M. Tullius Cicero In C. Verrem 2.2

ed. William Peterson

View: By Section

In C. Verrem. M. Tullius Cicero. ed. William Peterson. Oxford. 1917.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by National Endowment For The Humanities (NEH).

Current edition Perseus

In C. Verrem (Latin) (Cicero. M. Tulli Ciceronis Orationes, Volume 3. Peterson, William, editor. Oxford: Clarendon Press, 1917.)

Translations (1)
Against Verres Perseus (Cicero. The Orations of Marcus Tullius Cicero, Volume 1. Yonge, Charles Duke, translator. London: Bell, 1903.) — 2.2 focus

Notes on the current edition

In C. Verrem

1. iudices V rell.: om. CO1
2. his VCOpb: iis δ
3. enim... suscepi ( VC al.) suppl. in mg. O: Anecd. p. xxvii: enim post alterum suscepi male iteravit V
4. ac COq1: et πb rell.: in V est incertum
5. venerit C1O1 ( cf. Div. § 37)
6. veniundum VCp al.
7. atque VCO1: ac p rell.
8. Atque (adque V) VCO1r: atque adeo pb al.
9. dico V C πb et in mg. O1: dicam Ok
10. dicunda C
11. Carth. COp: Karth. edd.
12. Carth. COp: Karth. edd.
13. clauderetur COpqk: claudebatur r rell.
14. sic illa Cobet: sicilia codd.
15. nos C ( Cl. Rev. xviii, p. 23): eos rell.
16. iam CO1: om. rell.
17. nominavit b δ
18. suppeditando O1: subpedido C1: suppeditato p rell., Serv. ad Aen. i. 1: suppeditabat Arus. Mess.
19. sentiamus CO1: sentimus p rell.
20. rei p. COp al.: populi Romani b δ
21. civium C: romanorum add. ( per compend.) O1br δ (v, §118)
22. a CO: ab p rell.
23. detineri b al.: -ere COp et pler. ( Act. Pr. §18)
24. uos propinquis CO1: prop. uos p rell.
25. est p rell.: om. C (est suburb. corr. Oq1)
26. ad CO Par. 7786: om. p rell.
27. increbruit C π: increbuit Ob et pler.
28. uideatur Cb
29. luxuries CO1: luxuria p rell.
30. summa parsimonia om. CO
31. iis C: is p: his b edd.
32. confugerint Cp: confugerent b δ
33. et Cpr al.: om. O1b Asc.
34. et post CO1pq: et postea Asc.: postea k: postquam b δ
35. illius CO1: istius p rell.
36. ac COp: et b δ
37. relinquere Manutius: relinquerentur primo C, dein relinquerent, ut rell.
38. agros om. b δ
39. ab CO: a rell.
40. cognorant C: cognoverant p rell.
41. ex tota prov. hom. CO: hom. ex tota prov. p rell.
42. amplissima CO1: honestissima p rell.
43. mihi C rell.: om. O1
44. iam liberius apud vos CO1: liberius apud vos iam p rell.
45. saluti CO1: saluti enim p rell.
46. eorum potius b δ
47. hecquem C umquam ulla C rell.: nulla (n del. m. 2) unquam O sed corr. m. 1, ut videtur ( Muell.): ulla umquam Kays. (ii, §17)
48. tantis opibus om. CO
49. mihi om. CO1
50. his CO πb: hi rell.
51. una COprk: om. rell.
52. fuisse provinciam Zielinski, p. 193
53. decrevissent CO al.: decressent codd. plerique
54. legationes... dicerent CO: -em... -et πbk edd.
55. sint CO: sunt pbk
56. civem CO1: om. rell. ( cf. v, §47)
57. repetendo COb: in repet. pk
58. illi b δ
59. Mam. erga istum sint CO1: sint Mam. erga istum p rell.
60. satis COb: om. πk
61. hii C
62. legatos decreverant b δ
63. et om. CO mandataque CO p rell.: ac mandata falso N
64. Quod ego id in C
65. tuli CO: fero p rell.
66. videretis C, et pler.: videritis O1 Par. 7786
67. potuisse Cp rell.: posse b δ: in O utrumque coniungitur
68. non om. C
69. attineat CO: attinet rell.
70. et esse CO: esse πbk
71. soli Siculi b δ
72. negotiantur in Sicilia CO: in Sic. neg. p rell., corr. O1
73. in ista O1
74. plurimis maximisque scripsi C secutus, in quo est plurimos ( suprascr. i) maximisq.: plurimos maximis rell. (ii, §§2, 102, 142)
75. esse aliis CO: aliis esse rell.
76. inimicitias b δ
77. sim C rell. praeter O1b (sum)
78. si cui b hominum om. CO1
79. sive cuiquam codd.
80. sive pecuariorum om. CO
81. in re umquam ulla CO: ulla in re umquam rell., corr. O1
82. temperavit codd.
83. ei om. b δ
84. Romae ab urbe CO, Harl. 5428 (A. D. 1469): Romae et ab urbe p rell.: Romae et ad urbem Asc., Arus. Mess.
85. cogitare b δ
86. non om. πb
87. sed (si O) Sicilie CO: sed in Siciliam p rell.: ego seclusi, Gulielmium et Madvigium secutus ( Cl. Rev. xviii, p. 24)
88. paratus erat CO
89. a C π: ab b: om. kO2
90. iste om. b δ
91. perridicule CO1k Prisc.: perridiculi p rell.
92. non solum Asc. Cf. §83 infra; Stangl, Pseudoasconiana, p. 183
93. nomina certissima CO1: nomina, certissimum rell.
94. attigit CO1: tetigit p rell.
95. evertendam p δ
96. conscripsisse CO: scripsisse p, Asc.
97. dedit CO: dedit operam ut πb, et ita falsa cum interpunctione edd.
98. Lafyrone p: Lafirone qr, al.: L. A. ualerone C (L. Aualerone C2)
99. H.S. D C: HS decies O1: undecies p rell.
100. numerata C (i, §100: ii. §§50, 142): numeratum p Asc.: -tam O1
101. possit CO1
102. nobilissimarum equarum C b (iii, §28): -orum equorum O1 edd.
103. dereptum C p al.
104. deciens C: undecies p rell.
105. venisset CO1: obvenisset rell.
106. anniae p. anni senatoris filiae C: in rell. varie est turbatum
107. praetore CO: om. πk
108. Quid tum C: Quid rell.; cf. Sest. §47. Habent lacunam ex homoeoteleuto Ob
109. heredem COb al.: om. πk
110. tamen putabat CO: put. tamen rell., corr. O1
111. calumnia CO1: pecuniae πkb ( et falso N)
112. a Sacerdote CO1 (iii, §90)
113. hunc hominem ( corr. dionem O) CO codd.: hic hominem Hotoman
114. Sexti C
115. Dionis egit CO al.: egit Dionis b δ corr. O1
116. ac pudentissimi om. CO (iii, §52): ac prud. V
117. luci liguris C: L. C. Liguris V
118. Manili Cp al.: Manlii VO
119. Dixit... cognosse om. CO
120. inopinata VCO1: et inopinata rell. (i, §126: Am. J. Ph. xxvi, p. 414)
