Cvrcvlio
Dáte viam mihi, nóti
atque ignoti, dúm ego hic officiúm meum
280
facio: fugite omnes, abite et de via decedite,
ne quem in cursu capite aut cubito aut pectore offendam aut genu.
ita nunc subito, propere et celere obiectumst mihi negotium,
nec
homo quisquamst tám opulentus, qui mi obsistat in via,
nec strategus nec tyrannus quisquam, nec agoranomus,
285
nec demarchus nec comarchus, nec cum tanta gloria,
quin cadat, quin capite sistat in via de semita.
tum isti Graeci palliati, capite operto qui ambulant,
qui incedunt suffarcinati cum libris, cum sportulis,
constant, conferunt sermones inter se
se drapetae,
290
obstant, obsistunt, incedunt cum suis sententiis,
quos semper videas bibentes esse in thermipolio,
ubi quid subripuere: operto capitulo calidum bibunt,
tristes atque ebrioli incedunt: eos ego si offendero,
ex unoquoque eorum exciam crépitum polentarium.
295
tum isti qui ludunt datatim servi scurrarum in via,
et datores et factores omnis subdam sub solum.
proin se domi contineant
, vitent infortunio.
Phaedromvs
Recte hic monstrat, si imperare possit. nam ita nunc mos viget,
ita nunc servitiumst: profecto modus haberi non potest.
300
Cvrcvlio
Ecquis est qui mihi commonstret Phaedromum genium meum?
ita res subita est, celeriter mihi
hoc hómine convento est opus.
Palinvrvs
Te ille quaerit.
Phaedromvs
Quid si adeamus? heus, Curculio, te volo.
Cvrcvlio
Quis vocat? quis nominat me?
Phaedromvs
Qui te conventum cupit.
Cvrcvlio
Haud magis
me cupis quam ego te cupio.
305
Phaedromvs
O mea opportunitas,
Curculio exoptate, salve.
Cvrcvlio
Salve.
Phaedromvs
Salvom gaudeo
te advenire. cedo tuam mi dexteram. ubi sunt spes meae?
eloquere, obsecro hércle.
Cvrcvlio
Eloquere, te óbsecro, ubi súnt meae?
Phaedromvs
Quid tibist?
Cvrcvlio
Tenebrae oboriuntur, genua inedia succidunt.
Phaedromvs
Lassitudine hercle credo.
310
Cvrcvlio
Retine, retine me, obsecro.
Phaedromvs
Viden ut expálluit? datin isti sellam, ubi assidat, cito
et aqualem cum aqua? properatin ocius?
Cvrcvlio
Animo male est.
Palinvrvs
Vin aquam?
Cvrcvlio
Si frustulenta est, da, obsecro hercle, obsorbeam.
Palinvrvs
Vae capiti tuo.
Cvrcvlio
Obsecro hercle, facite ventum ut gaudeam.
Palinvrvs
Maxume.
315
Cvrcvlio
Quid facitis, quaeso?
Palinvrvs
Ventum.
Cvrcvlio
Nolo equidem mihi
fieri ventulum.
Phaedromvs
Quid igitur vis?
Cvrcvlio
Esse, ut ventum gaudeam.
Palinvrvs
Iuppiter te dique perdant.
Cvrcvlio
Perii, prospicio parum,
gramarum habeo dentes plenos, lippiunt fauces fame,
ita cibi vacivitate venio lassis lactibus.
Phaedromvs
Iám edes aliquid.
320
Cvrcvlio
Nolo hercle aliquid: certum quam aliquid mavolo.
Palinvrvs
Immo si scias, reliquiae quae sint.
Cvrcvlio
Scire nímis lubet
ubi sient, nam illis conventis sane opus est meis dentibus.
Phaedromvs
Pernam, abdomen, sumen sueris, glandium—
Cvrcvlio
Ain tu omnia haec?
in carnario fortasse dicis.
Phaedromvs
Immo in lancibus,
quae tibi sunt parata, postquam scimus venturum.
325
Cvrcvlio
Vide
ne me ludas.
Phaedromvs
Ita me amabit quám ego amo, ut ego haud mentior.
sed quod te misi, nihilo sum certior.
Cvrcvlio
Nihil attuli.
Phaedromvs
Perdidisti me.
Cvrcvlio
Invenire possum, si mi operam datis.
postquam tuo iussu profectus sum, perveni in Cariam,
video tuom sodalem, argenti rogo uti faciat copiam.
330
scires velle gratiam tuam, noluit frustrarier,
ut decet velle hominem amicum amico, atque opitularier:
respondit mihi paucis verbis, atque adeo fideliter,
quod tibi est item sibi esse, magnam argenti ínopiam.
Phaedromvs
Perdis me tuis dictis.
335
Cvrcvlio
Immo servo et servatum volo.
postquam mihi responsum est, abeo ab illo maestus ad forum
med illo frustra advenisse. forte aspicio militem.
aggredior hominem, saluto adveniens.
salve inquit mihi,
prendit dexteram, seducit, rogat quid veniam Cariam;
dico me illo advenisse animi causa. ibi me interrogat,
340
ecquem in Epidauro Lyconem tarpezitam noverim.
dico me novisse.
quid? lenonem Cappadocem? annuo
visitasse.
sed quid eum vis? “quia de illo emi virginem
triginta minis, vestem, aurum; et pro ís decem coáccedunt minae.”
dédisti tu argentum? inquam. “ímmo ápud trapezitam situm est
345
illum quem dixi Lyconem, atque ei mandavi, qui anulo
meo tabellas obsignatas attulisset, ut daret
operam, ut mulierem a lenone cum auro et veste abduceret.”
postquam hoc mihi narravit, abeo ab illo. revocat me ilico,
vocat me ad cenam; religio fuit, denegare nolui.
350
quid si abeamus ac décumbamus? inquit. consilium placet:
neque diem decet morari, neque nocti nocerier.
omnis res paratast. et nos, quibus paratum est, assumus.
postquam cenati atque appoti, talos poscit síbi in manum,
provocat me in aleam, ut ego ludam: pono pallium;
355
ille suom amiculum opposivit, invocat Planesium.
Phaedromvs
Meosne amores?
Cvrcvlio
Tace parumper. iacit volturios quattuor.
talos arripio, invoco almam meam nutricem Hérculem,
iacto basilicum; propino magnum poclum: ille ebibit,
caput deponit, condormiscit. ego ei subduco anulum,
360
deduco pedes de lecto clam, ne miles sentiat.
rogant me servi quó eam: dico me ire quo saturi solent.
ostium ubi conspexi, exinde me ilico protinam dedi.
Phaedromvs
Laudo.
Cvrcvlio
Laudato quando illud quod cupis effecero.
eamus nunc intro, ut tabellas consignemus.
365
Phaedromvs
Num moror?
Cvrcvlio
Atque aliquid prius obstrudamus, pernam, sumen, glandium,
haec sunt ventris stabilimenta, pane et assa bubula,
poculum grande, aula magna, ut satis consilia suppetant.
tu tabellas consignato, híc ministrabit, égo edam.
dicam quem ad modum conscribas. sequere me hac intro.
370
Phaedromvs
Sequor.—
Curculio. T. Maccius Plautus. ed. Friedrich Leo. Berlin. 1895.
Sponsored by Perseus Project, Tufts University.
Funding provided by The National Endowment for the Humanities.