LACHES
Dixtin dudum illam dixisse se exspectare filium?
PHIDIPPUS
Factum.
LACHES
Venisse aiunt: redeat.
PAMPHILUS
Quam causam dicam patri
Quamobrem non reducam nescio.
LACHES
Quem ego hic audivi loqui?
PAMPHILUS
Certum offirmare est viam me quam decrevi persequi.
LACHES
Ipsus est de quo hic agebam tecum.
455
PAMPHILUS
Salve, mi pater.
LACHES
Gnate mi, salve.
PHIDIPPUS
Bene factum te advenisse, Pamphile;
Atque adeo, quod maximum est, salvum atque validum.
Pa
Creditur.
LACHES
Advenis modo?
PAMPHILUS
Admodum.
LACHES
Cedo, quid reliquit Phania
Consobrinus noster?
PAMPHILUS
Sane hercle homo voluptati obsequens
Fuit dum vixit; et qui sic sunt haud multum heredem iuvant:
460
Sibi vero hanc laudem relinquunt:
Vixit, dum vixit, bene.
LACHES
Tum tu igitur nihil attulisti huc plus una sententia?
PAMPHILUS
Quicquid est id quod reliquit profuit.
LACHES
Immo obfuit;
Nam illum vivum et salvum vellem.
PHIDIPPUS
Impune optare istuc licet:
Ille reviviscet iam nunquam; et tamen utrum malis scio.
465
LACHES
Heri Philumenam ad se arcessi hic iussit: die iussisse te.
PHIDIPPUS
Noli fodere: iussi.
LACHES
Sed eam iam remittet.
PHIDIPPUS
Scilicet.
PAMPHILUS
Omnem rem scio ut sit gesta: adveniens audivi omnia.
LACHES
At istos invidos Di perdant qui haec libenter nuntiant.
PAMPHILUS
Ego me scio cavisse ne ulla merito contumelia
470
Fieri a vobis posset: idque si nunc memorare hic velim,
Quam fideli animo et benigno in illam et clementi fui,
Vere possum; ni te ex ipsa haec magis velim resciscere;
Namque eo pacto maxime apud te meo erit ingenio fides,
Quum illa quae nunc in me iniqua est aequa de me dixerit:
475
Neque mea culpa hoc discidium evenisse, id testor Deos.
Sed quando sese esse indignam deputat matri meae
Quae concedat, cuiusque mores toleret sua modestia,
Neque alio pacto componi potest inter eas gratia,
Segreganda aut mater a me est, Phidippe, aut Philumena:
480
Nunc me pietas matris potius commodum suadet sequi.
LACHES
Pamphile, haud invito ad aures sermo mihi accessit tuus,
Quum te postputasse omnes res prae parente intelligo.
Verum vide ne impulsus ita prave insistas, Pamphile.
PAMPHILUS
Quibus iris impulsus nunc in illam iniquus siem?
485
Quae nunquam quicquam erga me commerita est, pater,
Quod nollem; et saepe quod vellem meritam scio.
Amoque et laudo et vehementer desidero;
Nam fuisse erga me miro ingenio expertus sum;
Illique exopto ut reliquam vitam exigat
490
Cum eo viro me qui sit fortunatior;
Quandoquidem illam a me distrahit necessitas.
PHIDIPPUS
Tibi id in manu est ne fiat.
LACHES
Si sanus sies,
Iube illam redire.
PAMPHILUS
Non est consilium, pater.
Matris servibo commodis.
495
LACHES
Quo abis? mane;
Mane, inquam: quo abis?
PHIDIPPUS
Quae haec est pertinacia?
LACHES
Dixin, Phidippe, hanc rem aegre laturum esse eum?
Quamobrem te orabam filiam ut remitteres.
PHIDIPPUS
Non credidi edepol adeo inhumanum fore.
Ita nunc is sibi me supplicaturum putat?
500
Si est ut velit reducere uxorem, licet;
Sin alio est animo, renumeret dotem huc; eat.
LACHES
Ecce autem tu quoque proterve iracundus es.
PHIDIPPUS
Percontumax redisti huc nobis, Pamphile.
LACHES
Decedet iam ira haec, etsi merito iratus est.
505
PHIDIPPUS
Quia paulum vobis accessit pecuniae,
Sublati animi sunt.
LACHES
Etiam mecum litigas?
PHIDIPPUS
Deliberet, renuntietque hodie mihi,
Velitne an non; ut alii, si huic non sit, siet.
LACHES
Phidippe, ades, audi paucis. Abiit. Quid mea?
510
Postremo inter se transigant ipsi, ut libet;
Quando nec natus neque hic mihi quicquam obtemperant;
Quae dico parvi pendunt. Porto hoc iurgium
Ad uxorem, cuius haec fiunt consilio omnia;
Atque in eam hoc omne quod mihi aegre est evomam.
515
Hecyra. Publius Terentius Afer (Terence). ed. Edward St. John Parry. London. 1857.
Sponsored by Perseus Project, Tufts University.
Funding provided by NSF, NEH: Digital Libraries Initiative, Phase 2.