Artemona
Áin tu meum virum híc potare, óbsecro, cum fílio
et ad amicam detulisse argenti viginti minas
meoque filio sciente id facere flagitium patrem?
Parasitvs
Neque divini neque mi humani posthac quicquam accreduas,
Artemona, si huius rei mé mendacem inveneris.
855
Artemona
At scelesta ego praeter alios meum virum † frugi rata,
siccum, frugi, continentem, amantem uxoris maxume.
Parasitvs
At nunc dehinc scito illum ante omnes minimi mortalem preti,
madidum, nihili, incontinentem atque osorem uxoris suae.
Artemona
Pol ni istaec vera essent, numquam faceret ea quae nunc facit.
860
Parasitvs
Ego quoque hercle illum antehac hominem semper sum frugi ratus,
verum hoc facto sese ostendit, qui quidem cum filio
potet una atque una amicam ductet, decrepitus senex.
Artemona
Hoc ecastor est quod ille it ad cenam cottidie.
ait sese ire ad Archidemum, Chaeream, Chaerestratum,
865
Cliniam, Chremem, Cratinum, Diniam, Demosthenem:
is apud scortum corruptelae est liberis, lustris studet.
Parasitvs
Quin tu illum iubes ancillas rapere sublimen domum?
Artemona
Tace modo. ne
ego illum ecastor miserum habebo.
Parasitvs
Ego istúc scio,
ita fore illi dum quidem cum íllo nupta eris.
870
Artemona
Ego censeo.
†eum etiam hominem in senatu dare operam aut clientibus,
ibi labore delassatum noctem totam stertere:
ille operé foris faciendo lassus noctu
ad me advenit;
fundum alienum arat, incultum familiarem deserit.
is etiam corruptus porro suom corrumpit filium.
875
Parasitvs
Sequere hac me modó, iam faxo ipsum hominem manifesto opprimas.
Artemona
Nihil ecastor est quod facere mavelim.
Parasitvs
Mane dum.
Artemona
Quid est?
Parasitvs
Possis, si forte accubantem tuom virum conspexeris
cum corona amplexum amicam, si videas, cognoscere?
Artemona
Possum ecastor.
880
Parasitvs
Em tibi hominem.
Artemona
Perii.
Parasitvs
Paulisper mane.
aucupemus ex insidiis clanculum quam rem gerant.
Argyrippvs
Quid modi, pater, amplexando facies?
Demaenetvs
Fateor, gnate mi—
Argyrippvs
Quid fatere?
Demaenetvs
Me ex amore húius corruptum oppido.
Parasitvs
Audin quid ait?
Artemona
Audio.
Demaenetvs
Egon ut non domo uxori meae
subripiam in deliciis pallam quam hábet, atque ad te deferam,
885
non edepol conduci possum vita uxoris annua.
Parasitvs
Censen tu illum hodié primum ire ádsuetum esse in ganeum?
Artemona
Ille ecastor suppilabat me, quod ancillas meas
suspicabar atque insontis miseras cruciabam.
Argyrippvs
Pater,
iube dari vinum; iam dudum factum est cum primum bibi.
890
Demaenetvs
Da, puere, ab summo. áge tu interibi ab infimo da savium.
Artemona
Perii misera, ut osculatur carnufex, capuli decus.
Demaenetvs
Edepol animam suaviorem aliquanto quam uxoris meae.
Philaenivm
Dic amabo, an fetet anima úxoris tuae?
Demaenetvs
Nauteam
bibere malim, si necessum sit, quam illam oscularier.
895
Artemona
Ain tandem? edepol ne tu istuc cum malo magno tuo
Dixisti in me. sine, revenias modo domum, faxo ut scias
quid pericli sit dotatae uxori vitium dicere.
Philaenivm
Miser ecastor es.
Artemona
Ecastor dignus est.
Argyrippvs
Quid ais, pater?
ecquid matrem amas?
900
Demaenetvs
Egone illam? nunc amo, quia non adest.
Argyrippvs
Quid cum adest?
Demaenetvs
Periisse cupio.
