Search the Perseus Catalog for:

← Previous

B

[1] (1) Ἐν τῇδε τῇ συντάξει, τὸν ἀριθμὸν οὔσῃ δευτέρᾳ, πειράσομαι, ¹ προγράφων περὶ οὖ ἐστιν ὁ λόγος ζῴου ὄνομα, προσυποτάσσειν τούτῳ ὅσα
τὸ προταχθὲν ζῷον μόρια κέκτηται, εἶτα περὶ τῆς ὀχείας αὐτοῦ καὶ πόσους ²³ κύειν δύναται μῆνας, περί τε τῆς ἐκτέξεως ποῖα καὶ πόσα ὑπομένει τίκτειν βρέφη· ἐπὶ πᾶσι δὲ τίς ὁ βίος τοῦ προγραφέντος ζῴου καὶ ποῖον τὸ ἦθος καὶ πόσα δύναται ζῆν ἔτη. τοῦτο δὲ ἐπειράσθην ποιῆσαι, ἵνα μὴ διῃρημένην ἐν πολλοῖς τὴν ὑπὸ Ἀριστοτέλους περὶ ζῴων πραγματείαν ἐπιπορεύῃ,
συνηγμένην δὲ ὁμοῦ πᾶσαν τὴν ἐφ᾿ ἑνὶ ἑκάστῳ ζῴῳ ἱστορίαν ἔχῃς.

[2] (2) Ἐπεὶ οὖν ἅ μὲν τῶν ζῴων ζῳοτοκεῖ, ἂ δὲ ᾠοτοκεῖ, ἅ δὲ σκωληκοτοκεῖ, πειράσομαι μὲν ἐν τούτῳ περὶ μόνων τῶν ζῳοτοκούντων τὸν λόγον ποιήσασθαι, ἀρξάμενος ἀπὸ τῶν πολυσχιδῶν, ἐχομένως δὲ περὶ τῶν διχηλῶν, εἶτα περὶ τῶν μωνύχων, ἐπὶ πᾶσι δὲ δηλώσω καὶ περὶ τῶν σελαχωδῶν
λεγομένων ἰχθύων, ἐπειδὴ καὶ αὐτοὶ δοκοῦσι ζῳοτοκεῖν, ἀλλ᾿ οὐκ ᾠοτοκεῖν.

[3] (3) ἐν δὲ ταῖς ἐχομέναις ταύτῃ δυσὶ συντάξεσι περὶ τῶν ᾠοτοκούντων ὁμοιοειδῶς τούτοις τὸν λόγον ποιήσομαι, τὴν ἀρχὴν λαβὼν ἀπὸ τῶν ἐνύδρων, τὸ δὲ περὶ τῶν σκωληκοτοκούντων εἶδος ὡς λεπτὸν καὶ ἀσθενὲς καὶ οὐκ ἄξιον ἱστορίας παραιτήσομαι.

[4] (4) Ἐπειδὴ δὲ ὁ ἄνθρωπος περιττότερος τῶν ἄλλων ζῴων ὑπάρχει καὶ ἔστι πολυσχιδής, ἀρκτέον ἀπὸ τούτου.

[5] (5) ὁ μὲν οὖν Ἀριστοτέλης χάριν τοῦ μηδὲν παριδεῖν ἐπὶ πολὺ περὶ τούτου ἐν τῷ πρώτῳ τῶν Ἱστοριῶν ἐκλελάληκε, πρῶτον μὲν διαιρῶν εἰς τὰ ἀξιολογώτατα μέρη τὸν ἄνθρωπον, εἶτα ταῦτα τέμνων εἰς μόρια, οἷον οὕτως· κεφαλή ἐστι | τὸ ἐπὶ τῷ f. 335v
αὐχένι ἐπικείμενον, μόρια δὲ ταύτης βρέγμα, κορυφή, ἰνίον καὶ τἆλλα· καὶ πρόσωπόν ἐστι τὸ ὑπὸ τὸ κρανίον ὑποκείμενον, μέρη δὲ αὐτοῦ ῥίς, ὦτα, σιαγόνες καὶ τὰ ἄλλα. τὸν αὐτὸν δὲ τρόπον καὶ ἐπὶ τῶν λοιπῶν πεποίηκε καὶ τὰ μέλη εἰς μέρη τέμνων ὑποδεικνύειν πειρᾶται.

[6] (6) ὅθεν ἐγὼ τὸ μὲν εἰς τὰ γινωσκόμενα πᾶσι μόρια τῶν ἀνθρώπων διαιρεῖν καὶ τὸ ὅμοιον
Ἀριστοτέλει ποιεῖν περισσὸν ἥγημαι· τὰ δὲ ἰδίως συμβεβηκότα τῷ ἀνθρώπῳ καὶ τὰ ἄλλα ὅσα ἱστορίας ἄξιά ἐστιν, ἐκπίπτει δὲ τοὺς πολλούς, ὑποδεικνύειν πειράσομαι.

[7] (7) Ἔστιν οὖν ὁ ἄνθρωπος ἀμφόδους, πολυσχιδὴς καὶ μόνος τῶν διπόδων ζῳοτοκῶν.

[8] (8) ἔχει δὲ ὁ μὲν ἄρρην ἐπὶ τοῦ κρανίου ῥαφὰς ⁴⁵ τρεῖς συναπτούσαις ἀλλήλαις, τριγωνοειδεῖς, ἡ δὲ θήλεια κύκλῳ μόνον τοῦ κρανίου τὴν ῥαφήν, ᾧ καὶ γινώσκεται τὸ θῆλυ. ἤδη μὲν οὖν ὤφθη ἀνδρὸς κεφαλὴ μὴ ἔχουσα ῥαφήν.

[9] (9) σπονδύλους δὲ ἔχει τοὺς πάντας εἰκοσιεννέα, ὧν ὁ μὲν τράχηλος ἐκ τεσσάρων συνέστηκε, ἡ δὲ ῥάχις ἐξ εἴκοσιν,
ἡ δὲ ὀσφὺς ἐκ πέντε.

[10] (10) πλευρὰς δὲ ἔχει δεκαέξ, ἑκατέρου μέρους ὀκτὼ σὺν ταῖς λεγομέναις νόθαις πλευραῖς.

[11] (11) ὀδόντας δὲ ἔχει τοὺς πάντας τριακονταδύο, ὧν δεκαὲξ ἄνα καὶ ἴσοι κάτω· οἱ δὲ αὐτοὺς ἀραιοὺς ἔχοντες ὀλιγοχρόνιοι, φησί.

[12] (12) Διοιχθεὶς δὲ ἐγκέφαλον ἔχει ὑγρότερον καὶ μείζονα τῶν καθ᾿
ἑαυτὸν ζῴων. περὶ δὲ τοῦτον ὑμήν ἐστι δερματικὸς ὃς καλεῖται μῆνιγξ. ἔχει δὲ τὴν λεγομένην παρεγκεφαλίδα μόνος ὁ ἄνθρωπος, ἥτις ἐσχάτη τοῦ ἐγκεφάλου κεῖται, μέρος αὐτοῦ οὖσα. ἔστι δὲ ὁ ἐγκέφαλος ἄναιμος καὶ θιγγανόμενος τοῦ ἀνθρώπου ζῶντος ψυχρός.

[13] (13) γλῶττα σὰρξ μανή, ἧς τὸ ἄκρον αἰσθητικώτερον τοῦ μέσου· εἶτα ἡ ἐπιλεγομένη ἐπιγλωττίς·
προσπέφυκε δὲ ταύτῃ ὁ λεγόμενος οἰσοφάγος. εἰλήφει δ᾿ οὗτος τὴν ὁμωνυμίαν ἀπὸ τοῦ περὶ αὐτὸν μήκους καὶ τῆς στενότητος.

[14] (14) ἔμπροσθεν δὲ τοῦ λεγομένου οἰσοφάγου ἡ λεγομένη τραχεῖα ἀρτηρία κεῖται καὶ αὐτὴ τὴν ἀρχὴν ἔχουσα ἀπὸ τῆς ἐπιγλωττίδος, ἄνω δὲ μᾶλλον νεύουσα κατὰ ⁶⁷ τὴν τῶν μυκτήρων ἔκκρισιν· διὸ καὶ ὅταν ἀθρόως | πίνωμεν, ἀνασπῶμεν ⁸ μέρος τι τοῦ ὑγροῦ διὰ τῶν μυκτήρων. ἔστι δὲ φύσει ἡ ἀρτηρία χονδρώδης καὶ ὀλίγαιμος. μέση οὖν κεῖται τῶν στομάτων τοῦ οἰσοφάγου καὶ τῆς τραχείας ἀρτηρίας ἡ ἐπιγλωττίς, ἥτις ἐν τῷ καταπίνειν τὴν ξηρὰν
τροφὴν ἐπιπωματίζει τὴν ἀρτηρίαν κωλύουσα ὧν οὐ δέον αὐτήν ἐστι λαμβάνειν. συμβαίνει δὲ ἐμπνευματουμένης τῆς ἀρτηρίας ὑπὸ τοῦ ἐκτὸς πνεύματος εὐθέως διίστασθαι καὶ εἰς τὸν πνεύμονα διαδίδοσθαι· διαδίδοται γὰρ τὸ πνεῦμα εἰς τὰς τούτου ὀπάς. ἔχει γὰρ ὁ πνεύμων διαφύσεις χονδρὰς εἰς ὀξὺ συναγομένας, ἐκ δὲ τῶν διαφύσεων τὰ τρήματα ἐκ μεγάλων
εἰς ἐλάχιστα διαδιδόμενα· ἔχει δὲ καὶ ἐκφύσεις ἡ προειρημένη ἀρτηρία προσηνωμένας τῇ καρδίᾳ, ἰνώδεις καὶ χονδρώδεις καὶ πιμελώδεις· καθ᾿ ἃ δὲ μέρη συνήνωται, κοιλία ἐστίν. ὅθεν ἐμπνευματουμένης τῆς κοιλίας συνδιίσταται ἡ καρδία, δῆλον ὡς δεχομένη τὸ πνεῦμα παῤ αὐτῆς. τοῦτο δὲ τεθεώρηται ἐπὶ τῶν μειζόνων ἀνατομῶν.

[15] (15) ἡ μὲν οὖν ἀρτηρία
τοῦτον ἔχει τὸν τρόπον καὶ οὕτως δέχεται τὸ πνεῦμα καὶ ἀφίησιν· ἄλλο δὲ οὔτε ὑγρὸν οὐδὲν οὔτε ξηρὸν ἐπιδέχεται· ἡ δὲ δεξαμένη πόνον παρέχει ἕως οὖ ἀναβήξῃ καὶ ἀναβάλῃ τὸ κατελθόν.

[16] (16) Ὁ δὲ στόμαχος καὶ αὐτὸς ἄνωθεν ἔχων ἀπὸ τῆς ἐπιγλωττίδος, ὡς προεῖπον, ἔχεται τῆς τραχείας ἀρτηρίας, συνεχὴς ὢν τῇ ῥάχει ὑμέσι
λεπτοῖς, ἀποτελευτᾷ δὲ διὰ τοῦ ζώματος εἰς τὴν κοιλίαν τὴν λεγομένην ἄνω, νευρώδης ὢν τῇ φύσει καὶ τάσιν ἔχων.

[17] (17) ἡ δὲ ἄνω κοιλία ὁμοία ἐστὶ τῇ κυνείᾳ κοιλίαι οὐ γὰρ πολλῷ τοῦ ἐντέρου ἡμῶν εὐρυτέρα ἐστίν, ἀλλ᾿ οἷον ἔντερον εὖρος ἔχον ἐστί. διὰ δὲ τὸ τοιαύτην ἔχειν ἡμᾶς τὴν ἄνω κοιλίαν μόνος ὁ ἄνθρωπος καὶ ὁ κύων ἐμεῖ. στενῆς γὰρ οὔσης ⁹¹⁰ καὶ ὀρθῆς καὶ κόλπον μὴ ἐχούσης, ἡ ἐπάνοδος ἡ τῶν σιτίων κατ᾿ εὐθυπορίαν ἐπὶ τὸν στόμαχον εὐκόπως παραγίνεται· τοῖς δὲ ἔχουσιν εὐρείας καὶ σκολιὰς τὰς κοιλίας οὐ ῥᾳδίως συμβαίνει.

[18] (18) ὑπόκειται δὲ τὸ ἔντερον τῇ κοιλίᾳ διπλοῦν εἱλιγμένον, ἐπιεικῶς πλατύ· περὶ δὲ τοῦ μεγέθους αὐτοῦ
οὐδὲν εἴρηκεν ὁ Ἀριτοτέλης.

[19] (19) Ἡ δὲ λεγομένη κάτω κοιλία ἐκπέφυκε μὲν | ἐκ τοῦ ἐντέρου, ¹¹ ὁμοία δέ ἐστι τῷ σχήματι τῇ ὑείᾳ· πλατεῖα γάρ ἐστι καὶ κοίλη. τὸ δ᾿ ἀπ᾿ αὐτῆς πρὸς τὴν ἕδραν παχὺ καὶ βραχὺ ὑπάρχει, ὃ δὴ καὶ ἀρχὸν καλοῦσι.

[20] (20) τὸ δὲ λεγόμενον ἐπίπλοον ἀπὸ μὲν τῆς ἄνω κοιλίας
ἤρτηται, ἔστι δὲ τὴν φύσιν ὑμὴν πιμελώδης. ὑπεράνω δὲ τῶν ἐντέρων τὸ μέσον ὑμενῶδές ἐστι καὶ πῖον, ἐξήρτηται δὲ ἐκ τῆς μεγάλης φλεβὸς καὶ τῆς καλουμένης ἀορτῆς, καὶ διὰ τούτου φλέβες πολλαὶ καὶ λεπταὶ κατατείνουσι πρὸς τὴν τῶν ἐντέρων φύσιν. τὰ μὲν οὖν περὶ τὸν στόμαχον καὶ ἀρτηρίαν καὶ ἔτι περὶ τὴν κοιλίαν καὶ ἔντερα τοιοῦτον ἔχει τὸν τρόπον.

[21] (21) Ἡ δὲ καρδία κεῖται μὲν παρὰ τὸν ἀριστερὸν μαστόν, τοῖς δ᾿ ἄλλοις ζῴοις ἐν μέσῳ πᾶσι κεῖται, ἔστι δὲ στρογγυλωτέρα τῶν ἄλλων, καὶ ἔχει τὸ ὀξὺ αὐτῆς ἔμπροσθεν. ἔχει δὲ ἐν αὐτῇ, φησί, κοιλίας τρεῖς, ἀλλ᾿ οὐ καθάπερ οἱ πολλοὶ ἔφασαν τῶν ἰατρῶν δύο, ὧν τὴν μὲν μεγίστην ἐν τοῖς δεξιοῖς, τὴν δὲ ἐλαχίστην ἐν τοῖς ἀριστεροῖς, σύμμετρον δὲ τὴν μέσην.
κάτωθεν δὲ ἐκ τῆς προσφύσεως τῆς καρδίας κατὰ μὲν τὴν μεγίστην αὐτῆς ¹²¹³ κοιλίαν, λέγω δὴ τὴν ἐν τοῖς δεξιοῖς, προσήρτηται ἡ μεγάλη λεγομένη φλέψ, κατὰ δὲ τὴν μέσην αὐτῆς κοιλίαν προσήρτηται ἡ καλουμένη ἀορτὴ φλέψ.

[22] (22) φέρουσι δὲ καὶ εἰς τὸν πνεύμονα πόροι λεπτοὶ ἀπὸ τῆς καρδίας, καὶ σχίζονται κατὰ πάντα τὸν πνεύμονα, οἵτινες τῇ καρδίᾳ, ὡς
προεῖπον, διαδιδόασι τὸ πνεῦμα. ἔχει δὲ ἐν ἑκάστῃ κοιλίᾳ ἡ καρδία αἷμα πολὺ καὶ παχύ, λεπτότατον δέ ἐστι τὸ ἐν τῇ μέσῃ.

[23] (23) Ο δὲ πνεύμων προσήρτηται μὲν τῇ ῥάχει, νεύει δὲ μᾶλλον εἰς τὰ ἀριστερά, ὅμοιος δέ ἐστι κατὰ τὸ κύρτωμα βοείῳ. οὔτε πολυσχιδής ἐστιν οὔτε λεῖος, ἀλλὰ πολλὰς ἀνωμαλίας ἐν ἑαυτῷ ἔχων κινεῖται συνεχῶς.
πῇ μὲν γὰρ διίσταται, πῇ δὲ συστέλλεται, ὅθεν καὶ ἀθεράπευτος· τῇ γὰρ πυκνοτέρᾳ κινήσει ἐναντία πᾶσα θεραπεία ἐπ᾿ αὐτοῦ.

[24] (24) ἔχει δὲ ἐν ἑαυτῷ αἷμα πλεῖστον. οἱ δὲ νομίζοντες αὐτὸν εἶναι κενὸν διηπάτηνται θεωροῦντες τοὺς ἐξαιρουμένους ἐκ τῶν ἱερείων κενοὺς αἵματος, οὐ γινώσκοντες δ᾿ ὅτι ὑπὸ τὴν σφαγὴν ἐκκρίνεται ἐξ αὐτῶν τὸ αἷμα.

[25] (25) ὑπὸ
δὲ τὸν | πνεύμονά ἐστι τὸ διάζωμα· οἱ δὲ διάφραγμα, ἄλλοι δὲ φρένας. ¹⁴ προσαγορεύουσιν· ὑμὴν νευρώδης. καὶ πρὸς μὲν τὰς πλευρὰς ἀμφοτέρας καὶ τὸ ὑποχόνδριον καὶ τὴν ῥάχιν συνηρτημένος ἐστίν, ἐν μέσῳ δὲ ἔχων λεπτά.

[26] (26) ὑπὸ δὲ τοῦτο ἐν τοῖς δεξιοῖς κεῖται τὸ ἧπαρ, τῷ σχήματι στρογγύλον μᾶλλον καὶ οὐ μακρόλοβον, τὸ δὲ ποσάλοβόν ἐστιν οὐκ ἔτι
εἴρηκεν ὁ Ἀριστοτέλης. καὶ ἐπὶ μὲν πολλῶν φησιν οὐκ ἔχον ἐφ᾿ ἑαυτῷ χολὴν τεθεώρηται, ἀλλὰ παρὰ τῷ ἐντέρῳ· ἐπὶ δὲ ὀλίγων τοῦτο ὦπται. ἐκ δὲ τῶν εὐωνύμων σπλὴν μέλας, λεπτός, ἄνισος, πλατύς.

¹⁵¹⁶

[27] (27) Οἱ δὲ νεφροὶ πρὸς τῇ ῥάχει κεῖνται, ὅμοιοι τοῖς ὑείοις, ἀνωτέρω δὲ ὁ δεξιὸς κεῖται, καὶ ψαύει ἄκρου τοῦ ἥπατος, καὶ ἐλάττω πιμελὴν ἔχει. ἔχουσι δὲ καὶ κοιλίαν ἐν ἑαυτοῖς. ἐκ δὲ τῶν κοιλιῶν τούτων καθήκουσιν εἰς τὴν κύστιν πόροι, δύο μὲν νεανικοί, ἄλλοι δὲ λεπτοὶ φλεβώδεις, καὶ
ἐξήρτηνται φλέβες μέγεθος ἔχουσαι. τῷ δὲ ἐκ τῆς κύστεως τραχήλῳ συνήνωται τὸ αἰδοῖον, ἐκ δὲ τούτου ὄρχεις ἐν ὀσχέῳ κεῖνται.

[28] (28) Τὸν αὐτὸν δὲ τρόπον καὶ ἐν τῇ θηλείᾳ πέφυκε πάντα τὰ αὐτὰ καὶ παραπλήσια· διαφέρει δὲ οὐδὲν ἢ ταῖς ὑστέραις.

[29] (29) ἔστι δὲ ἡ φύσις τῆς ὑστέρας νευρώδης, ὀλίγην σαρκὸς μοῖραν ἔχουσα ἐντός· ἡ δὲ
θέσις αὐτῆς μεταξὺ. ἀρχοῦ καὶ κύστεως, μικρὸν ὑπεράνω τῆς ἤβης· τὸ δὲ σχῆμα αὐτῆς ἐκ τῶν ὑπογραφῶν τῶν ἐν ταῖς ἀνατομαῖς θεωρεῖται.

[30] (30) συγκινεῖται δὲ ὁ τράχηλος τῆς μήτρας τῇ διανοίᾳ καθάπερ καὶ τὸ τοῦ ἀνδρὸς αἰδοῖον πρὸς τὰς ἐπιθυμίας ἀναχωροῦν, ἄνω καὶ κάτω. ἔστι δὲ ὅτε καὶ ἀπροαιρέτως καὶ εἰς τὰ δεξιὰ καὶ εἰς τὰ εὐώνυμα ἀναβαίνει οὐ
μόνον ὁ τράχηλος αὐτῆς, ἀλλὰ καὶ τὸ ὅλον κύτος· εἰσὶ δὲ αἷς καὶ ἀνεδιπλώθη καὶ πρὸς τὴν ἐπιφάνειαν ἧλθεν. ἀλλὰ περὶ μὲν τῶν μορίων τῶν ἐντὸς καὶ ἐκτὸς ὡς ἐν ἐπιδρομῆς μέρει ἐπὶ τοσοῦτόν μοι ἐπιτετροχάσθω.

[31] (31) Ἄρχεται δὲ ὁ ἄρρην φέρειν τὸ σπέρμα περὶ τὰ δεκατέσσαρα ἔτη γενόμενος, ὅτε καὶ ταῖς θηλείαις τὰ καταμήνα | δειγματίζει.

[32] (32) γεννᾷ. 337v ¹⁷¹⁸ δὲ ὁ μὲν ἄρρην εἰκοσαετής, ἡ δὲ θήλεια τεσσαρεσκαιδεκαετής.

[33] (33) ὀχεύει δὲ ὁ μὲν ἄρρην πᾶσαν ὥραν τοῦ ἔτους καὶ ἡ θήλεια ὀχεύεται, ἀλλ᾿ οὐχ ἑστῶτές εἰσιν οἱ χρόνοι αὐτοῖς, καθάπερ καὶ τοῖς ἄλλοις ζῴοις· ὁρμητικώτεροι δέ εἰσιν οἱ μὲν ἄρρενες πρὸς συνουσίαν ἐν τῷ χειμῶνι, αἱ δὲ γυναῖκες
τῷ θέρει.

[34] (34) χρόνοι δὲ ἱστάμενοι ταῖς κυούσαις καθάπερ τοῖς ἄλλοις ζῴοις οὐκ εἰσίν, ἀλλ᾿ αἱ μὲν ἑπτὰ μῆνας κυήσασαι ἔτεκον, αἱ δὲ ἐννέα, αἱ δὲ δέκα καὶ τοῦ ἑνδεκάτου τινὲς προσέλαβον. ὅρος δὲ τοῦ γεννᾶν τοῖς μὲν ἀνδράσιν ἕως πεντήκοντα καὶ ἑξήκοντα ἐτῶν, γυναικὶ δὲ ἕως πέντε καὶ τεσσαράκοντα· ἤδη μὲν οὖν πεντηκονταετής τις γενομένη συνέλαβε.

[35] (35) τίκτει μὲν οὖν γυνὴ καὶ τέσσαρα καὶ πέντε καθάπερ ἐν Ἀθήναις ἡ τεκοῦσα πέντε τόκους ἀνὰ πέντε ἄρρενας.

[36] (36) Καὶ περὶ μὲν κυήσεως καὶ χρόνου οὐκ ἀεὶ οὕτως, περὶ δὲ ἐκτέξεως καὶ διδύμων καὶ τερατωδῶν καὶ πῶς ἄρρεν ἢ θῆλυ καὶ περὶ τροφῆς βρέφους καὶ ἀπογαλακτίσεως καὶ καταμηνίων ἐπισχέσεως καὶ τὸ ὅλον τῆς
τοῦ σπέρματος οὐσίας καὶ πόθεν φέρεται κατὰ τὸ οἰκεῖον ἐν τῷ πρὸ τούτου συντάγματι καταριθμήσας ἐξεθέμην.

[37] (37) Ἔστι δὲ ὁ ἄνθρωπος καὶ μονήρης καὶ συναγελαστικός· ἐπαμφοτερίζειν γὰρ δύναται. λέγοι δ᾿ ἄν τις καὶ αὐτὸν ἀμφίβιον εἶναι. καὶ γὰρ ἐν τῷ ξηρῷ καὶ ὑγρῷ παρὰ μέρος εἰσὶν οἳ διαιτῶνται καθάπερ ἐν
Αἰγύπτῳ καὶ ἐν πολλοῖς τόποις· ἡμέρας μὲν γὰρ ἐν τῷ ὑγρῷ, νυκτὸς δὲ ¹⁹²⁰ ἐπὶ τῆς χέρσου. τροφὴ δὲ αὐτοῖς ὅσα παρὰ τὸν ποταμὸν καὶ τὰ ἕλη φύεται.

[38] (38) Ἔστι δὲ τὸ ἦθος ἡ γυνὴ ὡς ἐπὶ πολὺ ἀνδρὸς ἐλεημονεστέρα καὶ ἀριδάκρυον· ἔστι δὲ καὶ φθονερωτέρα καὶ μεμψίμορος καὶ φιλολοιδορωτέρα
καὶ πληκτικωτέρα μᾶλλον. ἔστι δὲ καὶ δύσφημον τὸ θῆλυ καὶ δυσέλπιστον καὶ ἀναιδέστερον καὶ εὐαπατητότερον καὶ μνημονικώτερον καὶ ἀκινητότερον καὶ τροφῆς ἐλάττονος δεῖται. παρεκτικώτερον δὲ καὶ μεγαλοψυχότερον τὸ ἄρρεν.

[39] (39) γνωσθείη δὲ ἄμεινον καὶ ἐκ τοῦ προσώπου τὰ ἤθη οὕτως. μέτωπον τὸ μὲν μέγα βραδυνόου ἤθους σημεῖον, τὸ δὲ
μικρὸν εὐκινήτου, τὸ δὲ πλατὺ ἐκστατικοῦ· τούτων δὲ τὸ μέσον ἄριστον. ὀφρύες αἱ μὲν ἐπ᾿ ὀρθοῦ κείμεναι μαλακὸν καὶ χρηστὸν ἧθος ὑπογράφουσιν, ²¹ αἱ δὲ πρὸς τὴν ῥῖνα κεκλασμέναι στρυφνόν, αἱ δὲ πρὸς τοὺς κροτάφους κεκλασμέναι εἴρωνα, αἱ δὲ κατεσπασμέναι φοβερόν. κανθοὶ οἱ μὲν μικροὶ καλοῦ ἤθους σημεῖον, οἱ δὲ κρεώδεις πρὸς τῷ μυκτῆρι πονηροῦ. καὶ ἐὰν
μὲν ὅλος ὁ ὀφθαλμὸς ἔξω ἐξίσχῃ ἀναιδοῦς ἦθος· μικρὸς δὲ ὑπάρχων πανούργου καὶ ἀβεβαίου, ὁ δὲ μέσος ἄριδτος. ἀλλὰ ταῦτα μὲν ὑπογραφῆς χάριν εἰρήσθω, πλειόνων δυναμένων λέγεσθαι.

[40] (40) Ὅτι ἀνθρώπου ἀσίτου δῆγμα δυσίατον καὶ ἰχὼρ ἀνθρώπειος προσεγγίσας ἄλλῳ κακόν τι ποιεῖ.

[41] (41) πτύελον δὲ ἀνθρώπου ἀναιρεῖ
καὶ θαλασσίους σκολοπένδρας.

[42] (42) ἐν δὲ Λιβύῃ γένος ἀνθρώπων ἐστὶν ²²²³ οὐδὲν ἡμῶν διαφέρον, τὸ δὲ σῶμα ξένον τι ἔχει· τὰ γὰρ δάκνοντα τῶν θηρίων οὐδὲν αὐτοὺς ἀδικεῖ. ὄφεως γοῦν καὶ φαλαγγίου καὶ σκορπίου δακόντος αὐτούς, ἐκεῖνο μᾶλλον εἰς ἀναισθησίαν ὑπνοποιὸν κατολισθαίνει. ἐλέγχουσι δὲ καὶ τὰ νόθα τέκνα ἀπὸ τῶν γνησίων· προσφέρουσι γὰρ αὐτὰ
τοῖς θηρίοις καὶ δάκνονται· καὶ τὰ μὲν γνήσια οὐ πάσχει, τὰ δὲ νόθα, ξένης ὄντα γενέσεως ἀποθνήσκει φαρμασσόμενα.

[43] (43) Ὅτι, φησί, πλησίον τῶν ἀδίψων ἰχθυοφάγων οἱ κατοικοῦντες ὥσπερ ἀπαραβάτων σπονδῶν μεταξὺ τεθέντων αὐτῶν τε καὶ τῶν φωκῶν, οὔτε αὐτοὶ τὰς φώκας σίνονται οὐδὲ ὑπ᾿ ἐκείνων οὗτοι βλάπτονται, ἀλλὰ
καὶ ἀλλήλων θήρας ἀνεπιβουλεύτους τῷ θηράσαντι ἑκάτερον γένος συντηρεῖ, καὶ συναναστρέφονται οὕτως ἀλλήλοις ὡς μόλις ἂν εὑρεθεῖεν πρὸς ἀνθρώπους συμβιοῦντες ἄνθρωποι.

[44] (44) Ὅτι τῶν ἰχθυοφάγων οἱ μὲν σκηνώμασι τοῖς σπηλαίοις οὐ τετραμμένοις πρὸς μεσημβρίαν διὰ τὸ πνιγῶδες, ἀλλὰ τοῖς ἀπεστραμμένοις
αὐτὴν χρῶνται· οἱ δὲ ὑπὸ ταῖς τῶν ἰχθύων πλευραῖς, φυκία ἐπιβάλλοντες αὐτοῖς· οἱ δὲ τὰς τῶν ἐλαιῶν κορυφὰς ἀλλήλαις συνάπτοντες, εἶτα χρῶνται σκηνώμασι. τὴν δὲ τοιαύτην ἐλαίαν καρπὸν φέρειν φησὶ κασταναϊκῷ καρύῳ προσεμφερῆ. τὸ δὲ τέταρτον | τῶν ἰχθυοφάγων γένος τὴν οἴκησιν ἔχει ²⁴ τοιαύτην. ἄμμου φόρτος ἄπλετος ἐκ τοῦ παντὸς αἰῶνος, ὄρει παραπλήσιος,
σεσώρευται, καὶ πᾶς οὗτος ὑπὸ τοῦ προσβάλλοντος ἀεὶ κύματος σκληρῶς πεπιλημένος, ὥστε ὁμογενοῦς ὄγκου καὶ μίαν φύσιν ἔχοντος διὰ τὴν μίξιν καὶ συμπλοκὴν τῆς ἄμμου μηδὲν παραλλάσσειν· εἶτα ὑπονόμους αὐτοῖς ἀνδρομήκεις ὀρύττουσι, τὸν μὲν κατὰ κορυφὴν ὄγκον ἐῶντες ὠχυρῶσθαι καὶ στέγην διὰ τῆς εἰρημένης συνδέσεως ἔχοντες, ἐκ δὲ τοῦ κάτωθεν
ἐδάφους παραμήκεις αὐλῶνας κατασκευάζοντες, πρὸς ἀλλήλους πάντοθεν συντετρημένους, ἐν οἷς τέως μέν τινες τὰ πρὸς τὸν ἄνεμον φωτίσαντες ἄγουσιν ἡσυχίαν, ἐπὰν δὲ πλημμυρὶς ἐπέλθῃ, τὰ πρὸς τὴν ἄγραν ὡς προείρηται, παρασκευάζονται. τοὺς μέντοι τελευτῶντας αὑτῶν οὐδεμιᾶς ἀξιοῦσι προνοίας, ἀπαθῆ πρὸς τὸν ἐκ δόξης ἔλεον κεκτημένοι τὴν γνώμην· διὸ
καὶ κεῖσθαι ἐρριμμένους ἐῶσιν, ἕως ἂν ἄμπωτις ἐπιγενομένη τροφὴν εἰς τὴν θάλασσαν κομίσῃ τούτοις τοῖς ἰχθύσι.

²⁵²⁶

[45] (45) Περὶ ἐνίων ἄπορον παρεχόντων τὸν ὅθεν ἐπῳκήκασι τρόπον.

Ὅτι, φησίν, ἐνίους τῶν ἀπὸ τῆς θαλάττης σιτουμένων μετὰ τῶν ἄλλων καὶ τοῦτο ἔχειν παραδοξότερον καὶ εἰς λογικὴν καταχωρῆσαι πίστιν οὐ ῥᾴδιον. οὔτε γὰρ πόθεν εἰς τὸν χῶρον, ἐν ᾧ οἰκοῦσιν, ἀφίκοντο ἔστιν
ἐπιγνῶναι οὔτε ὅπως, λισσῆς μὲν πέτρας ἄνωθεν ἐπεζευγμένης, ἐκ πλαγίου δὲ κρημνῶν ἀφαιρουμένων τὰς παρόδους, τὴν δὲ ἀπέναντι πᾶσαν ὁρίζοντος, ὃ καὶ πεζῇ μὲν ἐλθεῖν παντελῶς, ὡς εἶπον, ἀδύνατον, σχεδίαις δὲ ὁμοίως ἀπορίᾳ τῶν παῤ ἡμῖν ἐξ ἴσου ἄπορον. τούτων δὲ ὑφεστώτων, φησί, λοιπὸν εἰπεῖν ὡς αὐθιγενεῖς εἰσι μνήμην τοῦ πρώτου σπέρματος οὐ λαβόντες, ἀεὶ
δὲ ὑπάρχοντες ὃν τρόπον ἔνιοι τῶν καλουμένων ὡρίσαντο φυσικῶν.

[46] (46) Ὅτι τῶν στενῶν ἐπέκεινα, φησί, τῶν συγκλειόντων τὴν Ἀραβίαν καὶ τὴν ἀπέναντι χώραν νῆσοι κεῖνται σποράδες, ταπειναὶ πᾶσαι, μικραὶ τῷ μεγέθει, τὸ πλῆθος ἀμύθητοι, καρπὸν οὐδένα γεννῶσαι πρὸς τὸν βίον, οὔτε ἥμερον οὔτε ἄγριον, ἀπέχουσαι μὲν τῆς εἰρημένης ἠπείρου σταδίους
ὡς ἑβδομήκοντα, τετραμμέναι δὲ πρὸς τὸ δοκοῦν πέλαγος παρεκτείνειν τὴν Ἰνδικὴν καὶ | Γεδρωσίαν. ἐνταῦθα κῦμα μὲν οὐ γίνεται, ἀλλ᾿ ἄλλη μὲν. ²⁷ ἄλλης προκαθημένη τὸν κλύδωνα τοῖς ἀκρωτηρίοις λαμβάνει· ἀέρων δὲ τὸν ἄριστον δοκοῦσιν ἔχειν. ταύτας ἄνθρωποι κατανέμονται ζῶντες βίον τοιοῦτον. ἐν τῷ παρήκοντι πελάγει, τραχεῖ τε καὶ χειμερίῳ ὑπάρχοντι
τελείως, γίνεται τῷ πλάτει καὶ τῷ μεγέθει πλῆθος ἄπιστον χελωνῶν ἃς θαλαττίας πάντες νομίζομεν. αὖται νυκτὸς μὲν ἐν τῷ βυθῷ νέμονται, καὶ ἡμέρας διὰ τὴν ἐν ταῖς νήσοις ἡσυχίαν καὶ γαλήνην ἀφικόμεναι κοιμῶνται, καὶ τοῦτο ποιοῦσι πρὸς τὸν ἥλιον μετέωροι, ταῖς κατεσκευασμέναις πορθμίσιν ὁμοιοπαθεῖς. ταύτας κατ᾿ ἐκεῖνο καιροῦ 〈οἱ〉 ἐπιχώριοι τέχνῃ καὶ σπουδῇ
καὶ μερίμναις εἰς τὴν χέρσον ἐκβαλόντες, τὰ μὲν ἐντὸς ἅπαντα σιτοῦνται βραχὺν παροπτήσαντες ἐν τῷ καύματι χρόνον, τοῖς δὲ κύτεσι χρῶνται τὰς ²⁸²⁹ σκηνώσεις, καθιστῶντες οἱονεὶ καλύβας ἐφ᾿ ὑψηλοῖς τόποις πρηνεῖς· καὶ πρὸς τοὺς διάπλους δὲ ὑδρείας ἕνεκα κέχρηνται αὐτοῖς, ὥστε εἶναι τὸ αὐτὸ ναῦν, οἰκίαν καὶ ἀγγεῖον καὶ τροφὴν τοῖς εἰρημένοις ἀνθρώποις.

[47] (47) Ὅτι οὐ πολὺ διεστῶτες τοῦ εἰρημένου γένους σύμμετροι τῷ
ἀριθμῷ βίον ἔχουσι τοιοῦτον. ἐκ τῶν ἐκριπτουμένων εἰς τὴν χέρσον κητῶν ἀποζῶσι, σπανιζούσης δὲ αὐτοῖς τῆς τοιαύτης σιτήσεως (γίνεται δὲ πολλάκις) ἐκ τῶν ὀστῶν τούς τε χόνδρους καὶ τὰ ἄκρα τῶν πλευρῶν κατεργαζόμενοι τὴν ἔνδειαν, εἰ καὶ χαλεπῶς, ὅμως παραμυθοῦνται. τὰ μὲν οὖν τῶν ἰχθυοφάγων γένη, φησίν, ἃ κατειλήφαμεν, μυρίων ὄντων ἃ τὴν ἡμῶν
διέφυγε γνῶσιν, τοσαῦτα.

[48] (48) Ὅτι τῆς ζωῆς ἡμῶν ἡμῖν ἐφεστώσης ἔν τε τοῖς περιττοῖς καὶ τοῖς ἀναγκαίοις, τὰ εἰρημένα γένη τῶν ἰχθυοφάγων τὰ μὲν ἄχρησια περιγεγράφασι, τῶν δὲ καθηκόντων οὐδὲν ἐλλείπουσι, τῇ θείᾳ πρὸς τὸ ζῆν ὁδῷ βραβευόμενοι πάντες, οὐ τῇ παρασοφιζομένῃ ταῖς δόξαις τὴν φύσιν.
οὐ γὰρ ἀρχῆς ἱμειόμενοι τυχεῖν ἀγωνίᾳ φιλονείκῳ καὶ δυστυχεῖ συνέχονται, οὐδὲ πλεονεξίας ἐρῶντες πολλὰ μὲν ἄλλους δρῶσι, πολλὰ δὲ πάσχουσι τῶν οὐκ ἀναγκαίων | οὐδὲ ἐχθροῖς ἀνθιστάμενοι μείζουσιν ἐπὶ βλάβῃ ³⁰ σώματος χρῶνται πολεμίου, σφάλλονται δὲ ἐν εὐτυχίαις οἰκείων· οὐδὲ ναυτιλλόμενοι, κέρδους ἕνεκα τὸ ζῆν ὁπερτείναντες, προσπταίσμασι τοῦ βίου
μετροῦσι τὴν λύπην, ἀλλὰ μικρῶν δεόμενοι μικρὰ καὶ πενθοῦσι, τὸ μὲν ἀρκοῦν κτώμενοι, τὸ δὲ πλέον, οὐ ζητοῦντες. ἐνοχλεῖ δὲ ἕκαστον οὐ τὸ ἀγνοούμενον, εἰ μὴ πάρεστιν, ἀλλὰ τὸ βουλητόν, ὅταν ὑστερίζῃ τοῦ καιροῦ τῆς δὲ ἐπιθυμίας σπευδούσης. οὐκοῦν ἐκεῖνος πάντ᾿ ἔχων ἅ θέλει εὐτυχήσει κατὰ τὸν τῆς φύσεως λογισμόν, οὐ κατὰ τὸν τῆς δόξης. νόμοις δὲ
οὐ διοικοῦνται· τί γὰρ δεῖ προστάγματι δουλεύειν τὸν χωρὶς γράμματος εὐγνωμονεῖν δυνάμενον;

[49] (49) Ὅτι μετὰ τοὺς ἰχθυοφάγους παρὰ τὸν Ἀσταβάραν ποταμόν, ὃς φέρεται μὲν ἀπὸ τῆς Αἰθιοπίας καὶ τῆς Λιβύης, ἔστι δὲ τοῦ Νείλου πολλῷ ταπεινότερος, συμβάλλων δὲ τὴν οἰκείαν ὁρμὴν τῷ μείζονι. ῥείθρῳ νῆσον
ποιεῖ τῇ περιρρύσει τὴν Μερόην· παρὰ γοῦν τὸν εἰρημένον ποταμὸν ἐπ᾿ ³¹³² ἀμφοτέροις κατοικεῖ τοῖς χείλεσιν ὄχλος οὐ πολὺς μέν, τῷ δὲ βίῳ τοιοῦτος. ἐκ τοῦ παρήκοντος ἕλους τὰς ῥίζας τῶν καλάμαν ὀρύττει, κἄπειτα πλύνας καθαρῶς ἐκκόπτει λίθοις πρὸς μέρος, ποιήσας δὲ λεῖον καὶ κολλῶδες ἐνέπλκσεν ἐκμαγίσας καὶ οὐ χειροπληθεῖς ὄγκους, εἶτα ἐν τῷ καύματι
παροπτῶν, ταύτην ἔχει προσφοράν. ἔχουσι δὲ οὖτοι κακὸν ἂφυκτον, τοὺς ἐν τοῖς ἕλεσι λέοντας ἐπιτιθεμένους αὐτοῖς. ὑπὸ δὲ τὴν ἐπιτολὴν τοῦ κυνὸς γίνεταί τι κωνόπων πλῆθος ἄπλετον, τηλικαύτην ἔχον δύναμιν ὥστε τὸν λαὸν εἰς τὰς λιμνώδεις ὑγρασίας ἀπελθόντα ἐκεῖ μένειν ἀφανῆ. ὑφ’ ὧν καὶ οἱ λέοντες ἐκτοπίζονται οὐχ οὕτως ὑπὸ τοῦ δηγμοῦ δηλούμενοι, καίπερ
ὄντος ἐπαχθοῦς, ὡς τὸν ἀπὸ τῆς φωνῆς ἦχον ἀλλόφυλον ἀδυνατοῦντες φέρειν. ἀλλὰ ταῦτα μὲν ἀπηγγέλθω τοῦ παραδόξου χάριν· τί γὰρ ἰδιώτερον ἠ λέοντας μὲν ἐκχωρεῖν κώνωψιν, ἀνθρώπους δὲ σώζεσθαι ὑπὸ τοιούτου κινδύνου;

[50] (50) Ὅτι τοῖς εἰρημένοις, φησί, τὸ τῶν ὑλοφάγων καὶ τῶν τὰ σπέρματα
σιτουμένων ἐγγίζει γένος, βραχεῖαν ἔχον τὴν παραλλαγήν. οἱ μὲν γὰρ τὸν πίπτοντα καρπὸν ἀπὸ τῶν δένδρων σιτοῦνται ὑπὸ τὴν θερείαν, ³³ τὸ δὲ λοιπὸν τῆς πόας ἅπτονται τῆς ἐν τοῖς σκιεροῖς ἂγκεσι γιομένης στερεᾶς τε τὴν φύσιν καὶ καυλὸν ἐκτρεφούσης πσρόμοιον ταῖς καλουμέναις βουνιάσιν· οἱ δὲ τῆς ὕλης τὴν ἁπαλὴν σιτοῦνται. οὖτοι τὰς μὲν νύκτας
κοιμῶνται τόπον ἀπὸ τῶν ἐκεῖ θηρίων πρὸς ὀχύρωσιν ἐκλελεγμένοι καὶ φυλακήν· ἅμα δὲ ἡλίῳ μετὰ τέκνων καὶ γυναικῶν ἐπὶ τὰ δένδρα πάντες ἀναβαίνουσι, σπουδῇ καταλαβεῖν ζητοῦντες τοὺς ἄκρους κλῶνας· κἀκεῖθεν τὴν ἁπαλωτάτην ὕλην ἀμέλγοντες εὐμαρῶς σιτοῦνται. τοιαύτην δὲ ἐκ τοῦ παντὸς βίου περιπεποίηνται τὴν ἔξιν, ὥστε καὶ τὰ τῆς ἀναδρομῆς
ἄπιστον ἔχειν τὴν θέαν καὶ τὴν συντονίαν οὐ χειρῶν μόνον καὶ δακτύλων καὶ ποδῶν, ἀλλὰ καὶ τῶν μερῶν τῶν ὑπολοίπων ἀπλῶς. μεταπηδῶσι γὰρ εὐπόρως ἀπ’ ἄλλου πρὸς ἕτερον ἀκρεμόνα, καὶ τοὺς κλάδους ἀλλήλων πολλάκις ἐν τοῖς ἐπισφαλεστάτοις τόποις ἀφαιροῦνται, καὶ τοιαῦτα ἐνδείκνυνται, ὥστε τὸν ἰδόντα αὐτὸν μὲν ἐκπλήττεσθαι, μὴ μέντοι θαρρεῖν εἰς τοὺς
ἀπείρους ἐξαγγέλλειν. καὶ πάντα δὲ κλάδον τοῖς ὀδοῦσιν ἔγχυλον ἀπεργάζονται, καὶ ταῖς κοιλίαις εὐπόρως πέττουσι· καὶ τὸ σφαλὲν ἄνωθεν σῶμα ³⁴³⁵ διὰ τὴν ἰσχνότητα οὐ βαρείας τυγχάνει τῆς πληγῆς. οὖτοι δὲ γυμνοὶ μέν εἰσι πάντες, κοιναῖς δὲ χρῶνται καὶ γυναιξὶ καὶ τέκνοις, πολεμοῦσι δὲ περὶ τῶν τόπων ἀλλήλοις, μεταλλάττουσι δὲ οἱ πλεῖστοι λιμῷ πιεζόμενοι, γλαυκωμάτων περὶ τὰ πεντήκοντα ἔτη τοῖς ὄμμασιν ἐπιτρεχόντων.

[51] (51) Ὅτι μετὰ τοὺς εἰρημένους εἰσὶν οἱ παρὰ τοῖς ἐγχωρίοις λεγόμενοι κυνηγέται. οὖτοι δὲ διὰ τὴν τῶν θηρίων φοράν, ἣν ὁ τόπος ἄπλετον φέρει, ἐν τοῖς δένδρεσι μὲν σκηνοῦσιν, ἐξ ἐνέδρας δὲ ἀγρεύοντες τὰ θηρία τροφὴν ἑαυτοῖς ταῦτα ποιοῦνται. εἰσὶ καὶ τοξείας ἐπιστήμονες. ἐπὰν δὲ θήρας ἀπορῶσι, τοῖς δέρμασι τῶν προτεθηραμένων. τὴν ἔνδειαν ἀναπληροῦσι,
βρέξαντες τὰς βύρσας καὶ ἐπ’ ἀνθρακιὰν κούφην ἐπιβαλόντες, εἶτα σποδιάσαντες καὶ εἰς διαίρεσιν ἀγαγόντες.

[52] (52) τι μετὰ τοὺς εἰρημένους, πολὺ τούτων ἀφεστῶτες καὶ πρὸς ἑσπέραν μᾶλλον ἀνατείνοντες, εἰσὶν οἳ ἐκ τῆς τῶν ἐλεφάντων θήρας τὸν βίον ποιοῦνται. οἱ μὲν ἀπὸ δένδρων ἐφ’ ὧν κάθηνται σκοποῦντες τὰς
παρόδους τῶν θηρίων, ταῖς μὲν χερσὶ τῆς οὐρᾶς λαβόμενοι, τοῖς ποσὶ δὲ ³⁶ πρὸς τὸν μηρὸν τὸν ἀριστερὸν ἐπιβαίνουσιν· εἶτα πελέκει, ὅν ἐπιτήδειον καὶ ἕτοιμον ἔχουσι, τὴν δεξιὰν ἰγνὺν πυκναῖς ταῖς πληγαῖς χρώμενοι νευροκοποῦσιν· οὕτω δὲ ἐκτενῶς τῇ μὲν καταφέροντες τῇ δὲ τῆς οὐρᾶς κρατοῦντες ὡς ἄθλου προκειμένου τῆς ψυχῆς· ἢ γὰρ ἀποκτεῖναι ἐχρῆν ἢ τελευτᾶν,
ἄλλην τοῦ καιροῦ διέξοδον οὐκ ἔχοντος. ἐπὰν δὲ τὸ ζῷον ἐκ τῆς πληγῆς καὶ τῆς αἱμορραγίας πέσῃ, οἱ συνθηραταὶ παραγίνονται ἐπὶ τὸ πτῶμα, καὶ τοῦ θηρίου ζῶντος ἔτι παρατέμνοντες ἐκ τῶν ὀπισθίων τὰς σάρκας εὐωχοῦνται, τὸν ἔσχατον τοῦ καταπονηθέντος οὕτως ὑπομένοντος θάνατον. ἀλλ’ οἱ μὲν μετὰ τοῦ ἐσχάτου κινδύνου ἐλεφαντοθῆραι σὖτοι· ἕτεροι δὲ
θηρῶσιν αὐτοὺς οὕτως. τρεῖς ἄνδρες ἐν μὲν ἔχοντες τόξον, ὀϊστοὺς δὲ πλείους, κεχρισμένους τῇ χολῇ τῶν ὄφεων, ἑστᾶσιν ἐν δρυμῷ παρὰ τὰς τῶν θηρίων διεξόδους. ἐπὰν οὖν προσάγῃ τὸ ζῷον, ὁ μὲν εἶς κατέχει τὸ τόξον τῷ ποδὶ προσβεβηκώς, οἱ δὲ δύο τὴν νευρὰν ἑλκύσαντες ἐκ τῆς ἁπάσης βίας ἀφῆκαν τὸ βέλος, ἕνα σκοπὸν ἔχοντες, ἐπὶ μέσην τὴν πλευράν,
ὥστε διελάσαι τῆς περιοχῆς ἐντὸς καὶ τοὺς κυρτοὺς τεμεῖν καὶ τρῶσαι τόπους. ἐκεῖθεν τὸ τηλικοῦτον θηρίον ἐλαυνόμενόν τε καὶ σπαραττόμενον διαλύεται καὶ πίπτει.

[53] (53) τρίτον δέ ἐστι γένος ἐλεφαντοφάγων οἵ, ³⁷³⁸ ἐπειδὰν οἱ ἐλέφαντες τῆς νομῆς ἐμφορηθέντες πρὸς ὕπνον τραπέσθαι ζητῶσιν, (οὐκ ἐπὶ γῆς δὲ ἀναπεσόντες ὑπνοῦσιν, ἀλλὰ τοῖς παχυτάτοις καὶ μεγίστοις δένδρεσι προσανακλίναντες ἑαυτούς, ὥστε τοὺς μὲν δύο πόδας τοὺς πλησίον τοῦ στελέχους πρὸς τὴν γῆν ἐλαφρῶς ὑπερείδεσθαι, τὴν δὲ
πλευρὰν τὸ πᾶν σῶμα ἐκδεχομένην ὀχεῖσθαι πρὸς τῇ φύσει τοῦ ξύλου, καὶ τοῦτον τὸν τρόπον τῆς καταφορᾶς τυγχάνειν οὐκ εἰλικρινοῦς, ἀλλὰ παρεψευσμένης, διὰ τὸ προσκεῖσθαι τοῖς βαθέσιν ὕπνοις 2γωνίαν ἰσχυράν, φθορᾶς ὑποκειμένης παραχρῆμα τῷ σφαλέντι διὰ τὴν ἔκλυσιν τὴν φυσικήν)· οἱ οὖν ἀπὸ τῆς τούτων θήρας τὸν βίον ποιούμενοι, τοὺς δρυμοὺς περιπλανώμενοι
καὶ τὴν τοῦ θηρίου κοίτην ἐπισημηνάμενοι, ἐκ τῶν ὄπισθεν τοῦ δένδρου τόπων πρίζουσιν ἕως ἂν μήτε κλίνοιτο πᾶν μήτε ἰσχῦον ³⁹ ἄγαν καὶ ἰσχυρὸν ἀπολείποιτο, μένει δὲ ἑστηκὸς ἐπὶ βραχείας ῥοπῆς. τὸ δὲ ζῷον ἀπὸ τῆς νομῆς ἐπὶ τὸν συνήθη τόπον τῆς κοίτης ἀνακλινόμενον αἰφνίῶιόν τε πίπτει τοῦ ξύλου κλασθέντος, καὶ πρόκειται τοῖς θηρευταῖς
δεῖπνον ἕτοιμον. τὰς γὰρ ὀπισθίους κόψαντες οὗτοι σάρκας, καὶ ποιήσαντες ἔξαιμον τὸ ζῷον, εἶτα νεκρόν, πρὸς τὴν ἑαυτοῦ χρείαν ἕκαστος τὰ μέλη διαιροῦσιν.

[54] (54) Ὅτι Πτολεμαῖος ὁ βασιλεὺς πολλὰ τοῖς ἐλεφαντοφάγοις ὑποσχόμενος οὐκ ἔπεισεν ἀποσχέσθαι τῆς βρώσεως αὐτῶν.

[55] (55) Ὅτι τούτους τοὺς κυνηγοὺς Πτολεμαπῖος ὁ Αἰγόπτου βασιλέος, ἀποσχέσθαι τοῦ φόνου τῶν ἐλεφάντων παραινῶν ἵν’ ἔχῃ αὐτοὺς ζῶντας καὶ πολλὰ καὶ θαυμαστὰ αὐτοῖς ὑπισχνούμενος, οὐ μόνον οὐκ ἔπεισεν, ἀλλ’ οὐδὲ ἂν τὴν ὅλην ἀλλάξασθαι βασιλείαν πρὸς τὸν ἐφεστῶτα βίον εἰπόντων ἀπόκρισιν ἤκουσεν.

