ὦ Ζεῦ, προγόνων
προπάτωρ
προπάτορ,
Ajax. Sophocles. ed. Lewis Campbell. Oxford. 1879.
Table of Contents
Search the Perseus Catalog for:
Search the Perseus Catalog for:
Current edition Experimental
Greek (Lewis Campbell, 1879) (OCR draft) (Greek) (Greek (Lewis Campbell, 1879))
Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.
Editions (3)
Αἴας μαστιγοφόρος First1KGreek (Sophocles. Sophoclis Aiax. Lobeck Christian, editor. Berlin: Weidmann, 1866.) — 425-591 focus
ΑΙΑΣ
430
Αἰαῖ· τίς ἄν ποτ’ ᾤεθ’ ὧδ’ ἐπώνυμον
425
τοὐμὸν ξυνοίσειν ὄνομα τοῖς ἐμοῖς κακοῖς;
νῦν γὰρ πάρεστι καὶ δὶς αἰάζειν ἐμοὶ,
καὶ τρίς· τοιούτοις γὰρ κακοῖς ἐντυγχάνω ·
ὅτου πατὴρ μὲν τἧςδ’ ἀπ’ Ἰδαίας χθονὸς,
435
τὰ πρῶτα καλλιστεῖ’ ἀριστεύσας στρατοῦ,
430
πρὸς οἶκον ἦλθε πάσαν εὔκλειαν φέρων.
ἐγὼ δ’ ὁ κείνου παῖς, τὸν αὐτὸν εἰς τόπον
Τροίας ἐπελθὼν οὐκ ἐλάσσονι σθένει,
οὐδ’ ἔργα μείω χειρὸς ἀρκέσας ἐμῆς,
440
ἄτιμος Ἀργείοισιν ὧδ’ ἀπόλλυμαι.
435
καίτοι τοσοῦτόν γ’ ὲζεπίστασθαι δοκῶ,
εἰ ζῶν Ἀχιλλεὺς τῶν ὅπλων τῶν ὧν πέρι
κρίνειν ἔμελλε κράτος ἀριστείας τινὶ,
οὐκ ἄν τις αὔτ’ ἔμαρψεν ἄλλος ἀντ’ ἐμοῦ.
445
νῦν δ’ αὔτ’ Ἀτρεῖδαι φωτὶ παντουργῷ φρένας
440
ἔπραξαν, ἀνδρὸς τοῦδ’ ἀπώσαντες κράτη.
κεἰ μὴ τόδ’ ὄμμα καὶ φρένες διάστροφοι
γνώμης ἀπῇξαν τῆς ἐμῆς, οὐκ ἄν ποτε
δίκην κατ’ ἄλλου φωτὸς ὧδ’ ἐψήφισαν.
450
νῦν δ’ ἡ Δῖός γοργῶπις ἀδάματος θεὰ
445
ἤδη μ’ ἐπ’ αὐτοῖς χεῖρ’ ἐπεντύνοντ’ ἐμὴν
ἔσφηλεν, ἐμβαλοῦσα λυσσώδη νόσον,
ὥστ’ ὲν τοιοῖςδε χεῖρας αἱμάξαι βοτοῖς·
κεῖνοι δ’ ἐπεγγελῶσιν ἐκπεφευγότες,
ἐμοῦ μὲν οὐχ ἑκόντος· εἰ δέ τις θεῶν
455
450
βλάπτοι, φύγοι γ ἂν χὠ κακὸς τὸν κρείσσονα.
καὶ νῦν τί χρὴ δρᾷν; ὅστις ἐμφανῶς θεοῖς
ἐχθαίρομαι, μισεῖ δέ μ’ Ἑλλήνων στρατός·
ἔχθει δὲ Τροία πᾶσα καὶ πεδία τάδε.
πότερα πρὸς οἴκους, ναυλόχους λιπὼν ἕδρας,
460
455
μόνους τ’ Ἀτρείδας, πέλαγος Αἰγαῖον περῶ;
καὶ ποῖον ὄμμα πατρὶ δηλώσω φανεὶς
Τελαμῶνι; πῶς με τλήσεταί ποτ’ εἰςιδεῖν
γυμνὸν φανέντα τῶν ἀριστείων ἄτερ,
ὦν αὐτὸς ἔσχε στέφανον εὐκλείας μέγαν;
465
460
οὐκ ἔστι τοὖργον τλητόν· ἀλλὰ δῆτ’ ἰὼν
πρὸς ἔρυμα Τρώων, ξυμπεσὼν μόνος μόνοις
καὶ δρῶν τι χρηστὸν, εἶτα λοίσθιον θάνω;
ἀλλ’ ὧδέ γ’ Ἀτρείδας ἂν εὐφράναιμί που.
οὐκ ἔστι ταῦτα· πεῖρά τις ζητητέα
470
465
τοιάδ’, ἀφ’ ἧς γέροντι δηλώσω πατρὶ,
μή τοι φύσιν γ’ ἄσπλαγχνος ἐκ κείνου γεγώς.
αἰσχρὸν γὰρ ἄνδρα τοῦ μακροῦ χρῄζειν βίου,
κακοῖσιν ὅστις μηδὲν ἐξαλλάσσεται.
τί γὰρ παρ’ ἦμαρ ἡμέρα τέρπειν ἔχει
475
470
προςθεῖσα κἀναθεῖσα τοῦ γε κατθανεῖν;
οὐκ ἂν πριαίμην οὐδενὸς λόγου βροτὸν,
ὅστις κεναῖσιν ἐλπίσιν θερμαίνεται.
ἀλλ’ ἢ καλῶς ζῆν ἢ καλῶς τεθνηκέναι
τὸν εὐγενῆ χρή· πάντ’ ἀκήκοας λόγον.
480
475
430
Αἰαῖ· τίς ἄν ποτ’ ᾤεθ’ ὧδ’ ἐπώνυμον
425
τοὐμὸν ξυνοίσειν ὄνομα τοῖς ἐμοῖς κακοῖς;
νῦν γὰρ πάρεστι καὶ δὶς αἰάζειν ἐμοὶ,
καὶ τρίς· τοιούτοις γὰρ κακοῖς ἐντυγχάνω ·
ὅτου πατὴρ μὲν τἧςδ’ ἀπ’ Ἰδαίας χθονὸς,
435
τὰ πρῶτα καλλιστεῖ’ ἀριστεύσας στρατοῦ,
430
πρὸς οἶκον ἦλθε πάσαν εὔκλειαν φέρων.
ἐγὼ δ’ ὁ κείνου παῖς, τὸν αὐτὸν εἰς τόπον
Τροίας ἐπελθὼν οὐκ ἐλάσσονι σθένει,
οὐδ’ ἔργα μείω χειρὸς ἀρκέσας ἐμῆς,
440
ἄτιμος Ἀργείοισιν ὧδ’ ἀπόλλυμαι.
435
καίτοι τοσοῦτόν γ’ ὲζεπίστασθαι δοκῶ,
εἰ ζῶν Ἀχιλλεὺς τῶν ὅπλων τῶν ὧν πέρι
κρίνειν ἔμελλε κράτος ἀριστείας τινὶ,
οὐκ ἄν τις αὔτ’ ἔμαρψεν ἄλλος ἀντ’ ἐμοῦ.
445
νῦν δ’ αὔτ’ Ἀτρεῖδαι φωτὶ παντουργῷ φρένας
440
ἔπραξαν, ἀνδρὸς τοῦδ’ ἀπώσαντες κράτη.
κεἰ μὴ τόδ’ ὄμμα καὶ φρένες διάστροφοι
γνώμης ἀπῇξαν τῆς ἐμῆς, οὐκ ἄν ποτε
δίκην κατ’ ἄλλου φωτὸς ὧδ’ ἐψήφισαν.
450
νῦν δ’ ἡ Δῖός γοργῶπις ἀδάματος θεὰ
445
ἤδη μ’ ἐπ’ αὐτοῖς χεῖρ’ ἐπεντύνοντ’ ἐμὴν
ἔσφηλεν, ἐμβαλοῦσα λυσσώδη νόσον,
ὥστ’ ὲν τοιοῖςδε χεῖρας αἱμάξαι βοτοῖς·
κεῖνοι δ’ ἐπεγγελῶσιν ἐκπεφευγότες,
ἐμοῦ μὲν οὐχ ἑκόντος· εἰ δέ τις θεῶν
455
450
βλάπτοι, φύγοι γ ἂν χὠ κακὸς τὸν κρείσσονα.
