Euclid Phaenomena 14

ed. Heinrich Menge

Phaenomena. Euclid. ed. Heinrich Menge. United States. 2017.

Sponsored by Harvard College Library.

Funding provided by Harvard Library Arcadia Fund.

Current edition First1KGreek

Phaenomena (Greek) (Euclid. Euclidis Opera Omnia, Volume 8. Menge, Heinrich, editor. Leipzig: Teubner, 1916.)

Notes on the current edition

Phaenomena

1. Recensio b. ιδ΄. Τοῦ τῶν ζῳδίων κύκλου αἱ ἴσαι περιφέρειαι οὐκ ἐν ἴσοις χρόνοις ἐξαλλάσσουσι τὸ φανερὸν ἡμισφαίριον, ἀλλʼ ἐν πλείονι ἡ ἔγγιον τῆς συναφῆς τοῦ θερινοῦ τροπικοῦ τῆς ἀπώτερον,
ὅταν ὁ πόλος τοῦ ὁρίζοντος μεταξὺ τοῦ τε ἀρκτικοῦ καὶ τοῦ θερινοῦ τροπικοῦ.
2. ἔστω ὁρίζων κύκλος ὁ ΑΒΓ∠, μέγιστος δὲ τῶν ἀεὶ φανερῶν ἔστω ὁ ΕΖ, θερινὸς δὲ τροπικὸς ὁ ΒΑ, καὶ ἔστω ὁ τοῦ ΑΒΓ∠ πόλος μεταξὺ τῶν ΕΖ, ΒΑ, ὁ δὲ τῶν ζῳδίων κύκλος ποτὲ μὲν θέσιν ἐχέτω ὡς τὴν ΘΗΚ, ποτὲ δὲ ὡς τὴν ΛΜΝ,
καὶ ἀπειλήφθω ἡ ΗΚ μὴ μείζων ἡμικυκλίου, καὶ γεγράφθφ διὰ τοῦ Κ σημείου μέγιστος κύκλος ὁ ΚΝΖ ἐφαπτόμενος τοῦ ΕΖ.
3. ἐπεὶ ἐν σφαίρᾳ μέγιστος κύκλος ὁ ΑΒΓ∠ κύκλου τινὸς ΕΖ ἐφάπτεται, ἕτερον δὲ τούτῳ παράλληλον τέμνει τὸν ΒΑ, καί
ἐστιν ὁ τοῦ ΑBΓ∠ πόλος μεταξὺ τῶν ΑΒ, ΕΖ, καὶ γεγραμμένοι εἰσὶ μέγιστοι κύκλοι οἱ ΘΗΚ, ΛΜΝ ἐφαπτόμενοι τοῦ ΒΑ, μείζων ἐστὶν ἡ ΟΜΞ περιφέρεια τῆς Ο∠ περιφεριίας. πάλιν, ἐπεὶ ἐν σφαίρᾳ μέγιστος κύκλος ὁ ΑΒΓ∠ κύκλου τινὸς τοῦ ΕΖ ἰφάπτεται, ἕτερον δὲ τούτῳ παράλληλον τὸν ΒΑ
τέμνει, καί ἐστιν ὁ τοῦ ΑΒΓ∠ κύκλου πόλος μεταξὺ τῶν ΒΑ, ΕΖ, καὶ γέγραπται μέγιστος κύκλος ὁ ΖΝΚ ἐφαπτόμενος τοῦ ΕΖ, καὶ ὁ τοῦ ΖΝΚ ἄρα κύκλου πόλος μεταξὺ τῶν ΕΖ, ΒΑ ἐστιν· ὁ ἄρα ἕτερος πόλος αὐτοῦ μεταξὺ τῶν ἴσων τε καὶ παραλλήλων τοῖς ΕΖ, ΒΑ ἐστιν. μείζων ἄρα ἐστὶν ἡ ΚΟ