[56] (56) Ὅτι τῶν κυνηγῶν τούτων, οὕς οἱ νομάδες Ἀκαθάρτους καλεῖν εἰώθασι τὸ μὲν πρὸς ἑσπέραν ἀπόσπασμα Αἰθιόπων νέμονται οὕς καλοῦσι Σιμούς, τὰ δὲ πρὸς μεσημβρίαν οὐ μέγα ἔθνος οἱ καλούμενοι Στρουθοφάγοι, οἳ ταύτας τέχνῃ καὶ δόλῳ καὶ ῥοπάλοις θηρεύοντες, ἐκ τούτων βιοῦσι, σιτούμενοι μὲν τὰς σάρκας, ἐνδύσει δὲ καὶ στρωμνῇ τοῖς αὐτῶν χρώμενοι
δέρμασι. πολεμούμενοι δὲ ὑπὸ τῶν φιμῶν οὗτοι, τοῖς τῶν ὀρύγων κέρασιν ὅπλοις χρῶνται, μεγάλοις καὶ τμητικοῖς οὖσι· τρέφει δὲ ἡ χώρα πολυπληθὲς τὸ ζῷον τοῦτο.

⁴⁰⁴¹

[57] (57) Ὅτι τῶν εἰρημένων οὐ πολὺ διεστῶτές εἰσιν οἱ ἀκριδοφάγοι· τὸ δὲ ἔθνος βραχύτεροι μὲν τῶν λοιπῶν, ἰσχνοὶ δὲ τοῖς εἴδεσι, μέλανες δὲ ἐξαισίως. ὑπὸ δὲ τὴν ἐαρινὴν ἰσημερίαν, ὅτε λίβες παρ’ αὐτοῖς καὶ ζέφυροι πνέουσι παμμεγέθεις, ἀκρίδων πλῆθος ἀμύθητον ἐκ τῆς ἀνιστορήτου μετὰ
τῶν ἀνέμων παραγίνεται χώρας, τῇ μὲν δυνάμει τῆς πτήσεως τῶν ὀρνίθων μικρὸν παραλλάττον, μακρὸν δὲ τῷ σώματι. ἀπὸ τούτων τῶν ζῴων τρέφονται πάντα τὸν χρόνον, ἄλλως τε τούτοις καὶ τεταριχευμένοις χρώμενοι. καπνῷ δὲ ταῦτα θηρῶσιν, ἐκ τοῦ ἀέρος ἐπὶ γῆν καταφέροντες. οὖτοι. κοῦφοι μὲν εἶναι λέγονται καὶ τοῖς ποσὶν ὀξύτεροι· ζῶσι δὲ οὐ πλείω ⁴²
τῶν τεσσαράκοντα ἐτῶν, ξηρᾶς κοινωνοῦντες τελείως τροφῆς. τελευτῶσι δὲ τοῦ ζῆν ἀθλιώτερον· ἅμα γὰρ τῷ πλησιάζειν τὸ γῆρας ἐγγίνεται τοῖς σώμασιν αὐτῶν πτερωτὰ γένη φθειρῶν, ὅμοια μὲν τῷ τύπῳ τοῖς κρότωσι, βραχὺ δὲ ἐλάττω τῶν ἐν τοῖς κυσὶ φαινομέναν, ἀρχόμενα μὲν ἀπὸ τοῦ στήθους καὶ τῆς κοιλίας, ἐπινεμόμενα δὲ συντόμως μετὰ τοῦ παντὸς
προσώπου τὴν ἐπιφάνειαν. οἳ τὰ μὲν πρῶτα τοῖς ὑπὸ ψώρας ἠρεθισμένοις ὁμοίως διάκεινται, ὕστερον δὲ ἐπιπόνως ἑαυτοὺς σπαράττουσιν· εἶτα τοῦ πάθους εἰς ἀκμὴν ἑλκομένου καὶ μετὰ τῆς τῶν θηρίων ἐκφύσεως καὶ λεπτῶν ἀναχεομένων ἰχώρων, ἀκαρτερήτους ὑφίστασθαι τοὺς ἀθλίους τὰς δριμυτάτας συμβαίνει ὀδύνας. οὖτοι μὲν οὖν, εἴτε τοὺς χυμούς, εἴτε τὴν τροφήν, εἴτε
τὸν ἀέρα ἔχοντες αἴτιον, οὕτως ἀπόλλυνται.

[58] (58) Ὅτι τῶν ἀκριδοφάγων, φησίν, ἀστυγείτων χώρα πολλὴ καὶ νομὰς ἔχουσα ποικιλίᾳ διαφερούσας, ἔρημος δὲ τελείως καὶ πᾶσι τοῖς περιοίκοις ἄβατος, οὐκ ἀπ’ ἀρχῆς σπανίσασα ἀνθρωπίνου γένους, ἀλλ’ ὑπὸ πλήθους σκορπίων καὶ φαλαγγίων, ἃς τετραγνάθους ὀνομάζουσιν ἔνιοι. τοῦτο γὰρ τὸ
φῦλον ἔκ τινος ἐπομβρίας λέγουσιν ἐπιπολάσαι, καὶ τῶν ἐνοικούντων πρὸς τὸ κακὸν ἀντισχεῖν οὐ δυναμένων, ἀλλὰ φυγῇ τῶν ἐκπεσόντων τοῦ ὀλέθρου τὴν σωτηρίαν ἀντὶ τῆς πατρίδος ἑλομένων, ἔρημον ἐξ ἐκείνου γένους ἀνφονται αρώπων τὴν χώραν ἀπολειφθῆναι. καὶ μυῶν πλῆθος ἀρουραίων, ὡς τοῖς περὶ Ἰταλίαν, καὶ στρουθοὶ τὰ σπέρματα κατεσθίοντες, ὡς περὶ Μηδίαν,
καὶ βάτραχοι, ὃ γέγονε περὶ τοὺς Αὐταριάτας, καὶ ὑπὸ λεόντων ἐπιπολασάνὅτι] ⁴³⁴⁴ των πόλεις μετανέστησαν, ὡς ἐπὶ Λιβύης, καὶ πολλὰ ἄλα ἀνέλπιστα πάθη καταλαβόντα πολλὰς χώρας τῶν οἰκητόρων ἐξηρήμωσαν.

[59] (59) Ὅτι ὕστατοι, φησί, τῶν πρὸς μεσημβρίαν οἰκούντων εἰσὶν οὕς Ἕλληνες μὲν Κυναμολγοὺς καλοῦσιν, οἱ δὲ ἀστυγείτονες, ὡς ἄν τις εἴπῃ,
Ἀγριοβαρβάρους. οὗτοι κομῆται μέν εἰσι καὶ πώγωνας φέρουσιν ἐξαισίους, κύνας δὲ τρέφουσι πολλοὺς καὶ μεγάλους, ὁμοίως τοῖς Ὑρκανοῖς, καὶ τοὺς ἐπιφοιτῶντας αὐτῶν τῇ χώρᾳ ἰνδικοὺς βόας | δι’ αὐτῶν θηρῶσι, πλῆθος ⁴⁵ ἐπιφαινομένους ἀμύθητον ἀπὸ τροπῶν χειμερινῶν ἕως μέσου χειμπωνος· εἶτα καὶ τὰς τῶν κυνῶν θηλείας ἀμέλγοντες τῷ γάλακτι τρέφονται, καὶ ἐξ
ἄλλων δὲ θήρας ζῴων. καὶ τὰ μὲν τελευταῖα τῶν πρὸς μεσημβρίαν τοιαῦτα.

[60] (60) Τοῖς Τρωγλοδύταις δὲ τὸ μὲν γένος τῆς συστάσεως τυραννίς, αἱ δὲ γυναῖκες κοιναὶ καὶ οἱ παῖδες· μόνῃ δὲ οὐκ ἔξεστι πλησιάσαι τῇ τοῦ τυράννου, τῷ δὲ τολμήσαντι πρόβατον καταθέσθαι τὸ ἐπιτίμιον δίδοται.
ἡ δὲ ἀναστροφὴ αὐτῶν· τὸν μὲν παῤ αὐτοῖς χειμῶνα (ἔστι δὲ οὖτος ὑπὸ τοὺς ἐτησίας) πᾶσαν αὐτῶν τοῦ θεοῦ τὴν χώραν ὕδασι λάβροις ἐπέχοντος, ἀφ’ αἵματος καὶ γάλακτος ζῶσιν, εἰς ταὐτὸ μίξαντες καὶ κυλίσαντες ἐν ἀγγείοις εἰκῇ πεπυρωμένοις. ἐπὰν δὲ ἐπιστῇ τὸ θέρος, ἐν τοῖς τελματώδεσιν ἀναστρέφονται χωρίοις, μαχόμενοι πρὸς ἀλλήλους περὶ τοῦ χιλώματος
καὶ τὰ πρεσβύτερα τῶν βοσκημάτων καὶ νοσοῦντα δαπανῶσι, διὰ τῶν μαγείρων ταῦτα κτείνοντες οὓς καλοῦσιν Ἀκαθάρτους. οὗτοι ἀνθρώπων μὲν οὐδενὶ περιτιθέασι τὴν τῶν γονέων κλῆσιν, ταύρῳ δὲ καὶ βοΐ, τὸν μὲν πατέρα καλοῦντες, τὴν δὲ μητέρα, ὡσαύτως κριῷ τε καὶ προβάτῳ διὰ τὸ λαμβάνειν τὴν τροφὴν τὴν καθ’ ἡμέραν οὐ παρὰ τῶν τοκέων, ἀλλὰ παῤ
ἐκείνων. οὗτοι καὶ ποτῷ ὁ μὲν πολὺς ὄχλος ἀποβρέγματι παλιούρου χρῶνται, οἱ δὲ τύραννοι ἀπό τινος ἄνθους σκευασθέντος πίνουσι, παραπλησίου μοχθηρῷ γλυκεῖ. γυμνοὶ δὲ τῷ ἄλλῳ σώματι τυγχάνοντες, τὰ ἰσχία δέρμασίν εἰσι διεζωσμένοι. τὰ δὲ αἰδοῖα τοῖς μὲν ἄλλοις Τρωγλοδύταις ἐστὶν εἰθισμένον περιτέμνεσθαι ὁμοίως τοῖς Αἰγυπτίοις· τοὺς δὲ ὑπὸ τῶν
Ἑλλήνων καλουμένους Κολοβοὺς πᾶν τὸ τοῖς λοιποῖς μέρος περιτομῆς ⁴⁶⁴⁷ τυγχάνον ξυροῖς ἀφαιρεῖν ἐστιν ἔθος νηπίων ὄντων, ἐξ οὖ καὶ τὴν εἰρημένην κλῆσιν ἑαυτοῖς περιπεποίηνται.

[61] (61) Ἀνθρώπου μόνου καὶ κυνὸς κορεσθέντων ἡ τροφὴ ἀναπλεῖ. καὶ τοῦ μὲν ἀνθρώπου ἡ καρδία τῷ μαζῷ τῷ λαιῷ προσήρτηται, τοῖς γε μὴν
ἄλλοις ζῴοις ἐν μέσῳ τῷ στήθει προσπέπλασται.

[62] (62) Γαμφώνυχον δὲ ἄρα οὐδὲ ἐν οὔτε πίνει οὔτε οὐρεῖ οὔτε ⁴⁸ συναγελάζεται ἑτέροις.

[63] (63) Ἀνθρώπου δὲ ἀσίτου τὸ δῆγμα χαλεπὸν καὶ δυσίατον. λέγονται δὲ οἱ Σκύθαι πρὸς τῷ τοξικῷ ᾧ τοὺς ὁϊστοὺς χρίουσι καὶ ἀνθρώπειον
ἰχῶρα ἀναμιγνύναι φαρμάσσοντες, ἐπιπολάζοντά πως αἵματι, ὅν περ ἴσασιν ἀπόκριμα αὐτοῖς. τεκμηριῶσαι τοῦτο καὶ Θεόφραστος ἱκανός.

[64] (64) Ὅτι Ἀγαθαρχίδης φησὶν εἶναι γένος ἐν τῇ Λιβόῃ τινῶν ἀνθρώπων· καὶ μέντοι καὶ καλεῖσθαι αὐτοὺς Ψύλλους. καὶ ὅσα μὲν κατὰ τὸν ἄλλον βίον τῶν λοιπῶν ἀνθρώπων διαφέρει οὐδέν, τὸ δὲ σῶμα ἔχει ξένον
τε καὶ παράδοξον ὡς πρὸς τοὺς ἑτεροφύλους ἀντικρινόμενον. τὰ γάρ τοι ζῷα τὰ δάκνοντα καὶ τὰ ἐγχρίπτοντα πάμπολλα ὄντα μηδὲν αὐτοὺς μόνους ἀδικεῖν. οὔτε γοῦν ὄφεως δακόντος ἐπαΐουσιν οὔτε φαλαγγίου νύξαντος, ὡς τοὺς ἄλλους, εἰς θάνατον οὔτε μὴν σκορπίου κέντρον ἀπερείσαντος. ἐπὰν δὲ ἄρα τούτων προσπελάσῃ τι ἅμα καὶ παραψαύσῃ τοῦ σώματος καὶ ἅμα τι
καὶ ὀσμῆς τῆς ἐκείνων ψαύσγῃ ἢ σπάσῃ, ὥσπερ οὖν φαρμάκου γευσάμενον ὑπνοποιοῦ, κάρωσίν τινα ἑλκτικὴν εἰς ἀναισθησίαν ἐμποιοῦντος ἐξασθενεῖ καὶ παρεῖται, ἔστ’ ἂν παραδράμῃ ἄνθρωπος. ὅπως δὲ ἐλέγχουσι τὰ ἑαυτῶν βρέφη εἴτε ἐστὶ γνήσια εἴτε καὶ νόθα ἐν τοῖς ἑρπετοῖς βασανίζοντες ὡς ἐν τῷ πυρὶ τὸν χρυσὸν οἱ βάναυσοι χρυσουργοί, ἀνωτέρω εἶπον.

[65] (65) Ὅτι Καλλίας ἐν τῷ δεκάτῳ τῶν περὶ τὸν Συρακούσιον Ἀγαθοκλέα λόγων φησὶ τοὺς κεράστας ὄφεις δεινοὺς εἶναι τὸ δῆγμα· ἀναιρεῖν γὰρ καὶ ζῷα ἄλογα καὶ ἀνθρώπους, εἰ μὴ παρείη Λίβυς ἀνήρ, Ψὀλλος ὣν τὸ γένος. οὖτος γὰρ ἐάν τε κλητὸς ἀφίκηται, ἐάν τε παρῇ κατὰ τύχην καὶ ⁴⁹⁵⁰ θεάσηται πράως ἔτι ἀλγοῦντα, τὴν πληγὴν ἢ τὸ δῆγμα παραπτύσας, εἶτα μέντοι τὴν ὀδύνην ἐπράϋνε καὶ κατεγοήτευσε τῷ σιάλῳ τὸ δεινόν. ἐὰν δὲ εὕρῃ δυσανασχετοῦντα καὶ ἀτλήτως φέροντα, ὕδωρ ἀθρόον σπάσας εἴσω τῶν ὀδόντων καὶ χρησάμενος αὐτῷ τοῦ στόματος κλύσματι, εἶτα τοῦτο εἰς
κύλικα ἐμβαλὼν δίδωσι ῥοφῆσαι τῷ τρωθέντι. ἐὰν δὲ περαιτέρω καὶ ⁵¹ τοῦδε τοῦ φαρμάκου κατισχύσῃ τὸ κακόν, ὁ δὲ τῷ νοσοῦντι παρακλίνεται γυμνῷ γυμνὸς καὶ τοῦ χρωτός οἱ τοῦ ἰδίου προστρίψας τὴν ἰσχὸν τὴν συμφυῆ, εἶτα μέντοι τοῦ κακοῦ πεποίηκε τὸν ἄνθρωπον ἐξάντη. ἀποχρῶν δὲ ἄρα ὑπὲρ τούτου εἴη ἂν μάρτυς καὶ Νίκανδρος ὁ Κολοφώνιος λέγων·

ἔκλυον ὡς Λίβυες Ψύλλων γένος οὔτε τι θηρῶν

αὐτοὶ κάμνουσι μυδαλέῃσι τυπαῖς,

οὓς Σύρτις βοσκεῖ θινοτρόφος, εὖ δὲ καὶ ἄλλοις

ἀνδράσιν ἤμυναν τύμμασιν ἀχθομένοις,

οὐ ῥίζαις ἔρδοντες, ἑῶν δ’ ἀπὸ σύγχροα γυίων

καὶ τὰ ἐπὶ τούτοις.

[66] (66) Ἀλλὰ τό γε τῶν Πυχμαίων ἔθνος ἀκούω καὶ ἐκεῖνο καθ’ ἑαυτὸ βασιλεύεσθαι· καὶ οὖν καὶ γενέσθαι παρ’ αὐτοῖς, ἐκλείποντος τοῦ γένους τοῦ τῶν ἀρρένων βασιλέως, βασιλίδα τινὰ κρατῆσαι τῶν Πυγμαίων, Γεράναν ὄνομα, ἥν περ οὖν ἐκθεοῦντες οἱ Πυγμαῖοι σεμνοτέραις ἢ κατὰ ἄνθρωπον
ἐτίμων τιμαῖς. ἐκ τούτων, φασίν, ἐκείνη τὴν διάνοιαν ἐξηνεμώθη, καὶ τὰς θεὰς παρ’ οὐδὲν ἐτίθετο, μάλιστα δὲ τὴν Ἥραν καὶ τὴν Ἀθηνᾶν καὶ τὴν Ἄρτεμιν καὶ τὴν Ἀφροδίτην οὐδὲ ἴκταρ ἔλεγε βάλλειν πρὸς τὸ αὐτῆς κάλλος. οὔκουν ἔμελλεν ἁμαρτήσεσθαι κακοῦ νοσοῦσα τοιαῦτα· κατὰ γὰρ τὸν τῆς Ἥρας χόλον εἰς ὄρνιν αἰσχίστην τὸ εἰδὸς τὸ ἐξ ἀρχῆς ἤμειψε,
καὶ ἔστιν ἡ νῦν γέρανος καὶ πολεμεῖ τοῖς Πυγμαίοις, ὅτι αὐτὴν ἐξέμηναν τῇ πόρα τιμῇ καὶ ἀπώλεσαν.

[67] (67) Εἰσὶ δὲ ἐν τοῖς Ἰνδικοῖς οἳ Πυγμαῖοι καλοῦνται. χώρα δ’ αὐτῶν πολλὴ μέσῃ ἐν τῇ Ἰνδικῇ καὶ ἄνθρωποί εἰσι μέλανες, ὥσπερ οἱ ἄλλοι Ἰνδοὶ καὶ ὁμόγλωσσοι ἐκείνος, μικροὶ δὲ κάρτα, καὶ οἱ μακρότατοι αὐτῶν ⁵²⁵³ εἰσι πήχεων δύο, οἱ δὲ πλεῖστοι πήχεος καὶ ἡμίσεος, ἄνδρες καὶ γυναῖκες. ἕως μὲν οὖν ἂν ὧσι παῖδες μικροί, ξύλινα ἱμάτια φοροῦσι, καὶ περιέρχονται οὕτως ἠμφιεσμένοι· ἐπειδὰν δὲ νεανίσκοι γένωνται, κομῶσι, καὶ οἱ ἄλλοι πάντες Πυγμαῖοι κόμην ἔχουσι μακροτάτην μέχρι ἐπὶ τὰ γόνατα
καὶ ἔτι κατωτέρω καὶ πώγωνα μέγιστον πάντων ἀνθρώπων, ὥστε ἕλκεσθαί φασιν αὐτοὺς πρὸς τοῖς ποσίν, ἅτε μικρῶν ὄντων, τοὺς πώγωνας· ἐξόπισθεν δὲ τὴν κόμην εἶναι πολὺ κάτωθεν τῶν γονάτων. ἐπειδὰν γοῦν τὸν ⁵⁴ πώγωνα μέγαν φύσωσιν, οὐκέτι ἀμφιέννυνται οὐδὲν ἱμάτιον, ἀλλὰ τὰς τρίχας τὰς μὲν τῆς κεφαλῆς ὄπισθεν καθίενται, τὰς δὲ ἐκ τοῦ πώγωνος
ἔμπροσθεν· ἔπειτα περιπυκασάμενοι τὰς τρίχας περὶ πᾶν τὸ σῶμα ζώννυνται, καὶ οὕτως ἀνθ’ ἱματίου ταῖς θριξὶν ἀμπέχονται. καὶ τὸ αἰδοῖον σφόδρα μέγα ἔχουσιν, ὥστε ψαύειν τῶν σφυρῶν αὐτοῖς, καὶ παχύ. αὐτοὶ δέ εἰσι σιμοί τε καὶ αἰσχροὶ καὶ οὐδὲν ἐοικότες τοῖς ἄλλοις Ἱνδοῖς. εἰσὶ δὲ καὶ αἱ γυναῖκες αὐτῶν μικραὶ καὶ αἰσχραί, ὥσπερ οἱ ἄνδρες· καὶ οἱ ἵπποι
αὐτῶν εἰσιν ὥσπερ κριοὶ καὶ ὀλίγῳ μείζονες· τὰ δὲ πρόβατα αὐτῶν ἐστι μικρὰ ὥσπερ οἱ ἄρνες, καὶ οἱ ὄνοι καὶ οἱ ἡμίονοι καὶ τὰ ἄλλα κτήνη πάντα οὐδὲν μείζω κριῶν.

[68] (68) Ὁ ἐλέφας ἐστὶ μὲν ἀμφόδους καὶ πολυσχιδής, ἔχει δὲ χαυλιόδοντας ἄνω δύο, πορεύεται δὲ κατὰ διάμετρον χιάζων, ἀλλ’ οὐ κατὰ
σκέλος.

[69] (69) ἔχει δὲ δακτύλους πέντε μικροὺς καὶ οὐκ ἐπὶ πολὺ μῆκος ἐσχισμένους, ἔχει δὲ καὶ τὰ ἐμπρόσθια σκέλη πολλῷ μείζονα τῶν ὀπισθίων.

[70] (70) ἔχει δὲ καὶ δύο μαστοὺς κατὰ τὰς μασχάλας καὶ μυκτῆρα ᾦ χρῆται ὡς χειρί.

[71] (71) γλῶττα μικρὰ καὶ δυσθεώρητος.

[72] (72) ἔχει δὲ καὶ αἰδοῖον ὁ ἄρρην ὅμοιον ἵππῳ. μικρὸν δὲ ἅς καθ’ ἑαυτόν·
τοὺς δὲ ὄρχεις ἔχει οὐκ ἔξω, ἀλλ’ ἐντὸς παρὰ τοῖς νεφροῖς.

[73] (73) ἡ δὲ θήλεια τὴν φύσιν ἔχει ὁμοίαν ὄνῳ, ἀναπτυχθεῖσα δὲ τά μὲν ἄλλα σπλάγχνα ⁵⁵⁵⁶ ἔχει ὅμοια ὑείοις, μεγέθει διαφέροντα, χολὴν δὲ οὐκ ἔχει πρὸς τῷ ἥπατι, ἀλλὰ πρὸς τῷ ἐντέρῳ.

[74] (74) ἄρχεται δὲ τῆς ὀχείας ὁ μὲν ἄρρην ἐτῶν γενόμενος πέντε, ἡ δὲ θήλεια δέκα. ἐν ἑτέροις δὲ ἀντιγράφοις εὑρίσκομεν, ὡς ἂρχεται μὲν ἡ θήλεια ὀχεύεσθαι καὶ ὁ ἄρρην ἐπιβαίνειν ἐτῶν γενόμενος
εἴκοσιν. ὀχεύει δὲ συγκαθισάσης τῆς θηλείας· ὁ ἄρρην γὰρ ἐπιβαίνει.

[75] (75) κοεῖ δὲ ἔτη δύο· οἱ δὲ μῆνας δεκαοκτώ.

[76] (76) τίκτει δὲ ἡλίκον μόσχῳ ἐνιαυσιαίῳ ἔν, καὶ εὐθέως ἐκτεχθὲν θηλάζει τῷ στόματι, ἀλλ’ οὐ τῇ προβοσκίδι, εὐθέως δὲ βαδίζει τὸ γεννώμενον καὶ βλέπει.

[77] (77) ἔστι δὲ ὁ μὲν ἄρρην ἀνδρειότερος τῆς θηλείας. μάχονται δὲ πρὸς ἀλλήλους
τύπτοντες τοῖς ὀδοῦσι, καὶ ὁ ἡττηθεὶς ἐπὶ τοσοῦτον δουλοῦται, ὥστε ἀκούσαντά ποτε τῆς φωνῆς τοῦ νικήσαντος φεύγειν. καταβάλλει δὲ τοῦτο τὸ ⁵⁷ ζῷον καὶ τοὺς τοίχους, τοὺς ὀδόντας ὑποβάλλον· καὶ φοίνικας δὲ τύπτων τῷ μετώπῳ κλίνει· μάλιστα δὲ ταῦτα πράττει ὅταν καπρᾷ. ἔστι δὲ τῶν εὐκόπως τιθασευομένων ὑπὸ ἀνθρώπων καὶ πειθαρχούντων εἰς διδασκαλίαν.

[78] (78) ἔστι δὲ τὸ ζῷον τοῦτο καρποφάγον καὶ ποηφάγον.

[79] (79) πίνει δὲ ὕδωρ θολερόν, καὶ οὐ πίνει ἐὰν μὴ πρότερον ἀναταράξῃ· ⁵⁸⁵⁹ δύναται δὲ μὴ πίνειν ἡμέρας τέσσαρας.

[80] (80) κοιμᾶται δὲ ὀρθός, παρακλίνας ἑαυτόν, οὐχ ὅτι κάμψαι οὐ δύναται, καθάπερ τινὲς ὑπέλαβον, ἀλλὰ διὰ τὸ βάρος τῷ συγκαθίσαντι † μὴ εὐκόλως ἐξανίστασθαι.

[81] (81) ἀκμάζει δὲ ὁ ἐλέφας ἐτῶν γενόμενος ἑξήκοντα. ἔστι δὲ δύσριγον τὸ ζῷον καὶ
πορευόμενον δι’ ὕδατος, τὸ δὲ βάθος ὥστε μὴ βρέξαι τὸν μυκτῆρα. νεῖν γὰρ οὐ δύναται· οὐ γὰρ ἐπὶ πολὺ ἔσχισται τοὺς δακτύλους· ἄλλως δὲ καὶ διὰ τὸ βάρος τοῦ σώματος.

[82] (82) ζῆν δέ φασιν αὐτὸν οἱ μὲν διακόσια ἔτη, οἱ δὲ ἑκατὸν εἴκοσιν.

[873] (873) Ὅτι γεννᾶται κατὰ κεφαλὴν ἐλέφας, ἴσος ὢν ἐν τῷ τίκτεσθαι
κατὰ δέλφακα τὴν μεγίστην. μιᾷ δὲ μητρὶ πολλὰ ἐλεφαντίσκια ἕπεται· εἰ δὲ προσάψαιο τῶν βρεφῶν, αἱ μητέρες οὐδὲν ἀγανακτοῦσι. συνιᾶσι γὰρ ὅτι μὴ ἐπὶ λύμῃ ἢ κολάσει τις ἐπιψαύει αὐτῶν, ἀλλὰ φιλοφρονούμενοι πάντες καὶ κολακεύοντες.

[84] (84) Οὕτως δέ ἐστι τὸ ζῷον φιλότεκνον, ὥστε ἡ μήτηρ τὸ βρέφος
εἰς τάφρον ἐμπεσὸν θεασαμένη ἐκθύμως καὶ περιπαθῶς ἐξέδραμε, καὶ κατὰ τοῦ παιδὸς αὐτὴν ὦσεν εἰς κεφαλήν· καὶ ἄμφω κατὰ ταὐτὸν ἀπώλοντο, ὁ μὲν τῷ βάρει τῆς μητρὸς ἐκπιεσθείς, ἡ δὲ τὴν κεφαλὴν ἀίξασα.

⁶⁰⁶¹

[85] (85) Καὶ τὰ βρέφη δὲ τὰ νεαρὰ οὐκ ἄν ποτε αἱ τεκοῦσαι προδοῖεν, καίτοι τῶν θηρατῶν ἐγκειμένων, ἀλλὰ πρότερόν γε τὴν ψυχὴν ἀπολίποιεν ἢ τὰ τέκνα. γελοῖοι τοίνυν εἰσὶν οἱ διαποροῦντες εἰ φυσικὴ πρὸς τὰ ἔκγονα στοργή ἐστι.

[86] (86) Ἀλλὰ καὶ νόμους μὴ ἀκούσαντες ἐλέφαντες τιμῆς
γερόντων, τοῖς πρεσβυτέροις τροφῆς ἀφίστανται καὶ προβαδίζειν ποιοῦσι τοὺς γήρᾳ παρειμένους καὶ θεραπεύουσι καὶ τρέφουσι καὶ κινδύνων ῥύονται καὶ εἰς ὄρυγμα ἐμπεσόντας ἀνάγουσι φρύγανα καὶ φακέλους ἐμβαλόντες, ⁶² οἷσπερ οὖν ὡς ἀναβαθμοῖς χρώμενοι ἐκεῖνοι εἶτα ἀνίασι.

[87] (87) Καὶ νοσοῦντα ἐλέφαντα οὐκ ἄν ποτε καταλίποιεν οἱ συναγελαζόμενοι,
ἀλλὰ πιστῶς παραμένουσι καὶ ἀναρρῶσαι σπεύδουσι, καὶ εἰ διώκονται, καὶ ὑπὲρ αὐτοῦ μάχονται καὶ τιτρώσκονται παρόντες, φυγεῖν οὐ δυνάμενοι.

[88] (88) Ποῦ δὲ ἠλόησε πληγαῖς πατέρα ἐλέφας· ποῦ δὲ ἀπεκήρυξεν ὁ πατὴρ ἐν τούτοις τὸν υὑόν;

[89] (89) Καὶ σώφρονες δέ εἰσι καὶ σπανίως ἐρῶσιν. ἅπαξ γοῦν ἐν τῷ βίῳ τῷ σφετέρῳ μνημονεύουσιν ἀφροδίτης, ὅταν ἡ θήλεια ὑπομένῃ καὶ αὐτή. εἶτα ἐμπλήσας ἕκαστος τὴν σύννομον οὐκέτι γινώσκει αὐτήν. συμπλέκονται δὲ οὐκ ἀνέδην οὐδὲ ἐν ὄψει ἑτέρων, ἀλλ’ ἀναχωρήσαντες καὶ προβαλλόμενοι ἢ δένδρα δασέα ἢ ὕλην συμφυῆ ἢ κοῖλον χῶρον.

[90] (90) Εὐμουσίαν δὲ καὶ εὐπείθειαν οἶδε μανθάνειν, χρείαν τε καὶ ὀρχηστικήν, καὶ βαίνειν πρὸς ῥυθμὸν καὶ συνιέναι ἤχων διαφορὰς ἀκριβοῖ ἐλέφας καὶ οὐ σφάλλεται.

⁶³⁶⁴

[91] (91) Ἡμεροῦται δὲ καὶ μᾶλλον τῶν ἄλλων ζῴων. πλὴν ἐν Ἰνδοῖς ἐὰν ἁλῷ τέλειος ἐλέφας χαλεπός ἐστιν ἡμερωθῆναι, καὶ τὴν ἐλευθερίαν ποθῶν φονᾷ. εἰ δὲ καὶ δεσμοῖς αὐτὸν διαλάβῃς, ἔτι καὶ μᾶλλον εἰς τὸν θυμὸν ἐξάπτεται 〈καὶ〉 δουλοσύνην οὐχ ὑπομένει. ἀλλ᾿ Ἰνδοὶ καὶ τροφαῖς
κολακεύουσιν αὐτὸν καὶ ποικίλοις δελέασι πραΰνειν πειρῶνται. ὁ δὲ ἄχθεται αὐτοῖς καὶ ὑπερορᾷ. κατασοφίζονται οὗν αὐτοῦ μούσῃ ἐπιχωρίῳ μετ᾿ ὀργάνου τινός· καλεῖται δὲ τὸ ὄργανον σκινδαψός. ὁ δὲ ὑπέχει τὰ ὧτα καὶ θέλγεται, καὶ κατὰ μικρὸν τὴν τροφὴν προσίεται.

[92] (92) Διώκονται οὖν παῤ Ἰνδῶν ἕνεκεν ὀδόντων, διὸ τοὺς νωδοὺς πρὸ
τῆς φάλαγγος ἱστᾶσιν, ὥσπερ ἀπατῶντες ὅτι οὐκ ἔχουσι τὸ ζητούμενον. διωκόμενος μέντοι ὥσπερ λήϊα τὰ μέγιστα δένδρα κατακλᾷ τῇ ὑπερβαλλούσῃ δυνάμει καὶ φέρεται ῥώμῃ ἀμηχάνῳ καὶ ὁρμῇ ἀκατασχέτῳ. ἐν ἐλευθερίᾳ δὲ κινδύνου διαγενόμενοι ἑστᾶσι καὶ ἀναπαύονται· καὶ οἱ διώκοντες, τὴν ὕλην ἐμπρήσαντες καὶ τὴν ὀπίσω ὁδὸν κατασχόντες, ἱστᾶσιν
αὐτούς. δεδοίκασι γὰρ τὸ | πῦρ ὡς οἱ λέοντες.

⁶⁵

[93] (93) Ἐνακμάζοντος δὲ τοῦ ἡλίου χρίουσιν ἀλλήλους ἰλύι παχείᾳ καὶ αὐτοῖς αὕτη ψῦχος παρέχει. ῥινηλατοῦσι δὲ ἰσχυρῶς, καὶ αἴσθησιν ὀξυτάτην ἔχουσι, καὶ θηρατὰς φοβούμενοι κατὰ στοῖχον ὁδεύουσι καὶ ὀσμῶνται τὴν πόαν. καὶ ὅ γε πρῶτος τῆς 〈ἐν ποσὶ πόας〉 αἰσθόμενος καὶ ὅτι διῆλθον
ἄνθρωποι ἐκ τῆς παραψαύσεως συνεὶς αὐτῶν, ἀνασπᾷ τὴν πόαν καὶ δίδωσι τῷ κατόπιν ὀσφραίνεσθαι καὶ ἐκεῖνος τῷ μετ᾿ αὐτόν· καὶ οὕτως ἥδε ἡ ἀντίδοσις διέρχεται καὶ μέχρι τοῦ οὐραγοῦντος· ὁ δὲ μέγα ἐπήχησεν. οἱ δὲ ὡς ἀπὸ συνθήματος τρέπονται εἰς ἕλη καὶ δάση καὶ ἄγγη καὶ τῶν ἑλῶν τὰ κοιλότερα καὶ ὅσα μέντοι καὶ τῶν πεδίων κομᾷ τοῖς θάμνοις. ὅταν δ᾿ ⁶⁶⁶⁷ αὐτοὺς ἐπιλίπωσιν αἱ νομαί, τὰς ῥίζας ἐξορύττοντες σιτοῦνται καὶ αὐτάς· καὶ οἱ μὲν ἐσθίουσιν, οἱ δὲ ἀπίασι ζητοῦντες χιλόν, καὶ ὅ γε πρῶτος εὑρὼν καλεῖ τοὺς ἄλλους.

[94] (94) Σιτοῦνται δὲ καὶ σχῖνον τὴν περιπεφυκυῖαν τοῖς δένδροις καὶ
κιττὸν ἄγριον τὸν ἐφέρποντα τοῖς φυτοῖς καὶ φοινίκων ἁπαλὰς καὶ νεαρὰς κόμας καὶ φυτῶν ὅρπηκας καὶ πτόρθους τοὺς ὑγροτέρους. ἐσθίουσι δὲ μικροῦ καὶ ὅσα ἄνθρωπος.

[95] (95) Αὐτῶν δὲ τὰ μὲν κρέα ἐδώδιμα οὐκ ἔστιν, ὅτι μὴ ἡ προβοσκὶς καὶ τὰ χείλη τοῦ στόματος καὶ τῶν κεράτων ὁ μυελός. τὸ δὲ στέαρ τοῖς
ἰοβόλοις ἔχθιστον· εἰ γάρ τις χρίσαιτο ἢ θυμιάσαιτο αὐτοῦ, ἀποδιδράσκει πορρωτάτω.

[96] (96) Ἐσθίειν δέ φησιν Ἀριστοτέλης τὸν ἐλέφαντα μεδίμνους μακεδονικοὺς ἐννέα, ἀλφίτων δὲ ἐπὶ τούτοις ἕξ, εἰ δὲ δοίης, καὶ ἑπτὰ καὶ χιλόν, φύλλα καὶ κλάδους ἁπαλούς. πίνειν δὲ αὐτοὺς ὁ αὐτὸς λέγει καὶ μετρητὰς
Λακεδαιμονίους δεκατέσσαρας, καὶ πάλιν τῆς δείλης ἐπιπίνειν ὀκτώ. βιοῦν δὲ τὸν ἐλέφαντα ἔτη διακόσιά φασι· προϊέναι δὲ ἔστιν οὓς καὶ εἰς τρεῖς ἑκατοντάδας.

[97] (97) Ποταμὸν δὲ ἐλέφαντες διαβαίνοντες, εἰ καλύπτοιντο ὑπὸ τοῦ ῥεύματος, ἀνέχουσι τὰς προβοσκίδας ὑπὲρ τὸ ὕδωρ· τὰ δὲ ἀρτιγενῆ πωλία
ὑπὲρ τῶν ὀδόντων ἢ κεράτων φέρουσιν αἱ μητέρες.

[98] (98) Ὅταν δὲ ὑπερβῆναι τάφρον μὴ δύνανται, εἷς ὁ μέγιστος ἑαυτὸν εἰς αὐτὴν ἐμβάλλει, καὶ πλάγιος ἵσταται, καὶ γεφυροῖ τὸ κενόν, καὶ κατ᾿ αὐτοῦ βαίνοντες ἀποδιδράσκουσιν. ἀνέλκουσι δὲ καὶ ἐκεῖνον οὕτως. ἄνωθέν τις τὸν πόδα προτείνει καὶ ἐκείνῳ παρέχει περιπλέξαι τὴν προβοσκίδα· f. 345v
οἱ δὲ ἄλλοι φρύγανα ἐμβάλλουσι καὶ ξύλα, ὧν ἐπιβαίνων ἀνασπᾶται ῥᾳδίως.

⁶⁸⁶⁹

[99] (99) Πληγεὶς δὲ ὑπὸ βέλους, ἐλαίας πάσσων ἄνθος ἢ αὐτὸ ἔλαιον, ὁλόκληρος γίνεται. καὶ τῶν τετρωμένων δὲ τοὺς ἀτρώτους πεφεισμένως ἐξαιρεῖν ἀκούω καὶ ξυστὰ καὶ ἀκόντια ὥσπερ χειρουργίας ἐπιστήμονας.

[100] (100) Ἀποτρέπονται δὲ τὴν ἐν Ἰνδοῖς ἄρουραν τὴν κεκλημένην Φαλάκραν
καὶ οὐκ ἐσθίουσι. τὸ δὲ αἴτιον τοῦ ὀνόματος· ὁ γὰρ γευσάμενος τῆς ἐνταῦθα γενομένης πόας καὶ τὰς τρίχας ἀποβάλλει καὶ τὰ κέρατα.

[101] (101) Ὅταν μέντοι ὑπὸ Ἰνδῶν ἀναγκάζωνται αὐτόρριζα δένδρα ἐκσπάσαι, οὐ πρότερον ἐπιχειροῦσι πρὶν διασεῖσαι, εἰ ἄρα ἀνατραπῆναι οἷόν τ᾿ ἐστὶν ἢ μή.

[102] (102) τῇ προβοσκίδι δὲ ἑαυτοὺς ἐπινύττοντες εἰς τὸν ἀγῶνα ἐξάπτουσι.

[103] (103) κἂν τραυματισθῇ ἐλέφας ἐν πολέμῳ ἢ ἐν θήρᾳ, τὴν ἐν ποσὶ κόνιν ἀνελόμενοι καὶ πόαν, βοῇ σφετέρᾳ κινύρονται καὶ ποτνιῶνται, εἰς τὸν οὐρανὸν βλέποντες καὶ τῷ τραύματι ἐπιβάλλοντες, ὥσπερ θεὸν ἐπιμαρτυρόμενοι, ὅτι ἐκνόμως ὑπομένουσιν.

[104] (104) Ἐλέφας δὲ ἐλέφαντι περιτυχλν νεκρῷ, τῇ προβοσκίδι γῆν ἀμησάμενος ἐπιβάλλει αὐτῷ ὡς ὁσίαν τινὰ ἀπόρρητον. ἔστι δὲ ὅτε καὶ κλάδον ἐπιβάλλει αὐτῷ.

[105] (105) Τὸν ἥλιον δὲ ἀνίσχοντα προσκυνοῦσιν ἐλέφαντες τὰς προβοσκίδας ὡς χεῖρας ἀνατείνοντες.

[106] (106) Ὀρρωδεῖ δὲ ὁ ἐλέφας κεράστην κριὸν καὶ χοίρου βοήν.

[107] (107) Τοὺς δὲ ὗς εἴτε μυσάττονται εἴτε καὶ δεδίασιν, ἀποστρέφονται γοῦν.

[108] (108) φασὶ δὲ τὸ ζῷον ὀστοῦν ἔχειν προσπεφυκὸς ἐν τῇ καρδίᾳ.

[109] (109) Τρία δὲ ταῦτα ἐκ βραχίστων μέγιστα ζῷα γίνεται, τῶν μὲν ἑνὸς ἐνόδρων ὁ κροκόδειλος, τῶν δὲ ὑποπτέρων ἡ στρουθὸς ἡ μεγάλη,
τῶν γε μὴν τετραπόδων ὁ ἐλέφας.

[110] (110) Περὶ μὲν τῆς ἐλεφάντων σοφίας εἶπον ἀλλαχόθι, καὶ μέντοι καὶ περὶ τῆς θήρας αὐτῶν. καὶ ταῦτα εἶπον ὀλίγα ἐκ πολλῶν ὧν ἔφασαν ⁷⁰⁷¹ ἄλλοι. τὸ δὲ νῦν ἔχον ἔθηκα ἐρεῖν περί τε εὐμουσίας αὐτῶν καὶ εὐπειθείας καὶ τῆς ἐς τὰ μαθήματα εὐκολίας, χαλεπὰ ὁμοίως ὄντα καὶ ἀνθρώπῳ τυχεῖν αὐτῶν, μή τι γοῦν τοσούτῳ θηρίῳ καὶ οὕτω τέως ἀγριωτάτῳ γενέσθαι. ⁷² χορείαν γὰρ καὶ ὀρχηστικὴν καὶ βαίνειν πρὸς ῥυθμὸν καὶ αὐλουμένους
ἀκούειν καὶ συνιέναι ἤχων διαφορὰς ἢ βραδύνειν ἐνδιδόντων ἢ ταχύνειν παρορμώντων, μαθὼν οἶδεν ἐλέφας, καὶ ἀκριβοῖ καὶ οὐ σφάλλεται. οὕτως ἄρα ἡ φύσις μεγέθει μὲν αὐτὸν μέγιστον εἰργάσατο, μαθήσει δὲ πραότατον ἀπέφηνε καὶ εὐάγωγον. εἰ μὲν οὖν ἔμελλον τὴν ἐν Ἰνδοῖς αὐτῶν εὐπείθειαν καὶ εὐμαθίαν ἢ τὴν ἐν Αἰθιοπίᾳ ἢ τὴν ἐν Λιβύῃ γράφειν, ἴσως
καὶ μῦθον ἐδόκουν τινὰ συμπλάσας κομπάζειν, εἶτα ἐπὶ φήμῃ τοῦ θηρίου τῆς φύσεως καταψεύδεσθαι· ὅπερ ἐχρῆν δρᾶν φιλοσοφοῦντα ἄνδρα ἥκιστα καὶ ἀληθείας ἐραστὴν διάπυρον. ἃ δὲ αὐτὸς εἶδον καὶ ἅτινα πρότερον ἐν τῇ Ῥώμῃ πραχθέντα ἀνέγραψαν ἄλλοι προειλόμην εἰπεῖν, ἐπιδραμὼν ὀλίγα ἐκ πολλῶν, οὐχ ἥκιστα καὶ ἐντεῦθεν ἀποδεικνὺς τὴν τῶν ζῴων ἰδιότητα.

ἡμερωθὲν ἐλέφας πραότατόν ἐστι καὶ ἄγεται ῥᾷστα εἰς ὅ τις θέλει. καὶ τά γε πρεσβύτατα τιμῶν τὸν χρόνον ἐρῶ πρῶτον. θέας ἐπετέλει Ῥωμαίοις ὁ Καῖσαρ Γερμανικός· εἴη δ᾿ ἂν ἀδελφιδοῦς Τιβερίου οὗτος. οὐκοῦν ἐγένοντο μὲν καὶ ἄρρενες ἐν τῇ Ῥώμῃ τέλειοι πλείους καὶ θήλειαι, εἶτα ἐξ αὐτῶν ἐτέχθησαν αὐθιγενεῖς. καὶ ὅτε τὰ κῶλα ὑπήρξαντο πήγνυσθαι,
σοφὸς ἀνὴρ ὁμιλεῖν τοιούτοις θηρίοις ἐπώλευσεν αὐτούς, δαιμονίᾳ τινὶ καὶ ἐκπληκτικῇ διδασκαλίᾳ μεταχειρισάμενος. προσῆγε δὲ αὐτοὺς ἄρα ἡσυχῇ τήν γε πρώτην καὶ πράως τοῖς διδάγμασι, δελέατα ἄττα ἐπάγων καὶ τροφὰς ἡδίστας καὶ πεποικιλμένας εἰς τὸ ἀγωγόν τε καὶ ἐφολκόν, ὡς εἴ τι μὲν ἧν ἀγριότητος, τοῦτο ἐκβαλεῖν, ἀπαυτομολῆσαι δὲ πρὸς τὸ ἥμερον καὶ ἁμωσγέπως
ἀνθρώπειον. καὶ ἧν γε τὰ μαθήματα καὶ αὐλῶν ἀκούοντας μὴ ἐκμαίνεσθαι καὶ τυμπάνων ἀράβου κροτοῦντος μὴ ταράσσεσθαι καὶ κηλεῖσθαι σύριγγι, φέρειν δὲ καὶ ἤχους ἐμμελεῖς καὶ ποδῶν ἐμβαινόντων ψόφον καὶ ᾠδὴν συμμιγῆ. ἐξεπονήθησαν δὲ καὶ ἀνθρώπων πλῆθος μὴ δεδιέναι.

[111] (111) Οἱ Ἰνδοὶ τέλειον μὲν ἐλέφαντα συλλαβεῖν ῥᾳδίως ἀδυνατοῦσιν ⁷³⁷⁴ (οὔτε γὰρ τοσαῦτα δράσουσιν οὔτε τοσοίδε παρέσονται), | εἰς δὲ τὰ ἕλη ⁷⁵ φοιτῶντες τὰ γειτνιῶντα τῷ ποταμῷ, εἶτα μέντοι λαμβάνουσιν αὐτῶν τὰ βρέφη. ἀσπάζεται γὰρ ὁ ἐλέφας τὰ ἔνδροσα χωρία καὶ μαλακά, καὶ φιλεῖ τὸ ὕδωρ, καὶ ἐν τοῖσδε τοῖς ἤθεσι διαιτᾶσθαι ἐθέλει, καὶ ὡς ἂν εἴποις
ἕλειός ἐστι. λαβόντες οὖν ἁπαλὰ καὶ εὐπειθῆ τρέφουσι κολακείᾳ τε τῇ κατὰ γαστέρα καὶ θεραπείᾳ τῇ περὶ τὸ σῶμα καὶ φωνῇ θεραπευτικῇ· συνιᾶσι γὰρ ἐλέφαντες καὶ γλώττης ἀνθρωπίνης τῆς ἐπιχωρίου καὶ συνελόντι εἰπεῖν ὡς παῖδας αὐτοὺς ἐκτρέφουσι καὶ κομιδὴν προσάγουσιν αὐτοῖς καὶ παιδεύματα ποικίλα· οἱ δὲ πείθονται.

[112] (112) Ἐλέφας, οἱ μὲν αὐτοῦ προκύπτειν χαυλιόδοντάς φασιν, οἱ δὲ κέρατα. ἔχει δὲ καὶ καθ᾿ ἕκαστον πόδα δακτύλους πέντε, ὑποφαίνοντας μὲν τὰς ἐκφύσεις, οὐ μὴν διεστῶτας. ταῦτά τοι καὶ νηκτικός ἐστιν ἥκιστα. σκέλη δὲ τὰ πρόσθια τῶν κατόπιν βραχύτερά ἐστι· μαζοὶ δὲ αὐτῷ πρὸς ταῖς μασχάλαις εἰσί· μυκτῆρα δὲ κέκτηται χειρὸς παγχρηστότερον καὶ
γλῶτταν βραχεῖαν· χολὴν δὲ αὐτὸν ἔχειν οὐ κατὰ τὸ ἧπαρ, ἀλλὰ πρὸς τῷ στέρνῳ φασί. κύειν δὲ πυνθάνομαι δύο ἐτῶν τὸν ἐλέφαντα. οἱ δὲ οὐ τοσοῦτον χρόνον, ἀλλὰ ὀκτωκαίδεκα μηνῶν ὁμολογοῦσιν. ἀποτίκτει δὲ ἰσήλικα τὸ μέγεθος μόσχῳ ἐνιαυσιαίῳ, σπᾷ δὲ τῆς θηλῆς τῷ στόματι. ἐνθουσιῶν δὲ εἰς μίξιν οἴστρῳ τε φλεγόμενος ἐμπίπτει τοίχῳ καὶ ἀνατρέπει,
καὶ φοίνικας κλίνει, τὸ μέτωπον προσαράττων κατὰ τοὺς κριούς. πίνει δὲ ὕδωρ οὐ διειδές, οὐδὲ καθαρόν, ἀλλ᾿ ὅταν ὑποθολώσῃ τε καὶ ὑποταράξῃ. καθεύδει γε μὴν ὀρθοστάδην· κατακλιθῆναι γὰρ καὶ ἐξαναστῆναι ἐργῶδες αὐτῷ. ἀκμὴ δὲ ἐλέφαντος ἑξήκοντα χρόνων γεγονέναι. κρυμῷ δὲ ὁμιλεῖν ἥκιστός ἐστι. διατείνει δὲ τὸν βίον καὶ εἰς διπλῆν ἑκατοντάδα.

[113] (113) Ἐν Ἰνδοῖς, ὡς ἀκούω, ἐλέφας καὶ δράκων ἐστὶν ἔχθιστα. οὐκοῦν οἱ μὲν ἐλέφαντες, ἀποσπῶντες τῶν δένδρων τοὺς κλάδους, ἐκείνους νέμονται. ὅπερ οὖν εἰδότες οἱ δράκοντες ἐπ᾿ αὐτὰ μὲν ἕρπουσι, τὸ δὲ ἥμισυ σφῶν αὐτῶν τὸ οὐραῖον τῶν δένδρων περιβάλλουσι | τῇ κόμῃ, τὸ ⁷⁶ δὲ ἐς τὴν κεφαλὴν προϊὸν ἥμισυ μεθῆκαν καλωδίου δίκην ἀπηρτημένον.
καὶ ὁ μὲν προσῆλθεν δρέψασθαι τῶν ἀκρεμόνων ὁ ἐλέφας, ὁ δὲ δράκων ⁷⁷⁷⁸ ἐμπηδᾷ τοῖς ὀφθαλμοῖς καὶ ἐξορύττει, εἶτα τῷ τραχήλῳ περιερπύσας, τείνων τῷ οὐραίῳ μέρει καὶ σφίγγων θἀτέρῳ ἀπάγχει τὸ θηρίον ἀήθει βρόχῳ καὶ καινῷ.

[114] (114) Σοφὸν ἐλέφαντος ἔργον εἰ παραλείποιμι, φήσει μέ τις ἀγνοήσαντα
οὐκ εἰπεῖν. ἔστι δὲ ἀκοῆς ἄξιον, καὶ διὰ ταῦτα ἀκούσωμεν αὐτοῦ. ὁ τῆς τούτου κομιδῆς ἐγχειρισθεὶς τὴν φροντίδα, τῶν μὲν κριθῶν ὑφῄρει, λίθους δὲ ὑποτάττων ἐκείνῳ μὲν ἄβρωτον τὸ πλεῖστον εἰργάζετο, ἀπέσωζε δὲ τὸν ὄγκον τοῦ μέτρου πρὸς τὸν ἐπισκοποῦντα ἀμφοῖν δεσπότην. καὶ τέως διελάνθανεν. οὐκοῦν ὁ ἐλέφας ἀθάρην ἰδὼν ἕψοντα τὸν ἐπίβουλόν οἱ,
τῆς ἄμμου τῆς ἐν ποσὶ τῇ προβοσκίδι χύδην ἀναλαβὼν ἐνέβαλεν εἰς τὴν χύτραν καὶ ἠμύνατο ἀνθ᾿ ὧν ἔπαθε δι᾿ ὧν ἐποίησεν εὐμηχάνως.

[115] (115) Στρατεύονται δὲ ἄρα οἱ Λίβυες οὐ μόνον ἐπὶ τοὺς γείτονας, ἵνα αὐτῶν πλέον ἔχωσιν, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τοὺς ἐλέφαντας. καὶ ἴσασί γε ἐκεῖνοι τῆς ὁδοῦ τῆς ἐπ᾿ αὐτοὺς τὴν ὑπόθεσιν οὐδὲν ἕτερον εἶναι ἢ τοὺς ὀδόντας.
οἱ τοίνυν πηρωθέντες τὸν ἕτερον ἐπὶ μετώπου ἑστᾶσι, τῶν λοιπῶν προβαλλομένων αὐτούς, ἵνα οἱ μὲν ὑποδέχωνται τὴν πρώτην ὁρμήν, οἱ δὲ ἀμύνωσιν ἀκεραίῳ τῇ τῶν ὀδόντων ῥώμῃ καὶ ἰσοπαλεῖ, ἴσως δὲ τῶν Ἰνδῶν καὶ καταφιλοσοφοῦντες καὶ ἐπιδεικνόντες αὐτοῖς ὅτι ἄρα οὐχ ὑπὲρ μεγάλου τοῦ ἄθλου κινδυνεύοντες ἥκουσι. χρῶνται δὲ ἄρα τῷ μὲν τῶν ὀδόντων ὡς ὅπλῳ, καὶ
τεθηγμένον αὐτὸν φυλάττουσι, τῷ δὲ ὡς σμινύῃ· καὶ γὰρ ἐν αὐτῷ ῥίζας ὀρύττουσι καὶ δένδρα ἐκμοχλεύοντες ὑποκλίνουσιν.