καὶ νῦν τί χρὴ δρᾷν; ὅστις ἐμφανῶς θεοῖς
ἐχθαίρομαι, μισεῖ δέ μ’ Ἑλλήνων στρατός·
ἔχθει δὲ Τροία πᾶσα καὶ πεδία τάδε.
πότερα πρὸς οἴκους, ναυλόχους λιπὼν ἕδρας,
460
455
μόνους τ’ Ἀτρείδας, πέλαγος Αἰγαῖον περῶ;
καὶ ποῖον ὄμμα πατρὶ δηλώσω φανεὶς
Τελαμῶνι; πῶς με τλήσεταί ποτ’ εἰςιδεῖν
γυμνὸν φανέντα τῶν ἀριστείων ἄτερ,
ὦν αὐτὸς ἔσχε στέφανον εὐκλείας μέγαν;
465
460
οὐκ ἔστι τοὖργον τλητόν· ἀλλὰ δῆτ’ ἰὼν
πρὸς ἔρυμα Τρώων, ξυμπεσὼν μόνος μόνοις
καὶ δρῶν τι χρηστὸν, εἶτα λοίσθιον θάνω;
ἀλλ’ ὧδέ γ’ Ἀτρείδας ἂν εὐφράναιμί που.
οὐκ ἔστι ταῦτα· πεῖρά τις ζητητέα
470
465
τοιάδ’, ἀφ’ ἧς γέροντι δηλώσω πατρὶ,
μή τοι φύσιν γ’ ἄσπλαγχνος ἐκ κείνου γεγώς.
αἰσχρὸν γὰρ ἄνδρα τοῦ μακροῦ χρῄζειν βίου,
κακοῖσιν ὅστις μηδὲν ἐξαλλάσσεται.
τί γὰρ παρ’ ἦμαρ ἡμέρα τέρπειν ἔχει
475
470
προςθεῖσα κἀναθεῖσα τοῦ γε κατθανεῖν;
οὐκ ἂν πριαίμην οὐδενὸς λόγου βροτὸν,
ὅστις κεναῖσιν ἐλπίσιν θερμαίνεται.
ἀλλ’ ἢ καλῶς ζῆν ἢ καλῶς τεθνηκέναι
τὸν εὐγενῆ χρή· πάντ’ ἀκήκοας λόγον.
480
475
ΧΟΡΟΣ
Οὐδεὶς ἐρεῖ ποθ’, ὡς ὑπόβλητον λόγον,
Αἴας, ἔλεξας, ἀλλὰ τῆς σαυτοῦ φρενός.
παῦσαί γε μέντοι καὶ δὸς ἀνδράσιν φίλοις
γνώμης κρατῆσαι, τάςδε φροντἐδας μεθείς.
Οὐδεὶς ἐρεῖ ποθ’, ὡς ὑπόβλητον λόγον,
Αἴας, ἔλεξας, ἀλλὰ τῆς σαυτοῦ φρενός.
παῦσαί γε μέντοι καὶ δὸς ἀνδράσιν φίλοις
γνώμης κρατῆσαι, τάςδε φροντἐδας μεθείς.
ΤΕΚΜΗΣΣΑ
ὦ δἐσποτ’ Αἴας, τῆς ἀναγκαίας τύχης
485
480
οὐκ ἔστιν οὐδὲν μεῖζον ἀθρώποις κακ(ν.
ἐγὼ δ’ ἐλευθέρου μὲν ἐξέφυν πατρὸς,
εἴπερ τινὸς, σθένοντος ὲν πλούτῳ, Φρύγων·
νῦν δ’ εἰμὶ δούλη· θεοῖς γὰρ ὧδ’ ἔδοξέ που,
490
καὶ σῇ μάλιστα χειρί· τοιγαροῦν, ἐπεὶ
485
τὸ σὸν λέχος ξυνῆλθον, εὗ φρονῶ τὰ σὰ,
καί σ’ ἀντιάζω πρός τ’ ὲᾳεστἐου Δῖός
εὐνῆς τε τῆς σῆς, ἧς συνηλλάχθης ἐμοὶ,
μή μ’ ἀξιώσῃς βάξιν ἀλγεινὴν λαβεῖν
495
τῶν σῶν ὑπ’ ἐχθρῶν, χειρίαν ἀφεὶς τινί.
490
ἢν γὰρ θάνῃς σὺ καἰ τελευτήσας ἀφῇς,
ταύτῃ νόμιζε κἀμὲ τῇ τόθ’ ἡμέρᾳ
βίᾳ ξυναρπασθεῖσαν Ἀργείων ὕπο
ζῆν παιδὶ τῷ σῷ δουλίαν ἕξειν τροφήν.
500
καί τις πικρὸν πρόςφθεγμα δεσποτῶν ἐρεῖ,
495
λόγοις ἰάπτων, ἴδετε τὴν ὁμευνέτιν
Αἴαντος, ὃς μέγιστον ἴσχυσε στρατοῦ,
οἷας λατρείας ἀνθ’ ὅσου ζήλου τρἐφει!
τοιαῦτ’ ἐρεῖ τις· κἀμὲ μὲν δαίμων ἐλᾷ
505
σοὶ δ’ αἰσχρὰ τἄπη ταῦτα καὶ τῷ σῷ γένει.
500
ἀλλ’ αἴδεσαι μὲν πατέρα τὸν σὸν ὲν λυγρῷ
γήρᾳ προλείπων· αἴδεσαι δὲ μητέρα
πολλῶν ἐτῶν κληροῦχον, ἥ σε πολλάκις
θεοῖς ἀρᾶται ζῶντα πρὸς δόμους μολεῖν.
510
οἴκτειρε δ’, ὦναξ, παῖδα τὸν σὸν, εἰ νέας
505
τροφῆς στερηθεὶς σοῦ διοίσεται μόνος
ὑπ’ ὀρφανιστῶν μὴ φίλων, ὅσον κακὸν
κείνῳ τε κάμοι τοῦθ’, ὅταν θάνῃς, νεμεῖς.
ἐμοὶ γάρ οὐκ ἔτ’ ἐστὶν εἰς ὅ τι βλέπω,
515
πλὴν σοῦ· σὺ γάρ μοι πατρίδ’ ᾔστωσας δορὶ,
510
καὶ μητέρ’ ἄλλη μοῖρα τὸν φύσαντά τε
καθεῖλεν Ἅιδου θανασίμους οἰκήτορας.
τίς δἧτ’ ἐμοὶ γένοιτ’ ἂν ἀντὶ σοῦ πατρίς;
τίς πλοῦτος; ὲν σοὶ πᾶσ’ ἔγωγε σώζομαι.
ὁ20 ἀλλ’ ἴσχε κἀμοῦ μνῆστιν· ἀνδρί τοι χρεὼν
515
μνήμην προφάναι, τερπνὸν εἰ τί που πάθοι.
χάρις χάριν γάρ έστιν ἡ τίκτουσ’ ἀεί·
ὅτου δ’ ἀπορρεῖ μνῆστις εὖ πεπονθότος,
οὐκ ἂν γένοιτ’ ἔθ’ οὗτος εὐγενὴς ἀνήρ.
ὦ δἐσποτ’ Αἴας, τῆς ἀναγκαίας τύχης
485
480
οὐκ ἔστιν οὐδὲν μεῖζον ἀθρώποις κακ(ν.
ἐγὼ δ’ ἐλευθέρου μὲν ἐξέφυν πατρὸς,
εἴπερ τινὸς, σθένοντος ὲν πλούτῳ, Φρύγων·
νῦν δ’ εἰμὶ δούλη· θεοῖς γὰρ ὧδ’ ἔδοξέ που,
490
καὶ σῇ μάλιστα χειρί· τοιγαροῦν, ἐπεὶ
485
τὸ σὸν λέχος ξυνῆλθον, εὗ φρονῶ τὰ σὰ,
καί σ’ ἀντιάζω πρός τ’ ὲᾳεστἐου Δῖός
εὐνῆς τε τῆς σῆς, ἧς συνηλλάχθης ἐμοὶ,
μή μ’ ἀξιώσῃς βάξιν ἀλγεινὴν λαβεῖν
495
τῶν σῶν ὑπ’ ἐχθρῶν, χειρίαν ἀφεὶς τινί.
