ΒΙΒΛΙΟΝ Ε. Ϛ.
Ἐξ ἀδύτων Ἱερῶν βίβλων, βασιλεῦ Πτολεμαῖε,
1
καὶ κρυφίμων στηλῶν, ἃς ἤρατο πάνσοφος Ἑρμῆς
σύμβουλον πινυτῆς σοφίης Ἀσκληπιὸν εὑρών,
οὐρανίων τʼ ἄστρων ἰδίαις ἐχάραξε προνοίαις
ἀντιτύπῳ κηρῷ ἀπομαξάμενος, κεκόμισται
5
ἀνθολόγου μούσης βλύζον δώρημα μελισσῶν,
ᾗ διὰ νύκτα μέλαιναν ὑπʼ οὐρανίων χοροῦ ἄστρων
μοιραίοισι μίτοισι λάλον τὸ μάθημα καθεῦρον·
οὐ γάρ τις τοίης σοφίης ἔτʼ ἐμήσατο κῦδος,
ἢ μοῦνος Πετόσιρις, ἐμοὶ πολὺ φίλτατος ἀνήρ·
10
οὐ βαιὸς κάματος δʼ οὗτος, Πτολεμαῖε, πέφυκεν.
Ἀνθρώπων γενέσεις, ἃς ἤραρε μυρίος αἰών,
ἐκ στομάτων ἱερῶν ὁ σοφώτατος εἶπεν Ὅμηρος
χείλεσιν ἀμβροσίοις καὶ νεκταρέῃ διανοίῃ
„φύλλα, τὰ μέν τʼ ἄνεμος χαμάδις χέει, ἄλλα δέ θʼ ὕλη
15
τηλεθόωσα φύει, ἔαρος δʼ ἐπιγίνεται ὥρη·
ὣς ἀνδρῶν γενεὴ ἡ μὲν φύει, ἡ δʼ ἀπολήγει.·
„μοῖραν δʼ οὔτινά φημι πεφυγμένον ἔμμεναι ἀνδρῶν,
οὐ κακόν, οὐδὲ μὲν ἐσθλόν, ἐπὴν τὰ πρῶτα γένηται.“
„ἀλλὰ τίη μοι ταῦτα φίλος διελέξατο θυμός;“
20
μύθοις οὐρανίοισι φέρων παρέθηκʼ ἀγελαῖα,
χάλκεα χρυσείοισιν, ἐπεὶ καὶ δόγματα θεῖα
οἷα κόχλῳ χρυσὸς περικείμενός ἐσθ’, ὁ δὲ χρυσὸς
κοσμεῖται κοχλίδεσσιν ἁλὸς περιπορφυρούσαις.
Ἐν πᾶσιν μύθοις καὶ τῇ ἰδίῃ διανοίῃ
25
εἴρηται πραπίδων κάματος εὐσυνθέτῳ ἔργῳ.
Ὥρῃ ἀκριβοῦται δὲ βροτοῖσι τὰ δόγματα θεῖα,
ἢν δʼ ὥρην ψεύσῃ τι, συνεξώλισθεν ἅπαντα.
Ἀστέρες ἑπτὰ θεοὶ μὲν ἀνʼ οὐρανοῦ ἠέρα πουλύν,
οἳ ζώνας κατέχουσιν ἄνω τὰς ἑπτὰ πόλοιο,
30
αἰῶνός τε γένος καὶ ῥίζα φύσεως πολυμόρφου,
ζωδιακοῦ κύκλου σφαίρωμʼ ἄνα καγχαλόωσιν
εἰν ἰδίοις ὁρίοις ὑψώμασιν ἠδέ τʼ ἐν οἴκοις·
Ζεύς, Ἄρης, Παφίη, Μήνη, Κρόνος, Ἥλιος, Ἑρμῆς.
ἐν συνόδῳ, βασιλεῦ, μεγάλους παρέχει βασιλῆας·
35
αὐτίκα δʼ ἐν συνόδῳ Μακεδὼν βασιλεὺς ἐγενήθη,
ὅν πινυταῖς πραπίδεσσιν ὁμοῦ σκήπτροις ἀνέδειξαν·
καὶ σὺ δέ γʼ ἐν συνόδῳ, ἀλλ’ οὐκ αὐτῇ ἐνὶ ὥρῃ.
Ἠέλιος σατράπας μεσσουρανέων ἐπιδείξει,
καὶ στρατιῆς Ἄρης ἡγήτορας οἷς ἐνὶ οἴκοις,
40
ἐν δʼ Ἄρεως οἴκοις καὶ Ζεὺς ἀπέφηνε δικαστάς·
καὶ τούτων δὲ ἕκαστος, ὅτʼ ἂν ἐπίκεντρα τὰ φῶτα,
ἢν δʼ ἀτόνως λεύσειε, συνεξώλισθεν ἅπαντα.