[116] (116) Ὅταν ὑπὸ θηρατῶν ὡς ἐν πολέμῳ στρατιῶται τραπῶσιν οἱ ἐλέφαντες καὶ εἰς φυγὴν ὁρμήσωσιν οὐ φεύγουσι διῃρημένοι οὐδὲ καθ᾿ ἕνα, ἀλλὰ κοινῇ, καὶ πιέζουσιν ἀλλήλους τῶν συννόμων ἐχόμενοι. καὶ κύκλῳ
μὲν οἱ νέοι, ὡς εἰπεῖν, τὸ μαχιμώτατον, ἐν μέσῳ δὲ | οἱ γεγηρακότες ⁷⁹ καὶ αἱ μητέρες, ὑπὸ ταύταις δὲ τὰ πωλία, ἑκάστη τὸ ἴδιον ἀποκρύπτουσα. καὶ ὁρῶνταί γε οἵδε οἱ μικροὶ σπανιώτατα. ἀθρόους δὲ αὐτοὺς ἐὰν θεάσωνται καὶ λέοντες, ἢ φεύγουσι προτροπάδην ἢ ἄλλος ἄλλῃ κατέπτηξαν ὡς νεβροί, τοὺς ἐλέφαντας οἱ τέως φοβεροὶ καὶ ἐκπληκτικοὶ καταδείσαντες. οὐκ ⁸⁰⁸¹ ἀνθίσταται δὲ τοῖς διώκουσιν ἐλέφας, εἰ μή ποτε ἄρα ὑπὲρ τῶν τέκνων καὶ τῶν νοσούντων. ἐνταῦθα δὲ ἄμαχός ἐστι.

[117] (117) Πώρου τοῦ Ἰνδῶν βασιλέως ὁ ἐλέφας ἐν τῇ πρὸς Ἀλέξανδρον μάχῃ τετρωμένου πολλὰ ἡσυχῆ καὶ μετὰ φειδοῦς τῇ προβοσκίδι ἐξήρει τὰ
ἀκόντια, καὶ μέντοι καὶ αὐτὸς τετρωμένος πολλὰ οὐ πρότερον εἶξε, πρὶν ἢ συνιέναι, ὅτι ἄρα ὁ δεσπότης αὐτῷ ὅτι διὰ τὴν ῥοὴν τοῦ αἵματος τὴν πολλὴν παρεῖται καὶ ἐκθνήσκει. οὐκοῦν ἑαυτὸν ὑπέκλινε, καὶ ὀκλάσας ἔμεινεν, ἵνα μὴ ἄνωθεν πεσὼν ὁ Πῶρος εἶτα μέντοι κακωθῇ τὸ σῶμα ἐπὶ μᾶλλον.

[118] (118) Πύρρῳ τῷ Ἠπειρώτῃ ἦν ἐλέφας, ὅσπερ οὖν τὸν ἑαυτοῦ πωλευτὴν οὕτως ἠγάπησεν, ὡς ἀποθανόντος ἐν Ἄργει τοῦ Πύρρου, ἐκπεσόντος δὲ τοῦ ἐλαύνοντος, οὐ πρότερον ὑπέμεινεν ἀτρεμῆσαι καὶ ἡσυχάσαι πρὶν ἢ ἀνασώσασθαι τοῦτον αὐτὸν ἐκ τῶν πολεμίων καὶ ἐς τὸ φίλιον μεταγαγεῖν.

[119] (119) Πυνθάνομαι δὲ ἐν τῇ Ἀντιόχου πόλει τῇ Σύρων γενέσθαι
πρᾶον ἐλέφαντα, ἰόντα τε αὐτὸν ἐπὶ τὰς νομὰς στεφανόπωλιν γυναῖκα ὁρᾶν ἡδέως, καὶ προσεστάναι αὐτῇ καὶ τῇ προβοσκίδι τὸ πρόσωπον τῆς ἀνθρώπου καθαίρειν. δέλεαρ δὲ ἄρα ἐκείνη καθίει τοῦ φίλτρου αὐτῷ στέφανον ἀεὶ τὸν ἐκ τῆς τέχνης, τὸν καθ᾿ ὥραν πλεκόμενον. καὶ τῷ μὲν ὁσημέραι λαμβάνειν ἔργον ἦν, τῇ δὲ διδόναι. χρόνῳ δὲ ὕστερον ἡ μὲν ἄνθρωπος
τὸν βίον κατέστρεψεν, ὁ δὲ ἐλέφας τῆς συνηθείας διαμαρτάνων καὶ οὐχ ὁρῶν ἣν ἐπόθει γυναῖκα, ὥσπερ οὖν ἐραστὴς ἐρωμένης ἀποτυχὼν ἐξηγριώθη· καὶ ὅς τέως πραότατος ἧν εἰς θυμὸν ἐξήφθη ὥσπερ οὖν καὶ τῶν ἀνθρώπων οἱ ἄγαν ὑπὸ τῆς λύπης ἐπικλυσθέντες ἔκφρονες γίνονται.

[120] (120) Οὐκ ἄν ποτε ῥᾳδίως ἐνέδρα ποτὲ τοὺς ἐλέφαντας λάθοι. ὅταν
οὖν γένωνται τῆς τάφρου πλησίον ἢν εἰώθασιν | ὑπορύττειν οἱ θηρῶντες ⁸² αὐτούς, εἴτε ἐννοίᾳ τινὶ φυσικῇ εἴτε μαντικῇ ναὶ μὰ Δία ἀπορρήτῳ τοῦ μὲν περαιτέρω χωρεῖν ἀναστέλλονται, ἑαυτοὺς 〈δὲ〉 ἐπιστρέψαντες εἶτα μέντοι ὡς ἐν πολέμῳ ἀνθίστανται μάλα καρτερῶς, καὶ ἀνατρέψαι πειρῶνται τοὺς θηρευτὰς καὶ δι᾿ αὐτῶν ὠσάμενοι φυγῇ πορίσασθαι τὴν σωτηρίαν, κρείττους
γενόμενοι τῶν ἀντιπολεμίων. γίνεται τοίνυν ἐνταῦθα τοῦ καιροῦ μάχη χαρτερὰ ⁸³⁸⁴ καρτερὰ καὶ φόνος καὶ τῶν καὶ τῶν. ὁ μέντοι τρόπος τῆς μάχης τοιόσδε· οἱ μὲν ἄνθρωποι δόρατα ἰσχυρὰ λόγχας ἀφιᾶσι στοχαζόμενοι αὐτῶν, οἱ δὲ ἐλέφαντες τὸν παραπεσόντα ἁρπάζουσι, καὶ τῇ γῇ προσαράξαντες πατοῦντές τε καὶ τοῖς κέρασι τιτρώσκοντες οἰκτίστῳ περιβάλλουσι τῷ τέλει καὶ ἀλγεινοτάτῳ.
ἐπίασι δὲ οἱ θῆρες ὑπὸ τοῦ θυμοῦ τὰ ὧτα ἐκπεταννύντες ὡς ἱστία δίκην τῶν στρουθῶν τῶν μεγάλων, αἵπερ οὖν τὰς πτέρυγας ἁπλώσασαι ἢ φεύγουσιν ἢ ἑστᾶσιν. ἐπισιμώσαντες δὲ καὶ τὴν προβοσκίδα οἱ ἐλέφαντες καὶ ὑπὸ τοῖς κέρασι πτύξαντες ὥσπερ οὖν νεὼς ἔμβολον σὺν πολλῷ τῷ ῥοθίῳ φερομένης ἐμπεσόντες τε ῥύμῃ σφοδροτάτῃ πολλοὺς ἀνατρέπουσι
βοῶντες διάτορόν τε καὶ ὀξὺ δίκην σάλπιγγος. πατουμένων δὲ τῶν ἁλισκομένων καὶ ἀλοωμένων τοῖς γόνασιν, ἄραβος πολὺς τῶν ὀστέων συντριβομένων ἀκούεται καὶ πόρρωθεν, τὰ πρόσωπα δὲ ἐκθλιβομένων τῶν ὀφθαλμῶν καὶ τῆς ῥινὸς συνθλωμένης καὶ ῥηγνυμένου τοῦ μετώπου τὸ ἐναργὲς τοῦ εἴδους ἀπόλλυσι, καὶ ἀγνῶτες γίνονται πολλάκις καὶ τοῖς ἐγγυτάτω προσήκουσι.
σώζονται δὲ παραδόξως ἄλλοι τὸν τρόπον τοῦτον. συνείληπται μὲν ὁ θηρατής, ὑφ᾿ ὁρμῆς δὲ τὸ θηρίον ὑπερῆλθεν αὐτόν, καὶ τὰ γόνατα εἰς τὴν γῆν ἐπήρεισε, καὶ προσκατέπηξε τὰ κέρατα εἰς θάμνον ἢ εἰς ῥίζαν ἢ εἰς ἄλλο τι τοιοῦτον, καὶ ἔχεται, καὶ μόγις ἀνασπᾷ καὶ ἐξαίρει. ἐν δὲ τῷ τέως διεκδὺς ὁ κυνηγέτης ἀπαλλάττεται. οὐκοῦν ἐν τῇ τοιαύτῃ μάχῃ πολλάκις
μὲν κρατοῦσιν οἱ ἐλέφαντες, πολλάκις δὲ καὶ ἡττῶνται δείματα ἐξ ἐπιβουλῆς καὶ δέα ποικίλα ἐπαγόντων. καὶ γὰρ σάλπιγγες ᾄδουσι, καὶ δοῦπόν τε καὶ κτύπον ἐργάζονται καὶ πρὸς τὰς ἀσπίδας | ἀράττοντες τὰ δόρατα καὶ πῦρ ⁸⁵ τὸ μέν τι ἐπὶ τῆς γῆς ἐξάπτοντες τὸ δὲ ὑψοῦ μετέωρον αἴροντες, καὶ ἄλλο σφενδονῶντες καὶ δαλοὺς διαπύρους ἀκοντίζοντες καὶ δᾷδας μακρὰς πυρὸς
ἐνακμάζοντος τοῖς θηρίοις κατὰ προσώπου βιαίως ἐπισείοντες. ἅπερ οὖν τὰ θηρία δεδιότα καὶ σκοπούμενα ὠθεῖται ἔστιν ὅτε καὶ ἐκνικᾶται ἐκπεσεῖν εἰς τὴν τάφρον ἥν τέως ἐφυλάττοντο.

[121] (121) Ἐλέφαντι ἡμέρῳ πωλευτής τις ἧν καὶ εἶχε γυναῖκα ἀφηλικεστέραν μέν, πλουσίαν δέ. οὐκοῦν ἑτέρας ἐρῶν καὶ τὰ τῆς συνοικούσης
σπεύδων ἐκείνης γίνεσθαι, ταύτην μὲν ἀποπνίγει καὶ τῆς τοῦ ἐλέφαντος ⁸⁶⁸⁷ φάτνης κατορύττει πλησίον ὁ ἀθεσμόβουλος ἄνθρωπος, ἄγεται μὴν τὴν ἄλλην. ἐνταῦθα οὖν ὁ ἐλέφας τῇ προβοσκίδι λαβόμενος τὴν νεωστὶ ἀφιγμένην ἄγει τῆς νεκρᾶς πλησίον, καὶ τοῖς κέρασιν ἀνορύξας καὶ γυμνώσας τὸ σῶμα, ἃ εἰπεῖν οὐκ ἐδύνατο, ταῦτα ἐπιδεικνύει δι᾿ αὐτῶν τῶν
ἔργων, τὴν γυναῖκα τὸν τρόπον τοῦ γήμαντος αὐτὴν ἐκδιδάσκων ὁ μισοπόνηρος ἐλέφας.

[122] (122) Εὐθηρίας γενομένης καὶ τῶν ἐλεφάντων ἑαλωκότων οἷα δρῶσιν εἰς τὸ πραῧναι αὐτοὺς καὶ ἡμερῶσαι εἰπεῖν ἄξιον. πρῶτον μὲν εἰς ὕλην τινὰ ὀλίγον ἀφεστῶσαν τῆς τάφρου ἐν ᾗ ἐθήρασαν ἄγουσιν αὐτοὺς δεδεμενους,
πολλοῖς διαλαβόντες σχοίνοις καὶ μήτε προθεῖν ἐπιτρέποντες μήτ᾿ αὖ πάλιν ἀφίστασθαι καὶ ἀποσπᾶν εἰς τοὐπίσω. εἶτα ἕκαστον ἐξάψαντες μεγίστου δένδρου διάστημα μεμετρημένον, ὡς μήτε εἰς τὸ ἔμπροσθεν ἐπιπηδᾶν ἔχειν μήτε ἐπὶ πολὺ πάλιν ἀναχωρεῖν τοῦ σκιρτᾶν καὶ ὑβρίζειν ἐξουσίᾳ ἢ ἀτροφίᾳ τε καὶ λιμῷ τὴν ἄγαν ἰσχὺν καὶ ῥώμην καθαιροῦσι, καὶ μέντοι
καὶ τὸν θυμὸν αὐτῶν καὶ τῆς ψυχῆς τὸ ἄτρεπτον ἡσυχῇ καταμαραίνουσιν, ὡς ἐκείνους μὲν λήθην ἴσχειν τῆς τέως ἀμάχου ἀγριότητος, παραλύεσθαι δὲ τοῦ πρόσθεν θυμοῦ. προσιέναι τε τοὺς τούτων πωλευτὰς καὶ ἐκ χειρὸς ὀρέγειν τροφήν, τοὺς δὲ ὑπὸ τῆς χρείας ἀναγκαζομένους λαμβάνειν καὶ μὴ κακουργεῖν, βλέπειν τε ἤδη πρᾷόν τε καὶ κεκμηκός. οἱ δὲ ἄγαν
αὐτῶν ἰσχυροὶ καὶ | τέλειοι ἀπορρήξαντες τὰ δεσμὰ καὶ ταῖς ἀκμαῖς τῶν ⁸⁸ κεράτων καὶ ταῖς προβοσκίσιν ἀνασπῶντες τὰ δένδρα, τὰ δὲ καὶ κατέαξαν ὑπὸ ῥύμης καὶ ἐμπεσόντες εἰς αὐτά, μόλις καὶ ὀψὲ τοῦ χρόνου τὰ μὲν λιμῷ, τὰ δὲ γλυκείᾳ τροφῇ, τὰ δὲ κέντροις ἡμερώθησαν. τροφὴ δὲ ἡμερουμένοις τοῖσδε τοῖς ζῴοις ἄρτοι τε οἱ μέγιστοι καὶ κριθαὶ καὶ ἰσχάδες
καὶ ἀσταφίδες καὶ κρόμμυα καὶ σκόροδα καὶ μέλι χύδην σχίνου τε καὶ φοίνικος καὶ κιττοῦ φάκελοι καὶ πᾶν ὅσον ἐδωδίμου ὕλης καὶ ἐκείνοις συντρόφου καὶ ἐκ τούτου τοι καὶ φίλης.

[123] (123) Ἀποσπώμενοι τῆς συνήθους γῆς οἱ ἐλέφαντες, καὶ ἐὰν ἡμερωθῶσι τὰ μὲν πρῶτα τοῖς δεσμοῖς καὶ τῷ λιμῷ, τὰ δὲ ἐπὶ τούτοις ταῖς
τροφαῖς καὶ τῷ ποικίλῳ αὐτῶν, ὅμως τὸ φίλτρον τῆς θρεψαμένης χώρας ⁸⁹⁹⁰ οὐκ ἂν αὐτοῖς ποτε ἐξίτηλον γένοιτο. οἱ πλεῖστοι γοῦν ὑπὸ τῆς λύπης διαφθείρονται, ἤδη δέ τινες καὶ κλαίοντες ἀστακτὶ καὶ ἀμέτροις τοῖς δάκρυσιν ἐπηρώθησαν τὴν ὄψιν. εἰσάγονται δὲ εἰς τὰς ναῦς διὰ γεφύρας, παῤ ἑκάτερα αὐτῆς κλάδων τεθηλότων καὶ κομώντων μεμιγμένων καὶ ὕλης ἄλλης
διατεινομένης εἰς ἀπάτην τῶν θηρίων, εἰ γὰρ ταῦτα ὁρῷεν οἱ ἐλέφαντες, ἔτι καὶ τότε διὰ τῆς γῆς ἰέναι σφᾶς αὐτοὺς δοκοῦσιν, οὐδὲ ἐπιτρέπει ταῦτα ὁρᾶσθαι τὴν θάλασσαν. βραχέα δέ ἐστι καὶ ἀγχιβαθῆ τὰ πρὸ τῆς χώρας, ἐξ ἧς ἀνάγκη πλεῖν αὐτούς, καὶ αἱ ναῦς ἀφεστᾶσιν αἱ φορτίδες· καὶ διὰ ταῦτα τῆς γεφύρας δεῖ καὶ τῆς μηχανῆς τε καὶ ἐπιβουλῆς
τῆς διὰ τῶν κλάδων καὶ τῆς ὕλης τῆς προειρημένης.

[124] (124) Διάφορα μὲν καὶ ποικίλα τῆς τῶν ἐλεφάντων ἰδιότητος ἄνω μοι λέλεκται· νῦν δὲ εἰρήσεται καὶ ὅτι καὶ μνήμην ἀγαθόν ἐστι τὸ ζῷον τοῦτο, καὶ ἐντολὰς φυλάξαι οἶδε καὶ μὴ ψεύδεσθαι τὴν τῶν παρακαταθεμένων ὁτιοῦν αὐτῷ προσδοκίαν τε καὶ ἐλπίδα. ὅτε γοῦν Ἀντίγονος ἐπολιόρκει
| Μεγαρέας, ἑνὶ τῶν ἐλεφάντων τῶν πολεμικῶν συνετρέφετο καὶ. ⁹¹ θῆλυς, ὄνομα Νίκαια. ταύτῃ τοίνυν ἡ τοῦ τρέφοντος αὐτὸν γυνὴ παιδίον ἔτυχε τεκοῦσα πρὸ ἡμερῶν τριάκοντα καὶ παρακατέθετο φωνῇ τᾖ Ἰνδῶν, ἧς ἀκούουσιν ἐλέφαντες. ὁ δὲ καὶ ἐφίλει τὸ παιδίον καὶ ἐφύλαττε, καὶ κειμένου πλησίον ἥδετο, καὶ κνυζομένου παρέβλεπε, καὶ καθεύδοντος τῇ
προβοσκίδι τὰς μυίας ἀνεσόβει καλάμου κλαδὶ τοῦ παραβαλλομένου εἰς τροφήν· εἴ γε μὴν παρῆν τὸ βρέφος, τότε καὶ τροφὴν ἀνεστέλλετο. οὐκοῦν ἔδει μὲν τὴν τρέφουσαν αὐτὸ ἐμπλῆσαι μὲν τοῦ γάλακτος, παραθεῖναι δὲ τῷ κηδεμόνι, ἢ πάντως ἀγανακτῶν ἡ Νίκαια ἧν δῆλος καὶ τεθυμωμένος καί τι καὶ δρασείων τῶν δεινῶν. πολλάκις δὲ καὶ ἀνακλαύσαντος αὐτοῦ,
εἶτα τὴν σκάφην ᾗ ἐνέκειτο διέσεισε, παραμυθούμενος τῷ σεισμῷ τὸ βρέφος, οἷα δή που καὶ φιλοῦσι καὶ αἱ τροφοὶ καὶ τῆθαι δρᾶν ποιῶν ὡς ἄνθρωπος ὁ ἐλέφας.

[125] (125) Μοιχευομένην τὴν τοῦ πωλεύσαντος αὐτὸν καὶ τρέφοντος ⁹²⁹³ ναῖκα ἐπ᾿ αὐτοφώρῳ καταλαβών, δι᾿ ἀμφοτέρων θάτερον πείρας τοῖν κεράτοιν ἀπέκτεινε καὶ τὸν μοιχὸν καὶ τὴν μοιχευομένην καὶ εἴασε κεῖσθαι κατὰ τῶν στρωμάτων τῶν ὑβρισμένων καὶ τῆς εὐνῆς τῆς πεπατημένης, ὡς ἐλθόντα τὸν πωλευτὴν καταγνῶναι καὶ τὸ ἀδίκημα καὶ τὸν τιμωρήσαντα αὐτῷ
γνωρίσαι. καὶ τοῦτο μὲν Ἰνδικὸν τὸ ἔργον, ἐκεῖθεν δὲ ἐξεφοίτησε δεῦρο· ἀκούω δὲ καὶ ἐπὶ Τόπου Ῥωμαίων βασιλεύοντος, ἀνδρὸς καλοῦ καὶ ἀγαθοῦ, ἐν τῇ Ῥώμῃ ταὐτὸ γεγονέναι. προστιθέασι δὲ ὅτι ἄρα ὁ ἐνταῦθα ἐλέφας ἀπέκτεινε μὲν ἀμφοτέρους καὶ ἐν ἱματίῳ κατεκάλυψε, καὶ ἐλθόντι τῷ τροφεῖ ἀποβαλὼν τὸ ἱμάτιον κειμένους ἀλλήλων πλησίον ἀπέδειξε καὶ τὸ κέρας δέ,
ᾧπερ οὖν διέπειρεν αὐτούς, καὶ τοῦτο ᾑμαγμένον ἑωρᾶτο.

[126] (126) Τῶν τεθηραμένων ἐλεφάντων ἰῶνται τὰ τραύματα οἱ Ἰνδοὶ τὸν τρόπον τοῦτον. καταιονοῦσι μὲν αὐτὰ ὕδατι χλιαρῷ, | ὥσπερ οὖν τὸ τοῦ. ⁹⁴ Εὐρυπύλου παρὰ τῷ καλῷ Ὁμήρῳ ὁ Πάτροκλος· εἶτα μέντοι διαχρίουσι τῷ βουτύρῳ αὐτά. ἐὰν δὲ βαθέα, τὴν φλεγμονὴν πραΰνουσιν ὕεια κρέα,
θερμὰ μέν, ἔναιμα δὲ ἔτι προσφέροντες καὶ ἐντιθέντες. τοὺς δὲ ὀφθαλμοὺς θεραπεύουσιν αὐτῶν βόειον γάλα ἀλεαίνοντες, εἶτα αὐτοῖς ἐγχέοντες, οἱ δὲ ἀνοίγουσι τὰ βλέφαρα, 〈καὶ〉 ὠφελούμενοι ἥδονταί τε καὶ αἰσθάνονται, ὥσπερ ἄνθρωποι. καὶ εἰς τοσοῦτον ἐπικλύζουσιν εἰς ὅσον ἂν ἀποπαύσωνται λημῶντες. μαρτύριον δὲ τοῦ παύσασθαι τὴν ὀφθαλμίαν τοῦτό ἐστι. τὰ δὲ
νοσήματα ὅσα αὐτοῖς προσπίπτει ἄλλως, ὁ μέλας οἶνος αὐτοῖς ἐστιν ἄκος. εἰ δὲ μὴ γένοιτο ἐξάντης τοῦ κακοῦ τῷ φαρμάκῳ τούτῳ, ἄσωστά οἵ ἐστιν.

[127] (127) Ἐλέφαντι μὲν ἀγελαίῳ δὲ εἰθισμένω γε μὴν ὕδωρ πόμα ἐστί· τῷ δὲ εἰς πόλεμον ἀθλοῦντι οἶνος μέν, οὐ μὴν ὁ τῶν ἀμπέλων, ἐπεὶ τὸν μὲν ἐξ ὀρύζης χειρουργοῦσι, τὸν δὲ ἐκ καλάμου. προΐασι δὲ καὶ
ἄνθη σφίσιν ἀθροίσοντες· εἰσὶ γὰρ ἐρασταὶ εὐωδίας, καὶ ἄγονταί γε ἐπὶ τοὺς λειμῶνας καὶ ὀσμῇ πωλευθησόμενοι τῇ ἡδίστῃ. καὶ ὁ μὲν ἐκλέγει κρίνας τῇ ὀσφρήσει τὸ ἄνθος, τάλαρον δὲ ἔχων ὁ πωλευτὴς τρυγῶντος καὶ ἐμβάλλοντος ὑπέχει. εἶτα ὅταν ἐμπλήσῃ τοῦτον, ὥσπερ οὖν ὀπώρας ⁹⁵⁹⁶ μενος λοῦται, καὶ ἥδεται τῷ λουτρῷ κατὰ τοὺς τῶν ἀνθρώπων ἁβροτέρους. εἶτα ἐπανελθὼν τὰ ἄνθη ποθεῖ, καὶ βοᾷ βραδύνοντος, καὶ οὐχ αἱρεῖται τροφὴν πρὶν ἢ κομίσῃ τίς οἱ ὅσα ἐτρύγησεν. εἶτα μέντοι τῇ προβοσκίδι ἀναιρούμενος ἐκ τοῦ ταλάρου τῆς φάτνης καταπάττει τὰ χείλη, ἥδυσμα
τοῦτό γε τῇ τροφῇ διὰ τῆς εὐοσμίας ἐπινοῶν, ὡς εἰπεῖν. κατασπείρει δὲ καὶ τοῦ χώρου ἔνθα αὐλίζεται τῶν ἀνθέων πολλά, ἡδυσμένον αἱρεῖσθαι γλιχόμενος ὕπνον. Ἰνδοὶ δὲ ἐλέφαντες ἧσαν ἄρα πηχῶν ἐννέα τὸ ὕψος, πέντε δὲ τὸ εὖρος. μέγιστοι δὲ ἄρα τῶν ἐκεῖθεν ἐλεφάντων οἱ καλούμενοι Πραίσιοι, δεύτεροι δὲ ἂν αὐτῶν τάττοιντο οἱ Ταξίλαι.

[128] (128) | Τὸν Ἰνδῶν βασιλέα προϊόντα ἐπὶ δίκας προσκυνεῖ ὁ ἐλέφας ⁹⁷ πρῶτος, δεδιδαγμένος τοῦτο, καὶ μάλα γε δρῶν μνημόνως τε καὶ εὐπειθῶς αὐτό. παρέστηκε δὲ καὶ ἐκεῖνος, ὅσπερ οὖν ἐνδίδωσίν οἱ τοῦ παιδεύματος τὴν ὑπόμνησιν τῇ ἐκ τῆς ἅρπης κρούσει καὶ φωνῇ τινι ἐπιχωρίῳ, ἦσπερ οὖν ἐλέφαντες ἐπαΐειν εἰλήχασι φύσει τινὶ ἀπορρήτῳ καὶ μάλα γε ἰδίᾳ
τούτου τοῦ ζῴου. καὶ μέντοι γε καὶ κίνησίν τινα ὑποκινεῖται πολεμικήν, οἷον ἐνδεικνύμενος ὅτι καὶ τοῦτο τὸ μάθημα ἀποσώζει. τέσσαρες δὲ καὶ εἴκοσι τῷ βασιλεῖ φρουροὶ παραμένουσιν ἐλέφαντες ἐκ διαδοχῆς, ὥσπερ οὖν οἱ φύλακες οἱ λαμπροί, καὶ αὐτοῖς παίδευμα τὴν φρουρὰν οὐ κατανυστάζειν· διδάσκονται γὰρ σοφίᾳ τινὶ Ἰνδικῇ καὶ τοῦτο. καὶ λέγει μὲν ὁ Ἑκαταῖος ὁ
Μιλήσιος Ἀμφιάρεων τὸν Οἰκλέους κατακοιμίσαι τὴν φυλακὴν καὶ ὀλίγου παθεῖν ὅσα λέγει. οὗτοι δὲ ἄρα ἄγρυπνοι καὶ ὕπνῳ μὴ ἡττώμενοι, πιστότατοι τῶν ἐκεῖ φυλάκων μετά γε τοὺς ἀνθρώπους εἰσίν.

[129] (129) Ἐλέφας ὁ θῆλυς· τιμιώτερα εἶναι τὰ τούτου κέρατα οἱ σοφοὶ ταῦτα ὑμνοῦσι, καὶ ἐκεῖνά γε ἡμᾶς διδάσκουσιν. ἐν τῇ Μαυρουσίᾳ γῇ οἱ
ἐλέφαντες, δεκάτῳ ἔτει πάντως αὐτοῖς τὰ κέρατα ἐκπεσεῖν σπεύδει, ὥσπερ οὖν καὶ τῶν ἐλάφων, ἀλλὰ τούτων ἀνὰ πᾶν ἔτος. οἱ τοίνυν ἐλέφαντες οἵδε γῆν πεδιάδα καὶ ἔνδροσον προαιροῦνται τῆς ἄλλης, καὶ ἐπερείδουσιν ⁹⁸⁹⁹ εἰς αὐτὴν ὀκλὰξ ἐπικύψαντες, ἐκδῦναι αὐτῶν δεινῶς σφριγῶντες. τοσοῦτον δὲ ἄρα ἐπωθοῦσιν, ὡς καὶ τέως αὐτὰ ἀποκρύψαι· εἶτα μέντοι ὑποψήσαντες τοῖς ποσὶ λεῖον τὸν χῶρον ἀπέφηναν τὸν φρουροῦντα τὸ θησαύρισμα αὐτοῖς. γονιμωτάτη δὲ ἄρα ἡ γῆ οὖσα εἶτα ἤκιστα τὴν πόαν φύει καὶ ἀφανίζει
τὴν ὄψιν τοῦ γεγενημένου τοῖς ὁδῷ χρωμένοις. οἱ δὲ καὶ ταῦτα ἀνιχνεύοντες τὰ φώρια καί τινα σοφίαν τῆς ἐκείνων ἐπιβουλῆς | ἔχοντες, ἐν ἀσκοῖς. ¹⁰⁰ αἰγείοις ὕδωρ κομίζουσιν· εἶτα αὐτοὶ διασπείρουσι πεπληρωμένους ἄλλος ἀλλαχόσε, καὶ αὐτοὶ καταμένουσι. καὶ καθεύδει τις, καὶ ἄλλος ὑποπίνει, καί πού τις καὶ μεταξὺ ἐπιρροφῶν τῆς κύλικος ὑπαναμέλπει καὶ μέμνηται
διὰ τοῦ μέλους ἧς ἐρᾷ. εἰ δὲ καὶ νέον ὡρικὸν ὑποπειρᾷ παρόντα τις καὶ αὐτὸν τῆς ἰχνεύσεως κοινωνόν, οὐκ ἂν θαυμάσαιμι· εἰσὶ γὰρ Μαυρούσιου καὶ καλοὶ καὶ μεγάλοι, καὶ ἀνδρικὸν ὁρῶσι, καὶ ἔργων ἔχονται θηρατικῶν, καὶ μέντοι καὶ πολλὰ ἀναφλέγουσι μειράκια ἔτι καὶ τηλικοίδε ὄντες. οὐκοῦν οἷς τὰ κέρατα εἴη κατορωρυγμένα πλησίον ἐκεῖνα, τὰ δὲ ἴυγγί τινι ἀπορρήτῳ
καὶ θαυμαστῇ δὲ τὸ ὕδωρ ἐκεῖνο ἐκ τῶν ἀσκῶν ἕλκει, καὶ ἀποδείκνυσι κενοὺς αὐτούς. ἐνταῦθα τοίνυν σμινύαις τε καὶ μακέλλαις διασκάπτουσι τὸν χῶρον, καὶ ἔχουσι τὸ θήραμα ῥινηλατήσαντες ἄνευ κυνῶν. ἐὰν δὲ ἔμπλεῳ μένωσιν οἱ ἀσκοὶ οὗπερ οὖν καὶ κατέθεσαν αὐτοὺς οἱ τῶν κεράτων τῶνδε θηραταί, οἱ δὲ ἀπίασιν ἐπ’ ἄλλην θηρείαν, καὶ μέντοι καὶ ἀσκοὺς καὶ ὕδωρ
ἐπάγονται πάλιν, θήρατρα τῆς ἄγρας τῆς προειρημένης.

[130] (130) Ἡ μέντοι νῆσος ἡ μεγάλη ἢν καλοῦσιν Ταπροβάνην ἔχει φοινικῶνας μὲν θαυμαστῶς πεφυτευμένους εἰς στοῖχον, ὥσπερ οὖν ἐν τοῖς ἁβροῖς τῶν παραδείσων οἱ τούτων μελεδωνοὶ φυτεύουσι τὰ δένδρα τὰ σκιαδηφόρα. ἔχει δὲ καὶ νομὰς ἐλεφάντων πολλῶν καὶ μεγίστων. καὶ οἵ δέ γε νησιῶται
ἐλέφαντες τῶν ἠπειρωτῶν ἀλκιμώτεροί τε τὴν ῥώμην καὶ μείζους ἰδεῖν εἰσι, καὶ θυμοσοφώτεροι δὲ πάντα πάντη κρίνοιντο ἄν. κομίζουσί τε αὐτοὺς εἰς τὴν ἀντιπέρας ἤπειρον ναῦς μεγάλας τεκτηνάμενοι (ἔχει γὰρ δήπου καὶ δάση ἡ νῆσος), πιπράσκουσί τε διαπλεύσαντες τῷ βασιλεῖ τῷ ἐν Καλίγγαις. ¹⁰¹¹⁰² διὰ μέγεθος δὲ ἄρα τῆς νήσου οὐδὲ ἴσασιν οἱ τὰ μέσα αὐτῆς οἰκοῦντες τὴν θάλασσαν, ἀλλὰ ἠπειρώτην μὲν βίον τρίβουσι, τὴν περιερχομένην δὲ αὐτοὺς καὶ κυκλουμένην πυνθάνονται θάλασσαν· οἱ δὲ τῇ θαλάττῃ πρόσοικοι τῆς μὲν ἄγρας τῆς τῶν ἐλεφάντων ἀμαθῶς ἔχουσιν, ἀκοῇ δὲ αὐτὴν ἴσασι μόνῃ.

[131] (131) Τί βούλεται ἡ προνομαία τῶν | ἐλεφάντων; ὅτι μέγα τὸ ¹⁰³ ζῷον, καὶ τῶν χερσαίων τὸ μέγιστον, εἰς τὴν τῶν ἐντυγχανόντων ἔκπληξιν παραχθέν, πολύσαρκον ἐχρῆν εἶναι καὶ συμπεφορημένον τὸ σῶμα. τούτῳ εἰ μέγας καὶ ἀναλογῶν τοῖς ποσὶν ὁ τράχηλος προσετέθη, δυσμεταχείριστος ἂν ἦν, τῷ ὑπερβάλλοντι βάρει καταρρέπων ἀεὶ πρὸς τὰ κάτω. νῦν δὲ ἡ
μὲν κεφαλὴ δι᾿ ὀλίγων τῶν τοῦ αὐχένος σπονδύλων πρὸς τὴν ῥάχιν συνάπτεται· ἔχει δὲ τὴν προνομαίαν, τὴν τοῦ τραχήλου χρείαν ἀποπληροῦσαν, δι’ ἧς καὶ τὴν τροφὴν προσάγεται καὶ τὸ ποτὸν ἀνιμᾶται. ἀλλὰ καὶ ἀδιάρθρωτοι αὐτῶν οἱ πόδες, οἱονεὶ κίονες ἐρρωμένοι τὸ βάρος ὑποστηρίζουσιν. εἰ γὰρ χαῦνα αὐτῶν καὶ δίυγρα ὑπετέθη τὰ κῶλα, συνεχεῖς ἂν ἐγίνοντο
τῶν ἄρθρων αἱ ἐκτροπαί, συνοκλάζοντος καὶ διανισταμένου κουφίζειν τὸ βάρος μὴ ἐξαρκοῦντα. νῦν δὲ βραχὺς ἀστράγαλος ὑπόκειται τῷ ποδὶ τοῦ ἐλέφαντος, οὔτε μέντοι εἰς ἀγκύλην οὔτε εἰς γόνυ διήρθρωται. οὐ γὰρ ἂν
ὑπήνεγκε τὸ τῶν ἄρθρων ὀλισθηρὸν τὴν πολυσαρκίαν τοῦ ζῴου, πολλὴν αὐτῷ περικεχυμένην καὶ περιτρέμουσαν. ὅθεν χρεία γέγονε τοῦ μυκτῆρος
ἐκείνου μέχρι ποδῶν καθειμένου. οὐχ ὁρᾷς ἐν τοῖς πολέμοις ὅτι οἱονεὶ πύργοι τινὲς ἔμψυχοι τῆς φάλαγγος προηγοῦνται; ἢ βουνοί τινες σάρκινοι καὶ ἀνυπόστατον ἔχοντες τὴν ὁρμὴν τῶν ἐναντίων τὸν συνασπισμὸν διακόπτουσιν; οἷς εἰ μὴ ἦν ἀναλογοῦντα τὰ κάτω, πρὸς οὐδένα ἂν χρόνον τὸ ζῷον διήρκεσε. νῦν δὲ ἤδη τινὲς ἱστοροῦσι καὶ τριακόσια ἔτη καὶ πλείω
τούτων βιοῦν τὸν ἐλέφαντα. διὰ τοῦτο συμπεπηγὼς καὶ οὐ διηρθρωμένος τὰ κῶλα. τὴν δὲ τροφήν, ὥσπερ ἔφαμεν, ἡ προνομαία χαμόθεν ἐπὶ τὸ ὕψος διακομίζει, ὀφιώδης τις οὗσα καὶ ὑγροτέρα τὴν φύσιν.

[132] (132) Ὅτι ἡ τῶν Ἰνδῶν γῆ τοὺς ἐλέφαντας ἔχει τοὺς μεγίστους καὶ ὑπερφυεστάτους, ὡς ἐκ τῶν ὀδόντων δῆλον τῶν ἐκεῖθεν κομιζομένων, καὶ
δὴ καὶ τοὺς ταυρελέφαντας λεγομένους. ἔστι δὲ τὰ μὲν ἄλλα πάντα βοῦς μέγιστος, τὴν δὲ βύρσαν καὶ τὸ χρῶμα ἐλέφαντος ἔχει καὶ σχεδὸν εἰπεῖν ¹⁰⁴¹⁰⁵ καὶ τὸ μέγεθος· | αὐτὸ γὰρ εἰς Ῥωμαίους κομισθὲν τὸ ζῷον θεασάμενος ¹⁰⁶ γράφω.

[133] (133) Ὁ λέων ἐστὶ μὲν καρχαρόδους καὶ πολυσχιδής, βαδίζει δὲ κατὰ σκέλος καθάπερ ἡ κάμηλος, λέγω ἀκολουθεῖν τῷ ἐμπροσθίῳ σκέλει
τὸ ὀπίσθιον· τὰ γὰρ ἄλλα τετράποδα κατὰ διάμετρον πορεύεται χιάζοντα τοῖς σκέλεσιν.

[134] (134) ἔχει δὲ τὸ τοῦ αὐχένος ὀστοῦν ὁ λέων ἕν, ἀλλ᾿ οὐκ ἐκ πολλῶν σπονδύλων συγκείμενον.

[135] (135) κοπτομένων δὲ τῶν ὀστέων αὐτοῦ πῦρ ἔξεισι καθάπερ ἐκ τῶν λίθων. ἔχει δὲ τὰ ὀστᾶ ὡς ὅτι μάλιστα ἀμύελα καὶ μικρὰς ὀπὰς ἔχοντα.

[136] (136) ἔστι δὲ καὶ ὀπισθουρητικὸν
καθάπερ κάμηλος, καὶ γενόμενος ἑξαμηνιαῖος αἴρων τὸ σκέλος οὐρεῖ καθάπερ καὶ οἱ κύνες.

[137] (137) ἡ δὲ θήλεια ὑπὸ μικρὸν καθημένη οὐρεῖ· ἔχει δὲ καὶ μαστοὺς δύο ἐν τῇ γαστρί.

[138] (138) ἀνατμηθεὶς δὲ ὀσμὴν ἔχει βαρεῖαν, ὥστε μὴ ὑποφέρειν, τὰ δὲ ἐντόσθια ὅμοια κυνί, κοιλίαν δὲ μόνην ὁμοίαν ἔχει ὑΐ.

[139] (139) ἔχει δὲ ὁ μὲν ἄρρην χαίτας, ἡ δὲ ¹⁰⁷¹⁰⁸ θήλεια ψιλή ἐστι. βάλλει δὲ καὶ τῶν ὀδόντων τοὺς κυνόδοντας λεγομένους, δύο ἄνωθεν καὶ κάτωθεν δύο.

[140] (140) ὀχεύει δὲ 〈ὁ ἄρρην〉 καὶ ὀχεύεται ἡ θήλεια πᾶσαν ὥραν καθάπερ ὁ ἄνθρωπος, καὶ ἄρχεται βαίνειν ὅταν γένηται διμηνιαῖος. ὀχεύει δὲ συγκαθισάσης τῆς θηλείας· ἐπιβαίνει γάρ.

[141] (141) κύει δὲ δύο μῆνας. τίκτει δὲ τὸν ὅλον βίον αὐτῆς ἡ λέαινα πεντάκις, καὶ τὸ μὲν πρῶτον πέντε σκυμνία, εἶτα τέσσαρα, ἐχομένως τρία, εἶτα δύο, ἐπὶ πᾶσιν ἕν, καὶ οὐκέτι συλλαμβάνει.

[142] (142) ἔστι δὲ τὰ τικτόμενα μιχρὰ καὶ τυφλὰ καθάπερ κυνός, ὥστε μόλις μετὰ δίμηνον βαδίζειν.

[143] (143) ὁ δὲ λεγόμενος μῦθος ὅτι ἐκβάλλει τὰς μήτρας τεκοῦσα τῶν εἰκῇ πεπιστευμένων.

[144] (144) ἔστι δὲ ὁ λέων τὸ ἦθος λιμμώττων μὲν χαλεπός, βεβρωκὼς δὲ πραὺς καὶ φιλοπαίγμων, καὶ οὔτε ὑπερόπτης οὔτε τῶν συνήθων ἀδικητικός. συσχεθεὶς δὲ τῇ θηρείᾳ ὑπὸ πολλῶν, οὐδέποτε φεύγει, οὐδὲ τὰ ὀπίσθια διδοῖ· ὑποβαίνει δὲ κατὰ σκέλος βρυχώμενος, καὶ τῷ μὲν βάλλοντι προσέρχεται, τῷ δὲ μὴ οὐ πρόσεισι. διώκων δὲ ἔχει δρόμημα | σύντονον ¹⁰⁹
καθάπερ καὶ οἱ κύνες. συνεγγίζων δὲ τῷ διωκομένῳ καὶ ἐπιρρίπτει ἑαυτόν, ¹¹⁰¹¹¹ ἵνα ταχύτερον ἐπιτύχῃ. πρὸς δὲ τὰς πόλεις ἔρχονται οἱ λέοντες ὅταν γένωνται γέροντες, ἵνα τοὺς ἀνθρώπους διώκωσιν, ἀδυνατοῦντες θηρεύειν. λέγεται δὲ κατ᾿ αὐτοῦ ὡς ὅτι μάλιστα τὸ πῦρ φοβούμενος φεύγει.

[145] (145) ἔστι δὲ τῶν λεόντων γένη δύο, ὧν ὁ μὲν στρογγυλώτερος καὶ οὐλοτριχώτερος
δειλός ἐστιν, ὁ δὲ μακρὸς καὶ εὔθριξ ἀνδρεῖος.

[146] (146) τῶν δὲ δηχθέντων ὑπὸ λέοντος οἱ ἐπίδεσμοι πλυνόμενοι οὐδέποτε ἀνιᾶσι τὸν ἰχῶρα.

[147] (147) ἔστι δὲ καὶ τῶν ἀνόσων ζῴων ὁ λέων.

[148] (148) χρᾶται δὲ τῇ βρώσει λάβρως ὥστε ὅλα καταπίνειν μέλη· εἶτα διὰ τὴν λαβρότητα ἔστιν ὅτε μὴ φαγὼν διαλείπει ἡμέρας τρεῖς. ἔστι δὲ καὶ τῶν ὀλιγοποτούντων·
διὸ καὶ τὸ περίττωμα προΐεται διὰ τρίτης ἡμέρας ἐσφαιρωμένον· προίεται δὲ καὶ φῦσαν δριμεῖαν καὶ οὖρον ὀσμὴν ἔχον σαπράν.

[149] (149) γίνονται δὲ οἱ πλεῖστοι τῶν λεόντων μεταξὺ τοῦ Νέσου καὶ Ἀχελῴου ποταμοῦ.

[150] (150) βιοῖ δὲ ὅσα καὶ ὁ κύων ζῶν ἔτη δεκαοκτώ.

[151] (151) Ὁ λέων ἐκπεπταμένοις μόνος τίκτεται τοῖς ὀφθαλμοῖς. καὶ
καθεύδων κινεῖ τὴν οὐρὰν καὶ ἀνεῳγμένους ἔχει τοὺς ὀφθαλμούς. ἔστι δὲ ῥωμαλέος καὶ συνετός. τὰ οὖν ἡμίβρωτα κρέα οὐ φυλάττει, ἀλλὰ τοῦ ἄσθματος περιχανὼν ἐμπιμπλᾷ, τὰ δὲ ἄλλα ζῷα ἥκοντα καὶ αἰσθανόμενα οὀ τολμᾷ προσάψασθαι. διὸ εἰ μὴ εὐθηρία γένοιτο αὐτῷ, ὡς ἐπὶ οἰκεῖον θησαύρισμα παραγίνεται. ὅταν δὲ ὑπερπλησθῇ, κενοῖ ἑαυτὸν ἀσιτίᾳ· ἀλλὰ
καὶ πίθηκον φαγὼν κενοῦται τὴν γαστέρα ταῖς ἐκείνου λαπάξας σαρξί.

[152] (152) Γηράσας δὲ λέων οἶδεν ἀδυνάτως ἔχειν πρὸς θήρας, οἱ δὲ σκύμνοι αὐτοῦ ἀγρεύοντες διδόασιν αὐτῷ φαγεῖν. ὁ δὲ σαίνει καὶ τῇ γλώσσῃ καὶ τοῖς ποσίν, ὥσπερ ἐπαινῶν τὴν θήραν αὐτῶν.

¹¹²

[153] (153) Καμήλου δὲ κρέα ἥδεται λέων ἐσθίων μᾶλλον τῶν ἄλλων· κἄν ποτε κάμηλον θεάσηται, ἐπ᾿ αὐτὴν πηδᾷ ἐπιθυμίᾳ βρώσεως.

[154] (154) ἔστι δὲ καὶ δίκαιος ὁ λέων. διὸ τῷ ἐπιόντι ἀνθίσταται, τοῦ παρατρέχοντος ἀφίσταται, τὸν δὲ βαλόντα μέν, μὴ τυχόντα δὲ φοβεῖ μέν, οὐ λυπεῖ δέ.

[155] (155) Φοβεῖται δὲ λέων πῦρ τε καὶ τὸν ἀλεκτρυόνα|, καθάπερ καὶ ¹¹³ βασιλίσκος.

[156] (156) Λέοντες δὲ ἐν Ἰνδοῖς οὐ γίνονται μέγιστοι. εἰσὶ δὲ θηριωδέστατοι, ἡμεροῦνται δὲ ταχέως. ἡμερωθεὶς δὲ λέων τῷ τροφεῖ χαρίζεται, καὶ ἐπὶ θήραν ἐλάφων καὶ ὄνων καὶ βοῶν ἀγρίων ὡς κύνας φέρουσιν αὐτούς.
εἰσὶ γὰρ καὶ ῥινηλατεῖν ἀγαθοί.

[157] (157) Ἐπεγείρει δὲ ἑαυτὸν ὁ λέων τῇ ἀλκαίᾳ μαστίζων καὶ ἐλινύειν οὐκ ἐπιτρέπων.

[158] (158) Βαδίζων δὲ οὐ κατ᾿ εὐθὺ πρόεισιν, ἀλλ᾿ ἐπάνεισι, καὶ πάλιν πρόσω ἔρχεται τοὔμπαλιν, ἀφανίζων τὰ ἴχνη διὰ τοὺς θηρατάς.

[159] (159) Ἐν δὲ τῇ Ἐλυμαίᾳ χώρᾳ λέοντές εἰσι τιθασοί, καὶ τοὺς παριόντας σαίνουσι καὶ ἀσπάζονται.

[160] (160) Ἡ δὲ Πελοπόννησος λεόντων ἄγονός ἐστιν.

[161] (161) Ἐν μέντοι τοῖς καρπίμοις χωρίοις λέων ἐπιδημῶν αὐχμὸν δηλοῖ.

[162] (162) Λεοντοφόνου δὲ φαγὼν ὁ λέων ἀποτέθνηκεν.

[163] (163) Μαυρουσίῳ δὲ ἀνδρὶ ὁ λέων καὶ ὁδοῦ κοινωνεῖ καὶ πίνει τῆς αὐτῆς πηγῆς ὕδωρ. ἀκούω δὲ ὅτι καὶ εἰς τὰς οἰκίας τῶν Μαυρουσίων οἱ λέοντες φοιτῶσιν, ὅταν αὐτοῖς ἀπαντήσῃ ἀθηρία καὶ λιμὸς αὐτοὺς ἰσχυρῶς περιλάβῃ. καὶ ἐὰν μὲν παρῇ ἁνήρ, ἀνείργει τὸν λέοντα καὶ ἀναστέλλει διώκων ἀνὰ κράτος· ἐὰν δὲ ὁ μὲν ἀπῇ, μόνη δὲ ἡ γυνὴ καταλειφθῇ,
λόγοις αὐτὸν ἐντρεπτικοῖς ἴσχει τοῦ πρόσω καὶ ῥυθμίζει, σωφρονίζουσα αὐτὸν καὶ λαλεῖ μὴ φλεγμαίνειν ὑπὸ τοῦ λιμοῦ. ἐπαΐει δὲ ἄρα ὁ λέων φωνῆς Μαυρουσίας, καὶ ὁ νοῦς τῆς ἐπιπλήξεως τῇ γυναικὶ τῆς πρὸς τὸ θηρίον τοιόσδε ἐστίν, ὡς ἐκεῖνοι λέγουσιν· “σὺ δὲ οὐκ αἰδῇ λέων ὢν ὁ τῶν ζῴων βασιλεὺς ἐπὶ τὴν ἐμὴν καλύβην ἰών, καὶ γυναικὸς δεόμενος ἵνα
τραφῇς, καὶ δίκην ἀνθρώπου λελωβημένου τὸ σῶμα εἰς χεῖρας γυναικείας ¹¹⁴¹¹⁵ ἀποβλέπεις, ἵνα οἴ κτῳ καὶ ἐλέῳ τύ χῃς ὧν δέῃ; ὃν· δέον εἰς ὀρείας ὁρμῆσαι διατριβὰς ἐπί τε ἐλάφους καὶ βουβαλίδας καὶ τὰ λοιπὰ ὅσα λεόντων δεῖ πνον ἔνδοξον. κυνιδίου δὲ ἀθλίου φύσει προσεοικὼς ἀγ απᾷς παρατραφῆναι”. καὶ ἡ μὲν ἐπᾴδει τοιαῦτα· ὁ δὲ ὥσπερ οὖν πληγεὶς τὴν
ψυχὴν καὶ ὑποπλησθεὶς αἰδοῦς ἡσυχῇ καί κάτω βλέπων ἀπαλλάττεται ἡττηθεὶς τῷ δικαίῳ. οἱ δὲ ἵπποι καὶ οἱ κ ύνες διὰ τὴν συντροφίαν ἀπειλούντων ἀνθρώπων συνιᾶσι καὶ καταπτήσσουσι, καὶ Μαυρουσίου ς οὐκ ἂν θαυμάσαιμι λεόντων ὄντας συντρόφους καὶ ὁμοτρόφους αὐτοῖς | ὑπ᾿ ¹¹⁶ αὐτῶν ἐκείνων ἀκούεσθαι. τοῖς γάρ τοι βρέφεσι τοῖς ἑαυτῶν μαρτυροῦσιν
ὅτι τοὺς σκύμνους τῶν λεόντων τῆς ἴσης τε καὶ ὁμοίας διαίτης ἀξιοῦσι καὶ κοίτης μιᾶς καὶ στέγης μιᾶς· καὶ ἐκ τούτων καὶ φωνῆς τῆς προειρημένης ἀκούειν τοὺς θῆρας, οὐδὲν οὔτε ἄπιστον οὔτε παράδοξον.