490
ἢν γὰρ θάνῃς σὺ καἰ τελευτήσας ἀφῇς,
ταύτῃ νόμιζε κἀμὲ τῇ τόθ’ ἡμέρᾳ
βίᾳ ξυναρπασθεῖσαν Ἀργείων ὕπο
ζῆν παιδὶ τῷ σῷ δουλίαν ἕξειν τροφήν.
500
καί τις πικρὸν πρόςφθεγμα δεσποτῶν ἐρεῖ,
495
λόγοις ἰάπτων, ἴδετε τὴν ὁμευνέτιν
Αἴαντος, ὃς μέγιστον ἴσχυσε στρατοῦ,
οἷας λατρείας ἀνθ’ ὅσου ζήλου τρἐφει!
τοιαῦτ’ ἐρεῖ τις· κἀμὲ μὲν δαίμων ἐλᾷ
505
σοὶ δ’ αἰσχρὰ τἄπη ταῦτα καὶ τῷ σῷ γένει.
500
ἀλλ’ αἴδεσαι μὲν πατέρα τὸν σὸν ὲν λυγρῷ
γήρᾳ προλείπων· αἴδεσαι δὲ μητέρα
πολλῶν ἐτῶν κληροῦχον, ἥ σε πολλάκις
θεοῖς ἀρᾶται ζῶντα πρὸς δόμους μολεῖν.
510
οἴκτειρε δ’, ὦναξ, παῖδα τὸν σὸν, εἰ νέας
505
τροφῆς στερηθεὶς σοῦ διοίσεται μόνος
ὑπ’ ὀρφανιστῶν μὴ φίλων, ὅσον κακὸν
κείνῳ τε κάμοι τοῦθ’, ὅταν θάνῃς, νεμεῖς.
ἐμοὶ γάρ οὐκ ἔτ’ ἐστὶν εἰς ὅ τι βλέπω,
515
πλὴν σοῦ· σὺ γάρ μοι πατρίδ’ ᾔστωσας δορὶ,
510
καὶ μητέρ’ ἄλλη μοῖρα τὸν φύσαντά τε
καθεῖλεν Ἅιδου θανασίμους οἰκήτορας.
τίς δἧτ’ ἐμοὶ γένοιτ’ ἂν ἀντὶ σοῦ πατρίς;
τίς πλοῦτος; ὲν σοὶ πᾶσ’ ἔγωγε σώζομαι.
ὁ20 ἀλλ’ ἴσχε κἀμοῦ μνῆστιν· ἀνδρί τοι χρεὼν
515
μνήμην προφάναι, τερπνὸν εἰ τί που πάθοι.
χάρις χάριν γάρ έστιν ἡ τίκτουσ’ ἀεί·
ὅτου δ’ ἀπορρεῖ μνῆστις εὖ πεπονθότος,
οὐκ ἂν γένοιτ’ ἔθ’ οὗτος εὐγενὴς ἀνήρ.
ΧΟΡΟΣ
Αἴας, ἔχειν σ’ ἂν οἶκτον, ὡς κἀγὼ, φρενὶ,
525
520
θἐλοιμ’ ἄν· αἰνοίης γὰρ ἂν τὰ τῆςδ’ ἔπη.
Αἴας, ἔχειν σ’ ἂν οἶκτον, ὡς κἀγὼ, φρενὶ,
525
520
θἐλοιμ’ ἄν· αἰνοίης γὰρ ἂν τὰ τῆςδ’ ἔπη.
ΑΙΑΣ
Καὶ κάρτ’ ἐπαίνου τεύξεται πρὸς γοῦν ἐμοῦ,
ἐὰν μόνον τὸ ταχθὲν εὖ τολμᾷ τελεῖν.
Καὶ κάρτ’ ἐπαίνου τεύξεται πρὸς γοῦν ἐμοῦ,
ἐὰν μόνον τὸ ταχθὲν εὖ τολμᾷ τελεῖν.
ΤΕΚΜΗΣΣΑ
Ἀλλ’, ὦ φίλ’ Αἴας, πάντ’ ἔγωγε πείσομαι.
Ἀλλ’, ὦ φίλ’ Αἴας, πάντ’ ἔγωγε πείσομαι.
ΑΙΑΣ
κόμιζέ νύν μοι παῖδα τὸν ἐμὸν, ὡς ἴδω.
530
525
κόμιζέ νύν μοι παῖδα τὸν ἐμὸν, ὡς ἴδω.
530
525
ΤΕΚΜΗΣΣΑ
Καὶ μὴν φόβοισί γ’ αὐτὸν ἐξελυσάμην.
Καὶ μὴν φόβοισί γ’ αὐτὸν ἐξελυσάμην.
ΑΙΑΣ
ἐν τοῖςδε τοῖς κακοῖσιν, ἢ τί μοι λέγεις;
ἐν τοῖςδε τοῖς κακοῖσιν, ἢ τί μοι λέγεις;
ΤΕΚΜΗΣΣΑ
μὴ σοί γέ που δύστηνος ἀντήσας θάνοι.
μὴ σοί γέ που δύστηνος ἀντήσας θάνοι.
ΑΙΑΣ
Πρέπων γέ τἂν ἦν δαίμονος τοὐμοῦ τόδε.
Πρέπων γέ τἂν ἦν δαίμονος τοὐμοῦ τόδε.
ΤΕΚΜΗΣΣΑ
Ἀλλ’ οὖν ἐγὼ ’φύλαξα, τοῦτό γ’ ἀρκέσαι.
535
530
Ἀλλ’ οὖν ἐγὼ ’φύλαξα, τοῦτό γ’ ἀρκέσαι.
535
530
ΑΙΑΣ
ἐπῄνεσ’ ἔργον καὶ πρόνοιαν ἣν ἔθου.
ἐπῄνεσ’ ἔργον καὶ πρόνοιαν ἣν ἔθου.
ΤΕΚΜΗΣΣΑ
Τι δἦτ’ ἂν ὡς ἐκ τῶνδ’ ἂν ὠφελοῖμί σε;
Τι δἦτ’ ἂν ὡς ἐκ τῶνδ’ ἂν ὠφελοῖμί σε;
ΑΙΑΣ
Δός μοι προσειπεῖν αὐτὸν ἐμφανῆ τ ἰδεῖν.
Δός μοι προσειπεῖν αὐτὸν ἐμφανῆ τ ἰδεῖν.
ΤΕΚΜΗΣΣΑ
Καὶ μὴν πέλας γε προςπόλοις φυλάσσεται.
Καὶ μὴν πέλας γε προςπόλοις φυλάσσεται.
ΑΙΑΣ
Τί δῆτα μέλλει μὴ οὐ παρουσίαν ἔχειν;
540
535
Τί δῆτα μέλλει μὴ οὐ παρουσίαν ἔχειν;
540
535
ΤΕΚΜΗΣΣΑ
ὦ παῖ, πατὴρ καλεῖ σε· δεῦρο προσπόλων
ἄγ’ αὐτὸν, ὅςπερ χερσὶν εὐθύνων κυρεῖς.
ὦ παῖ, πατὴρ καλεῖ σε· δεῦρο προσπόλων
ἄγ’ αὐτὸν, ὅςπερ χερσὶν εὐθύνων κυρεῖς.
ΑΙΑΣ
ἕρποντι φωνεῖς ἢ λελειμμένῳ λόγου;
ἕρποντι φωνεῖς ἢ λελειμμένῳ λόγου;
ΤΕΚΜΗΣΣΑ
Καὶ δὴ κομίζει προςπόλων ὅδ’ ὲγγύθεν.
545
Αἶρ’ αὐτὸν, αἶρε δεῦρο · ταρβήσει γὰρ οὒ,
540
νεοσφαγῆ που τόνδε προςλεύσσων φόνον,
εἴπερ δικαίως ἔστ’ ἐμός τὰ πατρόθεν.
ἀλλ’ αὐτίκ’ ὠμοῖς αὐτὸν ὲν νόμοις πατρὸς
δεῖ πωλοδαμνεῖν κἀξομοιοῦσθαι φύσιν.
550
ὦ παῖ, γένοιο πατρὸς εὐτυχέστερος,
545
τὰ δ’ ἄλλ’ ὅμοιος· καὶ γένοι’ ἂν οὐ κακὸς.
