Dordalvs
Quoí homini di própitii sunt, áliquid obiciúnt lucri;
470
nam égo hodie compendi feci binos panes in dies.
íta ancillá mea quae fuit hodie, sua nunc est: argento vicit;
iám hodie alienum cenabit, nil gustabit de meo.
sumne probus, sum lepidus civis, qui Atticam hodie civitatem
maximam maiorem feci atque auxi civi femina?
475
sed ut ego hodie fui benignus, ut ego multis credidi,
nec satis a quiquam homine accepi: ita prosum credebam omnibus;
nec metuo, quibus credidi hodie, ne quis mi in iure abiurassit:
bonus volo iam ex hoc die esse—quod neque fiet neque fuit.
Toxilvs
Hunc hominem ego hodie in trasennam doctis deducam dolis,
480
itaque huic insidiae paratae sunt probe. adgrediar virum.
quid agis?
Dordalvs
Credo.
Toxilvs
Únde agis te, Dordale?
Dordalvs
Credo tibi.
di dent, quae velis.
Toxilvs
Eho, an iám manu emisisti mulierem?
Dordalvs
Crédo edepol, credo, inquam, tibi.
Toxilvs
Iam liberta
auctu's
auctus es?
Dordalvs
Enicas.
quin tíbi me dico crédere.
Toxilvs
Dic bona fíde: iam liberast?
Dordalvs
Ólim.
i, i ád forum ad praetorem, éxquire, siquidém mihi credere nón vis.
líbera, inquam, est: ecquid audis?
Toxilvs
At tibi di bene faciant omnes.
númquam enim pósthac tibi nec tuorum quoiquam quod nolis volam.
Dordalvs
Abi, né iura, satis crédo.
490
Toxilvs
Vbi núnc tua libertást?
Dordalvs
Apud te.
Toxilvs
Ain, apud mést?
Dordalvs
Aio, inquam, apud te ést, inquam.
Toxilvs
Ita mé di ament, ut ob ístam rem tibi múlta bona instant á me.
nam est rés quaedam, quam occúltabam tibi dícere: nunc eam nárrabo,
unde tú pergrande lucrúm facias: faciam, út mei memineris, dúm vitam
vivás.
495
Dordalvs
Bene dictis tuís bene facta aurés meae auxilium expóscunt.
Toxilvs
Tuom prómeritumst, merito út faciam. et ut mé scias esse ita fácturum,
tabellás tene has, péllege.
Dordalvs
Istaé quid ad mé?
Toxilvs
Immo ád te attinént et tuá refert.
nam ex Pérsia sunt haec állatae mihi a méo ero.
Dordalvs
Quando?
Toxilvs
Haud dúdum.
Dordalvs
Quid istaé narrant?
Toxilvs
Percóntare ex ipsís. ipsae tibi nárrabunt.
Dordalvs
Cedo sáne
mihi.
500
Toxilvs
At clare récitato.
Dordalvs
Tace, dúm pellego.
Toxilvs
Hau verbúm faciam
Dordalvs
Salutem dicit Toxilo Timarchides
et familiae omni. si valetis, gaudeo.
ego valeo recte et rem gero et facio lucrum,
neque istóc redire his octo possum mensibus,
itaque hic est quod me detinet negotium.
505
Chrysopolim Persae cepere urbem in Arabia,
plenam bonarum rerum atque antiquom oppidum:
ea comportatur praeda, ut fiat auctio
publicitus; ea res me domo expertem facit.
operam atque hospitium ego isti praehiberi volo,
510
qui tibi tabellas adfert. cura quae is volet,
nam is mihi honores suae domi habuit maxumos.
Dordalvs
Quíd id ad me aut ad meam rem refert, Persae quid rerum gerant
aut quid erus tuos?
Toxilvs
Tace, stultiloque; nescis quid te instet boni
neque quam tibi Fortuna faculam lucrifera adlucere volt.
515
Dordalvs
Quae istaec lucrifera est Fortuna?
Toxilvs
Istas, quae norunt, roga.
ego tantumdem scio quantum tu, nisi quod pellegi prior.
sed, ut occepisti, ex tabellis nosce rem.
Dordalvs
Bene me mones.
fac silentium.
Toxilvs
Nunc ad illud venies quod refert tua.
Dordalvs
Iste quí tabellas adfert adduxit simul
520
forma expetenda liberalem virginem,
furtivam, abductam ex Arabia penitissuma;
eam te volo accurare ut istic veneat.
ac suo periclo is emat qui eam mercabitur:
mancipio neque promittet neque quisquam dabit.
525
probum et numeratum argentum ut accipiat face.
haec cura, et hospes cura ut curetur. vale.
Toxilvs
Quíd igitur? postquam recitasti quod erat cerae creditum,
iam mihi credis?
Dordalvs
Vbi nunc illest hospes, qui hasce huc attulit?
Toxilvs
Iam hic credo aderit: arcessivit illam a navi.
530
Dordalvs
Nil mi opust
litibus neque tricis. quam ob rem ego argentum enumerem foras?
nisi mancipio accipio, quid eo mi opus est mercimonio?
Toxilvs
Tacen an non taces? numquam ego te tam esse matulam credidi.
quid metuis?
Dordalvs
Metuo hercle vero. sensi ego iam compluriens,
neque mi haud imperito eveniet, tali ut in luto haeream.
535
Toxilvs
Nil pericli mihi videtur.
Dordalvs
Scio istuc, sed metuo mihi.
Toxilvs
Mea quidem istuc nil refert: tua ego hoc facio gratia,
ut tibi recte conciliandi primo facerem copiam.
Dordalvs
Gratiam habeo. sed te de aliis, quam alios de te suaviust
539540
fieri doctos.
Toxilvs
Ne quis vero ex Arabia penitissuma
persequatur. etiam tu illam destinas?
Dordalvs
Videam modo
mercimonium.
Toxilvs
Aequa dicis. séd optume eccum ipse advenit
hospes ille, qui has tabellas attulit.
Dordalvs
Hicinest?
Toxilvs
Hic est.
Dordalvs
Haecine illást furtiva virgo?
545
Toxilvs
Iuxta tecum aeque scio,
nisi quia specie quidem edepol liberalist, quisquis est.
Dordalvs
Sat edepol concinnast facie.
Toxilvs
Vt contemptim carnufex.
taciti contemplemur formam.
Dordalvs
Laudo consilium tuom.
Persa. T. Maccius Plautus. ed. Friedrich Leo. Berlin. 1896.
Sponsored by Perseus Project, Tufts University.
Funding provided by The National Endowment for the Humanities.