Parasitvs
Amat homo hic te, ut praedicat.
Artemona
Ne illa ecastor faenerato funditat: nam si domum
redierit hodie, osculando ego ulciscar potissimum.
Argyrippvs
Iace, pater, talos, ut porro nos iaciamus.
Demaenetvs
Maxime.
te, Philaenium, mihi atque uxoris mortem. hoc Venerium est.
905
pueri, plaudite et mi ob iactum cantharo mulsum date.
Artemona
Non queo durare.
Parasitvs
Si non didicisti fulloniam,
non mirandum est.
in oculos invadi optumum est.
Artemona
Ego pol vivam et tu istaec hodie cum tuo magno malo
invocavisti.
910
Parasitvs
Ecquis currit pollictorem accersere?
Argyrippvs
Mater, salve.
Artemona
Sat salutis.
Parasitvs
Mortuost Demaenetus.
tempus est subducere hinc me; pulchre hoc gliscit proelium.
ibo ad Diabolum, mandata dicam facta ut voluerit,
atque interea ut decumbamus suadebo, hi dum litigant.
poste demum huc cras adducam ad lenam, ut viginti minas
915
ei det, in partem hac amanti ut liceat ei potirier.
Argyrippus exorari spero poterit, ut sinat
sese alternas cum illo noctes hac frui. nam ni impetro,
regem perdidi: ex amore tantum est homini incendium.—
Artemona
Quid tibi hunc receptio ad te est meum virum?
920
Philaenivm
Pol me quidem
miseram odio énicavit.
Artemona
Surge, amator, i domum.
Demaenetvs
Nullus sum.
Artemona
Immo es, ne nega, omnium
unus pol nequissimus.
at etiam cubat cuculus. surge, amator, i domum.
Demaenetvs
Vae mihi.
Artemona
Vera hariolare. surge, amator, i domum.
Demaenetvs
Abscede ergo paululum istuc.
925
Artemona
Surge, amator, i domum.
Demaenetvs
Iam obsecro, uxor.
Artemona
Nunc uxorem me esse meministi tuam?
modo, cum dicta in me ingerebas, odium, non uxor eram.
Demaenetvs
Totus perii.
Artemona
Quid tandem? anima fetetne uxoris tuae?
Demaenetvs
Murram olet.
Artemona
Iam subrupuisti pallam, quam scorto dares?
Philaenivm
Ecastor qui subrupturum pallam promisit tibi.
930
Demaenetvs
Non taces?
Argyrippvs
Ego dissuadebam, mater.
Artemona
Bellum filium.
istoscine patrem aequom est mores liberis largirier?
nilne te pudet?
Demaenetvs
Pol, si aliud nil sit, tui me, uxor, pudet.
Artemona
Cano capite te cuculum uxor ex lustris rapit.
Demaenetvs
Non licet manere (cena coquitur) dum cenem modo?
935
Artemona
Ecastor cenabis hodie, ut dignus es, magnum malum.
Demaenetvs
Male cubandum est: iudicatum me uxor abducit domum.
Argyrippvs
Dicebam, pater, tibi, ne matri consuleres male.
Philaenivm
De palla memento, amabo.
Demaenetvs
Iuben hanc hinc abscedere?
Artemona
I domum.
940
Philaenivm
Da savium etiam prius quam abis.
Demaenetvs
I in crucem.
Philaenivm
Immo intro potius. sequere hac me, mí anime.
Argyrippvs
Ego vero sequor.
Grex
Hic senex si quid clam uxorem suo animo fecit volup,
neque novom neque mirum fecit nec secus quam alii solent;
nec quisquam est tam ingenio duro nec tam firmo pectore,
quin ubi quicque occasionis sit sibi faciat bene.
945
nunc si voltis deprecari huic seni ne vapulet,
remur impetrari posse, plausum si clarum datis.
Asinaria. T. Maccius Plautus. ed. Friedrich Leo. Berlin. 1895.
Sponsored by Perseus Project, Tufts University.
Funding provided by The National Endowment for the Humanities.