121. hoc aures tuae Vp rell.: aures hoc tuae CO1
122. ex... ex VCO: de... de rell (ii, §189: Am. J. Ph. xxvi, p. 420)
123. ▭ (= Recita) VCO: om. rell.
124. Testimonium CO1
125. Satisne... profectus esset om. CO
126. Philocrates CO1: Epicrates rell.
127. duos δ
128. vicensimo C ( ut ii, §185): vigesimo al.
129. ipsos xx annos b δ
130. interea p rell.: om. CO
131. non est COpbr
132. Causam om. CO1
133. Volcacium et 19, 21 Volcacio Stangl, Pseudoasconiana, p. 186
134. ad om. CO1
135. HS xx C: HS xx milia O1
136. a CO1: ab vulg.
137. testimonia CO1 al.: -um codd. pler.
138. ista defensio est COpbk: est ista def. ed. Rom.
139. res nova est COpb: nova res est vulg.
140. calumniatorem CO: -es codd. pler., Asc.
141. causas obtinebant πb al. ( Zielinski, p. 193): obtin. causas CO1, prob. Luterbacher
142. in COp: om. rell.
143. HS cccc milia om. CO1
144. duobus hom. C2bk: duob. nominibus C1O1pq (a duobus al.; i, §86)
145. ob edicta CO1: om. πbd
146. accensi medici CO1: med. acc. p rell.
147. quo quisque πk
148. tota illa CO1: tota tua illa π: tua tota illa Par. 7786: tota illa tua b δ
149. Siciliae dedit C codd.: dedit Sic. vulg.
150. numeratum sit CO1 ( om. iudicari)
151. accepit C: accipit πbk
152. Verba tam convictus in marg. O videntur inrepsisse ex simili loco, i, §10
152. reus tam 152 nocens Cp al.: v. Anecd. p. xxvii-xxviii.
154. isti mihi C: mihi isti p rell.
155. magnopere Cp (i, §27): magno opere edd.; cf. §173
156. rem p. COp: rei p. rell.
157. nostri CO1: om. p rell.
158. nos abstinentes codd. praeter CO1
159. nostros comites Cpb al.: com. nostr. O1
160. omnium om. CO ( add. O1 ( add. O1)
161. educamus CO: ducamus rell.
162. iudicemus pq (indic. r)
163. et ex CO1: ex rell.
164. uti COp: ut bqr Par. 7786
165. tu hoc a me CO1b: tu a me hoc rell.
166. et honesti CO: om. p rell.
167. quam CO: quam hoc illis rell.
168. is C: his O1: illis pb al.
169. de tuis CO1: de te rell.
170. his C codd.: iis edd.
171. intercedere cOp Asc.: interdicere rell.
172. accedit c (accidit? i, §§4, 39): accidet πbO2: accedet k
173. in ea verba praetor vulg. L. O1 Asc.: om. rell.
174. eius modi Ob: eiusdem modi codd. pler.
175. ante omnis habent codd. iterum eiusdem modi (eiusmodi b): om. O: secl. Muell., ego delevi
176. Eius modi decreta O
177. petit Manutius: patitur codd
178. Acilium, Accilium cO1
179. eius modi O: huius modi p rell.
180. iudicabant addidi ( Cl. Rev. xviii, p. 24)
181. cum Siculos eorum Lamb., Donatum secutus ad Ter. Phorm. ii, 1, 36: cum Siculorum coni. Steph.: cum Siculi eorum N: tum (tamen b) si eorum p rell. Asc.
182. dare O1 π
183. complectamini Asc.
184. sententiis O1 (ii, §39)
185. illi legem cO: Siculi legem πk: legem Sic. b δ
186. iudex O: iudex datur p rell.
187. rerum om. VO1
188. conv. civ. Rom. VO: civ. Rom. conv. πb Asc.
189. civi cO1: cive rell.
190. suum civem V
191. si qui cOp al.: si quis b δ
192. cognovisset V: cognosceret O1 (i, §18)
193. spectaret c: expectraret O: spectet V rell.
194. putaret Vc: putet O rell.
195. ex O: e rell.
196. ex negot. prop. O
197. dare nolebat O
198. Sicubi scripsi: sicuti codd.: † sicuti... Eum quoque edd.
199. Si qui O1: si quid rell.
200. domus om. O: ii, §36
201. plena celatia optimi argenti O
202. pretiosorumque cO: pretiosissimorumque rell.
203. insanias cO1: -am rell.
204. pecuniam Heraclio O
205. relictam cOpk: inseruit s. l. venisse p2: venisse relicatam qr: venisse b δ
206. primum O leniore O1b: leviore rell.
207. inspiciunda O1
208. An quae mox reddat? ( C. R. xviii. 24)
209. quidam erant pb rell.: erant quidam Oqr
210. ante refertam add. Lamb. domum ( supra §35) Fort. ( post-laram) larem refertum?
211. iure suo δ
212. scriptus O1: scriptum rell.
213. ex test. neg. O
214. commissam esse cO: commisisse rell.
215. dicis cO1: iudiciis p rell.
216. postquam O
217. iis Lamb.: his codd.
218. convenerant cO1
219. ex πk (§42 infra): e vulg.
220. dentur ne ab auct. ( mediis omissis)... recedatur O1
221. dicundo cO1 al.: dicendo pq
222. et scelera c: scelera O: om. rell.
223. in O: ex rell.
224. certum ius esse O
225. P. Rup. consul cO: praetor Rup. ex S. C. rell.
226. hanc cO1: hoc rell.
227. se e lege scripsi (§42 infra): se lege cO1: se iudices e lege rell.
228. ipsi commodum O
229. hoc homine cO: huic homini rell.
230. deterrime et om. cO
231. quo senatus scripsi: cuius (=quo s.) codd.
232. de decem scripsi: ċxċ O1: ex b Fabricianus
233. leges et cOp: leges b δ
234. et in iudiciis maxime om. cO
235. servassent cO1: observassent rell.
236. reiectione cO1: religione rell.
237. illa nocte Syr. Opq: Syr. illa nocte b al. ( prob. Zielinski, p. 193)
238. postridie O1: postero die p rell.
239. sibi cO: ei p rell.
240. videretur ( om. utatur)... ne cogat cO (negogat p)
241. accedere V
242. ex V
243. fore cO: om. rell.
244. uolt V
245. ait VcOk: aitque pq
246. ċcċ ex lege cO: lege V (§39, supra)
247. cum oraret V rell. ( cf. ii, §57: iii, §67): oraret ( om. cum) cO1
248. atque obsecraret om. cO1
249. postridie VcO: postero die p rell.
250. ex lege VO: e lege rell.
251. tris om. V
252. his Ob: iis edd.
253. ea om. O1
254. agatur cOb: agitur rell.
255. est O: everti sit necesse coni. Zielinski ( p. 193)
256. negari non potest O
257. dicis O (§12; iii, §48): dices rell. ( Div. §12)
258. ille O1: ille ipse rell.
259. postularet O1 Par. 7786
260. inquit O1
261. istum ita O ( Div. § ii, §100; iii, §145)
262. populum O1: populum quidem rell.
263. nunc se O πk: se nunc b vulg.
