Ambrosius Mediolanensis De Sacramentis 6.5

Nunc de 'disceptatione' videamus: Plerumque negotiator venit ad orationem, aut avarus de pecunia cogitat, alter de lucro, alter de honore, alter de cupiditate, et putat, quod eum deus possit audire. Et ideo quando oras, divina humanis praeferre te convenit.

Similiter et mulieres, inquit, volo orare non iactantes se in ornamentis neque in margaritis, ait apostolus Paulus. Sed et apostolus Petrus: Mulieris, inquit, gratia plurimum valet, ut viri eius convertatur adfectus per uxoris suae bonam conversationem et incredulus se flectat ad gratiam Christi. Hoc valet mulieris gravitas et pudicitia et eius bona conversatio, ut virum suum vocet adfidem et devotionem, quod prudentis viri sermo frequenter operatur. Ergo mulier, inquit, non in ornatu capillorum, non in tortis crinibus ornamentum suum habeat, sed oratione ex corde puro, ubi est absconditus cordis homo, qui semper est apud deum locuples. Habes ergo, in quo sis dives: In Christo divitiae tuae pudicitia est et castitas, infulae fides, devotio, misericordia. Hi sunt thesauri iustitiae, sicut propheta memoravit.

Deinde unde debeas incipere, audi: Dic mihi, si velis hominem rogare et sic incipias: 'Da mihi ecce illud, quod te peto' nonne arrogans videtur oratio? Et ideo inchoari oratio debet a dei laude, ut roges omnipotentem deum, cui possibilia sunt omnia, qui voluntatem praestandi habet. Sequitur obsecratio, sicut apostolus docuit dicens: Obsecro ergo primum, fieri orationes, obsecrationes, postulationes, gratiarumactiones. Prima ergo oratio laudem habere debet dei, secunda supplicationem, tertia postulationem, quarta gratiarum actionem. Non debes quasi famelicus ad cibum de cibo incipere, sed ante a laudibus dei.

Unde et oratores isti sapientes hanc habent disciplinam: Ut iudicem fautorem sibi praestent, incipiunt a laudibus eius, ut benivolum sibi faciant cognitorem. Deinde paulatim incipit rogare iudicem, ut patienter dignetur audire, tertio postulationem suam depromere, quid petat, exprimere, quarto .... quomodo coepit a laudibus dei, sic debet in dei laude et in gratiarum actione unusquisque nostrum desinere.

Habes hoc in oratione dominica: Pater noster, qui es in caelis: Laus dei, quod pater praedicatur: in eo pietatis gloria; laus dei, quia in caelis habitat, non in terris: Pater noster, qui es in caelis. Sanctificetur nomen tuum, id est, ut sanctificet servos suos; nomen enim illius sanctificatur in nobis, quando prae-dicantur homines Christiani. Ergo optantis est 'sanctificetur nomen tuum'. Veniat regnum tuum: postulatio, ut in omnibus sit regnum Christi. Si deus in nobis regnat, locum habere adversarius non potest, culpa non regnat, peccatum non regnat, sed regnat virtus, regnat pudicitia, regnat devotio. Deinde: Fiat voluntas tua sicut in caelo et in terra. Panem nostrum cotidianum da nobis hodie. Haec postulatio maxima est eorum, quae postulantur. Et dimitte, inquit, nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debita debitoribus nostris: Ideo cottidie accipe, ut cottidie debito tuo indulgentiam petas. Et ne patiaris nos induci in temptationem, sed libera nos a malo. Quid sequitur? Audi, quid dicat sacerdos: Per dominum nostrum Iesum Christum, in quo tibi est, cum quo tibi est honor, laus, gloria, magnificentia, potestas, cum spiritu sancto a saeculis et nunc et semper et in omnia saecula saeculorum. Amen.

Aliud: Psalmorum David licet unus libellus sit habens eas virtutes orationis, quas supra diximus, tamen plerumque et in uno psalmo omnes istae orationis partes inveniuntur, quomodo in octavo psalmo invenimus. Denique sic coepit: Domine, dominus noster, quam admirabile est nomen tuum in universa terra. Oratio ergo prima. Deinde obsecratio: Quoniam videbo caelos, opera digitorum tuorum; hoc est 'caelos videbo': lunam et stellas, quas tu fundasti. Utique non 'caelum' dicit 'videbo', sed 'videbo caelos', in quibus incipit albescere gratia splendore caelesti. Hos sibi caelos tunc promittebat propheta dari, qui caelestem gratiam a domino mererentur: lunam et stellas, quas tu fundasti, 'lunam' ecclesiam, 'stellas' caelestis gratiae resurgentes. Deinde vide postulationem eius: Quid est homo, quod meministi eius, aut filius hominis, quoniam visitas eum? Minorasti eum paulo minus ab angelis, gloria et honore. coronasti eum, et constituisti eum super opera manuum tuarum. Et alia: gratiarum actio: Omnia subiecisti sub pedibuseius, oves et boves universas, insuper et pecora campi et cetera.

Docuimus pro captu nostro, forsitan quod non didicimus; ut potuimus, expressimus. Sanctitas vestra institutis sacerdotalibus informata elaboret tenere, quod accepit, ut sit oratio vestra accepta deo, et sit oblatio sicut hostia pura, et in vobis semper suum signaculum recognoscat, ut et ipsi ad gratiam et ad praemia virtutum pervenire possitis, per dominum nostrum Iesum Christum, cui est honor et gloria, laus, perpetuitas a saeculis et nunc et semper et in omnia saecula saeculorum. Amen.