[164] (164) Λέγει Εὔδημος ἐν Παγγαίῳ τῷ Θρᾳκίῳ κοίτῃ λέοντος ἐρήμῳ φυλακῆς ἐπιστᾶσαν ἄρκτον σκύμνους τοῦ λέοντος διαφθεῖραι διὰ τὸ μικρούς
τε εἶναι ἔτι καὶ ἀμῦναί σφισιν ἀδυνάτους. ἐπεὶ δὲ ἀφίκετο ἔκ τινος ἄγρας ὅ τε πατὴρ καὶ ἡ μήτηρ, καὶ εἶδον τοὺς παῖδας πεφονευμένους ἐν τῇ κοίτῃ, οἶα εἰκὸς ἤλγουν καὶ ἐπὶ τὴν ἄρκτον ἵεντο· ἡ δὲ δείσασα ἐπί τι δένδρον ποδῶν εἶχεν ἀνέθει, καὶ καθῆστο τὴν ἐπιβουλὴν τὴν ἐξ ἐκείνων ἐκκλῖναι πειρωμένη. ὡς δὲ ἐδόκουν τοῦ τιμωρήσασθαι τὴν λυμεῶνα ἥκειν δεῦρο,
ἡ μὲν λέαινα οὐ λείπει τὴν φυλακήν, ἀλλ᾿ ὑπὸ τῷ πρέμνῳ καθῆστο ἐλλοχῶσα καὶ ὕφαιμον ἄνω βλέπουσα, ὁ δὲ λέων, οἶα ἀδημονῶν καὶ ἀλύων ὑπὸ τοῦ ἄχους ὡς ἄνθρωπος, εἶτα ἐν τοῖς ὄρεσιν ἠλᾶτο, καὶ ἀνδρὶ ὑλουργῷ περιτυγχάνει· ὁ δὲ ἔδεισε καὶ ἀφίησι τὸν πέλεκυν, τὸ δὲ θηρίον ὁ λέων ἔσαινέ τε καὶ ἑαυτὸν ἀνατείνας ἠσπάζετο, ὡς οἰός τε ἦν, καὶ τῇ γλώττῃ
τὸ πρόσωπον ἐφαίδρυνεν αὐτῷ. καὶ ἐκεῖνος ὑπεθάρρησεν, ὅ τε λέων περιβαλών οἱ τὴν οὐρὰν ἦγεν αὐτόν, καὶ ἀφιέντα τὸν πέλεκυν οὐκ εἴα, ἀλλὰ ἐσήμαινε τῷ ποδὶ ἀνελέσθαι. ὡς δὲ οὐ συνίει, ὁ δὲ τῷ στόματι ἐλάβετο, καὶ ὤρεφέν οἱ, καὶ εἴπετο ἐκεῖνος, ἄγει τε αὐτὸν ἐπὶ τὸ αὔλιον. καὶ ἡ ¹¹⁷¹¹⁸ λέαινα εἰδε καὶ αὐτὴ προσελθοῦσα ἐπέσαινε, καὶ ἑώρα οἰκτρόν, καὶ ἀνέβλεπεν εἰς τὴν ἄρκτον. συνιδὼν οὖν ὁ ἄνθρωπος καὶ συμβαλὼν ἠδικῆσθαί τι τούτους τους ἐξ ἐκείνης, ὡς εἶχε ῥώμης τε καὶ χειρῶν, ἐξέκοπτε τὸ δένδρον. καὶ τὸ μὲν ἀνετράπη, ἡ δὲ κατηνέχθη· καὶ διεσπάσαντο οἱ θῆρες αὐτήν· τόν
τε ἄνθρωπον ὁ λέων ἀπαθῆ τε καὶ ἀσινῆ πάλιν ἐπανήγαγεν εἰς τὸν χῶρον, οὗ πρότερον ἐνέτυχεν αὐτῷ, καὶ ἀπέδωκε τῇ ἐξ ἀρχῆς ὑλοτομίᾳ.

[165] (165) Λύκω συννόμω καὶ ἵππω, λέοντέ γε μὴν οὐκέτι· λέαινα γὰρ καὶ λέων οὔτε τὴν αὐτὴν ἴασιν οὔτε ἐπὶ θήρας. |

¹¹⁹

[166] (166) Τοιαῦτα ὥραν τίθεσθαι. δεῖ δὲ τὰ μὲν προσθίδια τοῦδε τοῦ
ζῴου πυρὶ ἀποκρίνεσθαι, ὕδατι μόνον τὰ κατόπιν.

[167] (167) Ὁ κόων ἐστὶ μὲν καὶ αὐτὸς καρχαρόδους καὶ πολυσχιδής, βαδίζει δὲ κατὰ διάμετρον· κρανίον δ᾿ ἔχει μονόστουν καὶ ἄρραφον, γλῶτταν δὲ ἔχει λεπτὴν καὶ μακράν.

[168] (168) διοιχθεὶς δὲ ἔχει τὴν κοιλίαν στενὴν καὶ μικράν, ἐντεροειδῆ, παρεμφερῆ τῇ τοῦ ἀνθρώπου· πνεύμονα ὀκτάλοβον·
ἴσοι τὰ μεγέθη πέντε ἐκ δεξιῶν λοβοὶ καὶ τρεῖς ἐξ ἀριστερῶν· ἧπαρ ἑξάλοβον, λευκόν· καρδίαν στρογγύλην· τὰ δ᾿ ἄλλα σπλάγχνα οὐ παρὰ μέγεθος διαφέρπμτα. φέροντα.

[169] (169) ἄρχεται δὲ ὁ μὲν ἄρρην ὀχεύειν γενόμενος ἐνιαυσιαῖος, ἡ δὲ θήλεια βαίνεται ὀκταμηνιαία. ἐπιβαίνει δὲ ὁ μὲν ἄρρην πᾶσαν ὥραν, ¹²⁰¹²¹ ἡ δὲ θήλεια οὐ ?? πᾶσαν ὥραν, ἀλλὰ τὴν τῆς σκυζήσεως. ὅταν δ᾿ ἄρχηται σκυζᾶν, ἡ μὲν φύσις αὐτῇ διοιδεῖ, τὰ δὲ καταμήνια ῥεῖ ἐπὶ ἑπτὰ ἡμέρας. εἶτα μετὰ ταύτας ἄλλας ἑπτὰ σκυζᾷ. λέγεται δὲ ὡς πολυδρομήσαντες οἱ κύνες πολὺ μᾶλλον ὀχευτικώτεροι γίνονται.

[170] (170) κύει δὲ μῆνας δύο·
τίκτει δὲ τὰ πλεῖστα δώδεκα, καὶ τὰ μὲν πρῶτα κατὰ τὸν πατέρα ὅμοια, τὰ δὲ ὕστερα κατ᾿ αὐτήν. κατέδεται δὲ τὸ χόριον εὐθέως πρὶν ἢ τῆς γῆς θιγεῖν.

[171] (171) ὀχεύει δὲ καὶ ὀχεύεται 5 κόων ἐπὶ τὸν τοῦ ζῆν αὐτοῦ χρόνον.

[172] (172) ἄρχεται δὲ τὸ σκέλος αἴρων οὐρεῖν γενόμενος ἑξαμηνιαῖος· ἡ δὲ θήλεια διόλου καθημένη οὐρεῖ.

[173] (173) ἀποβάλλει δὲ κόων τοὺς
καλουμένους κυνόδοντας γενόμενος τετραμηνιαῖος· γηράσκων δὲ ὑπομελανοῖ τοὺς ὀδόντας καὶ ἀμβλεῖς ποιεῖ· ὅθεν καὶ διαγινώσκεται ὁ νέος παρὰ τὸν γέροντα ἐν τῷ λευκοὺς καὶ ὀξεῖς ἢ λείους καὶ ἀμβλεῖς ἔχειν τοὺς ὀδόντας.

[174] (174) εἰσὶ δὲ τῶν κυνῶν αἱ μὲν Λάκαιναι θήλειαι εὐφυέστεραι τῶν ἀρρένων κατὰ τὴν θήραν· ὀσφραντικώτεραι γάρ. τῶν δὲ Μολοττικῶν
κυνῶν ἐκ τοῦ ἐναντίου.

[175] (175) λέγεται δὲ ἐπὶ τοσοῦτον ὀσφραντικὸν τὸ ζῷον εἶναι, ὥστε καὶ κρέως ὁμογενοῦς ὀπτοῦ ἢ ἑφθοῦ παραβληθέντος μὴ ¹²²¹²³ θιγεῖν, αἰσθανόμενον.

[176] (176) λέγεται δὲ ὡς τοὺς βεβρωκότας κύνας μᾶλλον ἐκβαύζειν ἢ τοὺς μὴ βεβρωκότας.

[177] (177) κάμνουσι δὲ οἱ κύνες νοσήμασι τρισί, κυνάγχῃ, λύσσῃ, ποδάγρᾳ. τούτων δὲ ἡ μὲν λύσσα ποιεῖ μανίαν, καὶ ὅταν δάκῃ, φησί, λυσσῶσα κύων, πάντα τὰ δηχθέντα ὑπ᾿ αὐτῆς ἀποθνήσκει
πάρεξ ἀνθρώπου.

[178] (178) λέγει δὲ ἐν τῷ ἑβδόμῳ τῆς Ἰστορίας ‘ἀναιρεῖ δὲ καὶ ἡ λύσσα αὐτούς’ |, τοὺς λελυσσηκότας τῶν κυνῶν, ‘ἀποθνήσκουσι ¹²⁴ δὲ καὶ οἱ ποδαλγήσαντες αὐτῶν, ὀλίγοι δὲ σώζονται᾿. οὐχ ὑγιάζονται δὲ οὐδὲ οἱ συναγχικοὶ γενόμενοι.

[179] (179) γίνεται δὲ καὶ ψωρίασις περὶ τοὺς κύνας, καὶ τὴν μὲν ἀρχὴν οἱ κυνοτρόφοι θεραπεύουσιν,
ἐγχρονίσασα δὲ καὶ αὐτὴ δυσέφικτον. λέγεται δὲ ὡς ἑλμινθιάσασα, σῖτον φαγοῦσα ἐκτινάσσει τὰς ἕλμινθας.

[180] (180) ζῇ δὲ ὁ μὲν Λακωνικὸς ἔτη δέκα, ἡ δὲ θήλεια δώδεκα· αἱ δὲ ἄλλαι ζῶσι δεκατέσσαρα. τὸ δὲ μυθολογούμενον περὶ τοῦ τοῦ Ὀδυσσέως κυνός, ὡς εἴκοσιν ἔτη ἔζησε, τῶν εἰκῇ πεπιστευμένων ἐστίν.

[181] (181) ἀφίησι δὲ κύων τῶν ἄλλων ζῴων βραδύτερον
τὴν ψυχήν.

[182] (182) Ὁ κύων πολλὰ μὲν τίκτει σκυλάκια, τὸ δὲ πρῶτον προελθὸν τῆς ὠδῖνος ὁμοιότατόν ἐστι τοῦ πατρός. ἔοικε γὰρ ἡ φύσις προτιμᾶν τὰ κρείττονα.

[183] (183) τὰ δὲ σκυλάκια τίκτεται μὲν τυφλὰ καὶ οὐχ ὁρᾷ τῆς μητρῴας ὠδῖνος προελθόντα, καὶ τρισκαίδεκα ἡμερῶν τῶν πρώτων
κατείληπται τῷ πάθει τῷδε, εἶτα ὀξυωπέστατα γίνεται τῶν ἄλλων ζῴων ἁπάντων.

[184] (184) ἔστι δὲ πολύγονον ὥσπερ ὗς διὰ τὸ ἔχειν τὴν μήτραν τόπους δεκτικοὺς πολλούς· ὁ τοίνυν θορὸς πάντας αὐτοὺς ἐκπληροῖ. ¹²⁵¹²⁶

[185] (185) ἅπας δὲ κόων ἀγρευτικὸς λαβὼν θηρίον ἥδεται, καὶ κέχρηται τῇ ἄγρᾳ ὡς ἄθλῳ, ἐὰν αὐτῷ συγχωρήσῃ ὁ δεσπότης· εἰ δὲ μή, φυλάττει ζῶν ἔστ᾿ ἂν ὁ θηρατὴς ἀφίκηται. νεκρῷ δὲ ἐντυχὼν οὐκ ἂν ἅψαιτο, τοῖς ἀλλοτρίοις ἑαυτὸν πόνοις οὐκ ἐπιγράφων· οὐ γὰρ δεῖται κρεῶν, ἀλλὰ νίκης.

[186] (186) ὀχληθεὶς δὲ ὑπὸ νόσου κύων, οἶδε πόαν, ἧς γευσάμενος ἐμεῖ πᾶν τὸ λυποῦν μετὰ φλέγματος καὶ χολῆς, ὑποχωρεῖ τε αὐτῷ ἡ γαστήρ· καὶ μελαίνης μέντοι χολῆς ἐκκρίνει πλῆθος, ἤπερ οὖν ἐμμείνασα λύτταν ἐργάζεται.

[187] (187) καὶ ἄλλην δὲ ὁμοίως ἐσθίουσαι, τὸ μὲν ἐπιπολάζον τῆς τροφῆς ἀνεμοῦσι, τὰ δὲ περιττὰ κάτωθεν ἐκκρίνουσιν. ἔχουσι
δὲ καὶ τραυμάτων ἀντίπαλον πόαν, τοῦ σίτου δὲ τὸ καλούμενον λήιον ἐσθίουσι, ἐκκρίνουσαι ἕλμινθας. ὁ δὲ τῆς μελίας καρπὸς τοὺς μὲν ὗς ἰαίνει, αὐτῷ δὲ ἄλγημα ἰσχίου προξενεῖ. τοῦτο δὲ τὸν κύνα οὐ λέληθε, διὸ καὶ ἀφίσταται αὐτῆς πάνυ ἐγκρατῶς.

[188] (188) ἀναιδέστατον μέντοι καὶ μὴ ὑποστελλόμενον κύων καὶ μῦς.

[189] (189) λιμοῦ δὲ μέλλοντος ἐπιδημεῖν
αἰσθητικῶς ἔχουσι κύνες, ὥσπερ δὴ καὶ βόες καὶ αἶγες καὶ ὕες καὶ ὄφεις ¹²⁷ καὶ ἕτερα ζῷα. καὶ σεισμὸν δὲ καὶ λοιμὸν (προγινώσκει) καὶ ὑγείαν ἀέρος καὶ εὐφορίαν καρπῶν.

[190] (190) Ἡ δὲ Κρῆσσα κύων κούφη καὶ ἁλτικὴ καὶ ὀρειβασίαις σύντροφος· καὶ μέντοι καὶ αὐτοὶ Κρῆτες ᾄδονται τοιοῦτοι. τῶν δὲ Μολοσσῶν
οἱ κύνες θυμικώτατοι, ἐπεὶ καὶ θυμοειδέστατοι οἱ ἄνδρες. οἱ δὲ Καρμάνιοι ἀγριώτατοι, ἐπεὶ καὶ τὸ ἔθνος αὐτὸ τὴν φύσιν τοιοῦτόν ἐστιν.

[191] (191) οἱ δὲ Αἰγύπτιοι κύνες δειλότατοι. τὰ γοῦν ἐν τῷ Νείλῳ θηρία δεδιότες οὐ κύψαντες πίνουσιν, ἀλλά λάπτοντες τρέχουσι, λαθραίως τὸ πόμα ¹²⁸¹²⁹ λαμβάνοντες.

[192] (192) φασὶ δὲ τοὺς Μεμφίτας κύνας ἐς μέσον τὰς ἁρπαγὰς κατατιθεμένους ἐσθίειν κοινῇ.

[193] (193) Λακωνικαὶ δὲ κύνες ποικίλαι εἰσίν· αἱ μὲν γὰρ τῆς κούφης φορᾶς εἰσι, τοῖς λαγωοῖς ἐπιφερόμεναι καὶ τὸ ἐνθύμημα τῶν διωκομένων προφθάνουσαι οἰκείῶ νοήματι

[194] (194) αἱ δὲ Κρητικαὶ κύνες ἰχνευτικαὶ πάνυ· ἕτεραι δὲ Κρητικαὶ κύνες καὶ οἰκουροί εἰσιν.

[195] (195) αἱ δὲ Παιονικαὶ πρὸς ἐλάφους ἀγρίους ὁμόσε χωροῦσι μάλιστα καθοπλισθεῖσαι.

[196] (196) αἱ δὲ Ὑρκανοὶ κύνες λεοντόποδές εἰσιν, εὔστερνοι καὶ εὐτράχηλοι, βρυχοειδὲς ὑλακτοῦσαι καὶ πρὸς λέοντας μαχόμεναι· ἀπὸ δὲ Ἰνδῶν εἰς Ὑρκανίαν τὸ γένος ἦλθεν.

[197] (197) αἱ δὲ Μελιταῖαι κύνες πρὸς τάχος καλαί, ἐπιμελείας δὲ δεόμεναι.

[198] (198) πᾶς δὲ κύων, εἰ μὲν ὑγιαίνων δάκῃ, τραῦμα εἰργάσατο, ἐὰν δὲ λυττᾷ, διέφθειρεν, ὕδωρ τε δεδιέναι κατηνάγκασε πρῶτον, καὶ ὁ μετριάσαι δοκῶν πάλιν ἐξάπτεται εἰς τὴν ὀδύνην καὶ ὑλακτήσας ἀπέθανεν. ἀκέστρια δὲ ἀκουμένη χιτώνιον, ῥαγὲν ὑπὸ λυττῶντος κυνός, δακοῦσά πως τῷ στόματι
τὸ χιτώνιον, ἵν’ ἀποτείνῃ αὐτό, ἐλύττησε καὶ ἀπέθανεν.

[199] (199) Νικίας τις τῶν κυνηγετούντων ἀπροόπτως φερόμενος εἰς ἀνθρακευτῶν κάμινον κατηνέχθη· οἱ δὲ κύνες οἱ σὺν αὐτῷ τοῦτο ἰδόντες οὐκ ἀπέστησαν, ἀλλὰ τὰ μὲν πρῶτα κνυζώμενοι περὶ τὴν κάμινον καὶ ὠρυόμενου διέτριβον, τὰ δὲ τελευταῖα μονονουχὶ τοὺς παριόντας ἠρέμα καὶ πεφεισμένως
κατὰ τῶν ἱματίων δάκνοντες, εἶτα ἕλκοντες ἐπὶ τὸ πάθος, οἷον ἐπικούρους τῷ δεσπότῃ παρακαλοῦντες τοὺς ἀνθρώπους οἱ κύνες. καὶ γοῦν εἷς ὁρῶν τὸ γινόμενον ὑπώπτευσε τὸ συμβὰν καὶ ἠκολούθησε καὶ εὗρε τὸν Νικίαν ἐν τῇ | καμίνῳ καταφλεγέντα, ἐκ τῶν λειψάνων συμβαλῶν ¹³⁰ τὸ γενόμενον.

[200] (200) Οἱ μὲν ἄλλοι κύνες καὶ ἑλεῖν καὶ ἀνιχνεῦσαι τὰ θηρία σοφοί. οἱ δὲ Αἰγύπτιοι φυγεῖν δεινότατοι. τὰ γοῦν ἐν τῷ Νείλῳ δεδιότας ἄγει μὲν αὐτοὺς τὸ δίψος πιεῖν, ἡσυχῆ δὲ καὶ εἰς κόρον πιεῖν τὸ δέος οὐ συγχωρεῖ. καὶ διὰ τοῦτο οὐ πίνουσιν ἐπικύψαντες ὡς ἂν μή τι τῶν κάτωθεν ἀνερπύσαν εἶτα ἐξαρπάσῃ αὐτούς. οὐκοῦν τὴν μὲν ὄχθην παραθέουσι, ¹³¹¹³² λάπτουσι δὲ τῇ γλώσσῃ, ἁρπάζοντες ὡς ἂν εἴποι τις ἢ καὶ νὴ Δία κλέπτοντες τὸ πόμα.

[201] (201) Κυνῶν ἐς τοὺς τρέφοντας αὐτοὺς ἄμαχον εὔνοιαν ὁμολογεῖ καὶ ἐκεῖνο δήπου. ἔν τινι τῶν ἐμφυλίων πολέμων ἐν τῇ Ῥώμῃ Κάλβου τοῦ
Ῥωμοίου σφαγέντος οὐδεὶς μέντοι τῶν ἐχθρῶν τοῦ ἀνδρὸς ἠδυνήθη τὴν κεφαλὴν ἀποτεμεῖν, καίτοι μυρίων ἀγώνισμα τιθεμένων σφίσι καὶ καλλώπισμα τοῦτο, πρὶν ἢ τὸν παρεστῶτά οἱ κύνα ἀποκτεῖναι ὄπ’ αὐτοῦ τραφέντα καὶ μέντοι καὶ τὴν εὔνοιάν οἱ πιστότατα ἀποσώζοντα καὶ ὑπερμαχοῦντα τοῦ κειμένου, ὥσπερ οὖν συστρατιώτην τε καὶ σύσκηνον ἀγαθὸν καὶ ἐς τὰ
ἔσχατα φίλον. οἷον δ’ αὖ καὶ τόδε ἔρεξεν οὐκ ἀνὴρ μὰ Δία, ἀλλὰ ἀγαθὸς κύων καὶ τὴν γνώμην καρτερός, μαθεῖν ἄξιον. ὁ Ἠπειρώτης Πύρρος ὡδοιπόρει, εἶτα μέντοι περιτυγχάνει νεκρῷ πεφονευμένῳ καὶ κυνὶ παρεστῶτι καὶ φρουροῦντι τὸν δεσπότην, ἵνα μὴ πρὸς τῷ φόνῳ καὶ τῷ νεκρῷ λυμήνηταί τις. ἔτυχε δὲ ἄρα τρίτην ἔχων ὁ κύων ἀπόσιτος τὴν ἡμέραν ἐπὶ
τῇ φιλοπόνῳ καὶ καρτερικωτάτῃ φρουρᾷ. ὅπερ οὖν διδαχθεὶς ὁ Πύρρος τὸν μὲν ᾤκτειρε καὶ ταφῆναι ἠξίωσε· τόν γε μὴν κύνα προσέταξε τυχεῖν κηδεμονίας, καὶ ἐδίδου ὅσα κυνὶ παρόντι ἐκ χειρός, καὶ μάλα γε ἱκανὰ καὶ ἐφολκὰ εἰς τὴν ἑαυτοῦ φιλίαν τε καὶ εὔνοιαν, κατὰ μικρὸν ὑπάγων τὸν κύνα Πύρρος. καὶ ταῦτα μὲν ἐς τοσοῦτον. εἶτα μέντοι οὐ μετὰ μικρὸν ἐξέτασις
ὁπλιτῶν ἦν, καὶ ὁ βασιλεύς, ὃν προεῖπον, ἐθεᾶτο, καί οἱ παρῆν ἐκεῖνος ὁ κύων. καὶ τὰ μὲν ἄλλα ἑαυτὸν συνεῖχε καὶ πραότατος ἧν· ἐπεὶ δὲ ἄρα τοὺς τοῦ δεσπότου φονέας ἐν τῇ τῶν στρατιωτῶν εἶδεν ἐξετάσει, ὁ δὲ οὐκ ἐκαρτέρησεν ἐνταῦθα ἀτρεμεῖν, ἀλλ’ ἐς αὐτοὺς ἐπήδα καὶ ὑλάκτει ἀμύσσων τοῖς ὄνυξι, καὶ ἐς τὸν Πύρρον ἅμα ἐπιστρεφόμενος ὡς οἷός τε ἧν, | ἐπήγετο ¹³³
μάρτυρα ὅτι ἄρα τοὺς ἀνδροφόνους ἔχει. οὐκοῦν ὑπόνοια εἰσέρχεται καὶ τὸν βασιλέα καὶ τοὺς περιεστῶτας αὐτόν, καὶ ποιοῦνται ἐνθύμιον τὴν τοῦ κυνὸς ὑλακὴν τὴν ἐς τοὺς προειρημένους. καὶ συλληφθέντες στρεβλοῦνται, καὶ κατεῖπον ὅσα ἐτόλμησαν. καὶ δοκεῖ μὲν μῦθος ταῦτα τοῖς ἄλλοις ὅσοι Διὸς Ἑταιρείου καὶ Φιλίου τὸν θεσμὸν πατήσαντες εἷτα μέντοι ζῶντας ¹³⁴¹³⁵ προὔδοσαν τοὺς φίλους καὶ ἀποθανόντας· ἐγὼ δὲ οὐ πείθομαι τοῖς νοοῦσι κακῶς τὰ τῆς φύσεως καλά. εἴπερ οὖν τοῖς ἀλόγοις μετέδωκεν εὐνοίας τε καὶ στοργῆς, πάντως που καὶ τῷδε τῷ ζῷῳ τῷ λογικῷ μετέδωκε μᾶλλον. ἀλλὰ οὐ χρῶνται τῷ δώρῳ. καὶ τί δεῖ τὰ λοιπὰ ἐπλέγειν ὁπόσα ἄνθρωποι
ὑπὸ τοῦ πονηροῦ κέρδους κακὰ τοὺς ἑαυτῶν φίλους εἰργάσαντο, ἐπιβουλὰς ῥάπτοντες καὶ προδιδόντες; ὡς ἐμέ γε ἀλγεῖν εἴπερ οὖν ἀνθρώπων πιστότερος καὶ εὐνούστερος ἐλήλεγκται ὁ κύων ὤν.

[202] (202) Ἴδιον δὲ ἄρα τῆς τῶν κυνῶν εἰς τοὺς τρέφοντας εὐνοίας καὶ ἐκεῖνο μαρτυρεῖ· ὁ Κολοφώνιιος ἀνὴρ παραγίνεται εἰς τὴν Τέων συνωνησόμενός
τινα· καὶ γὰρ ἧν ἐμπορικὸς καὶ τὴν ἐκ τῶν ὼνίων καπηλείαν τε καὶ μεταβολὴν πρόσοδον εἶχεν· ἀργύριον δὲ ἐπήγετο καὶ οἰκέτην καὶ κύνα, ἔφερε δὲ τὸ ἀργύριον ὁ δοῦλος. ἐπεὶ δὲ πρὸ ὁδοῦ ἦσαν, ὁ οἰκέτης ἐξετρέπετο· ἤπειμε γάρ τι αὐτὸν τῶν κατὰ φύσιν· ἠκολούθησε δὲ καὶ ὁ κύων. τὸ τοίνυν φασκώλιον ἀνέπαυσεν ὁ νεανίας, καὶ ἀνελέσθαι πάλιν οὐκ ἐνενόησεν,
ἀλλὰ ᾤχετο ἀπιών. ὁ δὲ κόων ἑαυτὸν κατακλίνας ἐπὶ τῷ ἀργυρίῳ ἔμεινεν ἥσυχος. ἐλθόντες τε εἰς τὴν Τέων ὅ τε δεσπότης καὶ ὁ οἰκέτης, εἶτα μέντοι ἄπρακτοι ἐπανῆλθον, ὅτου ὠνήσαιντο οὐκ ἔχοντες· τὴν αὐτήν γε μὴν ἐκτρέπονται πάλιν ἔνθα ὁ οἰκέτης ἀπέλιπε τὸ βαλάντιον, καὶ καταλαμβάνουσι τὸν σφέτερον κύνα ἐπικείμενον αὐτῷ καὶ μόλις ἐμπνέοντα ὑπὸ
λιμοῦ. ὁ δέ, ὡς εἶδε τὸν δσπότην καὶ τὸν ὁμόδουλον, ἑαυτὸν ἀποκλίνας κατὰ τοῦ φασκωλίου, κατὰ τὸν αὐτὸν χρόνον καὶ τὴν φρουρὰν καὶ τὴν ψυχὴν ἀφῆκεν. οὔκουν οὀδὲ ὁ Ἄργος ὁ κύων μυθοποίημα ἧν, ὧ θεῖε ¹³⁶ Ὅμηρε, σόν, οὐδὲ κόμπος ποιητικός, εἴπερ οὖν καὶ τῷ Τηΐῳ ταῦτα ἀπήντησεν ὅσα προεῖπον.

[203] (203) Ὑρκανοῖς καὶ Mάγνησιν οἱ κύνες συνεστρατεύοντο, καὶ ἧν καὶ τοῦτο συμμαχικὸν ἀγαθὸν αὐτοῖς καὶ ἐπικουρικόν. συστρατιώτην δέ τις Ἀθηναῖος ἐν τῇ μάχῃ τῇ ἐν Μαραθῶνι ἐπήγετο κόνα, καὶ γραφῇ εἴκασται ἐν τῇ Ποικίλῃ ἑκάτερος, μὴ ἀτιμασθέντος τοῦ κυνός, ἀλλ’ ὁπὸ τοῦ κινδύνου ¹³⁷¹³⁸ μισθὸν εἰληφότος ὁρᾶσθαι σὺν τοῖς ἀμφὶ τὸν Κυναίγειρον καὶ Επίζηλόν τε καὶ Καλλίμαχον. ἔστι δὲ καὶ οὗτοι καὶ ὁ κύων Νίκωνος γράμμα· οἱ δὲ οὐ τούτου, ἀλλὰ τοῦ Θασίου Πολυγνώτου φασί.

[204] (204) Ἴδια δὲ ἄρα κυνῶν καὶ ἐκεῖνα, εὐνοίας ὑπερβολὴν πᾶσαν ἐκνενικηκότα.
Πώλῳ μὲν τῶν τῆς τραγῳδίας ὑποκριτῶν ὁ κύων ὁ τρόφιμος αὐτοῦ τεθνεῶτι καὶ καιομένῳ ἑαυτὸν συγκατέπρησε τῇ πυρᾷ ἐμπηδήσας. καιομένῳ δὲ καὶ Μέντορι σκύλακες Ἐρετρικαὶ ἑαυτὰς συγκατέπρησαν ἑκοῦσαι κοινωνήσασαι τοῦ τέλους. Θεόδωρον δὲ ἄνδρα ψαλτικὴν ἀγαθόν, τὸν μὲν ἐς τὴν σορὸν ἐνέθεσαν οἱ προσήκοντες, κυνίδιον δὲ Μελιταῖον ἑαυτὸ ἐνέβαλε
εἰς τὴν θήκην τοῦ νεκροῦ καὶ συνετάφη. πέπυσμαι δὲ καὶ Αἰθιόπων εἶναι ἔθνος, ἐν ᾦ βασλεύει κύων, καὶ τῇ ἐκείνου ὁρμῇ πείθονται, καὶ ὑλακτοῦντος τὴν ὀργὴν συνιᾶσι. τοῦτο εἴ τῳ ἱκανὸς Ἐρμιππος τεκμηριῶσαι μάρτυρά οἱ τοῦ λόγου ἐπαγόμενος Ἀριστοκλέα, πειθέτω· ἐμὲ δὲ μὴ λαθὸν εἴτα ἐν καλῷ τῆς μνήμης ἀφίκετο.

[205] (205) Ἐν δὲ τοῖς Ἰνδικοῖς κύνες εἰσὶ μέγιστοι πάσης γῆς· καὶ πρὸς λέοντας ἕτεροι μὲν κύνες οὐ τολμῶσι προσιέναι, οἱ δὲ Ἰνδικοὶ κύνες ὁμόσε χωροῦσι, καὶ μάχονται αὐτοῖς, καὶ πολλὰ κακὰ κύων Ἰνδικὸς λέοντι . παρασχὼν ἡσσᾶται ὑπὸ λέοντος. ἤδη μέντοι τινὰ εἴδον λέοντα ὑπὸ κυνὸς Ἰνδικοῦ διαφθαρέντα ἐν θήρᾳ.

[206] (206) Λόγου μὲν ἄμοιρος κύων, ἰσοδυναμοῦσαν δὲ ὅμως τῷ λόγῳ τὴν αἴσθησιν ἔχει. ἃ γὰρ οἱ κατὰ πολλὴν σχολὴν τοῦ βίου καθεζόμενοι μόλις ἐξεῦρον, οἱ τοῦ κόσμου σοφοί, τὰς τῶν συλλογισμῶν λέγω πλοκάς,¹³⁹ ταῦτα δείκνυται παρὰ τῆς φύσεως ὁ κύων πεπαιδευμένος. τὸ γὰρ ἴχνος τοῦ θηρίου διερευνώμενος, ἐπειδὰν εὕρῃ αὐτὸ πολυτρόπως σχιζόμενον, τὰς
ἑκασταχοῦ φερούσας ἐκτροπὰς ἐπελθών, μονονουχὶ τὴν συλλογιστικὴν φωνὴν ἀφίησι δι’ ὧν πράσσει. ἢ τήνδε, φησίν, ἐτράπη τὸ θηρίον ἢ τήνδε ἢ ἐπὶ τόδε τὸ μέρος, ἀλλὰ μὴν οὔτε τήνδε οὔτε τήνδε· λειπόμενόν ἐστι τῇδε ὁρμεῖσθαι αὐτό᾿᾿. οὕτω τῇ ἀναιρέσει τῶν ψευδῶν εὁρίσκει τὸ ἀληθές. τί περισσότερον ποιοῦσιν οἱ ἐπὶ τῶν γραμμάτων σεμνῶς καθεζόμενοι καὶ τὴν
κόνιν καταχαράσσοντες, τριῶν προτάσεων ἀναιροῦντες τὰς δύο καὶ ἐν τῇ ¹⁴⁰¹⁴¹ λειπομένῃ τὸ ἀληθὲς ἐξευρίσκοντες; τὸ δὲ μνημονικὸν τῆς χάριτος τοῦ ζῴου τίνα τῶν ἀχαρίστων πρὸς εὐεργεσίαν οὐ καταισχύνει; ὅπου γε καὶ φονευθεῖσι δεσπόταις κατ’ ἐρημίαν πολλοὶ τῶν κυνῶν ἐπαποθανόντες μνημονεύονται; ἤδη δέ τινες ἐπὶ θερμῷ τῷ πάθει καὶ ὁδηγοὶ τοῖς ἐκζητοῦσι
τοὺς φονέας ἐγένοντο, καὶ ὑπὸ δίκην ἀχθῆναι τοὺς κακούργους ἐποίησαν.

[207] (207) Ὁ λύκος ἔστι μὲν καὶ αὐτὸς καρχαρόδους καὶ τῶν πολυσχιδῶν, βκδίζει δὲ κατὰ διάμετρον.

[208] (208) ἔχει δὲ τὸν αὐχένα μονοσπόνδυλον, καθάπερ ὁ λέων.

[209] (209) αἰδοῖον δὲ ἔχει ὀστῶδες καθαρὸν καθάπερ ὁ
ἀλώπηξ καὶ ἡ γαλῆ.

[210] (210) ἀνατμηθεὶς δὲ ἔχει γλῶτταν μεγάλην καὶ παχεῖαν, πνεύμονα ὀκτάλοβον, ἧπαρ ἑξάλοβον, κολίαν κυνὸς ὁμοίαν, τὰ δ’ ἄλλα ὅμοια κυνί.

[211] (211) ὀχεύεται δὲ καὶ ὀχεύει ὁ λύκος 〈κατὰ μίαν ὥραν⟩, τὰ δ’ ἄλλα πράσσει περὶ τὴν ἔκτεξιν ὅμοια κυνί.

[212] (212) ἴδιον δὲ ἔχει τοῦτο· καὶ καρχαρόδους γὰρ ὑπάρχων, ἔστι καὶ σαρκοφάγος.

[213] (213) ἐπιτίθεται δὲ μᾶλλον μὲν ὄνῳ, εἶτα βοΐ, καὶ κατὰ φλέβα λύων αἱμοποτεῖ.

[214] (214) λέγεται δὲ τοὺς μονολύκους καὶ ἀνθρώποις ἐπιτιθεμένους σαρκοφαγεῖν.

[215] (215) Ἱστορεῖ δὲ περὶ τὴν Μαιῶτιν λίμνην τοὺς λύκους ἐπὶ τοσοῦτον συνήθεις εἶναι τοῖς τὴν ἄγραν τῶν ἰχθύων ποιουμένοις, ὥστε καὶ συναναιρεῖσθαι
τοῖς ἰχθυοθήραις τῶν ληφθέντων τοὺς ἡμίσεις. εἰ δέ ποτε μὴ δῶσι δοκοῦντες λήσεσθαι, τὰ δίκτυα αὐτῶν ψυχόμενα κατασχίζουσι.

[216] (216) Ζῇ δὲ ὁ λύκος ὅσα περ καὶ ὁ κύων ἔτη.

¹⁴²¹⁴³

[217] (217) Ὅτι οἱ λύκοι ποταμὸν διαβαίνοντες, τὰς οὐρὰς τὰς ἀλλήλων ἐνδακόντες, ἀντιπίπτουσι τῷ ῥεύματι, καὶ ἀλύπως καὶ ἀσφαλῶς διενήξαντο.

[218] (218) ἐν Κρήτῃ δὲ λύκος οὐκ ἔστιν.

¹⁴⁴

[219] (219) Ἔχθιστον δέ ἐστι τοῖς ἄλλοις θηρίοις.

[220] (220) δέδοικε δὲ
λύκος κατὰ πρόσωπον ταύρου ἰέναι διὰ τὰ κέρατα· ὡς ἐξ εὐθείας οὖν μαχούμενος ἑαυτὸν ὑποφαίνει, εἶτα, ἐξελίξας, εἰς τὰ νῶτα ἀνέθορε, καὶ ἐγκρατῶς ἔχεται, καὶ κατισχύει σοφίᾳ φυσικῇ.

[221] (221) Λύκοι δὲ φεύγοντες ἐρημίας καὶ τὰ οἰκούμενα διώκοντες χειμῶνα δηλοῦσι.

[222] (222) Βοῦν δὲ ἐμπεσόντα εἰς τέλμα λύκοι φοβοῦσιν, ἐπιβῆναι τῆς γῆς οὐκ ἐπιτρέποντες· ἀναγκάζουσι δὲ ἰλυσπώμενον ἀποπνιγῆναι. εἶς δὲ εἰσπηδήσας ἐλάβετο τῆς οὐρᾶς, καὶ ἕλκει εἰς τὸ ἔξω, 〈καὶ〉 ἕτερος ἐκείνου καὶ ἄλλος ἑτέρου μέχρι τοῦ ἑστῶτος ἔξω τοῦ ὕδατος. καὶ τὸν τρόπον τοῦτον ἐξαγαγόντες δειπνοποιοῦνται τὸν βοῦν. καὶ βοὸς δὲ μόσχον εὑρόντες οἱ λύκοι
προσπηδῶσι, καὶ τῶν μυκτήρων λαβόμενοι ἕλκουσιν· ὅταν δὲ θεάσωνται σφόδρα ἀντιτείνοντα, μεθῆκαν· καὶ ἐκεῖνος ὑπὸ τῆς ἐς τοὐπίσω βίας ἀνατέτραπται, καὶ οἱ λύκοι προσπεσόντες ἀνέρρηξαν τὴν νηδύν, καὶ ἐσθίουσιν αὐτόν.

[223] (223) Πόα δέ τίς ἐστι τοῦ Νείλου πλησίον ἧς ἐπιῦβὰς λόκος πρὸ ὥρας ἀποθνήσκει· καλεῖται δὲ λυκοκτόνος.

[224] (224) Οὐ ῥᾳδίως λύκοι τὴν ὠδῖνα ἀπολύουσιν, ἀλλὰ ἐν ἡμέραις δώ δεκα καὶ νυξὶ τοσαύταις.

[225] (225) Ὁ λύκος ἐμπλησθεὶς εἰς κόρον οὀδ’ ἂν τοῦ βραχίστου τὸ λοιπὸν ἐπιγεύσαιτο· περιτείνεται μὲν 〈γὰρ⟩ ἡ γαστὴρ τῷδε, οἰδαίνει δὲ ἡ γλῶσσα καὶ τὸ στόμα ἐμφράγνυται, πραότατος δὲ ἐντυχεῖν ἐστιν ἀμνοῦ δίκην, καὶ
οὐκ ἂν ἐπιβουλεύσαι ἢ ἀνθρώπῳ ἢ θρέμμασιν, οὐδὲ εἰ τῆς ἀγέλης βαδίζοι μέσος. μειοῦται δὲ ἡσυχῆ καὶ κατ’ ὀλίγον ἡ γλῶττα αὐτῷ, εἶτα εἰς τὸ ἀρχαῖον σχῆμα ἐπάνεισι, καὶ λύκος γίνεται αὖθις.

[226] (226) Τῷ λύκῳ ὁ τράχηλος εἰς βραχὺ συνῆκται· οὔκουν οἶός τέ ἐστιν ἐπιστραφῆναι· ὁρᾷ δὲ ἐς τὸ πρόσω ἀεί, εἰ δὲ βούλοιτό ποτε εἰς τοὐπίσω ¹⁴⁵¹⁴⁶ θεάσασθαι, πᾶς ἐπιστρέφεται. ὀξυωπέστατον δέ ἐστι ζῷον καὶ μέντοι καὶ νύκτωρ καὶ σελήνης οὐκ οὔσης ὁ δὲ ὁρᾷ καὶ ὅτε πᾶσίν ἐστι σκότος. ἔνθεν τοι καὶ λυκόφως κέκληται ὁ καιρὸς ἐκεῖνος τῆς νυκτός, ἐν ᾧ μόνος ἐκεῖνος τὸ φῶς ὑπὸ τῆς φύσεως προσλαβὼν ἔχει. δοκεῖ δέ μοι καὶ Ὅμηρος λέγειν
ἀμφιλόκην νύκτα καθ’ ἢν ἤδη κλέπτοντες λύκοι βαδίζουσι. λέγουσι δὲ φίλον ἡλίου εἶναι αὐτόν, καὶ διὰ ταῦτα εἰς τιμὴν τοῦ ζῴου κεκλῆσθαι καὶ τὸν ἐνιαυτὸν λυκάβαντα εἰσὶν οἵ λέγουσι. χαίρειν δὲ αὐτῷ καὶ τὸν Ἀπόλλωνα λόγος, καὶ ἡ αἰτία ἐκείνη διαρρέουσα καὶ εἰς ἐμὲ ἀφίκετο. τὸν. ¹⁴⁷ γάρ τοι θεὸν τοῦτον τεχθῆναί φασι τῆς Λητοῦς μεταβαλούσης τὸ εἶδος εἰς
λύκαιναν. ταύτῃ τοι λέγει καὶ Ὅμηρος λυκηγενέϊ κλυτοτόξῳ· ταύτῃ τοι καὶ ἐν Δελφοῖς ἀνακεῖσθαι λύκον πέπυσμαι χαλκοῦν τὴν τῆς Λητοῦς ὼδῖνα αἰνιττόμενον. οἱ δὲ οὐ διὰ τοῦτό φασιν, ἀλλ’ ἐπεὶ κλαπέντα ἀναθήματα ἐκ τοῦ νεὼ καὶ κατορυχθέντα ὑπὸ τῶν ἱεροσύλων λύκος τὸ ζῷον κατεμήνυσε· παρελθὼν 〈γὰρ〉 εἰς τὸν νεὼν καὶ τῶν προφητῶν τινα τῆς ἐσθῆτος τῆς
ἱερᾶς ἑλκύσας τῷ στόματι καὶ προσαγαγὼν μέχρι τοῦ τόπου ἐν ᾧ τὰ ἀναθήματα ἐκέκρυπτο εἶτα τοῖς προσθίοις ὤρυττεν αὐτόν.

[227] (227) Τὰ δὲ ἴδια τῶν ζῴων εἰδέναι οὐδὲ θεοὶ ὑπερορῶσιν. ἀκούω γοῦν Εὐρυσθένην καὶ Προκλέα κατὰ τοὺς Ἀριστομάχου τοῦ Κλεάνδου τοῦ Ὕλλου τοῦ Ἡρακλέους παῖδας βουλομένους ἂγεσθαι γυναῖκας ἐλθόντας εἰς
Δελφοὺς τὸν θεὸν ἔρεσθαι τίνι ἂν κηδεύσαντες Ἑλλήνων ἢ βαρβάρων εἶτα μέντοι καλῶς καὶ εὐβούλως γῆμαι δόξαιεν, τὸν δὲ θεὸν αὐτοῖς ἀποκρίνασθαι ἐπανιέναι μὲν εἰς Λακεδαιμονίαν, ὑποστρέφειν δὲ κατὰ τὴν ὁδὸν ταύτην, καθ’ ἣν ἀφίκοντο. ἐν δ’ ἂν αὐτοῖς χώρᾳ τὸ ἀγριώτατον ἀπαντήσῃ ζῷον φέρον τὸ πραότατον, ἐνταῦθά τοι ἁρμόσασθαι γάμους· οὕτως γὰρ αὐτοῖς
ἔσεσθαι λῷον. καὶ οἱ μὲν ἐπείθοντο· οἱ δὲ γίνονται κατὰ τὴν Κλεωναίων χώραν, καὶ ἐντυγχάνει αὐτοῖς λύκος φέρων ἄρνα ἔκ τινος ποιμένος αὐτὸν ἁρπάσας. συνέβαλον οὖν ἐκεῖνοι λέγειν ταῦτα τὰ ζῷα τὸν χρησμόν, καὶ ἡρμόσαντο τὰς Θεσάνδρου τοῦ Κλεωνύμου θυγατέρας δοκίμου ἀνδρός. εἰ δὲ οἱ θεοὶ ἴσασι τὸ ἡμερώτατον ζῷον καὶ τὸ ἀγριώτατον, οὐδὲ ἡμῖν ἐκμελὲς
τὰς φύσεις αὐτῶν εἰδέναι.

¹⁴⁸¹⁴⁹

[228] (228) Γέλωνος τοῦ Συρακουσίου παιδὸς ὄντος λύκος μέγιστος εἰσπηδήσας εἰς τὸ διδασκαλεῖον ἐξήρπασε τῶν χειρῶν τοῖς ὀδοῦσι τὴν δέλτον, καὶ ὁ Γέλων ἐξαναστὰς τοῦ θάκου ἐδίωκεν αὐτόν, τὸ μὲν θηρίον μὴ καταπτήξας, περιεχόμενος δὲ τῆς δέλτου ἰσχυρῶς. ἐπεὶ δὲ ἔξω τοῦ διδασκαλείου
ἐγένετο, τὸ μὲν κατηνέχθη καὶ τοὺς παῖδας αὐτῷ διδασκάλῳ κατέλαβε, θείᾳ δὲ προμηθείᾳ ὁ Γέλων περιῄει μόνος, καὶ τό γε παράδοξον, οὐκ ἀπέκτεινεν ἄνθρωπον, ἀλλ’ ἔσωσε λύκος, οὐκ ἀτιμασάντων τῶν θεῶν ὅσον οὐδὲν διὰ τῶν ἀλόγων τῷ μὲν τὴν βασιλείαν προδηλῶσαι, τὸν δὲ τοῦ μέλλοντος . κινδύνου σῶσαι· ἴδιον δὲ τῶν ζῴων καὶ τὸ θεοφιλές.

[229] (229) Μὴ λάθῃ δέ σε ὁ λύκος μηδέποτε προϊδεῖν, ἐπεὶ ἄφωνόν. ¹⁵⁰ σοι τὸ στόμα καὶ μηδὲ φθόγγον ἀφιέναι θείη δυνάμενον.

[230] (230) Λέγεται γοῦν ὡς πρόβατον ἁρπαγὲν ὑπ’ αὐτοῦ αὐθαιρέτως ἀκολουθεῖ οὔτ’ ὀδοῦσι δακνόμενον οὔτε στόματι ἐφελκόμενον· ἀλλ’ ἡνίκα δ’ ἂν τῆς ποίμνης ἀποκριθῇ, ἕπεται αὐτομόλως· εἰ δέ που καὶ ἀπειθήσειεν, ἀλλ’
αὐτὸ τῇ οὐρᾷ μαστίζων ὁ λύκος ἐλᾷ.

[231] (231) Βορώτατον μέντοι ὄντα καὶ φαγεῖν ἄτοπον ἡ φύσις μέτρα παιδεύει τροφῆς. ἡνίκα γὰρ διακορὴς γένηται καὶ ὑποπλησθῇ τὴν γαστέρα, ἐξοιδεῖται αὐτῷ ἡ γλῶσσα καὶ τοὺς τῆς τροφῆς ἀποφράγνυσι πόρους· καὶ τοιαύτην ὑπέχει δίκην ἀδηφαγίας ὁ λύκος.

[232] (232) Ἔστι δὲ τὴν ἀκοὴν τὸ ζῷον ὀξύτατον. λάθῃ γὰρ αὐτὸν οὐδὲ φαυλότατόν τι κνῦμα κτύπου, οὐδὲ τοῦ σηκοῦ ποτε τῶν προβάτων ὑπεξιόντων ἡ βάσις αὐτὸν διαφύγῃ, καὶ πορρωθέν γε ὄντα. τὴν κεφαλὴν γὰρ τῇ γῇ προσερείδων σαφῆ τῆς ἐκείνων βληχῆς τὴν αἴσθησιν ὑπανέλκει.

[233] (233) Διοίγεται μέντοι αὐτῷ τὸ στόμα οὐκ εὐπετῶς· ἔστι γὰρ τοῖς
ὁδοῦσι συνειλημμένον. ἀλλ’ ἡνίκα δ’ ἂν εἰς θήραν χωροίη, μόλις αὐτὸ διοίξας, κεχηνὼς τοῦ λοιποῦ περιθέει τὴν ἄγραν.

[234] (234) οὕτω δὲ τὸ θηρίον πεπολεμωμένον ἐστὶ τοῖς προβάτοις, ὡς μηδὲ θανάτῳ ποτὲ σπένθέσθαι, ¹⁵¹¹⁵² ἀλλὰ καὶ ἔτι δήλην αὐτοῖς γίνεσθαι τὴν διαφοράν. εἰ γάρ, οὕτω συμβάν, κιθάρᾳ προβάτων χορδαῖς ἡρμοσμένῃ λύκου μία χορδὴ συμμιγείη. ταύτην μὲν ἀκούσεις ἄμουσόν τι καὶ ἀπῳδὸν ὑποφθεγγομένην, αἱ δὲ λοιπαὶ σιωπήσουσιν, ὥσπερ ἂν τοῦ πονηροῦ γείτονος ὑποσταλεῖσαι τὴν παρουσίαν.

[235] (235) Λυκάβαντα δὲ τὸν ἐνιαυτὸν σύνηθες ὀνομάζειν παρ’ ὃ μὴ πέφυκε πλεῖον ἢ ἐκ δώδεκα ἡ τῶν λύκων ἀγέλη ξυνισταμένη, ἢ ὅτι παρ’ ὅλον ἐνιαυτὸν ἅπαξ μέμνηται λύκος ἀφροδισίων.

[236] (236) Πρόβατον μέντοι ὑπὸ λόκου πληγὲν ἡδὺ μὲν ὑπάρχει φαγεῖν, τὸν χιτῶνα δὲ τὸν ἐκ τῶν ἐρίων φθειρῶν μάλιστα παρέχει γεννητικόν.

[237] (237) Πλεῖστα δὲ τὰ εἴδη τῶν λόκων· ὁ μὲν γὰρ ἰκτῖνος, ὁ δὲ κίρκος, ὁ δὲ τοξευτήρ, ἄλλος δὲ ὃς καὶ βασιλεύς ἐστι λόκων καὶ καλεῖται. οὖτος δὲ οὐδὲ πέφυκε βαρὺς εἶναι τοῖς προβάτοις, ἀλλ’ εἰ καὶ τῷ λιμῷ ποτε εἴκων διαρπάσειε, συνδιαιρεῖται τῷ νομεῖ τὴν θήραν, αὐτός τε τὸ ἥμισυ βεβρωκώς, ἐκείνῳ θάτερον ὑπολείπει. καὶ ἦν ἄρα ποτὲ βασιλεὺς Λυκάων
δικαιοσύνης ἐχόμενος, τὸ γένος ἕλκων ἐξ Ἀρκαδίας, ὃς ἐπείπερ εἰς λύκον ἔτυχε μεταβεβληκώς, οὐ συμμετήλλαχε καὶ τὸ ἦθος, ἀλλ’ ἔμεινε δήπου ¹⁵³ δίκαιος ὤν.

[238] (238) 0ἱ λύκοι μὲν οὖν, ὁπότε δύο ἢ καὶ πλείονες μίαν διαρπάσουσιν αἶγα, διαιροῦνται κατ’ ἰσότητα πρὸς ἀλλήλους, καὶ ἄδικος οὕτω θήρα δικαίας
τυγχάνει νομῆς.

[239] (239) νοσοῦντι δὲ λύκῳ καὶ ἀπορουμένῳ τροφῆς τὸν χοῦν αὐτῷ λέγεται γίνεσθαι βρῶσιν, καὶ τοῦτον ἐσθιόντα διαζῆν, καθάπερ ἄρα καὶ ἄγρωστιν μὲν οἱ κύνες, ἔλαφος δὲ τὸν ὄφιν. θηρᾷ δ’ ἔγχελυν ἀετός, ὕαινα δὲ σκύλακα καὶ ἀσπίδα μὲν ὁ ἰχνεύμων, τὸν βάτραχον δὲ οἱ κόκνοι.

[240] (240) ἔστι μέντοι ὁ λύκος φίλος τῷ ψιττακῷ.

[241] (241) δέδοικε
δὲ τὸ τῆς σκίλλης ἄνθος, καὶ ἐντυχών, δαιμονίοις τισὶ σπασμοῖς κυλινδεῖται· ¹⁵⁴¹⁵⁵ ταύτῃ τοι καὶ ἀλώπηξ ὑπὸ σκίλλαν κατευνηθεῖσα τῶν φοβούντων αὐτὴν ἀνεῖται φροντίδων.

[242] (242) Λύκου δ’ ὀδόντα τις ἐξαψάμενος τοῦ αὐχένος, ἀδεῶς ἂν τοῖς ὁμοφύλοις ἐντύχῃ θηρίοις.

[243] (243) πρὸς ὕπνον δ’ ἂν αὐτὸν ἐκκαλέσειας,
φρύνου τὴν ὠμοπλάτην ἐπὶ χεῖρας ἔχων.

[244] (244) ἔστι δέ τις θὴρ λύκῳ μὲν ἐοικώς, κρείττων δὲ ὤν ἢ κατὰ λύκον. ἔστι δὲ καλὸς μὲν ἰδεῖν, χρυσοειδεῖ δὲ τῇ χαίτῃ κομῶν· ἔχει δὲ τὴν γένυν ἰσχυροτάτην· εἴκει γὰρ αὐτῇ καὶ λίθος καὶ σίδηρος, καὶ πᾶν ὅ τι τῶν ἀντιτύπων ἴσα καὶ τοῖς μαλακωτάτοις ὑπ’ αὐτῆς κατείργασται. δέδοικε μέντοι τὰς τοῦ Σειρίου ἀνατολὰς
καὶ κατὰ τήνδε τὴν ὥραν ἀθέατός ἐστι πέτραν τινὰ κοίλην ὑποδραμών, ἕως ἂν ἄρα αἴσθηται ψυχροτέρας ὑποπνεούσας αὔρας.

[245] (245) Ἔστι μὲν ἡ πάρδαλις καρχαρόδους καὶ πολυσχιήής· καὶ γὰρ πενταδάκτυλος ἐκ τῶν ἐμπροσθίων, ἐκ δὲ τῶν ὀπισθίων τετραδάκτυλος.

[246] (246) πορεύεται δὲ κατὰ διάμετρον.

[247] (247) ἔχει δὲ μαστοὺς
δύο.

[248] (248) ἀνατμηθεῖσα δὲ τὰ μὲν ἄλλα ἔχει ὅμοια κυνί. γλῶσσαν δὲ ἔχει τραχεῖαν καὶ ῥινώδη, πνεύμονα ἑπτάλοβον καὶ κοιλίαν ὑείαν, κύησιν καὶ ἔκτεξιν πάντα ὅμοια κυνί.