καίτοι σε καὶ νῦν τοῦτό γε ζηλοῦν ἔχω,
ὁθούνεκ’ οὐδὲν τῶνδ’ ὲπαισθάνει κακῶν.
ἐν τῷ φρονεῖν γὰρ μηδὲν, ἥδιστος βίος,
τὸ μὴ φρονεῖν γὰρ κάρτ’ ἀνώδυνον κακὸν,
550
555
ἕως τὸ χαίρειν καὶ τὸ λυπεῖσθαι μάθῃς.
ὅταν δ’ ἵκῃ πρὸς τοῦτο, δεῖ σ’ ὅπως πατρὸς
δείξεις ἐν ἐχθροῖς, οἷος ἐς οἴου ’τράφης.
τέως δὲ κούφοις πνεύμασιν βόσκου, νέαν
ψυχὴν ἀτάλλων, μητρὶ τῇδε χαρμονήν.
555
560
οὔτοι σ’ Ἀχαιῶν, οἶδα, μή τις ὑβρίσῃ
στυγναῖσι λώβαις, οὐδὲ χωρὶς ὄντ’ ἐμοῦ.
τοῖον πυλωρὸν φύλακα Τεῦκρον ἀμφὶ σοὶ
λείψω τροφῆς ἄοκνον ἔμπα, κεἰ τανῦν
τηλωπὸς οἰχνεῖ, δυςμενῶν θήραν ἔχων.
560
565
ἀλλ’ ἄνδρες ἀσπιστῆρες, ἐνάλιος λεὼς,
ὑμῖν τε κοινὴν τήνδ’ ἐπισκήπτω χάριν,
κείνῳ τ’ ἐμὴν ἀγγείλατ’ ἐντολὴν, ὅπως
τὸν παῖδα τόνδε πρὸς δόμους ἐμοὺς ἄγων
Τελαμῶνι δείξει μητρί τ’, Ἐριβοίᾳ λέγω,
565
570
ὥς σφιν γένηται γηροβοσκὸς εἰςαεὶ,
ἔς τ’ ἂν μυχοὺς κίχωσι τοῦ κάτω θεοῦ.
καὶ τἀμὰ τεύχη μήτ’ ἀγωνάρχαι τινὲς
θήσουσ Ἀχαιοῖς, μήθ’ ὁ λυμεὼν ἐμός.
ἀλλ’ αὐτό μοι σὺ, παῖ, λαβὼν, ἐπώνυμον,
570
575
Εὐρύσακες, ἴσχε, διὰ πολυῤρόφου στρέφων
πόρπακος, ἑπτάβοιον ἄρρηκτον σάκος.
τὰ δ’ ἄλλα τεύχη κοίν’ ἐμοὶ τεθάψεται.
ἀλλ’ ὡς τάχος τὸν παῖδα τόνδ’ ἤδη δέχου,
καὶ δῶμα πάκτου, μηδ ’ ἐπισκήνους γόους
575
580
δάκρυε· κάρτα τοι φιλοίκτιστον γυνή.
πύκαζε θάσσον· οὐ πρὸς ἰατροῦ σοφοῦ,
θροεῖν ὲπῳδὰς πρὸς τομῶντι πήματι.
Καὶ δὴ κομίζει προςπόλων ὅδ’ ὲγγύθεν.
545
Αἶρ’ αὐτὸν, αἶρε δεῦρο · ταρβήσει γὰρ οὒ,
540
νεοσφαγῆ που τόνδε προςλεύσσων φόνον,
εἴπερ δικαίως ἔστ’ ἐμός τὰ πατρόθεν.
ἀλλ’ αὐτίκ’ ὠμοῖς αὐτὸν ὲν νόμοις πατρὸς
δεῖ πωλοδαμνεῖν κἀξομοιοῦσθαι φύσιν.
550
ὦ παῖ, γένοιο πατρὸς εὐτυχέστερος,
545
τὰ δ’ ἄλλ’ ὅμοιος· καὶ γένοι’ ἂν οὐ κακὸς.
καίτοι σε καὶ νῦν τοῦτό γε ζηλοῦν ἔχω,
ὁθούνεκ’ οὐδὲν τῶνδ’ ὲπαισθάνει κακῶν.
ἐν τῷ φρονεῖν γὰρ μηδὲν, ἥδιστος βίος,
τὸ μὴ φρονεῖν γὰρ κάρτ’ ἀνώδυνον κακὸν,
550
555
ἕως τὸ χαίρειν καὶ τὸ λυπεῖσθαι μάθῃς.
ὅταν δ’ ἵκῃ πρὸς τοῦτο, δεῖ σ’ ὅπως πατρὸς
δείξεις ἐν ἐχθροῖς, οἷος ἐς οἴου ’τράφης.
τέως δὲ κούφοις πνεύμασιν βόσκου, νέαν
ψυχὴν ἀτάλλων, μητρὶ τῇδε χαρμονήν.
555
560
οὔτοι σ’ Ἀχαιῶν, οἶδα, μή τις ὑβρίσῃ
στυγναῖσι λώβαις, οὐδὲ χωρὶς ὄντ’ ἐμοῦ.
τοῖον πυλωρὸν φύλακα Τεῦκρον ἀμφὶ σοὶ
λείψω τροφῆς ἄοκνον ἔμπα, κεἰ τανῦν
τηλωπὸς οἰχνεῖ, δυςμενῶν θήραν ἔχων.
560
565
ἀλλ’ ἄνδρες ἀσπιστῆρες, ἐνάλιος λεὼς,
ὑμῖν τε κοινὴν τήνδ’ ἐπισκήπτω χάριν,
κείνῳ τ’ ἐμὴν ἀγγείλατ’ ἐντολὴν, ὅπως
τὸν παῖδα τόνδε πρὸς δόμους ἐμοὺς ἄγων
Τελαμῶνι δείξει μητρί τ’, Ἐριβοίᾳ λέγω,
565
570
ὥς σφιν γένηται γηροβοσκὸς εἰςαεὶ,
ἔς τ’ ἂν μυχοὺς κίχωσι τοῦ κάτω θεοῦ.
καὶ τἀμὰ τεύχη μήτ’ ἀγωνάρχαι τινὲς
θήσουσ Ἀχαιοῖς, μήθ’ ὁ λυμεὼν ἐμός.
ἀλλ’ αὐτό μοι σὺ, παῖ, λαβὼν, ἐπώνυμον,
570
575
Εὐρύσακες, ἴσχε, διὰ πολυῤρόφου στρέφων
πόρπακος, ἑπτάβοιον ἄρρηκτον σάκος.
τὰ δ’ ἄλλα τεύχη κοίν’ ἐμοὶ τεθάψεται.
ἀλλ’ ὡς τάχος τὸν παῖδα τόνδ’ ἤδη δέχου,
καὶ δῶμα πάκτου, μηδ ’ ἐπισκήνους γόους
575
580
δάκρυε· κάρτα τοι φιλοίκτιστον γυνή.
πύκαζε θάσσον· οὐ πρὸς ἰατροῦ σοφοῦ,
θροεῖν ὲπῳδὰς πρὸς τομῶντι πήματι.
ΧΟΡΟΣ
Δέδοικ’ ἀκούων τήνδε τὴν προθυμίαν,
οὐ γάρ μ’ ἀρέσκει γλῶσσά σου τεθηγμένη.
580
Δέδοικ’ ἀκούων τήνδε τὴν προθυμίαν,
οὐ γάρ μ’ ἀρέσκει γλῶσσά σου τεθηγμένη.
580
ΤΕΚΜΗΣΣΑ
585
ὦ δέσποτ’ Αἴας, τί ποτε δρασείεις φρενί;
ΑΙΑΣ μὴ κρῖνε, μὴ ’ξέταζε, σωφρονεῖν καλόν.
585
ὦ δέσποτ’ Αἴας, τί ποτε δρασείεις φρενί;
ΑΙΑΣ μὴ κρῖνε, μὴ ’ξέταζε, σωφρονεῖν καλόν.
ΤΕΚΜΗΣΣΑ
Οἴ μ’, ὡς ἀθυμῶ! καί σε πρὸς τοῦ σοῦ τέκνου
καὶ θεῶν ἱκνοῦμαι, μὴ προδοὺς ἡμᾶς γένῃ.