τῆς ΟΜΝ, ὧν ἡ ΞΜΟ τῆς Ο∠ μείζων ἐστίν· λοιπὴ ἄρα ἡ
4. a. 2. ἀφανῶν] φανερῶν a. 5. ΚΟ] Ο e corr. V. 8. ὁ EΗ Θ κύκλος] deleo.
5. ∠Κ τῆς ΞΝ μείζων ἐστίν. κείσθω τῇ ΝΞ ἴση ἡ ∠Π, καὶ ἔστωσαν καθʼ ὧν φέρεται τὰ Ν, Π σημεῖα παράλληλοι κύκλοι οἱ ΝP, ΓΠΣ. ἐπεὶ ἀσύμπτωτόν ἔστι τὸ ἀπὸ τοῦ Ε ἡμικύκλιον ὡς ἐπὶ τὰ Ε, Ρ μέρη τῷ ἀπὸ τοῦ Ζ ἡμικυκλίῳ ὡς ἐπὶ τὰ Ζ,
Ν μέρη, ὁμοία ἐστὶν ἡ ΝΡ περιφέρεια τῇ ΓΣ περιφερείᾳ· ἡ ΝΡ ἄρα τῆς ΓΠ μείζων ἐστὶν ἢ ὁμοία· ἐν πλείονι ἄρα χρόνῳ τὸ Ν ἀρξάμενον ἀπὸ τοῦ Ν τὴν ΝΡ περιφέρειαν διελθὸν ἐπὶ τὸ Ρ παραγίνεται ἤπερ τὸ Π ἀρξάμενον ἀπὸ τοῦ Π τὴν ΠΓ περιφέρειαν διελθὸν ἐπὶ τὸ Γ παραγίνεται. ἀλλʼ
ἐν ᾧ μὲν χρόνῳ τὸ Ν τὴν ΝΡ περιφέρειαν διελθὸν ἐπὶ τὸ Ρ παραγίγνεται, ἡ ΝΞ ἐξαλλάττει τὸ φανερὸν ἡμισφαίριον· ἐν ᾧ δὲ χρόνῳ τὸ Π ἀρξάμενον ἀπὸ τοῦ Π τὴν ΠΓ διιλΘὸν ἐπὶ τὸ Γ παραγίγνεται, ἡ Π∠ ἐξαλλάττει τὸ φανερὸν ἡμισφαίριον· ἔν πλείονι ἄρα χρόνῳ ἡ ΞΝ ἐξαλλάττει τὸ φανερὸν
ἡμισφαίριον ἤπερ ἡ ∠. λέγω, ὅτι καὶ ἔγγιόν ἐστιν ἡ ΞΝ τῆς συναφῆς τοῦ θερινοῦ τροπικοῦ ἤπερ ἡ Π∠. γεγράφθω διὰ τοῦ Ξ παράλληλος κύκλος ὁ ΞΥ ἴση ἄρα ἐστὶν ἡ ΞΜ περιφέρεια τῇ ΗΨ μείζων ἄρα ἐστὶν ἡ Η∠ τῆς ΜΞ. ἡ ΞΝ ἄρα ἔγγιόν ἐστι τῆς συναφῆς τοῦ θερινοῦ τροπικοῦ ἤπερ ἡ Π∠.
6. a. 1. τόν] τήν a. ἄρα] comp. l, ἔτι L; item p.92 liν.5 Post ΥΦ 1 litt. (Ο?) evanuit in V. 2. τῆς] τη a. ΥΠΤ] Π corr. ex V. 3 Post ΒΚ hab. ὁ ἄρα ἕτερος αὐτοῦ πόλος ex-
7. ὡσαύτως δὲ καὶ ἐν τῷ ἑτέρῳ ἡμικυκλίῳ αἱ ἴσαι περιφέρειαε ἐν ἀνίσοις χρόνοις ἐξαλλάσσουσι τὸ φανερὸν ἡμισφαίριον, καὶ ἐν πλείονι μὲν ἡ ἔγγιον τῆς συναφῆς τοῦ θερινοῦ τροπικοῦ τῆς ἀπώτερον, ἐν ἴσῳ δὲ αἱ ἴσον ἀπέχουσαι τοῦ θερινοῦ τροπικοῦ
