GETA
Si quis me quaeret rufus—
DAVUS
Praesto est; desine.
GETA
Oh!
At ego obviam conabar tibi, Dave.
DAVUS
Accipe, hem,
Lectum est: conveniet numerus quantum debui.
GETA
Amo te, et non neglexisse habeo gratiam.
DAVUS
Praesertim ut nunc sunt mores. Adeo res redit;
55
Si quis quid reddit, magna habenda est gratia.
Sed quid tu es tristis?
GETA
Egone? neseis quo in metu et
Quanto in periclo simus?
DAVUS
Quid istuc est?
GETA
Scies,
Modo ut tacere possis.
DAVUS
Abi sis, insciens.
Cuius tu fidem in pecunia perspexeris,
60
Verere verba ei credere? ubi quid mihi lucri est
Te fallere?
GETA
Ergo ausculta.
DAVUS
Hanc operam tibi dico.
GETA
Senis nostri, Dave, fratrem maiorem Chremem
Nostine?
DAVUS
Quidni?
GETA
Quid? eius gnatum Phaedriam?
DAVUS
Tamquam te.
65
GETA
Evenit senibus ainbobus simul,
Iter illi in Lelmnum ut esset, nostro in Ciliciam
Ad hospitem antiquum: is senem per epistolas
Pellexit, modo non montes auri pollicens.
DAVUS
Cui tanta erat res, et supererat?
GETA
Desinas:
Sic est ingeniun.
70
DAVUS
Oh, regem me esse oportuit.
GETA
Abeuntes ambo hic tum senes, me filiis
Relinquunt quasi magistrum.
DAVUS
O Geta, provinciam
Cepisti duram.
GETA
Mihi usus venit, hoc scio:
Memini relinqui me Deo irato meo.
Coepi adversari primo. Quid verbis opus est?
75
Seni fidelis dum sum, scapulas perdidi.
DAVUS
Venere in mentem mili istaec;
Namque inscitia est,
Adversum stimulum calces?
GETA
Coepi iis omnia
Facere, obsequi quae vellent.
DAVUS
Scisti uti foro.
GETA
Noster mali nihil quicquam primo. Hic Phaedria
80
Continuo quandam nactus est puellulam
Citharistriam: hanc amare coepit perdite.
Ea serviebat lenoni impurissimo;
Neque quod daretur quicquam: id curarant patres.
Restabat aliud nihil nisi oculos pascere,
85
Sectari, in ludum ducere, et reducere.
Nos otiosi operam dabamus Phaedriae.
In quo haec discebat ludo, exadversum ei loco
Tonstrina erat quaedam. Hic solebamus fere
Plerumque eam opperiri dum inde iret domum.
90
Interea, dum sedemus illi, intervenit
Adolescens quidam lacrimans. Nos mirarier.
Rogamus quid sit?
Nunquam aeque, inquit,
ac modo
Paupertas mihi onus visum est et miserum et grave.
Modo quandam vidi virginem hic viciniae
95
Miseram suam matrem lamentari mortuam.
Ea sita erat exadversum: neque illi benevolens
Neque notus neque cognatus extra unam aniculam
Quisquam aderat qui aciutaret funus. Miseritum est.
Virgo ipsa facie egregia. Quid verbis opus est?
100
Commorat omnes nos. Ibi continuo Antipho,
Vultisne eamus visere? alius,
Censco;
Eamus: due nos, sodes. Imus; venimus;
Videmus. Virgo pulchra; et quo imagis diceres,
Nihil aderat adiumenti ad pulchritudinem.
105
Capillus passus, nudus pes, ipsa horrida,
Lacrimae, vestitus turpis; ut, ni vis boni
In ipsa inesset forma, haec formam extinguerent.
Ille qui illam amabat fidicinam tantummodo,
Satis, inquit,
scita est: noster vero—
110
DAVUS
Iam scio:
Amare coepit.
GETA
Scin quam? Quo evadat vide.
Postridie ad anum recta pergit: obsecrat
Sibi ut eius faciat copiam. Illa enim se negat;
Neque eum aequum facere ait: illam civem esse Atticam,
Bonam, bonis prognatam: si uxorem velit,
115
Lege id licere facere; sin aliter, negat.
Noster quid ageret nescire; et illam ducere
Cupiebat, et metuebat absentem patrem.
DAVUS
Non, si redisset, ei pater veniam daret?
GETA
Ille indotatam virginem atque ignobilem
120
Daret illi? Nunquam faceret.
DAVUS
Quid fit denique?
GETA
Quid fiat? Est parasitus quidam Phormio,
Homo confidens; qui illum Di omnes perduint.
DAVUS
Quid is fecit?
GETA
Hoc consilium quod dicam dedit.
Lex est, ut orbae qui sunt genere proximi
125
Eis nubant; et illos ducere eadem haec lex iubet.
Ego te cognatum dicam, et tibi scribam dicam:
Paternum amicum me assimulabo virginis:
Ad iudices veniemus. Qui fuerit pater,
Quae mater, qui cognata tibi sit, omnia haec
130
Confingam, quod erit mihi bonum atque commodum.
Quum tu horum nihil refelles, vincam scilicet.
Pater aderit: mihi paratae lites: quid mea?
Illa quidem nostra erit.
DAVUS
Iocularem audaciam!
GETA
Persuasum est homini; factum est; ventum est; vincimur:
135
Duxit.
DAVUS
Quid narras?
GETA
Hoc quod audis.
DAVUS
O Geta,
Quid te futurum est?
GETA
Nescio hercle: unum hoc scio;
Quod fors feret feremus aequo animo.
DAVUS
Placet.
Hem, istuc viri est officium.
GETA
In me omnis spes mihi est.
DAVUS
Laudo.
140
GETA
Ad precatorem adeam credo, qui mihi
Sic oret;
Nunc amitte, quaeso, hunc: caeterum
Posthac, si quicquam, nihil precor; tantummodo
Non addat:
Ubi ego hinc abiero, vel occidito.
DAVUS
Quid paedagogus ille, qui citharistriam?
Quid rei gerit?
145
GETA
Sic tenuiter.
DAVUS
Non multum habet
Quod det fortasse.
GETA
Immo nihil nisi spem meram.
DAVUS
Pater eius rediit an non.?
GETA
Nondum.
DAVUS
Quid? senem
Quoad exspectatis vestrum?
GETA
Non certum scio;
Sed epistolam ab eo allatam esse audivi modo,
Et ad portitores esse delatam: hanc petam.
150
DAVUS
Numnquid, Geta, aliud me vis?
GETA
Ut bene sit tibi.
Puer, hens. Nemone huc prodit? Cape, da hoc Dorcio.
Phormio. Publius Terentius Afer (Terence). ed. Edward St. John Parry. London. 1857.
Sponsored by Perseus Project, Tufts University.
Funding provided by NSF, NEH: Digital Libraries Initiative, Phase 2.