼ ἐξηπίστατο
Φειδιππίδης μοι τὸν ἀκατάβλητον λόγον.
Πασίας
νῦν δὲ διὰ τοῦτʼ ἔξαρνος εἶναι διανοεῖ;
1230
Στρεψιάδης
τί γὰρ ἄλλʼ ἂν ἀπολαύσαιμι τοῦ μαθήματος;
Πασίας
καὶ ταῦτʼ ἐθελήσεις ἀπομόσαι μοι τοὺς θεοὺς
ἵνʼ ἂν κελεύσω ʼγώ σε;
Στρεψιάδης
τοὺς ποίους θεούς;
Πασίας
τὸν Δία, τὸν Ἑρμῆν, τὸν Ποσειδῶ.
Στρεψιάδης
νὴ Δία
κἂν προσκαταθείην γʼ ὥστʼ ὀμόσαι τριώβολον.
1235
Πασίας
ἀπόλοιο τοίνυν ἕνεκʼ ἀναιδείας ἔτι.
Στρεψιάδης
ἁλσὶν διασμηχθεὶς ὄναιτʼ ἂν οὑτοσί.
Πασίας
οἴμʼ ὡς καταγελᾷς.
Στρεψιάδης
ἓξ χοᾶς χωρήσεται.
Πασίας
οὔ τοι μὰ τὸν Δία τὸν μέγαν καὶ τοὺς θεοὺς
ἐμοῦ καταπροίξει.
1240
Στρεψιάδης
θαυμασίως ἥσθην θεοῖς,
καὶ Ζεὺς γέλοιος ὀμνύμενος τοῖς εἰδόσιν.
Πασίας
ἦ μὴν σὺ τούτων τῷ χρόνῳ δώσεις δίκην.
ἀλλʼ εἴτʼ ἀποδώσεις μοι τὰ χρήματʼ εἴτε μή,
ἀπόπεμψον ἀποκρινάμενος.
Στρεψιάδης
ἔχε νυν ἥσυχος.
ἐγὼ γὰρ αὐτίκʼ ἀποκρινοῦμαί σοι σαφῶς.
1245
Πασίας
τί σοι δοκεῖ δράσειν;
Μάρτυς
ἀποδώσειν μοι δοκεῖ.
Στρεψιάδης
ποῦ ʼσθʼ οὗτος ἁπαιτῶν με τἀργύριον; λέγε
τουτὶ τί ἔστι;
Πασίας
τοῦθʼ ὅ τι ἐστί; κάρδοπος.
Στρεψιάδης
ἔπειτʼ ἀπαιτεῖς τἀργύριον τοιοῦτος ὤν;
οὐκ ἂν ἀποδοίην οὐδʼ ἂν ὀβολὸν οὐδενί,
1250
ὅστις καλέσειε κάρδοπον τὴν καρδόπην.
Πασίας
οὐκ ἄρʼ ἀποδώσεις;
Στρεψιάδης
οὐχ ὅσον γέ μʼ εἰδέναι.
οὔκουν ἀνύσας τι θᾶττον ἀπολιταργιεῖς
ἀπὸ τῆς θύρας;
Πασίας
ἄπειμι, καὶ τοῦτʼ ἴσθʼ ὅτι
θήσω πρυτανεῖʼ ἢ μηκέτι ζῴην ἐγώ.
1255
Στρεψιάδης
καὶ προσαπολεῖς ἄρʼ αὐτὰ πρὸς ταῖς δώδεκα.
καίτοι σε τοῦτό γʼ οὐχὶ βούλομαι παθεῖν,
ὁτιὴ ʼκάλεσας εὐηθικῶς τὴν κάρδοπον.
1259
Αμυνίας
ἰώ μοί μοι.
Στρεψιάδης
ἔα.
1260
τίς οὑτοσί ποτʼ ἔσθʼ ὁ θρηνῶν; οὔτι που
τῶν Καρκίνου τις δαιμόνων ἐφθέγξατο;
Αμυνίας
τί δʼ ὅστις εἰμὶ τοῦτο βούλεσθʼ εἰδέναι;
ἀνὴρ κακοδαίμων.
Στρεψιάδης
κατὰ σεαυτόν νυν τρέπου.
Αμυνίας
ὦ σκληρὲ δαῖμον, ὦ τύχαι θραυσάντυγες
ἵππων ἐμῶν, ὦ Παλλὰς ὥς μʼ ἀπώλεσας.
