View:
By Section
[1] Tria igitur genera stercoris 3 sunt praecipue,4 quod ex avibus, quod ex hominibus, quod ex pecudibus confit. Avium primum habetur quod ex columbariis egeritur, deinde quod gallinae ceteraeque volucres edunt, exceptis tamen palustribus aut nantibus, ut anatis 5 et anseris; nam id noxium quoque est. Maxime tamen 6 columbinum probamus, quod modice sparsum terram fermentare comperimus;
[2] secundum deinde, quod homines faciunt, si et aliis villae purgamentis immisceatur, quoniam per se
1
naturae est ferventioris et idcirco terram perurit. Aptior est tamen surculis hominis urina, quam sex mensibus passus veterascere
2
si vitibus aut pomorum arboribus adhibeas, nullo alio magis fructus exuberat: nec solum ea res maiorem faciet
3
proventum.
4
5
6
7
8
9
10
11
12
sed etiam saporem et odorem vini
13
pomorumque reddit meliorem.
[3] Potest et vetus amurca, quae salem non habet, permixta huic commode frugiferas arbores et praecipue oleas rigare, nam per se quoque adhibita multum iuvat. Sed usus utriusque maxime per hiemem est et adhuc vere ante aestivos vapores,
14
[4] dum etiam vites et arbores ablaqueatae sunt. Tertium locum obtinet pecudum stercus atque in eo quoque discrimen est; nam optimum existimatur, quod asinus facit, quia id animal lentissime mandit
15
ideoque facilius concoquit et bene confectum atque idoneum protinus arvo fimum reddit. Post haec, quae diximus, ovillum et ab hoc caprinum
16
est, mox ceterorum iumentorum
17
armentorumque. Deterrimum ex omnibus suillum habetur.
[6] Licet enim quamlibet frondem, licet e vepribus et e viis
20
compitisque
21
congesta colligere, licet filicem
22
sine iniuria vicini, etiam cum officio decidere et permiscere
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
cum purgamentis cohortis, licet depressa fossa, qualem stercori reponendo primo volumine fieri praecepimus, cinerem caenumque cloacarum et culmos ceteraque, quae everruntur, in unum congerere. Sed eodem medio loco robustam materiem defigere convenit, namque ea res serpentem noxiam
33
[7] latere in stercore prohibet. Haec ubi viduus pecudibus ager. Nam ubi greges quadrupedum versantur, quaedam cotidie, ut culina et caprile, quaedam pluviis diebus, ut bubilia et ovilia, debent emundari. Ac si tantum frumentarius ager est, nihil refert genera stercoris separare;
34
sin autem surculo et segetibus atque etiam pratis fundus est dispositus, generatim quoque
35
reponendum est, sicut caprarum et avium. Reliqua deinde in praedictum locum concavum egerenda
36
et adsiduo humore
37
satianda sunt, ut herbarum semina culmis ceterisque rebus immixta putrescant.
[8] Aestivis deinde mensibus non aliter ac si repastines, totum stercilinum rastris permisceri oportet, quo facilius putrescat et sit arvis idoneum. Parum autem diligentis existimo esse agricolas, apud quos minores singulae pecudes tricenis diebus minus quam singulas itemque maiores denas vehes stercoris efficiunt totidemque singuli homines, qui non solum ea purgamenta, quae ipsi corporibus edunt, sed et quae colluvies cohortis et
38
39
40
41
42
aedificii cotidie gignit, contrahere et congerere possunt.
[9] Illud quoque praecipiendum habeo, stercus omne, quod tempestive repositum anno requieverit, segetibus esse
43
maxime utile, nam et vires adhuc solidas habet et herbas non creat; quanto autem vetustius sit, minus prodesse, quoniam minus valeat. Itaque pratis quam recentissimum debere inici, quod plus herbarum progeneret; idque mense Februario luna crescente fieri oportere, nam ea quoque res
44
aliquantum faeni fructum adiuvat. De cetero usu stercoris, qualis in quaque re debeat esse, tum dicemus, cum singula persequentur.
Res Rustica. Columella. ed. Harrison Boyd Ash, ed. E. S. Forster, ed. Edward H. Heffner. London. 1941-1955.
Sponsored by Perseus Project, Tufts University.
Funding provided by The Mellon Foundation.