Aristophanes Acharnians 490

Χορός

τί δράσεις; τί φήσεις; εὖ ἴσθι νυν

490

ἀναίσχυντος ὢν σιδηροῦς τʼ ἀνήρ,

ὅστις παρασχὼν τῇ πόλει τὸν αὐχένα

ἅπασι μέλλεις εἷς λέγειν τἀναντία.

ἁνὴρ οὐ τρέμει τὸ πρᾶγμʼ. εἶά νυν,

ἐπειδήπερ αὐτὸς αἱρεῖ, λέγε.

495

Δικαιόπολις

μή μοι φθονήσητʼ ἄνδρες οἱ θεώμενοι,

εἰ πτωχὸς ὢν ἔπειτʼ ἐν Ἀθηναίοις λέγειν

μέλλω περὶ τῆς πόλεως, τρυγῳδίαν ποιῶν.

τὸ γὰρ δίκαιον οἶδε καὶ τρυγῳδία.

500

ἐγὼ δὲ λέξω δεινὰ μὲν δίκαια δέ.

οὐ γάρ με νῦν γε διαβαλεῖ Κλέων ὅτι

ξένων παρόντων τὴν πόλιν κακῶς λέγω.

αὐτοὶ γάρ ἐσμεν οὑπὶ Ληναίῳ τʼ ἀγών,

κοὔπω ξένοι πάρεισιν· οὔτε γὰρ φόροι

505

ἥκουσιν οὔτʼ ἐκ τῶν πόλεων οἱ ξύμμαχοι·

ἀλλʼ ἐσμὲν αὐτοὶ νῦν γε περιεπτισμένοι·

τοὺς γὰρ μετοίκους ἄχυρα τῶν ἀστῶν λέγω.

ἐγὼ δὲ μισῶ μὲν Λακεδαιμονίους σφόδρα,

καὐτοῖς ὁ Ποσειδῶν οὑπὶ Ταινάρῳ θεὸς

510

σείσας ἅπασιν ἐμβάλοι τὰς οἰκίας·

κἀμοὶ γάρ ἐστʼ ἀμπέλια διακεκομμένα.

ἀτὰρ φίλοι γὰρ οἱ παρόντες ἐν λόγῳ,

τί ταῦτα τοὺς Λάκωνας αἰτιώμεθα;

ἡμῶν γὰρ ἄνδρες, κοὐχὶ τὴν πόλιν λέγω,

515

μέμνησθε τοῦθʼ ὅτι οὐχὶ τὴν πόλιν λέγω,

ἀλλʼ ἀνδράρια μοχθηρά, παρακεκομμένα,

ἄτιμα καὶ παράσημα καὶ παράξενα,

ἐσυκοφάντει Μεγαρέων τὰ χλανίσκια·

κεἴ που σίκυον ἴδοιεν ἢ λαγῴδιον

520

ἢ χοιρίδιον ἢ σκόροδον ἢ χόνδρους ἅλας,

ταῦτʼ ἦν Μεγαρικὰ κἀπέπρατʼ αὐθημερόν.

καὶ ταῦτα μὲν δὴ σμικρὰ κἀπιχώρια,

πόρνην δὲ Σιμαίθαν ἰόντες Μεγαράδε

νεανίαι κλέπτουσι μεθυσοκότταβοι·

525

κᾆθʼ οἱ Μεγαρῆς ὀδύναις πεφυσιγγωμένοι

ἀντεξέκλεψαν Ἀσπασίας πόρνα δύο·

κἀντεῦθεν ἀρχὴ τοῦ πολέμου κατερράγη

Ἕλλησι πᾶσιν ἐκ τριῶν λαικαστριῶν.

ἐντεῦθεν ὀργῇ Περικλέης οὑλύμπιος

530

ἤστραπτʼ ἐβρόντα ξυνεκύκα τὴν Ἑλλάδα,

ἐτίθει νόμους ὥσπερ σκόλια γεγραμμένους,

ὡς χρὴ Μεγαρέας μήτε γῇ μήτʼ ἐν ἀγορᾷ

μήτʼ ἐν θαλάττῃ μήτʼ ἐν οὐρανῷ μένειν.

ἐντεῦθεν οἱ Μεγαρῆς, ὅτε δὴ ʼπείνων βάδην,

535

Λακεδαιμονίων ἐδέοντο τὸ ψήφισμʼ ὅπως

μεταστραφείη τὸ διὰ τὰς λαικαστρίας·

κοὐκ ἠθέλομεν ἡμεῖς δεομένων πολλάκις.

κἀντεῦθεν ἤδη πάταγος ἦν τῶν ἀσπίδων.