Οἴ μ’, ὡς ἀθυμῶ! καί σε πρὸς τοῦ σοῦ τέκνου
καὶ θεῶν ἱκνοῦμαι, μὴ προδοὺς ἡμᾶς γένῃ.
ΑΙΑΣ
Ἄγαν γε λυπεῖς· οὐ κάτοισθ’, ἐγὼ θεοῖς
585
590
ὡς οὐδὲν ἀρκεῖν εἴμ’ ὀφειλέτης ἔτι;
Ἄγαν γε λυπεῖς· οὐ κάτοισθ’, ἐγὼ θεοῖς
585
590
ὡς οὐδὲν ἀρκεῖν εἴμ’ ὀφειλέτης ἔτι;
ΤΕΚΜΗΣΣΑ
εὔφημα φώνει.
εὔφημα φώνει.
ΑΙΑΣ
τοῖς ἀκούουσιν λέγε.
τοῖς ἀκούουσιν λέγε.
ΤΕΚΜΗΣΣΑ
Σὺ δ’ οὐχὶ πείσει;
Σὺ δ’ οὐχὶ πείσει;
ΑΙΑΣ
πόλλ’ ἄγαν ἤδη θροεῖς.
πόλλ’ ἄγαν ἤδη θροεῖς.
ΤΕΚΜΗΣΣΑ
Ταρβῶ γὰρ, ὦναξ.
Ταρβῶ γὰρ, ὦναξ.
ΑΙΑΣ
οὐ ξυνέρξεθ’ ὡς τάχος;
οὐ ξυνέρξεθ’ ὡς τάχος;
ΤΕΚΜΗΣΣΑ
πρὸς θεῶν μαλάσσου.
590
πρὸς θεῶν μαλάσσου.
590
ΑΙΑΣ
μῶρά μοι δοκεῖς φρονεῖν,
595
εἰ τοὐμὸν ἦθος ἄρτι παιδεύειν νοεῖς.
μῶρά μοι δοκεῖς φρονεῖν,
595
εἰ τοὐμὸν ἦθος ἄρτι παιδεύειν νοεῖς.
Αἴας First1KGreek (Sophocles. Sophoclis Fabulae. Pearson, Alfred Chilton, editor. Oxford: Clarendon Press, 1924.) — 348-429 focus
str.
1
Αἴας
ἰώ,
φίλοι ναυβάται, μόνοι ἐμῶν φίλων
1
2
3
4
5
μόνοι ἔτʼ ἐμμένοντες ὀρθῷ νόμῳ,
350
ἴδεσθέ μʼ οἷον ἄρτι κῦ-
μα φοινίας ὑπὸ ζάλης
ἀμφίδρομον κυκλεῖται.
ἰώ,
φίλοι ναυβάται, μόνοι ἐμῶν φίλων
μόνοι ἔτʼ ἐμμένοντες ὀρθῷ νόμῳ,
350
ἴδεσθέ μʼ οἷον ἄρτι κῦ-
μα φοινίας ὑπὸ ζάλης
ἀμφίδρομον κυκλεῖται.
Χορός
οἴμʼ ὡς ἔοικας ὀρθὰ μαρτυρεῖν ἄγαν.
δηλοῖ δὲ τοὔργον ὡς ἀφροντίστως ἔχει.
355
οἴμʼ ὡς ἔοικας ὀρθὰ μαρτυρεῖν ἄγαν.
δηλοῖ δὲ τοὔργον ὡς ἀφροντίστως ἔχει.
355
ant.
1
1
Αἴας
ἰώ,
γένος ναΐας ἀρωγὸν τέχνας,
ἅλιον ὃς ἐπέβας ἑλίσσων πλάταν,
σέ τοι σέ τοι μόνον δέδορ-
κα πημονὰν ἐπαρκέσοντʼ.
360
ἀλλά με συνδάιξον.
ἰώ,
γένος ναΐας ἀρωγὸν τέχνας,
ἅλιον ὃς ἐπέβας ἑλίσσων πλάταν,
σέ τοι σέ τοι μόνον δέδορ-
κα πημονὰν ἐπαρκέσοντʼ.
360
ἀλλά με συνδάιξον.
Χορός
εὔφημα φώνει· μὴ κακὸν κακῷ διδοὺς
ἄκος πλέον τὸ πῆμα τῆς ἄτης τίθει.
εὔφημα φώνει· μὴ κακὸν κακῷ διδοὺς
ἄκος πλέον τὸ πῆμα τῆς ἄτης τίθει.
str.
2
Αἴας
ὁρᾷς τὸν θρασύν, τὸν εὐκάρδιον,
τὸν ἐν δαΐοις ἄτρεστον μάχαις,
365
ἐν ἀφόβοις με θηρσὶ δεινὸν χέρας
οἴμοι γέλωτος, οἷον ὑβρίσθην ἄρα.
ὁρᾷς τὸν θρασύν, τὸν εὐκάρδιον,
τὸν ἐν δαΐοις ἄτρεστον μάχαις,
365
ἐν ἀφόβοις με θηρσὶ δεινὸν χέρας
οἴμοι γέλωτος, οἷον ὑβρίσθην ἄρα.
Τέκμησσα
μή, δέσποτʼ Αἴας, λίσσομαί σʼ, αὔδα τάδε.
μή, δέσποτʼ Αἴας, λίσσομαί σʼ, αὔδα τάδε.
Αἴας
οὐκ ἐκτός; οὐκ ἄψορρον ἐκνεμῇ πόδα;
αἰαῖ αἰαῖ.
370
οὐκ ἐκτός; οὐκ ἄψορρον ἐκνεμῇ πόδα;
αἰαῖ αἰαῖ.
370
Χορός
ὦ πρὸς θεῶν ὕπεικε καὶ φρόνησον εὖ.
ὦ πρὸς θεῶν ὕπεικε καὶ φρόνησον εὖ.
Αἴας
ὢ δύσμορος, ὃς χεροῖν
μεθῆκα τοὺς ἀλάστορας,
ἐν δʼ ἑλίκεσσι βουσὶ καὶ
κλυτοῖς πεσὼν αἰπολίοις
375
ἐρεμνὸν αἷμʼ ἔδευσα.
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
ὢ δύσμορος, ὃς χεροῖν
μεθῆκα τοὺς ἀλάστορας,
ἐν δʼ ἑλίκεσσι βουσὶ καὶ
κλυτοῖς πεσὼν αἰπολίοις
375
ἐρεμνὸν αἷμʼ ἔδευσα.
Χορός
τί δῆτʼ ἂν ἀλγοίης ἐπʼ ἐξειργασμένοις;
οὐ γὰρ γένοιτʼ ἂν ταῦθʼ ὅπως οὐχ ὧδʼ ἔχοι.
τί δῆτʼ ἂν ἀλγοίης ἐπʼ ἐξειργασμένοις;
οὐ γὰρ γένοιτʼ ἂν ταῦθʼ ὅπως οὐχ ὧδʼ ἔχοι.
ant.
2
2
Αἴας
ἰὼ πάντα δρῶν, ἁπάντων τʼ ἀεὶ
κακῶν ὄργανον, τέκνον Λαρτίου,
380
κακοπινέστατόν τʼ ἄλημα στρατοῦ,
ἦ που πολὺν γέλωθʼ ὑφʼ ἡδονῆς ἄγεις.
ἰὼ πάντα δρῶν, ἁπάντων τʼ ἀεὶ
κακῶν ὄργανον, τέκνον Λαρτίου,
380
κακοπινέστατόν τʼ ἄλημα στρατοῦ,
ἦ που πολὺν γέλωθʼ ὑφʼ ἡδονῆς ἄγεις.
Χορός
ξὺν τῷ θεῷ πᾶς καὶ γελᾷ κὠδύρεται.
ξὺν τῷ θεῷ πᾶς καὶ γελᾷ κὠδύρεται.
Αἴας
ἴδοιμι δή νιν, καίπερ ὧδʼ ἀτώμενος.
ἰώ μοί μοι.
385
ἴδοιμι δή νιν, καίπερ ὧδʼ ἀτώμενος.
ἰώ μοί μοι.