264. tunc πb: dū O: tum edd.
265. sed ad... venisse om. cO
266. fecerat c Arus. Mess.: fecerant O1: fecit p rell.
267. aliq. ante quam πk Arus. Mess.: ante aliquanto ante quam O ( cf. iii, §178 ubi habet O videtur mihi videtur contra rell. mihi videtur): ante aliquanto quam vulg. (aliquanto om. b δ Par. 7786)
268. Iam O
269. Mancupia O
270. voluerat O1
271. dispertiendis O p rell.: dissipandis vulg.
272. pretiosas cO: pretiosam rell.
273. multam c: om. O
274. pretiosam vestem stragulam, multa mancipia vulg.
275. data esse Verri cO: Verri data esse p rell. ( Ziel. p. 193)
276. ccc (§50 infra) cO: ccc quinquaginta milia vulg. ( et falso N)
277. esse O: om. rell.
278. bona privati (privata k) codd.: privata bona O edd.: privati bona Klotz
279. illi ipsi O
280. iste mutet domum cO, unde ingeniose Herelius isti Mucio
281. rumore pop. et clamore p rell.: rumore populique clamore k: rumore et clamore populi O1
282. manifesto furto (forte) O: furt. man. p rell.
283. qui non posset cO1: quia (qui qrk) non possunt πk
284. et cO1: om. rell.
285. ne O1: neque rell.
286. ut cO1: ubi rell.
287. non inique se O
288. suorum cO1: comitum rell.
289. et crim. codd. praeter O (criminibusque)
290. electus codd.
291. tecum multum πk: multum tecum O ed. Rom. una codd.: tecum una O1: una tecum corr. m. 1
292. summa cura om. O
293. testibusque O: et test. p rell.
294. Syracusanos om. O
295. et illa scelera quae per p rell. ( Cluent. §191): illa scelera per O: etiam illa scelera sunt quae per Lamb. 1584 ( ex c=Fabric.?) Grut. ( ex c=Metell.?)
296. illa O: om. rell.
297. buleuterium nominant p al.
298. ac O1
299. ex aere facta om. cO: ex aere facta est pbr: est ex aere f. vulg.
300. ponerent O1: posuerint, -unt p rell.
301. et luctu O
302. C. O: M. rell.
303. Syracusanis b δ
304. vetuisti πb
305. agitare cO1: agere rell. possent O1 possint rell.
306. illis cO1: om. rell.
307. vociferari cO: -are rell.
308. arbitrantur O (ii, §158)
309. quo accessisti quaeso scripsi: quo acc. quasi c: acc. quo quasi O: quo quasi acc. br, unde Lambinus quo quaeso acc.: quo om. pq
310. istum tecum O
311. moribus Manut.
312. Hic O Non.: huius p rell.
313. quidam Epicrates O ( pessime, Zielinski, p. 193)
314. recens O: recens Syracusana rell.
315. everti hunc O
316. quo codd. praeter V (quam add. s. l. quemadmodum)
317. Bidini VcO1: Bidenses rell.
318. hereditatem om. cO
319. abiret VcO1: discederet rell.
320. quo quid scripsi ( C. R. xviii, p. 24): quod codd. Habet V qui statim quod statim praesensisset
321. suorum V πk: om. cO (ii, §83): suor. amic. b al.
322. Primum O (§36 supra)
323. contemnere et neglegere coepit V: negl. et cont. c. pr rell.: negl. c. et cont. O
324. primo VO1: primum πb
325. et demonstr. O
326. sibi VcO: om. rell.
327. male acc. ab se V fort. recte
328. dimittit VO1: dimisit rell.
329. se V: sese rell.
330. rem refert Kahntio auct. Iord.
331. illam codd.: illam fabulam Muell.: fabulam Luterbacher
332. imperat codd. praeter O (iubet)
333. quae O: qua rell.
334. eodem scripsi: eadem codd. praeter O1 (eam = eandem?). Cf. ii, §50; Cl. Rev. xx. 256
335. re cognita p rell. praeter O1 (cognita causa)
336. pecuniam om. δ
337. animadvertisset cO1: animum advertisse pqk
338. ob tuum decretum om. O; sed cf. § 26 supra
339. putabant O
340. tecum tum Opq: tecum vulg.
341. tum codd.: tam diu Muell.
342. Ad O: fortasse At?
343. neque... neque Oq: nec... neque pr: nec... nec b edd.
344. animum advertit p
345. iste Muell.: ipse cO: om. V rell.
346. is V: his vulg.
347. de V: om. pb rell.: ab vulg.
348. se om. V
349. dicam V p al.: litem O1: legem b δ
350. iubeat VcO1: liceat p rell.
351. nullum om. V: nullum nummum b al.
352. iudicium VO: novum iud. p rell.
353. eius existim. O
354. illud idem (item V) VO: idem illud p rell.
355. amplam VOp: occasionem s. l. addidit ut glossam p1: amplam occasionem qrk: ampl. occ. calumniae b δ edd. Cf. Rufin. Hist. x. 12 amplam temporis nactus (occasionem addunt edd.); Serv. ad Aen. vii. 796 ἀπὸ τῆ λαβῆς, quam Latine amplam vocamus: v. R. Schöll, Archiv, i. 534; The saur. Latin. s. v. ampla
356. homo om. O
357. videantur esse O (§108 infra)
358. biennio V
359. Cum Op rell.: quod ad V (quoad Mai)
360. L. VO: Q. p rell.
361. in provinciam codd. praeter O, in quo est hinc: fort. hinc in provinciam. Clausulam vindicat Zielinski, pp. 193-4
362. simul ac venit Vp et pler.: simul advenit cO1k
363. rescidit cO: rescindit V πb
364. nisi si quid cO: n. si quod π: n. quod Vb rell.
365. potuerat cO1: poterat rell. ( corr. V ex poteret). Vtrumque improbat Zielinski, p. 194
366. hoc O: haec rell.
367. Quod cO: om. Vp rell.
368. ac cO: om. p rell.
369. alia Panhormi om. VO1
370. semper usus est Vpb: semper om. O1: usus est semper qr
371. domu? ( habet V unam at domum) v, §128
372. mutarat V: immutarat rell.
373. laudationes cO: -em p rell.
374. testis V: om. rell.
375. sociorum VcO: Siculorum rell.
376. mecum decedere VO: dec. mecum p rell., quod malit Zielinski
377. oppida mihi VO: mihi oppida p rell.
378. adessent V
379. edidi nomina VO: nom. ed. p rell.
380. veniundi V
381. Iste ad praesens V
382. cum VO: quod cum b: quod rell.
383. duos Vcp: duo O
384. diiudicasset cO: iudicasset Vb: iudicavisset pq rell.
385. esse cO1: ne esse V: ne esset rell.
386. se V: sese p rell.
387. ostendisset VcO1: possedisset p rell.
388. homine fuit V ( ut videtur) pb et pler.: fuit om. O: Lamb. coni. mansit
389. mansit pbr edd.: fuit mansit Oq
390. novo iure V
