Search the Perseus Catalog for:

View: By Subsection

← Previous Next →

1058-1097

Second

στάσιμον

. 1st strophe, 1058—1069, =1st antistr., 1070 —1081: 2nd str., 1082—1089, =2nd antistr., 1090—1097. For the metres see Metrical Analysis.

The contrast between the attitude of the two sisters suggests the theme of this ode. Why does not Chrysothemis follow the example of natural piety which the very birds of the air set before us? But impiety will not go unpunished. Let the spirit of Agamemnon hear that Electra now stands utterly alone. She has chosen to suffer, and is ready to die, in her righteous cause. May she yet prevail!

ἄνωθεν here=

ἄνω

: so 1449

ἔξωθεν

: Tr. 601

ἔσωθεν

: Ant. 521

κάτωθεν.

οἰωνοὺς with

οι^

(the only example in this word): cp. 1001

τοιοῦτον

: fr. 881

τὸν Βοι^ώτιον νόμον

: Od. 7. 312

τοῖος ἐὼν οἷός ἐσσι

.—The stork was especially a type of parental and filial piety: Ar. Av. 1355

ἐπὴν ὁ πατὴρ ὁ πελαργὸς ἐκπετησίμους

πάντας ποήσῃ τοὺς πελαργιδῆς τρέφων

, |

δεῖ τοὺς νεοττοὺς τὸν πατέρα πάλιν τρέφειν

. Suidas s.v.

ἀντιπελαργεῖν

παροιμία ἐπὶ τῶν τὰς χάριτας ἀποδιδόντων

ἐσορώμενοι : for the midd., cp. Tr. 909

εἰσορωμένη

, ib. 306

ὁρωμένη

: O. C. 244

προσορωμένα

: Ant. 593

ὁρῶμαι

. —(

τούτων

) ἀφ’ ὧν : cp. O. C. 1388

κτανεῖν θ’ ὑφ’ οὗπερ ἐξελήλασαι

εὕρωσι , where

εὕρωνται

would be more usual: cp. 1305

μέγ’ εὑρεῖν κέρδος.

ἐπ’ ἴσας , sc.

μοίρας

: cp. Her. 1. 74

διαφέρουσί σφι ἐπὶ ἴσης τὸν πόλεμον

. For similar phrases, cp. n. on Soph. Ant. 994 (

δἰ ὀρθῆς

ἀλλ’ οὐ τὰν

κ.τ.λ.

Although the text in the antistrophic v., 1075, is uncertain, it seems probable that the words

Ἠλέκτρα, τὸν ἀεὶ πατρὸς

there represent the true metre, and that therefore Turnebus was right in deleting

μὰ

before

τὰν

here.

μὰ

is similarly omitted in O.T. 660, 1088, Ant. 758.

τὰν οὐρανίαν Θέμιν . Pindar, in a

ὕμνος

for the Thebans (fr. 30), celebrates

τὰν εὔβουλον Θέμιν οὐρανίαν

, brought by the Fates from the Ocean stream to Olympus, where she was wedded to Zeus, and gave birth to the

ἀλαθέας Ὥρας

, ‘the true Seasons,’ who come so surely in their turn. Thus there is a twofold fitness in the mention of her here. She is the goddess of just counsel, enthroned beside Zeus (

Διὸς..πάρεδρος..Θέμις

, Ol. 8. 21); and her faithful daughters will bring the time of vengeance.

ἀπόνητοι =

ἄπονοι

, free from trouble or suffering; a form found elsewhere only in the adv.

ἀπονητότατα

( Her. 2. 14 ). The reference is explained by the words,

τάδ’ οὐκ ἐπ’ ἴσας τελοῦμεν

; ‘Those of us mortals who neglect these duties do not long escape suffering.’ A reflection suggested by the conduct of Chrysothemis is softened by being put in a general form.—Others suppose that Aegisthus and Clytaemnestra are the subjects of

ἀπόνητοι

: but the context clearly excludes this.

χθονία , preceding βροτοῖσι , serves to indicate that the dead are meant ( cp. 462

βροτῶν

n.): the dat. is ethic, denoting those who perceive the

φάμα.

Others understand

βροτοῖσι

of the living, and explain the dat. as virtually=a gen.; ‘rumour on the part of mortals,’=‘a rumour which proceeds from them.’ (For such a dat., cp. Ant. 861

ἁμετέρου πότμου κλεινοῖς Λαβδακίδαισιν

, n.) This seems less simple and less forcible.

φάμα : cp. Pind. O. 8. 81 , where the news of an athlete's victory is brought to his dead father in the under-world by

Ἀγγελία

, daughter of Hermes; also Pind. O. 14. 20 ff., where

Ἀχὼ

is charged with a message ‘to the dark house of Persephonè.’

Some write Φάμα . Aeschines mentions

Φήμης θεοῦ μεγίστης βωμόν

at Athens (or. 1. § 291: cp. Hes. Op. 761 f.). But here, I think,

φάμα

rather hovers on the verge of personification than is actually personified, just as in Her. 9. 100

φήμη..ἐσέπτατο ἐς τὸ στρατόπεδον

. So in Hom. Od. 24. 413 ,

ὄσσα δ’ ἄρ’ ἄγγελος ὦκα κατὰ πτόλιν ᾤχετο πάντῃ

, we need not write

Ὄσσα

κατά … βόασον : for the tmesis, cp. O.T. 1198

κατὰ μὲν φθίσας

: Ant. 977

κατὰ δὲ τακόμενοι.

μοι : cp. 144 .

Ἀτρείδαις . As

τέκνων

in 1071 shows, the ref. is to Agamemnon only; for the plur., cp. 1419

οἱ γᾶς ὑπαὶ κείμενοι

: Aesch. Cho. 49

τοὺς γᾶς

νέρθεν

ἀχόρευτα : cp. O. C. 1222 f. (death)

ἀνυμέναιος

ἄλυρος ἄχορος

: Suppl. 681 (war)

ἄχορον ἀκίθαριν

: Eum. 331

ὕμνος

(of the Furies)..

ἀφόρμικτος

: Eur. Tro. 121

ἄτας..ἀχορεύτους

: I. T. 146

ἀλύροις ἐλέγοις

.—The ὀνείδη are the dishonours of the house,—not reproaches to the spirit of Agamemnon for inactivity; though it is implied, of course, that now more than ever his aid is needed.

νοσεῖ answers to

οἰωνοὺς

(

˘ ¯ ¯

) in 1058: it is certain, therefore, that a syllable has dropped out after it. δή (supplied by Triclinius) is at least tolerable, and is not precluded by

ἤδη

: cp. Eur. Tro. 233

δοῦλαι γὰρ δὴ

(‘ very slaves’) |

Δωρίδος ἐσμὲν χθονὸς ἤδη

. So here

δή

will emphasise

νοσεῖ

. For other conjectures, see Appendix.

τὰ δὲ πρὸς τέκνων , acc.: lit., ‘as to the relations between their children.’

διπλῆ φύλοπις , ‘strife between two,’ ‘strife of sister with sister.’ The use of the word in ref. to a private quarrel is like that of

πολέμους

in 219.

οὐκέτ’ ἐξισοῦται , ‘is no longer equal ised’; i.e., cannot be resolved into harmony, does not permit unity of feeling, φιλοτασίῳ διαίτᾳ , in a friendly homelife; for the dat. seems to be modal rather than instrumental. The boldness of the phrase resides in the fact that

διπλῆ φύλοπις

, ‘strife between two,’ is treated as=‘two who are at strife,’ and so

ἐξισοῦται

expresses what would more properly be said of the sisters' minds. The schol. gives the sense rightly:

οὐκέτι ἴσα φρονοῦσιν ὡς ἐν φιλίᾳ διαιτώμεναι, ἀλλὰ στασιάζουσι πρὸς ἀλλήλας

It is also possible, though (I think) less natural, to take the dat.

φιλοτασίῳ διαίτᾳ

as depending on

ἐξισοῦται

(‘is no longer compatible with friendly intercourse’).

σαλεύει : O.T. 22

πόλις

.. |

ἤδη σαλεύει

. Plato similarly applies the word to persons,

ἐν νόσοις ἢ γήρᾳ σαλεύοντας

( Legg. 923 B).

Ἠλέκτρα, †τὸν ἀεὶ πατρὸς . The traditional interpretation, preserved in the scholia, took

πατρὸς

with

στενάχουσ’

, as=‘mourning for her sire,’ and

τὸν ἀεὶ

as=

τὸν ἀεὶ χρόνον

. The gen. in this sense is quite tenable: cp. Il. 22. 424 (quoted by schol.)

τῶν πάντων οὐ τόσσον ὀδύρομαι, ἀχνύμενός περ

, |

ὡς ἑνός

: Od. 14. 40

ἀντιθέου γὰρ ἄνακτος ὀδυρόμενος καὶ ἀχεύων

ἧμαι

: I. A. 370

Ἑλλάδος μάλιστ’ ἔγωγε τῆς ταλαιπώρου στένω

. The phrase

τὸν ἀεὶ χρόνον

is also frequent ( Soph. Ph. 1520 f., Plat. Gorg. 525C , E): cp. Soph. Ai. 342

τὸν εἰσαεὶ

| ...