385
Χορός
μηδὲν μέγʼ εἴπῃς· οὐχ ὁρᾷς ἵνʼ εἶ κακοῦ;
μηδὲν μέγʼ εἴπῃς· οὐχ ὁρᾷς ἵνʼ εἶ κακοῦ;
Αἴας
ὧ Ζεῦ, προγόνων πάτερ,
πῶς ἂν τὸν αἱμυλώτατον,
ἐχθρὸν ἄλημα, τούς τε δισ-
σάρχας ὀλέσσας βασιλῆς,
390
τέλος θάνοιμι καὐτός;
ὧ Ζεῦ, προγόνων πάτερ,
πῶς ἂν τὸν αἱμυλώτατον,
ἐχθρὸν ἄλημα, τούς τε δισ-
σάρχας ὀλέσσας βασιλῆς,
390
τέλος θάνοιμι καὐτός;
Τέκμησσα
ὅταν κατεύχῃ ταῦθʼ, ὁμοῦ κἀμοὶ θανεῖν
εὔχου· τί γὰρ δεῖ ζῆν με σοῦ τεθνηκότος;
ὅταν κατεύχῃ ταῦθʼ, ὁμοῦ κἀμοὶ θανεῖν
εὔχου· τί γὰρ δεῖ ζῆν με σοῦ τεθνηκότος;
str.
3
1
Αἴας
ἰώ,
σκότος, ἐμὸν φάος,
ἔρεβος ὦ φαεννότατον, ὡς ἐμοί,
395
ἕλεσθʼ ἕλεσθέ μʼ οἰκήτορα,
ἕλεσθέ μʼ· οὔτε γὰρ θεῶν γένος
οὔθʼ ἁμερίων ἔτʼ ἄξιος
βλέπειν τινʼ εἰς ὄνασιν ἀνθρώπων.
400
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
ἀλλά μʼ ἁ Διὸς
ἀλκίμα θεὸς
ὀλέθριον αἰκίζει.
ποῖ τις οὖν φύγῃ;
ποῖ μολὼν μενῶ;
εἰ τὰ μὲν φθίνει,
405
φίλοι, τίσις δʼ ἐμοῦ πέλας,
μώραις δʼ ἄγραις προσκείμεθα,
πᾶς δὲ στρατὸς δίπαλτος ἄν
με χειρὶ φονεύοι.
ἰώ,
σκότος, ἐμὸν φάος,
ἔρεβος ὦ φαεννότατον, ὡς ἐμοί,
395
ἕλεσθʼ ἕλεσθέ μʼ οἰκήτορα,
ἕλεσθέ μʼ· οὔτε γὰρ θεῶν γένος
οὔθʼ ἁμερίων ἔτʼ ἄξιος
βλέπειν τινʼ εἰς ὄνασιν ἀνθρώπων.
400
ἀλλά μʼ ἁ Διὸς
ἀλκίμα θεὸς
ὀλέθριον αἰκίζει.
ποῖ τις οὖν φύγῃ;
ποῖ μολὼν μενῶ;
εἰ τὰ μὲν φθίνει,
405
φίλοι, τίσις δʼ ἐμοῦ πέλας,
μώραις δʼ ἄγραις προσκείμεθα,
πᾶς δὲ στρατὸς δίπαλτος ἄν
με χειρὶ φονεύοι.
Τέκμησσα
ὦ δυστάλαινα, τοιάδʼ ἄνδρα χρήσιμον
410
φωνεῖν, ἃ πρόσθεν οὗτος οὐκ ἔτλη ποτʼ ἄν.
ὦ δυστάλαινα, τοιάδʼ ἄνδρα χρήσιμον
410
φωνεῖν, ἃ πρόσθεν οὗτος οὐκ ἔτλη ποτʼ ἄν.
ant.
4
Αἴας
ἰὼ
πόροι ἁλίρροθοι
πάραλά τʼ ἄντρα καὶ νέμος ἐπάκτιον,
πολὺν πολύν με δαρόν τε δὴ
κατείχετʼ ἀμφὶ Τροίαν χρόνον·
415
ἀλλʼ οὐκέτι μʼ, οὐκ ἔτʼ ἀμπνοὰς
ἔχοντα· τοῦτό τις φρονῶν ἴστω.
ὦ Σκαμάνδριοι
γείτονες ῥοαί,
ἐύφρονες Ἀργείοις,
420
οὐκέτʼ ἄνδρα μὴ
τόνδʼ ἴδητʼ, ἔπος
ἐξερῶ μέγʼ, οἷ-
ον οὔτινα Τροία στρατοῦ
δέρχθη χθονὸς μολόντʼ ἀπὸ
425
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
Ἑλλανίδος· τανῦν δʼ ἄτι-
μος ὧδε πρόκειμαι.
ἰὼ
πόροι ἁλίρροθοι
πάραλά τʼ ἄντρα καὶ νέμος ἐπάκτιον,
πολὺν πολύν με δαρόν τε δὴ
κατείχετʼ ἀμφὶ Τροίαν χρόνον·
415
ἀλλʼ οὐκέτι μʼ, οὐκ ἔτʼ ἀμπνοὰς
ἔχοντα· τοῦτό τις φρονῶν ἴστω.
ὦ Σκαμάνδριοι
γείτονες ῥοαί,
ἐύφρονες Ἀργείοις,
420
οὐκέτʼ ἄνδρα μὴ
τόνδʼ ἴδητʼ, ἔπος
ἐξερῶ μέγʼ, οἷ-
ον οὔτινα Τροία στρατοῦ
δέρχθη χθονὸς μολόντʼ ἀπὸ
425
Ἑλλανίδος· τανῦν δʼ ἄτι-
μος ὧδε πρόκειμαι.
Χορός
οὔτοι σʼ ἀπείργειν οὐδʼ ὅπως ἐῶ λέγειν
ἔχω, κακοῖς τοιοῖσδε συμπεπτωκότα.
οὔτοι σʼ ἀπείργειν οὐδʼ ὅπως ἐῶ λέγειν
ἔχω, κακοῖς τοιοῖσδε συμπεπτωκότα.
Greek (F. Storr, 1912) (OCR draft) Experimental (Greek (F. Storr, 1912)) — 348-429 focus
Αἴας
ἰὼ
φίλοι ναυβάται, μόνοι ἐμῶν φίλων,
μόνοι ἔτʼ ἐμμένοντες ὀρθῷ νόμῳ,
350
ἴδεσθέ μʼ οἷον ἄρτι κῦμα φοινίας ὑπὸ ζάλης
ἀμφίδρομον κυκλεῖται.
ἰὼ
φίλοι ναυβάται, μόνοι ἐμῶν φίλων,
μόνοι ἔτʼ ἐμμένοντες ὀρθῷ νόμῳ,
350
ἴδεσθέ μʼ οἷον ἄρτι κῦμα φοινίας ὑπὸ ζάλης
ἀμφίδρομον κυκλεῖται.
Χορός
οἴμʼ ὡς ἔοικας ὀρθὰ μαρτυρεῖν ἄγαν.
δηλοῖ δὲ τοὔργον ὡς ἀφροντίστως ἔχει.
355
οἴμʼ ὡς ἔοικας ὀρθὰ μαρτυρεῖν ἄγαν.
δηλοῖ δὲ τοὔργον ὡς ἀφροντίστως ἔχει.
355
Αἴας
ἰὼ
γένος ναΐας ἀρωγὸν τέχνας,
ἅλιον ὃς ἐπέβας ἑλίσσων πλάταν,
σέ τοι σέ τοι μόνον δέδορκα πημονὰν ἐπαρκέσοντʼ·
360
ἀλλά με συνδάϊξον.
ἰὼ
γένος ναΐας ἀρωγὸν τέχνας,
ἅλιον ὃς ἐπέβας ἑλίσσων πλάταν,
σέ τοι σέ τοι μόνον δέδορκα πημονὰν ἐπαρκέσοντʼ·
360
ἀλλά με συνδάϊξον.
Χορός
εὔφημα φώνει· μὴ κακὸν κακῷ διδοὺς
ἄκος, πλέον τὸ πῆμα τῆς ἄτης τίθει.
εὔφημα φώνει· μὴ κακὸν κακῷ διδοὺς
ἄκος, πλέον τὸ πῆμα τῆς ἄτης τίθει.
Αἴας
ὁρᾷς τὸν θρασύν, τὸν εὐκάρδιον,
τὸν ἐν δαΐοις ἄτρεστον μάχαις,
365
ἐν ἀφόβοις με θηρσὶ δεινὸν χέρας;
ὤμοι γέλωτος, οἷον ὑβρίσθην ἄρα.
