Charinvs
Súmne ego homo miser, qui nusquam bene queo quiescere?
si domi sum, foris est animus, sin foris sum, animus domist.
ita mi in pectore atque in corde facit amor incendium:
590
ni ex oculis lacrumae defendant, iam ardeat credo caput.
spem teneo, salutem amisi; redeat an non, nescio:
si opprimit pater quod dixit, exsulatum abiit salus;
sin sodalis quod promisit fecit, non abiit salus.
sed tamen dem si podagrosis pedibus esset Eutychus,
595
iam a portu rediisse potuit. id illi vitium maxumumst,
quod nimis tardus est advorsum mei animi sententiam.
sed in est, quem currentem video? ípsus est. ibo obviam.
nunc, quod restat, ei disperii: voltus neutiquam huius placet;
tristis incédit (pectus ardet, haereo), quassat caput.
600
Eutyche.
Evtychvs
Eu, Charine.
Charinvs
Prius quam recipias anhelitum,
uno verbo eloquere: ubi égo sum? hicine an apud mortuos?
Evtychvs
Neque apud mortuos neque hic es.
Charinvs
Salvos sum, immortalitas
mihi data est: hic emit illam, pulchre os sublevit patri.
impetrabilior qui vivat nullus est. dice, obsecro:
605
si neque hic neque Acherunti sum, úbi sum?
Evtychvs
Nusquam gentium.
Charinvs
Disperii, illaec interemit me modó oratio.
Evtychvs
Odiosast oratio, cum rém agas longinquom loqui.
Charinvs
Quidquid est, ad capita rerum perveni.
Evtychvs
Primum omnium:
periimus.
610
Charinvs
Quin tu illud potius nuntias quod nescio?
Evtychvs
Mulier alienata est abs te.
Charinvs
Eutyché, capital facis.
Evtychvs
Qui?
Charinvs
Quia aequalem et sodalem, liberum civem, enicas.
Evtychvs
Ne di sierint.
Charinvs
Demisisti gladium in iugulum: iam cadam.
Evtychvs
Quaeso hercle, animum ne desponde.
Charinvs
Nullust quem despondeam.
loquere porro aliam malam rem. cui est empta?
615
Evtychvs
Nescio.
iam addicta atque abducta erat, quom ad portum venio.
Charinvs
Vae mihi,
montis tu quidem mali in me ardentis iam dudum iacis.
perge, excrucia, carnufex, quandoquidem occepisti semel.
Evtychvs
Non tibi istuc mágis dividiaest, quam mihí hodie fuit.
Charinvs
Dic, quis emit?
620
Evtychvs
Nescio hercle.
Charinvs
Em istúcinest operam dare
bonum sodalem?
Evtychvs
Quid me facere vis?
Charinvs
Idem quod me vides,
ut pereas. quin
percontatu's
percontatus es, hominis quae facies foret
qui illam emisset: eo si pacto posset indagarier
mulier? heu me miserum.
Evtychvs
Flere omitte, istuc quod nunc agis.
Evtychvs
Quid ego feci?
625
Charinvs
Perdidisti me et fidem mecum tuam.
Evtychvs
Di sciunt culpam meam istanc non esse ullam.
Charinvs
Eugepae,
deos absentis testis memoras: quí ego istuc credam tibi?
Evtychvs
Quia tibi in manu est quod credas, ego quod dicam, id mi in manust.
Charinvs
De istac ré argutus es, ut par pari respondeas,
ad mandata claudus caecus mutus mancus debilis.
630
promittebas te os sublinere meo patri: egomet credidi
homini docto rem mandare, is lapidi mando maximo.
Evtychvs
Quid ego facerem?
Charinvs
Quid tu faceres? men rogas? requireres,
rogitares quis esset aut unde esset, qua prosapia,
civisne esset an peregrinus.
635
Evtychvs
Civem esse aibant Atticum.
Charinvs
Vbi habitaret invenires saltem, si nomen nequis.
Evtychvs
Nemo aiebat scire.
Charinvs
At saltem hóminis faciem exquireres.
Evtychvs
Feci.
Charinvs
Qua forma esse aiebant
igitur?
Evtychvs
Ego dicam tibi:
canum, varum, ventriosum, bucculentum, breviculum,
subnigris oculis, oblongis malis, pansam aliquantulum.
640
Charinvs
Non hominem mihi, sed thensaurum nescio quem memoras mali.
numquid est quod dicas aliud de illo?
Evtychvs
Tantum, quod sciam.
Charinvs
Edepol ne ille oblongis malis mihi dedit magnum malum.
non possum durare, certumst exulatum hinc ire me.
sed quam capiam civitatem, cogito, potissimum:
645
Megares, Eretriam, Corinthum, Chalcidem, Cretam, Cyprum,
Sicyonem, Cnidum, Zacynthum, Lesbiam, Boeotiam.
Evtychvs
Cur istuc coeptas consilium?
Charinvs
Quia enim me adflictat amor.
Evtychvs
Quid tu ais? quid cum illuc, quo nunc ire paritas, veneris,
sí ibi amare forte occipias atque item eius sit inopia,
650
iam inde porro aufugies, deinde item illinc, sí item evenerit?
quis modus tibi exílio tandem eveniet, qui finis fugae?
quae patria aut domus tibi stabilis esse poterit? dic mihi.
cedo, si hac urbe abis, amorem te hic relicturum putas?
si id fore ita sat animo acceptum est, certum id, pro certo si habes,
655
quanto te satiust rus aliquo abire, ibi esse, ibi vivere
adeo dum illius te cupiditas atque amor missum facit?
Charinvs
Iam dixisti?
Evtychvs
Dixi.
Charinvs
Frustra dixti. hoc mihi certissumumst.
eo domum, patrem atque matrem ut meos salutem, postea
clam patrem patria hac effugiam, aut aliquid capiam consili.—
660
Evtychvs
Vt corripuit se repente atque abiit. heu misero mihi,
si ille abierit, mea factum omnes dicent esse ignavia.
certumst praeconum iubere iam quantum est conducier,
qui illam investigent, qui inveniant. post ad praetorem ilico
ibo, orabo, ut conquaestores det mi in vicis omnibus;
665
nam mihi nil relicti quicquam áliud iam esse intellego.—
Mercator. T. Maccius Plautus. ed. Friedrich Leo. Berlin. 1895.
Sponsored by Perseus Project, Tufts University.
Funding provided by The National Endowment for the Humanities.