χρόνον

. But there is nothing to show that

τὸν ἀεὶ

could be used, without

χρόνον

, as=‘for ever’: in Soph. O. C. 1584 the words

τὸν ἀεὶ

conceal some corruption: in Soph. Tr. 80 we should read

εἰς τό γ’

(not

τὸν

)

ὔστερον

Hence it is now generally held that this verse is corrupt. But no certain correction has yet been proposed. The word ἀεὶ is clearly genuine: hence

θάνατον πατρὸς

(Fröhlich) is improbable. πατρὸς must also be right: since the comparison with the

ἀηδών

(used by Electra herself, 147) at once indicates— as, indeed, the whole context does—that the doom which she mourns is not her own. This excludes Dindorf's conjecture,

τὸν ἑὸν πότμον

. Schneidewin proposed

Ἠλέκτρα, πότμον ἀεὶ πατρὸς

, retaining

μὰ

after

ἀλλ’ οὐ

in 1063: but this is metrically wrong, since

μὰ

is always short.

Far the best conjecture is Heath's, ἁ παῖς, οἶτον ἀεὶ πατρὸς . A marginal gloss on

ἁ παῖς

, namely

Ἠλέκτρα

, would easily cause the corruption, especially since the words

τὸν ἀεὶ

so often stand together.

πάνδυρτος is the form used by Aesch. Pers. 940 and Eur. Hec. 212. As the MSS. have

πανόδυρτος

here (a form not found in Tragedy), so they sometimes change

δύρομαι

ὀδύρομαι

, as in Soph. O. T. 1218. — Cp. 147

ἁ στονόεσσ’

οὔτε … τε : cp. 350 .

τὸ … μὴ βλέπειν , instead of the simple inf.: for the art., cp. 1030 (n.).

διδύμαν … Ἐρινύν , Aegisthus and Clytaemnestra. So the word is applied to Helen ( Aesch. Ag. 749 , Verg. Aen. 2. 573 ) and to Medea ( Eur. Med. 1260 ).

τίς ἂν εὔπατρις

κ.τ.λ.

: ‘what woman so truly noble is likely ever to be born?’ Will the world see again a maiden so worthy of her descent?

εὔπατρις

is chosen so as to suggest the father to whom she was so loyal. Cp. Byron, The Giaour, v. 6, ‘When shall such hero live again?’

οὐδεὶς τῶν ἀγαθῶν <γὰρ> . This is a comment on Electra's devotion, as just described. The train of thought is;—‘Yet such devotion might be expected in one who is truly noble (in nature as well as in race); for no generous soul will stoop to baseness.’ By τῶν ἀγαθῶν here are meant

οἱ καλῶς πεφυκότες

in the full sense (989 n.). The quality of Electra's heroism is such as belongs to them generally; though in the degree of it she is unique.

ζῶν κακῶς , by an unworthy, a base life ( cp. 989

ζῆν..αἰσχρῶς

); opposed to

καλῶς ζῆν

( Ai. 479 ).

νώνυμος , proleptic; cp. 18 (

σαφῆ

), 242 (

ἐκτίμους

πάγκλαυτον αἰῶνα κοινὸν , ‘a life of mourning, shared with thy friends,’ i.e., with the unavenged father whose spirit is mourning in the world below ( cp. 847 n.). For this sense of

κοινὸν

, cp. Ai. 265 ff.:

πότερα δ’ ἄν, εἰ νέμοι τις αἵρεσιν, λάβοις

, |

φίλους ἀνιῶν αὐτὸς ἡδονὰς ἔχειν

, |

ἢ κοινὸς ἐν κοινοῖσι λυπεῖσθαι ξυνών

; ‘to pain thy friends, and have delights thyself, or to share the grief of friends who grieve?’ If it be objected that here there is nothing to define the reference of

κοινόν

, the answer is that the thought of her father pervades the whole context from 1074 onwards. I incline to believe, then, that the text is genuine; though I grant that

κοινὸν

leaves room for doubt. Conjectures will be found in the Appendix.

εἵλου : the ‘choice’ is illustrated by Electra's replies to the Chorus in the Parodos (121—250), and it is to these more especially that they allude.

τὸ μὴ καλὸν καθοπλίσασα . I believe that

καθοπλίσασα

is corrupt, and has supplanted some word which meant ‘having rejected’ or ‘spurned.’ In the antistrophic verse (1095),

βεβῶσαν, ἃ δὲ μέγιστ’ ἔβλαστε κ.τ.λ.

, two short syllables (

ἃ δὲ

) correspond with the (now) long final of

καλόν

. The best conjecture is H. Heinrich SchmidtJ. 's ἀπολακτίσασα , which gives precisely the required sense, and also an exact metrical correspondence with the antistrophe. Cp. Aesch. P. V. 651

σὺ δ’, ὦ παῖ, μὴ ἀπολακτίσῃς λέχος

τὸ Ζηνός

: Aesch. Eum. 141

κἀπολακτίσασ’ ὕπνον

. Only, if this was the original word, then we must suppose that it had been partly obliterated before

καθοπλίσασα

took its place. The same remark, however, applies more or less to the other conjectures, as

ἀποπτύσασα

(Gleditsch, prefixing

δ’

: Blaydes, prefixing

τ’

καταπτύσασα

(Paley):

καθαγνίσασα

(Campbell, ‘purging away as by fire’):

καθιππάσασα

(Hermann; but the act. form does not occur).

If καθοπλίσασα be retained, the choice is between two explanations, of which I prefer the first.

(1) ‘Having vanquished dishonour’ (schol.

καταπολεμήσασα τὸ αἰσχρόν

), i.e., having overcome the temptation of ignoble ease and security.

καθοπλίζω

elsewhere means to ‘arm’ or ‘equip,’ never ‘to subdue by arms’; if it has the latter sense here, it follows the analogy of such compounds as

κατακοντίζω, καταιχμάζω, κατατοξεύω

(2) ‘Having made ready an unlovely deed’: i.e., the vengeance on the murderers.—See Appendix.

φέρειν , so as to win ( cp. 872

μολεῖν

), =

φέρεσθαι

, as O. T. 590 (n.). Cp. Ph. 117

ὡς τοῦτό γ’ ἔρξας δύο φέρει δωρήματα.

ἐν ἑνὶ λόγῳ , ‘in,’ or as we say, ‘on,’ one account; cp.

ἐν λόγῳ εἶναι

, etc.

καθύπερθεν , an epic word not elsewhere used in Tragedy: this figurative sense of it is not Homeric, but is frequent in Herodotus (as 8. 60

τῶν ἐχθρῶν κατύπερθε γενέσθαι

: cp. 1.67 , 5. 69 ).

τεῶν , for the MSS. τῶν , is a simpler and far more probable correction than τοσόνδ’ (cr. n.). The epic and Ionic

τεὸς

is used in lyrics by Aesch. ( Aesch. P. V. 162 , Aesch. Th. 105 , Aesch. Th. 108 ): in Soph. Ant. 604 (lyr.) the MSS. give

τεὰν

, which seems right: and in Eur. Heracl. 911 (lyr.)

τεὸς

is the best correction of

θεός

ὑπόχειρ (Musgrave's correction of

ὑπὸ χεῖρα

) is not elsewhere extant, but is correctly formed (cp.

ἐπίχειρ, ἀντίχειρ

), and is placed beyond reasonable doubt by the metre (= 1084

νώνυμος, ὦ παῖ παῖ

ὑποχείριος

is frequent in this sense.

μοίρᾳ … οὐκ ἐν ἐσθλᾷ βεβῶσαν : cp. 1056 f.

ἐν κακοῖς

βεβήκῃς

, and 979 n.

μέγιστα … νόμιμα , those ‘unwritten and unfailing’ laws of the gods which prescribe natural piety in human relationships. See on Ant. 454 f.

ἄγραπτα κἀσφαλῆ θεῶν

νόμιμα

: and O. T. 865 ff.

νόμοι..ὑψίποδες, οὐρανίαν

δἰ αἰθέρα τεκνωθέντες, ὧν Ὄλυμπος

πατὴρ μόνος.

ἔβλαστε : they are the greatest that have ever ‘come into existence,’ being of divine origin, and antecedent to any human law:

ἀεί ποτε

ζῇ ταῦτα, κοὺδεὶς οἶδεν ἐξ ὅτου )φάνη

( Ant. 456 ).

τῶνδε φερομέναν ἄριστα : ‘on account of these,— i.e., for observance of them,— winning excellent things,’ ‘winning an excellent reward,’—viz., praise of the noblest kind. τῶνδε is then a causal gen.: cp. O. T. 48

σωτῆρα κλῄζει τῆς πάρος προθυμίας

. That this is the sense of

φερομέναν

here, is strongly suggested by other passages; cp. 968 f.