[249] (249) Ἔστι δὲ ἡ θήλεα ἀνδρεοτέρα τοῦ ἄρρενος.

[250] (250) λέγεται δὲ ὅτι ὅταν καταφάγῃ μὴ γνοῦσα σὺν ἄλλοις φυταρίοις τὸ παρδαλιαγχὲς ¹⁵⁶¹⁵⁷ λεγόμενον βοτάνιον, ἀνθρωπείαν κόπρον φαγοῦσα ὑγιάζεται· ὅθεν οἱ θηρεύοντες αὐτὰς τὴν κόπρον κατὰ τῆς ἐνέδρας τιθέασι.

(250a) Γίνονται δ᾿ ἐν τῇ Ἀσίᾳ παρδάλεις, ἐν δὲ τῇ Εὐρώπῃ οὐδ’ ὅλως γίνονται.

[251] (251) Ἴδιον δ’ ἔχει ἡ πάρδαλις τὸ κινεῖν τὸ ἄκρον τῆς οὐρᾶς αὐτῆς ἀκινητούσης.

[252] (252) Ὅτι διὰ τὸ ἀποδιδράσκειν τοὺς πιθήκους ἐπὶ τὰ δένδρα, ἡ πάρδαλις τοῦ πιθήκου δολερωτέρα οὗσα τοιαῦτα παλαμᾶται. ἑαυτὴν ὑπέρριψε δένδρῳ, | καὶ κεῖται ὑπτία, καὶ τὴν γαστέρα διώγκωσε, παρῆκε δὲ τὰ. ¹⁵⁸
σκέλη καὶ τὼ ὀφθαλμὼ κατέμυσε, πιέζει δὲ καὶ συνέχει τὸ ἆσθμα καὶ κεῖται οἷα νεκρά. ἕνα οὖν οἱ πίθηκοι ἀδεέστερον καταπέμπουσιν, ὁ δὲ κάτεισι καὶ μικρὸν ἰδὼν ἀνέστρεψε καὶ πάλιν κατῆλθε, καὶ πλησίον γενόμενος ἀνεχώρησε καὶ ὑπέστρεψεν αὖθις, καὶ τὴν πανουργίαν ἐξήτασε τῆς κειμένης. ἡ δὲ ἀτρεμεῖ μάλα ἐγκρατῶς. ἀθρόοι οὖν γενόμενοι οἱ πίθηκοι
περιχορεύουσι καὶ κυβιστῶσι κέρτομόν τι καὶ ὀρχηστικόν. ἡ δὲ ὑπομένει, καὶ καμόντας αὐτοὺς ὑπὸ τῆς χρείας ἀδοκήτως ἀναπηδήσασα τοὺς μὲν τοῖς ὄνυξι διέξηνε, τοὺς δὲ τοῖς ὁδοῦσι διέσπασε, καὶ πανθοινίαν ἀφθονωτάτην ἔχει.

[253] (253) Ἔχθιστον δὲ τῇ παρδάλει ἡ ὕαινα.

[254] (254) Ἄμπελον δὲ ὁμώνυμον τῷ φυτῷ πάρδαλίν τινα οὕτω καλεῖσθαί φασι φύσεως ἰδίας μετεληχυῖαν, καὶ οὐρὰν οὐκ ἔχειν ἀκούω αὐτήν· καὶ εἰ ὀφθῇ γυναικί, εἰς νόσον ἀδόκητον ἐμβάλλει αὐτήν.

[255] (255) Πάρδαλις δὲ Καρικὴ καὶ Λυκιακὴ οὐκ ἔστι θυμική, οὐδὲ ἁλτικὴ σφόδρα, τὸ σῶμα δὲ μακρά, ἀντίτυπος δὲ τῇ φθορᾷ καὶ οὐ ῥφδίως τῷ
σιδήρῳ εἴκουσα.

[256] (256) Ἔστι δὲ τὸ ζῷον ἡ πάρδαλις τῶν καρχαροδόντων.

[257] (257) Εὐωδίας τινὸς θαυμαστῆς τὴν πάρδαλιν μετεληχέναι φασί, ἡμῖν μὲν ἀπορρήτου, αὐτὴ δὲ οἶδε τὸ πλεονέκτημα τὸ οἰκεῖον, καὶ μέντοι καὶ τὰ ἄλλα ζῷα συνεπίσταται τοῦτο τῇ παρδάλει, καὶ ἁλίσκεται τὸν τρόπον ¹⁵⁹¹⁶⁰ τοῦτον. ἐκείνη ἡ πάρδαλις τροφῆς δεομένη ἑαυτὴν ὑποκρύπτει ἢ λόχμῃ πολλῇ ἢ φυλλάδι βαθείᾳ, καὶ ἐντυχεῖν ἐστιν ἀφανής, μόνον δὲ ἀναπνεῖ. οὐκοῦν οἱ νεβροὶ καὶ δορκάδες καὶ αἶγες αἱ ἄγριαι καὶ τὰ τοιαῦτα τῶν ζῴων, ὡς ὑπό τινος ἴυγγος τῆς εὐωδίας ἕλκεται, καὶ πλησίον γίνεται· ἡ
δὲ ἐκπηδᾷ καὶ ἔχει τὸ θήραμα.

[258] (258) Τὰ ἄλογα καὶ τῶν συνήθων σφίσι γενομένων ἀπέχεσθαι φιλεῖ καὶ φείδεσθαι πολλάκις. ἀκούω γοῦν τὸν λόγον ἐκεῖνον. πάρδαλιν ἐκ νηπίου θηρατὴς ἀνὴρ ἡμερώσας εἶχεν, οἷα δήπου φίλην ἢ ἐρωμένην ἀγαπῶν καὶ περιέπων ἰσχυρῶς. οὐκοῦν ἔριφον αὐτῇ φέρων ζῶντα ἐδίδου, τροφὴν
ἐν ταὐτῷ καὶ ἡδονήν τινα ἐπινοήσας τῷ θηρίῳ ἐν τῷ διασπᾶν τὸν ἔριφον, ἀλλὰ μὴ δοκεῖν ἐσθίειν κενέβριόν τι καὶ θνησείδιον. καὶ δὴ κομισθέντος ἐρίφου, ἡ δ’ ἐγκρατῶς ἔσχε, δεομένη ἀπόσιτος εἶναι διὰ πλησμονήν. ἔδρασε δὲ καὶ τῇ δευτέρᾳ τοῦτο· ἐδεῖτο γὰρ ἔτι ὡς φαρμάκου τοῦ λιμοῦ. ¹⁶¹ τῆς δὲ τρίτης ἐπιστάσης ἡμέρας ἐπείνη μὲν καὶ συνήθως ἐπεδείκνυτο τοῦτο
τῷ φθέγματι, οὐ μὴν τοῦ ἐρίφου γενομένου δύο ἡμερῶν ἑαυτῇ φιλτάτου ἔτι προσήψατο, ἀλλὰ ἐκεῖνον μὲν εἴασεν, ἄλλους δὲ ἔλαβεν. ἄνθρωποι δὲ καὶ ἀδελφοὺς προὔδοσαν καὶ τοὺς γειναμένους καὶ φίλους ἀρχαίους, καὶ πολλοὶ πολλάκις.

[259] (259) Θήρα δὲ παρδάλεων Μαυρουσία εἴη ἄν. καὶ ἔστιν αὐτοῖς
οἰκοδομία λίθων περιπεποιημένη καὶ ἔοικε ζωαγρίᾳ τινί· καὶ ἔστιν ὁ λόχος ὅδε ὁ πρῶτος· ὅ γε μὴν δεύτερος, ἐνδοτέρω σαπροῦ κρέως καὶ ὀδωδότος μοῖραν μηρίνθου τινὸς μακροτέρας ἐξαρτῶσι· θύραν δὲ ἐκ ῥιπίδων καί τινων καλάμων ἀραιὰν ἐπέστησαν, καὶ μέντοι καὶ δι’ αὐτῶν ἐκπνεῖται ἡ τοῦ κρέως τοῦ προειρημένου ὀσμὴ διαρρέουσα. αἴσθονται δὲ οἱ θῆρες· καὶ γὰρ ἐπὶ
τοῖς κακόσμοις φιληδοῦσι· προσβάλλει γὰρ αὐταῖς ὁ τῶν προειρημένων ἀήρ, ἐάν τε ἐν ἀγρίοις τοῖς ὄρεσιν ἐάν τε ἐν φάραγγι, καὶ μέντοι καὶ ἐν αὐλῶνι. εἶτα ἀνεφλέχθη καὶ ἢ τῇ ὀσμῇ ἐντυχοῦσα, καὶ ὑπὸ τῆς ἄγαν ὁρμῆς ἐς τὴν θοίναν τὴν φίλην ᾄττει φερομένη· ἕλκεται δὲ ὑπ’ αὐτῆς ὡς ὑπό τινος ¹⁶²¹⁶³ ἴυγγος. εἶτα ἐμπίπτει τῇ θύρᾳ καὶ ἀνατρέπει αὐτὴν καὶ ἔχεται τοῦ δυστυχοῦς δείπνου. τῇ γάρ τοι μηρίνθῳ τῇ προειρημένῃ συνυφάνθη ἡ πάγη καὶ μάλα σοφή, ἥπερ οὖν ἐσθιομένου τοῦ κρέως κινεῖται, καὶ περιλαμβάνει τὴν λίχνον πάρδαλιν. καὶ ἑάλω γαστρὸς ἀδηφάγου καὶ μυσαρᾶς
ἑστιάσεως δίκας ἐκτιννύουσα ἡ δυστυχής.

[260] (260) Ἡ δὲ πάρδαλις, διττὸν τὸ γένος αὐτῇ· αἱ μὲν γὰρ μικραί, αἱ δὲ πεφύκασιν οὖσαι μεγάλαι. καὶ ἔστι ταῖς μὲν μικραῖς ἡ οὐρὰ μηκίστη, ταῖς δὲ μεγάλαις μικρά.

[261] (261) ἀμφοτέραις δὲ ὑπὸ τῷ τέλει τῆς οὐρᾶς κέντρον ἀνίσχει κατὰ τὸν λέοντα, καὶ ἡ γλῶσσα ταύταις ὁμοίως ἐκείνῳ
τραχεῖα.

[262] (262) γλαυκαὶ δὲ αὐταῖς αἱ τῶν ὀφθαλμῶν κόραι, καὶ μεμύκασι πρὸς τὸ φῶς, πρός τε ⟨τὸ σεληναῖον⟩ καὶ τὸ ἐξ ἡλίου.

[263] (263) μισοῦσι δὲ καὶ αὐλῶν ᾠδὰς καὶ ὀμμάτων ἀνθρωπίνων αὐγάς. οἷς γε δὴ καὶ ἐφορμᾷ πάρδαλις.

[264] (264) Πρηνεῖ δὲ κειμένῳ περιτυχοῦσα παρέλθοι ἂν εἰς οὐδὲν. ¹⁶⁴
βλάψασα.

[265] (265) ἔξωροι δὲ οὖσαι ἤδη καὶ τὸ θηρεόειν οὐκ ἔχουσαι, κατὰ κράτος τρέπονται πρὸς τὸν δόλον, καὶ λοχῶσαι τὰς αἰγάγρους μηχανῇ χρῶνται τοιᾷδε. ἐν τριόδῳ γινόμεναι τῇ μιᾷ μὲν τὰ οὖρα, τῇ δὲ ἑτέρᾳ τὴν σφῶν ἐνέθηκαν κόπρον, τῇ λοιπῇ δὲ ἑαυτὰς ὁδῷ ὑπεκάθισαν. εἶθ᾿ οὕτως ἐκεῖθεν ἐκτρεπόμενα τὰ ζῷα ἐν οἷς οὐδὲν οἶεται σφαλερὸν ἐφορμᾷ
καὶ ἐμπίπτει τῇ θήρᾳ.

[266] (266) Λέγει δὲ τὰς παρδάλεις, γυναῖκας οὔσας τὸ πρότερον, τροφοὺς εἶναι Διονύσου. ὁπότε δὲ Πενθεὺς εἰς αὐτὸν ἐξυβρίσειεν, εὔξασθαι ταύτας εἰς θῆρας μεταβαλούσας ἀμύνασθαι τὸν ἐξυβρικότα καί, νῦν ὅπερ εἰσί. παρδάλεις γεγονέναι καὶ διασπαράξαι τὸν Πενθέα.

[267] (267) ταύτῃ τοι καὶ φι λοῦσι
τὸν οἶνον αἱ παρδάλεις. αἴτιος ⟨δ’⟩ αὐταῖς οὖτος γίνεται τοῦ ἁλῶναι· καὶ γὰρ οἱ θηρῶντες κατὰ γῆν ἐρήμην ὕδατος, οἴνου παραπλήσαντες ἀμφορέας ἀπέλιπον· αἱ δ’ ἐν τῷ τόπῳ γενόμεναι, τῆς δίψης αὐτὰς αἱρούσης, ἐκθύμως ¹⁶⁵¹⁶⁶ ἀποχρῶνται τῷ οἴνῳ. εἶτα πρῶτον ἡδύ τι καὶ ἁπαλὸν σκιρτῶσι, ὡς δὲ ἥττους ἤδη τῆς μέθης γεγόνασιν, ἀνῆκαν ἑαυτὰς τῇ γῇ· βαθεῖ τῷ ὕπνῳ δὲ δεδαμασμένας οἱ θηραταὶ καταλαβόντες ὅπως ἂν καὶ γνώμης ἔχωσι ταύταις χρῶνται.

[268] (268) Δέδοικε δὲ πάρδαλις κρανίον τὸ φυτόν, καθάπερ δὴ καὶ πρῖνον ὁ λέων, καὶ ἀπόσχοιτο ἂν ἀνδρὸς αὕτη ῥόπαλον ἐκ τοῦδε φέροντος τοῦ φυτοῦ.

[269] (269) Εἰσί γε μὴν κατὰ τὴν Ἰνδίαν παρδάλεις ξανθαί τε καὶ κυαναῖ καὶ μέλαιναι καὶ λευκαί, πάσας δὲ γραμμαί τινες εὔκυκλοί τε καὶ μέλαιναι περιβάλλουσιν.

[270] (270) Ἡ δὲ καμηλοπάρδαλις μίξις τις εἶναι δοκεῖ καὶ αὐτὴ δύο θηρῶν, ἐς ταὐτὸ συνελθόντων, καμήλου τε καὶ παρδάλεως.

[271] (271) ἀνὴρ γὰρ Ἰνδὸς διὰ Γάζης, φησί. τῆς ἐμῆς διῆλθε, δύο θῆρας τοιοόσδε κομίζων δῶρον τῷ βασιλεῖ· Ἀναστάσιος δὲ οὖτος ἧν· καὶ ἧσαν μέγεθος μὲν κατὰ κάμηλον, τὸ δέρμα δὲ ἀτεχνῶς πάρδαλις· εὐρεῖα χηλή, πόδες, μέγεθος
μὲν κατὰ κάμηλον πόδες μακροί, ἥσσονες δὲ οἱ ὀπίσθιοι καὶ ὑποκλάζειν ἄρα δοκοῦντες. ἀμέλει γοῦν καὶ ἡ ῥάχις αὐταῖς οὐκ ἴση, οὐδὲ ὁμαλὴ τὴν θέσιν, ἀλλὰ πρὸς τὰ κάτω μᾶλλον κατὰ μικρὸν ὑπορρέουσα. μικρὰ ἡ οὐρά, δορκάσι παραπλησία καί πως κατὰ τὸ ἄκρον μελαινομένη· | μικρὰ καὶ τὰ. f. 361v ὧτα. τὰ κέρατα τοῖς τῶν δορκάδων ἀφομοιοῦντα· τὸ στόμα δὲ καὶ τὴν
κεφαλὴν εἰκάσαις ἂν αὐτῶν ταῖς ἐλάφοις. συνόδοντες δὲ κατὰ βοῦν, καὶ αἱ κόραι τῶν ὀφθαλμῶν αὐταῖς μέλαιναι. οὐδὲ τοῖς ἄλλοις ζῴοις ὁμοίως εἶχον τὴν βάσιν. ἐκεῖνα μὲν γὰρ ἀμοιβαίως ἑκατέρωθεν πέμπει τὸν πόδα, δεξιῷ τῷ πρόσθεν ὕστερον ἐπάγοντα τὸν ὀπίσθιον· ταῦτα δὲ ὁμοῦ δύο μὲν τοὺς δεξιούς, δύο δὲ τοὺς ἀριστεροὺς ἐξ ἀμφοῖν ἐν ἴσῳ τῷ μέτρῳ πέμπει.
στίγμασι δὲ μέλασιν ἐπὶ λευκῇ πυκάζονται τῇ δορᾷ· ταύτῃ τοι καὶ δοκεῖ τὸ ζῷον ἐκ καμήλου τε καὶ παρδάλεως συνεστάναι.

[272] (272) τὰ δ’ οὕτως ¹⁶⁷¹⁶⁸ ἐξ ἑτερογενῶν συνελθόντα τῇ μητρὶ μᾶλλον ἐοικέναι τυγχάνει. καὶ ἐν μέντοι τοῖς ἀνθρώποις πολλάκις ἡ τῶν γειναμένων εἰκὼν ἔσχατον ἀνεγνώσθη καθάπερ δὴ καὶ γυναῖκα παθεῖν ἐν Ἤλιδι λόγος ἀνδρὶ μὲν κατὰ νόμον ἠγμένην, Αἰθίοπι δὲ τὴν εὐνὴν κλέπτουσαν. κόρην μὲν γὰρ ἐκείνῳ τίκτει
λευκήν, αὕτη δέ, φεῦ, τῇ μητρὶ τὸ μόσος ἀνακαλύπτει, καὶ παῖδα γεννῷ μέλανα, σαφῶς ὅστις ἦν ὁ πάππος διασαφοῦντα.

[273] (273) πλεῖστα δὲ καὶ ἄλλα τῶν ζῴων ἀλλοτρίους ἔρωτας καὶ μίξεις φιλεῖ. αὐτίκα, φησί, παρδάλεσι καὶ κυσίν, ὃ καὶ ξένον ἀκούειν, λέοντας οἶδα συγινομένους, λύκους δὲ ὑαίναις· βουβαλίδας δὲ ἵπποις τε καὶ βουσὶ τοῖς ἀγρίοις· ἵππων δὲ
τίγρητες ἐς ἔρωτα ἧλθον, κυνῶν δὲ ἀλώπεκες, ὅθεν δή φασι καὶ ἀλωπὸν φύεσθαι· οἶδα δὲ καὶ ἄρκτον κυνὶ συνελθοῦσαν, ἐξ ὧν ἕλκει τὸ γένος ἃς καλοῦσιν ἀρκτόκυνας, αἳ καὶ τὰ ἤθη κατὰ τὰς Ἄλπεις ἔχουσι. καὶ κυνὶ δὲ Ἰνδῷ τίγρις καὶ ἵπποι τόνδε τὸν τρόπον ὄνοις συνῆλθον. οὐκ ἀπορεῖ δὲ οὐδὲ θάλαττα ξένων ἐρώτων, ἀλλ’ ἤδη καὶ μυραίνης κοίτην ὁ γηγενὴς
ἔκλεψεν ὄφις.

[274] (274) Λεόπαρδος μέντοι τὸ ζῷον καὶ αὐτὸ διαφόρους ἔχει τοὺς γειναμένους· τίκτεται γὰρ λέοντός τε καὶ παρδάλεως κοινὸν ἐς ἔρωτα ξυνελθόντων. σώζει δὲ μητρὸς μὲν τὸ χρῶμα καὶ στίγματα καὶ ὁρμήν, πατρὸς δὲ μέγεθος καὶ θυμοειδὲς αὐτὸ καὶ ἄτρεστον.

[275] (275) ὁπότε δὲ λέαινα
παρδάλει τῆς κοίτης ἐκστῇ, τὰ ἤθη τότε λιποῦσα πόρρω μεταφοιτᾷ καὶ δασεῖαν ὕπεισι λόχμην· οὐδὲ γὰρ ἔχει θαρρούντως ὑποστῆναι τὸν τόκον, εἰς ἔλεγχον ὥσπερ σαφῆ τὸ στικτὸν ἄγουσα τοῦ σκυμνίου.

[276] (276) ἀμέλει γοῦν καὶ μετὰ μίξιν ποταμοῖς ἐκλούει τὸ σῶμα, καὶ ἀμαυροῖ τὴν ἐξ ¹⁶⁹ ὀσμῆς αἴσθησιν. εἰ γὰρ ὁ σύνευνος ταῦτα γνοίη, αὐτῷ παιδὶ διολέσει καὶ
τὴν τεκοῦσαν.

[277] (277) Ῥγδαῖον ἡ πάρδαλις καὶ ὀξόρροπον. ταῖς ὁρμαῖς ἐπιτήδειον αὐτῇ τὸ σῶμα συνέζευκται, τῇ ὑγρότητι καὶ τῷ κούφῳ τοῖς τῆς ψυχῆς κινήμασι συνεπόμενον.

¹⁷⁰¹⁷¹

[278] (278) Ἡ καμηλοπάρδαλις παρ’ Ἰνδοῖς ἐστι μάλιστα γινομένη· ἔστι δὲ τὰ μὲν ἄλλα ἔλαφος μεγίστη 〈εἰς〉 καμήλου ὕψος ἀφικνουμένη, δτοφέρει δὲ τῷ τε ἄκερως εἶναι καὶ τὸν αὐχένα μήκιστον καὶ ὑπὲρ τὴν ἀναλογίαν τοῦ λοιποῦ σώματος ἔχειν εἰς ὕψος ἀνορθούμενον, καὶ τὴν δορὰν ἅπασαν
ἀπὸ κεφαλῆς ἄκρας ἕως ποδῶν ἐσχάτων παρδάλει μάλιστα τῇ ποικιλίᾳ παρεμφερεστάτην, καὶ τοὺς ἔμπροσθεν πόδας τῶν ὀπισθίων ὑψηλοτέρουτ.

[279] (279) Ὁ πάνθηρ παρεμφέρει μὲν τῇ παρδάλει, μικροτράχηλος δέ ἐστι καὶ τὸ πρόσωπον στρογγύλος, καὶ τὸ ἄκρον τῆς οὐρᾶς οὐ κινεῖ· τὰ δὲ περὶ τὴν ὀχείαν καὶ τὴν ἔκτεξιν ὅμοιος τῇ παρδάλει.

[280] (280) Ὅτι τοὺς πάνθηρας ἐν Ἰνδίᾳ θηρεύουσι τίγρεις.

[281] (281) Παντοδαπόν τι γένος ὁ πάνθηρ· δηλοῖ δὲ τὸ εἰδος, δηλοῖ καὶ αὐτὸ τοὔνομα. λέγεται γοῦν ἡ μήτηρ μυρίων ἔρωτας θηρῶν δεχομένη τὸν πολυειδῆ τόνδε θῆρα γεννᾶν. φέρει γὰρ ἐν μὲν ταῖς ὀφρύσιν ὑαίνης τὸ ἐπισκύνιον, οἱ ὀφθαλμοὶ δὲ αὐτῷ λέοντος, τὸ δὲ στόμα παρδάλει ἴσον,
αἰγάγρου δὲ δίκην τῇ κεφαλῇ τὰ κέρατα ἀνεστᾶσι, μακρὰ τὰ ὧτα, αὐτόχρημα λαγωοῦ. τοὺς δὲ πόδας τὰ κάτω μὲν μέχρι καὶ τῶν γονάτων ὁμοίους ἔχει τῷ λέοντι καὶ ὄνυξιν ἴσοις καθωπλισμένους. αἱ κνῆμαι δέ, δορκάδων εἴποις ἂν αὐτάς. τῷ δὲ στήθει λέοντι ἂν ἢ παρδάλει αὐτὸν ὁμοιώσαις. τὴν οὐρὰν δὲ λύκῳ φέρει παραπλησίαν. κατάγραφος αὐτῷ πᾶσα ἡ δορὰ
καὶ εἰς ζῆλον ἔσχατον τῇ παρδάλει. θέειν δὲ ὀξύτατον ὄν, δειλὸν ὅμως ἄκρως ἐστί, καὶ οὐδὲ μακρόθεν ὑπομείνειεν ὄψιν ἀνθρώπου. δοκεῖ γοῦν τὸ πρὸς τὰς γονὰς ξρμφορητόν τε καὶ πάμμικτον θήλειαν αὐτῷ καὶ ἄνανδρον τὴν ψυχὴν διαθεῖναι.

[282] (282) Καὶ ἄλλος δὲ πάνθηρ ἐστὶν ἐν Ἰνδοῖς μόρου κατάπλεως· ὅς γε
ἡνίκα αὐτὸν ὁ λιμὸς αἱρεῖ, τοῦ φωλεοῦ πρόεισι, καὶ ξυνέρχεται τοῖς ¹⁷² θηρίοις· τὰ δὲ τῇ ὀσμῇ κηλούμενα ἡδέως τούτῳ συνομιλεῖ· πρὸς δὲ καὶ ἠρέμα θέλγων ἄγει πρὸς τὴν εὐνήν, καὶ αὐτὰ συλλαμβάνων ἐσθίει.

[283] (283) Ἀριστοφάνους. Ὁ λεγόμενος θὼς ἔστι μὲν τῶν καρχαροδόντων καὶ πολυσχιδῶν, καὶ πορεύεται κατὰ διάμετρον.

[284] (284) διοιχθεὶς ¹⁷³¹⁷⁴ δὲ τὰ ἐντόσθια ὅμοια τῷ λύκῳ ἔχει. ἀσαύτως καὶ τὰ περὶ τὴν ὀχείαν καὶ ἔκτεξιν.

[285] (285) ἴδιον δὲ ἔχει τὸ μικροσκελῆ αὐτὸν ὑπάρχοντα ταχύτερον τῶν ἄλλων ζῴων τρέχειν.

[286] (286) μάχεται δὲ ὁ θὼς καὶ λέουσι καὶ κυσί.

[287] (287) ἔστι δὲ αὐτῶν γένη δύο, καὶ ὁ μὲν αὐτῶν ἐστι μικρός.
ὁ δὲ μείζων, ἀνδρειότερος δὲ ὁ μικρός.

[288] (288) μεταβάλλουσι δὲ τὰς τρίχας τοῦ μὲν θέρους λεῖοι γινόμενοι, χειμῶνος δὲ δασεῖς.

[289] (289) ἔστι δὲ τῶν δυναμένων τιθασεύεσθαι ὑπὸ ἀνθρώπου τὸ ζῷον.

[290] (290) Αἰλιανοῦ, Ὅτι λέγουσι τὸν. θῶα τὸ ζῷον φιλανθρωπότατον εἶναι καὶ ἀνθρώπῳ ἐντυχόντα ἐκτρέπεσθαι αὐτόν· ὅταν δὲ ὑπὸ θηρίου
ἀδικούμενον θεάσηται αὐτόν, ἐπαμύνει αὐτῷ.

[291] (291) Ἐκ τοῦ Τιμοθέου. Καὶ ὁ θὼς τὸ ζῷον τῶν ἐκ διαφόρων ἐστὶ θηρῶν γεννωμένων, παρδάλεώς τε καὶ λύκου κοινὴν Ἀφροδίτην ἀσπασαμένων. ἐκμέμακται δὲ τῷ εἴδει τὰς τῶν γεννητόρων μορφάς· σώζει γὰρ τοῦ πατρὸς μὲν στόμα τε καὶ ὄμματα, καὶ ἔστιν ἐκ τούτων οἷα λύκος ἰδεῖν,
μητρὸς δὲ τῷ ποικίλῳ κέχρηται τῆς δορᾶς. φαίνεται γοῦν λύκῳ μὲν ὅμοιος, πλὴν ἀλλ’ ἥττων ἢ κατ’ ἐκεῖνον κεφαλή τε δήπου καὶ ἡ οὐρά.

[292] (292) τουτὶ δὲ τὸ ζῷον ἀνθρώπων μὲν οὐδένα οὐδέποτε βλάψει, ἐλάφων δὲ μᾶλλον καθοπλίζεται καὶ κυνῶν.

[293] (293) δοκεῖ δὲ τῷ λέοντι ἐν τάξει θεράποντος εἶναι, καὶ κοινωνεῖ γε αὐτῷ τροφῆς ἐς τοσοῦτον ἐς ὅσον ἄρα
τὸ οἶμα τοῦ θηρὸς ἐκπιεῖν. θηρεύων γὰρ ἔλαφον, ἡνίκα ἂν θεάσηται λέοντα, θᾶττον ἀποχρῆται τῷ αἵματι, καὶ θόσας ὥσπερ καὶ σχεδιάσας αὐτῷ τὴν τράπεζαν παραχκωρεῖ τῶν σαρκῶν οὔ τι ἂκων· μισθὸς γὰρ ἱκανὸς ¹⁷⁵¹⁷⁶ αὐτῷ σῶον ἀπὸ λέοντος ἐκχωρεῖν.

[294] (294) σιτεῖται δὲ ὁ λέων οὐδὲ τοῦτο εἶναι ῥᾳθυμίας δεῖπνον οἰόμενος, ὅτι τε οἱ θηράσαντες ἀφίστανται φόβῳ τῆς ἄγρας, καὶ ὅτι δὴ ζῶντι τῷ θηράματι χρῆται, πεφυκὼς ἀεί ποτε. ¹⁷⁷ τὸν νεκρὸν ἀτιμάζειν.

[295] (295) Ἀριστοφάνους. Ὁ αἴλουρός ἐστι μὲν πολυσχιδὴς καὶ καρχαρόδους, χαρόδους, καὶ πορεύεται κατὰ διάμετρον.

[296] (296) ἔχει δὲ τὰ ἐντόσθια ὅμοια κυνί, σπλῆνα δὲ δυσὶ λοβοῖς ἐλάττονα, τὸν δὲ πνεύμονα καὶ τὸ ἦπαρ τοῖς αὐτοῖς δυσίν.

[297] (297) αἱμοποτεῖ δὲ καὶ οὖτος κατὰ φλέβα.

[298] (298) ὀχεύει δὲ πᾶσαν ὥραν ὀρθός, τῆς θηλείας ὑποτιθείσης ἑαυτήν.

[299] (299) κύουσι δὲ καὶ τίκτουσι καθὼς καὶ οἱ κύνες. ζῇ δὲ ὁ αἴλουρος οὐ πλείω ἐτῶν ἔξ.

[300] (300) Αἰλιανοῦ, Ὅτι τῶν αἰλούρων ὁ μὲν ἄρρην ἐστὶ λαγνίστατος, ὁ δὲ θῆλυς φιλότεκνος, φεύγει δὲ τὴν πρὸς τὸν ἄρρενα ὁμιλίαν. ἀφίησι γὰρ τὸν θορὸν θερμότατόν τε καὶ προσεοικότα πυρί, καὶ καίει τῆς θηλείας
τὸ ἄρθρον.

[301] (301) ὁ οὖν ἄρρην τὰ κοινὰ τέκνα ἐσθίων εἰς ἑτέρων παίδων πόθον κινήσας αὐτὴν ἀπολαύει πάλιν τοῦ ἔρωτος. μισοῦσι δὲ τὰ δυσώδη· διὸ καὶ τὰ ἑαυτῶν περιττώματα βόθρον ὀρύξαντες καὶ γῆν ἐπιμέμφεται βαλόντες ἀφανίζουσιν.

[302] (302) Ἐκ τοῦ Τιμοθέου. Τὸ μυοκτόνον τουτὶ θηρίον, ὃ λέγεται
αἴλουρος, τοῖς ὅλοις μὲν ἔοικε τῇ παρδάλει, ποσί τε καὶ ἅλμασι καὶ τάχει τῆς οὐρᾶς, οἷα στίγματα φερούσης μελαυγῆ. ἐζήλωκε δὲ οὐδὲν ἧττον καὶ τὸ ποικίλον αὐτο τῆς δορᾶς, πλὴν ὅσον ὁ μὲν κυαναῖς ῥάβδοις ἐστὶ κατάγραφος, ἡ δὲ πάρδαλις ὥσπερ ἀστέρων κύκλοις ἔστικται μέλασι τὴν χροιάν. λόγος οὖν ἔχει νόθον εἶναί τι γένος αὐτὰς τῶν παρδάλεων.

[303] (303) αἱ
γοῦν τούτων θήλειαι ἀκατάσχετοί εἰσι καὶ ἐπίφοροι πρὸς τὴν μίξιν, πρότεραί τε τοὺς ἄρρενας εἰς τοῦτο διερεθίζουσι.

[304] (304) πλὴν οὖτος μὲν οὐ πάνυ τι δι’ ἔχθρας γίνεται τοῖς μυσίν· ἄλλος δέ τίς ἐστιν ἄγριος, ὅς νύχιον μὲν ὑφίσταται πλάνον, ἀνθρώποις δὲ προστυχὼν ἐφαλλόμενος αὐτῶν τοῖς προσώποις ἀμόσσει.

[305] (305) ἔχει δὲ τοὺς ὀφθαλμοὺς ὁ θὴρ συμπάσχοντας
τῇ σελήνῃ καὶ ὅπως αὕτη διάκειται δηλοῦσιν οὖτοι τῷ βουλομένῳ· ἡβῶσα μὲν γὰρ ἢ φθίνουσα, ὁπότε καὶ ὀξὺ τὸ κέρας ἐκτείνει, τότε δὴ συνδιατείσιτεῖται] ¹⁷⁸¹⁷⁹ νεται καὶ τῷ θηρὶ τὸ ὄμμα ὀξύ τε καὶ πλάγιον καὶ πρὸς ἑκάτερα τὰ. ¹⁸⁰ μέρη ῥέπον, ἡνίκα δὲ πλήρης ἐστὶ καὶ εὅκυκλος ἤδη καὶ συγκεκροτημένη, τότε δὴ κἀκεῖνο κυκλοειδὲς ἐν ἴσῳ πέφυκε τῷ σχήματι βλέπειν.

[306] (306) ἀεὶ δὲ διεγρηγόρασι τὰ σκυμνία καὶ οὐδὲν ἂν αὐτῶν θεάσῃ τῷ
ὕπνῳ κάτοχον. εἰ γάρ τι δὴ καὶ ὑπνώσειεν, ἀλλ’ αὐτῷ πάντες ἐφαλλόμενοι καταξανοῦσι τοὺς ὀφθαλμοὺς οἷα δὴ καὶ χλευάζοντες ὡς ἀνάξιον ὄν τῆς τεκούσης.

[307] (307) ἐχθρὸν δὲ αὐτοῖς τὸ μύρον, καθάπερ ἄρα πέφυκε καὶ γυψί· ταῦτα δὲ καὶ περὶ ἰκτίδος οἱ πολλοὶ λέγουσιν, εἰσὶ δὲ σἳ τῷ αἰλούρῳ μόνῳ προσήκειν φασίν.

[308] (308) Ἀριστοφάνους. Ὅτι ὕαινά ἐστι μὲν καὶ αὐτὴ καρχαρόδους καὶ πολυσχιδής, πορεύεται δὲ κατὰ διάμετρον.

[309] (309) ἀνατμηθεῖσα δὲ τὰ ἐντὸς ἔχει ὅμοια λύκῳ πλὴν τοῦ ἥπατος, τοῦτο δὲ ὑικόν.

[310] (310) ἔχει δὲ καὶ ὑπὸ τὴν κέρκον τὰ αἰδοῖα καὶ ὁ ἄρρην καὶ ἡ θήλεια καὶ περισσότερόν τινα τόπον ἔγκοιλον, πόρον μὴ ἔχοντά φασι.

[311] (311) κοιλίαν δὲ ἔχει τὸ
μέγεθος ὕαινα κυνός.

[312] (312) ἔχει δὲ καὶ χαίτην ὁμοίαν ἵππῳ· ἐπιτίθεται δὲ ἀνθρώπῳ. τοὺς δὲ κύνας ἐμοῦσα θηρεύει μιμουμένη τὸν ἄνθρωπον. λέγεται δὲ καὶ τυμβωρυχεῖν τὸ ζῷον τοῦτο.

[313] (313) τὰ δὲ περὶ τὴν κύησιν καὶ ἔκτεξιν κυνὸς πάντα ἔχει.

[314] (314) Τοῦ Αἰλιανοῦ. Ἡ ὕαινα, ὡς Ἀριστοτέλης λέγει, ἐν τῇ
ἀριστερᾷ χειρὶ ἔχει δύναμιν ὑπνοποιόν, καὶ ἐνεργάζεται κάρον μόνον προσθιγοῦσα· πάρεισι γοῦν ἐς τὰ αὔλια πολλάκις, καὶ ὅταν ἐντύχῃ τινὶ καθεύδοντι προσελθοῦσα ἡσυχάζει, τήν τε ὑπνοποιόν, ὡς ἂν εἴποις, χεῖρα ὑπέθηκε τῇ ῥινί, ὁ δὲ ἕλκεται καὶ πιέζεται, ἡ δὲ μᾶλλον ἀναισθήτῳ ἔοικε. καὶ ἐκείνη μὲν ὑπορύττει τὴν γῆν ὑπὸ τῇ κεφαλῇ ἐς τοσοῦτον, ἐς ὅσον ἀνέκλασεν ¹⁸¹¹⁸² ἐς τὸν βόθρον, καὶ τὴν φάρυγγα ὑπτίαν ἀπέφηνε καὶ γυμνήν· ἐνταῦθά τε ἡ ὅαινα ἐνέφυ καὶ ἀπέπνιξε, καὶ ἐς τὸν φωλεὸν ἀπάγει. καὶ τοῖς κυσὶ δὲ ἐπιτίθεται ἡ αὐτὴ τὸν τρόπον ἐκεῖνον. ὅταν ᾖ πλήρης ὁ τῆς σελήνης κύκλος, κατόπιν λαμβάνει τὴν αὐγὴν καὶ τὴν αὐτῆς σκιὰν ἐπιβάλλει τοῖς ¹⁸³
κυσί, καὶ παραχρῆμα αὐτοὺς κατεσίγασε, καὶ καταγοητεύσασα ὡς αἱ φαρμακίδες εἶτα ἀπάγει σιωπῶντας καὶ κέχρηται ὅ τι καὶ βούλεται τὸ ἐντεῦθεν αὐτοῖς.

[315] (315) Ἐκ τοῦ Τιμοθέου. Ἡ ὕαινα ζῷον τῷ λόκῳ μὲν ἰσομέγεθες, ὀδὺ δὲ τὴν τρίχα ἐστὶ καὶ λάσιον, ἕν τε ὀστοῦν ἀπὸ τῆς κεφαλῆς αὐτῇ
μέχρι καὶ ἐς οὐρὰν διήκει· τῷ τοι καὶ ἀνεπίστροφος ὁ αὐχὴν καὶ ὁ δρόμος ἰθυτενὴς τῷ θηρίῳ.

[316] (316) τοῦτο δὲ διὰ πόθον ξενικῶν ἐρώτων τῷ λύκῳ μίγνυται, καὶ τὸ τεχθὲν οὔτε λύκῳ τὴν μορφὴν ἔχει ὁμοίαν οὔδ᾿ ὑαίνῃ φέρει παραπλησίαν, ἀλλόκοτον δὲ ὅλως ἐστὶ καὶ δεινῶς ἄγριον· ὅθεν δή τινα λόχμην ἢ καὶ πέτραν ὑποδυόμενον ἀνθρώποις ἐπιτίθεται καὶ ποιμνίοις.
ταύτῃ τοι καὶ μονόλυκον αὐτὸν οἱ νομεῖς καλοῦσιν ἀπὸ τοῦ ἤθους.

[317] (317) μιαρὸν δὲ οὖσα ζῷον ἡ ὕαινα καὶ * χαῖρον ἑάλω πάσῃ τροφῇ. λόγος ἐστὶ καὶ τῶν τάφων ἀποσυλῶσαν αὐτὴν τὰ νεκρὰ θοινᾶσθαι.

[318] (318) ἥδεται μέντοι μάλιστα κυνείων ἐμφορουμένη κρεῶν. ἐπειδὰν οὖν αὐτοὺς ὑλακτοῦντας ἴδῃ, τοὺς κύνας πράως ὕπεισι σαίνουσα καὶ τῇ οὐρᾷ
καταψῶσα καὶ ἠρέμα τούτοις τιθασεύουσα τὸν θυμόν· διεγείρουσά τε πρὸς παιδιάν, τοῦτο μὲν ἑαυτὴν ἀνῆκεν ὑπτίαν, τοῦτο δὲ καὶ γαστρὶ αὐτῶν ἐφάλλεται καὶ τοῖς νώτοις, δήγμασί τε οὐδὲν λυποῦσιν ἐφάπτεται κακοήθως. ὁπότε δὲ ἀνεθέντας ἴδοι, τὴν σκηνὴν ἀποδυσαμένη κραταιῶς ἐνέφυ τῷ φάρυγγι καὶ ὅπερ ἤν ἐδηλώθη, οὐ φίλη αὐτοῖς οὖσα καὶ συνήθης, ἀλλ’
ἀγρία τὸ ἦθος καὶ δυσμενής.

[319] (319) ὑποδήμασι μὲν οὖν ποιηθεῖσι δορᾶς ὑαίνης εἴ ποτε χρήσαιο ἀβλαβὴς ἂν διὰ μέσου κυνῶν διέλθῃς μηδὲ ὑλακῆς αὐτῶν ἐπακούσας.

[320] (320) λέγεται δῆ καὶ βλέπειν ὕαιναν ἴσα καὶ φωτὶ κατὰ νύκτα καὶ μεμνῆσθαί πως γοητείαν ὑπὸ τῆς φύσεως. ὅθεν δὴ νυκτὸς ¹⁸⁴¹⁸⁵ σελήνης ὑπολαμπούσης, κύνα πρὸς τῷ τέγει κείμενον ἄνωθεν αὐτὸν καθαιρεῖ τῷ εἰδώλῳ τῆς αὐτοῦ σκιᾶς ἀρρήτως καταφαρμάξασα. | μέλει τοιγαροῦν ¹⁸⁶ αὐτῇ καθ’ ὅσον ἐστὶ δύναμις λάθρα τῇ σκιᾷ προσβαλεῖν καὶ μηδεμίαν τῷ κυνὶ παρασχεῖν αἴσθησιν. εἰ γὰρ αὐτὸς θεάσαιτο πρῶτος, εἰδὼς ὃ μέλλει
πείσεσθαι πέφευγε, καὶ τὴν αὐτὸς αὑτοῦ σκιὰν ἀποκρύπτει.

[321] (321) ἀνδρὶ μὲν οὖν ὑπνοῦντι προσβαλοῦσα, παραμετρεῖ ἑαυτήν· καὶ εἰ μὲν εἴη τὸ μῆκος ἔχουσα πλέον, καὶ αὐτὴ δή πως ἐπικρατεστέρα γένοιτο ἄν· εἰ δὲ ὁ ἀνὴρ μεῖζον ἔχει τὸ μέγεθος, αὐτὸς ἂν καὶ διαναστὰς ἀροῖτο τὴν νικῶσαν.

[322] (322) ἄνδρα δὲ θηρατὴν οὐκ ἂν λάθοι, καθὼς ἔχει περιφέχειν φύσεως·
εἰ μὲν γὰρ ἐπ’ ἀριστερὰ διώκοιτο, ῥᾷον ἂν ἁλώσιμος εἴη, ἐπὶ δεξιὰ δέ τις ἐλαύνων μάτην ἂν πονῶν ὀφθείη καὶ ἀκίχητα, τὸ τοῦ λόγου, διώκων.

[323] (323) ταύτης ἡ χολὴ μάλιστα συνενέγκοι ἀνδρὶ χειμῶνος ἀνιωμένῳ τοὺς ὀφθαλμούς· τῷ μετοπώρῳ γὰρ ἐπιχριομένη τό τε φῶς καθαρὸν ἂν ἅψαι καὶ τὸ καταρρέον αὐτῶν ὑγρὸν ἀναστείλαι.

[324] (324) στρύχνον δὲ μισεῖ καὶ
δέδοικεν ὕαινα καθάπερ δὴ καὶ ἄλλα τῶν ζῴων τῶν φυτῶν ἕτερα.

[325] (325) Περὶ ὑαινῶν. Ἐν τῇ Ἀραβίᾳ ὑαινῶν τι γένος φασὶν εἶναι ὃ ἐπειδὰν προίδῃ τι θηρίον ἢ ἀνθρώπου βάλῃ ἐπὶ τὴν σκιὰν ἀφωνίαν ἐργάζεται καὶ πῆξιν τοιαύτην ὥστε μὴ δύνασθαι κινεῖν τὸ σῶμα· τοῦτο δὲ ποιεῖ καὶ ἐπὶ τῶν κυνῶν.

[326] (326) Ἀριστοφάνους περὶ ἄρκτων. Ἡ ἄρκτος ἔχει μὲν δακτόλους πέντε, ὀδόντας τοὺς μὲν ἄνω ὀξεῖς καὶ δστῶτας καθάπερ τὰ καρχαρόδοντα, τοὺς δὲ κάτω συνεχεῖς, γλῶτταν παχεῖαν καὶ πλατεῖαν, μαστοὺς τέσσαρας, δύο πρὸς τῇ κοιλίᾳ καὶ δύο ἐν τοῖς μηροῖς.

[327] (327) βαδίζει δὲ κατὰ διάμετρον.

[328] (328) διοιχθεῖσα δὲ πνεύμονα μὲν ἔχει ἑξαμερῆ,
ἧπαρ ἑπτάλοβον καὶ χολὴν ἐπ’ αὐτοῦ, σπλῆνα δὲ ἐκ πολλῶν μερῶν συγκείμενον ¹⁸⁷¹⁸⁸ καθάπερ ὁ βόειος νεφρός· αἰδοῖον ὁ ἄρρην μακρὸν ὡς καὶ ὁ ἐλέφας, τοὺς δὲ ὄρχεις ἔσω πρὸς τῇ ὀσφύι καθάπερ οἱ ἀλεκτρυόνες.

[329] (329) ὀργᾷ δὲ ἡ ἄρκτος ἄλλοτε ἄλλως· καιρὸς δὲ τῆς κυήσεως αὐτῇ οὐκ ἔστιν ἑστώς.

[330] (330) ὀχεύουσι δὲ παρακεκλιμένοι οἱ ἄρρενες πρὸς τὰ ὀπίσθια τῶν θηλειῶν.

[331] (331) κύει δὲ πάσας τὰς ἡμέρας τριάκοντα· τίκτει δὲ ἓν ὅ ἔστι τῷ μεγέθει ἔλαττον μὲν γαλῆς, μεῖζον δὲ μυός, ἄναρθρον καὶ τυφλόν. θεραπεύει δὲ τὸ σκυμνίον καθάπερ καὶ ἡ κύων.

[332] (332) ἔστι δὲ καὶ. f.364v ἡ θήλεια ἀνδρειοτέρα τοῦ ἄρρενος.

[333] (333) λέγεται δὲ φωλεύειν τὸ ζῷον τοῦτο ἡμέρας τὰς χειμεριωτάτας τριάκοντα, ὡς ἑπτὰ μὲν οὐδ’ ὅλως κινεῖσθαι,
τὰς δὲ ἄλλας εἰκοσιτρεῖς μόνον στρέφεσθαι. ἐξελθοῦσα δὲ ἐκ τοῦ φωλεοῦ μασᾶται ξύλα καὶ ἄλλα κάρφη ὥσπερ ὀδοντοφυοῦσα.

[334] (334) ἔστι δὲ τὸ ζῷον τοῦτο παμφάγον καὶ ἐπιτιλθέμενον πᾶσι· χρῆται δὲ τοῖς κρέασι προσήπουσα αὐτά.

[335] (335) φεύγουσαι δέ ποτε καὶ λαβόμεναι δένδρων, κάτω τὴν κεφαλὴν ποιήσασαι, τὰ δὲ ὀπίσθια ἄνω, οὕτως ἀναβαίνουσι.

[336] (336) ζῇ
δὲ ἡ ἄρκτος ἔτη τριάκοντα ἢ μικρῷ πλέον ἢ ἔλαττον.

[337] (337) Αἰλιανοῦ. Αἱ ἄρκτοι τῶν θηρατῶν τοὺς εἰς στόμα πεσόντας καὶ τὸ πνεῦμα εἰς ἑαυτοὺς ὤσαντας ὀσφρησάμεναι ὡς νεκροὺς παραλιμπάνουσι, καὶ δοκεῖ τοῦτο τὸ ζῷον νεκρὸν βδελύττεσθαι.

[338] (338) Ἡ ἄρκτος χειμῶνος μὲν ἀποτίκτει, καὶ φωλεύει τεκοῦσα, καὶ
ὑφορωμένη τοὺς κρυμοὺς τὴν ἐπιδημίαν τοῦ ἧρος μένει, οὐδ’ ἂν πρὶν ἢ ¹⁸⁹¹⁹⁰ πληρωθῆναι τρεῖς μῆνας ἐξάγοι ποτὲ τὰ βρέφη. ὅταν δὲ αἴσθηται ἑαυτῆς πεπλησμένης, ὑφορωμένη τοῦτο ὡς νόσον, ζητεῖ φωλεόν. ἐντεῦθέν τοι καὶ κέκληται τῇ ἂρκτῳ φωλεία τὸ πάθος. εἶτα εἰσέρχεται οὐ βαδίζουσα, ἀλλ’ ὑπτία, ἀφανίζουσα τοῖς θηραταῖς τὰ ἴχνη· ἑαυτὴν γὰρ ἐπισύρει κατὰ νώτου.
καὶ παρεισελθοῦσα ἡσυχάζει, καὶ τρόπον τινὰ τὴν ἕξιν ῥινᾷ, καὶ δρᾷ τεσσαράκοντα ἡμέρας αὐτό. καὶ λέγει μὲν Ἀριστοτέλης ὅτι ἄρα δὶς ἑπτὰ ἡμερῶν ἀκίνητος μένει καὶ ἀτρεμεῖ, τῶν δὲ ἄλλων στρέφεται μόνον. ἄσιτος δὲ ἄρα διαμένει τῶν τεσσαράκοντα πασῶν καὶ ἄτροφος, ἀπόχρη δὲ αὐτῇ τὴν δεξιὰν περιλείχεσθαι. ἐκ δὲ τῆς συντήξεως τῆς ἂγαν συνέπτυκται τὸ
ἔντερον αὐτῇ καὶ συνῆλθεν. ὅπερ εἰδυῖα, ὅταν προέλθῃ, τοῦ καλουμένου ἄρου τοῦ ἀγρίου ἐσθίει. τὸ δὲ ἄρον φυσῶδες ὂν διίστησιν αὐτῇ τὸ ἔντερον καὶ εὐρύνει αὐτὸ καὶ ἀποφαίνει τροφῆς δεκτικόν. ὅταν δὲ αὖ πάλιν ᾖ πεπληρωμένον, μυρμήκων ἐσθίει καὶ κενοῦται ῥᾷστα, κενώσεις μὲν δὴ φυσικαὶ τῶν ἄρκτων καὶ πληρώσεις εἰς δέον εἰς τοσοῦτον εἴρηνταί μοι, ¹⁹¹
μήτε ἰατρῶν μήτε γραμμάτων ὡς ἄνθρωποι δεόμεναι.

[339] (339) Σοφία δὲ ἄρκτου καὶ ἐκεῖνο· διωκομένη μετὰ τῶν σκυλάκων προωθεῖ αὐτἀ εἰς ὅσον δύναται, ὅταν δὲ ἀπείπῃ τὸ μὲν κατὰ τὸν νῶτον ἐχόμενον τοῖς ὄνυξι, τὸ δὲ κατὰ τοῦ στόματος φέρει, καὶ δένδρου λαβομένη ἀναπηδᾷ. ταύρῳ δὲ λιμώττουσα ἐὰν ἐντύχῃ, ἐξ εὐθείας οὐ μάχεται, προσθέτοις,
παλαίει δέ, καὶ τοῦ τένοντος λαβομένη κλίνει καὶ ἐσθίει· καὶ ὁ μὲν πιέζεται καὶ μέμυκε, καὶ τελευτῶν ἀπεῖπε καὶ κεῖται, καὶ ἐκείνη ἐμπίπλαται.

[340] (340) Ἐκ τοῦ Τιμοθέου. Τῇ ἄρκτῳ δὲ τὸ σκυμνίον ἄμορφόν τε καὶ ἄναρθρον οὐκ ἐκ τῆς νηδύος, ἀλλ’ ἐκ τοῦ λαιμοῦ προῖέναι λόγος κατέχει, καὶ τάχα δὴ τῷ σπεύδειν ἤδη περὶ τὴν μίξιν ἐξαμβλοῖ τὸ τικτόμενον καὶ
ἀτελὲς ἀφίησι πρὸ τῆς ὥρας. καὶ γὰρ ἄνευ λαγωοῦ καὶ λύκου θὴρ πᾶσα θήλεια παρ’ ὅλον δήπου τὸν τῆς κυήσεως χρόνον ἀπαγορεύει τὴν μίξιν. ἤδη δὲ περὶ τὸ ὠδίνειν οὖσα τῇ ἀστρῴᾳ ἄρκτῳ προσανατενίζει καὶ κουφοτέρας ὑφίσταται τὰς ὠδῖνας.

[341] (341) ἔστι δὲ ἀδηφάγον ζῷον ἡ ἄρκτος· δένδρων τε γὰρ καρποὺς ἐσθίει, καὶ μύρμηκας καὶ μελίσσας ἐπιλαφύσσει,
τῶν καρκίνων τε καταγνῦσα τὸ ὄστρακον διατρώγει τὴν σάρκα.

[342] (342) Ἐκ τοῦ Ἀριστοτέλους Περὶ παραδόξων ἀκουσμάτων. Ἐν Μυσίᾳ φασὶν ἄρκτων τι γένος εἶναι λευκῶν αἳ ὅταν κυνηγῶνται ἀφίασι τοιαύτην πνοήν, ὥστε τῶν κυνῶν τὰς σάρκας σήπειν, ὡσαύτως δὲ καὶ¹⁹²¹⁹³ τῶν λοιπῶν θηρίων ἀβρώτους ποιεῖν)· ἐὰν δέ τις καὶ βιάσηται καὶ ἐγγίσῃ, φασίν, ἐκ τοῦ στόματος φλέγμα πάμπολυ ἔοικε προσφυσᾶν πρὸς τὰ πρόσωπα τῶν κυνῶν, ὡσαύτως δὲ καὶ τῶν ἀνθρώπων, ὥστε ἀποπνίγειν καὶ ἀποτυφλοῦν.