ἐρεῖ τις, οὐ χρῆν· ἀλλὰ τί ἐχρῆν, εἴπατε.

540

541

φέρʼ εἰ Λακεδαιμονίων τις ἐκπλεύσας σκάφει

ἀπέδοτο φήνας κυνίδιον Σεριφίων,

καθῆσθʼ ἂν ἐν δόμοισιν; ἦ πολλοῦ γε δεῖ·

καὶ κάρτα μέντἂν εὐθέως καθείλκετε

τριακοσίας ναῦς, ἦν δʼ ἂν ἡ πόλις πλέα

545

θορύβου στρατιωτῶν, περὶ τριηράρχου βοῆς,

μισθοῦ διδομένου, παλλαδίων χρυσουμένων,

στοᾶς στεναχούσης, σιτίων μετρουμένων,

ἀσκῶν, τροπωτήρων, κάδους ὠνουμένων,

σκορόδων, ἐλαῶν, κρομμύων ἐν δικτύοις,

550

στεφάνων, τριχίδων, αὐλητρίδων, ὑπωπίων·

τὸ νεώριον δʼ αὖ κωπέων πλατουμένων,

τύλων ψοφούντων, θαλαμιῶν τροπουμένων,

αὐλῶν, κελευστῶν, νιγλάρων, συριγμάτων.

ταῦτʼ οἶδʼ ὅτι ἂν ἐδρᾶτε· τὸν δὲ Τήλεφον

555

οὐκ οἰόμεσθα; νοῦς ἄρʼ ἡμῖν οὐκ ἔνι.

Ἡμιχόριον Α

ἄληθες ὦπίτριπτε καί μιαρώτατε;

ταυτὶ σὺ τολμᾷς πτωχὸς ὢν ἡμᾶς λέγειν,

καὶ συκοφάντης εἴ τις ἦν ὠνείδισας;

Ἡμιχόριον Β

νὴ τὸν Ποσειδῶ καὶ λέγει γʼ ἅπερ λέγει

560

δίκαια πάντα κοὐδὲν αὐτῶν ψεύδεται.

Ἡμιχόριον Α

εἶτʼ εἰ δίκαια, τοῦτον εἰπεῖν αὔτʼ ἐχρῆν;

ἀλλʼ οὔτι χαίρων ταῦτα τολμήσει λέγειν.

Ἡμιχόριον Β

οὗτος σὺ ποῖ θεῖς; οὐ μενεῖς; ὡς εἰ θενεῖς

τὸν ἄνδρα τοῦτον, αὐτὸς ἀρθήσει τάχα.

565

Ἡμιχόριον Α

ἰὼ Λάμαχʼ ὦ βλέπων ἀστραπάς,

βοήθησον ὦ γοργολόφα φανείς,

ἰὼ Λάμαχʼ ὦ φίλʼ ὦ φυλέτα·

εἴτε τις ἔστι ταξίαρχος ἢ στρατηγὸς ἢ

τειχομάχας ἀνήρ, βοηθησάτω

570

τις ἀνύσας. ἐγὼ γὰρ ἔχομαι μέσος.

Λάμαχος

πόθεν βοῆς ἤκουσα πολεμιστηρίας;

ποῖ χρὴ βοηθεῖν; ποῖ κυδοιμὸν ἐμβαλεῖν;

τίς Γοργόνʼ ἐξήγειρεν ἐκ τοῦ σάγματος;

Δικαιόπολις

ὦ Λάμαχʼ ἥρως, τῶν λόφων καὶ τῶν λόχων.

575

Ἡμιχόριον Α

ὦ Λάμαχʼ, οὐ γὰρ οὗτος ἅνθρωπος πάλαι

ἅπασαν ἡμῶν τὴν πόλιν κακορροθεῖ;

Λάμαχος

οὗτος σὺ τολμᾷς πτωχὸς ὢν λέγειν τάδε;

Δικαιόπολις

ὦ Λάμαχʼ ἥρως, ἀλλὰ συγγνώμην ἔχε,

εἰ πτωχὸς ὢν εἶπόν τι κἀστωμυλάμην.

Λάμαχος

τί δʼ εἶπας ἡμᾶς; οὐκ ἐρεῖς;

580

Δικαιόπολις

οὐκ οἶδά πω·

ὑπὸ τοῦ δέους γὰρ τῶν ὅπλων εἰλιγγιῶ.

ἀλλʼ ἀντιβολῶ σʼ ἀπένεγκέ μου τὴν μορμόνα.

Λάμαχος

ἰδού.

Δικαιόπολις

παράθες νυν ὑπτίαν αὐτὴν ἐμοί.