εὐσέβειαν

.. | ..

οἴσει

, and esp. O. T. 863 ff.

εἴ μοι ξυνείη φέροντι

φερομένῳ

) |

μοῖρα τὰν εὔσεπτον ἁγνείαν λόγων

ἔργων τε πάντων, ὧν νόμοι πρόκεινται

ὑψίποδες

(‘winning the praise of reverent purity,’ etc.). Some take

ἄριστα

as =

ἀριστεῖα

(‘winning the foremost place’ in respect to these laws): an impossible sense for it.

ἄριστα

might, indeed, be taken with

τῶνδε

as possessive gen.; ‘winning the best things belonging to these laws,’— their best gifts; those, namely, which they bring to those who obey them. But this would be somewhat forced.

I formerly understood:—‘in respect to these laws, prospering full well’:

ἄριστα

being then an adv., while

φερομέναν

is used as in Thuc. 2. 60 § 3

καλῶς..φερόμενος τὸ καθ’ ἑαυτόν

: 5. 15 § 2

εὖ φερόμενοι

: 5. 16 § 1

εὖ φερόμενος ἐν στρατηγίαις

. This view is recommended by the fact that

φερομέναν ἄριστα

then forms a clear antithesis to

μοίρᾳ..οὐκ ἐν ἐσθλᾷ βεβῶσαν

. But two points are against it. (1)

τῶνδε

, as a genitive of relation, is somewhat awkward; though we might compare Thuc. 3. 92 § 4

τοῦ πρὸς Ἀθηναίους πολέμου καλῶς ἐδόκει αὐτοῖς ἡ πόλις καθίστασθαι...τῆς τε ἐπὶ Θρᾴκης παρόδου χρησίμως ἕξειν

: and id. 1. 36 § 2

Σικελίας καλῶς παράπλου κεῖται

. (2) The poet's usage, as we have seen, favours the other sense of

φερομέναν

τᾷ Ζηνὸς εὐσεβείᾳ , ‘by thy piety towards Zeus’: for the objective gen., cp. O. T. 239

θεῶν εὐχαῖσι

. The MSS. have Διὸς , against metre, just as in Tr. 956 they have

τὸν Διὸς ἄλκιμον γόνον

. In both places, Ζηνὸς , the correction of Triclinius, seems the best. Here, indeed, to judge by a marginal scholium in L (cr. n.),

Ζηνὸς

may have been an old variant. The change of

Ζηνὸς

into

Διὸς

is such as might have been due to a slip of memory in actors, by whom the tragic texts had been much corrupted even before 330 B.C.—Recent criticism is inclined to suspect some deeper fault here (see cr. n.); but, as it seems to me, without good reason.

Commentary on Sophocles: Electra. Sir Richard C. Jebb. Cambridge. 1907.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by National Endowment for the Humanities.

Current edition Experimental

Commentary (R. C. Jebb) (OCR draft) (English) (Commentary (R. C. Jebb))

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (2)

Greek (Lewis Campbell, 1879) (OCR draft) Experimental (Greek (Lewis Campbell, 1879)) — 1058 focus

τί τοὺς ἄνωθεν φρονιμωτάτους οἰωνοὺς

ἐσορώμενοι τροφᾶς κηδομένους ἀφ᾽ ὧν τε βλάστωσιν βλαστῶσιν MSS. Schaefer corr.
1060

ἀφ᾽ ὧν τ᾽ ὄνασιν ὄνησιν L. Brunck corr. εὕρωσι, τάδ᾽ οὐκ ἐπ᾽ ἴσας

τελοῦμεν;

ἀλλ᾽ οὐ *τὰν οὐ μὰ τὰν MSS. (τὴν Γ). Turn. corr. Διὸς ἀστραπὰν

καὶ τὰν οὐρανίαν οὐρανία(σ) L. οὐρανίαν C2. Θέμιν,

δαρὸν οὐκ ἀπόνητοι.
1065

ὦ χθονία βροτοῖσι φάμα, κατά μοι βόασον οἰκτρὰν

ὄπα τοῖς ἔνερθ᾽ Ἀτρείδαις, ἀχόρευτα φέρουσ᾽ ὀνείδη ει from η L.·

ἀντ. α.

ὅτι σφὶν σφίσιν LAL3 Vat. ac. σφισιν Pal. σφίσι V. Schaefer. corr. ἤδη τὰ μὲν ἐκ δόμων νοσεῖ † —,

τὰ δὲ πρὸς τέκνων διπλῆ φύλοπις οὐκέτ᾽ ἐξισοῦται

φιλοτασίῳ διαίτᾳ. πρόδοτος δὲ μόνα σαλεύει

᾿Ηλέκτρα, τὸν ἀεὶ πατρὸς

δειλαία στενάχουσ᾽ ὅπως
1075

ἁ *πάνδυρτος πανόδυρτος LALª Pal. Vat. ac VV³. Porson corr. ἀηδών,

οὔτε τι τοῦ θανεῖν προμηθής, τό τε μὴ μὴ(ν) L. βλέπειν ἑτοίμα,

διδύμαν ἑλοῦσ᾽ ᾿Ερινύν. τίς ἂν ἂν οὖν LM. τίς τἆρ' οὖν Γ. Tricl. corr. εὔπατρις ὧδε βλάστοι βλαστοί L. βλαστή Γ. ;

στρ. β.

οὐδεὶς τῶν ἀγαθῶν γὰρ om. L Pal. add Herm.

ζῶν κακῶς εὔκλειαν αἰσχῦναι αἰσχύναι L. θέλει

νώνυμος νώνυμ(ν)ος L corr. C., ὦ (~) παῖ παῖ,

ὡς καὶ σὺ πάγκλαυτον αἰῶνα κοινὸν εἵλου,
1085

τὸ μὴ καλὸν †καθοπλίσασα δύο φέρειν *ἐν om. MSS. add Brunck. ἑνὶ λόγῳ,

σοφά τ᾿ ἀρίστα τε παῖς κεκλῆσθαι.

ἀντ. β΄.

ζῴης μοι καθύπερθεν καθύπερθε LA. καθύπερθεν Pal.

χειρὶ χερὶ L. καὶ πλούτῳ *τεῶν τῶν MSS. Herm. corr. ἐχθρῶν ὅσον
1090

νῦν ὑπὸ †χεῖρα ναίεις·

ἐπεί σ᾽ ἐφεύρηκα μοίρᾳ μὲν οὐκ ἐν om. LFL2? V³M² add A Vat. ac. ἐπ᾿ Pal. M. ἐσθλᾷ

βεβῶσαν· ἃ δὲ μέγιστ᾽ ἔβλαστε νόμιμα, τῶνδε φερομέναν
1095

ἄριστα τᾷ Ζηνὸς διὸς LL2 Vat, ac VV3. γρ. ἀρίστα ταζηνός C². εὐσεβείᾳ.

ΟΡΕΣΤΗΣ.

ἆρ' om. L. & add C² Pal., ὦ γυναῖκες, ὀρθά τ' εἰσηκούσαμεν,

Greek (F. Storr, 1912) (OCR draft) Experimental (Greek (F. Storr, 1912)) — 1060-1096 focus

Χορός

τί τοὺς ἄνωθεν φρονιμωτάτους οἰωνοὺς ἐσορώμενοι τροφᾶς
1060

κηδομένους ἀφʼ ὧν τε βλάστωσιν ἀφʼ ὧν τʼ ὄνασιν εὕρ-

ωσι, τάδʼ οὐκ ἐπʼ ἴσας τελοῦμεν;

ἀλλʼ οὐ τὰν Διὸς ἀστραπὰν

καὶ τὰν οὐρανίαν Θέμιν,

δαρὸν οὐκ ἀπόνητοι.
1065

ὦ χθονία βροτοῖσι φάμα, κατά μοι βόασον οἰκτρὰν

ὄπα τοῖς ἔνερθʼ Ἀτρείδαις, ἀχόρευτα φέρουσʼ

ὀνείδη·

1070

Χορός

ὅτι σφὶν ἤδη τὰ μὲν ἐκ δόμων νοσεῖ δή, τὰ δὲ πρὸς τέκνων διπλῆ
1070

φύλοπις οὐκέτʼ ἐξισοῦται φιλοτασίῳ διαί-

τᾳ· πρόδοτος δὲ μόνα σαλεύει

Ἠλέκτρα, τὸν ἀεὶ πατρὸς
1075

δειλαία στενάχουσʼ, ὅπως

ἁ πάνδυρτος ἀηδών,

οὔτε τι τοῦ θανεῖν προμηθὴς τό τε μὴ βλέπειν ἑτοίμα,

διδύμαν ἑλοῦσʼ Ἐρινύν· τίς ἂν εὔπατρις ὧδε βλάστοι;
1080

1082

Χορός

οὐδεὶς τῶν ἀγαθῶν γὰρ

ζῶν κακῶς εὔκλειαν αἰσχῦναι θέλει

νώνυμος, ὦ παῖ παῖ.

