Menaechmvs
Si vóltis per oculos iurare, nihilo hercle ea causa magis
1060
faciétis, ut ego hódie abstulerim pallam et spinter, pessumae.
Messenio
Pro di ímmortales, quid ego video?
Sosicles
Quid vides?
Messenio
Speculum tuom.
Sosicles
Quid negoti est?
Messenio
Tuast imago. tam consimilest quam potest.
Sosicles
Pol profecto haud est dissimilis, meam quom formam noscito.
Menaechmvs
O adulescens, salve, qui me servavisti, quisquis es.
1065
Messenio
Adulescens, quaeso hercle eloquere tuom mihi nomen, nisi piget.
Menaechmvs
Non edepol ita promeruisti de me, ut pigeat, quae velis
obsequi. mihi est Menaechmo nomen.
Sosicles
Immo edepol mihi.
Menaechmvs
Siculus sum Syracusanus.
Sosicles
Eadem urbs et patria est mihi.
Menaechmvs
Quid ego ex te audio?
1070
Sosicles
Hoc quod res est.
Messenio
Novi equidem hunc: erus est meus.
ego quidem huius servos sum, sed med esse huius credidi.
ego hunc censebam te esse, huic etiam éxhibui negotium.
quaeso ignoscas, si quid stulte dixi atque imprudens tibi.
Sosicles
Delirare mihi videre: non commeministi, simul
te hodie mecum exire ex navi?
1075
Messenio
Enim vero aequom postulas.
tú erus es: tu servom quaere. tu salveto: tu vale.
hunc ego esse aio Menaechmum.
Menaechmvs
At ego me.
Sosicles
Quae haec fabulast?
tú es Menaechmus?
Menaechmvs
Me esse dico, Moscho prognatum patre.
Sosicles
Tun meo patre es prognatus?
Menaechmvs
Immo equidem, adulescens, meo;
tuom tibi neque occupare neque praeripere postulo.
1080
Messenio
Di immortales, spem insperatam date mihi quam suspicor.
nam nisi me animus fallit, hi sunt gemini germani duo.
nam et patriam et patrem conmemorant pariter qui fuerint sibi.
sevocabo erum. Menaechme.
Menaechmvs Sosicles
Quid vis?
Messenio
Non ambos volo,
sed uter vostrorum est advectus mecum navi.
1085
Menaechmvs
Non ego.
Sosicles
At ego.
Messenio
Te volo igitur. huc concede.
Sosicles
Concessi. quid est?
Messenio
Illic homó aut sycophanta aut geminus est frater tuos.
nam ego hominem hominis similiorem numquam vidi álterum.
neque aqua aquae nec lacte est lactis, crede mi, usquam similius,
quam hic tui est, tuque huius autem; post eandem patriam ac patrem
1090
memorat. meliust nos adire átque hunc percontarier.
Sosicles
Hercle qui tu me admonuisti recte, et habeo gratiam.
perge operam dare, obsecro hercle; liber esto, si invenis
hunc meum fratrem esse.
Messenio
Spero.
Sosicles
Et ego item spero fore.
Messenio
Quid ais tu? Menaechmum, opinor, te vocari dixeras.
1095
Menaechmvs
Ita vero.
Messenio
Huic item Menaechmo nomen est. in Sicilia
te Syracusis natum esse dixti:
et hic natust ibi.
Moschum tibi patrem fuisse dixti: huic itidem fuit.
nunc operam potestis ambo mihi dare et vobis simul.
Menaechmvs
Promeruisti ut ne quid ores quod velis, quin impetres.
1100
tam quasi me emeris argento, liber servibo tibi.
Messenio
Spes mihi est, vos inventurum fratres germanos duos
geminos, una matre natos et patre uno uno die.
Menaechmvs
Mira memoras. utinam efficere quod
pollicitu's
pollicitus es possies.
Messenio
Possum. sed nunc agite uterque id quod rogabo dicite.
1105
Menaechmvs
Vbi lubet, roga: réspondebo. nil reticebo quod sciam.
Messenio
Est tibi nomen Menaechmo?
Menaechmvs
Fateor.
Messenio
Est itidem tibi?
Sosicles
Est.
Messenio
Patrem fuisse Moschum tibi ais?
Menaechmvs
Ita vero.
Sosicles
Et mihi.
Messenio
Esne tu Syracusanus?
Menaechmvs
Certo.
Messenio
Quid tu?