Λάμαχος

κεῖται.

Δικαιόπολις

φέρε νυν ἀπὸ τοῦ κράνους μοι τὸ πτερόν.

Λάμαχος

τουτὶ πτίλον σοι.

585

Δικαιόπολις

τῆς κεφαλῆς νύν μου λαβοῦ,

ἵνʼ ἐξεμέσω· βδελύττομαι γὰρ τοὺς λόφους.

Λάμαχος

οὗτος τί δράσεις; τῷ πτίλῳ μέλλεις ἐμεῖν;

πτίλον γάρ ἐστιν—

Δικαιόπολις

εἰπέ μοι τίνος ποτὲ

ὄρνιθός ἐστιν; ἆρα κομπολακύθου;

Λάμαχος

οἴμʼ ὡς τεθνήξεις.

590

Δικαιόπολις

μηδαμῶς ὦ Λάμαχε·

οὐ γὰρ κατʼ ἰσχύν ἐστιν· εἰ δʼ ἰσχυρὸς εἶ,

τί μʼ οὐκ ἀπεψώλησας; εὔοπλος γὰρ εἶ.

Λάμαχος

ταυτὶ λέγεις σὺ τὸν στρατηγὸν πτωχὸς ὤν;

Δικαιόπολις

ἐγὼ γάρ εἰμι πτωχός;

Λάμαχος

ἀλλὰ τίς γὰρ εἶ;

Δικαιόπολις

ὅστις; πολίτης χρηστός, οὐ σπουδαρχίδης,

595

ἀλλʼ ἐξ ὅτου περ ὁ πόλεμος, στρατωνίδης,

σὺ δʼ ἐξ ὅτου περ ὁ πόλεμος, μισθαρχίδης.

Λάμαχος

ἐχειροτόνησαν γάρ με —

Δικαιόπολις

κόκκυγές γε τρεῖς.

ταῦτʼ οὖν ἐγὼ βδελυττόμενος ἐσπεισάμην,

ὁρῶν πολιοὺς μὲν ἄνδρας ἐν ταῖς τάξεσιν,

600

νεανίας δʼ οἵους σὺ διαδεδρακότας,

τοὺς μὲν ἐπὶ Θρᾴκης μισθοφοροῦντας τρεῖς δραχμάς,

Τεισαμενοφαινίππους Πανουργιππαρχίδας,

ἑτέρους δὲ παρὰ Χάρητι τοὺς δʼ ἐν Χάοσιν,

Γερητοθεοδώρους Διομειαλαζόνας,

605

τοὺς δʼ ἐν Καμαρίνῃ κἀν Γέλα κἀν Καταγέλᾳ.

Λάμαχος

ἐχειροτονήθησαν γάρ.

Δικαιόπολις

αἴτιον δὲ τί

ὑμᾶς μὲν ἀεὶ μισθοφορεῖν ἁμῃγέπῃ,

τωνδὶ δὲ μηδένʼ; ἐτεὸν ὦ Μαριλάδη

ἤδη πεπρέσβευκας σὺ πολιὸς ὢν † ἓν ἢ; †

610

ἀνένευσε· καίτοι γʼ ἐστὶ σώφρων κἀργάτης.

τί δαὶ Δράκυλλος ἢ Εὐφορίδης ἢ Πρινίδης;

εἶδέν τις ὑμῶν τἀκβάτανʼ ἢ τοὺς Χάονας;

οὔ φασιν. ἀλλʼ ὁ Κοισύρας καὶ Λάμαχος,

οἷς ὑπʼ ἐράνου τε καὶ χρεῶν πρώην ποτέ,

615

ὥσπερ ἀπόνιπτρον ἐκχέοντες ἑσπέρας,

ἅπαντες ἐξίστω παρῄνουν οἱ φίλοι.

Λάμαχος

ὦ δημοκρατία ταῦτα δῆτʼ ἀνασχετά;

Δικαιόπολις

οὐ δῆτʼ ἐὰν μὴ μισθοφορῇ γε Λάμαχος.

Λάμαχος

ἀλλʼ οὖν ἐγὼ μὲν πᾶσι Πελοποννησίοις

620

ἀεὶ πολεμήσω καὶ ταράξω πανταχῇ

καὶ ναυσὶ καὶ πεζοῖσι κατὰ τὸ καρτερόν.

Δικαιόπολις

ἐγὼ δὲ κηρύττω γε Πελοποννησίοις

ἅπασι καὶ Μεγαρεῦσι καὶ Βοιωτίοις

πωλεῖν ἀγοράζειν πρὸς ἐμέ, Λαμάχῳ δὲ μή.

625