ὡς καὶ σὺ πάγκλαυτον αἰῶνα κοινὸν εἵλου,
1085

τὸ μὴ καλὸν καθοπλίσασα, δύο φέρειν ἐν ἑνὶ λόγῳ,

σοφά τʼ ἀρίστα τε παῖς κεκλῆσθαι.

1090

Χορός

ζῴης μοι καθύπερθεν
1090

χειρὶ καὶ πλούτῳ τεῶν ἐχθρῶν ὅσον

νῦν ὑπόχειρ ναίεις·

ἐπεί σʼ ἐφηύρηκα μοίρᾳ μὲν οὐκ ἐν ἐσθλᾷ

βεβῶσαν, ἃ δὲ μέγιστʼ ἔβλαστε νόμιμα, τῶνδε φερομέναν
1095

ἄριστα τᾷ Ζηνὸς εὐσεβείᾳ.

Ὀρέστης

ἆρʼ, ὦ γυναῖκες, ὀρθά τʼ εἰσηκούσαμεν

ὀρθῶς θʼ ὁδοιποροῦμεν ἔνθα χρῄζομεν;

Χορός

τί δʼ ἐξερευνᾷς καὶ τί βουληθεὶς πάρει;
1100

Ὀρέστης

Αἴγισθον ἔνθʼ ᾤκηκεν ἱστορῶ πάλαι.

Χορός

ἀλλʼ εὖ θʼ ἱκάνεις χὠ φράσας ἀζήμιος.

Ὀρέστης

τίς οὖν ἂν ὑμῶν τοῖς ἔσω φράσειεν ἂν

ἡμῶν ποθεινὴν κοινόπουν παρουσίαν;

Χορός

ἥδʼ, εἰ τὸν ἄγχιστόν γε κηρύσσειν χρεών.
1105

Ὀρέστης

ἴθʼ, ὦ γύναι, δήλωσον εἰσελθοῦσʼ ὅτι

Φωκῆς ματεύουσʼ ἄνδρες Αἴγισθόν τινες,

Ἠλέκτρα

οἴμοι τάλαινʼ, οὐ δή ποθʼ ἧς ἠκούσαμεν

φήμης φέροντες ἐμφανῆ τεκμήρια;

Ὀρέστης

οὐκ οἶδα τὴν σὴν κληδόνʼ· ἀλλά μοι γέρων
1110

ἐφεῖτʼ Ὀρέστου Στρόφιος ἀγγεῖλαι πέρι.

Ἠλέκτρα

τί δʼ ἔστιν, ὦ ξένʼ; ὥς μʼ ὑπέρχεται φόβος.

Ὀρέστης

φέροντες αὐτοῦ σμικρὰ λείψανʼ ἐν βραχεῖ

τεύχει θανόντος, ὡς ὁρᾷς, κομίζομεν.

Ἠλέκτρα

οἲ ʼγὼ τάλαινα, τοῦτʼ ἐκεῖνʼ ἤδη σαφὲς
1115

πρόχειρον ἄχθος, ὡς ἔοικε, δέρκομαι.

Ὀρέστης

εἴπερ τι κλαίεις τῶν Ὀρεστείων κακῶν,

τόδʼ ἄγγος ἴσθι σῶμα τοὐκείνου στέγον.

Ἠλέκτρα

ὦ ξεῖνε, δός νυν, πρὸς θεῶν, εἴπερ τόδε

κέκευθεν αὐτὸν τεῦχος, εἰς χεῖρας λαβεῖν,
1120

ὅπως ἐμαυτὴν καὶ γένος τὸ πᾶν ὁμοῦ

ξὺν τῇδε κλαύσω κἀποδύρωμαι σποδῷ.

Ὀρέστης

δόθʼ, ἥτις ἐστί, προσφέροντες· οὐ γὰρ ὡς

ἐν δυσμενείᾳ γʼ οὖσʼ ἐπαιτεῖται τάδε,

ἀλλʼ ἢ φίλων τις ἢ πρὸς αἵματος φύσιν.
1125

1126

Ἠλέκτρα

ὦ φιλτάτου μνημεῖον ἀνθρώπων ἐμοὶ

ψυχῆς Ὀρέστου λοιπόν, ὥς σʼ ἀπʼ ἐλπίδων

οὐχ ὧνπερ ἐξέπεμπον εἰσεδεξάμην.

νῦν μὲν γὰρ οὐδὲν ὄντα βαστάζω χεροῖν,

δόμων δέ σʼ, ὦ παῖ, λαμπρὸν ἐξέπεμψʼ ἐγώ.
1130

ὡς ὤφελον πάροιθεν ἐκλιπεῖν βίον,

πρὶν ἐς ξένην σε γαῖαν ἐκπέμψαι χεροῖν

κλέψασα ταῖνδε κἀνασώσασθαι φόνου,

ὅπως θανὼν ἔκεισο τῇ τόθʼ ἡμέρᾳ,

τύμβου πατρῴου κοινὸν εἰληχὼς μέρος.
1135

νῦν δʼ ἐκτὸς οἴκων κἀπὶ γῆς ἄλλης φυγὰς

κακῶς ἀπώλου, σῆς κασιγνήτης δίχα,

κοὔτʼ ἐν φίλαισι χερσὶν ἡ τάλαινʼ ἐγὼ

λουτροῖς σʼ ἐκόσμησʼ οὔτε παμφλέκτου πυρὸς

ἀνειλόμην, ὡς εἰκός, ἄθλιον βάρος,
1140

ἀλλʼ ἐν ξέναισι χερσὶ κηδευθεὶς τάλας

σμικρὸς προσήκεις ὄγκος ἐν σμικρῷ κύτει.

οἴμοι τάλαινα τῆς ἐμῆς πάλαι τροφῆς

ἀνωφελήτου, τὴν ἐγὼ θάμʼ ἀμφὶ σοὶ

πόνῳ γλυκεῖ παρέσχον· οὔτε γάρ ποτε
1145

μητρὸς σύ γʼ ἦσθα μᾶλλον ἢ κἀμοῦ φίλος,

οὔθʼ οἱ κατʼ οἶκον ἦσαν, ἀλλʼ ἐγὼ τροφός,

ἐγὼ δʼ ἀδελφὴ σοὶ προσηυδώμην ἀεί.

νῦν δʼ ἐκλέλοιπε ταῦτʼ ἐν ἡμέρᾳ μιᾷ

θανόντι σὺν σοί· πάντα γὰρ συναρπάσας
1150

θύελλʼ ὅπως βέβηκας. οἴχεται πατήρ·

τέθνηκʼ ἐγὼ σοί· φροῦδος αὐτὸς εἶ θανών·

γελῶσι δʼ ἐχθροί· μαίνεται δʼ ὑφʼ ἡδονῆς

μήτηρ ἀμήτωρ, ἧς ἐμοὶ σὺ πολλάκις

φήμας λάθρᾳ προύπεμπες ὡς φανούμενος
1155

τιμωρὸς αὐτός. ἀλλὰ ταῦθʼ ὁ δυστυχὴς

δαίμων ὁ σός τε κἀμὸς ἐξαφείλετο,

ὅς σʼ ὧδέ μοι προύπεμψεν ἀντὶ φιλτάτης

μορφῆς σποδόν τε καὶ σκιὰν ἀνωφελῆ.

1160

Ἠλέκτρα

οἴμοι μοι.
1160

ὦ δέμας οἰκτρόν. φεῦ φεῦ.

ὦ δεινοτάτας, οἴμοι μοι,

πεμφθεὶς κελεύθους, φίλταθʼ, ὥς μʼ ἀπώλεσας·

ἀπώλεσας δῆτʼ, ὦ κασίγνητον κάρα.

τοιγὰρ σὺ δέξαι μʼ ἐς τὸ σὸν τόδε στέγος,
1165

τὴν μηδὲν εἰς τὸ μηδέν, ὡς σὺν σοὶ κάτω

ναίω τὸ λοιπόν· καὶ γὰρ ἡνίκʼ ἦσθʼ ἄνω,

ξὺν σοὶ μετεῖχον τῶν ἴσων, καὶ νῦν ποθῶ

τοῦ σοῦ θανοῦσα μὴ ἀπολείπεσθαι τάφου.

τοὺς γὰρ θανόντας οὐχ ὁρῶ λυπουμένους.
1170

1171

Χορός

θνητοῦ πέφυκας πατρός, Ἠλέκτρα, φρόνει,

θνητὸς δʼ Ὀρέστης. ὥστε μὴ λίαν στένε.

πᾶσιν γὰρ ἡμῖν τοῦτʼ ὀφείλεται παθεῖν.

Ὀρέστης

φεῦ φεῦ. τί λέξω; ποῖ λόγων ἀμηχανῶν

ἔλθω; κρατεῖν γὰρ οὐκέτι γλώσσης σθένω.
1175

Ἠλέκτρα

τί δʼ ἔσχες ἄλγος; πρὸς τί τοῦτʼ εἰπὼν κυρεῖς;

Ὀρέστης

ἦ σὸν τὸ κλεινὸν εἶδος Ἠλέκτρας τόδε;

Ἠλέκτρα

τόδʼ ἔστʼ ἐκεῖνο, καὶ μάλʼ ἀθλίως ἔχον.

