Satvrio
Quae res bene vortat mi et tibi et ventri meo
perennitatique adeo huic, perpetuo cibus
330
ut mihi supersit, suppetat, superstitet:
sequere hac, mea gnata, me, cum dis volentibus.
quoi rei opera detur scis, tenes, intellegis;
communicavi tecum consilia omnia.
ea causa ad hoc exemplum te exornavi ego.
335
venibis tu hodie, virgo.
Virgo
Amabo, mi pater,
quamquam libenter escis alienis studes,
tuin véntris causa filiam vendas tuam?
Satvrio
Mirum quin regis Phílippi causa aut Attali
te potius vendam quam mea, quae sis mea.
340
Virgo
Vtrum tú pro ancilla mé habes an pro filia?
Satvrio
Vtrum hercle magis in ventris rem videbitur.
meum, opino, imperiumst in te, non in me tibi.
Virgo
Tua istaéc potestas est, pater. verum tamen,
quamquam res nostrae sunt, pater, pauperculae,
345
modice et modeste meliust vitam vivere;
nam ad paupertatem si admigrant infamiae,
gravior paupertas fit, fides sublestior.
Satvrio
Enim véro odiosa es.
Virgo
Non sum, neque me esse arbitror,
quom parva natu recte praecipio patri.
350
nam inimici famam non ita ut natast ferunt.
Satvrio
Ferant eantque maximam malam crucem;
neque ego ínimicitias omnes pluris existimo,
quam mensa inanis nunc si apponatur mihi.
Virgo
Patér, hominum immortalis est infamia;
355
etiam tum vivit, cum esse credas mortuam.
Satvrio
Quid? metuis, ne te vendam?
Virgo
Non metuo, pater.
verum insimulari nolo.
Satvrio
At nequiquam nevis.
meo modo istuc potius fiet quam tuo
fiat. quae hae res sunt?
360
Virgo
Cogita hoc verbum, pater:
erus sí minatus est malum servo suo,
tametsi íd futurum non est, ubi captumst flagrum,
dum tunicas ponit, quanta adficitur miseria!
ego nunc quod non futurumst formido tamen.
Satvrio
Virgo atque mulier nulla erit quin sit mala,
365
quae praeter sapiet quam placet parentibus.
Virgo
Virgo atque mulier nulla erit quin sit mala,
quae reticet, si quid fieri pervorse videt.
Satvrio
Malo cavere meliust te.
Virgo
At si non licet
cavere, quid agam? nám ego tibi cautum volo.
370
Satvrio
Malusne égo sum?
Virgo
Non es, neque me dignumst dicere,
verum ei rei operam do, ne alii dicant, quibus licet.
Satvrio
Dicat quod quisque volt; ego de hac sententia
non demovebor.
Virgo
At, meo sí liceat modo,
sapienter potius facias quam stulte.
375
Satvrio
Lubet.
Virgo
Lubere per me tibi licere intellego;
verum lubere hau lubeat, sí liceat mihi.
Satvrio
Futura es dicto oboediens an non patri?
Virgo
Futura.
Satvrio
Scis iam tibi quae praecepi?
Virgo
Omnia.
Satvrio
Et ut surrupta fueris?
380
Virgo
Docte calleo.
Satvrio
Et qui parentes fuerint?
Virgo
Habeo in memoria.
necessitate me mala ut fiam facis.
verum videto, me ubi voles nuptum dare,
ne haec fama faciat repudiosas nuptias.
Satvrio
Tace, stúlta. non tu nunc hominum mores vides?
385
quoivis modi hic cum
mala fama facile nubitur:
dum dos sit, nullum vitium vitio vortitur.
Virgo
Ergo istuc facito ut veniat in mentem tibi,
me esse indotatam.
Satvrio
Cave sis tu istuc dixeris.
pol deum virtute dicam et maiorum meum,
390
ne te indotatam dicas, quoi dos sit domi:
librorum eccillum hábeo plenum soracum.
si hoc adcurassis lepide, cui rei operam damus,
dabuntur dotis tibi inde sescenti logi,
atque Attici omnes; nullum Siculum acceperis:
395
cum hac dote poteris vel mendico nubere.
Virgo
Quin tu me ducis, si quo
ducturu's
ducturus es, pater?
vel tu me vende vel face quid tibi lubet.
Satvrio
Bonum aequomque oras. sequere hac.—
Virgo
Dicto sum audiens.—
Persa. T. Maccius Plautus. ed. Friedrich Leo. Berlin. 1896.
Sponsored by Perseus Project, Tufts University.
Funding provided by The National Endowment for the Humanities.