Sosicles
Quippini?
Messenio
Optime usque adhuc conveniunt signa. porro operam date.
1110
quid longissime meministi, dic mihi, in patria tua?
Menaechmvs
Cum patre ut abii Tarentum ád mercatum, postea
inter homines me deerrare á patre atque inde avehi.
Sosicles
Iuppiter supreme, serva me.
Messenio
Quid clamas? quin taces?
quot eras annos gnatus, quom te pater a patria ávehit?
1115
Menaechmvs
Septuennis: nam tunc dentes mihi cadebant primulum.
neque patrém umquam postilla vidi.
Messenio
Quid? vos tum patri
filii quot eratis?
Menaechmvs
Vt nunc maxime memini, duo.
Messenio
Vter eratis, tun an ille, maior?
Menaechmvs
Aeque ambo pares.
Messenio
Qui id potest?
1120
Menaechmvs
Gemini ambo eramus.
Sosicles
Di me servatum volunt.
Messenio
Si interpellas, ego tacebo potius.
Sosicles
Taceo.
Messenio
Dic mihi:
uno nomine ambo eratis?
Menaechmvs
Minime. nam mihi hoc erat,
quod nunc est, Menaechmo: íllum tum vocabant Sosiclem.
Sosicles
Signa adgnovi, contineri quin complectar non queo.
mi germane gemine frater, salve. ego sum Sosicles.
1125
Menaechmvs
Quo modo igitur post Menaechmo nomen est factum tibi?
Sosicles
Postquam ad nos renuntiatum est te
et patrem esse mortuom,
avos noster mutavit: quod tibi nomen est, fecit mihi.
Menaechmvs
Credo ita esse factum ut dicis. sed mi hoc responde.
11291130
Sosicles
Roga.
Menaechmvs
Quid erat nomen nostrae matri?
Sosicles
Teuximarchae.
Menaechmvs
Convenit.
o salve, insperate multis annis post quem conspicor.
Sosicles
Frater, et tu, quém ego multis miseriis laboribus
usque adhuc quaesivi quemque ego esse inventum gaudeo.
Messenio
Hoc erat, quod haec te meretrix huius vocabat nomine:
1135
hunc censebat te esse, credo, quom vocat te ad prandium.
Menaechmvs
Namque edepol iussi hic mihi hodie prandium appararier,
clam meam uxorem, quoi pallam surrupui dudum domo,
eam dedi huic.
Sosicles
Hanc, dicis, frater, pallam, quam ego habeo?
Menaechmvs
Haec east.
quo modo haec ad te pervenit?
1140
Sosicles
Meretrix huc ad prandium
me abduxit, me sibi dedisse aiebat. prandi perbene,
11411145
potavi atque accubui scortum, pallam et aurum hoc
abstuli.
Menaechmvs
Gaudeo edepol, si quid propter me tibi evenit boni.
nam illa quom te ad se vocabat, memet esse credidit.
Messenio
Numquid me morare quin ego liber, ut iusti, siem?
Menaechmvs
Optimum atque aequissimum orat, frater: fac causa mea.
Sosicles
Liber esto.
Menaechmvs
Quom tu es liber, gaudeo, Messenio.
Messenio
Sed meliorest opus auspicio, ut liber perpetuo siem.
11491150
Sosicles
Quoniam haec evenerunt, frater, nostra éx sententia,
in patriam redeamus ambo.
Menaechmvs
Frater, faciam, ut tu voles.
auctionem hic faciam et vendam quidquid est. nunc interim
eamus intro, frater.
Sosicles
Fiat.
Messenio
Scitin quid ego vos rogo?
Menaechmvs
Quid?
1155
Messenio
Praeconium mi ut detis.
Menaechmvs
Dabitur.
Messenio
Ergo nunciam
vis conclamari auctionem fore?
Menaechmvs
Equidem die septimi.
Messenio
Auctio fiet Menaechmi mane sane septimi.
venibunt servi, supellex, fundi, aedes, omnia.
venibunt quiqui licebunt, praesenti pecunia.
venibit uxor quoque etiam, si quis emptor venerit.
1160
vix credo tota auctione capiet † quinquagesies.
nunc, spectatores, valete et nobis clare plaudite.
Menaechmi. T. Maccius Plautus. ed. Friedrich Leo. Berlin. 1895.
Sponsored by Perseus Project, Tufts University.
Funding provided by The National Endowment for the Humanities.