[343] (343) Λέγουσι δὲ τὸ τῆς ἄρκτου στέαρ ὅταν διαπεπηγὸς ὑπὸ τὸν χειμῶνα, καθ’ ὅν ἂν χρόνον ἐκείνη φωλεύγῃ, αὐξάνεσθαι καὶ ὑπεραίρειν τὰ ἀγγεῖα, ἐν οἷς ἂν ᾖ.

[344] (344) Ἐκ τῆς Ἑξαημέρου τοῦ θείου Βασιλείου. Νωθρὰ ἡ φύσις τῆς ἄρκτου, ἰδιότροπον καὶ τὸ ἧθος, ὕπουλον, βαθύ, ἐνδεδυκός, ὅμοιον
ἠμφίεσται καὶ τὸ σῶμα, βαρύ, συμπεπηγός, ἀδιάρθρωτον, πρέπον τῷ. ¹⁹⁴ ὄντι φωλάδι κατεψυγμένῃ. αὕτη πολλάκις, βαθυτάταις κατατρωθεῖσα πληγαῖς, ἑαυτὴν ἰατρεύει πάσαις μηχκναῖς τῷ φλόμῳ τούτῳ ξηρὰν τὴν φύσιν ἔχοντι τὰς ὠτειλὰς παραβυουσα.

[345] (345) Ἀριστοφάνους. Μῦς ἔστι μὲν καρχαρόδους καὶ πολυσχιδής,
ἔχει δὲ δύο πόδας καὶ δύο χεῖρας, τὰ δὲ περὶ τὸν φάρυγγα καὶ τὸν στόμαχον καὶ τὰ ἄλλα σπλάγχνα ὅμοιος κυνί. καρδίαν δὲ μείζονα ἢ κατ’ αὐτόν, ἧπαρ εὔχρουν ἑπτάλοβον ἄχολον, νεφροὺς μεγάλους καὶ κύστιν μεγάλην καὶ περὶ ταύτην τὸ ἡμερολόγιον· ἔστι δὲ τοῦτο ὅμοιον στέατι· στρογγύλον αἰδοῖον καὶ ὄρχεις ἔξωθεν καθάπερ κάπρου.

[346] (346) ἡ δὲ θήλεια τὰς
ὑστέρας ἔχει κοτυληδόνας ἐχούσας, καὶ ὅταν κυήσῃ κατὰ τὸν ἀριθμὸν τοῖς τικτομένοις ἐμβρύοις καὶ πρὸς ἕκαστον ἔμβρυον μίαν προσκειμένην.

[347] (347) ἀνασχισθεῖσα δέ ποτέ φησιν ἐφάνη ἔχουσα ἔμβρυα ἑκατὸν καί τινα ¹⁹⁵¹⁹⁶ τῶν ἐμβρύων ἔγκυα ὑπάρχοντα. λέγεται δὲ αὐτὰς κύειν μᾶλλον καὶ ὡς ὅτι τάχιστα τὸν ἅλα ἐσθιούσας· ὅθεν καὶ ἁλικύμονες οἱ μύες ὑπὸ τῶν ποιητῶν λέγονται.

[348] (348) Ὅτι μυὸς ἧπαρ σελήνης αὐξανομένης λοβὸν ἑαυτῷ τινα ἐπιτίκτει
ὁσημέραι μέχρι διχομήνου· εἶτα μειουμένου τοῦ μηνὸς κατ’ ὀλίγον ὑπαφανίζεται ὁ λοβός.

[349] (349) Οἱ μύες δέ, φασίν, ἐὰν εἰς ψυκτῆρας ἐμπέσωσι, τὰς ἀλλήλων οὐρὰς ἐνδακόντες ἐφέλκουσι τὸν δεύτερον ὁ πρῶτος καὶ ὁ δεύτερος τὸν τρίτον.

[350] (350) Ἐκβάλλουσι δὲ τοὺς ἐν ταῖς αὐτῶν διαίταις ἀποθνήσκοντας·
μισοῦσι γὰρ τοὺς νεκρούς. καὶ μέντοι χελιδὼν ἐκβάλλει χελιδόνα νεκρὰν καὶ μέλιττα καὶ μύρμηξ, ἐπεὶ καὶ τοῦτο ἴδιον τῶν ἀλόγων, τὰ ὁμογενῆ τεθνεῶτα τῶν ὀφθαλμῶν ἀποφέρειν θᾶττον.

[351] (351) Ἔστι δὲ καὶ ἄλλως πολύγονον τὸ ζῷον καὶ ἐπὶ μιᾷ ὠδῖνι πολλὰ τίκτουσιν· εἰ δὲ καὶ ἁλὸς γεύσονται, πολλῷ πλείονα.

[352] (352) Μόες μέντοι καὶ γαλαῖ τρίζοντες χειμῶνα ἰσχυρὸν σημαίνουσι.

¹⁹⁷

[353] (353) Δειλὸν δὲ ὁ μῦς, καὶ κτύπον φοβεῖται, καὶ τὴν γαλῆν δέδια· δειλοὶ δέ εἰσι καὶ οἱ ἀρουραῖοι. οἵ γε μὴν θαλάττιοι μικρὸν μὲν τὸ σῶμα ἔχουσι, τόλμαν δὲ ἄμαχον. θαρροῦσι δὲ δύο ὅπλοις, δορᾷ τε εὐτόνῳ καὶ ὀδόντων κράτει· μάχονται δὲ ἰχθύσι καὶ ἁλιεῦσι.

[354] (354) Μύες δὲ δὴ ἀποθνήσκοντες καθ’ ἑαυτοὺς καὶ ἐκ μηδεμιᾶς ἐπιβουλῆς ἀπορρεόντων αὐτοῖς τῶν μελῶν κατὰ μικρὸν ἀπέρχονται τοῦ βίου.

[355] (355) εἰσὶ δὲ λαγνίστατοι ὅτι μάλιστα.

[356] (356) Κατὰ δὲ τὴν γῆν τὴν Κασπίαν ἐν περιτροπαῖς ὡρῶν τινων γίνεται μυῶν τι πλῆθος, οἳ ἐπινήχονται, ποταμοῦ φερομένου ῥοίζῳ, τὰς
οὐρὰς ἀλλήλων ἐνδακόντες, ἕρμα αὑτοῖς τοῦτο ποιοῦντες καὶ σύνδεσμον. ἐς τὰς ἀρούρας δὲ ἀπονηξάμενοι καὶ τὰ λήια ἀποκείρουσι, καὶ διὰ τῶν δένδρων ἀνέρπουσι, καὶ τὰ ὡραῖα δεῖπνον ἴσχουσι, καὶ τοὺς κλάδους δὲ διακόπτουσιν, οὐδὲ ἐκείνους ἀδυνάτως ἔχοντες κατεσθίειν.

[357] (357) Ἀκούω δὲ ἐν τῇ Θηβαΐδι χαλάζης πεσοόσης ἐπὶ τῆς γῆς,
ὁρᾶσθαι μῦς, ὧν τὸ μὲν πηλός ἐστιν ἔτι, τὸ δὲ σὰρξ ἤδη.

¹⁹⁸¹⁹⁹

[358] (358) Τοῦ αὸτοῦ ἐκ τοῦ πλάτους. Ἐν τῇ Πάρῳ τῇ νήσῳ Ἀριστοτέλης λέγει μῦς εἶναι· καὶ μέντοι καὶ τὴν γῆν σιτεῖσθαι τὴν σιδηρῖτιν. Ἀμύντας δὲ καὶ τοὺς ἐν Uερηδόνι (γῆ δ’ ἐστὶν αὕτη τῆς Βαβυλωνίας) τὴν αὐτὴν τροφὴν προσφέρεσθαι λέγει.

[359] (359) Ἔθος τοῦτο Aἰγόπτιον. ὅταν κατὰ τὴν Αἴγυπτον ὕσῃ (ῥανίσι δὲ ὕει λεπταῖς), μύες παραχρῆμα τίκτονται. οὐκοῦν κατὰ τὰς ἀρούρας πλανώμενοι οὗτοι λυμαίνονται τοῖς ληίοις ὑποτέμνοντες τοὺς στάχυς καὶ ὑποκείροντες, ἤδη μέντοι καὶ τοὺς σωροὺς τῶν δραγμάτων κεραίζοντες λυποῦσι τοὺς Αἰγυπτίους. καὶ διὰ ταῦτα πάγας τε αὐτοῖς ἐλλοχῶντες ἱστᾶσι,
καὶ θριγκοῖς ἀναστέλλοντες καὶ τάφροις ἀνείργοντες καὶ καίοντες ἐν ταύταις πῦρ. οἱ τοίνυν μύες οὔτε τὴν ἀρχὴν πρὸς πάγας προσφοιτῶσιν, ἐῶσι δὲ αὐτὰς ἑστάναι ἄλλως· τοῖς δὲ θριγκοῖς τοῖς λελειωμένοις ὑπὸ τῆς χρίσεως ἐπαναβαίνουσιν, ἁλτικώτατοί γε ὄντες, εἶτα μέντοι ὑπερπηδῶσι τὰς τάφρους. ὅταν μέντοι ἀπαγορεύσαντες οἱ Ἀἰγύπτιοι τὰς μηχανὰς καὶ τὰς ἐπιβουλὰς ²⁰⁰
ὡς ἀχρήστους ἀπολίπωσι καὶ ἐκτραπέντες ἐπί τε δέησιν ἔλθωσι καὶ ἕκετείας τὰς πρὸς τοὺς θεούς, ἐνταῦθα δήπου τὴν ἐκ τῶν θεῶν μῆνιν ὀρρωδοῦσιν οἱ μύες, καὶ εἴς τι ὄρος ἀναχωροῦσι τάξιν πλαισίου φυλάττοντες. οἱ μὲν οὔν νεώτεροι πρῶτα, οὐραγοῦσι δὲ οἱ μέγιστοι, καὶ τοὺς ὑπολειπομένους ἐπιστραφέντες εἶτα μέντοι ἕπεσθαί σφισιν ἐκβιάζονται. ἐὰν δὲ οἱ νεώτατοι
κάμνοντες ἀποστῶσι, καὶ τὸ ἑπόμενον ἵσταται πᾶν, ὡς ἐν δυνάμει στρατιωτικῇ πέφυκε γίνεσθαι. ὅταν δὲ ὑπάρξηται ἡ ἐκ τῶν πρώτων κίνησις, ἐνταῦθα οἱ λοιποὶ ἕπονται. λέγουσι δὲ καὶ οἱ τὸν Πὀντον οἰκοῦντες τὰ αὐτὰ καὶ ἐκεῖσε τοὺς μῦς δρᾶν. πεπίστευται δὲ καὶ ἐξ οἰκίας ἁπάσης, ἥτις μέλλει πεσεῖσθαι, ἦ ποδῶν ἔχουσι μετοικίζεσθαι πάντας. ἰδιότης δὲ ἄρα μυῶν
καὶ ἐκείνη. ἐπειδὰν ἀκούσωσι γαλῆς τρυζούσης ἢ συρίζοντος ἔχεως, ἐκ τῆς μυωπίας τῆς μιᾶς τὰ ἑαυτῶν βρέφη ἄλλχῃ καὶ ἄλλῃ μετοικίζουσι.

[360] (360) Μελλούσης δὲ οἰκίας καταφέρεσθαι, αἰσθητικῶς ἔχουσιν οἵ τε ἐν αὐτῇ μύες καὶ μέντοι καὶ γαλαῖ, καὶ φθάνουσαι τὴν κατένεξιν ἐξοικίζονταί. ²⁰¹²⁰² τοῦτό τοί φασι καὶ ἐν Ἐλίκῃ γενέσθαι. ἐπειδὴ γὰρ ἢσέβησαν ἐς τοὺς ωνας τοὺς ἀφικομένους οἱ Ἐικήσιοι, καὶ ἐπὶ βωμῶν ἀπέσφαξαν αὐτούς, ἐνταῦθα δήπου, τὸ θμηρικὸν τοῦτο, τοῖσι θεοὶ τέραα προὔφαινον· πρὸ πέντε γὰρ ἡμερῶν τοῦ ἀφανισθῆναι τὴν Ἑλίκην, ὅσοι μῦς
ἐν αὐτῇ ἧκαν καὶ γαλαῖ καὶ ὄφεις καὶ σκολόπενδραι καὶ σφονδύλαι καὶ τὰ λοιπὰ ὅσα ἤν τοιαῦτα, ἀθρόα ὑπεξῄει τῇ ὁδῷ τῇ εἰς Κορίαν ἐκφερούσῃοἱ δὲ Ἑικήσιοι ὁρῶντες ταῦτα πραττόμενα ἐθαύμαζον μέν, οὐκ εἶχον δὲ τὴν αἰτίαν συμβαλεῖν. ἐπεὶ δὲ ἀνεχώρησε τὰ προειρημένα ζῷα, νύκτωρ γίνεται σεισμὸς καὶ συνιζάνει ἡ πόλις, καὶ ἐπικλύσαντος πολλοῦ κύματος ἡ
Ἑλίκη ἠφανίσθη, καὶ κατὰ τύχην Λακεδαιμονίων ὑφορμοῦσαι τῇ πόλει δέκα νῆες συναπώλοντο τῇ προειρημένῃ ἐπικλύσει. χρῆται δὲ ἅμα καὶ εἰς τιμωρίαν τῶν ἀσεβῶν ἀνδρῶν ὑπηρέταις τοῖς ζῷοις ἡ Δίκη. καὶ τοῦδε. ²⁰³ μαρτύριον, Παντίλας ὁ Λακεδαιμόνιος ἀναστείλας διὰ τῆς φπάρτης ἐλθεῖν τοὺς ἐς Κύθηρα ἀπιόντας τῶν περὶ τὸν Aιόνυσον τεχνιτῶν, εἶτα καθήμενος
ἐν τῷ ἐφορείῳ ὑπὸ κυνῶν διεσπάσθη.

[361] (361) Φασὶ δὲ καὶ ἐν Κυρήνῃ μυῶν διάφορα γίνεσθαι γένη οὐ μόνον ταῖς χρόαις, ἀλλὰ καὶ ταῖς μορφαῖς· ἐνίους γὰρ αὐτῶν πλατυπροσώπους εἶναι καθάπερ τὰς γαλᾶς, καὶ αὖ πάλιν ἄλλους ἐχεώδεις, ὀξείας ἀκάνθας ἔχοντας, οὕς περ οδν καὶ οἱ ἐπιχώριοι καλοῦσιν ἐχενάτας. ἐν Ἀἰγύπτῳ δὲ
ἀκούω δίποδας εἶναι μῦς, καὶ μεγίστους μεγέθει φύεσθαι, τοῖς γε μὴν ἐμπροσθίοις ποσὶν ὡς χερσὶ χρῆσθαι· εἶναι γὰρ αὐτοὺς τῶν ὄπισθεν βραχυτέρους. εἶδον τούτους· Λιβυκοί εἰσ. βαδίζουσιν δὲ ὀρθοὶ ἐπὶ τοῖν δυοῖν ποδοῖν· ὅταν δὲ διώκωνται, πηδῶσι· Θεόφραστος λέγει ταῦτα.

[362] (362) 0ἱ δὲ μῦς οἱ τοῖς Κασπίοις ἐπίδημοι ὄντες κακόν, μέγεθος
αὐτῶν ὅσον κατά γε τοὺς Αἰγυπτίων ἰχνεύμονας ὁρᾶσθαι· ἄγριοι δὲ καὶ δεινοὶ καὶ καρτεροὶ τοὺς ὀδόντας καὶ διακόψαι καὶ διατραγεῖν οἷοί τέ εἰσι καὶ σίδηρον. τοοῦτοι δὲ ἄρα καὶ οἱ μῦς οἱ ἐν τῇ Τερηδόνι τῆς Βαβυλωνίας εἰσίν, ὧνπερ οὖν καὶ τὰς δορὰς ἴσασιν οἱ τούτων κάπηλοι καὶ εἰς ²⁰⁴²⁰⁵ Πέρσας ἄγουσι φόρτον. εἰσὶ δὲ ἁπαλαί, καὶ συνερραμμέναι χιτῶνές τε ἅμα γίνονται καὶ ἀλεαίνουσιν αὐτούς. καλοῦνται δὲ ἄρα οὗτοι καναυτᾶνες, ὡς ἐκείνοις φίλον. θαυμάσαι δὲ τῶν μυῶν τῶνδε ἄξιον ἄρα καὶ τοῦτο. ἐὰν ἁλῷ μῦς κύουσα, εἶτα ἐξαιρεθῇ τὸ ἔμβρυον, αὐτῆς δὲ διατμηθείσης ἐκείνης
εἶτα μέντοι καὶ αὐτὸ ἀνατμηθῇ, καὶ ἐκεῖνο ἔχει βρέφος.

[363] (363) Ἐκ τοῦ Τιμοθέου περὶ μυῶν καὶ μυγαλῶν. Τῶν Λιβύων ἡ γῆ κοινόν τι γένος μυῶν φέρει καὶ λαγωῶν κοινὴν ἐς ἀφροδίτην σνγχωρησάντων, οἷς τὰ ὧτα μὲν καὶ ἅπαν τὸ σῶμα μυῶν αὐτόχρημα με· γάλων ἐστί, λαγῶν δὲ τά τε νῶτα καὶ ὄμματα· φέρουσι δὲ καὶ τὴν τρίχα .
ἴσοι δὲ τὸ μέγεθός εἰσι μυσὶν ἀρουραίοις καὶ ἰδεῖν ὅμοιοι. ἔστι δὲ καὶ μυῶν τι πτηνὸν γένος οἷς οὔτε πτίλα πέφυκεν ὄντα οὔτε πτερά· μόνῃ δὲ τῇ οὐρᾷ καθάπερ δὴ καὶ πτεροῖς χρώμενοι τέμνουσι τὸν ἀέρα καὶ δένδροις. ²⁰⁶ ἐπικαθέζονται καὶ ταῦτα οἰκοῦσι.

[364] (364) Λίβυς δὲ μῦς πιὼν ὕδατος εὐθὺς ἀπόλλυται· ὅθεν οὐδέποτε ἂν ἐκεῖ θεάσαιο χρώμενον ὕδατι τὸν μῦν, οὐδὲ
περὶ αὐτὰς δήπου τὰς τοῦ Σειρίου ἐπιτολάς.

[365] (365) καὶ ἄλλο δέ τι μυῶν γένος τῇ τῶν Ἰνοῶν ἐντρέφεται γῇ, ὧν ἡδίστη μὲν πνοὴ τοῦ σώματος ἔξεισι, τὸ χρῆμα δὲ περιμάχητόν ἐστι τοῖς πολίταις· τούτου γὰρ ἕνεκα καὶ νεκρὸν ἂν ἴδοις μῦν ἐσθῆτι πλομίου φιλοτίμως καθαπτόμενον. αὕτη δὲ οὐκ ἐκ γενετῆς αὐτῷ σύμφυτος αὐτῷ ἡ ὀσμή, ἀλλὰ πόα τις αὐτῷ
ἐσθιομένη μυρίζει. ὁ μέντοι θηρεύων ἐς δρόμον αὐτὸν διανίστησιν ὥστε δὴ κινουμένου τὸ οἶμα περὶ τὸν ὀμφαλὸν συρρεῦσαι. καὶ τότε γοῦν θηρεύσας καταθύει, καὶ αὐτοῦ τὸ αμα καὶ δέρμα θαυμαστὸν οἷον εἰς ὄσφρησίν ἐστι τοῖς χρωμένοις.

[366] (366) πλὴν ἀλλὰ τῇ ἡδονῇ τὸ πικρὸν σύμμικτον ἔχει, καὶ οὐδ’ ἐνταῦθα βλάβης ἄνευ τὸ ἡδὺ τοῖς ἀνθρώποις. ἀνδρὶ γὰρ ὑπνοῦντι
δύο μῦς τοιοίδε ξυμπαραστάντες ὁ μὲν ἐπαφᾶται τῶν δακτύλων, καὶ ἐκμυζᾷ τὸ αῖμα, καὶ αὐτὰς περικείρει τὰς σάρκας, ὁ δὲ ταῖς ῥισὶν ἐγγίζων αὔρας ἐνίησιν ἡδυτάτας, καὶ καταγοητεύει καὶ κατακηλεῖ τὸν ἄνδρα, καὶ τὴν τῶν πόνων αἴσθησιν ἀφαιρεῖται.

[367] (367) ἔστι δὲ τὸ μέγεθος μείζων μὲν γαλῆς, ἥττων δὲ λαγωοῦ.

[368] (368) ἐν μέντοι τοῖς λύχνοις τοῖς στενόχωρον
τὸ στόμα ἔχουσιν ἀποροῦντες πολλάκις οἱ μύες καθιέναι τὴν κεφαλήν, τὴν ²⁰⁷²⁰⁸ οὐρὰν ἐγχαλῶντες ἀνιμῶσι τὸ ἔλαιον, καὶ οὕτως αὐτὸ τῷ στόματι περιλείχουσιν.

[369] (369) Ἐκ τοῦ Ἀριστοτέλους Πlερὶ παραδόξων ἀκουσμάτων. Ἐν Κύπρῳ τῇ νήσῳλέγεται τοὺς μῦς τὸν σίδηρον ἐσθίιν, καὶ τοὺς Κάλυβας
ἔν τινι ὑπερκειμένῳ αὐτοῖς νησίῳ τὸ χρυσίον συμφορεῖσθαι παρὰ πλειόνων· διὸ καὶ τοὺς ἐν τοῖς μετάλλοις ἀνασχίζουσιν, ὡς ἔοικεν.

[370] (370) Ἐν Κυρήνῃ δέ φασιν οὐχ ἐν εἶναι μυῶν γένος, ἀλλὰ πλείω, διάφορα καὶ ταῖς μορφαῖς καὶ ταῖς χρόαις. ἐνίους γὰρ πλατυπροσώπους, ὥσπερ αἱ γαλαῖ, τοὺς δὲ ἐχινώδεις |οὕς καλοῦσιν ἐχῖνος.

²⁰⁹

[371] (371) 'Eν Kολοόσοις δὲ τῆς Ἀρκαδίας κρήνην εἶναί τινά φασιν, ἐν ἢ χερσαῖοι μύες γίνονται, καὶ κολυμβῶσι, καὶ τὴν δίαιταν ἐκείνῃ ποιοῦνται· λέγεται δὲ αὐτὸ τοῦτο καὶ ἐν Λαμψάκῳ εἶναι.

[372] (372) Εἶναι καὶ μυῶν τι γένος ἐφιπτάμενον ὃ ὅταν δάκῃ ἀποθνήσκειν ποιεῖ.

[373] (373) Ἀριστοφάνους. Ἡ μυγαλῆ ἐστι μὲν καὶ αὐτὴ καρχαρόδους καὶ πολυσχιδής. ὀφθαλμοὺς δὲ ἔχει μικροὺς καὶ ἀμβλεῖς, μαστοὺς ἓξ πρὸς τοῖς σκέλεσιν· ἀνατμηθεῖσα δὲ ὁμοία μυί.

[374] (374) Αἰλιανοῦ, Ὅτι τὰ ὑποζύγια τὴν μυγαλῆν οὐ θαρρεῖ.

[375] (375) Ἡ μυγαλῆ (καὶ γὰρ τοῦτο ποίημα ὕλης) εἰς ὅσον μὲν τὴν
ἄλλως πρόεισι, πέπλασται ζῆν ἔχει, καὶ ἐσπείσατο αὐτῇ ἡ φύσις, ἐὰν μὴ ἄλλῃ τιολ τύχη καταληφθῇ καὶ ἀπόληται· ἐὰν δὲ εἰς ἁρματοτροχιὰν ἐμπέσῃ, οἱονεὶ πέδῃ κατείληπται καὶ μάλα ἀφανεῖ, καὶ τέθνηκε. δηχθέντι δὲ ὑπὸ μυγαλῆς φάρμακον ἐκεῖνο. ἐκ τῆς τροχῶν διαδρομῆς ἡ ψάμμος ἀρθεῖσα ἐπεπάσθη τῷ δήγματι, καὶ ἔσωσε παραχρῆμα.

[376] (376) Ἀριστοφάνους. γαλῆ ἐστι μὲν καὶ αὐτὴ καρχαρόδους, ἔχει δὲ καὶ δακτύλους πέντε.

[377] (377) αἱμοποτεῖ δὲ κατὰ φλέβα λύουσα, καθάπερ ὁ λύκος.

[378] (378) ἀνατμηθεῖσα δὲ πνεύμονα ἑξάλοβον ἔχει, ἧπαρ ἑπτάλοβον χολὴν ἔχον, νεφροὺς μεγάλους, κόστιν σκληράν, ὄρχεις ἔξω καθάπερ κάπρου.

[379] (379) τὸ αἰδοῖον ἔχει ὄστινον ὅμοιον ὄρνιθος ὄνυχα ²¹⁰²¹¹ οὐκ ἔχον ἐν ἑαυτῷ κοιλότητα, ἀλλὰ στερεόν· ῆ δὲ θήλεια ὑστέραν δίκρουν καὶ τίκτει τυφλά.

[380] (380) τὸ δὲ μυθολογούμενον ὡς διὰ τοῦ στόματος ὀχεύει τῶν εἰκῇ πεπιστευμένων· οὐ γὰρ ὀχεύει, ἀλλὰ τιθασεύει ὡς ἡ xεριστερά.

[381] (381) Αἰλιανοῦ. αλαῖ τρύζουσαι χειμῶνα Ἰσχυρὸν σημαίνουσι.

[382] (382) μάλιστα δὲ αὐτὰς δεδοίκασιν οἱ μύες.

[383] (383) ἴδια δὲ ἄρα τῶν ζῷων καὶ ταῦτα δήπου καταγνῶναι πάρεστι· τοὺς γοῦν ὄρνεις τοὺς ἠθάδας καὶ τοὺς ἐν ποσὶ τρεφομένους τε καὶ ἐξεταζομένους ὁρῶμεν ἵππους τε καὶ ὄνους καὶ βοῦς καὶ καμήλους θαρροῦντς·
εἰ δὲ καὶ ἐλέφαντί που πράῳ καὶ ἡμέρῳ συντρέφοιντο, οἵδε οὐκ ὀρρωδοῦσιν, ²¹² ἀλλὰ καὶ δι’ αὐτῶν ἐκείνων ἔρχονται. ἤδη δὲ καὶ ἀλεκτρυόνες καὶ ἐπὶ τὰ νῶτα αὐτῶν ἀναπέτονται· τοσοῦτον αὐτοῖς τοῦ θάρσους περίεστι καὶ τοῦ ἀδεοῦς. πτοίαν δὲ αὐτοῖς ἐντίθησι καὶ δέος ἰσχυρὸν γαλῆ παραδραμοῦσα. καὶ μυκήσεων μὲν καὶ ὀγκήσεων οὐ ποιοῦνται ὥραν, κρίξασαν
δὲ ἄρα μόνον πεφρίκασι τὴν προειρημένην. χηνῶν τε καὶ κύκνων καὶ στρουθῶν τῶν μεγάλων ἤ τι ἢ οὐδὲν φροντίζουσιν, ἱέρακα δὲ βραχύτερον ὄντα ὀρρωδοῦσιν.

[384] (384) χερσαία γαλῆ ὅτι ῆν ἄνθρωπος ἤκουσα· καὶ ὅτι τοῦτο ἐκαλεῖτο, καὶ ὅτι ἧν γόης καὶ φαρμακίς, καὶ ὅτι δεινῶς ἀκόλαστος ἥν καὶ
ἀφροδίτην παράνομον ἐνόσει, καὶ ταῦτα εἰς ἀκοὴν τὴν ἐμὴν ἀφίκετο· καὶ ὡς εἰς τοῦτο τὸ ζῷον τὸ κακὸν ἔτρεψεν αὐτὴν Εκάτης τῆς θεοῦ μῆνις οὐδὲ τοῦτό με λέληθεν. ἡ μὲν οὖν θεὸς ἵλεως ἔστω· μύθους δ’ ἐῶ καὶ μυθολογίαν ἄλλοις. ὅτι δέ ἐστι θηρίον ἐπιβουλότατον, καὶ νεκροῖς ἀνθρώποις ²¹³²¹⁴ ἐπιτίθενται γαλαῖ, καὶ μὴ φυλαττόμεναι ἐπιπηδῶσι, καὶ συλῶσι τοὺς ὀφθαλμοὺς καὶ ἐκροφοῦσι, δῆλόν ἐστ. φασὶ δὲ καὶ ὄρχεις γαλῆς γυναικὶ κατ’ ἐπιβουλὴν ἢ καὶ ἑκούσγῃ περιαφθέντας ἐπωσχεῖν τὸ ἔτι μητέρας γίνελειν σθαι ακὶ ἀναστέλλειν αὐτῶν. σπλάγχνα δὲ γαλῆς σκευασίαν δή τινα
προσλαβόντα, ἤν ἴστωσαν οἱ σοφοὶ τὰ τοιαῦτα, καὶ εἰς οῑνον ἐμβληθέντα κατ’ ἐπιβουλήν, φλίον ὡς λόγος διίστησι, καὶ ἡνωμένην σέως εὔνοιαν διακόπτει. καὶ ὑπὲρ μὲν τούτων τοὺς γόητάς τε καὶ φαρμακέας Ἄρει φίλψ κολάζειν καὶ διακαίειν καταλίπωμεν. εἴη δ’ ἂν καὶ ἰχθῦς γαλῆ, μικρὸς δ’ οὗτος καὶ οὐδέν τοι κοινὸν πρὸς τοὺς γαλεοὺς καλουμένους ἔχων. οἱ μὲν
γάρ εἰσι σελάχιοι καὶ πελάγιοι καὶ μέγεθος προήκοντες εἶτα μέντοι καὶ κυνὶ ἐοίκασιν· ἡ γαλῆ δέ, φαίην ἂν αὐτὴν εἶναι τὸν καλούμενον ἥπατον. ἰχθὺς δέ ἐστιν αὕτη βραχθς, καὶ τῶ δφθαλμὰ ἐπιμέμυκε· κόρας δὲ ἔχει κυανοῦ χρόᾳ προσεικασμένας. καὲ τὸ μὲν γένειον ἔχει τοῦ ἡπάτου μεῖζον, ἡττᾶται δὲ αὅ πάλιν τοῦ χρέμητος κατά γε τοῦτο. πετραίαν δὲ οὖσαν τὴν γαλῆν
καὶ νεμομένηην φυκία ἀκούω πάντων σωμάτων οἷς νεκροῖς τύχη |τοὺς. ²¹⁵ ὀφθαλμοὺς καὶ ταύτην ὡς τὴν χερσαίαν ἐσθίηιν. χρῶνται δὲ αὐτῇ ἐς τὰ ὅμοια ἁλιεῖς ὅσοι κατὰ τοὺς Ἠπειρώτας φαρμακεύουσι πονηροὶ καὶ οὔτοι σοφισταὶ τῶν κακῶν. ἐπεὶ δὲ ὠμοβόρον ἐστὶ τὸ τῶν ἰχθύων φῦλον, πᾶν τὸ ταῖς ὑδροθηρίαις γένος συμβιοῦν καὶ τὰς ἀποδύσεις τὰς κατωτάτω μετιὸν
μελαίνουσι τὰς ἑαυτῶν βάσεις καὶ τὰ κοῖλα τῶν χειρῶν, ἀφανίζειν πειρώμενοι τὴν ἐξ αὐτῶν αὐγήν. τὰ γάρ τοι τῶν ἀνθρωπίνων μελῶν ἄὡς ὅτι μάλιστα ἐκλάμποντα ἐν τῷ ὕδατι καὶ ἐφολκὰ τῶν ἰχθύων ταῦτά ἐστιν.

[385] (385) Ἐκ τοῦ Τιμοθέου. Πολέμιον ἡ γαλῆ τῷ ὄφει καὶ φόσει ἀντίπαλον. ὁπότε γοῦν αὐτῷ καὶ ξυνάπτειν βούλεται, πηάνου ἐσθὡι·
τούτου γὰρ ἡ ὀσμὴ μυσί τε καὶ ὄφεσι δεινῶς ἐναντία.

[386] (386) ἔστι δὲ ²¹⁶²¹⁷ γαλῆς θαυμάσιόν τι γένος παρὰ τὴν Δάφνην, ἧς ἡ μὲν δέρη θριξὶ χρυσοειδέσι κομᾷ, ἐφάλλεται δὲ καθάπερ ὄρνις ἐπὶ τοὸς ἐκεῖ συχνοὺς κυπέρους. μόνη δὲ καθ’ αὐτὴν διαιτᾶται· τρέφει γὰρ ἡ Δάφνη οὐδὲν οὔτε τῶν ἰοβόλων οὅτε δὴ τῶν θηρῶν, ἀλλὰ χάρις ὅση καὶ ὥρα περιβάλλει τὸν
χῶρον.

()387) Ἀριστοφάνους. Ἡ ἰκτίς ἐστι μὲν ἀγρία γαλῆ, ἔχει δὲ τὸ μέγεθος ἡλίκον Mελιταίῳ κυνιδίῳ, τὴν δὲ δασύτητα καὶ τὴν ὄψιν καὶ τὸ λευκὸν τὸ κάτωθεν τοῦ στήθους, τήν τε κακουργίαν καὶ τὰ ἐντόσθια τῇ κατοικιδίῳ γαλῇ. δύναται δὲ τιθασεύεσθαι. ἐπιτίθεται δὲ ὄρνισι. τὸ δὲ
αἰδοῖον ἔχει ὁ ἄρρην ὄστινον, ὃ δοκεῖ εἶναι φάρμακον στραγγουρίας, ἐάν τις αὐτὸ ἐν μέρει ποτοῦ ἐπιξύων διδῷ. λέγεται δέ, ὅταν συμβάλλῃ ὄφει, προεσθίειν τὸ ἄγριον πήγανον ὡς πολέμιον αὐτῷ ὑπάρχον.

[388] (388) Ἐκ τοῦ Τιμοθέου. Πονηρόν τι ζῷον καὶ κακοῦργον ἡ ἰκτίς, ἐπίβουλόν τε ὄρνισι μάλιστα ταῖς κατοικιδίοις. ἕρπει γοῦν ἀνὰ τοὺς τοίχους
καὶ αὐταῖς ἐπιτίθεται· ὁπότε δὲ ὀλισθῆσαι συμβαίη, τὸ στόμα μύσασα συνέχει τὸ ἄσθμα καὶ πνεύματος οὔσα πλήρης τῇ γῇ ἐλαφρὰ φέρεται καὶ ἀπαθὴς κακοῦ διαμένει.

[389] (389) ἀλλ’ ὅμως τῇ καλιᾷ τῶν ὀρνίθων πηγάνου παρατεθέντος οὐκ ἂν θηράσγῃ τὴν εἴσοδον οὐδ’ εἰ μάλιστα τῷ. ²¹⁸ λμῷ τρύχηται.

[390] (390) Ἀριστοφάνους. Ἡ ἀλώπηξ ἐστὶ μὲν καὶ αὐτὴ καρχαρόδους καὶ πολυσχιδής, ἀνατμηθεῖσα δὲ κυνὶ τὰ ἐντόσθια πάντα κέκτηται ὅμοια.

[391] (391) ὀχεύει δὲ ἐπιβαίνουσα καθάπερ καὶ ὁ κύων· τίκτει δὲ ὡσεὶ ἄρκτος ²¹⁹²²⁰ σάρκα ἀδιάρθρωτον, καὶ ὅταν μέλλῃ τίκτειν ἐκτοπίζει, ὥστε μηδ’ ὅλως θεωρηθῆναι. τεκοῦσα δὲ τῇ γλώττῃ θεραπεύει τὰ παιδία. τίκτει δὲ τὰ πλεῖστα τέσσαρα.

[392] (392) Αἰλιανοῦ. Αἱ ἀλώπεκες σκίλλης πέταλα τοῖς φωλεοῖς ἐμβάλλουσι
τῶν λύκων ἐκφεύγοντες τὴν ἐπιβουλήν.

[393] (393) τὰς ἀκάνθας δὲ τοῦ ἐχίνου φοβουμένη, ἡσύχως ὑποκνήθουσα τῷ ἑαυτῆς στόματι ἀνατρέπει αὐτοὸς ὑπτίους, καὶ ἀνασχίσασα κατεσθίει.

[394] (394) φασὶ δὲ καὶ ἄλλως περιγίνεσθαι τὴν ἀλώπεκα τοῦ ἐχίνου· εἰληθέντα γὰρ αὐτὸν θεασαμένη, ἐπεὶ μὴ δύναται ἐνδακεῖν διὰ τὰς ἀκάνθας, ἐνουρεῖ αὐτοῦ εἰς τὸ στόμα,
ὁ δὲ ἀποπνίγεται, καὶ τοῦ πνεύματος ἔνδον ἐκ τῆς συνειλήσεως κατεσχη· μένου καὶ ἐπφρέοντος αὐτῷ τοῦ προειρημένου ἢφηκεν αὐτόν.

[395] (395) θηρεύουσι δὲ τὰς ὠτίδας οὕτως. τὴν κέρκον ἀνατείνασαι ὡς τράχηλον ὄρνιθος, ἀποστραφεῖσαι πρὸς τὰς ὄρνιθας, τὸ δ’ ἔλλο σῶμα εἰς γῆν κύψασαι ποιοῦσι προσιέναι ὡς πρὸς ὄρνιν ὁμόφυλον, καὶ εἶτα ἐπιθέμεναι κτείνουσι.

[396] (396) τοὺς δὲ ἰχθῦς πάλιν θηρεύουσιν οὕτως. εἰς τὴν ὄχθην ἔρχονται τοῦ ποταμοῦ, καὶ τὴν οὐρὰν καθιᾶσιν εἰς τὸ ὕδωρ, τὰ δὲ προσνέοντα ἐνίσχεται καὶ ἐμπλάσσεται τῷ δάσει τῶν τριχῶν. αἱ δὲ αἰσθόμεναι τοῦ μὲν ὕδατος ἀναχωροῦσιν, ἐλθοῦσαι δὲ ἐς τὰ ξηρὰ χωρία διασείουσι τὰς οὐράς, καὶ ἐκπίπτει τὰ ἰχθύδια καὶ ἐκεῖναι δεῖπνσν ἔχουσι.

[397] (397) Καὶ λαγὼν δὲ ἀλώπηξ τῇ αὐτῇ τέχνῃ θηρεόει· εὑροῦσα γὰρ αὐτὸν διώκει κατ’ ἴχνος, ὁ δὲ ἀποδρὰς ἀναπαύεται, ἡ δὲ πάλιν αὐτὸν ἐγείρει, καὶ τοῦτο ποιεῖ πολλάκις ἀγρυπνίαν ἐργαζομένη αὐτῷ, καὶ οὕτως ἀπειπόντα κατέχει οὐ δρόμῳ, ἀλλὰ δόλῳ.|

²²¹

[398] (398) Αἱ μέντοι Κάσπιαι ἀλώπεκες τὸ πλῆθός εἰσι πολλαὶ ἄς ἐπιμέμφεται
φ(οι)ςᾶν ἐν πόλεσι καὶ ἐν αὐλίοις καὶ ἐν οἰκίαις οὐκ ἐπὶ λύμῃ καὶ ἁρπαγῇ, ἀλλ’ οἷτο τιθασοί. (398a) μισεῖ δὲ ῆ ἀλώπηξ κίρκον.

[399] (399) Τοῦ αὸτοῦ ἐκ τοῦ πλάτους. Λῖ δὲ ἀλώπεκες εἰς ὑπερβολὴν προήκουσαι κακουργίας καὶ τρόπου δολεροῦ ὅταν θεάσωνται σφηκιὰν εὐθηνουμένην, αὐται μὲν ἀποστρέφονται τὸν χηραμὸν ἐκνεύουσαι καὶ τὰς
ἐκ τῶν κέντρων τρώσεις φυλαττόμεναι· καθιδᾶσι δὲ τὴν οὐρὰν δασυτάτην οὔσαν καὶ μηκίστην τὴν αὐτὴν καὶ διᾳσείουσαν τοὺς σφῆκας, οἱ δὲ προσέραἱ ²²²²²³ χονται τῷ τῶν τριχῶν δάσει, ὅταν δὲ ἀναπλασθῶσιν αὐτῷ, προσαράττουσι τὴν οὐρὰν ἢ δένδρῳ ἢ αἱμασιᾷ ἢ τοίχῳ· παιόμενοι δὲ οἱ σφῆκες ἀποθνήσκουσιν. εἶτα ἧλθον ἐπὶ τὸν αὐτὸν τόπον, καὶ τοὺς λοιποὺς προσαναλέξασαι καὶ ἀποκτείνασαι κατὰ τοὺς πρώτους, ὅταν ἐννοήσωσι λοιπὸν εἰρήνην εἶναι
καὶ ἀπὸ τῶν κέντρων ἐλευθερίαν, καθῆκαν τὸ στόμα καὶ τὰ σφηκία ἐσθίουσι μήτε θορυβούμεναι μήτε μὴν τὰ κέντρα ὑφορώμεναι.

[400] (400) Tῆς τῶν ποταμῶν πήξεως τῆς οὔσης σφαλερᾶς οἱ Θρᾷκες γνώμονα τὴν ἀλώπεκα ποιοῦνται. καὶ ἂν διαδράμῃ τὸν κρύσταλλον μὴ ἐνδιδόντα μηδὲ εἴκοντα τοῖς ἐκείνης βήμασι, θαρροῦσι καὶ ἕπονται. πεῖραν
δὲ αὕτη ποιεῖται τοῦ μὴ σφαλεροῦ πόρου τὸν τρόπον τοῦτον. παραβάλλει τὸ οὖς ἐπὶ τῷ κρυστάλλῳ, κἂν μὲν αἴσθηται μὴ ὑπηχοῦν κάτωθεν τὸ ῥεῦμα μηδὲ ὑποψοφοῦν ἡσυχῇ εἰς βάθος, ἡ δὲ ἅς ἑστῶτι τῷ κρυστάλλῳ θαρσεῖ διαθεῖ τε πρώτη· εἰ δὲ μὴ οὐκ ἂν ἐπιβαίη.

[401] (401) Ἐκ τοῦ Τιμοθέου. Ἀλώπηξ ἐντεῦθεν εἰσήχθω μεθ’ ὧν
οἶδε πολλῶν ἐπιτηδευμάτων. αὕτη γάρ, ἐπειδὰν τῷ λιμῷ πιέζηται, μηδὲν ἔχουσα τῶν παρὰ πόδας ἑλεῖν, τοιᾷδε μέτεισι τέχνῃ τὴν ἄγραν. ὑπτία μὲν εἰς πεδίον ἀνεῖται στόμα τε καὶ ὀφθαλμοὺς μύσασα καὶ τὸ πνεῦμα ἔνδον ἀπολαβοῦσα καὶ λως εἶναι νεκρὰ πείθουσα. τίς ἂν αὐτὴν εἴποι. ²²⁴ ζῆν; ἀγέλαι γοῦν ὀρνίθων ἴσα δὴ καὶ τεθνηκυῖαν αὐτὴν περιπέτονται, καὶ
τοῖς ὄνυξι διαξαίνουσι τὴν δοράν. αὕτη δὲ ἐπειδὰν αἴσθηται προσάγον αὐτῇ τὸ θήραμα καὶ ἕτοιμον εἶναι λαβεῖν, ἥρηκεν εὐθὺς ἐγχανοῦσα, καὶ ἅμα συνέσχε πλείους.

[402] (402) Κυνῶν δὲ καὶ ἀνδρῶν φεύγουσα θήραμα πολλαχοῦ τῆς γῆς διανοίγει πόρους, ἐφ’ ἦπερ αὐτὴ τὰ ἤθη τυγχάνει ἔχουσα, ὑπονόμους τε
διέτεινε μακροτάτους, οἳ καὶ φεύγουσαν αὐτὴν ὑποδέχονται καὶ δι’ ὧν πολλάκις εἰσδύνουσα μυρίαν τοῖς κυσὶ παρέχει τὴν πλάνην. ἐγγὺς γὰρ αὐτὴ φαίνεσθαι προσδόκιμος οὖσα διὰ μακρᾶς ἄλλγῃ τῆς ὀπῆς ἀνεδόθη καὶ οὕτω ποικίλως ἔχουσα μάλα δυσχερῶς ἂν ἀλώπηξ ἀλῷη.

[403] (403) ἔστι γὰρ καὶ ²²⁵²²⁶ ἄλλων τεχνῶν εὑπορος, δι’ ὧν οἰδε τοὺς κύνας ἐξαπατᾶν· ὁτὲ μὲν γὰρ τῆς γαστρὸς πνεῦμά τι δύσοσμον ἀφιεῖσα, ὁτὲ δὲ αὐτῶν ἐγγὺς περισκαίρουσα καὶ κορικῶς ὥσπερ ἀκκιζομένη, ἐπέσχε μὲν αὐτοὺς τῆς ὁρμῆς τῆς ἀγρίας, ἠδυνήθη δὲ ἔρωτα ἐμβαλεῖν καὶ διαθερμῆναι πρὸς μίξιν· ἐπεὶ καὶ λέγεται
ἐς ταὐτὸ κυνὸς καὶ ἀλώπεκος ξυνελθόντων τὰς κύνας φύεσθαι τὰς Λακωνικάς, αἴπερ δὴ καὶ ἀλωποὶ λέγονται. ἀλλ’ εἰ μὲν τὸ θῆλυ ἡ ἀλώπηξ, τὸ φυὲν ἂν εἴη ἡ ἀλωπός, εἰ δὲ ἐπβεβηκλς μὲν ἦ ἀλώπηξ, τὸ σπέρμα δὲ τοῦτο δέδεγμένη ἦ κύων, τὸ γένος ἐντεῦθεν τὸ Λακωνικὸν ἔφυσαν αἱ
κύνες· αἰ δὴ καὶ ἵππων καὶ θηρῶν πόδας ἤλεγξαν. ἰδὼν αὐτὰς διωκούσας
φαίης ἂν οὐ θέειν μᾶλλον ἢ ἵπτασθαι.

[404] (404) Σγοίη δ’ ἂν τὸ ῆθος ἀλώπηξ οδδέποτε τιθασὸν οὐδ’ εὐόμιλον οὸδὲ φιλίαν σπείσαιτο πρὸς ἀνθρώπους, ἀλλ’ ἄμικτος ἀεὶ καὶ ἀπρόσιτος καὶ δόλων οὐδέποτε ἐκτός.

[405] (405) Δέδοικέ γε μὴν ὅμως καὶ φεύγει λέοντα καὶ αὐτὸν ὅς κέκληται
χαμαιλέων.

[406] (406) Βλαβερὰν δὲ αὐτὴν ἡ φύσις στάχυσιν ἔθηκε καὶ ἀμπέλοις. ἦρος γὰρ ὑπολάμποντος, ἡνίκα δὴ πρὸς γονὰς αἱ ἄρουραι διῳδήκασιν, ἐφ’ ᾧ περ αὕτη τοῦ χωρίου τύχῃ καλινδηθεῖσα, τούτου δὴ πάντως ἐσκλήρωσε ²²⁷ μὲν τὰς ὠδῖνας, ἐξήμβλωκε δὲ τοὺς πούς, καὶ ὁ χῶρος οὗτος
ἔρημός ἐστι, καὶ ἄγονος ἐν εὐκάρπῳ ὅλῃ κείσεται τῇ ἀρούρᾳ. ταύτῃ τοι καὶ ἐφ’ ἡμῶν τῶν ἀνθρώπων ἐν ᾧ δἂν μέρει συμβαίη τὴν κεφαλὴν φλέγματος αὐτὴν ὑποδραμόντος ἀπορρυῆναι τὰς τρίχας, ἀλωπεκίαν τοῦτο καλοῦμεν. ἰᾶται δὲ ὅμως αὐτὸ τὸ ἐκείνης στέαρ καὶ τρίχας ἀνάγει νεοθαλεῖς. τὸ δέρμα δ’ ἂν φοινιχθείη νίτρου αὐτῷ πρότερον πυκνῶς ἐπιπαττομένου.

[407] (407) εἰ δὲ λέβης αὐτὴν διατήξει ζῶσαν ἐλαίου πλήρης ὧν ὅτι μάλιστα παλαιοῦ οὐ φαύλας ἂν χάριτας δοίη ἀνδρὶ ποδάγρᾳ πεπεδημένῳ.

[408] (408) Ἐκ τῆς Ἐξαημέρου τοῦ θείου Βασιλείου. Ἀλώπηξ Βέλει τρωθεῖσα τῷ δακρύῳ τῆς πίτυος ἑαυτὴν ἰᾶται.

²²⁸²²⁹

[409] (409) Ἐκ τοῦ Ἀριστοφάνους. Δασύπους· ὁ δ’ αὐτὸς καὶ λαγλς λέγεται. οὗτος ὀχεύει μὲν πᾶσαν ὥραν, κύει δὲ κατὰ μῆνα καὶ τίκτει σκυμνία τυφλὰ καὶ θεραπεύει ὥσπερ ἡ κύων. ἐπιβαίνει δὲ συγκαθισάσης τῆς θηλείας, καθάπερ ὁ λέων· ἔστι γὰρ καὶ οὗτος τῶν ὀπισθουρητικῶν
ζῷων.

[410] (410) διοιχθεὶς δὲ τὰ ἐντὸς ἔχει ὅμοια ὑί· τὸ δὲ ἤπαρ ἑξάλοβον, ἡ χολὴ μεγάλη, μέσῳ δὲ ἥπατι. ἔχει δὲ καὶ ὄρχεις μεγάλους καὶ κύστιν καὶ μήτραν δίκρουν καὶ κοτυληδόνα ἐν ἑκάστῳ ἐμβρύῳ προσκειμένην, καθάπερ ἐπὶ τῆς μυὸς εἴρηται.

[411] (411) Ἐκ τοῦ Αἰλιανοῦ, Ὅτι ὁ λαγλς ἐκπεπταμένοις τοῖς βλεφάροις
καθεύδει. κατηγορεῖ δὲ αὐτοῦ τὰ ἔτη τρώγλας τινὰς ὑποφαίνων. φέρει δὲ καὶ ἐν τῇ νηδύι τὰ μὲν ἡμιτελῆ, τὰ δὲ δίνει, τὰ δὲ ἤδη αὐτῷ τίκτεται.

[412] (412) πρὶν ἢ δὲ δαταράξαι τὰ ἴχνη τὴν κοίτην τὴν συνήθη οὐ πρόεισι, πῇ μὲν εἰσιών, πῇ δὲ ἐξιών, ἴνα ἀφανίσγῃ τῶν θηρατῶν τὴν ἐπιβουλήν.

(4134 Εἰσὶ δὲ λαγῷ ἐν Βισάλταις οἳ διπλδ τὰ ῆπατα ἔχουσιν, ὡς Θεόπομπος λέγει.

[414] (414) Ἔτι δὲ καὶ φιλότεκνος ὁ λαγώς, καταπτήσσει δὲ καὶ θηρία καὶ ὄρνεα, καὶ φωνὴν δὲ μόνην κοράκων καὶ ἀετῶν πτοεῖται, θάμνῳ δὲ καὶ δάσει κρύπτεται.

[415] (415) Ἔστι δὲ ἀνέμων τε καὶ ὡρῶν ἐπιστήμων. ἐν χειμῶνι γὰρ πρὸς ἤλιον τίθεται, θέρους δὲ πρὸς ἄρκτον ἀποκλίνει πόθῳ ψύχους. ταύτην δὲ τὴν τῶν ὡρῶν διαφορὰν αἱ ῥῖνες αὐτὸν διδάσκουσιν. οὐ. ²³⁰ καταίμύκι δὲ κοιμώμενος· ἥττω γὰρ τὰ βλέφαρα πρὸς τοὺς ὀφθαλμοὺς ἔχει. εἰσὶ δὲ αὐτῶν νύκτωρ αἱ νομαὶ καὶ πόρρω, τροφῆς ξένης ἐπιθυμίᾳ,
μᾶλλον δὲ γυμνασίας ἕνεκα. ἀγαπᾷ δὲ τὰ ἤθη τὰ οἰκεῖα, καὶ ἐκλιπεῖν ταῦτα οὐχ ὑπομένει. ὑποστρέφει γὰρ πρὸς αὐτά, ὅθεν καὶ ἁλίσκεται τὰ πολλά.

²³¹²³²

[416] (416) Ἐστι δὲ λαγἀς μικρὸς τὴν φύσιν, καὶ οὐκ αὔξεται. κόνικλος ὄνομα αὐτῷ. ταύτην δὲ τὴν ἐπωνυμίαν Ἴβηρες Ἑσπέριοι ἔθεντο. τοότῳ δὲ ἡ μὲν χρόα παρὰ τοὺς ἑτέρους μέλαινα· ὀλίγην δὲ ἔχει τὴν οὐράν, τῶν ἄλλων ὅτι καὶ πλέον, ξηρὰν δὲ τὴν κεφαλὴν καὶ ἄσαρκον καὶ βραχυτέραν
κατὰ (τὸ) πᾶν σῶμα, τὰ δὲ λοιπὰ τοῖς ἄλλοις ὅμοιος.

[417] (417) Λαγῷ δὲ ἐν τοῖς αὐτοῖς χωρίοις πολλοὶ ὁρώμενοι εὐδίαν σημαίνουσι.