Ὀρέστης

οἴμοι ταλαίνης ἆρα τῆσδε συμφορᾶς.

Ἠλέκτρα

οὐ δή ποτʼ, ὦ ξένʼ, ἀμφʼ ἐμοὶ στένεις τάδε;
1180

Ὀρέστης

ὦ σῶμʼ ἀτίμως κἀθέως ἐφθαρμένον.

Ἠλέκτρα

οὔτοι ποτʼ ἄλλην ἢ ʼμὲ δυσφημεῖς, ξένε.

Ὀρέστης

φεῦ τῆς ἀνύμφου δυσμόρου τε σῆς τροφῆς,

Ἠλέκτρα

τί δή ποτʼ, ὦ ξένʼ, ὧδʼ ἐπισκοπῶν στένεις;

Ὀρέστης

ὡς οὐκ ἄρʼ ᾔδη τῶν ἐμῶν οὐδὲν κακῶν.
1185

Ἠλέκτρα

ἐν τῷ διέγνως τοῦτο τῶν εἰρημένων;

Ὀρέστης

ὁρῶν σε πολλοῖς ἐμπρέπουσαν ἄλγεσιν.

Ἠλέκτρα

καὶ μὴν ὁρᾷς γε παῦρα τῶν ἐμῶν κακῶν.

Ὀρέστης

καὶ πῶς γένοιτʼ ἂν τῶνδʼ ἔτʼ ἐχθίω βλέπειν;

Ἠλέκτρα

ὁθούνεκʼ εἰμὶ τοῖς φονεῦσι σύντροφος
1190

Ὀρέστης

τοῖς τοῦ; πόθεν τοῦτʼ ἐξεσήμηνας κακόν;

Ἠλέκτρα

τοῖς πατρός· εἶτα τοῖσδε δουλεύω βίᾳ.

Ὀρέστης

τίς γάρ σʼ ἀνάγκῃ τῇδε προτρέπει βροτῶν;

Ἠλέκτρα

μήτηρ καλεῖται, μητρὶ δʼ οὐδὲν ἐξισοῖ.

Ὀρέστης

τί δρῶσα; πότερα χερσὶν ἢ λύμῃ βίου;
1195

Ἠλέκτρα

καὶ χερσὶ καὶ λύμαισι καὶ πᾶσιν κακοῖς.

Ὀρέστης

οὐδʼ οὑπαρήξων οὐδʼ ὁ κωλύσων πάρα;

Ἠλέκτρα

οὐ δῆθʼ. ὃς ἦν γάρ μοι σὺ προὔθηκας σποδόν.

Ὀρέστης

ὦ δύσποτμʼ, ὡς ὁρῶν σʼ ἐποικτίρω πάλαι.

1200

Ἠλέκτρα

μόνος βροτῶν νυν ἴσθʼ ἐποικτίρας ποτέ.
1200

Ὀρέστης

μόνος γὰρ ἥκω τοῖς ἴσοις ἀλγῶν κακοῖς.

Ἠλέκτρα

οὐ δή ποθʼ ἡμῖν ξυγγενὴς ἥκεις ποθέν;

Ὀρέστης

ἐγὼ φράσαιμʼ ἄν, εἰ τὸ τῶνδʼ εὔνουν πάρα.

Ἠλέκτρα

ἀλλʼ ἐστὶν εὔνουν, ὥστε πρὸς πιστὰς ἐρεῖς.

Ὀρέστης

μέθες τόδʼ ἄγγος νῦν, ὅπως τὸ πᾶν μάθῃς.
1205

Ἠλέκτρα

μὴ δῆτα πρὸς θεῶν τοῦτό μʼ ἐργάσῃ, ξένε.

Ὀρέστης

πείθου λέγοντι κοὐχ ἁμαρτήσει ποτέ.

Ἠλέκτρα

μή, πρὸς γενείου, μὴ ʼξέλῃ τὰ φίλτατα.

Ὀρέστης

οὔ φημʼ ἐάσειν.

Ἠλέκτρα

ὦ τάλαινʼ ἐγὼ σέθεν,

Ὀρέστα, τῆς σῆς εἰ στερήσομαι ταφῆς.
1210

Ὀρέστης

εὔφημα φώνει· πρὸς δίκης γὰρ οὐ στένεις.

Ἠλέκτρα

πῶς τὸν θανόντʼ ἀδελφὸν οὐ δίκῃ στένω;

Ὀρέστης

οὔ σοι προσήκει τήνδε προσφωνεῖν φάτιν.

Ἠλέκτρα

οὕτως ἄτιμός εἰμι τοῦ τεθνηκότος;

Ὀρέστης

ἄτιμος οὐδενὸς σύ· τοῦτο δʼ οὐχὶ σόν.
1215

Ἠλέκτρα

εἴπερ γʼ Ὀρέστου σῶμα βαστάζω τόδε;

Ὀρέστης

ἀλλʼ οὐκ Ὀρέστου, πλὴν λόγῳ γʼ ἠσκημένον.

Ἠλέκτρα

ποῦ δʼ ἔστʼ ἐκείνου τοῦ ταλαιπώρου τάφος;

Ὀρέστης

οὐκ ἔστι· τοῦ γὰρ ζῶντος οὐκ ἔστιν τάφος.

Ἠλέκτρα

πῶς εἶπας, ὦ παῖ;
1220

Ὀρέστης

ψεῦδος οὐδὲν ὧν λέγω.

Ἠλέκτρα

ἦ ζῇ γὰρ ἁνήρ;

Ὀρέστης

εἴπερ ἔμψυχός γʼ ἐγώ.

Ἠλέκτρα

ἦ γὰρ σὺ κεῖνος;

Ὀρέστης

τήνδε προσβλέψασά μου

σφραγῖδα πατρὸς ἔκμαθʼ εἰ σαφῆ λέγω.

Ἠλέκτρα

ὦ φίλτατον φῶς.

Ὀρέστης

φίλτατον, συμμαρτυρῶ.

Ἠλέκτρα

ὦ φθέγμʼ, ἀφίκου;
1225

Ὀρέστης

μηκέτʼ ἄλλοθεν πύθῃ,

Ἠλέκτρα

ἔχω σε χερσίν;

Ὀρέστης

ὡς τὰ λοίπʼ ἔχοις ἀεί.

Ἠλέκτρα

ὦ φίλταται γυναῖκες, ὦ πολίτιδες,

ὁρᾶτʼ Ὀρέστην τόνδε, μηχαναῖσι μὲν

θανόντα, νῦν δὲ μηχαναῖς σεσωσμένον.

Χορός

ὁρῶμεν, ὦ παῖ, κἀπὶ συμφοραῖσί μοι
1230

γεγηθὸς ἕρπει δάκρυον ὀμμάτων ἄπο.

Translations (5)

English (Lewis Campbell, 1906) (OCR draft) Experimental (English (Lewis Campbell, 1906)) — 1058 focus

Wise are the birds of air

That with true filial care

For those provide convenient food

Who gave them birth, who wrought their good.

Why will not men the like perfection prove?

Else, by the fires above,

And heavenly Rectitude,

Fierce recompense they shall not long elude.

O darkling rumour, world-o’er-wandering voice

That piercest to the shades beneath the ground,

To dead Atrides waft a sound

Of sad reproach, not bidding him rejoice.

Stained is the ancestral hall,

Broken the battle-call,

That heretofore his children twain

In loving concord did sustain.

Alone, deserted, vexed, Electra sails,

Storm-tossed with rugged gales,

Lamenting evermore

Like piteous Philomel, and pining sore

For her lost father;—might she but bring down

That two-fold Fury, caring not for death,

But ready to resign her breath,

What maid so worthy of a sire’s renown?

None who inherit from a noble race,

Complying with things base

Will let their ancient glory be defiled.

So ’twas thy choice, dear child,

Through homeless misery to win a two-fold prize,

Purging the sin and shame

That cloud the Argive name,

So to be called most noble and most wise.

May’st thou surpass thy foes in wealth and power

As o’er thee now they tower!

Since I have found thee, not in bright estate,

Nor blessed by wayward fate,

But through thy loyalty to Heaven’s eternal cause

Wearing the stainless crown

Of perfectest renown,

And richly dowered by the mightiest laws.

OR
Enter ORESTES and PYLADES , with the urn.

German (J. J. C. Donner, 1875; OCR review) (OCR draft) Experimental (German (J. J. C. Donner, 1875; OCR review)) — 1058 focus

Wir sehen wohl sinnige Vögel droben sich

Treulich um jener Pflege müh'n,

Denen sie Leben, denen sie

Nahrung verdanken: sollten wir

Menschen das Gleiche zu thun verschmähen?
1040

Doch, bei'm Donnergeschoß des Zeus,

Bei der himmlischen Themis, nicht

Lange säumt die Vergeltung!¹

Die du das Grab hinunter dringst,

Phama, den Jammerruf hinab²
1045

Dröhne, des Atreus Söhnen dort

Meldend die Schmach und die bittre Trauer:

Erste Gegenstrophe.