ἐν ἑκατέρῳ τῶν ἡμικυκλίων.
8. ἔστω ὁρίζων κύκλος ὁ ΑΒΓ∠, μέγιστος δὲ τῶν ἀεὶ φανερῶν ὁ ΕΖ, θερινὸς δὲ τροπικὸς ὁ ΒΗΑ, ζῳδιακὸς δὲ κύκλος θέσιν ἐχέτω τὸν ΓΗ∠· λέγω, ὅτι καὶ ἐν τῷ ἑτέρῳ ἡμικυκλίῳ τῷ ἐπὶ τὰ Η, Γ μέρη αἱ ἴσαι περιφέρειαι οὐκ ἐν ἴσοις χρόνοις
ἐξαλλάσσουσι τὸ φανερὸν ἡμισφαίριον, ἀλλʼ ἐν πλείονι ἡ ἔγγιον τῆς συναφῆς τοῦ θερινοῦ τροπικοῦ τῆς ἀπώτερον, ἐν ἴσῳ δὲ αἱ ἴσον ἀπέχουσαι τοῦ θερινοῦ τροπικοῦ ἐν ἑκατέρῳ τῶν ἡμικυκλίων.
9. γεγράφθω παράλληλος κύκλος ὁ ∠Θ· ἴση ἄρα ἐστὶν ἡ ΚΗ
τῇ Η∠. καὶ μετακεκινήσθω ὁ τῶν ζῳδίων κύκλος καὶ θέσιν
10. a. 2. ΡΩ?? PΩΤ a. 5. ἐν — 6. ἡμισφαίριον] et in textu et m. 2 mg. addito κείμενον l (ἔτι pro ἄρα). 7. ιϛ΄ VI, ιζʹ v΄. 9. ἔγγειον V. 10. ἀπότερον V.
11. b. 1. ιε΄ Vat. Post ἑτέρῳ del. μέρει τοῦ Vat. ἡμικυκλίῳ] -ου Vat., sed ου mut. in ῳ m. 1. 3. ἡ] Ambr. 101, αἱ Vat.; item lin. 10. 7. Ante ζῳδιακός add. ὁ m. 2 Vat. 14 Post γεγράφθω add. διὰ τοῦ ∠ m. 2 Vat.
12. ἐχέτω ὡς τὴν ΘΛΡ. ἐπεὶ αἱ ΚΗ, Η∠ ἴσον ἀπέχουσι τῆς συναφῆς τοῦ θερινοῦ τροπικοῦ, ἐν ᾧ ἄρα χρόνῳ ἡ ∠Η ἀνατέλλει, ἐν τούτῳ ἡ ΚΗ δύνει, τουτέστιν ἡ ΛΘ. ἀλλʼ ὁ μὲν χρόνος, ἐν ᾧ ἡ ∠Η ἀνατέλλει, ὁ χρόνος ἐστίν, ἐν ᾧ τὸ Η ἀρξάμενον
ἀπὸ τοῦ Α τὴν ΑΗ περιφέρειαν διελθὸν ἐπὶ τὸ Η παραγίγνεται, ὁ δὲ χρόνος, ἔν ᾧ ἡ ΛΘ δύνει, ὁ χρόνος ἐστίν, ἐν ᾧ τὸ Λ ἀρξάμενον ἀπὸ τοῦ Λ τὴν ΛΒ περιφέρειαν διελθὸν ἐπὶ τὸ Β παραγίγνεται· ἔν ᾧ ἄρα χρόνῳ τὸ Η τὴν ΑΗ διελθὸν ἐπὶ τὸ Η παραγίγνεται, ἐν τούτῳ καὶ τὸ Λ τὴν ΚΒ περιφέρειαν
