Hegio
Advorte animum sis tu: istos captivos duos,
110
heri quos emi de praeda a quaestoribus,
eis indito catenas singularias
istas, maiores, quibus sunt iuncti, demito;
sinito ambulare, si foris si intus volent,
sed uti adserventur magna diligentia.
115
liber captivos avis ferae consimilis est:
semel fugiendi si data est occasio,
satis est, numquam postilla possis prendere.
Lorarivs
Omnes profecto liberi lubentius
sumus quám servimus.
120
Hegio
Non videre ita tu quidem.
Lorarivs
Si non est quod dem, mene vis dem ipse—in pedes?
Hegio
Si dederis, erit extemplo mihi quod dem tibi.
Lorarivs
Avis mé ferae consimilem faciam, ut praedicas.
Hegio
Ita ut dícis: nam si faxis, te in caveam dabo.
sed satis verborumst. cura quae iussi atque abi.
125
ego ibo ad fratrem ad alios captivos meos,
visam ne nocte hac quippiam turbaverint.
inde mé continuo recipiam rursum domum.
Ergasilvs
Aegre est mi, hunc facere quaestum carcerarium
propter sui gnati miseriam miserum senem.
130
sed si ullo pacto ille huc conciliari potest,
vel carnificinam hunc facere possum perpeti.
Hegio
Quis hic lóquitur?
Ergasilvs
Ego, qui tuo maerore maceror,
macesco, consenesco et tabesco miser;
ossa atque pellis sum miser a macritudine;
135
neque umquam quicquam me iuvat quod edo domi:
foris aliquantillum etiam quod gusto, id beat.
Hegio
Ergasile, salve.
Ergasilvs
Di te bene ament, Hegio.
Hegio
Ne fle.
Ergasilvs
Egone illum non fleam? égon non defleam
Talem adulescentem?
140
Hegio
Semper sensi, filio
meo te ésse amicum, et illum intellexi tibi.
Ergasilvs
Tum denique homines nostra intellegimus bona,
quom quae in potestate habuimus, ea amisimus.
ego, postquam gnatus tuos potitust hostium,
expertus quanti fuerit nunc desidero.
145
Hegio
Alienus cum eius incommodum tam aegre feras,
quid me patrem par facerest, cui ille est unicus?
Ergasilvs
Alienus ego? alienus illi? aha, Hegio,
numquam istuc dixis neque animum induxis tuom;
tibi ille únicust, mi etiam unico magis unicus.
150
Hegio
Laudo, malum cum amici tuom ducis malum.
nunc habe bonum animum.
Ergasilvs
Eheu, huic illud dolet,
quia nunc remissus est edendi exercitus.
Hegio
Nullumne interea
nactu's
nactus es, qui posset tibi
remissum quem dixti imperare exercitum?
155
Ergasilvs
Quid credis? fugitant omnes hanc provinciam,
quoi optigerat postquam captust Philopolemus tuos.
Hegio
Non pol mirandum est fugitare hanc provinciam.
multis et multigeneribus opus est tibi
militibus: primumdum opus est Pistorensibus;
160
eorum sunt aliquot genera Pistorensium:
opus Pániceis est, opus Placentinis quoque;
opus Turdetanis, opust Ficedulensibus;
iam maritumi omnes milites opus sunt tibi.
Ergasilvs
Vt saepe summa ingenia in occulto latent;
165
hic qualis imperator nunc privatus est.
Hegio
Habe modo bonum animum, nam illum confido domum
in his diebus me reconciliassere.
nam eccum hic captivom adulescentem
intus Aleum,
prognatum genere summo et summis ditiis:
170
hoc illum me mutare confido pote.
Ergasilvs
Ita di deaeque faxint. sed num quo foras
vocatus
es ad cenam?
Hegio
Nusquam, quod sciam.
sed quid tu id quaeris?
Ergasilvs
Quia mi est natalis dies;
propterea te vocari ad te ad cenam volo.
175
Hegio
Facete dictum. sed si pauxillo potes
contentus esse.
Ergasilvs
Ne perpauxillum modo,
nam istoc me assiduo victu delecto domi;
age sis, roga emptum: nisi qui meliorem adferet
quae mi atque amicis placeat condicio magis,
180
quasi fundum vendam, meis me addicam legibus.
Hegio
Profundum vendis tu quidem, haud fundum, mihi.
sed si
venturu's
venturus es, temperi.
Ergasilvs
Em, vel iam otium est.
Hegio
I modo, venare leporem: nunc irim tenes;
nam meus scruposam victus commetat viam.
185
Ergasilvs
Numquam istoc vinces me, Hegio, ne postules:
cum calceatis dentibus veniam tamen.
Hegio
Asper meus victus sane est.
Ergasilvs
Sentisne essitas?
Hegio
Terrestris cena est.
Ergasilvs
Sus terrestris bestia est.
Hegio
Multis holeribus.
190
Ergasilvs
Curato aegrotos domi.
numquid vis?
Hegio
Venias temperi.
Ergasilvs
Memorem mones.—
Hegio
Ibo intro atque intus subducam ratiunculam,
quantillum argenti mi ápud trapezitam siet.
ad fratrem, quo ire dixeram, mox ivero.—
Captivi. T. Maccius Plautus. ed. Friedrich Leo. Berlin. 1895.
Sponsored by Perseus Project, Tufts University.
Funding provided by The National Endowment for the Humanities.