Daß dieses Haus immer in schwerem Leide noch

Krankt, und der beiden Kinder Streit

Nimmer sich noch zu trauter Huld
1050
(geht ab.)

Freundlichem Bund verglichen hat.

Aber Elektra, verlassen, einsam,

Wallt vom Schicksal umhergestürmt,

Gleich der klagenden. Nachtigall,

Stets den Vater bejammernd.
1055

Nicht vor dem Tode zittert sie,

Scheidet vom Lichte freudenvoll,

Wenn sie vertilgt den Bund des Fluchs.

Liebte so innig ein Kind den Vater?

Zweite Strophe.

Wohl kein Edler, o Kind,³
1060

Wählt sich Unglück, daß hinfort ruhmlos in Nacht

Schwinde des Namens Glanz:

So wählst auch du, Kind, ein gramvolles, niedres Leben,

Du rufst die Schmach zum Kampfe, nimmst den Doppelpreis in Einem Wort:

Das weise Kind seist du, wie das frömmste.
1065
Zweite Gegenstrophe.

Siegreich über den Feind

Leb' in Macht fortan und Reichthum, wie du jezt

Seiner Gewalt dich beugst.

Obwohl ein unselig Loos über dir gewaltet,

Doch fand ich, wie du dir den Preis errangst, den höchster Pflichten treu,
1070

Indem du Zeus fromme Scheu bewiesest.

Orestes. Pylades. Diener, die eine Urne tragen. Die Vorigen.

Orestes.

English (Thomas Francklin, 1758–1759) (OCR draft) Experimental (English (Thomas Francklin, 1758–1759)) — 1058 focus

Pi lades {with Attendant), Electra, Chorus.

Orestes

English (Robert Potter, 1788) (OCR draft) Experimental (English (Robert Potter, 1788)) — 1058 focus

Mark you the birds that skim the air,

O'er their full nests they wave the busy wing,

By nature taught with pious care

Food to their callow young to bring,

To swell their plumes, and fit them for the skies.

Is man in nature's lore thus wise?

But, by the Thunderer's angry flame,

By Themis on her heavenly throne sublime,

Vengeance shall soon o'ertake the crime.

O thou, who fill'st this world, wide Fame,

Bear hence thy joyless voice of woe,

And fill with accents dread the world below!

ANTIS. 1. There 'midst the dead th' Atridæ tell

That guilt triumphant in their house remains;

That there the screaming Furies dwell;

That Discord 'twixt the sisters reigns.

Toss'd in the storms of fate, alone, betray'd,

Electra sighs in vain for aid;

Still for her father pours her tears,

Still in wild, melancholy notes complains,

Like Philomela's mournful strains:

No rage of tyrant pow'r she fears :

Content in death to close her eyes

These furies might her vengeful hand surprise.

Thus low sinks one of high-born race?

Thou art not sunk; to rise be thine :

The noble soul will ne'er disgrace

The glories of its ancient line;

Nor, when misfortune darkens round,

Obscure and dead to fame be found.

O'er thee, unhappy, generous maid,

Hath misery cast her baleful shade;

That shade thy choice, through high disdain,

Of guilt and all her gorgeous train,

Aspiring to enrich thy name

With wisdom's and with virtue's fame.

Oh may'st thou live in royal state,

Triumphant o'er thy prostrate foes,

As now beneath their hand thy fate

Hath sunk thee in disgrace and woes!

For I have seen thy generous soul

Burst from misfortune's harsh control;

Have seen thee with a fix'd disdain

Advance against her threat'ning train,

Bearing the high heroic thought

By heav'n-descended justice taught,

And all the firm mind's holy fires

Which piety to Jove inspires.

Orestes
STRO. 2. ANTIS. 2. ORESTES, PYLADES, ELECTRA, CHORUS.

English (Sir Richard Jebb, 1904) (OCR draft) Experimental (English (Sir Richard Jebb, 1904)) — 1058-1095 focus

Chorus

Why, though we see the birds above, most thoughtful creatures, taking care for the sustenance

of those from whom they derived life and enjoyment, why do we not pay these debts in like measure? No, by the lightning-flash of Zeus, by Themis throned in the sky,
1060

we are not long unpunished. O Voice of the underworld that reaches to mortals, shout for me a piteous cry to the sons of Atreus below. Carry the reproaches not appropriate to my dancing!
1065

1070

Chorus

Tell them the affairs of their house, how it is now diseased; how among his children, double-sided strife has overwhelmed their loving manner.
1070

Electra, betrayed, braves the storm alone. In misery she bewails her father’s fate without pause, like the all-grieving nightingale. She cares not at all about death, but is ready for that eternal blindness,
1075

could she but subdue the double Erinys of her house. Who could grow to be so noble a daughter of so noble a father?
1080

1082

Chorus

None of the good willingly clouds his fair repute and becomes nameless by leading a corrupt life, my child.

Similarly, you, too, have chosen a lifetime of shared mourning and have armed against dishonor, so that you might win in one breath a twofold praise as wise, and as the best of daughters.
1085

1090

Chorus

May I yet see you live exalted in might and wealth above your enemies by as much as you now dwell beneath their hand! For I have found you enjoying no prosperous estate, yet
1090

for observance of nature’s highest laws you win the noblest prize by your reverence toward Zeus.
1095

Search the Perseus Catalog for:

Search the Perseus Catalog for:

1058-1097

Current edition Experimental

τί τοὺς ἄνωθεν φρονιμωτάτους οἰωνοὺς

ὦ χθονία βροτοῖσι φάμα, κατά μοι βόασον οἰκτρὰν ὄπα τοῖς ἔνερθ᾽ Ἀτρείδαις, ἀχόρευτα φέρουσ᾽ ὀνείδη ει from η L.· ἀντ. α.

ἀντ. β΄.

ΟΡΕΣΤΗΣ. ἆρ' om. L. & add C² Pal., ὦ γυναῖκες, ὀρθά τ' εἰσηκούσαμεν,

Ὀρέστης ἆρʼ, ὦ γυναῖκες, ὀρθά τʼ εἰσηκούσαμεν ὀρθῶς θʼ ὁδοιποροῦμεν ἔνθα χρῄζομεν;

Χορός τί δʼ ἐξερευνᾷς καὶ τί βουληθεὶς πάρει; 1100

Ὀρέστης Αἴγισθον ἔνθʼ ᾤκηκεν ἱστορῶ πάλαι.

Χορός ἀλλʼ εὖ θʼ ἱκάνεις χὠ φράσας ἀζήμιος.

Ὀρέστης τίς οὖν ἂν ὑμῶν τοῖς ἔσω φράσειεν ἂν ἡμῶν ποθεινὴν κοινόπουν παρουσίαν;

Χορός ἥδʼ, εἰ τὸν ἄγχιστόν γε κηρύσσειν χρεών. 1105

Ὀρέστης ἴθʼ, ὦ γύναι, δήλωσον εἰσελθοῦσʼ ὅτι Φωκῆς ματεύουσʼ ἄνδρες Αἴγισθόν τινες,

Ἠλέκτρα οἴμοι τάλαινʼ, οὐ δή ποθʼ ἧς ἠκούσαμεν φήμης φέροντες ἐμφανῆ τεκμήρια;

Ὀρέστης οὐκ οἶδα τὴν σὴν κληδόνʼ· ἀλλά μοι γέρων 1110 ἐφεῖτʼ Ὀρέστου Στρόφιος ἀγγεῖλαι πέρι.

Ἠλέκτρα τί δʼ ἔστιν, ὦ ξένʼ; ὥς μʼ ὑπέρχεται φόβος.

Ὀρέστης φέροντες αὐτοῦ σμικρὰ λείψανʼ ἐν βραχεῖ τεύχει θανόντος, ὡς ὁρᾷς, κομίζομεν.

Ἠλέκτρα οἲ ʼγὼ τάλαινα, τοῦτʼ ἐκεῖνʼ ἤδη σαφὲς 1115 πρόχειρον ἄχθος, ὡς ἔοικε, δέρκομαι.

Ὀρέστης εἴπερ τι κλαίεις τῶν Ὀρεστείων κακῶν, τόδʼ ἄγγος ἴσθι σῶμα τοὐκείνου στέγον.

Ὀρέστης δόθʼ, ἥτις ἐστί, προσφέροντες· οὐ γὰρ ὡς ἐν δυσμενείᾳ γʼ οὖσʼ ἐπαιτεῖται τάδε, ἀλλʼ ἢ φίλων τις ἢ πρὸς αἵματος φύσιν. 1125

Χορός θνητοῦ πέφυκας πατρός, Ἠλέκτρα, φρόνει, θνητὸς δʼ Ὀρέστης. ὥστε μὴ λίαν στένε. πᾶσιν γὰρ ἡμῖν τοῦτʼ ὀφείλεται παθεῖν.