διελθὸν ἐπὶ τὸ Β παραγίγνεται. κοινὸς προσκείσθω ὁ χρόνος, ἐν ᾧ τὸ ∠ ἀρξάμενον ἀπὸ τοῦ ∠ τὴν ∠ΡΚΘ περιφέρειαν διελθὸν ἐπὶ τὸ Θ παραγίγνεται· ὁ ἄρα χρόνος, ἐν τὸ ἀρξάμενον ἀπὸ τοῦ Α τὴν Α περιφίρειαν διελθὸν ἐπὶ τὸ Η παραγίγνεται, μετὰ τοῦ χρόνου, ἐν ᾧ τὸ ∠ ἀρξάμενον
ἀπὸ τοῦ ∠ τὴν ∠Θ περιφέρειαν διελθὸν ἐπὶ τὸ Θ παραγίγνεται, ἴσος ἐστὶ τῷ χρόνῳ, ἐν ᾧ τὸ Λ ἀρξάμενον ἀπὸ τοῦ Λ τὴν ΛΒ περιφέρειαν διελθὸν ἐπὶ τὸ Β παραγίγνεται μετὰ τοῦ χρόνου, ἐν τὸ Θ ἀρξάμενον ἀπὸ τοῦ ∠ τὴν Ἀ∠ΚΘ περιφέρειαν διελθὸν ἐπὶ τὸ παραγίγνεται. ἀλλʼ ὁ μὲν χρόνος,
ἐν τὸ Η ἀρξάμενον ἀπὸ τοῦ Α τὴν ΑΗ περιφέρειαν διελθὸν ἐπὶ τὸ Η παραγίγνεται, μετὰ τοῦ χρόνου, ἐν ᾧ τὸ ∠ ἀρξάμενον ἀπὸ τοῦ ∠ τὴν ∠Θ περιφέρειαν διελθὸν ἐπὶ τὸ Θ παραγίγνεται, ὁ χρόνος ἐστίν, ἐν ᾧ ἡ Η∠ περιφέρεια ἐξαλλάσσει τὸ φανερὸν ἡμισφαίριον, ὁ δὲ χρόνος, ἐν ᾧ τὸ Λ ἀρξάμενον
ἀπὸ τοῦ Λ τὴν ΛΒ περιφέρειαν διελθὸν ἐπὶ τὸ Β παρα-
13. b. 1. Ante ἐπεί add. καί m. 2 Vat.
14. Figuram bis hab. V.
15. γίγνεται μετὰ τοῦ χρόνου, ἔν ᾧ τὸ Θ ἀρξάμενον ἀπὸ τοῦ ∠ τὴν ∠ΡΘ περιφέρειαν διελθὸν ἐπὶ τὸ Θ παραγίγνεται, ὁ χρόνος ἐστίν, ἐν ᾧ ἡ ΛΘ ἐξαλλάσσει τὸ φανερὸν ἡμισφαίριον, τουτέστιν ἡ ΚΗ· ἐν ᾧ ἄρα χρόνῳ ἡ ΚΗ περιφέρεια ἐξαλλάσσει
τὸ φανερὸν ἡμισφαίριον, ἔν τούτῳ καὶ ἡ Η∠.
16. εἰλήφθω δή τι σημεῖον τὸ Μ, ὥστε ἴσην εἶναι τὴν Η∠ τῇ ∠Μ, καὶ ἔστω καθʼ οὗ φέρεται τὸ M σημεῖον παράλληλος κύκλος ὁ ΜΞΝΟ ἴση ἄρα ἐστὶν ἡ ∠Μ τῇ ΚΠ, καὶ ἴσον ἀπέχουσιν αἱ ∠Μ, ΚΠ τῆς συναφῆς τοῦ θερινοῦ τροπικοῦ·
ἐν ᾧ ἄρα χρόνῳ ἡ ∠ ∠M περιφέρεια ἀνατέλλει, ἔν τούτῳ ἡ ΠΚ δύνει, τουτέστιν ἡ ΘΟ. ἀλλʼ ὁ μὲν χρόνος, ἐν ᾧ μὲν ἡ ∠Μ ἀνατέλλει, ὁ χρόνος ἐστίν, ἐν ᾧ τὸ Μ ἀρξάμενον ἀπὸ τοῦ Μ τὴν M περιφέρειαν διελθὸν ἐπὶ τὸ Ξ παραγίγνεται· ὁ δὲ χρόνος, ἐν ᾧ ἡ ΘΟ δύνει, ὁ χρόνος ἐστίν, ἐν ᾧ τὸ Ο ἀρξάμενον