ὁρᾷς τὸν θρασύν, τὸν εὐκάρδιον,
τὸν ἐν δαΐοις ἄτρεστον μάχαις,
365
ἐν ἀφόβοις με θηρσὶ δεινὸν χέρας;
ὤμοι γέλωτος, οἷον ὑβρίσθην ἄρα.
Τέκμησσα
μή, δέσποτʼ Αἴας, λίσσομαί σʼ, αὔδα τάδε.
μή, δέσποτʼ Αἴας, λίσσομαί σʼ, αὔδα τάδε.
Αἴας
οὐκ ἐκτός; οὐκ ἄψορρον ἐκνεμεῖ πόδα;
αἰαῖ αἰαῖ.
370
οὐκ ἐκτός; οὐκ ἄψορρον ἐκνεμεῖ πόδα;
αἰαῖ αἰαῖ.
370
Χορός
ὦ πρὸς θεῶν ὕπεικε καὶ φρόνησον εὖ.
ὦ πρὸς θεῶν ὕπεικε καὶ φρόνησον εὖ.
Αἴας
ὦ δύσμορος, ὃς χερὶ μὲν
μεθῆκα τοὺς ἀλάστορας, ἐν δʼ ἑλίκεσσι
βουσὶ καὶ κλυτοῖς πεσὼν αἰπολίοις
375
ἐρεμνὸν αἷμʼ ἔδευσα.
377
ὦ δύσμορος, ὃς χερὶ μὲν
μεθῆκα τοὺς ἀλάστορας, ἐν δʼ ἑλίκεσσι
βουσὶ καὶ κλυτοῖς πεσὼν αἰπολίοις
375
ἐρεμνὸν αἷμʼ ἔδευσα.
Χορός
τί δῆτʼ ἂν ἀλγοίης ἐπʼ ἐξειργασμένοις;
οὐ γὰρ γένοιτʼ ἂν ταῦθʼ ὅπως οὐχ ὧδʼ ἔχειν.
τί δῆτʼ ἂν ἀλγοίης ἐπʼ ἐξειργασμένοις;
οὐ γὰρ γένοιτʼ ἂν ταῦθʼ ὅπως οὐχ ὧδʼ ἔχειν.
Αἴας
ἰὼ πάνθʼ ὁρῶν ἁπάντων τʼ ἀεὶ
κακῶν ὄργανον, τέκνον Λαρτίου,
380
κακοπινέστατόν τʼ ἄλημα στρατοῦ,
ἦ που πολὺν γέλωθʼ ὑφʼ ἡδονῆς ἄγεις.
ἰὼ πάνθʼ ὁρῶν ἁπάντων τʼ ἀεὶ
κακῶν ὄργανον, τέκνον Λαρτίου,
380
κακοπινέστατόν τʼ ἄλημα στρατοῦ,
ἦ που πολὺν γέλωθʼ ὑφʼ ἡδονῆς ἄγεις.
Χορός
ξύν τοι θεῷ πᾶς καὶ γελᾷ κὠδύρεται.
ξύν τοι θεῷ πᾶς καὶ γελᾷ κὠδύρεται.
Αἴας
ἴδοιμι μήν νιν, καίπερ ὧδʼ ἀτώμενος.
ἰώ μοί μοι.
385
ἴδοιμι μήν νιν, καίπερ ὧδʼ ἀτώμενος.
ἰώ μοί μοι.
385
Χορός
μηδὲν μέγʼ εἴπῃς· οὐχ ὁρᾷς ἵνʼ εἶ κακοῦ;
μηδὲν μέγʼ εἴπῃς· οὐχ ὁρᾷς ἵνʼ εἶ κακοῦ;
Αἴας
ὦ Ζεῦ, προγόνων προπάτωρ,
πῶς ἂν τὸν αἱμυλώτατον, ἐχθρὸν ἄλημα,
τούς τε δισσάρχας ὀλέσσας βασιλῆς
390
τέλος θάνοιμι καὐτός;
392
ὦ Ζεῦ, προγόνων προπάτωρ,
πῶς ἂν τὸν αἱμυλώτατον, ἐχθρὸν ἄλημα,
τούς τε δισσάρχας ὀλέσσας βασιλῆς
390
τέλος θάνοιμι καὐτός;
Τέκμησσα
ὅταν κατεύχῃ ταῦθʼ, ὁμοῦ κἀμοὶ θανεῖν
εὔχου· τί γὰρ δεῖ ζῆν με σοῦ τεθνηκότος;
ὅταν κατεύχῃ ταῦθʼ, ὁμοῦ κἀμοὶ θανεῖν
εὔχου· τί γὰρ δεῖ ζῆν με σοῦ τεθνηκότος;
Αἴας
ἰὼ
σκότος, ἐμὸν φάος,
ἔρεβος ὦ φαεννότατον, ὡς ἐμοί,
395
ἕλεσθʼ ἕλεσθέ μʼ οἰκήτορα,
ἕλεσθέ μʼ· οὔτε γὰρ θεῶν γένος οὔθʼ ἁμερίων
ἔτʼ ἄξιος βλέπειν τινʼ εἰς ὄνασιν ἀνθρώπων.
400
ἀλλά μʼ ἁ Διὸς
ἀλκίμα θεὸς
ὀλέθριʼ αἰκίζει.
ποῖ τις οὖν φύγῃ;
ποῖ μολὼν μενῶ;
εἰ τὰ μὲν φθίνει, φίλοι, τοιοῖσδʼ
405
ὁμοῦ πέλας, μώραις δʼ ἄγραις προσκείμεθα,
πᾶς δὲ στρατὸς δίπαλτος ἄν με
χειρὶ φονεύοι.
410
ἰὼ
σκότος, ἐμὸν φάος,
ἔρεβος ὦ φαεννότατον, ὡς ἐμοί,
395
ἕλεσθʼ ἕλεσθέ μʼ οἰκήτορα,
ἕλεσθέ μʼ· οὔτε γὰρ θεῶν γένος οὔθʼ ἁμερίων
ἔτʼ ἄξιος βλέπειν τινʼ εἰς ὄνασιν ἀνθρώπων.
400
ἀλλά μʼ ἁ Διὸς
ἀλκίμα θεὸς
ὀλέθριʼ αἰκίζει.
ποῖ τις οὖν φύγῃ;
ποῖ μολὼν μενῶ;
εἰ τὰ μὲν φθίνει, φίλοι, τοιοῖσδʼ
405
ὁμοῦ πέλας, μώραις δʼ ἄγραις προσκείμεθα,
πᾶς δὲ στρατὸς δίπαλτος ἄν με
χειρὶ φονεύοι.
Τέκμησσα
ὦ δυστάλαινα, τοιάδʼ ἄνδρα χρήσιμον
410
φωνεῖν, ἃ πρόσθεν οὗτος οὐκ ἔτλη ποτʼ ἄν.
ὦ δυστάλαινα, τοιάδʼ ἄνδρα χρήσιμον
410
φωνεῖν, ἃ πρόσθεν οὗτος οὐκ ἔτλη ποτʼ ἄν.
Αἴας
ἰὼ
πόροι ἁλίρροθοι
πάραλά τʼ ἄντρα καὶ νέμος ἐπάκτιον,
πολὺν πολύν με δαρόν τε δὴ
κατείχετʼ ἀμφὶ Τροίαν χρόνον· ἀλλʼ οὐκέτι μʼ, οὐκ
415
ἔτʼ ἀμπνοὰς ἔχοντα· τοῦτό τις φρονῶν ἴστω.
ὦ Σκαμάνδριοι
γείτονες ῥοαί,
εὔφρονες Ἀργείοις,
420
οὐκέτʼ ἄνδρα μὴ
τόνδʼ ἴδητʼ, ἔπος
ἐξερῶ μέγʼ, οἷον οὔτινα
Τροία στρατοῦ δέρχθη χθονὸς μολόντʼ ἀπὸ
425
Ἑλλανίδος· τανῦν δʼ ἄτιμος
ὧδε πρόκειμαι.
428
ἰὼ
πόροι ἁλίρροθοι
πάραλά τʼ ἄντρα καὶ νέμος ἐπάκτιον,
πολὺν πολύν με δαρόν τε δὴ
κατείχετʼ ἀμφὶ Τροίαν χρόνον· ἀλλʼ οὐκέτι μʼ, οὐκ
415
ἔτʼ ἀμπνοὰς ἔχοντα· τοῦτό τις φρονῶν ἴστω.