Ὀρέστης φεῦ φεῦ. τί λέξω; ποῖ λόγων ἀμηχανῶν ἔλθω; κρατεῖν γὰρ οὐκέτι γλώσσης σθένω. 1175

Ἠλέκτρα τί δʼ ἔσχες ἄλγος; πρὸς τί τοῦτʼ εἰπὼν κυρεῖς;

Ὀρέστης ἦ σὸν τὸ κλεινὸν εἶδος Ἠλέκτρας τόδε;

Ἠλέκτρα τόδʼ ἔστʼ ἐκεῖνο, καὶ μάλʼ ἀθλίως ἔχον.

Ὀρέστης οἴμοι ταλαίνης ἆρα τῆσδε συμφορᾶς.

Ἠλέκτρα οὐ δή ποτʼ, ὦ ξένʼ, ἀμφʼ ἐμοὶ στένεις τάδε; 1180

Ὀρέστης ὦ σῶμʼ ἀτίμως κἀθέως ἐφθαρμένον.

Ἠλέκτρα οὔτοι ποτʼ ἄλλην ἢ ʼμὲ δυσφημεῖς, ξένε.

Ὀρέστης φεῦ τῆς ἀνύμφου δυσμόρου τε σῆς τροφῆς,

Ἠλέκτρα τί δή ποτʼ, ὦ ξένʼ, ὧδʼ ἐπισκοπῶν στένεις;

Ὀρέστης ὡς οὐκ ἄρʼ ᾔδη τῶν ἐμῶν οὐδὲν κακῶν. 1185

Ἠλέκτρα ἐν τῷ διέγνως τοῦτο τῶν εἰρημένων;

Ὀρέστης ὁρῶν σε πολλοῖς ἐμπρέπουσαν ἄλγεσιν.

Ἠλέκτρα καὶ μὴν ὁρᾷς γε παῦρα τῶν ἐμῶν κακῶν.

Ὀρέστης καὶ πῶς γένοιτʼ ἂν τῶνδʼ ἔτʼ ἐχθίω βλέπειν;

Ἠλέκτρα ὁθούνεκʼ εἰμὶ τοῖς φονεῦσι σύντροφος 1190

Ὀρέστης τοῖς τοῦ; πόθεν τοῦτʼ ἐξεσήμηνας κακόν;

Ἠλέκτρα τοῖς πατρός· εἶτα τοῖσδε δουλεύω βίᾳ.

Ὀρέστης τίς γάρ σʼ ἀνάγκῃ τῇδε προτρέπει βροτῶν;

Ἠλέκτρα μήτηρ καλεῖται, μητρὶ δʼ οὐδὲν ἐξισοῖ.

Ὀρέστης τί δρῶσα; πότερα χερσὶν ἢ λύμῃ βίου; 1195

Ἠλέκτρα καὶ χερσὶ καὶ λύμαισι καὶ πᾶσιν κακοῖς.

Ὀρέστης οὐδʼ οὑπαρήξων οὐδʼ ὁ κωλύσων πάρα;

Ἠλέκτρα οὐ δῆθʼ. ὃς ἦν γάρ μοι σὺ προὔθηκας σποδόν.

Ὀρέστης ὦ δύσποτμʼ, ὡς ὁρῶν σʼ ἐποικτίρω πάλαι.

Ἠλέκτρα μόνος βροτῶν νυν ἴσθʼ ἐποικτίρας ποτέ. 1200

Ὀρέστης μόνος γὰρ ἥκω τοῖς ἴσοις ἀλγῶν κακοῖς.

Ἠλέκτρα οὐ δή ποθʼ ἡμῖν ξυγγενὴς ἥκεις ποθέν;

Ὀρέστης ἐγὼ φράσαιμʼ ἄν, εἰ τὸ τῶνδʼ εὔνουν πάρα.

Ἠλέκτρα ἀλλʼ ἐστὶν εὔνουν, ὥστε πρὸς πιστὰς ἐρεῖς.

Ὀρέστης μέθες τόδʼ ἄγγος νῦν, ὅπως τὸ πᾶν μάθῃς. 1205

Ἠλέκτρα μὴ δῆτα πρὸς θεῶν τοῦτό μʼ ἐργάσῃ, ξένε.

Ὀρέστης πείθου λέγοντι κοὐχ ἁμαρτήσει ποτέ.

Ἠλέκτρα μή, πρὸς γενείου, μὴ ʼξέλῃ τὰ φίλτατα.

Ὀρέστης οὔ φημʼ ἐάσειν.

Ἠλέκτρα ὦ τάλαινʼ ἐγὼ σέθεν, Ὀρέστα, τῆς σῆς εἰ στερήσομαι ταφῆς. 1210

Ὀρέστης εὔφημα φώνει· πρὸς δίκης γὰρ οὐ στένεις.

Ἠλέκτρα πῶς τὸν θανόντʼ ἀδελφὸν οὐ δίκῃ στένω;

Ὀρέστης οὔ σοι προσήκει τήνδε προσφωνεῖν φάτιν.

Ἠλέκτρα οὕτως ἄτιμός εἰμι τοῦ τεθνηκότος;

Ὀρέστης ἄτιμος οὐδενὸς σύ· τοῦτο δʼ οὐχὶ σόν. 1215

Ἠλέκτρα εἴπερ γʼ Ὀρέστου σῶμα βαστάζω τόδε;

Ὀρέστης ἀλλʼ οὐκ Ὀρέστου, πλὴν λόγῳ γʼ ἠσκημένον.

Ἠλέκτρα ποῦ δʼ ἔστʼ ἐκείνου τοῦ ταλαιπώρου τάφος;

Ὀρέστης οὐκ ἔστι· τοῦ γὰρ ζῶντος οὐκ ἔστιν τάφος.

Ἠλέκτρα πῶς εἶπας, ὦ παῖ; 1220

Ὀρέστης ψεῦδος οὐδὲν ὧν λέγω.

Ἠλέκτρα ἦ ζῇ γὰρ ἁνήρ;

Ὀρέστης εἴπερ ἔμψυχός γʼ ἐγώ.

Ἠλέκτρα ἦ γὰρ σὺ κεῖνος;

Ὀρέστης τήνδε προσβλέψασά μου σφραγῖδα πατρὸς ἔκμαθʼ εἰ σαφῆ λέγω.

Ἠλέκτρα ὦ φίλτατον φῶς.

Ὀρέστης φίλτατον, συμμαρτυρῶ.

Ἠλέκτρα ὦ φθέγμʼ, ἀφίκου; 1225

Ὀρέστης μηκέτʼ ἄλλοθεν πύθῃ,

Ἠλέκτρα ἔχω σε χερσίν;

Ὀρέστης ὡς τὰ λοίπʼ ἔχοις ἀεί.

ὦ χθονία βροτοῖσι φάμα, κατά μοι βόασον οἰκτρὰν

ὄπα τοῖς ἔνερθ᾽ Ἀτρείδαις, ἀχόρευτα φέρουσ᾽ ὀνείδη ει from η L.·

ἀντ. α.

ΟΡΕΣΤΗΣ.

ἆρ' om. L. & add C² Pal., ὦ γυναῖκες, ὀρθά τ' εἰσηκούσαμεν,

Ὀρέστης

ἆρʼ, ὦ γυναῖκες, ὀρθά τʼ εἰσηκούσαμεν

ὀρθῶς θʼ ὁδοιποροῦμεν ἔνθα χρῄζομεν;

Χορός

τί δʼ ἐξερευνᾷς καὶ τί βουληθεὶς πάρει;
1100

Ὀρέστης

Αἴγισθον ἔνθʼ ᾤκηκεν ἱστορῶ πάλαι.

Χορός

ἀλλʼ εὖ θʼ ἱκάνεις χὠ φράσας ἀζήμιος.

Ὀρέστης

τίς οὖν ἂν ὑμῶν τοῖς ἔσω φράσειεν ἂν

ἡμῶν ποθεινὴν κοινόπουν παρουσίαν;

Χορός

ἥδʼ, εἰ τὸν ἄγχιστόν γε κηρύσσειν χρεών.
1105

Ὀρέστης

ἴθʼ, ὦ γύναι, δήλωσον εἰσελθοῦσʼ ὅτι

Φωκῆς ματεύουσʼ ἄνδρες Αἴγισθόν τινες,

Ἠλέκτρα

οἴμοι τάλαινʼ, οὐ δή ποθʼ ἧς ἠκούσαμεν

φήμης φέροντες ἐμφανῆ τεκμήρια;

Ὀρέστης

οὐκ οἶδα τὴν σὴν κληδόνʼ· ἀλλά μοι γέρων
1110

ἐφεῖτʼ Ὀρέστου Στρόφιος ἀγγεῖλαι πέρι.

Ἠλέκτρα

τί δʼ ἔστιν, ὦ ξένʼ; ὥς μʼ ὑπέρχεται φόβος.