[418] (418) Τοῦ αὐτοῦ ἐκ τοῦ πλάτους. Θηρευτοῦ δὲ ἀνδρὸς καὶ τὰ ἕτερα ἀγαθοῦ, οἴου μὴ ἂν ψεύδεσθαι, λόγον ἤκουσα, καὶ αὐτῷ πεπίστευκα,
καὶ δὴ καὶ ταῦτα εἰρήσεται. τίκτειν γὰρ δὴ καὶ ἄρρενας λαγὼς ἔλεγε καὶ ἔχειν, παιδοποιεῖσθαί τε ἅμα καὶ ὠδίνειν, καὶ τῆς φύσεως μὴ ἀμοιρεῖν ἑκατέρας. καὶ ὡς ἐκτρέφει τεκλν ἔλεγε, καὶ ὡς ἀποτίκτει δύο που καὶ τρία, καὶ τοῦτο ἐμαρτύρει, καὶ δὴ καὶ τὸν κολοφῶνα ἐπῆγε τῷδε τῷ λόγῳ παντὶ ἐκεῖνον. θηραθῆναι γὰρ λαγλν ἂρρενα ἡμιθνῆτα, ἐξογκωθῆναι δὲ
αὐτοῦ τὴν γαστέρα ἄτε ἔγκαρπον. ἀνατμηθῆναί τε αὐτὸν ὡμολόγει καὶ μήτραν πεφωρᾶσθαι καὶ τρεῖς λαγώς. τούτους οὖν ἀκινήτους τέως εἶναι ἐξαιρεθέντας καὶ κεῖσθαι οἱονεὶ κρέα ἄλλως· ἐπεὶ δὲ ὑπὸ τοῦ ἡλίου ἀλεαινόμενοι καὶ δὴ κατὰ μικρὸν ὑποθαλπόμενοι ἐξέτριψαν, ἀναφέροντες ἑαυτοὺς ἀνεβιώσκοντο, καί πού τις αὐτῶν καὶ ἐκινήθη καὶ μετὰ ταῦτα ἀνέβλεψε,
τάχα δὲ καὶ γλῶτταν ἐπὶ τούτοις προὔβαλε καὶ στόμα ἀνέφῳξεν.

[419] (419) Ἀριστοφάνους. Ἀσπάλαξ ἐστὶ μὲν καὶ αὐτὸς καρχαρόδους· πόδας δὲ καὶ χεῖρας ἔχει πενταδακτόλους καθάπερ οἱ μόες· τὸ δὲ ῥύγχος ἔχει ὅμοιον ὑὑ ὧτα οὐκ ἔχει, ἀλλὰ πόρους μόνον. ὀφθαλμοὶ ἀφανεῖς καὶ ὑποδεδυκότες διὰ τὸ πάχος τοῦ δέρματος. ὀδόντας τοὺς ἐμπροσθίους
δύο | ἔξω ἐξίσχοντας τοῦ στόματος, οἷς καὶ ὀρύσσει τὴν γῆν· ἔχει δὲ. ²³³ κάτω δύο γομφίους μικρούς. τὰ ἐντὸς δὲ ἔχει παραπλήσια ὑί.

²³⁴²³⁵

[420] (420) Αἰλιανοῦ, Ὅτι ἡ Βοιωτῶν γῆ ἀσπαλάκων χηρεύει, καὶ ἀλλαχόθεν ἀσπάλαξ εἰσκομισθεὶς ἐκεῖ ἀποθνήσκει. περὶ δὲ τὴν Ὀρχομενίων μενίων γῆν γίνονται πολλοὶ ἀσπάλακες.

[421] (421) Ἐκ τοῦ Τιμοθέου. Ζοφερόν τι ζῷον, φασίν, ὁ ἀσπάλαξ,
τυφλὸν καὶ ἀνήλιον. τοῦτο δὲ ὑπὸ γῆν ἕρπον τὰς τῶν φυτῶν διατρώγει ῥίζας καὶ ξηραίνει αὐτὰ καὶ οὐκ ἐνεργὰ τοῦ λοιποῦ τίθησι.

[422] (422) θηρεύονται ρεύονται δὲ πρὸς τῶν γηπόνων, πράσου τε ἢ κρομμύου πνοῇ τῶν φίλων ἀναδύντες βερέθρων.

[423] (423) λέγεται μὲν οὖν αὐτὸν εἶναι τὸν Φλνέα ὅς ὑπὸ Ἡλίου τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐκκοπεὶς εἰς ἀσπάλακα μετεβλήθη, ζῷον
οὐδ’ ὅλως τὸν ὑπὸ γῆν ζόφον ἀπολιπεῖν ἀνεχόμενον. ὅθεν εἴ ποτε αὐτὸν θεάσαιτο Ἥλιος, ἀδυνάτως ἔχει τοῦ λοιποῦ τὴν γῆν ὑποδῦναι, πλανᾶται δὲ οὕτω τὸν συνήθη σκότον ἐπυζητῶν καὶ τὸ φίλον πᾶσι φῶς ἀποτετραμμένος. τετραμμένος.

[424] (424) Ἀριστοφάνους. Ἐχῖνος ὁ χερσαῖος πόδας μὲν ἔχει πενταδακτύλους,
καθάπερ καὶ ἡ ἄρκτος, ῥύγχος ὑός, ὀδόντας οὕς μὲν προβάτου, οὕς δὲ κυνός· μαστοὺς ἑπτά, εἰς τὰ δεξιὰ πέντε καὶ εἰς τὰ ἀριστερὰ δύο· κέρκον μικρὰν καὶ αἰδοῖον ὑποκείμενον· τῆς δὲ μήτρας τὸ αἰδοῖον ὑός.

[425] (425) ἀνατμηθεὶς δέ, γλῶσσαν μὲν οὐκ ἔχει μεγάλην, τὰ δ’ ἄλλα σπλάγχνα ὅμοια ὑί, σπλῆνα δὲ λίαν μέλανα, ὅμοιον τῷ τοῦ ἵππου.

[426] (426) τοὺς
δὲ ὄρχεις ὁ ἄρρην ἔχει ἔσω πρὸς τῇ ὀσφύι καθάπερ οἱ ἀλεκτρυόνες· ἡ δὲ θήλεια τὴν ὑστέραν δίκρουν.

[427] (427) λέγεται δὲ τὸ ζῷον τοῦτο προμεταβάλλειν τὰς ἰδίας ὀπάς, καὶ ὅταν μὲν βόρεια μέλλῃ πνεῖν, εἰς τὰ νότια, ὅταν δὲ νότια εἰς τὰ βόρεια. ὅθεν κατανοήσαντά τινα τὸ γινόμενον ὑπὸ τῶν ἐν Βυζαντίῳ προλέγειν τοῖς πολίταις τοὺς μέλλοντας ἀνέμους πνεῖν,
καὶ οὕτω δόξαν ἀπενέγκασθαι οὐ τὴν τυχοῦσαν.

²³⁶²³⁷

[428] (428) Αἰλιανοῦ. Ἐχῖνον τὸν χερσαῖον οὐκ ἄσοφον οὐδ’ ἀμαθῆ ταμείας τῆς ἐς τὴν χρείαν ἡ φύσις ἐποίησεν. ἐπεὶ γὰρ δεῖται τροφῆς διετησίου, τὰ δὲ ὡραῖα οὐ πᾶσα ὥρα δίδωσιν, ἑαυτὸν ἐν ταῖς τρασιαῖς κυλίειν φασὶ καὶ τῶν ἰσχάδων τὰς πεπανθείσας, αἳ πολλαὶ πήγνυνται ταῖς. ²³⁸
ἀκάνθαις, ἡσυχῇ κομίζει καὶ ἀποθησαυρίσας φυλάττει, καὶ ἔχει λαβεῖν ἐκτοῦ φωλεοῦ, ὅτε πορίσαι οὐχ οἷόν τε ἔξωθέν ἐστιν.

(429 Ἓν τῶν βασκάνων ζφῴων καὶ ὁ ἐχῖνος ὁ χερσαῖος εἶναι πεπίστευται. ὅταν οὖν ἁλίσκηται, πσραχρῆμα ἐνούρησε τῷ δέρματι καὶ ἀ⟨χρεῖο⟩ν ἀπέφηνεν αὐτό. δοκεῖ δὲ εἰς πολλὰ ἐπιτήδειον.

[430] (430) Ἐκ τοῦ Τιμοθέου. Τῷ ἐχίνῳ δὲ ἡ ἀλώπηξ συστᾶσα πρὸς πόλεμον, καίπερ οὖσα δεινὴ τὴν φύσιν, ὅμως ἥττηται, καὶ τὴν τέχνην ἔχει πολλάκις ἐληλεγμένην. εἰς ἑαυτὸν γὰρ οὗτος συσπειραθείς, ἴσα καὶ λίθῳ πρόσκειται τὰς τρίχας ἐπιφρίξας καὶ ὥσπερ εὔθηκτα βέλη προβεβληκώς, ἐν αἷς δή πως ἐμπαίουσα ἡ ἀλώπηξ εἴκει μὲν καὶ ἄκουσα τῷ πολέμῳ.

[431] (431) τὰ ὅμοιω δὲ πάσχειν καὶ τὸν ὄφιν φασίν, πρὸς μάχην αὐτῷ ξυγγενόμενον. ὁ μὲν γὰρ ταῖς ἀκμαῖς τῶν τριχῶν ἐμβεβηκλς αὐτοῦ τοὺς ὀδόντας ξυνῆκε, τοῦτο δὴ τὸ λεγόμενον, εἰς κέντρα λακτίζων, εἶτα καὶ νῶτα δοὺς ὀξὺς οἴχεται. ὁ δ’ ὥσπερ ἔχει σχήματος, εὐθὺ τούτου φέρεται δίκην σφαίρας ἐγκυλιόμενος, καὶ καταλαβὼν ἐμπίπτει καὶ ταῖς ἀκάνθαις αὐτὸν
ἐμπείρων οὐκ ἀπολήγει. ὁ δέ γε ὄφις ἡττώμενος τῶν πληγῶν τῷ ὁλκῷ περιβέβληκε, καὶ συνέσφιγξεν αὐτὸν ἐρρωμένως, ἀλλ’ ὅδε μᾶλλον εἴσω τοῦ κακοῦ γενόμενος κατέξανται ταῖς ἀκάνθαις, ἐκεῖνόν τε οὐδὲν βλάψας ἑαυτῷ φθορᾶς γέγονεν αἴτιος.

[432] (432) Ἔγειν δὲ καὶ ὠψέλιμόν τι ταῖς δυστοκούσαις φασὶ γυναιξὶ τὸν
ἐχῖνον. τούτου γὰρ τὴν χρλὴν σὺν κηρῷ λειανθεῖσαν τεθνηκὸς ἔμβρυον τῆς γαστρὸς ὑπεξάγειν.

[433] (433) Τίκτειν δὲ αὐτὸν λέγουσιν ἐν ἑπτὰ τόκοις ὀκτὼ καὶ εἴκοσι τὰ πάντα σκυμνίσ.

²³⁹²⁴⁰

[434] (434) Ὅπερ δὲ Aἰλιανὸς περὶ τῶν ἰσχάδων εἴρηκε, τοῦτο καὶ οὖτος ἐπὶ τῶν σταφυλῶν λέγει ποιεῖν τὸν ἐχῖνον, ἐμβαλλόμενον αὐτὰς ταῖς ἀκάνθαις καὶ τοῖς αὐτοῦ τέκνοις προσάγοντα δεῖπνον.

[435] (435) Ἐκ τοῦ Ἀριστοτέλους Περὶ παραδόξων ἀκουσμάτων.
Ὅτι φασὶ τὸν ἐχῖνον ἄσιτον διαμένειν ἕως ἐνιαυτοῦ. |

²⁴¹

[436] (436) Ἀριστοφάνους. Ἡ νυκτερίς ἐστι μὲν τῶν καρχαροδόντων καὶ πολυσχιδῶν καὶ δερματοπτέρων, ἔχει δὲ δακτύλους πέντε εἰς ἕκαστον τῶν ποδῶν καὶ τῶν χειρῶν καθάπερ οἱ μύες, πρόσωπον ὅμοιον ὑἰ, ὠτάρια μεγάλα, ὀδόντας διστιχεῖς καὶ ὀξεῖς, μεγάλους, ὄμματα ἐπὶ τοῖς χείλεσιν
ἐπικείμενα. ἔχει δὲ καὶ μαστοὺς δύο, ἐν οἷς καὶ γάλα.

[437] (437) ἀνατμηθεῖσα δὲ τὰ ἐντόσθια ἔχει ὅμοια ὐί.

[438] (438) ὀχεύει δὲ τῆς θηλείας συγκαθισάσης ὁ ἄρρην ἐπιβαίνων.

[439] (439) ἔστι δὲ τοῦτο μόνον τῶν πτητικῶν ζῳοτόκον. τίκτει γὰρ σκυμνία, καὶ ταῦτα θηλάζει ἅμα πετομένη, ὑπὸ τὰς μασχάλας αὐτὰ ἔχουσα. τίκτει δὲ δύο ἐφάπαξ καὶ τρία· λέγεται
δὲ καὶ τετριχῶσθαι μικροῖς καὶ δυσθεωρήτοις τριχιδίοις.

[440] (440) ἐπιλέγεται δὲ καὶ τὰ μικρὰ τῶν ζῴων σκνιπολογοῦσα.

[441] (441) Αἰλιανοῦ, Ὅτι πέπυσμαι πελαργὸν νυκτερίδα μισεῖν, καὶ ἐκείνην ἀντιμισεῖν ὡς πολέμιον.

[442] (442) Ἐκ τῆς ξαημέρου τοῦ θείου Βασιλείου. Τετράπουν
τὸ αὐτὸ καὶ πτηνὸν ἡ νυκτερίς, καὶ μόνη τῶν ὀρνίθων ὀδοῦσι κέχρηται. καὶ ζωογονεῖ μὲν ὡς τὰ τετράποδα, ἐπιπολάζει δὲ τῷ ἀέρι οὐχὶ πτερῷ κουφιζομένη, ἀλλ’ ὑμένι τινὶ δερματίνῳ.

[443] (443) καὶ μέντοι καὶ τοῦτο ἔχει τι φιλάλληλον ἐν τῇ φύσει, καὶ ὥσπερ ὁρμαθὸς ἀλλήλων αἱ νυκτερίδες ἔχονται καὶ μία τῆς μιᾶς ἤρτηται.

[444] (444) Ἐκ τοῦ Ἀριστοτέλους Περὶ παραδόξων ἀκουσμάτων. Ἀέγεται ἐν Παιονίᾳ τοὺς βοῦς τοὺς ἀγρίους πολὺ μεγίστους ἀπάντων ²⁴²²⁴³ τῶν ἐν τοῖς λοιποῖς ἔθνεσι γίνεσθαι, καὶ τὰ κέρατα αὐτῶν χωρεῖν τέσσαρας χόας, ἐνίους δὲ καὶ πλεῖον.

[445] (445) Ἐκ τῆς Ἑξαημέρου τοῦ θείου Βασιλείου. Βόες κατακεκλεισμένοι χρονίως ἐν ὥρᾳ χεμερινῇ ἤδη ποτὲ τοῦ ἔαρος προσιόντος τῇ
φυσικῇ αἰσθήσει τὴν μεταβολὴν ἐκδεχόμενοι ἐκ τῶν βοοστασίων πρὸς τὰς ἐξόδους ὁρῶσι πάντες ὑφ’ ἑνὶ συνθήματι μεταβαλόντες τὸ σχῆμα.

[446] (446) Ἀριστοφάνους. Ἡ κάμηλός ἐστι μὲν χαυλιόδους καὶ διχηλὴ καὶ ὀπισθουρητική, βαδίζει δὲ κατὰ σκέλος, καθάπερ καὶ ὁ λέων.

[447] (447) ἔχει δὲ ἡ κάμηλος ἐπὶ τοῦ νώτου τὸν καλούμενον ὕβον· αἱ δὲ
Βακτριαναὶ κάμηλοι δύο ὕβους ἐπὶ τοῦ νώτου ἔχουσιν.

[448] (448) ἔχει δὲ καὶ ἀστράγαλον ἐν τοῖς ὀπισθίοις σκέλεσι καθάπερ πάντα τὰ διχηλά. ²⁴⁴

[449] (449) ἔχει δὲ καὶ ἡ θήλεια θηλὰς μὲν τέσσαρας, μαστοὺς δὲ δόο καὶ γάλα λεπτότατον πάντων τῶν ζῷων.

[450] (450) ἔχει δὲ καὶ τὸ αἰδοῖον ὁ ἄρρην ἔξω βλέπον, ὃ ἐν τῇ ὀχείᾳ γίνεται μακρὸν καὶ λεπτόν, ὅμοιον νεύρῳ·
χρῶνται γοῦν τινες αὐτῷ εἰς τὰ τόξα.

[451] (451) ἀνατμηθεῖσα δὲ Ἀραβία κάμηλος ἦπαρ ἔχει φολιδωτὸν καὶ μακρὸν καὶ ἐξοχὰς ἔχον μικράς· χολὴν δὲ οὐκ ἔχει θεωρητήν, τύπον δέ τινα χολώδη οὐ καὶ γευόμενοι χολῆς ἀντιλαμβανόμεθα.

[452] (452) ἔχει δὲ καὶ ἡ κάμηλος κοιλίας τέσσαρας.

[453] (453) ἄρχεται δὲ ὀχεύειν καὶ ὀχεύεσθαι τριετὴς γενομένη. ὀχεύει δὲ τῆς ²⁴⁵²⁴⁶ θηλείας συγκαθισάσης· ἐπιβαίνει δὲ ὁ ἄρρην καὶ ἀντιστρέψας τὸ αἰδοῖον, ἅτε μακρὸν ὑπάρχον, ἐνίησι, καὶ διατελεῖ ὀχεύων ἡμέραν μίαν.

[454] (454) κύει δὲ μῆνας δέκα, τῷ δὲ ἑνδεκάτῳ τίκτει, καὶ πάλιν διαλιποῦσα ἐνιαυτὸν σκυζᾷ.

[455] (455) κάμνουσι δὲ αἱ κάμηλοι νοσήμασι δυσί, στρόφῳ καὶ
λύσσῃ, τουτέστι μανίᾳ, καὶ τούτοις ἀναιροῦνται.

[456] (456) χαίρει δὲ ἡ κάμηλος ποτῷ μὲν θολερῷ, τροφῇ δὲ βουκέρατι, τουτέστι τίλει.

[457] (457) λέγεται δὲ ἅς οὐκ ἀναβαίνει ὁ κάμηλος (ἐπὶ) τὴν μητέρα, ἀλλὰ κἂν βιάσηταί τις φεύγει. καὶ τὸν παραλογισάμενον δέ ποτε καμηλίτην, ἐπεὶ κατεκάλυψε τὴν μητέρα, ὕστερον ἐπιγνούς, δάκνων ἀπέκτεινεν.

[458] (458) ἐκτέμνονται δὲ οἱ ἄρρενες καὶ θλῶνται αἱ θήλειαι τὰς λεγομένας καπρίας, τουτέστι τὰς ἐντὸς τῶν περιττωμάτοων τῆς κύστεως ἐπανεστώσας σάρκας. διὰ τοῦτο δὲ γίνεται ὅταν εἰς πόλεμόν τις βούληται αὐταῖς χρήσασθαι· οὐδὲ γὰρ ἔτι συλλαμβάνουσι.

[459] (459) ζῶσι δὲ αἱ κάμηλοι ἔτη πεντήκοντα, αἱ δὲ Βακτριαναὶ ἑκατόν.

[460] (460) Αἰλιανοῦ. 0ἱ κάμηλοι ἐμφανῶς ταῖς θηλείαις καμήλοις οὐχ ὁμιλοῦσιν· ἀλλὰ καὶ ὁ νομεὺς ἀπαλλάττεται, ὅταν αἴσθηται αὐτοὺς πρὸς ἀλλήλους ἰόντας.

[461] (461) ἵπποι δὲ αὐτὰς δεδοίκασιν, εἰ μὴ συντραφῶσιν.

[462] (462) οἱ δέ γε ραγαραῖοι ἔχουσι καμήλους ταχυτάτας καὶ πολεμιστὰς ἔχουσιν αὐτούς.

[463] (463) Ὕδωρ δὲ διωιδὲς πιεῖν μισεῖ. ἀφικνουμένη δὲ εἰς λίμνην ἢ ποταμόν, εἰ μὴ ταράξῃ, οὐ πίνει. μένει δὲ ἄποτος ἡμέρας ὀκτώ.

²⁴⁷²⁴⁸

[464] (464) Ἐν δὲ Κασπίᾳ κάμηλοι αἱ μέγισταί εἰσι κατὰ τοὺς ἵππους τοὺς μεγίστους, εὔτριχες δὲ ἅμα καὶ ἁπαλότριχες ὼς καὶ τοῖς Μιλησίοις ἐρίοις ἀντικρίνεσθαι τῇ μαλακότητι. οὐκοῦν ἐκ τούτων οἱ ἱερεῖς ἐσθῆτα ²⁴⁹ σἀμφιέννυνται καὶ οἱ τῶν Κασπίων πλουσιώτατοι καὶ δυνατώτατοι. xαμήλου
κρέας ἥδεται λέων ἐσθίων μᾶλλον τῶν ἄλλων, καὶ κάμηκον εἰ θεάσηται, ἐπ’ αὐτὴν πηδᾷ ἐπιθυμίᾳ βρώσεως.

[465] (465) Τοῦ αὐτοῦ ἐκ τοῦ πλάτους. Δοτε μοι τοὺς τραγῳδοὸς πρὸς τοῦ πατρῷου Aιὸς καὶ πρό γε ἐκείνων τοὺς μυθοποιοὺς ἐρέσθαι τί βουλόμενοι τοσαύτην ἂγνοιαν τοῦ παιδὸς τοῦ Λαΐου καταχέουσι κα
Τη> λέψου τοῦ συνελθόντος τῇ μητρὶ τὴν δυστυχῆ σύνοδον, τοῦ μὴ πειρ θέ>κντος μὲν τῆς ὁμιλίας, συγκατακλιθέντος δὲ τῇ γειναμένῃ καὶ πράξαντος ἂν τὰ αὐτά, εἰ μὴ πολλάκις θείᾳπομπῇ διεῖρξεν ὁ δράκων· εἴ γε ἡ φύσις τοῖς ἀλόγοις ζῷοις τὴν τοιαύτην μίξιν καὶ ἐκ τοῦ χρωτὸς προσαψαμένοις δίδωσι κατανοῆσαι, καὶ οὐ δεῖται γνωρισμάτων οδδὲ τοῦ ἐκθέντος εἰς τὸν
Κιθαιρῶνα, ἀὼς ὁ 0ἔδίπους ὁ τοῦ φοφοκλέους. οὐκ ἂν γοῦν ποτε τῇ τεκούσῃ ὁμιλήσαι κάμηλος. δέ τοι νομεὺς τῆς ἀγέλης κατακαλύψας τὸ θῆλυ ὡς οἶόν τε ἤν καὶ ἀποκρύψας πάντα πλὴν τῶν ἄρθρων, τὸν παῖδα ἐπάγει τῇ μητρί, καὶ ἐκεῖνος λάθριος ὑπὸ τῆς ὁρμῆς τῆς πρὸς μίξιν ἔδρασετὸ ἔργον καὶ συνῆκε. καὶ τὸν μὲν αἴτιον τῆς ὁμιλίας οἱ τῆς ἐκθέσμου
δάκνων καὶ πατῶν καὶ τοῖς γόνασι παίων ἀπέκτεινεν ἀλγεινότατα, ἑαυτὸνδὲ κατεκρήμνσεν. ἀμαθῶς δὲ καὶ κατὰ τοῦτο θἰδίπους, οὐκ ἀποκτείνας, ἀλλὰ πηρώσας τὴν ὄψιν καὲ τὴν τῶν κακῶν λύσιν μὴ γνοὺς ἐξὸν ἀπηλλάχθαι καὶ μὴ τῷ οἴκῳ καὶ τῷ γένει καταρώμενον εἶτα μέντοι κακῷ ἀνηκέστῳ ἰᾶσθαι κακὰ τὰ ἤδη παρελθόντα.

[466] (466) Ἐκ τοῦ Τιμοθέου. Ῥωμαλέον τι ζῷον ἡ κάμηλος καὶ φερέπονον τὴν Ἰσχύν, καὶ εἰ μὴ χαλεπὸν ἦν αὐτῇ προσιζήσασαν ἂναστῆνα, τάχα δὴ καὶ ὅσον νῆες τὸν φόρτον ὑπέφερεν.

[467] (467) αὅται δὲ πορευό- ²⁵⁰²⁵¹ μενοι τῆς νυκτὸς ὁρῶσι πρὸς τοὺς ἀστέρας καὶ ἴσασί πως τὸν ἐκείνων δρόμον ἐξακριβοῦν. ἀμέλει τοι καὶ Ἰνδοὶ μακρὰν ἀνύοντες τρίβον καθάπερ ὁδηγοῖς ταύταις ἑαυτοὺς ἐπιτρέψαντες εἶτα τὴν χρυσῖτιν ἐκεῖθεν τῶν μυρμήκων ἀποσυλῶσι γῆν.

[468] (468) λέγεται δ’ οδν ἡ κάμηλος ἀραμένη φόρτον εὐθὺς
ὀκλάζειν καὶ αἆ ὑπανίστασθαι, πειρωμένη δή πως εἰ εὐάγωγον αὐτῇ εἴη τὸ ἄχθος, καὶ εἰ αἴσθοιτο μεῖζον ὃν ἢ κατὰ δύναμιν φεύγει καὶ ἀπαναίνεται ²⁵² καὶ οὐκ ἂν ἱζῆσαι πεισθείη, οὐδὲ ἀροῖτο ἂν τὸν φόρτον κἂν εἰ πολλοῖς αὐτὴν ῥοπάλοις συγκόψαις. δοκὸν δὲ μηκίστην ἄγουσα, ἡνίκα δἂν καὶ βούλοιτο συνθλάσαι, πρόνοιαν ποιεῖται τῆς κεφαλῆς μὴ καὶ προσπῖπτον
αὐτῇ λυπήσγῃ τὸ ξύλον· τὴν γοῦν κάραν ἑτέρ ωθι νεύσασα δεξιῶς ἐκφεύγει τὴν βλάβην.

[469] (469) ἄγριοιμέντοι καὶ δυση νίαστοί εἰσι σφόδρα περὶ τὴν ὀχείαν ὄντες οἱ ἄρρενες, καὶ οὐκ ἄν τις αὐτ οῖς προσελθών ἢ καὶ ὀφθεὶς μακρόθεν ἀπαθὴς κακῶν ἀπαλλάξει.

[470] (470) ἐὰν δὲ μάλα λυττῶσιν αἱ κάμηλοι, καὶ ἀνθρώποις ἐπιτίθενται καὶ θοινῶνται αὐτῶν τὰς σάρκας.
παύονται δὲ τῆς λύττης ἀγρυπνίᾳ τὴν ῥώμην ἐπιτριβεῖσαι· ἐκχέει γάρ πως τὴν λύτταν ἀπὸ τῶν ὀφθαλμῶν εἰ μὴ αὐτοὺς ἔχει καταμύειν τῷ ὕπνῳ.

[471] (471) τυφθεῖσα δὲ δυσόργητός ἐστι, καὶ οὐ λήθην ἔξει τῆς βλάβης, οὐδὲ παύσαιτο ἂν εἰς καιρὸν κλέπτουσα, πρὶν ἢ ἀμύνασθαι τὸν ἄρξαντα βλάβης. τυπτομένη δὲ σιωπᾷ, οὐδὲ βοήσει οὐδὲ στεναγμὸν ἀφήσει, ἀλλ’ ἐν τῷ βαθυτάτῳ
κρύψει τῆς καρδίας τὴν λύπην. οἰδε γὰρ ὡς ἔχει φύσεως τὸ πικρὸν αὐτῆς τῷ φθόγγῳ συναπορρέειν. ὁ γοῦν ἐθέλων ἐκλύειν αὐτῇ τὸ ἔγκοτον, ἐς τοσοῦτον τυπτέτω, ἔστ’ ἂν ἀφήσῃ μυκηθμόν.

[472] (472) λόγος δὲ κεκράτηκεν εἰς ἀκοὴν ἐμμελής, ὡς ἀνὴρ κάμηλον πιστευθείς, παραμένων αὐτῇ καὶ τῷ σταθμῷ προσκαθεύδειν συνειθισμένος, ἐπειδὴ ταύτην τύψειεν
οὕτω συμβάν, σοφὸς ὧν ἄρα καὶ εἰδώς ὅπως ἔχει τὸ ζῷον ὀργῆς, ἀστείως ἄγαν τὸν κίνδυνον ὑποφεύγει. ὡς γὰρ ἤδη νὺξ ἧν, καὶ ὁ κάμηλος εἰς τὴν εὐνὴν ὑπέβλεπεν ὑπνοῦντα τὸν ἄνδρα προσδεχόμενος, κατακλιθῆναι μὲν αὐτὸς προσποιεῖται, ἀσκὸν δὲ ὑπόπλεω πνεύματος συγκρύψας εἰς τὴν εὐνὴν ἠρέμα τε ὑπανίσταται, καὶ ἡσύχως ἑαυτὸν ὑπεξάγει, εἶτα μετέωρός που
γενόμενος ἀπεσκόπει τὸ μέλλον. ἡη δὲ πρόσεισι μὲν τῇ κοίτῃ τῷ ὑβρικότι ἐπιβουλεύουσα, ὡς δ’ αὐτὸν μὲν οὐχ εὕροι, τὸν δὲ ἀσκὸν ὥσπερ εἰς χλεύην ²⁵³²⁵⁴ αὑτῆς ἐγκείμενον, τῷ θυμῷ πιμπραμένη τὸν μὲν ἐς ὕψος ἀκοντίζει, τῇ φάτνῃ δὲ τὴν κεφαλὴν προσαράξασα, μόλις γοῦν τῷ θανάτῳ παύσασθαι τῆς ὀργῆρ.

[473] (473) Φασὶ δὲ τὴν κάμηλον καθ’ ἕκαστον τόκον τίκτειν ἔν.

[474] (474) ὧα νόοις ταπίδες γίνονται κάλλισται καὶ ποικιλώταται | ἐκ. ²⁵⁵ τῶν ἐρίων ὧν αἱ κάμηλοι φέρουσιν ἐξ αὐτῶν ἐπί τῆς κεφαλῆς καὶ ἐπὶ τῶν μηρῶν ἐπί τε τοῦ ἄλλου σώματος παντός. καὶ οὐ βέβαπται· παντοδαπὰ δὲ ἄνθη τῶν ἐρίων φύουσιν αἱ κ(άμηnοι αἱ νδικαὶ πλὴν πορφυροειδοῦς καὶ πρασίνου καὶ ψοικίνου, τὰ δ’ ἄλλα ἔχουσιν ἐρίων χρώματα αὐτοφυῆ αἱ
κάμ⟨ηλοι.> αἱ μὲν γὰρ σφόδρα λευκὰ φέρουσι τὰ ἔρια αὐτόθι, αἱ δὲ σφόδ μέλανα καὶ μαλακά, αἱ δὲ κυάνεα, αἱ δὲ ὥσπερ ὄνου τὴν χρ⟨όαν,) αἱ δὲ πέλια, αἱ δὲ πυρρά, αἱ δὲ κροκοειδῆ, αἱ δὲ ἀτρέμας ὑπόχλωρα· ὡς δὲ τὸ σύμπαν εἰπεῖν, ἔρια παντοδαπὰ φύουσιν Ἰνδικαὶ κάμηλοι πλὴν τῶν εἰρημένων χρωμάτων. ἐκ τούτων οὖν τῶν ἐρίων καὶ χρωμάτων ποιοῦσι τὰς ταπίδας,
καὶ οὐ βάπτουσι τὰ ἔρια, ἀλλὰ πολλῷ ταῦτα βελτίω εἰσὶ τῶν βαπτομένων καὶ οὐκ ἐξίτηλά ἐστιν ὥσπερ τὰ ἐκ τῶν προβάτων ἔρια βαπτόμενα. γίνεται δὲ καλὸν τὸ χρῶμα καὶ τὸ κτῆμα τῶν ταπίδων. οἴμαι δὲ ὅτι οὐδαμοῦ γῆς γίνονται παρομοίας φύσεως, οὐδὲ ζῷα ποικιλώτερα καὶ ὀρθότερα ἔχουσι ταπίδες ἢ ἐν Ἰνόοις τὰ ἐκ τῶν καμήλων ποιοῦσιν ἔρια. ἄγουσι δὲ καὶ
εἰτ llέρσας τούτων τῶν ταπίδων οἱ ἔμποροι καὶ οἱ Bάκτριοι καὶ οἱ ἄλλοι οἱ ἐμπορευόμενοι εἰς τὴν Ἰνδικὴν γῆν ἐπὶ τῶν καμήλων, καὶ πωλοῦσι τὰς τοιαύτας διαγεγραμμένας ταπίδας μάλα τιμίας, καὶ περὶ πολλοῦ αὐτὰς ποιοῦνται οἱ llἔρσαι, καὶ ὀ Ἰνδῶν βασιmεὸς δῶρα πέμπει τῷ llερσῶν βασιλεῖ τούτων τῶν ταπίδων. εἰσὶ δὲ καὶ ἀπὸ τῶν προβάτων ταπίδες ἐν τοῖς νόοις
γινόμεναι, οἰσί περ ἐν Aἰγόπτῳ καὶ φάρδεσι ποιοῦνται, καὶ βάπτουσι κἀκεῖνα καὶ ποικίλλουσιν, ἀλλ’ οὐδὲν ὅμοιά εἰσι ταῖς ἐκ τῶν καμήλων ταπίσι γινομέναις.

[475] (475) Ἐκ τῆς Ἑξαημέρου τοῦ θείου Βασιλείου. Μακρὸς δ τράχηλος τῆς καμήλου, ἵνα τοῖς ποσὶν ἐξιὲάζηται καὶ ἐφικνῆται τῆς βοτάνης
ἐξ ἤς ἀποζῇ.

²⁵⁶²⁵⁷

[476] (476) Ἀριστοφάνους. Ἔστι μεν τῶν |δισχιδῶν κυνοδόντων ὁ ²⁵⁸ ἔλαφος. οὐδὲν γὰρ τῶν τὰ κέρατα ἐχόντων οὔτε χαυλιόδουν ἐστὶν οὔτε καρχαρόδουν, οὔτε τοὺς ἄν ὀδόντας ἔχει διὰ τὸ εἰς τὴν τῶν κεράτων φύσιν αὐτοὺς ἀπολ⟨εμύσθαι.

[477] (477) ἔχει δὲ ὁ ἔλαφος μόνος τῶν κερατοφόρων
τὰ κέρ(ατα) δι’ ὅλου στερεά, τῶν ἄλλων τὰ προσφυῆ τῷ κρανίῳ κοῖλα ἐχ(όντωνύ

[478] (478) ἀποβάλλει δὲ ὀ ἔλαφος τὰ κέρατα κατ’ ἔτος.

[479] (479) ἔχει δὲ αἰδο(ῖον⟩ μακρὸν καὶ νευρῶδες,ὅμοιον καμήλου.

[480] (480) διοιχθεῖσα δὲ χολὴν μὲν οὐκ ἔχει, αἱ δὲ λεγόμεναι ἀχαίναι ἐν τῇ κέρκῳ τὴν χολὴν ἔχουσι. τῶν δὲ μὴ ἐχουσῶν χολὴν τὸ ἔντερον τοῖς γευομένοις
πικρὸν ὑπάρχει.

[481] (481) ἔχει δὲ καὶ αὐτὴ κοιλίας τέσσαρας, ἐχῖνον κεκρύφαλον ἤνυστρον καὶ τὴν ἰδίως `λεγομένην κοιλίαν.

[482] (482) ὁ δὲ ἄρρην τὸ μὲν αἰδοῖον ἔχει ἐκτός, τοὺς δὲ ὄρχεις παρὰ τοὺς νεφρούς. ἐκτμηθεὶς δὲ τοὺς ὄρχεις οὐκέτι φέρει κέρατα, εἰ δὲ τύχῃ ἔχων ἀποβάλλει. ²⁵⁹²⁶⁰

[483] (483) ἔστι δὲ τὸ αἶμα τῆς ἐλάφου ἄπηκτον· οὐ γὰρ ἔχει ἶνας, διὸ οὐδὲ πήσσεται.

[484] (484) ἄρχεται δὲ ὀχεύειν καὶ ὀχεόεσθαι ὴ θήλεα ἄλλη ἄλλως πρὸς τοὺς τόπους ἐν οἷς καὶ βιοῖ.

[485] (485) ἔστι δὲ ἂγαν ἀφροδισιαστικὸν τοῦτο τὸ ζῷον.

[486] (486) βαίνει δὲ ὁ ἄρρην ὑποφευγούσης τῆς
θηλείας· οὐ γὰρ ὑπομένει αὐτοῦ τὴν συντονίαν τοῦ αἰδοίου· ὥστε μὴ ἑστώσης ἐνίεσθαι τὸ σπέρμα, ἀλλ’ ὑποτρεχούσης.

[487] (487) κόειδὲ ἡἔλαφος μῆνας ὀκτώ, τῷ δ’ ἐνάτῳ τίκτει. κατεσθὡι δὲ τὸ χόριον ὡς καὶ οἱ κύνες. τίκτει δὲ ἐν ταῖς τρίῷβοις· τὰ γὰρ θηρία εἰς τὰς ὁδοὺς οὐ προσέρχονται διὰ τοὺς ἀνθρώπους.

[488] (488) λέγεται δὲ ὡς παχυνθεῖσα ἐκτοπίζει, ἵνα
μὴ συλληφθῇ, καὶ ὅτι τὸ ἀριστερὸν κέρας ἀποβαλοῦσα κατορύσσει φθόνῳ, ἵνα μὴ εὑρεθῇ, ἀντιφάρμακον τινῶν ὑπάρχον. πᾶσαι δὲ ἀποβάλλουσαι τὰ κέρατα κρύπτονται καθάπερ τὰ ὅπλα ἀποβεβληκυῖαι.

[489] (489) ὅταν δὲ πάλιν ἄρξηται αὐταῖς ὑποφύεσθαι τὰ κέρατα, ἡλιάζονται, ἴνα ὡς τάχιστα ἑηραίνωσιν αὐτά, ἤδη δέ ποτε, φασίν, ἐφάνη ἔλαφος καὶ κιττὸν φυόμενον
ἔχουσα ἐπὶ τῶν κεράτων.

[490] (490) ἁλίσκονται δὲ σύριγγι καὶ αὐλῷ· ²⁶¹²⁶²²⁶³ καταβάλλουσαι γὰρ τὰ ὠτα κοιμῶνται ὑπὸ τῆς ἡδονῆς.

[491] (491) στορεῖ δὲ φαγοῦσα ὑγάζεται.

[492] (492) ζῆ δὲ ῆ ἔλαφος ἔτη πλεῖστα. ἔστι δὲ μυθευόμενον, ώς ἔλαφος τετρακόρωνος’, τῶν εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχε
πισευσομένων.

[493] (493) Αἰλιανοῦ, Τὰ κέρατα ἀποβαλόντες ἔλαφοι εἰσδύονται λόχωας· ἔρημοι γὰρ ἀμυντηρίων ὄντες φυλάττο νται τοὺς ἐπιόντας. ἀλλὰ καὶ τὴν ἀκτῖνα δεδίασι· πρὶν ἢ γὰρ παγῆναι τοὺς καλουμένους χόνδρους, λαβεῖν φοβοῦνται ἤλιον, ἴνα μὴ τὴν σάρκα αὐτοῖς ὑποσήψῃ.

[494] (494) τίκτει δὲ
παρὰ τὰς ὁδούς, τοὺς μὲν ἀνθρώπους ἐκφυγεῖν θαρροῦσα τῇ ταχύτητι, τῶν δὲ θηρίων τὰς ἐπιβουλὰς φεύγουσα. ἀμέλει γοῦν καὶ καταπιανθεῖσα οὐκ ἂν ἔτι τέκοι παρὰ τὰς ὁδούς· οἶδε γὰρ ὅτι δραμεῖν ἐστι νωθροτέρα. τίκτει οδν ἐν τοῖς ἄγκεσι καὶ τοῖς δρυμοῖς καὶ ἐν τοῖς αὐλῶσιν.

[495] (495) ὅσοι δὲ λέγουσι θῆλυν ἔλαφον τὰ κέρατα μὴ φύειν κακῶς λέγουσιν. ὅὐριπίδης
γὰρ καὶ Πίνδαρος καὶ Σοψοκλῆς ἐν τοῖς αὐτῶν ποιήμασι καὶ θήλειαν λέγουσι φύειν κέρατα.

[496] (496) λόγος δή που διαρρεῖ υρρηνικὸς ὁ λέγων τοὺς ὗς τοὺς ἀγρίους καὶ τοὺς ἐκεῖ ἐλάφους ὑπὸ δικτύων ἁλίσκεσθαι. συναγωνίζεται δὲ τῇ θήρᾳ ταύτῃ καὶ αὐλός. αὐλεῖ γὰρ ἀνὴρ τεχνίτης καὶ ὡς ὅτι μάλιστα πειρᾶται τοῦ μέλους ὑποχαλᾶν καὶ ὅτι ποτέ ἐστι τῆς
μούσης σύντονον ἐᾷ, πᾶν δὲ ὅτι γλύκιστον αὐλῳδίας τοῦτο ᾄδει ἡσυχίᾳ τε καὶ ρεμίᾳ, καὶ τὸ μέλος εἰς τὰ ὦτα εἰσρεῖ καὶ διά γε τὸ ἄηθες δείματος ὑποπίμπλανται τὰ ζῷα, εἶτα κηλούμενα λήθην ἄρχεται πάσχειν ἐγγόνων καὶ χωρῶν. οὕτως οὖν καταγοητευθέντα ἐμπίπτει ταῖς πάγαις.

[497] (497) ἐν μέντοι Λιβύῃ συῶν ἀγρίων καὶ ἐλάφων ἀπορία ἐστί.

[498] (498) φασὶ δὲ καὶ
τὸ τοῦ ἐλάφου κέρας θυμιώμενον τοὺς ὄφεις διώκειν.

[499] (499) ἔχει δὲ καὶ ὀστοῦν ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτῆς ἡ ἔλαφος.

²⁶⁴²⁶⁵

[500] (500) Tοῦ αδτοῦ ἐκ τοῦ πλάτους. Ἑλαψος ὄφιν νικᾷ κατά τινα φύσεως δωρεὰν θαυμαστήν· καὶ οὐκ ἂν αὐτὸν διαλάθοι ἐν τῷ φωλεῷ ὥν ὁ ἔχθιστος, ἀλλὰ προσερείσας τῇ καταδρομῇ τοῦ φωλεοῦ τοὺς αὑτοῦ μυκτῆρας βιαιότατα εἰσπνεῖ, καὶ ἕλκει ὡς ἴυγγι τῷ πνεύματι, καὶ ἄκοντα
προει καὶ προκύπτοντα αὐτὸν ἐσθίειν ἄρχεται· καὶ μάλιστά γὰ. ²⁶⁶ χεμῶνος δρᾷ τοῦτο. ἤδη μέντοι καὶ κέρας ἐλάφου τις ξέσας, εἶ τὸ ξέσμα εἰς πῦρ ἐνέβαλε, καὶ ὁ καπνὸς ἀνιῶν διώκει τοὺς ὄφεις πανταχόθεν, τὴν ὀσμὴν μὴ ὑπομένοντας.

[501] (501) Λῖ ἐν Σόροις ἔλαίφοι γί>νονται μὲν ἐν ὄρεσι μεγίστοις, Ἀμανῷ
τε καὶ Aιβάνῳ καὶ Καρίμήλῳ·> ὅταν ? βουληθῶσι περαιώσασθαι θάλασσαν. ἐπὶ τὰς ἠ ἀφικνοῦνται καὶ ἂναμένουσι τοῦ πνεύματος τὴν ψύσιν, καὶ ἡνίκα ἂν αἴσθωνται πρᾶον αὐτὸ καὶ ἥσυχον καταπνέον, τηνικαῦτα ἐπιθαρροῦσι τῷ πελάγει. νέουσι δὲ κατὰ στοῖχον καὶ ἀλλήλων ἔχονται, τὰ γένεια αἱ ἑπόμεναι τῶν προηγουμένων τῇ ὀσφύι ἐπερείδουσαι· ἡ τελευταία δὲ
γενομένη τῇ πρόσθεν ἐπὶ πάσαις ἑαυτὴν ἐπαναπαύσασα, εἶτα οὐραγεῖ. στέλλονται δὲ ἐπὶ τὴν Κύπρον πόθῳ τῆς πόας τῆς ἐκεῖ· λέγεται γὰρ εἶναι βαθεῖα καὶ νομὰς ἀγαθὰς ἔχειν. καὶ λέγουσί γε Κόπριοι εὔγαιον οἰκεῖν χῶρον, καὶ ταῖς Αἰγυπτίων ἀρούραις τοκμῶσιν ἀντικρῖναι τὰς σφετέρας. ἔλαφοι δὲ καὶ ἕτεραι τήνδε τὴν νῆξιν ἀποδείκνυνται. αἱ γοῦν
Ἠπειρώτιδες ἐς τὴν Κέρκυραν διανήχονται, ἀντίπορθμοι δὲ ἀλλήλαιτ αἵθε εἰσίν.

[502] (502) ἔλαφος, ὡς ἀκοόω, τὰ παρόντα ἀγαπᾷ, καὶ οὐκ ἐρᾷ πλειόνων, ἀλλὰ σωφρονεῖ περὶ τὴν γαστέρα τῶν ἀνθρώπων μᾶλλον. περὶ γοῦν τὸν Ἑήσποντόν ἐστι λόφος κὰι νέμονται κατὰ τοῦδε ἔλαφοι, καὶ
τῶν ὧτων αὐτοῖς τὸ ἕτερον διέσχισται, περαιτέρω δὲ οὐ χωροῦσι τοῦ λόφου, οὐδὲ νομῆς ἐρῶσι ξένης οὐδὲ λειμῶνας ποθοῦσιν ἑτέρους πόας χρείᾳ περιττοτέρας· ἀπόχρη δὲ ἄρα τὰ παρόντα δι’ ἔτους ὅλου. τί πρὸς ταῦτα, ὧ ἄνθρωποι, ὑμεῖς, οὅς οὐκ ἂν ἐμπλήσαι ἕως θανάτου

οδδ’ ὅσα λάινος οὐδὸς ἀφήτορος ἐντὸς ἐέργει;

²⁶⁷²⁶⁸

[503] (503) Τῷ Πτολεμαίῳ τῷ δευτέρῳ, ὃν καὶ Φιλάδελφον καλοῦσι, βρέφος ἐλάφου δῶρον ἐδόθη, καὶ τῇ φωνῇ ἐνετράφη τῇ Ἑλλάδι καὶ λαλούντων συνίει. ἐπεπίστευτο δὲ πρὸ τοῦδε τοῦ ζῴου τῆς Ἰνδῶν μόνης φωνῆς ἐπαΐειν τοὺς ἐλάφους.

[504] (504) Λέγει δὲ Ἀπίων, εἰ μὴ τερατεύεται, ἐλάφους νεφροὺς | τέσσαρας ²⁶⁹ ἔχειν κατά τινας τόπους.

[505] (505) τετράκερων δὲ ἔλαφον Νικοκρέων ὁ Κόπριος ἔσχε, καὶ ἀνέθηκε Ποθοῖ καὶ ὑπέγραψε

σῆς ἕνεκε ν, Λητοῦς τοξαλκέτα κοῦῤ, ἐπινοίας

τήνδ’ ἕ⟨λε⟩ Νικοκρέων τετ⟨ράκερ⟩ων ἔλαφον.

[506] (506) Αἰτίαν δὲ ὁ αὐτὸς λέγει τοῖς ἐλάφοι⟨ς τ⟩ῆς τῶν κεράτων ἀναφύσεως ἐκείνην εἶναι. ἡ γαστὴρ αὐτοῖς ὡς ἔστι θερ⟨μοτάτη ὁμο⟩λογεῖ, καὶ τὰς φλέβας δὲ αὐτῶν τὰς διὰ τοῦ σώματος πεφ⟨υκυίας⟩ παντὸς ἀραιοτάτας λέγει καὶ τὸ ὀστέον τὸ κατειληφὸς τὸν ἐγκέ ⟨φαλον⟩ λεπτότατον εἶναι καὶ ὑμενῶδες καὶ ἀραιόν, φλέβας τε ἐντεῦθεν καὶ ἐς ἄκραν τὴν κεφαλὴν
ὑπανίσχειν παχυτάτας. τὴν γοῦν τροφὴν καὶ ταύτης γε τὸ γονιμώτατον ὤκιστα ἀναδίδοσθαι. καὶ ἡ μὲν πιμελὴ αὐτοῖς ἔξωθέν φησι περιχεῖται, ἡ δὲ ἰσχὺς τῆς τροφῆς ἐς τὴν κεφαλὴν διὰ τῶν φλεβῶν ἀναθόρνυται. ἔνθεν οὖν τὰ κέρατα ἐκφύεσθαι διὰ πολλῆς ἐπαρδόμενα τῆς ἰκμάδος. συνεχὴς οὖν οὖσα ἐπιρρέουσά τε ἐξωθεῖ τὰ πρότερα. καὶ τὸ μὲν ὑπερίσχον ὑγρὸν
ἔξω τοῦ σώματος σκληρὸν γίνεται, πηγνύντος αὐτὸ καὶ κερατοῦντος τοῦ ἀέρος, τὸ δὲ ἔνδον ἔτι μεμυκὸς ἁπαλόν ἐστι. καὶ τὸ μὲν σκληρύνεται ὑπὸ τῆς ἔξωθεν ψύξεως, τὸ δὲ ἁπαλὸν μένει ὑπὸ τῆς ἔνδον ἀλέας. οὐκοῦν ἡ ἐπίφυσις τοῦ νέου κέρατος τὸ πρεσβύτερον ὡς ἀλλότριον ἐξωθεῖ, θλίβοντος τοῦ ἔνδον καὶ ἀνωθεῖν τοῦτο ἐθέλοντος καὶ ὀδυνῶντος καὶ σφύζοντος, ὥσπερ
οὖν ἐπειγομένου τεχθῆναι καὶ προελθεῖν. ἡ γάρ τοι ἰκμὰς πηγνυμένη καὶ ὑπανατέλλουσα ἀτρεμεῖν ἀδύνατός ἐστι· δύναται γὰρ καὶ αὐτὴ σκληρὰ καὶ ἐπωθεῖται τοῖς προτέροις. καὶ τὰ μὲν πλείω ἐκθλίῷβονται ὑπὸ τῆς ἰσχύος ²⁷⁰²⁷¹ τῆς ἔνδον, ἤδη δέ τινα καὶ κλάδοις περισχεθέντα καὶ ἐμποδίζοντα εἰς τὸν ὠκὺν δρόμον ὑπὸ ῥώμης τὸ θηρίον ὠθούμενον ἀπήραξε. καὶ τὰ μὲν ἐξώλισθε, τὰ δὲ ἕτοιμα ἐκκύπτειν ἡ φύσις προάγει.

[507] (507) Ἐκ τοῦ Tιμοθέου. Οὐχ ἀπλοῦν οὐδὲ ἐλεόθερον ἔοικεν εἶναι
τῇ ἐλάφῳ τὸ ἦθος. ἡνίκα γὰρ ἀποθέσθαι τὰ κέρατα βουληθείη, εἰς ἐρήμους ἔρχεται τόπ ους καὶ τὸ δεξιὸν ἀποκρύπτει κέρας, τῆς ἐκεῖθεν ὥσπερ. ²⁷² ὠψείας βασκαίνουσα τοῖς ἀνθρώποις. ἔστι γὰρ αὐτοῖς συμφορώτατον ὅτ ι τε τοῖς ἰοβόλοις ἀντιπαθεῖ καὶ ὅτι συναίρεται ταῖς κυούσαις πρα ὐν τε αὐταῖς τὰς ὧδῖνας καὶ τὸ ἔμβρυον ῥᾷον ὑπεξάγειν παρα σκευάζον. ώς δὲ
καὶ ἕλμινθας ψωχόμενον ἀναιρεῖ σὺν ὕδατι θερ μῷ προσληφθὲν ὡς καὶ αὐτὰς οὔσας ὀφιώδεις τὸ γένος. καθαίρει δὲ καὶ ὀδόντων ῥύπον, καὶ ἵπποις ἔστιν ὅπου λυσιτελεῖ. ἄκεροι δὲ αὐτῶν αἱ θήλειαι, ὥστε ἀνάληθες εἶναι τὸ τοῦ Πινδάρου χρυσόκερων’ εἰπόντος τὸν Ἡρακλέα θήλειαν’ ἐνεγκεῖν ἔλαφον, εἰ μὴ τέρας ἄντικρυς ἧν τὸ τοιοῦτον.

[508] (508) ὁ δ’ ἐν Ἀραχώτας
ἱππέλαφος, οἳ παρὰ τὰς ἐσχάτας εἰσι τῆς Λιβύης, ὁ πόλος μὲν τὴν τρίχά, κεράτων δὲ ἄγονος, οὐ γνήσιόν τι γένος ἐλάφων ἐστίν, ἀλλ’ ἄτοπον καὶ συγκεκραμένον, ὡς ἂν ἀφ’ ἵππου τε καὶ ἐλάφου, καθάπερ ἔχει καὶ τοὔνομα, συνελθών.

[509] (509) ἀνάληθες δὲ καὶ τὸ τὰ κέρατα τὸν ἔλαφον ἀποβάλλειν ἐκτμηθέντα τοὺς ὄρχεις.

[510] (510) γίνεσθαι δὲ αὐτόν φασιν ἀγαθὸν τοὺς
δφθαλμοὸς τῆς ἐχίδνης ἐδηδοκότα.

[511] (511) ἔλαφος μὲν οδν θήλεια τὰ τέκνα παραλαβοῦσα ἐπὶ κρημνοὺς ἂγει καὶ τόπους ἀνάντεις, καὶ γυμνάζει αὐτὰ πρὸς δρόμον, καὶ ἱδρώτων ἡδέως αὐτοῖς κοινωνεῖ, καὶ πονουμένοις παρ’ ἕκαστα συναθλεῖ.