Ὡς ὅτʼ ἂν ἐν μεγάλοις τοῖς σχήμασικαλὸν ἀθρήσῃ
ἀστὴρ ἀργαλέος, ὑπὸ βασκάνῳ ὄμματι θραύει,
45
οὕτως ἀργαλέοις ἀστὴρ καλὸς ὄμματ’ ἐποίσει
ἢ τετράγωνος ἐὼν τοῖς σχήμασιν ἢ διάμετρος.
Ἀντολίην ζητῶν καὶ τὴν φάσιν ἐν συναφῇσιν,
νυκτερινὸν δείμαινε Κρόνον καὶ ἑῷον Ἄρηα·
ἀρχαὶ γὰρ τούτῳ πάμπαν τελέθουσιν ἀηδεῖς.
50
ὡς πυρὸς αἰθομένου στυγεραὶ φλόγες εἰσὶν ἐν ὕλῃ
λάβῤ ἐπιγινομένου
καὶ σβέννυται εὐθὺ παῤ ἀκμήν,
ἢν δʼ ἐσίδῃ Παφίην, οὐ μαίνεται, ἀλλὰ κενοῦται.
τοῦ δὲ Κρόνουτάρβει αἰεὶ κατὰ πάντα τελευτήν·
ψυχρὸς γάρ τε πέλει
τῇδε Κρόνοιο βολὴ καὶ πήγνυται αἰεὶ
55
ὄψιμος· εἰ δʼ ἄμφω διʼ ἔριν περὶ κέντρον ἔωσιν,
ἔνθʼ ἀκαταστασίαι καὶ πῆμʼ ἐπὶ πήματι δεινῷ.
ἢν στείχωσι δʼ ὁμοῦ συνόδοις ἢ εἰς ἕνα χῶρον,
εὐκρασίῃ χαίρουσι καὶ οὐκέτι δῆριν ἔχουσιν·
θερμότατος γὰρ ἐὼν ψυχρῷ ἀνακίρναται Ἄρης,
60
ψυχροτάτη δὲ Κρόνοιο βολὴ ὑποθάλπεται Ἄρει.
Μειλίχιος Κρονίδης κατὰ πάντα Κρόνῳ συνοδεύων
σύν τʼ ἄστροις πᾶσιν, πλὴν Ἠελίου κακοτργοῦ,
σὺν κείνῳ γὰρ ἐὼν λύει πατρώιον οἶκον
καὶ φυγάδας τεύχει καὶ ἐνὶ ξενίῃσιν ἀλήτας.
65
Ἠέλιος Παφίῃ κοινούμενός ἐστι κάκιστος·
ζῆλον, δυσγαμίην, ἐγκλήματα, ὕβριν, ἀνάγκην,
καὶ ψόγον ἐν λέκτροις, ἀσχήμονά τʼ ἀλλοπρόσαλλον
Καὶ δύνων Κρονίδης ἢ καὶ ὑπόγειος ὑπάρχων
λαμπροτέρας πρήξεις εἰν ἀλλοδαποῖσι τόποισιν,
70
εὐπορίην δηλοῖ τε καὶ ὀψίτυχόν τινα πίστιν.
Ἢν δʼ ἐσορῇ Στίλβοντʼ Ἄρης ἐπὶ τέρματος αἴης,
θησαυροὺς ἐπέδειξε, καὶ ἐκ χθονὸς ὄλβον ἔδωκεν.
Ἄστοργος θυμοῖσιν ἀεὶ ὀλοώτατος Ἄρης
μὴ καθορῶν Κρονίδην, μηδ’ εὐπλόκαμον Κυθέρειαν.
75
Οὗτος γὰρ κακός ἐστιν, ὅταν δʼ ἐπίκεντρος ὁδεύων
ὄσσ’ ἀνέχων λεύσσῃ καταλαμπομένην Ἀφροδίτην,
Πᾶς ἀστὴρ πέλετʼ ἠὲ πανήμερος ἠὲ πονηρὸς
ἐν γενεῇ· φαῦλος δʼ ὅτε οἱ παλίνορσος ἐπαχθεὶς
εἰς ἰδίην χώρην αὐτὸς κατʼ ἐπέμβασιν ἔλθοι.
80
Ἀργαλέων ἄστρων δυνατῶς γίγνωσκε τὰ δῶρα. — — — — — —
ἐν δὲ τέκνοισι μόνοις ἀγνώμονές εἰσι δοτῆρες·
καὶ διδόασι γονὴν ἰδὲ πένθιμον ὄμμασι δάκρυ.