391. potestatem cO: potestate rell. ( Div. §66: v, §98)
392. halyciensis Vpq
393. Timarchides O1: idem Timarchides pb rell.
394. ob salutem pqk: a salute cO1
395. sibi esset cO: sibi de ea re esset p rell.
396. sine metu om. O
397. res erat O1: erat om. rell.
398. iudicium dimittitur Opq Zielinski: dim. iud. rell.
399. si om. cO1
400. videret cO ( Zielinski): videret quid sibi esset faciendum, rell.
401. quod libet cO: quod vobis libet rell.
402. tamen in consilio codd.: in con. tamen O1
403. est cO1: esset rell.
404. idem homines abesse malit Pluygers
405. ventum est b et O pr., corr. m. 1
406. una om. O1
407. non modo non Muell.
408. in consilio O1: om. rell.
409. Respondet et 17 es om. O1, secl. Muell.
410. antea adf. O
411. adessem codd. praeter O1 (essem)
412. conflaret cO1: conflarit p rell.
413. se ita O Lamb.: ita se pb edd.
414. agere codd.
415. respondit quae ei visum est Quint. iv. 2, 67
416. iste O1
417. posse non O (non posse tantam b δ)
418. Reus... obsecrare cO1: Sopatrus implorare deum fidem atque hominum obsecrare pqk: Sop. impl. h. atq. d. fid. b δ
419. prolato coni. Zumpt: perlato cO1: dilato p rell.
420. a C c: ac O: om. p rell.
421. haruspicis ( om. que) O: v. Ziel. p. 194
422. minus ( ante populo) p rell.: et O: om. b
423. luxuriae... desidiae O1: -a... -a p rell.
424. haec... pertinent p rell.: hoc... pertinet O
425. Illud O1: illud, illud rell.
426. si ex hoc iud. O
427. sese O
428. eo cO: isto p rell.
429. istum vobiscum (nob. O1) cO1: vob. istum p rell.
430. etiam cO1: istum pb vulg.
431. flagitiosum cO: tam flag. rell.
432. conservet O1: conservaret rell.
433. ab reo accipere O
434. magis Ob: maius rell.
435. iam cO: om. p rell.
436. accepta pecunia O
437. postea eandem Muell.: postea tandem O: post eandem pb al.
438. adversario cO: -iis p rell.
439. et trades cui voles om. O
440. huiusce O: huius rell.
441. a cO1: om. rell.
442. visus O: iussus Hirschf. ( prob. Ziel. p. 194)
443. pecuniam ab accus. O ( prob. Ziel. p. 194): ab accus. pec. rell.
444. ante O: antea rell. (iii, §§24, 63, 130: iv, §73)
445. Attendite dil. inv. enim cO: Attendite enim dil. inv. p rell.
446. Stenius Stangl, Pseudoasconiana, p. 69
447. hic O, Arus. Mess.: is rell.
448. summam calam. J. J. Hartman
449. non solum edd.: solum O ( in quo omittuntur, ut saepe, per incuriam verba sed etiam habitasset): non modo solum πkb: non modo vulg., prob. Stangl. Cf. §18 supra
450. hanc O
451. et tabulas O
452. suorum om. cO1 (§54 supra)
453. angeb. animi (omni O) necess. VcO: angeb. (tangebatur b δ) tamen animi dolore necess. pqkb δ
454. et VO1: atque p rell.
455. iste cupid. VO1: cupid. iste p rell.
456. seseque V
457. non solum VO: non solum id p rell.
458. Africani VO: P. Africani p rell.
459. et aequitatem VO: om. rell.
460. arbitrabatur O
461. se VO: sese πb ( Am. J. Ph. xxvi, 415)
462. nec V
463. et O: ii V (§155 infra): hi pb: ibi J. J. Hartman
464. fortunas et V: fortunam ac p Lgg.: (-unam et b)
465. qui fuit H. cO: ab eo qui fuit H. p rell.: qui floruit H. Colet: qui fuit Himeraeus Bake, Kayser
466. et est cO et sic primo p: est rell. Graecia cO: in Gr. rell.
467. quod cO: om. rell.
468. postea posceret O
469. Thermitanis cO1: -os rell.
470. qui non O (§149 infra)
471. Verum Ob: verum tamen p vulg.
472. atque c: et Opqk (§95 infra): om. b δ
473. statim post suam habent b δ edd.
474. et 7 inimici et Agathini del. J. J. Hartman
475. is p: his vulg. (his iste b)
476. vellent dicerent p et codd. pler.
477. cum cO: om. p rell. (v, §116)
478. se Ob
479. haberet O: habuerit p rell.
480. cupiditate cO: cupid. omni p rell.
481. potuerat O: poterat p rell.
482. vitaret O (iii, §99: iv, §39): vitare rell. edd.
483. domum cO: in domum p rell.
484. equis cO: equites p rell.
485. dum cO: cum p rell.
486. discedit O: discessit p rell.
487. addit cO: addidit p rell.
488. se add. Halm
489. si tant. morae fuisset add. s.l. p2
490. pron. de sella ac trib. O
491. se O: sese p rell.
492. tum om. O
493. absentis nomen Op rell.: nom. abs. b vulg.
494. et ind. O (§89 supra)
495. L. Gellius cO: Lucullus pb, Lucillus rell.
496. senatorum O: -em p rell.
497. absens reus pb vulg.: reus abs. Oqr
498. fieri nullum O
499. suum om. O1
500. die cO: om. p rell.
501. litteras ( sine que) O
502. in integro cO1: integra rell.
503. ei om. O1
504. adductus cO1: inductus rell.
505. quanto opere cp: quantopere rell.
506. condemnari O1
507. Ita O1
508. isti Kayser
509. ita rem Vqr: rem ita Opb ( Div. §1)
510. de VcO1: om. p rell.
511. Romae liceret VO: liceret Romae p rell.
512. pertimuit VcO: timuit p rell.
513. Recepi nomen absentis; licet hoc fieri in provincia, nulla lex vetat Vpq
514. illo Vp rell.: illo tamen (t n) O pr.: tamen illo corr. m. 1
515. uti profugio b
516. haec licere V
517. et Vp: om. O
518. coram esse delatum (§104 infra) VO1: corr. del. esse b δ: coram omnibus esse πk
519. se laqueos VO: laq. se p rell.
520. se, iudices, umquam scripsi: se videri ( s.l. umquam p2) p, et ita qk al. ( Act. Pr. §38)
521. expediret p al.
522. et ( ante palam) Vp: om. O
523. exemplo multorum V
524. quod VO: id quod p (id fecisse quod q)
525. ornatissimus VO: om. pb al.
526. ipso om. V
527. cum haec ac... ( sic desinens) V: cum res esset acta pb vulg.: cum acta res ( om. esset) O
528. iste cO1: istum p rell.
529. tuae te O: te om. pqb: te tuae vulg. ( post condemnare ed. Rom.)
530. cedo cO: om. rell.
531. hoc totum O
532. istis p codd. praeter O (his)