ὦ Σκαμάνδριοι
γείτονες ῥοαί,
εὔφρονες Ἀργείοις,
420
οὐκέτʼ ἄνδρα μὴ
τόνδʼ ἴδητʼ, ἔπος
ἐξερῶ μέγʼ, οἷον οὔτινα
Τροία στρατοῦ δέρχθη χθονὸς μολόντʼ ἀπὸ
425
Ἑλλανίδος· τανῦν δʼ ἄτιμος
ὧδε πρόκειμαι.
Χορός
οὔτοι σʼ ἀπείργειν οὐδʼ ὅπως ἐῶ λέγειν
ἔχω, κακοῖς τοιοῖσδε συμπεπτωκότα.
οὔτοι σʼ ἀπείργειν οὐδʼ ὅπως ἐῶ λέγειν
ἔχω, κακοῖς τοιοῖσδε συμπεπτωκότα.
Translations (2)
German (J. J. C. Donner, 1875; OCR review) (OCR draft) Experimental (German (J. J. C. Donner, 1875; OCR review)) — 392 focus
Erflehst du dieses, flehe dann für mich zugleich
Um Tod: wozu denn leb' ich noch, wenn du mir starbst?
Erflehst du dieses, flehe dann für mich zugleich
Um Tod: wozu denn leb' ich noch, wenn du mir starbst?
Ajas.
English (Sir Richard Jebb, 1904) (OCR draft) Experimental (English (Sir Richard Jebb, 1904)) — 348-428 focus
Ajax is discovered sitting amidst the slaughtered cattle.
356
Ajax
Ah, good sailors, you alone of my friends
who alone still abide by the true bond of friendship, see how great a wave has just now crested over and broken around me, set on by a murderous storm!
350
Ah, good sailors, you alone of my friends
who alone still abide by the true bond of friendship, see how great a wave has just now crested over and broken around me, set on by a murderous storm!
350
Chorus
Ah, lady, too true, it seems, was your testimony!
The fact proves that he is not sane.
355
Ah, lady, too true, it seems, was your testimony!
The fact proves that he is not sane.
355
Ajax
Ah, you clan staunch in maritime skill, who embarked and stroked the oar-blade upon the brine, in you, in you alone
I see a defense against suffering. Come, slay me on top of these!
360
Ah, you clan staunch in maritime skill, who embarked and stroked the oar-blade upon the brine, in you, in you alone
I see a defense against suffering. Come, slay me on top of these!
360
Chorus
Hush! Speak words of better omen! Do not cure evil by prescribing evil; do not increase the anguish of your mad disaster.
Hush! Speak words of better omen! Do not cure evil by prescribing evil; do not increase the anguish of your mad disaster.
Ajax
Do you see the bold, the strong of heart,
the dauntless in battles with the enemy—do you see me now, terrible in the force of my hands against beasts unformidable? Oh, the mockery! How I have been violated!
365
Do you see the bold, the strong of heart,
the dauntless in battles with the enemy—do you see me now, terrible in the force of my hands against beasts unformidable? Oh, the mockery! How I have been violated!
365
Tecmessa
Ajax, my lord, I beg you, do not talk this way!
Ajax, my lord, I beg you, do not talk this way!
Ajax
Away with you! Will you not take yourself outside!
Ah, me! Ah, me!
370
Away with you! Will you not take yourself outside!
Ah, me! Ah, me!
370
Chorus
By the gods I plead, give way and acquire good sense!
By the gods I plead, give way and acquire good sense!
Ajax
My rotten fortune!—I let slip from my grasp those men who were begging for punishment,
and fell instead on cattle with twisted horns and fine goats, making their dark blood flow!
375
377
My rotten fortune!—I let slip from my grasp those men who were begging for punishment,
and fell instead on cattle with twisted horns and fine goats, making their dark blood flow!
375
Chorus
Why grieve when the deed is past recall? These things can never be but as they are.
Why grieve when the deed is past recall? These things can never be but as they are.
Ajax
Ah, you who spy out all things,
you ready tool of every crime, ah, son of
Laertes
, you filthiest sneak in all the army, I am sure you laugh loud and long for joy!
380
Ah, you who spy out all things,
you ready tool of every crime, ah, son of
Laertes
, you filthiest sneak in all the army, I am sure you laugh loud and long for joy!
380
Chorus
It is at the god’s dispensation that every man both laughs and mourns.
It is at the god’s dispensation that every man both laughs and mourns.
Ajax
Yet if only I could see him, even shattered as I am!
Oh! Oh!
385
Yet if only I could see him, even shattered as I am!
Oh! Oh!
385
Chorus
Make no big threats! Do you not see the trouble you are in?
Make no big threats! Do you not see the trouble you are in?
Ajax
O Zeus, forefather of my forebears, if only I might destroy that deep dissembler, that hateful sneak, and
the two brother-kings, and finally die myself, also!
390
392
O Zeus, forefather of my forebears, if only I might destroy that deep dissembler, that hateful sneak, and
the two brother-kings, and finally die myself, also!
390
Tecmessa
When you make that prayer, pray at the same time for me that I, too, may die. What reason is there for me to live when you are dead?
When you make that prayer, pray at the same time for me that I, too, may die. What reason is there for me to live when you are dead?
Ajax
Ah, Darkness, my light!
O Gloom of the underworld, to my eyes brightest-shining, take me, take me to dwell with you—yes, take me. I am no longer worthy to look for help to the race of the gods,
395
or for any good from men, creatures of a day.
No, the daughter of Zeus, the valiant goddess, abuses me to my destruction. Where, then, can a man flee? Where can I go to find rest?
400
If my past achievements go to ruin, my friends, along with such victims as these near me, and if I am inclined to foolish plunderings, then with sword driven by both hands all the army would murder me!
405
410
Ah, Darkness, my light!
O Gloom of the underworld, to my eyes brightest-shining, take me, take me to dwell with you—yes, take me. I am no longer worthy to look for help to the race of the gods,
395
or for any good from men, creatures of a day.
No, the daughter of Zeus, the valiant goddess, abuses me to my destruction. Where, then, can a man flee? Where can I go to find rest?
400
No, the daughter of Zeus, the valiant goddess, abuses me to my destruction. Where, then, can a man flee? Where can I go to find rest?
If my past achievements go to ruin, my friends, along with such victims as these near me, and if I am inclined to foolish plunderings, then with sword driven by both hands all the army would murder me!
405
Tecmessa
Ah, what misery for me that a valuable man should speak words of a sort which he would never before now have endured to speak!
410
Ah, what misery for me that a valuable man should speak words of a sort which he would never before now have endured to speak!
410
Ajax
Ah! You paths of the sounding sea, you tidal caves and wooded pastures by the shore, long, long, too long indeed
have you detained me here at
Troy
. But no more will you hold me, no more so long as I have the breath of life. Of that much let sane men be sure.
O neighboring streams of Scamander,
415
kindly to the Greeks, no more shall you look on Ajax, whose equal in the army—here I will boast—
420
428
Ah! You paths of the sounding sea, you tidal caves and wooded pastures by the shore, long, long, too long indeed
have you detained me here at
Troy
. But no more will you hold me, no more so long as I have the breath of life. Of that much let sane men be sure.
O neighboring streams of Scamander,
415
O neighboring streams of Scamander,
kindly to the Greeks, no more shall you look on Ajax, whose equal in the army—here I will boast—
420
Chorus
In truth I do not know how to restrain you, nor how to let you speak further, when you have fallen on such harsh troubles.
In truth I do not know how to restrain you, nor how to let you speak further, when you have fallen on such harsh troubles.
Commentary
Commentary (R. C. Jebb) (OCR draft) (Commentary (R. C. Jebb))
Commentary (Lewis Campbell, 1879) (OCR draft) (Commentary (Lewis Campbell, 1879)) focus
387. mvp-comment-272-1 προγόνων προπάτωρ] Zeus was only the great-grandsire of Ajax, but the feeling of Sophocles and his age required that the Divine source should seem more remote. For similar vagueness in speaking of the past, cp. Ant. 981, 2, where σπέρμα. ἀρχαιογόνων | ἄντασ᾿ Ερεχθειδᾶν is said of the grand-daughter of Erechtheus. Also supr. 190.