Ἄρης καὶ Στίλβων, σύμφωνα τὰ κέντρα λαχόντες,
ὑψηλούς, δρήστας, μεγαλόφρονας ἠδὲ βιαίους,
85
πταίοντας τόλμῃ καὶ σφαλλομένους ἐπὶ δόξῃ·
ἤτοι γὰρ κολάσει συνελαυνόμενοι βεβάρηνται,
ἢ ἀλόγους μέμψεις ὑπενεγκάμενοι πεπάτηνται,
ἠὲ πάτρην φεύγουσι διωκόμενοι παῤ ἕκαστα.
ἢν δὲ Κρόνος τούτῳ τῷ σχήματι μάρτυς ἐπέλθῃ,
90
τὸν δρησμὸν λύσας δόξαν παλίνορσον ἔδωκεν,
καὶ χειμῶνι πικρῷ γλυκερὴν ἐπέχευε γαλήνην.
Ἑρμείας κακότεχνος ὁμοῦ καὶ πυρβόλος Ἄρης,
ὄλβῳ γὰρ πίσυνοι καὶ τεύχεσι θωρηχθέντες
ἐλπίσιν ἀπλήστοις μεγάλας ἀρχὰς μελετῶσιν·
95
οὐρανίοις δʼ ἄστροις μέγʼ ἀειρόμενοι ἀτῶνται,
ἠδʼ ἄστρων ψαύσαντες ἑὴν διὰ πίστιν ἄπιστον
οὐρανίῃσι βολαῖς ὡς ἀστέρες ἄφνω ἔλαμψαν,
οὐρανίῃσι βολαῖς ὡς ἀστέρες ἦλθον ὑπʼ ὄρφνην.
Καὶ Παφίη δύνουσα κακή, ὡς λοίγιος Ἄρης·
100
ἀλλʼ ὁ μὲν ἀλγύνει ψυχὴν καὶ σῶμα βρότειον,
ἡ Παφίη δὲ πικρὴ καὶ βάσκανός ἐστʼ ἐπὶ λέκτροις.
Ἑρμῆς καὶ Παφίη ἰδίαις μοίρῃσι ταπεινοὶ
ξυρομένους κεφαλὰς μίμους ὄχλοισι γελοίων
Οὐ καλός ἐστιν Ἄρης καὶ ἐπεμβαίνων Ἀφροδίτῃ·
105
ζήλους γὰρ τεύχει φοβερούς, καὶ φάρμακα δεινά,
καὶ κρύφιμα στομάχων ἀλγήματα καὶ νόσον ἄρθρων.
Ἥμερός ἐστιν Ἄρης ἐπὶ τὸν Δία πάντοτʼ ἄκεντρος.
Αὐξιφαὴς δʼ ἀγαθὴ κατὰ πάντα πέφυκε Σελήνη,
ἢν φεύγουσα Κρόνον ἐπὶ τὸν Δία πρῶτονἵκηται·
110
καὶ λείπουσα καλή, ὁπότʼ ἂν Παφίῃ συνοδεύῃ·
μεῖον δʼ ἢ μεῖζον μεστὴ πρὸς Ἄρηα κακίστη.
Πλησιφαὴς Μήνη ἐπὶ τὸν Κρόνον ἐστὶν ἀρίστη·
πλοῦτον γὰρ πουλὺν παρέχει, ἀλλ’ οὐκ ἐπὶ δόξῃ.
Πλησιφαὴς δʼ ἀκτῖσιν ἀπορρείουσα Κρόνοιο
115
ψυχαῖς πλαζομένους, ἐξισταμένους διανοίης,
σαρκῶν ἐξ ἰδίων ἀπογευομένους, ἱεροῖσιν
θυμῷ μορμύροντας ἐπίψογον εἰς νόσου ὀργήν,
βωμολόχους θʼ ἱερεῖς, τιμαῖς θείῃσι προφήτας.
Ἠέλιον Μήνη ὁπότʼ ἂν συναφῇσι καθεύροι,
120
ἀρχῇσιν πλοῦτον παρέχει πενίην ἐπάγουσα·
οὐκ ἰδικὴν γὰρ ἔχει φάσιν ἡ θεός, ἀλλά τινʼ αὐγὴν
χείρονʼ ἀπʼ Ἠελίοιο δανείζεται, οὐ μόνιμον φῶς·
Μήνη δʼ ὡς σχομένη περ ἀπώλεσεν, ὅσσον ἕλῃσιν,
οὕτω καὶ πλούτῳ πενίην ἐπέθηκε φέρουσα,
125
ἀντιτύπῳ νεμέσει ἀποδωκαμένη τὸ δάνειον.
