Ambrosius Mediolanensis De Bono Mortis 1.9

Quis igitur dubitet de bono mortis, cum id quod inquietum, id quod erubescendum, id quod inimicum nobis est, id quod uiolentum, id quod procellosum et ad omnia uitia inlecebrosum est conquiescat et iaceat et quasi fera in cauea claudatursepulchri, relinquatur rabies eius exanimis et emortua conpago uiscerum in terram resoluatur, id autem quod familiare uirtutibus, amicum disciplinis, studiosum gloriae, sequax boni, deo subditum est ad illud sublime euolet et cum illo puro et perpetuo bono atque inmortali maneat, ipsi adhaereat et cum ipso sit, de quo cognationem ducit, ut quidam ait: cuius et genus sumus? non enim mori animam cum corpore manifestum est, quia non est de corpore. non esse autem eam de corpore scriptura multis modis edocet. nam ei, Adam a domino deo nostro accepit spiritum uitae et factus est in animam uiuentem et Dauid ait: conuertere, anima mea, in requiem tuam, quia dominus benefecit mihi. et in quo benefecerit audi: quia liberauit inquit pedes meos a lapsu. uides gratulari eum mortis huius remedio, quia finis est, factus erroris, quia culpa, non natura defecit.

denique quasi exutus et liber dicit: placebo domino in regione uiuorum. illa est enim regio .... denique illam animarum requiem dicit terram esse uiuentium, quo peccata non penetrent, ubi uirtutum uiuit gloria. ista autem regio plena est mortuorum, quia plena est delictorum, meritoque dictum est: relinque mortuos sepelire mortuos sepelire mortuos suos. sed et supra similiter ait: animaeius in bonis demorabitur, et semen eius hereditabit terram, hoc est: anima timentis deum habitabit in bonis, ut semper in eis sit et secundum ea. quod potest etiam de eo accipi qui sit in corpore, ut et ipse, si timeat deum, in bonis habitet et in caelestibus sit et possideat corpus suum et dominetur ei quasi in seruitutem redacto et possideat hereditatem gloriae et caelestium promissorum.

Unde et nos si uolumus post mortem corporis huius in bonis esse, caueamus ne adglutinetur anima nostra huic corpori, ne commisceatur, ne inhaereat, ne trahatur a corpore et tamquam ebria perturbationibus eius uacillet et fluitet nec se ei credat atque eius delectationibus, ut committat se eius sensibus. nam et oculus eius error et fraus est, quia fallitur uisus, et auris eius deceptio est, quia et auditus inluditur, et sapor eius deceptio est. denique non otiose dictum est: oculi tui recta uideant et: lingua tua non loquatur peruersa. quod non esset dictum, nisi frequenter errarent. uidisti meretricem, captus es uultu eius et formam decoram putasti: errauerunt oculi tui, peruersa uiderunt, alia nuntiarunt. nam si uere uidissent, uidissent deformem meretricis affectum, inhorrentem procaciam, indecentem inpudicitiam, marcentes libidines, taetram conluuionem, animi uulnera, conscien-tiae cicatrices. qui uiderit inquit mulierem ad concupiscendum eam. uides quod iste falsum quaesiuit qui non ueritatem, sed adulterium requisiuit. uidere enim quaesiuit, ut concupisceret, non ut uerum cognosceret. errat igitur oculus, ubi errat affectus. affectus ergo deceptio est, deceptio uisus — et ideo tibi dicitur: neque capiaris oculis, id est non capiatur anima tua; mulier enim uirorum pretiosas animas capit —, deceptio auditus. denique multo blandimento sermonis mulier fornicaria saepe iuuenis cor seduxit, decepit, inlusit.

Ergo non laqueis credamus et retibus his, quae decipiunt et inludunt, quia corda temptantur, inpediuntur cogitationes. quae inpediuntur uisu, inpediuntur auditu odore tactu sapore. non sequamur inlecebrosa et seductoria, sed sequamur illud quod bonum est, illi adhaereamus, illud imitemur, illius praesentia, illius communicatio nos meliores faciat, mores nostros coloret, illius quaedam nos societas informet. qui enim bono adhaeret adsumit inde quod bonum est, quia scriptum est: cum sancto sanctus eris et cum peruerso subuerteris et cum innocente innocens eris; adsiduitate enim atque imitatione quaedam similitudinis imagoformatur. ideoque addidit: quoniam tu inluminas lucernam meam, domine. etenim qui adpropinquat lumini citius inluminatur, et plus in eo splendor aeterni luminis refulget e proximo. ergo anima, quae adhaeret illi inuisibili bono deo atque inmortali, et ipsa corporea haec fugit et terrena et mortalia derelinquit fitque illius similis quod desiderat et in quo uiuit et pascitur. et quia inmortali intendit, non est ipsa mortalis. quae enim peccat moritur non utique aliqua sui dissolutione, sed merito moritur deo, quia uiuit peccato. ergo quae non peccat non moritur, quia manet in substantia sui, manet in uirtute et gloria.

nam quomodo substantia eius interire potest, cum utique anima sit, quae uitam infundit? et cui anima infunditur uita infunditur, a quo anima discedit uita discedit. anima ergo uita est. quomodo potest mortem recipere, cum sit contraria? sicut enim nix calorem non recipit, nam statim soluitur, et lux non recipit tenebras, nam statim discutit — infuso enim lumine tenebrarum horror aufertur sicut admoto igni niuium rigor desinit — ita et anima, quae uitam creat mortem non recipit, non moritur: anima autem mortem non recipit: anima ergo non moritur.