533. poterit Pluyg. edd.: potuit cO: potuerit b rell. (§180 infra)
534. in Lamb.: ex codd. ( om. cO)
535. Quid ergo (g suprascr. o) O
536. pro se om. O
537. te om. δ (antea b)
538. amplum O1: amplum esse p rell.
539. nemo Sthenio O, ut videtur
540. qui Opb al.: quis vulg.
541. hoc O1: om. p rell.
542. ut sibi... esse videatur s. l. p2
543. videatur esse O (§61 supra)
544. ei qui coni. Benedict: et qui codd.
545. hanc cO: om. rell. (hanc cognitoris falsi om. b al.)
546. amicissimum cO1: amicum rell.
547. illorum iudicum O π: iud. ill. b vulg.
548. atque Opq: et b δ
549. dubitatis cO ( ut supra O δ)
550. quem... condemnasti cO ( probat Ziel. p. 144): om. rell. ( om. p 15 de litteris—absentem ex homoeoteleuto: dein post adfecisti suppl. p2 cuius absentis nomen recepisti)
551. tuum s. l. p2
552. virorum cO: om. rell.
553. adscripserit pq b δ
554. scelere nefario Opq: nef. scel. b rell.
555. nil scripsi, Ziel. secutus ( p. 144)
556. tu p rell.: om. O
557. eius pq: huius O1 b δ
558. deportata CO1: report. rell.
559. huius Cp rell.: eius O
560. cumque πk: cum quo CO1: quod cum b δ
561. a om. C
562. statueret COb ( ut coni. Ernesti): statuerit rell.
563. cives suos qr
564. nihil ex sacro p rell.: om. CO
565. dies festi aguntur C (agitantur Vp rell.: §154 infra): festi dies aguntur O primo, corr. m. 1
566. cui Cp rell.: cuius V
567. Siciliae V: Sicilia Cp rell. (§154 infra)
568. legati laedant V rell.: om. CO1
569. se funditus eversas CO ( prob. Ziel. p. 194): fund. ev. ( om. se) p rell.: se ev. fund. V ( Am. J. Ph. xxvi, p. 422)
570. Eryco V π: Erico CO
571. ante flagitiorum habet V furtorum (§114 supra: ii, §2: iii, §84)
572. hoc homines C: homines hoc qr ( sed cum signis transp.): habent Vp2 hoc supra lineam: om. b
573. delectet C: delectat Vpb
574. Putaram CO
575. bonis om. CO
576. singulare CO1
577. cognossem π: cognoscerem k δ: cognoscere O
578. coactumque malit abesse Zielinski ( p. 194)
579. de om. O1
580. triginta O1: et trig. p rell.
581. Valerii cO1
582. se cO: om. p rell.
583. id cO: om. rell.
584. iste cO1: est rell. ( p in ras.)
585. ecqua p rell. praeter O in quo est hec quaere: ecquae Halm, Muell.
586. gratis codd. ( Zielinski, p. 186)
587. voluerit Naugerius: voluerat codd.
588. idoneus vinceret c, unde Garat. Madv. idoneos vinc.: idon. inveniret falsa transcript. O Sed habet V idone. esset, unde Klotz idon. esset ut vinc., Kayser idon. esset vinceret. Codd. πbk habent lect. interp. fieret idoneus vinceret, vel ut vinceret, ubi repetitio fieret... factum esse prorsus ferri non potest. Ego cod. V secutus duas clausulas in unam coiisse puto, et ita legendum esse: quamvis non idoneus esset, si is pretio apud istum vinceret (§124 infra) Cf. Cl. Rev. xviii, p. 25
589. eae debent p al. Habet O ( pro ab sen. eae debent) miram lectionem abferiam ace: an ab senatu, eas necesse est...?
590. is Ob: his p vulg.
591. ne qui p ( ut c: falso Zumpt): iniqui O1
592. L. cO1
593. in senatu cO: om. p rell.
594. veterum Hotom.
595. delictum p: delectum b edd.
596. vetere codd.: veterum vulg.
597. haberent π
598. verum VO: sed p rell.
599. locum illum V
600. cui neque V
601. Heracliae O (v, §129)
602. et VO: ac p rell.
603. complector VcO: compl. crimine pb: compl. nomine al.
604. pecuniam isti dedisset Zielinski ( p. 194)
605. potuerat V πk: potuerāt O: poterat b vulg.
606. recitari VcO: legi p rell.
607. cuium c, civium O1: cuius p rell.
608. ita scriptum Ob
609. inquit sunt cO: sunt inquit πk: inquit om. b δ
610. Fort. faciant
611. cum iste cO: iste cum pb
612. is eo die scripsi: ī eo die cO: eo die p: in eum diem Wesenberg
613. proscribi iuberet cO: proscriberet rell.
614. plorantibus cO: implorantibus rell.
615. ab Roma O1
616. diebus cO: dies p rell.
617. qui cons. mensem cO: om. p rell.
618. abhinc pb: ab me qr al.: ante coni. Halm
619. diebus xxx O
620. factis pO: habitis p2 s. l., b rell.
621. fecerunt cO: decrerunt p rell.
622. et 9 xlv p: xxxv c
623. potest O1
624. isto pr. in Sic. O π: in Sic. isto pr. b vulg.
625. omnes... conferunt Kays.: quod cum omnes conferant Bake
626. faciendae cO: faciundae p rell.
627. iste cO: om. rell.
628. facere om. cO1
629. omnibus civitatibus p rell. praeter O (hominibus civitatibusque)
630. tollerentur O
631. solerent Bake
632. tota domus O
633. describebat codd.
634. molestia cO: molestiam p rell.
635. pecuniae cO: pecunia p rell.
636. in priore O
637. testimoniis cO1: ex test. p rell.
638. accuratissime cO: acutissime pb vulg.
639. quid cuique accidisset cO: om. p rall.
640. esset necesse indagare pb al.
641. omn. adversarios cO: om. p rell.
642. causas om. O, secl. Muell.: causa pq ( om. parte): causas et coni. Klotz (ex utraque causas parte b)
643. conflare cO: conflari p rell.
644. in omnibus Halm. auct. Kayser.
645. treceni Muell.: trecenti p vulg. ( praeter O= ċcccċ om. denarii
646. clam s. l. p2
647. denarium iterum om. O
648. aut si hom. gen. scripsi: aut si gen. hom. codd. pler.: aut generatim hom. b vulg.
649. ambitionis tollendae Pluyg.. Kays. (§132 supra)
650. possit V
651. censum VcO: census p rell.
652. hauserant cO
653. extenuarunt... auxerunt Ziel. ( p. 194)
654. omnes V
655. re ipsa om. O: Ziel. l.c.
656. census cO
657. quis O: qui rell.
658. cum pb vulg.: qui O: qui cum V (= cum: ut enim nimirum = nimirum §154 infra)
659. Erat enim O
660. in te praetorem edd. V secuti ( in quo est in te pop. ro. = PR): te praetore p rell.
661. denuost V