Σύνδεσμος Μήνης ὀλοώτατός ἐστι βροτοῖσιν·
κἢν λύσῃ δὲ φάσιν τὰ τελέσματά γʼ, οὗτος ἔφυσεν
πτωχόν, χερνήτην ταλαπείριον ἠδέ τʼ ἀλήτην.
Ἠελίου κέντροισιν Ἄρης διάμετρος ὑπάρχων
130
τέκνοις καὶ γενέτῃσι μάχας ἡδʼ ἄστατον ὀργήν·
καὶ διάμετρος Ἄρης εὑρὼν μοίρῃσι Σελήνην,
δεσμά, βρόχους, εἰρκτάς, πολέμους, ἀσχήμονα θωήν·
ἢν δʼ ἀπόκεντρος Ἄρης μοιρῶν ἰδίων διάμετρος,
μιμηλὰς τέχνας, καμάτους πυρὸς ἠδὲ σιδήρου·
135
καὶ Παφίῃ διάμμετρος Ἄρης οὐ σώφρονα μοιχόν.
27
καμπτομένοις ζώοις ὅτʼ ἂν εὐρήσῃς ποτὲ φῶτα,
Ἑρμείαν σκέπτου, | μεθοδεύεται εἰ τό τʼ ἐκεῖνος 139
σχήματι τῆς Παφίης· | θηλυνόμενος γὰρ ἐκεῖνος 138
κοσμεῖτʼ ἀρσενόθηλυς ἐὼν πέπλοισι γυναικῶν,
140
καὶ τούτων χάρισιν δαμνᾷ θυμέλῃσιν ἐραστάς·
εἰ δὲ γυναικὸς ἔῃ, πολύκοινον ἔτευξεν ἑταίρην,
μουσῳδόν, σοβαρήν, πολλοὺς τήκουσαν ἐραστάς.
Εἰ δʼ Ἄρην ὑπόγειον ἔχων φαίνοιτό τις ἀνήρ,
καὶ σύν τῷδε γένοιτο ἰοβλέφαρος Κυθέρεια,
145
καλοβάτην σχοίνοισί τʼ ἔπʼ ἠερόφοιτον ἔθηκαν,
Ἴκαρον αἰθέριον πτερύγων δίχα καὶ δίχα κηροῦ·
ἢν δʼ ἐσίδῃ Τιτὰν φαέθων, ἐπὶ γαῖαν ἀφῆκαν.
Ἢν δʼ εὕρῃς Μήνην αἰεὶ δύνουσαν ἐφʼ ὑγροῖς,
πρὸς Κρόνον ἐρχομένην ἢ δύνουσαν τὰ βόρεια,
150
ἂνθρωποι θύνουσαν ὁρῶνται ναυτίλοι ὑγρήν,
ὧν ὁδός ἐστιν ὕδωρ, οἱ δʼ ἀστέρες εἰσὶν ὁδηγοί,
ἡνίοχοι δʼ ἄνεμοι, καὶ κύματα μακρὰ κέλευθα.
ἢν δʼ ἐσίδῃς ζώοις ἐν ὀλισθηροῖσι τὰ κέντρα,
Καρκίνῳ, Ὑδροχόῳ ἡδ’ Ἰχθύσι τοῖσιν ἀφώνοις,
155
δύνοντας καθʼ ὕδωρ δεσμευομένους θʼ ὑπὸ μαζῶν
30
κυανέῳ πελάγει δʼ ὑπονήχεται, ἠύτε δελφίν,
σφόγγους ἐκ βυθίων πουλυτρήτους ἀνερευνῶν.
Ἐν δʼ ἰδίοις οὔσης Παφίης ἅμα Ἑρμάωνι,
ἢ τρητοῖς καλάμοις ὑπὸ πνεύμασιν ᾆσμα μελῳδεῖ,
160
ἢ νομίῳ σύριγγι φίλην κεφαλὴν ἐπισείει,
ἄλλῳ δʼ ἐκ στομάτων κελαδεῖ μυκήματα σάλπιγξ,
ᾧ δʼ ᾄσει κίθαρις νευρένδετος ἐν παλάμῃσιν,
ἄλλῳ δʼ ἁρμονίην χαλκώματα πληκτὰ παρέξει.
ἀλλʼ ὅτʼ ἂν ἡ Παφίη Ἑρμῇ στείχουσα συνοικῇ,
165
Ἑρμείαο τόποισιν ἀγαλλομένη, ἐπὶ χώρῃ
αἰόλλειν μορφὰς χρώμασι τῇδέ γʼ ἔδωκεν
ἢ πολλοῖσι μίτοις ἢ πλάσμασιν ἤ ποτε κηρῷ.