ἀπὸ τοῦ Ν τὴν ΝΟ περιφέρειαν διελθὸν ἐπὶ τὸ Ο παραγίγνεται· ὁ ἄρα χρόνος, ἐν ᾧ τὸ M ἀρξάμενον ἀπὸ τοῦ Μ τὴν ΜΞ περιφέρειαν διελθὸν ἐπὶ τὸ Ξ παραγίγνεται, ὁ, αὐτός ἔστι τῷ χρόνῳ, ἐν ᾧ τὸ Ο ἀρξάμενον ἀπὸ τοῦ Ν τὴν ΝΟ περιφέρειαν διελθὸν ἐπὶ τὸ Ο παραγίνεται. κοινὸς προσκείσθω
ὁ χρόνος, ἐν τὸ Ξ ἀρξάμενον ἀπὸ τοῦ Ξ τὴν ΞΝ
17. a. 2. οἱ] evan. in V. ἄρα] comp. l, ἔτι L. 6. ΞΘΟ] ΞΟΘ a
18. περιφέρειαν διελθὸν ἐπὶ τὸ Ν παραγίνεται· ὁ ἄρα χρόνος, ἔν ᾧ τὸ M ἀρξάμενον ἀπὸ τοῦ Μ, τὴν ΜΝ περιφέρειαν διελθὸν ἐπὶ τὸ Ν παραγίνεται, ἴσος ἐστὶ τῷ χρόνῳ, ἐν ᾧ τὸ Ο ἀρξάμενον ἀπὸ τοῦ Ξ τὴν ΞΟ περιφέρειαν διελθὸν ἐπὶ τὸ
Ο παραγίνεται. ἀλλʼ ὁ μὲν χρόνος, ἔν ᾧ τὸ Μ ἀρξάμενον ἀπὸ τοῦ M τὴν ΜΝ περιφέρειαν διελθὸν ἐπὶ τὸ παραγίγνεται, ὁ χρόνος ἐστίν, ἐν ᾧ ἡ ∠Μ περιφέρεια ἐξαλλάττει τὸ φανερὸν ἡμισφαίριον· ὁ δὲ χρόνος, ἐν ᾧ τὸ Ο ἀρξάμενον ἀπὸ τοῦ Ξ τὴν ΞΟ περιφέρειαν διελθὸν ἐπὶ τὸ Ο παραγίγνεται, ὁ χρόνος
ἐστίν, ἔν ᾧ ἡ ΟΘ, τουτέστιν ἡ ΚΠ ἐξαλλάσσει τὸ φανερὸν ἡμισφαίριον· ἔν ᾧ ἄρα χρόνῳ ἡ ∠Μ ἐξαλλάσσει τὸ φανερὸν ἡμισφαίριον, ἔν τούτῳ καὶ ἡ ΚΠ. καὶ ἐπεὶ ἐν πλείονι χρόνῳ ἡ Η∠ ἐξαλλάσσει τὸ φανερὸν ἡμισφαίριον ἤπερ ἡ ∠Μ, ἀλλʼ ἐν ᾧ μὲν χρόνῳ ἡ Η∠ ἐξαλλάσσει τὸ φανερὸν ἡμισφαίριον,
ἔν τούτῳ καὶ ἡ ΗΚ, ἐν ᾧ δὲ ἡ ∠Μ, ἐν τούτῳ καὶ ἡ ΚΠ, ἐν πλείονι ἄρα χρόνῳ ἡ ΗΚ ἐξαλλάσσει τὸ φανερὸν ἡμισφαίριον ἤπερ ἡ Κ Π.
19. a. 1. Ξ Θ Ο περιφέρειαν] addidi, lac. 11 litt. a. 3. H] Manitius, Θ a. 6 φανερόν] φερόν l, αν add. m. 2. αἱ —