1265
Στρεψιάδης
τί δαί σε Τληπόλεμός ποτʼ εἴργασται κακόν;
Αμυνίας
μὴ σκῶπτέ μʼ ὦ τᾶν, ἀλλά μοι τὰ χρήματα
τὸν υἱὸν ἀποδοῦναι κέλευσον ἅλαβεν,
ἄλλως τε μέντοι καὶ κακῶς πεπραγότι.
Στρεψιάδης
τὰ ποῖα ταῦτα χρήμαθʼ;
1270
Αμυνίας
ἁδανείσατο.
Στρεψιάδης
κακῶς ἄρʼ ὄντως εἶχες, ὥς γʼ ἐμοὶ δοκεῖς.
Αμυνίας
ἵππους ἐλαύνων ἐξέπεσον νὴ τοὺς θεούς.
Στρεψιάδης
τί δῆτα ληρεῖς ὥσπερ ἀπʼ ὄνου καταπεσών;
Αμυνίας
ληρῶ, τὰ χρήματʼ ἀπολαβεῖν εἰ βούλομαι;
Στρεψιάδης
οὐκ ἔσθʼ ὅπως σύ γʼ αὐτὸς ὑγιαίνεις.
1275
Αμυνίας
τί δαί;
Στρεψιάδης
τὸν ἐγκέφαλον ὥσπερ σεσεῖσθαί μοι δοκεῖς.
Αμυνίας
σὺ δὲ νὴ τὸν Ἑρμῆν προσκεκλήσεσθαί γέ μοι,
εἰ μὴ ʼποδώσεις τἀργύριον.
Στρεψιάδης
κάτειπέ νυν,
πότερα νομίζεις καινὸν ἀεὶ τὸν Δία
ὕειν ὕδωρ ἑκάστοτʼ, ἢ τὸν ἥλιον
1280
ἕλκειν κάτωθεν ταὐτὸ τοῦθʼ ὕδωρ πάλιν;
Αμυνίας
οὐκ οἶδʼ ἔγωγʼ ὁπότερον, οὐδέ μοι μέλει.
Στρεψιάδης
πῶς οὖν ἀπολαβεῖν τἀργύριον δίκαιος εἶ,
εἰ μηδὲν οἶσθα τῶν μετεώρων πραγμάτων;
Αμυνίας
ἀλλʼ εἰ σπανίζεις, τἀργυρίου μοι τὸν τόκον
1285
ἀπόδοτε·
Στρεψιάδης
τοῦτο δʼ ἔσθʼ ὁ τόκος τί θηρίον;
Αμυνίας
τί δʼ ἄλλο γʼ ἢ κατὰ μῆνα καὶ καθʼ ἡμέραν
πλέον πλέον τἀργύριον ἀεὶ γίγνεται
ὑπορρέοντος τοῦ χρόνου;
Στρεψιάδης
καλῶς λέγεις.
τί δῆτα; τὴν θάλατταν ἔσθʼ ὅτι πλείονα
1290
νυνὶ νομίζεις ἢ πρὸ τοῦ;
Αμυνίας
μὰ Δίʼ ἀλλʼ ἴσην.
οὐ γὰρ δίκαιον πλείονʼ εἶναι.
Στρεψιάδης
κᾆτα πῶς
αὕτη μὲν ὦ κακόδαιμον οὐδὲν γίγνεται
ἐπιρρεόντων τῶν ποταμῶν πλείων, σὺ δὲ
ζητεῖς ποιῆσαι τἀργύριον πλεῖον τὸ σόν;
1295
οὐκ ἀποδιώξει σαυτὸν ἀπὸ τῆς οἰκίας;
φέρε μοι τὸ κέντρον.
Αμυνίας
ταῦτʼ ἐγὼ μαρτύρομαι.
Στρεψιάδης
ὕπαγε. τί μέλλεις; οὐκ ἐλᾷς ὦ σαμφόρα;
Αμυνίας
ταῦτʼ οὐχ ὕβρις δῆτʼ ἐστίν;
Στρεψιάδης
ᾄξεις; ἐπιαλῶ
κεντῶν ὑπὸ τὸν πρωκτόν σε τὸν σειραφόρον.
1300
φεύγεις; ἔμελλόν σʼ ἆρα κινήσειν ἐγὼ
αὐτοῖς τροχοῖς τοῖς σοῖσι καὶ ξυνωρίσιν.
Clouds. Aristophanes. ed. F. W. Hall, ed. William M. Geldart. Oxford. 1906.
Sponsored by Perseus Project, Tufts University.
Funding provided by The Annenberg CPB/Project.