ἢν δʼ ἐπάνω φέρεται μετὰ Ἠελίοιο Σελήνη,
ἡνίοχος καμπτῆρα διερχόμενος, φιλονείκως
170
ἱπταμένων πώλων τετράζυγον ἅρμα διώκων,
καὶ νύσσῃ σύρδην ἐπινίκιον ἵππον ἐλαύνων.
ἢν δὲ Σεληναίη ὕψωμ’ ἀνιοῦσα σὺν Ἑρμῇ
αὐξιφαὴς κατίδοι κλυτὸν Ἥλιον Ὠκεανίτην,
ἰξῷ χρησαμένην τέχνην καλάμοις τʼ ἀναφαίνει,
175
καὶ ταύτην ἴρηξ ὠκύπτερος οὔ ποτε λείπει.
Ἄρεα δʼ εἰ γνοίης ἀκρονύκτιον ὀβριμοεργόν,
καὶ σὺν τῷδε Κρόνον τε καὶ Ἑρμείην παρεόντα,
ἀράμενοι παλάμαις ὑπὸ τύμπανα φάσγανον ὀξὺ
μιμοῦνται δυσαγῆ Κυβελήιον ἔνθεον Ἄττιν.
180
ἢν δʼ Ἄρης ζώοις ἐπὶ φωλεύουσι τὰ κέντρα
ξυνὰ Ζηνὶ λαχὼν κατίδῃ Κρόνον ὄνθʼ ὑπόγειον,
ῥιζοτόμους τεύχει, παραβαλλομένους, ἐπαοιδούς,
ζητοῦντας θάνατον κακοδαίμονα καὶ μόρον αὔτως
ἀσπίδος αἰνομανοῦς πλατυαύχενος, ἡδʼ ἄῤ ἐχίδνης
185
διψάδος αἱμοβόρου φοβερὸν θάνατον προκαλοῦντος,
Τανταλικῇ κολάσει ὑπὸ γαμφηλῇσιν ὀδοῦσιν
ἰὸν ἐρευγομένης ἐπιδίψιον ἄσθματι δεινῷ.
εἰ δʼ αὔξουσα τύχῃ μεσσουρανέουσα Σελήνη
καὶ διάμετρος Ἄρης σύν τʼ Ἠελίῳ ὑπόγειος,
190
φρυγομένων σαρκῶν ὑποτήκεται ἔμπυρος ἀνήρ.
καὶ δύνων Πυρόεις, ὁπότʼ ἂν Κρόνος ὡρονομήσῃ,
σαρκοβόροις θηρσὶν παρέχει γεννώμενον ἄνδρα·
ἢ γὰρ ὑὸς καπρίοιο ὑπέστη λευκὸν ὀδόντα,
ἢ γναμπτοί σφʼ ὄνυχες λαιμὸν διόρυξαν ὄρεσσιν
195
πορδάλιος στικτῆς ἠὲ βλοσυροῖο λέοντος.
ἡνίκα δʼ ἡ βασίλεια μέση συνέχοιτο Σελήνη
Ἄρεος ἠδὲ Κρόνου συλλαμπομένη ἰσόμοιρος,
τῷ μὲν ἔδωκε βρόχον, τῷ δʼ αὖ βυθόν, ᾧ δὲ μελάθρων
πολλάκις ἢ πτώσεις ἢ χώματα προσκυλίσασα
200
κληίδων ἀπέρηξε βίῃ συνθλωμένῳ ὀστᾶ.
Μὴ λαθέτω σε Κρόνος ἰσομοιρήσας Ἀφροδίτῃ,
τέκνῳ μὲν τεύχων Πελοπήιον ἠὲ Θυέστην,
ἠὲ καὶ εἰς ἄλλην ἀσεβῆ υἱὸν Ἰοκάστην,
πολλάκι δὲ προγόνους καὶ μητρυιῇσιν ἔμιξεν,
205
ἠδὲ κασιγνήτοις ἐπάγει ὁμογάστριον εὐνήν.
ἐνθάδε μοι, βασιλεῦ, τῷ σχήματι γίγνεο μάρτυς,
γνωρίζων γενεῇ τοὺς Ἀρσινόης ὑμεναίους.
Χαίρειτοι Τιτὰν μὲν ἐπʼ ἀρσενικοῖσι τόποισιν,
γήθει αὖ Μήνη πάλι θηλυτέροισιν ἐν οἴκοις.
210
εἰ δʼ ἄμφω τούτους ἐνὶ θηλυτέροισι καθεύροις,
εὐνοῦχον σὺ νόει ταλαπείριον ἠὲ κίναιδον,
ἱστοῖς, ἠλακάταις μιμούμενον ἔργα γυναικῶν.