662. etsi b fecisset VO: tibi fecisset pqb al.: tibi ante tuus r
663. equo animo Vb
664. Syracusanos O1: -o p rell.
665. vicies Garat.: tricies Zumpt (·xx· lxi cO: cxxx pq al. §§142, 165)
666. conficietur cO: conficitur rell.
667. et ( ante litteris) O1: ac rell.
668. sint Prisc.: sunt codd.
669. fateatur Prisc.
670. istam omnem Op al.: omn. istam b vulg.
671. a O: ab p rell.
672. in omnibus O
673. statua ponatur cO1: statuae ponantur p rell.
674. transiri posse videatur cO: transire posse videamur p rell.
675. HċSċ xx O, ut l. 19
676. captum O1 edd. ( cf. §20 supra): capta p rell.
677. accersat V
678. consumpta adhuc b
679. est ista pec. VO1: ista pec est p rell.
680. ex hoc V: om. rell.
681. hoc si V
682. abstinere cO
683. capiend. V πb: capiund. edd.
684. HS c milia coni. Zumpt: H.S. xx O: hscci33 V: H.S. cxx milia πb
685. accipiundi O
686. afferre cO1: auferre p rell.
687. non oportere exigi b
688. Age cO1
689. faciendas O
690. locare om. O
691. an codd.: et Pluyg.: aut Muell.
692. procuratorem O1: curatorem rell.
693. an cui codd.: aut cui Lamb., edd. recc.
694. in om. O al.
695. manifestissimo cO: manifesto p rell.
696. nonne O: non rell.
697. ut putetis om. O
698. tibi om. O
699. magnam om. O
700. demonstret O
701. non om. πb novo om. O
702. ei om. O1 ( Prisc. ii. p. 147)
703. uti cO: ut rell.
704. egero πk: rogo c: ego rogo O1: ergo b δ
705. tuas cO: om. rell.
706. tibi om. O1
707. ita eos abs te pb al.: eos ita ( cum signis transp. et praeterea punctis subscr. del. ita m. 1) abs te ita O: eos ita abs te vulg.
708. sicuti Siculi codd. praeter O
709. sunt om. πbk est eorum O πb: eorum est vulg.
710. qui non O (§88 supra)
711. resp. πk: reip. Ob
712. quid ( post illae) cO1: om. p rell.
713. inscriptum cO: scriptum rell.
714. statuis O: statuam p rell.
715. pecunias O: om. pqk
716. salvum O: salvum esse b al. (§15 supra), et in mg. O m. 1
717. sint pq
718. ex cO: e V: in pb δ
719. sunt VO: sint p rell.
720. togatum c cod. Cuiac. (rogatum O1): civem Romanum Vp rell.
721. abs te om. V
722. esse om. pqb
723. iniurias suppl. s.l. post acceperit p2. et ita q
724. Huius scripsi V secutus et Lamb. in mg.: et huius rell. edd.
725. eam iam scripsi: quoniam codd. praeter O (ut iam): quam iam Schoell
726. coactum O Forte, quantum... est coactum, tantum iam intell.... coactum esse ( Cl. Rev. xviii, p. 25)
727. iudicium fieri Vp rell. praeter O (fieri iud.)
728. illius VO1: istius p rell.
729. locis omnibus VOp al.: omnibus locis c: omnibus b δ
730. Siciliae cOp al.: Sicilia V δ (§§114, 145, 168)
731. probare potes V: probare potest O: probari potest pb vulg.
732. velis VO1: vis p rell.
733. hom. ac locupl. et om. p al.
734. fecerant VO: fecerunt p vulg.
735. fuerint O
736. laudarent publice V
737. ii V ( ut l. 19): et O (§86 supra)
738. factis s.l. p2
739. igitur est Vp: est igitur Ob al. necessario tibi O
740. et om. VO
741. ediderint cO: ediderunt Vp al.
742. obsecrarint cO et V ut videtur: obsecrarunt p rell.
743. duxerint ck: duxerunt Vp rell.
744. dixerint ck: dixerunt Vp rell.
745. Q. om. V
746. Netineuses codd. praeter O: om. b enumerare O: et num. c: numerare rell.
747. quam multi et om. cO1
748. declarabit cO: -avit p rell.
749. utrum... coacti sint Pluygers ( Ziel. p. 194)
750. hoc CO: om. rell.
751. audivistis CO1: audiimus, audivimus p rell.
752. qui CO: cum p al.
753. gesserint C rell. praeter O (gesserunt)
754. exceperint C rell.: exceperunt Zumpt, edd.
755. istos CO1
756. Ac CO1: om. rell.
757. disputari CO1: -are p rell.
758. eius CO: non p: vero b rell.
759. i ptores p.r. pb al.: P.R. C: pop. Rom. O
760. consuerant CO: -everant p rell.
761. dubitarunt Cpb: -averunt rell.
762. de om. pqb
763. non om. CO
764. et ( ante commune) CO: om. rell.
765. illuc C rell.: illic O1
766. illius C codd.: istius edd.
767. decessi C: discessi pb edd. ( Div. §2: ii §172: v §7)
768. sint C: sunt pb edd.
769. Verris C: C. Verris rell. edd. ( Am. J. Ph. xxvi. 412)
770. eius CO1: om. rell.
771. molitio CO1 ne minus triginta COq: xxx ne (non b) minus pbk
772. eius om. π
773. id om. CO
774. esse CO: om. rell.
775. Centuripinum magistratum codd. praeter CO
776. minatur COb: his minatur π
777. decreta... tolluntur CO: om. p rell.
778. stat. eius CO: eius stat. pb edd.
779. Centur. reponere CO: rep. Centur. pb vulg.
780. haec Cp: hoc Ob
781. ac pqb: om. CO: et vulg.
782. Romanum CO: -orum p rell.
783. laudarem illa decreta civitatem CO1: fort. laudarem illa decreta, laudarem illam civitatem
784. civium esse CO: esse civium π: esse om. b δ
785. ego eas CO: eas ego p vulg.
786. iudicasse statuas COp: stat. iud. b edd.
787. hoc Ob
788. vos rogarem CO: ut vos rog. p rell.
789. his codd.: iis edd. post Gruterum
790. rebus om. CO: ego seclusi
791. vacationem CO: vagat. pq rell.: purgationem Naug. Iord.
792. HS viciens ut §141 supra: HS ∞ ∞ C: HS ċcxxċ milia p
793. demonstratum CO: -andum p rell.
794. est quantum om. CO1
795. in te CO: om. pb vulg.
796. At hi p edd.: At hii C: Ali V
797. inimici CO: inimicissimique p rell.
798. numero sese (se b) abs COb: numeros se abs V: numero (s) abs πk
799. erant VO
800. possis b δ
801. causas VCO: causam (causa p) p rell.
802. possim COp al.: possum V
803. vobis quoque COp al.: quoque vobis Vb
804. utrum negotiatores post aratores add. Garaton.: cf. ll. 17, 23 (§188 infra)
805. aut edd.: an CO (§144 supra)
806. aut (an) quo modo existiment CO: om. V rell.
807. cupias CO: cupies Vp rell.
808. enim CO: om. V πb
