AUSONIUS THEONI
AUSONIUS, cuius ferulam nunc sceptra verentur,
1
paganum Medulis iubeo salvere Theonem.
Quid geris extremis positus telluris in oris,
cultor harenarum vates, cui litus arandum
oceani finem iuxta solemque cadentem,
5
vilis harundineis cohibet quem pergula tectis
et tinguit piceo lacrimosa colonica fumo?
quid rerum Musaeque gerunt et cantor Apollo — Musae
non Helicone satae nec fonte caballi,
set quae facundo de pectore Clementini
10
inspirant vacuos aliena mente poetas?
iure quidem: nam quis malit sua carmina dici,
qui te securo possit proscindcre risu?
haec quoque ne nostrum possint urgere pudorem,
tu recita, et vere poterunt tua dicta videri.
15
Quam tamen exerces Medulorum in litore vitam?
mereatusne agitas leviore nomismate captans,
insanis quod mox pretiis gravis auctio vendat — albentis
sevi globulos et pinguia cerae
pondera Naryciamque picem scissamque papyrum
20
fumantesque olidum, paganica lumina, taedas?
An maiora gerens tota regione vagantes
persequeris fures, qui te postrema timentes
in partem praedamque vocent? tu mitis et osor
sanguinis humani condonas crimina nummis
25
erroremque vocas pretiumque inponis abactis
bubus et in partem scelerum de iudice transis?
An cum fratre vagos dumeta per avia cervos
circumdas maculis et multa indagine pinnae?
aut spumantis apri cursum clamoribus urges
30
subsidisque fero? moneo tamen, usque recuses
stringere fulminco venabula comminus hosti,
exemplum de fratre time, qui veste reducta
ostentat foedas prope turpia membra lacunas
perfossasque uates vicino podice nudat.
35
inde ostentator volitat, mirentur ut ipsum
Gedippa Ursinusque suus prolesque lovini
taurinusque ipsum priscis heroibus aequalis,
qualis in Olcnio victor Calydonius apro
aut Erymantheo1 pubes fuit Attica monstro.
40
Set tu parce feris venatibus et fuge nota
crimina silvarum, ne sis Cinyreia proles
accedasque iterum Veneri plorandus Adonis,
sic certe crinem flavus niveusque lacertos
caesariem rutilam per candida colla refundis,
45
pectore sic tenero, plana sic iunceus alvo,
per teretes feminum gyros surasque nitentes
descendis, talos a vertice pulcher ad imos — qualis
floricoma quondam populator in Aetna
virgineas inter choreas Deoida raptam
50
sustulit emersus Stygiis fornacibus Orcus.
An, quia venatus ob tanta pericula vitas,
piscandi trahens studio? nam tota supellex
Dumnitoni tales solita est ostendere gazas,
nodosas vestes animantum Nerinorum
55
et iacula et fundas et, nomina vilica. Lina
colaque et insutos terrenis vermibus hamos.
his opibus confise tumes? domus omnis abunda
litoreis dives spoliis, referuntur ab unda
corroco, letalis trygon mollesque platessae,
60
urentes thynni et male teeti spina elacati 1
nec duraturi post bina trihoria corvi.
An te carminibus iuvat incestare canoras
Mnemosyncs natas, aut tris aut octo sorores?
et quoniam huc ventum, si vis agnoscere, quid sit
65
inter doctrinam deridendasque camenas,
accipe congestas, mysteria frivola, nugas,
quas tamen explicitis nequeas deprendere chartis,
scillite decies nisi cor purgeris aceto
Anticyraeve bibas 1 Samii Lucumonis acumen.
70
aut adsit interpres tuus,
aenigmatum qui cognitor
fuit meorum, cum tibi
Cadmi nigellas filias,
Melonis albam paginam
75
notasque furvae sepiae
Gnidiosque nodos prodidit.
nunc adsit et certe, modo
praesul creatus litteris,
enucleabit protinus
80
quod lusitantes scribimus.
Notos fingo tibi, poeta, versus,
quos scis hendecasyllabos vocari,
set nescis modulis tribus moveri,
istos conposuit Phalaecus olim.
85
qui penthemimeren habent priorem
et post semipedem duos iambos.
sunt quos hexametri creant revulsi,
ut penthemimeres prior locetur,
tum quod bucolice tome relinquit.
90
sunt et quos generat puella Sappho:
quos primus regit hippius secundus,
ut eludat choriambon antibacchus.
set iam non poteris, Theon, doceri,
nec fas est mihi regio magistro
95
plebeiam numeros docere pulpam.
Verum protinus ede, quod requiro,
nil quaero, nisi quod libris tenetur
et quod non opicae tegunt papyri,
quas si solvens, o poeta, nugas,
100
totam trado tibi simul Vacunam,
nec iam post metues ubique dictum:
“Hic est ille Theon poeta falsus,
bonorum mala carminum Laverna.”
Epistulae. Ausonius, Decimus Magnus. ed. Hugh G. Evelyn-White. London; Cambridge, Massachusetts. 1921.
Sponsored by Perseus Project, Tufts University.
Funding provided by The Mellon Foundation.