εἰ δὲ γυναῖκα λάβοις εἰν ἀρσενικοῖσιν ἔχουσαν
Μήνην Ἠέλιόν τε, νόει τὸ σχῆμʼ ὅ τι δηλοῖ·
215
ἀνδρῶν ἔργα τέλεσσε γυναιξὶ συνευνάζουσα.
Νυκτερινὸς δὲ Κρόνος ὁπόταν ὑπόγειος ὑπάρχῃ,
καὶ δέ τʼ Ἄρην ἐσίδοις γε μεσουρανέοντα ἄνωθεν,
ἁπλώσας παλάμῃσιν ἐπὶ ξύλου ὑψόθι σῶμα
οἰωνοῖσι βορὴν ἐπανιπταμένοις ἐπέδειξεν,
220
μοίρης νευροτόμου ἐσφιγμένος ἄκρα σιδήρῳ.
Τὴν Μήνην σκέπτου, εἰ Τιτῇνος ἐνὶ οἴκῳ,
κἢν εὕρῃς τοῦτον φωλευόμενον διάμετρον,
καὶ φυγάδας σὺ νόει καὶ ἀτιμήτους διὰ πάντων.
Αὐξιφαὴς Μήνη θερμὸν διάμετρον Ἄρηα
225
ἢν προφύγῃ, λίην ψυχρήν τʼ ἀκτῖνα Κρόνοιο,
Ζεὺς δὲ τρίγωνος ἔῃ ἐν σχήματι τῷδέ γε μάρτυς,
τὸν βίον αὐτὸς ἔχων ἢ καὶ καθορῶν διάμετρος,
ἡλικίῃ μὲν πρῶτα μέγαν, περιμήκεα θῆκεν,
ὀφθαλμοῖσι χαρωπὸν ἰδʼ ὀφρύσιν εὖ ἀραρυίαις,
230
μηχανικὸν σὺ νόει τε πολύτροπον ἢ πολύτλητον,
οἶκον μὲν φθείροντα πατρώιον, ἠδέ τʼ ἀλιτρόν,
ὃς σκεδάσας ὄλβον πενίην δαπάνῃσι διώκει,
τὴν δʼ ἰδίην ἀκμὴν φιλέοντι δίδωσιν ἐραστῇ,
τὴν δʼ ἄλλου ὥρην αὐτὸς ποθέων ἀγαπήσει,
235
ζηλώσει δούλην δʼ, ἢ ψάλτριαν, ἢ πολύκοινον,
ἐχθροὺς δʼ ἐκπτώσσει, τοῖς κρείττοσιν ἀντιφερίζων,
καὶ πάτρης εἴξει, ἡδʼ ἐν ξείνῃ διατρέψει,
καὶ πλαστῇσι γραφαῖς ἀπελαύνεται ἄλλοσε γαίης
εἰς στεινὸν ζωῆς λύπης μέτα, ταῖς ἐπὶ τέχναις
240
ἀλλοτρίαις τε γραφαῖς ἐπιτέρπεται, ἢ δίχα λύπης
εὐτραπέλοισι γραφαῖς τερπνὸν βίοτον διοδεύει.
Ἠνίκα δʼ ἂν Μήνη Ἑρμῇ στίλβοντι συνάπτῃ,
ῥήτορα σημαίνει, καί ῥʼ ἐν μελέτῃσι σοφιστὴν,
εὔγραμμον πινυτόν τʼ, ἐν γυμνασίοις τʼ ἴσον Ἑρμῇ.
245
Σκορπίος, Αἰγόκερως καὶ Καρκίνος ἠδʼἄῤ οἱ Ἰχοῦς
ἐκ φολίδων πολλῶν συγκείμενοί εἰσι τὸ σῶμα,
καὶ λεπίδων πολλῶν λεπτῶν θʼ ἅμα καὶ πολυχρώμων·
ἐν τούτοισι τυχὼν Πρέσβυς καὶ λοίγιος Ἄρης
καὶ Μήνηκεραὴ καὶ γλαυκιόωσα Κυθήρῃ
250
ψώρην καὶ λέπρην, ἀλφούς, λειχῆνας ἔτευξαν.
κεντρωθεὶς δʼ Ἄρης ἤν πως φαίνοιτο σὺν Ἐρμῇ
Ἡελίου οἱκῳ καθορώμενος, ἐχθρὸς ἐπʼ ἐχθρῷ,
ὀφθαλμὸν βλάπτει, εἰ μέν θʼ ἕνα φωσφόρον ἀθροῖ·
εἰ δʼ ἄμφω κατίδοιτʼ, ἀλαὸν καὶ πηρὸν ἔθηκεν.
