Cleomachvs
Meamne híc Mnesilochus, Nicobuli filius,
per vim ut retineat mulierem? quae haec factiost?
Nicobvlvs
Quis illést?
Chrysalvs
Per tempus hic venit miles mihi.
Cleomachvs
Non me arbitratur militem, sed mulierem,
845
qui me meosque non queam defendere.
nam neque Bellona mi umquam neque Mars creduat,
ni illum exanimalem faxo, si convenero,
nive exheredem fecero vitae suae.
Nicobvlvs
Chrysale, quis ille est qui minitatur filio?
850
Chrysalvs
Vir hic ést illius mulieris quacum accubat.
Nicobvlvs
Quid, vir?
Chrysalvs
Vir, inquam.
Nicobvlvs
Nuptanest illa, obsecro?
Chrysalvs
Scies haúd multo post.
Nicobvlvs
Oppido interii miser.
Chrysalvs
Quid nunc? scelestus tibi videtur Chrysalus?
age nunc vincito me, auscultato filio.
855
dixin tibi ego illum invénturum te qualis sit?
Nicobvlvs
Quid nunc ego faciam?
Chrysalvs
Iube sis me exsolvi cito;
nam ní ego exsolvor, iam manufesto hominem opprimet.
Cleomachvs
Nihil est lucri quod me hodie facere mavelim,
quam illum cubantem cum illa opprimere, ambo ut necem.
860
Chrysalvs
Audin quae loquitur? quin tu me exsolvi iubes?
Nicobvlvs
Exsolvite istum. perii, pertimui miser.
Cleomachvs
Tum illam, quae corpus publicat volgo suom,
faxo se haud dicat nactam quem derideat.
Chrysalvs
Pacisci cum illo paulula pecunia
865
potes.
Nicobvlvs
Pacisce ergo, obsecro, quid tibi lubet,
dum ne manifesto hominem opprimat neve enicet.
Cleomachvs
Nunc nisi ducenti Philippi redduntur mihi,
iam illorum ego animam amborum exsorbebo oppido.
Nicobvlvs
Em illuc pacisce, si potes; perge obsecro,
870
pacisce quid vis.
Chrysalvs
Ibo et faciam sedulo.
quid clamas?
Cleomachvs
Vbi erus tuos est?
Chrysalvs
Nusquam. nescio.
vis tibi ducentos nummos iam promittier,
ut ne clamorem hic facias neu convicium?
Cleomachvs
Nihil est quod malim.
875
Chrysalvs
Atque ut tibi mala multa ingeram?
Cleomachvs
Tuo arbitratu.
Nicobvlvs
Vt subblanditur carnufex.
Chrysalvs
Pater hic Mnesilochi est; sequere, is promittet tibi.
tu aurum rogato; ceterum verbum sat est.
Nicobvlvs
Quid fít?
Chrysalvs
Ducentis Phílippis rem pepigi.
Nicobvlvs
Ah, salus
mea, servavisti me. quam mox dico
dabo?
880
Chrysalvs
Roga hunc tu, tu promitte huic.
Nicobvlvs
Promitto, roga.
Cleomachvs
Ducentos nummos aureos Philippós probos
dabin?
Chrysalvs
Dabuntur inque. responde.
Nicobvlvs
Dabo.
Chrysalvs
Quid nunc, impure? numquid debetur tibi?
quid illí
molestu's
molestu
s es? quid illum morte territas?
885
et ego te et ille mactámus infortunio.
si tibi est machaera, at nobis veruinast domi:
qua quidem te faciam, si tu me inritaveris,
confossiorem soricina nenia.
iam dudum hercle equidem sentio, suspicio
890
quae te sollicitet: eum esse cum illa muliere.
Cleomachvs
Immo est quoque.
Chrysalvs
Ita me Iuppiter Iuno Ceres
Minerva † Latona Spes Opis Virtus Venus
Castor Polluces Mars Mercurius Hercules
Summanus Sol Saturnus dique omnes ament,
895
ut ille cum illa neque cubat neque ambulat
neque osculatur neque illud quod dici solet.
Nicobvlvs
Vt iurat! servat me ille suis periuriis.
Cleomachvs
Vbi nunc Mnesilochus ergost?
Chrysalvs
Rus misit pater.
illa autem in arcem ábiit aedem visere
900
Minervae. nunc apertast. i, vise estne ibi.
Cleomachvs
Abeo ad forum igitur.
Chrysalvs
Vél hercle ín malam crucem.
Cleomachvs
Hodie exigam aurum hoc?
Chrysalvs
Exige, ac suspende te:
ne supplicare
hunc censeas
tibi, nihili homo.—
ille est amotus. sine me (per te, ere, opsecro
905
deos immortales) ire huc intro ad filium.
Nicobvlvs
Quid eo intro ibis?
Chrysalvs
Vt eum dictis plurumis
castigem, cum haec sic facta ad hunc faciat modum.
Nicobvlvs
Immo oro ut facias, Chrysale, et ted opsecro,
cave pársis in eum dicere.
910
Chrysalvs
Etiam me mones?
satin est si plura ex me audiet hodie mala,
quam audivit umquam Clinia ex Demetrio?—
Nicobvlvs
Lippi illic oculi servos est simillimus:
si non est, nolis esse neque desideres;
si est, abstinere quin attingas non queas.
915
nam ni illic hodie forte fortuna hic foret,
miles Mnesilochum cum uxore opprimeret sua
atque obtruncaret moechum manufestarium.
nunc quasi ducentis Phílippis emi filium,
quos dare promisi militi: quos non dabo
920
temere etiam prius quam filium convenero.
numquam edepol quicquam temere credam Chrysalo;
verum lubet etiam mi has perlegere denuo:
aequomst tabellis consignatis credere.—
Bacchides. T. Maccius Plautus. ed. Friedrich Leo. Berlin. 1895.
Sponsored by Perseus Project, Tufts University.
Funding provided by The National Endowment for the Humanities.