Ὀρέστης

φέροντες αὐτοῦ σμικρὰ λείψανʼ ἐν βραχεῖ

τεύχει θανόντος, ὡς ὁρᾷς, κομίζομεν.

Ἠλέκτρα

οἲ ʼγὼ τάλαινα, τοῦτʼ ἐκεῖνʼ ἤδη σαφὲς
1115

πρόχειρον ἄχθος, ὡς ἔοικε, δέρκομαι.

Ὀρέστης

εἴπερ τι κλαίεις τῶν Ὀρεστείων κακῶν,

τόδʼ ἄγγος ἴσθι σῶμα τοὐκείνου στέγον.

Ὀρέστης

δόθʼ, ἥτις ἐστί, προσφέροντες· οὐ γὰρ ὡς

ἐν δυσμενείᾳ γʼ οὖσʼ ἐπαιτεῖται τάδε,

ἀλλʼ ἢ φίλων τις ἢ πρὸς αἵματος φύσιν.
1125

Χορός

θνητοῦ πέφυκας πατρός, Ἠλέκτρα, φρόνει,

θνητὸς δʼ Ὀρέστης. ὥστε μὴ λίαν στένε.

πᾶσιν γὰρ ἡμῖν τοῦτʼ ὀφείλεται παθεῖν.

Ὀρέστης

φεῦ φεῦ. τί λέξω; ποῖ λόγων ἀμηχανῶν

ἔλθω; κρατεῖν γὰρ οὐκέτι γλώσσης σθένω.
1175

Ἠλέκτρα

τί δʼ ἔσχες ἄλγος; πρὸς τί τοῦτʼ εἰπὼν κυρεῖς;

Ὀρέστης

ἦ σὸν τὸ κλεινὸν εἶδος Ἠλέκτρας τόδε;

Ἠλέκτρα

τόδʼ ἔστʼ ἐκεῖνο, καὶ μάλʼ ἀθλίως ἔχον.

Ὀρέστης

οἴμοι ταλαίνης ἆρα τῆσδε συμφορᾶς.

Ἠλέκτρα

οὐ δή ποτʼ, ὦ ξένʼ, ἀμφʼ ἐμοὶ στένεις τάδε;
1180

Ὀρέστης

ὦ σῶμʼ ἀτίμως κἀθέως ἐφθαρμένον.

Ἠλέκτρα

οὔτοι ποτʼ ἄλλην ἢ ʼμὲ δυσφημεῖς, ξένε.

Ὀρέστης

φεῦ τῆς ἀνύμφου δυσμόρου τε σῆς τροφῆς,

Ἠλέκτρα

τί δή ποτʼ, ὦ ξένʼ, ὧδʼ ἐπισκοπῶν στένεις;

Ὀρέστης

ὡς οὐκ ἄρʼ ᾔδη τῶν ἐμῶν οὐδὲν κακῶν.
1185

Ἠλέκτρα

ἐν τῷ διέγνως τοῦτο τῶν εἰρημένων;

Ὀρέστης

ὁρῶν σε πολλοῖς ἐμπρέπουσαν ἄλγεσιν.

Ἠλέκτρα

καὶ μὴν ὁρᾷς γε παῦρα τῶν ἐμῶν κακῶν.

Ὀρέστης

καὶ πῶς γένοιτʼ ἂν τῶνδʼ ἔτʼ ἐχθίω βλέπειν;

Ἠλέκτρα

ὁθούνεκʼ εἰμὶ τοῖς φονεῦσι σύντροφος
1190

Ὀρέστης

τοῖς τοῦ; πόθεν τοῦτʼ ἐξεσήμηνας κακόν;

Ἠλέκτρα

τοῖς πατρός· εἶτα τοῖσδε δουλεύω βίᾳ.

Ὀρέστης

τίς γάρ σʼ ἀνάγκῃ τῇδε προτρέπει βροτῶν;

Ἠλέκτρα

μήτηρ καλεῖται, μητρὶ δʼ οὐδὲν ἐξισοῖ.

Ὀρέστης

τί δρῶσα; πότερα χερσὶν ἢ λύμῃ βίου;
1195

Ἠλέκτρα

καὶ χερσὶ καὶ λύμαισι καὶ πᾶσιν κακοῖς.

Ὀρέστης

οὐδʼ οὑπαρήξων οὐδʼ ὁ κωλύσων πάρα;

Ἠλέκτρα

οὐ δῆθʼ. ὃς ἦν γάρ μοι σὺ προὔθηκας σποδόν.

Ὀρέστης

ὦ δύσποτμʼ, ὡς ὁρῶν σʼ ἐποικτίρω πάλαι.

Ἠλέκτρα

μόνος βροτῶν νυν ἴσθʼ ἐποικτίρας ποτέ.
1200

Ὀρέστης

μόνος γὰρ ἥκω τοῖς ἴσοις ἀλγῶν κακοῖς.

Ἠλέκτρα

οὐ δή ποθʼ ἡμῖν ξυγγενὴς ἥκεις ποθέν;

Ὀρέστης

ἐγὼ φράσαιμʼ ἄν, εἰ τὸ τῶνδʼ εὔνουν πάρα.

Ἠλέκτρα

ἀλλʼ ἐστὶν εὔνουν, ὥστε πρὸς πιστὰς ἐρεῖς.

Ὀρέστης

μέθες τόδʼ ἄγγος νῦν, ὅπως τὸ πᾶν μάθῃς.
1205

Ἠλέκτρα

μὴ δῆτα πρὸς θεῶν τοῦτό μʼ ἐργάσῃ, ξένε.

Ὀρέστης

πείθου λέγοντι κοὐχ ἁμαρτήσει ποτέ.

Ἠλέκτρα

μή, πρὸς γενείου, μὴ ʼξέλῃ τὰ φίλτατα.

Ὀρέστης

οὔ φημʼ ἐάσειν.

Ἠλέκτρα

ὦ τάλαινʼ ἐγὼ σέθεν,

Ὀρέστα, τῆς σῆς εἰ στερήσομαι ταφῆς.
1210

Ὀρέστης

εὔφημα φώνει· πρὸς δίκης γὰρ οὐ στένεις.

Ἠλέκτρα

πῶς τὸν θανόντʼ ἀδελφὸν οὐ δίκῃ στένω;

Ὀρέστης

οὔ σοι προσήκει τήνδε προσφωνεῖν φάτιν.

Ἠλέκτρα

οὕτως ἄτιμός εἰμι τοῦ τεθνηκότος;

Ὀρέστης

ἄτιμος οὐδενὸς σύ· τοῦτο δʼ οὐχὶ σόν.
1215

Ἠλέκτρα

εἴπερ γʼ Ὀρέστου σῶμα βαστάζω τόδε;

Ὀρέστης

ἀλλʼ οὐκ Ὀρέστου, πλὴν λόγῳ γʼ ἠσκημένον.

Ἠλέκτρα

ποῦ δʼ ἔστʼ ἐκείνου τοῦ ταλαιπώρου τάφος;

Ὀρέστης

οὐκ ἔστι· τοῦ γὰρ ζῶντος οὐκ ἔστιν τάφος.

Ἠλέκτρα

πῶς εἶπας, ὦ παῖ;
1220

Ὀρέστης

ψεῦδος οὐδὲν ὧν λέγω.

Ἠλέκτρα

ἦ ζῇ γὰρ ἁνήρ;

Ὀρέστης

εἴπερ ἔμψυχός γʼ ἐγώ.

Ἠλέκτρα

ἦ γὰρ σὺ κεῖνος;

Ὀρέστης

τήνδε προσβλέψασά μου

σφραγῖδα πατρὸς ἔκμαθʼ εἰ σαφῆ λέγω.

Ἠλέκτρα

ὦ φίλτατον φῶς.

Ὀρέστης

φίλτατον, συμμαρτυρῶ.

Ἠλέκτρα

ὦ φθέγμʼ, ἀφίκου;
1225

Ὀρέστης

μηκέτʼ ἄλλοθεν πύθῃ,

Ἠλέκτρα

ἔχω σε χερσίν;

Ὀρέστης

ὡς τὰ λοίπʼ ἔχοις ἀεί.

Ἠλέκτρα

ὦ φίλταται γυναῖκες, ὦ πολίτιδες,

ὁρᾶτʼ Ὀρέστην τόνδε, μηχαναῖσι μὲν

θανόντα, νῦν δὲ μηχαναῖς σεσωσμένον.

Χορός

ὁρῶμεν, ὦ παῖ, κἀπὶ συμφοραῖσί μοι
1230

γεγηθὸς ἕρπει δάκρυον ὀμμάτων ἄπο.

OR
Enter ORESTES and PYLADES , with the urn.

Orestes
STRO. 2. ANTIS. 2. ORESTES, PYLADES, ELECTRA, CHORUS.

Chorus

May I yet see you live exalted in might and wealth above your enemies by as much as you now dwell beneath their hand! For I have found you enjoying no prosperous estate, yet
1090

for observance of nature’s highest laws you win the noblest prize by your reverence toward Zeus.
1095