255
Εἰ δʼ ἀγαθὸς σωτὴρ φαεσίμβροτος οὐράνιος Ζεὺς
αὐξιφαοῦς Μήνης ὑποδέξεται ἱερὸν ὄμμα,
ἀρχῇ καὶ πίστει καὶ τιμαῖς ἐστεφάνωσεν,
εἵμασι πορφυρέοις τε φέρει κοσμούμενον ἄνδρα.
Ὁ Κρόνος Ἑρμείαν κατέχων Κριοῦ ἐνὶ οἴκῳ,
260
ἢν Μήνην ἐσίδῃ ὕψωμ’ ἀνιοῦσαν ἑαυτῆς,
ὡρονόμου τε κρατῇσι, βραβεὺς τοῦ πνεύματος αὐτός,
τραυλὸν ἐνὶ γλώσσῃ, ἀχαρίστατον εἶδος ἔχοντα,
ταῖς ἀκοῇσι βαρὺν καὶ τοῖς ποσὶν ἠδὲ καὶ ἄρθροις,
ἀστρολόγον πινυτὸν καὶ ῥήτορα καὶ φιλόμουσον,
265
ῥυθμοῖς καὶ μέτρων ποιήμασιν εὔστοχον ἄνδρα,
σχήμασιν εὐθαρσῆ καὶ χρώμασιν ἀπρονόητον,
πουλύγαμον,τέκνοισιν ἐπώδυνον ἠδὲ πολύτλαν,
εὔμουσον, λιγυρόν, φιλοπαίγμονα τῇ διανοίῃ,
οὗ πόρος ἐστὶ φύσις, ἡ δʼ αὖ φύσις ἐστὶν ὁ δαίμων,
270
καὶ σοφίῃσι λόγων φυσικῶν βίοτον μεθοδεύων,
ζωῆς καὶ μούσης εὐσύνθετον εἰς τὸ νοῆσαι
ἀνθολόγοισι τροφαῖς ἠδʼ εἰν ἰδίῃσι μελίσσαις.
Εὔσφυρος Ἑρμείης ἢν Ζηνὶ μόνῳ συνοδεύῃ,
εὔπορος ἀκριβής τε φύσει, κυκλῶν τὸ νόμισμα·
275
σμικρολόγος γὰρ ἐὼν πολλοῖσι τόκοις ἀναβαίνει,
φειδωλός, ψηφών τε φιλάργυρος ἠδὲ δανειστής.
ἐν δὲ τρίταις χώρῃσιν ἀφʼ ὡρονόμοιο τυχήσας
ἀγρευτῆρι λίνῳ ἀνεφέλκεται ἐξ ἁλὸς ἰχθύν.
εἰ δʼ Ἄρην ἐσίδοις θυμούμενον ἐκ διαμέτρου,
280
καὶ δολίοισι βρόχοις ὀρεσίτροφα πάντα κυνηγεῖ.
Ἢν Παφίην εὕρῃς περιπλεξαμένην τὸν Ἄρηα,
μοιχοὺς καὶ λάγνους καὶ παντοπαθεῖς ἐποίησεν.
Ἐν Παφίης οἴκοις ὁ Ζεὺς ἐπίδοξος ὑπάρχει,
καί ῥʼ οὕτως παρέχει, ἢν καὶ ἐπίδοξα τὰ φῶτα·
285
44
ἀφνειοί, μεγάλοι, περικαλλέες, ὄμμασι γαῦροι,
λευκοί, καὶ ξανθοῖσιν ἐπαντέλλοντες ἰούλοις,
εὐπρόσιτοι, γλυκεροί, σοβαροί, χαρίεντες ἀοιδοί,
εὔθικτοι, πινυτοί, εὐσχήμονες, ἀρχικυνηγοί,
οὐχὶ μόνον ζώων θηρήτορες, ἀλλὰ γυναικῶν,
290
δισσολόγοι, δίγαμοι, δίγονοί θʼ ἅμα καὶ διπολῖται,
φαινόμενοι πᾶσιν μακαριζόμενοί τε.
καὶ πάτρῃ χαίρουσι, καὶ ἐν ξείνοισι βιοῦσιν·
τιμῶνται συνεχῶς ἠδ’ ἐξ ἀλόχων ἀγαπῶνται·
αὐχοῦσιν στεφάνοις, φιλίαις γήθουσιν ἀνάκτων·
295
μαρτυρίαις δόξῃσί τʼ ἀγαλλόμενοι σελαγεῦνται,
πενθερικοῖς θαλάμοισι διωκόμενοι καθορῶνται,
ἢ κλοπίμως φθείρουσι λέχη ἰδίων συνεφήβων.