809. contemnendorum... aratorum Garat. auct. secl. Muell.
810. inimicorum V rell.: iniquorum CO ( fort. recte; cf. i, §19; v, §177)
811. appellare te V: appellaret C: appellare rell.
812. a negot. Vb
813. ab arat. Vpb: om. COq
814. Sicilia VC ( corr. -ae) O (§§114, 145, 154 supra)
815. positas V: om. COp rell.
816. a COpb: ab Vqr
817. Potest VC
818. que om. V
819. speraris VCO: sperabis rell.
820. tu auct. VCO: auct. tu p rell.
821. eam om. CO
822. consuetudinem CO: familiaritatem consuetudinemque p rell.
823. in om. ( post -em) CO
824. his COpb
825. huius modi Cb
826. iis p: is Cb: his O
827. eas C (aea O): om. rell.
828. isti ipsi COb: ipsi isti p rell.
829. primo om. CO
830. fam. tantam CO: tant. fam. p rell.
831. perveniret π
832. accedit CO1 (ii, i, §4)
833. ille etiam CO1b: etiam ille pr
834. ante C
835. ea quae... ea plane CO
836. gratias CO1: gratiasque p rell.
837. se CO: esse p rell.
838. magno opere C: magnopere pb al. (i, §27: ii, §28)
839. caput suum aut exist. CO1: suum caput atque exist. πb rell.
840. eae C: he Opqb
841. decrevisse COb: decresse πk
842. magis rem COp al.: rem magis b edd.
843. arbitrentur (arbitrarentur b) res iudicari codd. praeter CO
844. publ. iud. secl. Bake ( Ziel. p. 194)
845. ex his COb
846. istos ipsos CO: istos p rell.
847. istius C rell.: illius edd.
848. nititur CO: nitetur p rell.
849. Venient edd.: veniunt Cp rell.: veniant Ob ( sed dicent codd. omnes)
850. Romani qui... condemnari CO1: mance rell. Romani te suo iudicio condemnari, mediis omissis
851. condemnari CO1: mance rell. Romani te suo iudicio condemnari, mediis omissis
852. vos om. CO
853. At C rell. praeter Ob (ac)
854. promptius CO: amplius p rell.
855. crimen hoc CO: hoc crimen p rell.
856. qui defendet CO: quid defendit p rell.: qui id def. edd. recc. (i; §116)
857. omnium CO: omnia mea H. A. Koch
858. ista mihi Cp: mihi ista Ob rell.
859. contentio COp: conditio p corr. et rell.
860. eo tempore CO
861. una sint Cpq al.: una adsint O1 edd.
862. num Cp (unum O1): non b rell.
863. et mihi Cp rell.: mihi O1
864. et iudici π: iudici CO1
865. cernendum CO1
866. quos CO: quod p rell.
867. vim nullius om. CO
868. mihimet si COpq: mihi in eo si rell.
869. a te CO: abs te p rell.
870. nomine codd.: crimine Bake, Cobet ut iam scire possis CO: ut eam scire possitis p rell.
871. quaeram.... invenero s.l. p2
872. iam hoc me π: hoc om. b (vos iam me): me iam hoc CO
873. et 17 eq. Rom. secl. Bake, Kays.
874. missas esse suo CO
875. via Cpq: vi rell.
876. potest pb vulg. ( prob. Ziel. p. 194): potuit CO: poterit Halm (§105 supra)
877. abdite Cb δ, fort. recte
878. haec CO: hac p rell.
879. investigari Cb
880. teneri videbitis pb vulg. ( prob. Ziel. l.c.): videbitis teneri CO
881. dein C (domi O): deinde p rell.
882. eos CO: eosdem p rell.
883. apud CO: et apud pq al.
884. magistratum CO
885. scripta ratio codd.: ratio scripta b vulg.
886. mensuum qk: mensum Cp ( prob. Luterbacher): mensium Ob edd. (§§184, 188)
887. Non addidi ( ante verum tantum l. 20): nec Hotom.
888. erat haec ( sc. ratio) scripsi: erant haec Cb: erat ( om. haec) O
889. ex eodem (exeo dē Cp) genere COp al.: ex eo gen. b: ex eo quidem genere Halm
890. quantulum CO1: quantulumque πk
891. tantum Melitensium cO: tantam Melitensem vestem p rell.
892. Omitto O1q: mitto p rell.
893. tantumne p rell.: tantum O
894. Et O1: om. rell.
895. mensum C: mensium edd.
896. libellis parvis O
897. in huiuscemodi p (eius- O): in huiusmodi qr: huiuscemodi in edd.
898. HS DC cO1
899. ċ∞ċccċ cO: duodecies p rell.
900. esse O: om. rell.
901. quod cO1: om. rell.
902. iud. tum Opq: tum om. δ
903. haec p vulg.: hoc O ( ex hec, credo, §189 infra)
904. et Opq: et iam vulg.
905. eius modi Ern., Schuetz. auctt. secl. Kayser
906. C. Verrucio O: a C. Verr. p rell.
907. C. F. cO: om. p rell.
908. eiusdem modi cO: om. rell.
909. manifesto scripsi (manif. teneretur: cf. Cluent. §20): manifesta codd.
910. flagitiosa O: tum (tam?) flagit. rell., cum flagit. Hotom.
911. litura cO: om. rell.
912. Sed v. Cl. Rev. xviii. 25. Coniecerat Mueller Cum manifesto res flagitiosa atque insignis turp. teneretur fort. recte
913. incepimus O
914. versari cO: aversari, advers. rell.
915. et O: ac p vulg.
916. defert cO1
917. quidnam cO: quid p rell.
918. mensumque c (§184 supra)
919. is O π: iste edd.
920. an negotiator cO: om. rell.
921. in Sic. VcO1: ex Sic. p rell.
922. quis (qui O) esset ubi esset VcO: ubi esset quis esset p rell.
923. conficeret O1: confecerit p rell.
924. semper om. V
925. hoc O (§187 supra)
926. ad ea V: ea rell.
927. scribendo V Arus. Mess.: exscribendo p rell.
928. ex V: et O: de p vulg. (ii §24: Am. J. Ph. xxvi, p. 420)
929. et V: om. p rell.
930. tu mihi nunc O: tu om. V: mihi nunc tu pb ed. Rom.: nunc tu mihi r
931. cognoveris O1: cognoris Vp rell.
932. ne hoc aut VcOp: hoc ne b rell.
933. atque VcO: om. p rell.
934. mortales om. V
935. Liber explicetur c: liber explicatur pq, punctis subscr. r: om. Vb: del. edd.
936. litteras primas V
937. extr. part. nominis del. Hartman
938. codam Vcp: quodam Ob: caudam k
939. Verrinam Maius e V (Verrisnam): Verris p rell.
940. Laudentur V
941. solerent cO: solebant p rell.
942. tum ita p rell.: ita tum O: ita om. b
943. peccatu Gell.
944. Hortensius patronus O; sed v. Gell. vii. 16
945. illius O1
946. ac nequitia Muell.: infam. nequissima k
947. nostros O
948. ad causam cO1: ad hanc causam p rell.
949. neque committebant p2 s.l.
950. voluissent cOq al.

Commentary

Commentary on Impeachment of Verres (Select Orations of Cicero (Allen and Greenough's Edition). Greenough, James Bradstreet; Kittredge, George Lyman, editors. Boston, London: Ginn & Company, 1897.) focus

cum (causal)

sint , when men are ready.—

contionibus et legibus, harangues and bills (proposed laws). The proposition of a law which took the exclusive control of the courts from the Senators was even now pending, and the law ( Lex Aurelia) was passed before the case of Verres was decided.

conentur , purpose clause.

magnitudine , abl. of means.

spe , abl. of specification.

actor , complainant, i.e. agent or attorney for conducting the suit in personal processes ( in personam ).

adduxi enim hominem, etc.: cf. Burke, Impeachment of Warren Hastings: We have brought before your Lordships the first man in property and power; we have brought before you the head, the chief, the captain-general in iniquity,—one in whom all the frauds, all the peculations, all the tyranny in India are embodied, disciplined, and arrayed. Then, if we have brought before you such a person, if you strike at him, you will not have need of a great many more examples,— you strike at the whole corps if you strike at the head:

in quo , in whose case

reconciliare, etc., win back the lost repute.

possetis , purpose.

depeculatorem, etc.: for a more complete statement of these charges, see chs. iv , v .

juris urbani, i.e. as praetor urbanus (see sect. 12 ).