κἀν ἄστει φαίνονται, ἰδ’ ἐν στρατιῇσιν ὁρῶνται.
Ἢν δέτ’ ἔχῃ σύνδεσμον ἐπʼ Ἠέλιόν ποτε Μήνη,
300
ἐκ πενίης πλουτεῖ τε καὶ εἰς πενίην ἀνακάμπτει·
δόξαν ἔχει τέχνης Ἑκατησίου εἵνεκα κέρδους,
καὶ μαγικῇ συνέσει πέπιθεν τὰ πνεύματα φεύγειν,
καὶ κρυφίμαις βίβλοις ἐπαγαλλόμενος περιείργει·
πίστεις μὲν παρέχει σοβαραῖς μεγάλῃσι γυναιξίν,
305
ἐκ δὲ τύχης μικρῆς ἐπὶ μείζονα πίστιν ὁδεύει.
κἢν εὕρῃ Μήνη μετὰ τὴν λύσιν ἀστέρας ἐσθλούς,
σιτοδόται, κτίσται, μὴ φειδόμενοι φιλοτίμως
ὄλβον καὶ πλοῦτον καὶ χρήματα χρυσοφορητὰ
εἰς βυθόν, εἰς ἀνέμους διαπαιζόμενοι δαπανῶσιν,
310
καιροῖσιν πάμπαν, τὸ πλέον δὲ περισσὰ διδόντες
λείπονται πάντων ἐλεούμενοι οὐδὲν ἔχοντες.
Τὰς αὐτὰς δυνάμεις εἴτʼ ἀνδράσιν εἴτε γυναιξὶν
σκεπτόμενος προλέγω, ὥρη δὲ φύσιν διορίζει·
ἀλλὰ καὶ ὣς ἐρέω τοῖς σχήμασι καὶ τὰ γυναικῶν.
315
σώφρονας ἡ Παφίη οἴκοις ἰδίοις, μετὰ Ζηνὸς
εὐμόρφους, πινυτάς τʼ, ἢν καὶ Στίλβοντα καθεύρῃ·
καὶ πόρνας ὁ Κρόνος ἀσχήμονα ἔργα τελούσας,
ἐν διθύροις αἰεί τε προϊσταμένας ἀναφανδόν.
τετράποσιν ζώοισιν εἰ στείχουσα Σελήνη,
320
εἰ καὶ τὴν ὥρην ἐν τετραπόδεσσι καθεύροις,
ἀρρήτοις ἔργοισι μιαίνεται, ἠύτ’ ἐπʼ ἔργοις
ἐκ στομάτων αἰσχροῖς διαβαλλομένη κακοφήμως.
εἰ δʼ Ἄρης ἠοῦς γε μεσουρανέοιτο, λογίζου,
ἦ πολλοῖς μήτηρ ἐπὶ δάκρυσιν ἔστενʼ ἄτεκνος.
325
εἰ δὲ Κρόνος Παφίηνἰδίοις οἴκοισι καθεύροι,
κἢν φάσκῃ τίκτειν ἐκ νηδύος, οὔ ποτε τίκτει,
ψευδομένη δʼ ὠδῖνας ἀνώδυνός ἐστιν ἄτεκνος,
ἀλλοτρίην τε γονὴν ὑποβαλλομένη κακοτέχνως
καὶ κλίνασα δέμας στείρα λοχός ἐστʼ ἐπὶ κλίνης,
330
καὶ πλαστὴ μήτηρ ἐσκήψατο τὴν φάσιν ἁγνώς.
Ἄρεα καὶ Παφίην συναφαῖς εὑροῦσα Σελήνη
Ἠελίοιο τόποις ἢ καὶ Στίλβοντος ἐν οἴκοις,
ἢν διάμετρον ἔχῃ δνοφερὴν ἀκτῖνα Κρόνοιο,
ἰσχνὴν καὶ λυπρήν, κακοπρήγμονα καὶ κακόβουλον,
335
αὐστηρήν, προπετῆ, πολυπρήγμονα, βάσκανον αἰεί,
εὔκνιστον, πρόλαλον καὶ βληχρὴν καὶ φιλόνεικον,
λυσσάδα, ζηλότυπον καὶ ἀγνώμονα καὶ περίεργον,
πῆμα λυγρῷ γαμέτῃ συναλιζόμενον κακοῆθες·
ἀλλʼ ὑπὸ τῆς Παφίης ἀμβλυνομένη μεταβάλλει.
340
Apotelesmatica. Manetho Astrologus. ed. Hermann Koechly. United States. 2017.
Funding provided by Harvard Library Arcadia Fund.