[512] (512) ἁλίσκεται δὲ οὐκ αὐλοῖς μόνον ἔλαφος, ἀλλὰ καὶ τέχναις ἄλλαις τὴν πλάνην ὑφισταμένη. καὶ γάρ τις ἀνὴρ κλάδοις
ὅσοι κομῶσιν ἄρτι τοῖς φύλλοις περισκεπὴς γενόμενος καὶ νομιζόμενος εἶναι δένδρον τόξον ἐπὶ χεῖρας ἔχει ἐντεταμένον, ἡ δὲ ὡς ὄντι τῷ δοκοῦντι προσσχοῦσα τῶν φύλλων μεταλαβεῖν ἔρχεται, καὶ οὕτω πικρῶς ἀγρεύεται πληγεῖσα τῷ βέλει.

[513] (513) διωκομένη γε μὴν ἔλαφος, εἰ πρὸς ὕδωρ ἐμβάψει τοὺς πόδας, ἀνῆκεν αὐτοὺς τοῦ μόχθου καὶ ὡς ἂν ἀκραφνεῖς ἔχουσα ²⁷³²⁷⁴ πάλιν ἵησιν ὀξυτάτως.

[514] (514) ταύτης ὁ μυελὸς ἤπιον ἐν νόσοις ἐστὶ φάρμακον, τὸ δάκρυον δὲ καὶ λειότερόν τι χρῆμά ἐστιν, ἀφ’ σὖπερ ἡ λεγομένη χαλβάνη γίνεται ἣ πολλαῖς ἀνθρώπων | ἐπήμυνε νόσοις.

[515] (515) ἐν ὄρει ²⁷⁵ δὲ ὑποθεὶς ἐλάφου δορ άν, ἀλύπως ὑπνώσεις μηδὲν τῶν ἰοβόλων ἐπιστρεφόμενος.

[516] (516) καὶ τοῦ το δὲ ἀκοῦσαί φησιν ὡς ᾠοῦ λέπυρον ἀλεκτορίδος ἄρτι τὸν ν ἀπολειψάσης εἴ τις ἐπιμελῶς ἀκουσ ἐπιτρίψει τῷ ὄφει θᾶττον αὐτὸν ἴδῃ διατεινόμενον καὶ ἐκλείποντα.

[517] (517) ε ἰσὶ δὲ πολλὰ τῶν ἐλάφων εἴδη καὶ πολυώνυμα· καλεῖσθαι γὰρ τὰς μὲν ερκηδίας, τὰς δὲ ἰόρκους κεμάδας τε ἄλλας καὶ νεβροὺς καὶ δ ορκάδας.

[518] (518) Αἰλιανοῦ. Ὅτι τὰ ἐν Ἰνδοῖς πρόβατα οὐρὰς πήχεως λέγει Κτησίας ἔχειν.

[519] (519) ὄϊς μέντοι ἀβυδινὰς οὐκ ὄψει ποτὲ λευκάς, ἀλλὰ μελαίνας.

[520] (520) ἡ δὲ αἲξ τὴν τοῦ πνεύματος εἰσροὴν καὶ διὰ τῶν ὤτων ἔχει. ἀναπνεῖ γὰρ καὶ δι’ αὐτῶν, καὶ αἰσθητικώτατον τῶν διχηλῶν ἐστιν.

[521] (521) αἶγες δὲ Κεφαλληνίδες οὐ πίνουσιν ὅλως καὶ ὅλους μῆνας ἕξ,

[522] (522) αἱ δὲ Αἰγύπτιαι αἶγες ἑκάστη πέντε ἀποτίκτει, καὶ αἱ πλεῖσται αὐτῶν δίδυμα. λέγουσι γὰρ τὸ τοῦ Νείλου πόμα γονιμώτατον εἶναι, κἀντεῦθεν οἱ φιλόκαλοι τῶν νομέων ὕδωρ ἐκ τοῦ Νείλου ταῖς ἑαυτῶν ἀγέλαις ἄγειν μηχανῶνται καὶ μάλιστα ταῖς στερίφαις.

[523] (523) καὶ λιμοῦ δὲ μέλλοντος ἐπιδημεῖν αἰσθητικῶς ἔχουσιν αἶγες.

[524] (524) κοιμώμεναι δὲ ἀθρόαι χειμῶνα
δηλοῦσι.

[525] (525) μάχονται δὲ ὑπὲρ τῶν θηλειῶν τράγοι πρὸς τράγους, ταῦροι πρὸς ταύρους καὶ ὄϊες πρὸς ὄϊας.

[526] (526) καὶ πρόβατα δὲ ὀρύττοντα ταῖς ὁπλαῖς τὴν γῆν χειμῶνα σημαίνει· ἀναβαινόμενα δὲ τὰ αὐτὰ χειμῶνα ὁμολογεῖ.

[527] (527) ἄρνες δὲ καὶ ἔριφοι ἀλλήλοις ἐμπηδῶντες φαιδρὰν ἡμέραν δηλοῦσιν.

[528] (528) ὑπόχυσιν δὲ ὀφθαλμοῦ αἴξ
παθοῦσα πρόσεισι βάτῳ καὶ παραβάλλει τῇ ἀκάνθῃ τὸ ὄμμα νύξαι αὐτό. καὶ ἡ μὲν ἐκέντησε, τὸ δὲ ὑγρὸν ἐξεχώρησε, μένει δὲ ἀπαθὴς ἡ κόρη, καὶ ²⁷⁶²⁷⁷ ὁρᾷ αὖθις. καὶ λέγονταί γε οἱ ἄνθρωποι παρ’ ἐκείνης μαθεῖν τὸ ἴαμα.

[529] (529) νωθρότερα δὲ τῶν τετραπόδων ἐστὶ πρόβατα καὶ ὄνοι, ἀκόλαστα δὲ κυνοκέφαλοι τράγοι.

[530] (530) Σοφὰ δὲ αἰγός ἐστι καὶ ἐκεῖνα. ἔστι γὰρ πόα ἥτις τὴν ²⁷⁸
λύγα τὴν ἀπὸ κόρου γεν πμένην ἰᾶται βοσκομένη προβάτοις τε καὶ αἰξίν· ἰᾶται δὲ καὶ τοὺς ἀνθρώπους.

[531] (531) μύρῳ δὲ τράγου ῥῖνες χριόμεναι καὶ τὰ γένεια εἰς ὄρεξιν προθυμοτέρους ποιοῦσιν. ὄρεξιν δὲ πάλιν αὐτῶν παόσεις ἐὰν μέσ ας τὰς οὐρὰς ἀποδήσγῃς λίνῳ.

[532] (532) αἱ δέ γε ὄϊς αἱ Ἀ ράβιαι οὐρὰς ἔχουσι μηκίστας, Ἡρόδοτος λέγει, ὡς εἶναι τριῶν πηχῶ ν.
καὶ οἱ μὲν χειρουργοῦσιν αὐτάς, οἱ δὲ ἐπὶ ἁμαξίδων σύρεσθαι τεχνάζονται ὥστε μὴ ἕλκεσθαι αὐτὰς εἰς γῆν παρατριβομένας· εἶναι δὲ ἄλλας ὄϊς πλατείας ἐχούσας οὐρὰς καὶ ἐς πῆχυν.

[533] (533) Ὁ δὲ κριὸς τὸ ζῷον καθ’ ἑκατέραν ἰσημερίαν τὴν κατάκλισιν ἀμείβει· καὶ γὰρ ἐξ μηνῶν τῶν χειμεριωτάτων κατὰ τῆς ἀριστερᾶς κεῖται
πλευρᾶς καὶ καθεύδει, ὅταν αὐτὸν αἱρῇ καὶ περιλαμβάνῃ ὕπνοι, ἀπὸ δὲ τῆς ἐαρινῆς ἰσημερίας τὸ ἔμπαλιν ἀναπαύεται καὶ κατὰ τῆς δεξιᾶς κεῖται.

[534] (534) Πρόβατα δέ φασιν ἐν τῷ Πόντῳ γίνεσθαι καὶ αὐτά γε οὐκ ἔχεν χολήν, ἐν δὲ τῇ Νάξῳ τῇ νήσῳ καὶ δίχολα.

[535] (535) ἐν Αἰθιοπίᾳ δέ εἰσι πρόβατα ἔρια μὲν οὐ φέροντα, καμήλου δὲ τρίχας ἔχοντα.

[536] (536) ἐν δὲ τοῖς κρυμώδεσι τόποις τοῦ κρύους ἐνακμάσαντος ἄχολά ἐστι τὰ πρόβατα, καθειργμένα δὲ ἄρα καὶ τοῦ χιλοῦ τοῦ νέου μὴ μεταλαμβάνοντα τοιαῦτα εὑρίσκεται, καὶ τοῦτο μᾶλλον φιλεῖ παρακολουθεῖν τοῖς Σκυθικοῖς, εἶτα ὑπαρχομένου τοῦ ἧρος καὶ προιόντα ἐπὶ τὰς νομὰς τῆς χολῆς τὸ ἐντεῦθεν ὑποπίμπλαται.

[537] (537) ἐν μέντοι Λυκίᾳ κείρουσι τὰς αἶγας
ὥσπερ τὰ πρόβατα· δασύταται γάρ εἰσι, καὶ οἱ τεχνῖται τῆς τῶν νεῶν ἐργασίας τὰς σειρὰς ἐξ αὐτῶν συμπλέκουσιν ὡς τοὺς κάλους ἄλλοι.

²⁷⁹²⁸⁰

[538] (538) ἐν δὲ τοῖς περὶ τὸν Καρίσκον Βουδιανοῖς οἰκοῦσιν οὐ γίνεται ἐκεῖ πρόβατον λευκόν, ἀλλὰ πάντα μέλανα, ὡς Ἀριστοτέλης φησίν.

[539] (539) ἐν Ἰνδοῖς δὲ Κωὑθά τις κώμη λέγεται, καὶ ταῖς αἰξὶ ταῖς ἐπιχωρί oις οἱ νομεῖς ἰχθύας ξηροὺς παραβάλλουσιν ὡς χιλόν. Ὀρθαγόρας ταῦτά φησι.

[540] (540) Λιβόων δὲ τὰ πρόβατά εἰσι μικρὰ κατὰ τοὺς ἄρνας.

[541] (541) αἱ δὲ ²⁸¹ Κάσπιαι αἶγες .

[542] (542)αἱ Σκύριαι γά λα ἀ φθονώτατον παρέχουσιν ὅσον οὐκ ἄλλαι αἶγες.

[543] (543) Ἀριστοτέ λης μ έντοι φησἰν ἐν χωρίῳ τινὶ Λιβύων τὰς αἶγας τοῦ στήθους τ οὺς μαστοὺς ἔχειν ἀ πηρτημένους.

[544] (544) Τοῦ αὐτοῦ ἐκ τοῦ πλάτους. Προβατεῖαι δὲ Ἰνδῶν ὁποῖαι
μαθεῖν ἀξιον. τὰς αἶγας δὲ καὶ τὰς ὅϊς ὄνων τῶν μεγίστων μείζονας ἀκούω καὶ ἀποκύειν τέτταρα ἑκάστην· μεί ω γε μὴν τῶν τριῶν οὔτε αἴξ Ἰνδικὴ οὔτ’ ἂν ὅϊς ποτὲ τέκοι. καὶ τοῖς μὲν προβάτοις αἱ οὐραὶ πρὸς τὸν πόδα τέτανται, αἱ δὲ αἶγες μηκίστας ἔχουσιν ὥστε ἐπιψαύειν γῆς ὀλίγου. τῶν μὲν οὖν ὀΐων τῶν τίκτειν ἀγαθῶν ἀποκόπτουσι τὰς οὐρὰς οἱ νομεῖς,
ἵνα βαίνωνται, ἐκ δὲ τῆς πιμελῆς τῆς τούτων καὶ ἔλαιον ἀποθλίβουσι· τῶν δὲ ἀρρένων διατέμνουσι τὰς οὐράς, καὶ ἐξαιροῦσι τὸ στέαρ καὶ ἐπιρράπτουσι καὶ ἑνοῦται πάλιν ἡ τομὴ καὶ ἀφανίζεται τὰ ἴχνη αὐτῆς.

[545] (545) Ἀλέξανδρος δὲ ὁ Μὑνδιος ἐν τῷ Πόντῳ πρόβατα πιαίνεσθαι καὶ ὑπὸ τοῦ πικροτάτου φησὶν ἀψινθίου. τὰς δὲ ἐν τῷ Μlίμαντι γινομένας
αἶγας ἐξ μηνῶν μὴ πίνειν, ὁρᾶν δὲ εἰς τὴν θάλατταν μόνον καὶ κεχηνέναι καὶ τὰς αὔρας τὰς ἐκεῖθεν δέχεσθαι ὁ αὐτὸς λέγει. αἰγας δὲ Ἰλλυρίδας ὁπλὴν ἀκούω ἔχειν, ἀλλ’ οὐ χηλήν.

[546] (546) Λόγον δὲ Ἰταλὸν τῇ Συβαριτῶν πόλει συνακμάσαντος ἔργου μνημονεύοντα καὶ φοιτήσαντα εἰς ἐμὲ εἰπεῖν οὐ χεῖρόν ἐστι. τὴν ἡλικίαν ²⁸² 9 προβατεῖαι] Ael. I. c. IV 32 (p.94,6—17 Herch.) 18 Ἁλέξανδρος] Ael. I.c. V 27 (p. 122,1—7 Herch.) 23 λόγον] Ael. 1.e. VI 42 (p. 157,7—158, 2 Herch.) ²⁸³ ἀρτίπαις, αἰπόλος τὸ ἐπιτήδευμα, ὄνομα Κρᾶθις, εἰς ὁρμὴν ἀφροδίσιον ἐμπεσὼν τῇ τῶν αἰγῶν ἰδεῖν ὡραιοτάτῃ μίγνυται καὶ τῇ ὁμιλίᾳ ἥσθη καὶ εἴ ποτε ἐδεῖτο ἀφροδίτης ὡς αὐτὴν ἐφοίτα, καὶ εἶχεν ἐρωμένην αὐτήν· καὶ μέντοι καὶ οἷα λαμβάνειν ἐδύνατο δῶρα, τοιαῦτα ὁ ἐραστὴς αἰπόλος τῇ
ἐρωμένῃ τῇ προειρημένῃ προσέφερε, καὶ κισσοῦ ποτε καὶ σχίνου τοὺς ὡραιοτάτους ἀκρεμόνας καὶ σμίλακος πολλάκις τραγεῖν παρέσχε, τὸ στόμα ἀποφαίνων αὐτῷ, εἰ δεηθείη φιλῆσαι, εὐῶδες αὐτῆς. ἀλλὰ καὶ στ ιβάδ α²⁸⁴ ἐγκαθεύδειν ὡς νύμφῃ παρεσκεύαζεν ἁβροτάτην τε καὶ μαλθακίν· oὔκ ουν ⟩μ ελῶς ταῦτα ἐθεᾶτο τῆς ἀγέλης ἡγεμὼν ὁ τ ράγος, ἀλλ᾿ αὐτ ὀν εἴσεισι
ζηλοτυπία. καὶ κατέκρυπτε μὲν τέως τὸν θ υμόν, καθήμενον δὲ αὐτόν ποτε ἐλλοχᾷ καὶ καθεύδοντα· ἦν δὲ ἄρα ἐμβ αλὼν τὸ πρόσωπον εἰς τὸν κόλπον. ὡς οὖν εἶχε δυνάμεως τῇ κ εφαλῇ προσέρρηξε καὶ διέθρυψέν οἱ τὸ βρέγμα. διαρρεῖ τοίνυν εἰς τοὺς ἐπιχωρίους τὰ πραχθέντα, καὶ τῷ μὲν οὐκ ἀφανῆ τάφον ἀνέστησαν, ἐξ αὐτοῦ δὲ τὸν ποταμὸν Κρᾶθιν ὠνόμασαν. γίνεται δὲ
ἐκ τῆς ὁμιλίας τῆς πρὸς τὴν αἶγα παιδίον, καὶ ἦν αἴξ οἱ τὰ σκέλη, τὸ πρόσωπον ἄνθρωπος. τοῦτον καὶ ἐκθεωθῆναι λόγος ἔχει καὶ θεὸν ὑλαῖόν τε καὶ ναπαῖον νομισθῆναι τὸν αὐτόν. μετειληχέναι δὴ καὶ ζηλοτυπίας τὰ ζῷα ὁ τράγος διδάσκει.

[547] (547) Αἱ αἶγες μέλλοντα ὑετὸν προδηλοῦσιν. ἐπειδὰν γὰρ προέλθωσι
τῶν σηκῶν, δρόμῳ καὶ μάλα γε ὤκιστα ὁρμῶσιν ἐπὶ τὸν χιλόν· εἶτα ἐμπλησθεῖσαι αὐτὰς ἐπιστρέφουσιν ἐς τὰ οἰκεῖα, καὶ ὁρῶσαι ἐκεῖσε οὕτω νέμονται τὸν ποιμένα ἀναμένουσαι ἴνα τὴν ταχίστην συνελάσῃ αὐτάς.

[548] (548) Σοφὰ δὲ αἰγῶν ἐστι καὶ ἐκεῖνα. πτύελον ἀνθρώπου θανατηφόρον εἶναι ζῴῳ ἑτέρῳ καλῶς ἴσασι καὶ φυλάττονται, ὧσπερ οὖν καὶ ἡμεῖς
πειρώμεθα ἀποδιδράσκειν ὅσα ἂν ἀνθρώπῳ κακόν ἐστιν, εἴπερ οὖν ἀπογεύσαιτο αὐτῶν. ἤδη μέντοι τις καὶ ἄνθρωπος ἀγνοῶν καὶ λαθὼν κατέπιεν, αἱ δὲ αἶγες, οὐκ ἂν αὐτὰς λάθοι τὸ ἤδη προειρημένον. ἀποκτείνειν δὲ καὶ ²⁸⁵²⁸⁶ τὰς θαλαττίους σκολοπένδρας τὸ αὐτὸ δήπου πτύελον δεινότατόν ἐστι. μέλλουσα δὲ ἡ αἴξ ἀποσφάττεσθαι σαφῶς οἶδε. καὶ τὸ μαρτύρον, οὐκ ἂν ἔτι τροφῆς προσάψαιτο. οὐκ ἀξιοῖ δὲ (προ⟩βάτων οὐραγεῖν, ἀλλὰ ἡγεῖσθαι οὖν αὐτὴν δεῖν καὶ ἐκ τῆς βαδίσεως ὁμολογεῖ. ποθεῖ γοῦν ἐκεῖνα καὶ μέντοι
καὶ αὐτὰς τὰς αἶγας ὁ τράγος, τῷ γενείῳ θαρρῶν καὶ κατά τινα φύσιν θαυμαστὴν τοῦ θήλεος προκρίνων τὸ ἄρρεν.

[549] (549) Αἰγες ἄγριοι τὰς Λιβύων ἄκρας ἐπιστείβοντές εἰσι κατὰ τοὺς . βοῦς τὸ μέγεθος ἰδεῖν. τούς γε μὴν μηροὺς καὶ τὰ στέρνα καὶ τοὺς τραχήλους κομῶσι θριξὶ δασυτάταις καὶ σὺν τ ούτ οις καὶ τὴν γένυν. τὰ. ²⁸⁷
μέτωπα μὴν ἀγκύλοι καὶ περιφερ εῖς καὶ τὰ ὄμ ματα χαροποί, σκέλη δὲ αὐτοῖς ἐστι κολοβὰ καὶ κέρατα μετὰ τὴν πρώτην συμφυὴν ἀλλήλων ἀπηρτημένα καὶ πλ άγια· οὐ γά ρ τί που κατὰ τὰς ὀρειβάτας αἶγας τὰς ἄλλας ὀρθά ἐστι· κατίασι δ᾿ ἐγκάρσια καὶ εἰς τοὺς ὤμους προήκοντα. οὕτως ἄρα μήκιστά έστθβ· ἐκ δὲ τῶν λόφων τῶν ὑπεράκρων (ἐπίπλας οἱ νομευτι κοὶ
φιλοῦσιν ὀνομάζειν ποιητῶν παῖδες) ῥᾳδίως εἰς ἕτερον πά⟨γον πη)δῶσιν· ἁλτικώτατοι γὰρ αἰγῶν ἁπάντων οἵδε εἰσίν. εἴ γε μὴν καὶ πέσῃ τις πορρωτέρω τοῦ ὑποδεξομένου ὄντος αὐτὸν ἢ ὡς ἐκείνου ἐφικέσθαι, τῷ δὲ ἄρα μελῶν περίεστι τοσοῦτον, κράτος, ὡς ἀσινῆ μένειν κατενεχθέντα αὐτόν. θραύει γοῦν οὐδὲ ἕν, εἰ καὶ πέσῃ κατὰ ῥωγάδος, οὐ κέρας οὐ βρέγμα·
ἔστι δὲ καρτερὰ καὶ προσόμοια τῇ ταῖς πέτραις ἀντιτυπίᾳ. οἱ πλεῖστοι μὲν τούτων ἐν ταῖς ἀκρωρείαις αὐταῖς ἄρκυσι καὶ ἀκοντίοις καὶ ποδάγραις αἱροῦνται, σοφίᾳ δὲ ἄρα τῇ τε ἄλλῃ κυνηγέταις ἀνδράσι καὶ γοῦν καὶ αἰγοθήραις ἁλίσκονται. θηρῶνται δὲ καὶ ἐν πεδίοις καὶ φυγεῖν ἐνταῦθα ²⁸⁸²⁸⁹ ἀσθενεῖς εἰσιν. αἱρήσει γοῦν αὐτοὺς καὶ ὅστις ἐστὶ βραδὺς τοὺς πόδας. ἔχουσι δὲ ἀγαθὰς δορὰς καὶ κέρατα. καὶ ἡ μὲν δορὰ ἐν χειμῶσι τοῖς σφοδροτάτοις τὸν κρυμὸν ἀποσοβεῖ καὶ ἀπὸ νομευτικῶν καὶ ὑλουργῶν ἀνθρώπων· κέρατα δὲ χρηστὰ εἰς τὸ ποιῆσαι ἐκπώματα καὶ ἀπὸ ποταμοῦ
ἀρύσασθαι καὶ πιεῖν ἢ πηγῆς τινος ἀνατελλούσης ἐν ὥρᾳ θέρους. παρέχει δὲ ἀμυστὶ ποιεῖν τοῖς ἀνθρώποις οὐδὲν μεῖον μεγίστων ἐκπωμάτων ἕως καὶ αὔξειν τὸ ἆσθμα καὶ ἀποσβέσαι τὸ ὑπεκκαῖον πᾶν καὶ ἀναφλέγον. οὐκοῦν καὶ εἰ τὰ ἔνδον καθαρθείη ὑπό τινος κερατογλύφου, καὶ τρεῖς μετρητὰς ἂν δέξηται αὐτῶν τὸ ἕτερον.

[550] (550) Νυμφόδωρος λέγει τὴν Σαρδὼ εἶναι θρεμμάτων μητέρα ἀγαθήν. θαυμάσαι δὲ ἄξιον. τίκτει ζῷον τὰς αἶγας αὕτη. τὰς γάρ τοι δορὰς τοῖς | ἐπι χωρίοι ς ἠσθῆσθαι καὶ εἶναι σκέπην· καὶ διὰ χειμῶνος μὲν ²⁹⁰ ἀλ εαίνειν, ψύχε ιν δὲ ἐν τῷ θέρει φύσει τινὶ ἀπορρήτῳ· συμ πεφυ κέναι δὲ ἄρα ταῖς δοραῖς καὶ πήχεως τὴν τρίχα. τοῦ φορήματος δὲ τούτου
ἔοικε χρῆναι διὰ μὲν τοῦ κρυμοῦ τὰς τρίχας εἰς τὸν χρῶτα ἐπιστρέφειν διὰ δὲ τοῦ θέρους ἔξω, εἰ μέλλοι ὁ ἠσθημένος διὰ μὲν τοῦ κρυμοῦ θάλπεσθαι, διὰ δ ὲ τοῦ θ έρους μὴ ἀποπνίγεσθαι.

[551] (551) Εὀπειθέστερα δὲ ἄρα τῶν ζῴων τὰ πρόβατα ἦν καὶ ἄρχεσθαι φύσει πεπαιδευμένα. ὑπ ακούει γοῦν καὶ τῷ νομεῖ καὶ τοῖς κυσί, καὶ
μέντοι γε καὶ ἕπονται ταῖς αἰξί. καὶ φιλαλληλα δὲ ἰσχυρῶς, καὶ ὑπό γε τῶν λύκων ἐπιβ ουλεύεται ἦττον· οὐ γὰρ πλανᾶται ἰδίᾳ ἕκαστον, οὐδὲ μὴν ἀπὸ τοῦ συννόμου σχίζεται, ὥσπερ οὖν αἱ αἶγες. λέγουσι δὲ Ἄραβες ὅτι ἄρα τὰ παρ’ αὐτοῖς ποίμνια ποιμαίνεται ὑπὸ μουσικῆς μᾶλλον ἢ ὑπὸ τοῦ χιλοῦ. τῶν δὲ ἁλμυρῶν ἐσθίει ἥδιον· ποιεῖται γὰρ τὴν τοιαύτην τροφὴν
ποτοῦ ὄψον. τά γε μὴν πρόβατα καὶ ἐκεῖνο οἶδεν ὅτι αὐτοῖς ὁ βορρᾶς καὶ ὁ νότος συμβάλλονται πρὸς τὸ τίκτειν οὐ μεῖον τῶν κτριῶν ἀναβαινόντων αὐτά. οἶδε δὲ καὶ τοῦτο, ὅτι ἄρα ὁ μὲν βορρᾶς ἀρρενοποιός ἐστιν, ὁ δὲ ²⁹¹²⁹² νότος θηλυγόνος εἶναι πέφυκε· καὶ ἐὰν δέηται τοῦδε τοῦ ἐκγόνου ἢ τοῦδε ὀχευομένη ἡ ὄϊς, πρὸς τὸν ἀπέβλεψεν ἢ πρὸς τόν. Ἀχιλλεὺς μὲν οὖν ἵνα ὁ φίλος αὐτῷ κείμενος ἐπὶ τῆς πυρᾶς καυθῇ, καὶ εὐχῆς ἐδεῖτο καὶ ἡ Ἶρις παρεκάλει τοὺς ἀνέμους αὐτῷ, ὧ καλὲ Ὅμηρε, καὶ ὑπισχνεῖται ἥκουσιν
ἱερουργίαν οἱονεὶ μισθόν, καὶ ὁ τοῦ Νεοκλέους δὲ Ἀθηναίους ἐδίδασκε θύειν τοῖς πνεύμασιν· αἱ δὲ ὄϊς ἀπραγμόνως καὶ ἄνευ τινὸς τερατείας τοὺς ἀνέμους εἰς ὠδῖνα τὴν σφετέραν ὑπηρέτας ἑτοίμους καὶ ἀκλήτους ἔχουσι. σκοποὶ δὲ ἄρα τούτων εἰσὶ καὶ οἱ ποιμένες ἀγαθοί. ὅταν γοῦν ὁ νότος πνέῃ, τότε τοὺς κριοὺς ἐπὶ τὰς ὄϊς ἄγουσιν, ἴνα ἡ ἐπιγονὴ θηλυγόνος ἢ
αὐτοῖς μᾶλλον.

[552] (552) πὲρ τοῦ πλείονα τὴν ἐπιγονὴν τῶν ζῴων σφίσι γίνεσθαι οἱ τούτων μελεδωνοὶ καὶ νομεῖς τὰ ἄρθρα τῶν θηλειῶν καὶ ὀΐων καὶ αἰγῶν ἀνατρίβουσι κατὰ τὸν τῆς ὀχείας καιρὸν ἁλῶν καὶ νίτρου τὰς χεῖρας ἀναπλήσαντες. ἐκ τούτων ὄρεξις αὐτοῖς γίνεται πρὸς τὴν ἀφροδίτην μᾶλλον.
ἕτεροι δὲ πεπέριδι καὶ μέλιτι τὰ αὐτὰ χρίουσι, νίτρῳ δὲ ἄλλ οι καὶ ²⁹³ κνίδης καρπῷ· σμυρνίῳ δὲ ἤδη τινὲς ἔχρισαν καὶ νίτρῳ. ἐκ δὴ τοῦδε τοῦ ὀδαξησμοῦ ἀκράτορες ἑαυτῶν γίνονται αἱ θήλ ειαι ποῖμναι καὶ ἐπιμαίνονται τοῖς ἄρρεσιν.

[553] (553) Ὕεται Ἰνδῶν ἡ γῆ δ ιὰ τοῦ ἦρος μέλιτι ὑγρῷ καὶ ἔτι πλέον
ἡ Πραισίων χώρα, ὅπερ οὖν ἐμπ ῖπτον ταῖς πόαις καὶ ταῖς τῶν ἑλείων καλάμων κόμαις, νομὰς τοῖς βουσὶ καὶ τοῖς προβάτοις παρέχει θαυμαστάς, καὶ τὰ μὲν ζ ῷα ἑστιᾶται τήνδε τὴν ἡδίστην τροφήν· μάλιστα γὰρ ἐνταῦθα οἱ νο μεῖς ἄγουστν αὐτά, ἔνθα καὶ μᾶλλον ἡ δρόσος ἡ γλυκεῖα κάθηται πεσοῦσα, ἀντεφεστιᾷ δὲ καὶ τὰ ζῷα τοὺς νομέας· ἀμέλγουσι γὰρ περιγλύκιστον
γάλα, καὶ οὐ δέονται ἀναμίξαι αὐτῷ μέλι, ὅπερ δρῶσιν Ἕλληνες.

[554] (554) Αἰσχυλίδης ἐν τοῖς περὶ γεωργίας κατὰ τὴν Κίων γῆν πρόβατα γίνεσθαι ὀλίγα ἑκάστῳ τῶν γεωργῶν φησι. τὸ δὲ αἴτιον λεπτόγεων τε εἶναι ²⁹⁴²⁹⁵ τὴν Κίον ἰσχυρῶς καὶ νομὰς οὐκ ἔχειν· κύτισον δὲ καὶ θρία ἐμβάλλειν καὶ τῆς ἐλαίας τὰ ῥεύσαντα φύλλα, καὶ μέντοι καὶ τῶν ὀσπρίων ἂχυρα ποικίλα τε καὶ ποικίλων ἐκείνοις ἀγαθῶν εἶναι ταῦτα δεῖπνον, παρασπείρειν δὲ καὶ ἀκάνθας, γίνεσθαι δὲ ἐξ αὐτῶν γάλα καὶ τοῦτο τυρούμενον τυρὸν
ἐργάζεσθαι κάλλιστον· καλεῖσθαι δὲ αὐτὸν Καόθιον ὁ αὐτὸς λέγει, καὶ μέντοι καὶ τὸ τάλαντον αὐτοῦ πιπράσκεσθαι δραχμῶν ἐνενήκοντα. γίνεσθαι δὲ καὶ ἄρνας τὴν ὥραν διαπρεπεῖς καὶ πιπράσκεσθαι οὐ κατὰ τοὺς ἑτέρους, ἀλλὰ καὶ σοβαρωτέρᾳ τῇ τιμῇ.

[555] (555) Ὀψὲ τοὺς γειναμένους ἄνθρωποι γνωρίζειν ἄρχονται διδασκόμενοι
καὶ οἱονεὶ κατᾳδόμενοι εἰς πατέρα ὁρᾶν καὶ μητέρα ἀσπάζεσθαι καὶ οἰκείοις προσμειδιᾶν. οἱ δὲ ἄρνες περὶ τὰς μητέρας πηδῶσιν ἀπὸ γενεᾶς, καὶ ἴσασι τό τε ὀθνεῖον καὶ τὸ οἰκεῖον, καὶ παρὰ τῶν νομέων μαθεῖν δέονται οὐδέν.

[556] (556) Ἐκ τοῦ Κτησίου. Τὰ πρόβατα τῶν Ἰνδῶν αἵ τε αἶγες μείζονες ὄνων τῶν μεγίστων εἰσὶ καὶ | τίκτει ἑκάστη ὄις καὶ εἴξ ὡς ²⁹⁶
ἐπὶ τὸ πολύ· τριῶν δὲ οὔτε τις ὄῖς οὔτε αἴξ ἐλάσσω τίκτει· αἱ δὲ πλεῖσται τέσ σαρα. ἔχουσι δὲ οὐρὰς πλατείας αἵ τε ὄϊς καὶ αἱ αἶγες καὶ μακρὰς κ αὶ ὀλίγου αὐτῆς τῆς τῆς ψαυούσας· αἱ δὲ καὶ ἕλκουσιν ἐπὶ τῆς γῆς τὰ ς κέρκους. ἔχουσι δὲ ὅσον πήχεως τὸ πλάτος. τῶν μὲν οὖν τοκάδων ὀΐ ων ἀπογτέμνουσι τὰς κέρκους· οὐ γὰρ οἷαί τε βαίνεσθαί εἰσιν, ἐὰν μὴ ἀποτμηθῶσιν
αἱ οὐραί. καὶ ἐσθίειν ἡδύ ἐστι πάνυ τοῦτο .ὀ ς δὲ ἔχει ἑκάστη καὶ δέκα μνᾶς ἕλκουσα, πέντε δὲ ἑκάστη ἡ μικροτάτη οὐρά. ἔλαιον δὲ ποιοῦσιν ἀπὸ τοῦ στέατος τούτου, καὶ ἐπὶ τῷ ὄψῳ τούτῳ μάλιστα χρῶνται τῷ ἐλαίῳ. τῶν δὲ ἀρσένων ἰΐων ἀνασχίσαντες τὴν κέρκον ἐξαιροῦσιν ὁλκὴν τρεῖς μνᾶς, ἐνίων δὲ καὶ τέσσαρας, εἶτα συνάψαντες ὑγιεῖς ποιοῦσιν.
εἰ γὰρ καὶ μὴ ἦν τοῦτο ποιεῖν, οὐκ ἂν ἐδύναντο αἱ ὄϊς τὰς κέρκους φέρειν. τοῦτο δὲ ποιοῦσι δι’ ἐνιαυτοῦ ἀεί. φύει γοῦν αὖθις τὸ στέαρ καὶ γίνεται ἡ κέρκος ᾖπερ καὶ τὸ πρότερον ἦν. ἐν δὲ τοῖς Πυγμαίοις, ὥσπερ καὶ ²⁹⁷²⁹⁸ αὐτοὶ μικροί εἰσιν, οὕτως καὶ τὰ πρόβατα μικρά ἐστιν αὐτῶν καὶ τὰλλα πάντα.

[557] (557) Ἐκ τοῦ Ἀριστοτέλους Περὶ παραδόξων ἀκουσμάτων. Αἱ ἐν Κεφαλληνίᾳ αἰγες οὐ πίνουσιν, ὡς ἔοικεν, ὥσπερ καὶ τὰ λοιπὰ τετράποδα·
τράποδα· καθ’ ἡμέραν δὲ πρὸς τὸ πέλαγος ἀντία τὰ πρόσωπα ποιήσασαι, χάσκουσιν εἰσδεχόμεναι τὰ πνεύματα.

[558] (558) παρὰ τοῖς Ὀμβρικοῖς φασι τὰ βοσκήματα τίκτειν τρὶς τοῦ ἐνιαυτοῦ, καὶ τοὺς καρποὺς αὐτοῖς τὴν γῆν πολλαπλασίους ἀνίεσθαι τῶν καταβαλλομένων. εἶναι δὲ καὶ τὰς γυναῖκας πουγόνους καὶ σπανίως ἐν τίκτειν, τὰς δὲ πλείους δύο καὶ τρία.
καὶ περὶ τὸ Λύκειον καὶ Μεγάλην πόλιν τὴν ἐν Πελοποννήσῳ.

[559] (559) λέγεται δὲ καὶ ἐν Ἰλλυριοῖς τίκτειν τὰ βοσκήματα δὶς τοῦ ἐνιαυτοῦ, καὶ τὰ πλεῖστα διδυμοτοκεῖν, καὶ πολλὰ δὲ τρεῖς καὶ τέσσαρας ἐρίφους τίκτειν, ἐνίοτε δὲ καὶ πέντε καὶ πλείους. ἔτι δὲ καὶ γάλακτος ἀφιέναι ῥᾳδίως τρία ἡμίχοα. λέγουσι δὲ καὶ τὰς ἀλεκτορίδας οὐχ ὥσπερ παρὰ τοῖς ἄλλοις. ²⁹⁹
ἅπαξ φέρειν, ἀλλὰ καὶ πλεονάκες.

[560] (560) ῤν Ἰλλυριοῖς δὲ τοῖς Σαρδίοις καλουμένοις, π αρὰ τὰ μςθόρια τῶν Αὀταριατῶν κἀκείνων, φασὶν ὄρος εἶναι μέγα, τούτου δὲ πλησίον ἄγκος, ὅθεν ὕδωρ ἀναπιδύειν οὐ πᾶσαν ὥραν ἀλλὰ τοῦ ἠρος, πολὐ τῷ πλήθει· λαμβάνοντες οὖν τὰς μὲν ἡμέρας ἐν τῷ στερνῷ φυλάττουσι, τὰς δὲ νύκτας εἰς τὴν αἰθρίαν τιθέασι. καὶ
πέντε ἤ ἔξ ἡμέρας τουτὶ ποιησάντων αὐτῶν πήγνυται τὸ ὕδωρ, καὶ γί νεται κάλλιστον ἄλας, ὃ ἕνεκα τῶν βοσκημάτων μάλιστα διατηροῦσιν· οὐ γὰρ εἰ σάγονται πρὸς αὐτοὺς ἅλες διὰ τὸ κατοικεῖν πόρρω αὐτοὺς θαλάσσης καὶ εἶναι αὐτοὺς ἀμίκτους. πρὸς οὖν τὰ βοσκήματα πλείστην αὐτοῦ χρείαν ἔχουσιν· ἁλίζουσι γὰρ αὐτὰ δὶς τοῦ ἐνιαυτοῦ. ἐὰν δὲ μὴ ποιήσωσι τοῦτο,
συμβαίνει αὐτοῖς ἀπόλλυσθαι τὰ πλεῖστα τῶν βοσκημάτων.

³⁰⁰³⁰¹

[561] (561) Αἰλιανοῦ, Ἡ ὗς γνωρίζει τοῦ συβώτου τὴν φωνήν, καὶ ὑπακούει καλοῦντος, κἂν πλανηθεῖσα. πλησίον δὲ τούτου τὸ μαρτύριον· τῇ γῇ τῇ Τυρρηνίδι κακοῦργοι σὺν νηὶ προσέσχον· καὶ προελθόντες τῆς νηὸς αὐλίῳ περιτυγχάνουσι, καὶ ἦν συβωτῶν τὸ αὔλιον, καὶ εἶχε πολλὰς
ὗς. ταύτας οὖν συλλαβόντες εἰς τὴν ναῦν ἐνέβαλον, καὶ ἀπολύσαντες τὰ πείσματα εἴχοντο τοῦ πλοός. οἱ τοίνυν συβῶται παρόντων μὲν τῶν λῃστῶν ἡσύχαζον, ἐπεὶ δὲ ἔτυχον τῆς γῆς ἀποσαλεύσαντες ὅσσον τε γέγωνε βοήσας, ἐνταῦθα τὰς σῦς τῇ συνήθει βοῇ ὀπίσω καὶ παρὰ σφᾶς ἀπεκάλουν οἱ συβῶται. αἱ δ’ ὡς ἤκουσαν, ἐπὶ θάτερα τοῦ πλοίου ἑαυτὰς συνώσασαι
ἀνέτρεψαν αὐτό. καὶ οἱ μὲν κακοῦργοι παραχρῆμα διεφθάρησαν, αἱ δὲ ὗς παρὰ τοὺς ἑαυτῶν δεσπότας ἀπενήξαντο.

[562] (562) Τὴν ὗν κρέας ἔχειν τῶν ἄλλων κρεῶν ἥδιον ἐκ πολλοῦ πεπίστευται. καὶ ἐκεῖνο δὲ ἡ πεῖρα διδάξει καὶ μάλα γε ἐναργής. ὅταν ποτὲ σαλαμάνδραν φάγῃ, αὕτη μέν ἐστιν ἀπαθής, τούς γε μὴν αὐτῆς γευσαμένους
σαμένους ἀποκτείνει.

[563] (563) Λέγει Δημόκριτος πολύγονον εἶναι | ὗν καὶ κύνα καὶ τὴν αἰτίαν ³⁰² προστίθησι λέγων ὅτι πολλὰς ἔχει τὰς μήτρας καὶ τοὺς τόπους τοὺς δεκτικοὺς τοῦ σπέρματος. ὁ τοί νυν θορὸς οὐκ ἐκ μιᾶς ὁρμῆς ἁπάσας αὐτὰς ἐκπληροῖ, ἀλλὰ καὶ δὶς καὶ τρὶς ταῦτα τὰ ζῷα ἐπιθόρνυται, ἵνα
ἡ συνέχεια πλη ρώσῃ τὰ τοῦ γόνου δεκτικά.

[564] (564) Ἀκούω δὲ ἐν Κλαζομεναῖς σῦν γενέσθαι πτηνόν, ἥπερ οὖν ἐλυμαίνετο τὴν χώραν τῶν Κλ αζομενίων. ἔνθεν τοι καὶ χῶρος ἐκεῖ κέκληται Ὑὸς πτερόν· ὂ εἴ τῳ δοκεῖ μῦθος εἶναι, δοκείτω, ἐμὲ δὲ περὶ ζῴου λεχθὲν καὶ μὴ λαθὸν οὐκ ἐλύπησεν εἰρημένον.

³⁰³³⁰⁴

[565] (565) Λόγος που διαρρεῖ Τυρρηνὸς ὁ λέγων τοὺς ὗς τοὺς ἀγρίους καὶ τοὺς παρ’ αὐτοῖς ἐλάφους ὑπὸ δικτύων μὲν καὶ κυνῶν ἁλίσκεσθαι, ἥπερ οὖν θήρας νόμος, συναγωνιζομένης δὲ αὐτοῖς τῆς μουσικῆς καὶ μᾶλλον. πῶς δέ, ἤδη λέγω. τὰ μὲν δίκτυα περιβάλλουσι καὶ τὰ λοιπὰ θήρατρα,
ὅσα ἐλλοχᾷ τὰ ζῷα· ἕστηκε δὲ ἀνὴρ αὐλῶν τεχνίτης καὶ ὡς ὅτι μάλιστα τοῦ μέλους πειρᾶται ὑποχαλᾶν καὶ ὅτι ποτέ ἐστι τῆς μούσης σύντονον ἐᾷ, πᾶν δὲ ὅτι γλύκιστον αὐλῳδίας τοῦτο ἄδει· ἡσυχία τε καὶ ἠρεμία ῥᾳδίως διαπορθμεύει, καὶ εἰς τὰς ἄκρας καὶ εἰς τοὺς αὐλῶνας καὶ εἰς τὰ δάση καὶ εἰς ἁπάσας συνελόντι εἰπεῖν τὰς τῶν θηρίων κοίτας καὶ εὐνὰς
τὸ μέλος εἰσρεῖ. καὶ τὰ μὲν πρῶτα παριόντος αὐτοῖς εἰς τὰ ὧτα τοῦ ἤχου ἐκπέπληγε, καὶ διὰ τὸ ἄηθες ὅπου καὶ δείματος ὑποπίμπλαται· εἶτα ἀκρατῶς καὶ ἀμάχως αὐτὰ ἡδονὴ τῆς μούσης περιλαμβάνει, καὶ κηλούμενα λήθην ἔχει καὶ ἐγγόνων καὶ οἰκιῶν καὶ χωρῶν. καίτοι φιλεῖ τὰ θηρία μὴ ἀπὸ τῶν συντρόφων χωρίων πλανᾶσθαι. τὰ δ’ οὖν Τυρρηνὰ κατ’ ὀλίγον
ὥσπερ ὑπό τινος ἴυγγος ἀναπειθούσης ἕλκονται καὶ καταγοητεύσαντος τοῦ μέλους ἀφικνεῖται καὶ ἐμπίπτει ταῖς πάγαις τῇ μούσῃ κεχερωμένα.

[566] (566) Ἐκ τοῦ Τιμοθέου. Θερμόν τι καὶ ὀξὺ θηρίον ὁ σῦς καὶ ἰταμώτατον τὴν ὁρμήν· τάχα γοῦν καὶ καυστικὸν καὶ θερμὸν ἔχει τὸν ³⁰⁵ ὀδόντα· τεκμηρίῳ δὲ χρήσῃ πρὸς τὸ πρᾶγμα τοι ῷδε. εἰ προσάψαις τῷ
ὀδόντι τοῦ αὐχένος τρίχα λαβών, προσφ λεγομένην ἄν εὐθέως ἴδοις αὐτὴν ὥσπερ ὑπὸ πυρὸς τηκομένην κα ὰ καὶ οἷς ἐνῆκεν ὀδοντοκύνας εἰ θεάσῃ τὰς παρὰ τὴν πλη γὴν τρίχας τετηκυίας ἂν αὐτὰς ὄψῃ καὶ μεμαρασμένας.

[567] (567) Ἡ δὲ τῶν Λι βύων γῆ, καίτοι πάντων οὖσα θηρίων μήτηρ καὶ ³⁰⁶³⁰⁷ μάλιστα λεόντων, συορος, ὥσπερ δὴ πάλιν τὴν Σικελίαν φασὶν ἄγονον εἶναι λ εόντων.

[568] (580) σῦς δὲ σφριγῶν ἔρωτι καὶ πρὸς τὴν θήλειαν ἐκκεκινημένος, εἰ μὴ πειθομένην σχοίη ταύτην, ἀλλὰ τὴν ὁρμὴν ὑπεκκλίνουσαν, εὐθὺς αὐτὴν ἀναιρεῖ τῷ κυνόδοντι τύψας.

[569] (569) κάπρῳ
δὲ κάπρος ἀντίζηλος γεγονὼς καὶ διαναστὰς ἐς πόλεμον πρῶτον μὲν ἰδιάζει καθ’ ὕλην αὔξων τε τὸ σθένος καὶ τὴν δορὰν εὐτονωτέραν ποιῶν καὶ ὀδόντα θήγων καὶ ἀσκούμενος τὰ πολέμια· εἶτα δὲ παρελθὼν τὸν ἀντίπαλον ἐξ ὕλης ἑτέρας προκαλεῖται, καὶ συστάντες ἐς μάχην οὐ πρότερον ἂν παύσαιντο τοῦ πολέμου, μέχρι φόνου ἀλλήλοις αἴτιοι γένωνται.

[570] (570) ῥώννυται
δὲ καὶ ἄλλως ὁ σῦς, ὁπότε δένδροις προστρίῦβων ἐκθλίψῃ τοὺς ὄρχεις. λέγεται γὰρ μόνος τῶν ζῴων οὖτος ἑαυτοῦ κρείττων γίνεσθαι ἀποβεβληκὼς τὰ αἰδοῖα.

[571] (571) κάπρῳ δὲ ἤδη πρὸς γῆρας ἥκοντι θανάτου αἴτιον τῶν ὀδόντων ὤφθη τὸ χρῆμα· καὶ γὰρ οἱ κυνόδοντες λεγόμενοι τῷ χρόνῳ συναυξηθέντες ἀποδεσμοῦσι τὴν ἄνω γένυν, καὶ οὐ παρὸν αὐτῷ διοῖξαι
ποιοῦσι τὸ στόμα. τροφῆς οὖν οὐ μετέχων, ἐντεῦθεν ἀπόλλυται καὶ τούτους ἔχει τῆς φθορᾶς αἰτίους οἵπερ ὅπλον ἧκαν αὐτῷ πρὸς πᾶν τὸ πολέμιον.

[572] (572) Ἐκ τοῦ Κτησίου. Ὑς οὔτε ἥμερός ἐστιν οὔτε ἄγρος ἐν τῇ Ἰνδικῇ ὅλως γῇ, οὐδ’ ἂν φάγοι Ἰνδῶν οὐδεὶς ὑὸς κρέας οὐδέν περ μᾶλλον ἢ ἀνθρώπου.

[573] (573) Ἀριστοφάνους περὶ μωνύχων. Ὁ ἵπ πος ἔστι μὲν τῶν μωνύχων καὶ ἀμφοδόντων, πορεύεται δὲ κατὰ διάμετρον | χιάζων τοῖς ³⁰⁸ σκέλεσι.

[574] (574) διοιχθεὶς δὲ πιμελὴν ἔχει ἀλλ’ οὐ στέαρ, πι μελῶδες³⁰⁹³¹⁰ δὲ καὶ τὸ ἐπίπλοον· χολὴν μὲν ἔχει, ἀλλὰ παρὰ τὸ ἔντερον κε χυμένη εὑρίσκεται αὕτη.

[575] (575) λέγονται δέ τινες ἵπποι καὶ ἡμίονοι ὀστέον ἔχειν ἐν τῇ καρδίᾳ νεανικόν.

[576] (576) σπλὴν βόειος, νεφροὶ ὑικοί. κύστις στερ ρά· κάτω δὲ ἡ μήτρα μεταξὺ ἀρχοῦ καὶ κύστεως· ἔχει δὲ· καὶ κοιλίαν
ὁμ οίαν τὰ δ’ αὐτὰ καὶ ὄνος καὶ ἡμίονος σπλάγχνα κέκτηνται.

[577] (577) ἄρ χεται δὲ ὀχεύειν ὁ ἄρρην καὶ ὀχεύεσθαι ἡ θήλεια τριετεῖς γεγονότες· βιώσιμα δὲ γεννᾷ τριετὴς τίκτουσα· συλλαμβάνει δὲ ἕως τριακονταετὴς γένηται. ὀχεύει δὲ ὁ ἄρρην καὶ γόνιμα ποιεῖ ἕως τριῶν καὶ τριάκοντα ἐτῶν, καὶ μάλιστα θέλει βαίνειν ὁ ἵππος ἐπὶ τὰς ἀψήκτους καὶ
ἀκαθάρτους καὶ ῥυπαράς.

[578] (578) κοεῖ δὲ δέκα μῆνας· τῷ δὲ ἑνδεκάτῳ τίκτει ὀρθή. εὐτοκωτάτη τετραπόδων πάντων καὶ κάθαρσιν οὐκ ἀφίησι πολλήν. καὶ τεκοῦσα εὐθέως τὸ χόριον κατεσθίει, καθάπερ καὶ αἱ κύνες καὶ ὁ ἀσκαλαβώτης τὸ γῆρας· καὶ τὸ ἐπιπεφυκὸς δὲ ἐπὶ τοῦ ³¹¹³¹² μετώπου τοῦ πωλαρίου, λεγόμενον δὲ ἱππομανὲς εὐθέως κατέδεται. ἔστι δὲ τοῦτο τῷ μεγέθει ἔλαττον ἰσχάδος, μέλαν, πλατύ, περιφερές· ἐὰν δέ τις αὐτὸ φθάσας καὶ λαθὼν τέμῃ καὶ ἀπενέγκῃ, ἐπιγνῴῃ δὲ ἡ ἵππος, μαίνεται καὶ οὐκ ἠρεμεῖ ἕως ἐπιλάθηται.

[579] (579) θηλάζει δὲ μῆνας ἔξ. λέγεται
δὲ τῇ φύσει φιλόστοργον εἶναι τὸ ζῷον τοῦτο τῶν ἄλλων πρὸς τὰ ἔκγονα· διὸ καὶ ἐκτρέφουσιν αἱ ἵπποι τὰ ἀλλήλων πωλάρια.

[580] (280) ὀργᾷ δὲ ἡ ἵππος πρὸς τὴν συνουσίαν μεγάλως· καὶ γὰρ ἱππομανοῦσί τινες αὐτῶν καὶ τρέχουσι ὁτὲ μὲν πρὸς νότον, ὁτὲ δὲ πρὸς βορρᾶν, καὶ οὐδένα ἐῶσι πλησιάζειν μέχρις οὗ πρὸς θάλασσαν ἐλθοῦσαι ἤ τινα ἄλλον τόπον ἐκβάλωσι
τὴν ἐπιλεγομένην καπρίαν ἐκ τῆς φύσεως, ὅ ἐστι σαρκίδιον λευκόν, λεπτόν. τοῦτο δὲ λέγουσί τινες εἶναι τὸ ἱππομανές, ἀλλ’ οὐ τὸ ἐπὶ τοῦ πώλου ἐπιμέμφεται φυόμενον ὅ αὐτὴ κατέδεται. προϊέναι δὲ καὶ περὶ τὸν χρόνον τοῦ καπριᾶν τὴν φ ωνὴν ὀξεῖαν, καὶ τὴν κέρκον πυκνὰ κινοῦσι καὶ ῥεῖ αὐταῖς ἐκ τῶν αἰδοίων ὅμοιον γονῇ.

[581] (581)ἐκβάλλουσι δὲ καὶ πρὸ τοῦ καιροῦ τὰ ἔμβρυα
ἐάν τις αὐταῖς κυούσαις προσάγῃ πρὸς τοὺς δι ὸ καὶ ³¹³ κωλύονται οἱ τρέφοντες εἰσφ ος καὶ ὀ ὄνος τὸ ἐξουρεῖν τὴν γονήν. οὐκ ἀναβ αίνει δ᾿ ὁ ἴππος ἐπὶ τῆν μητέρα, καὶ εἴ ποτε παραλογισαμένου τοῦ ἱπποφορβ οῦ ἀναβαίη ἐπὶ τὴν μητέρα, τοὺ δὲ ἐπιβάντος καὶ ὀχεύσαντος ³¹⁴³¹⁵ μετὰ ταῦτα α κρημνίσαι ἑαυτόν.

[582] (582) νοσοῦσι δὲ οἱ ἵπποι πλείοσι νοσήμ ασι, ποδάγρᾳ καὶ ἰλεῷ καὶ τετάνῳ καὶ ἐμπυήσεσι καὶ κριθιάσει. ἔστι δ᾿ ἡ κριθίασις ὠμότης μετὰ στρόφου, ὁ δὲ τέτανος σπασμός, ἠ δὲ ἰλεώ δης νόσος κοιλιακή τις διάθεσις, ἡ δὲ ἐμπύησις ἐν ὑπογαστρίῳ, ἡ δὲ
ποδάγρα περὶ τὰ ἄρθρα ὀδύνη. γίνεται δὲ καὶ περὶ μόνον τὸν ἵππον δυσουρίασις.

[583] (583) χαίρει δ’ ὁ ἵππος πολλῷ ποτῷ καθαρῷ, τροφῇ δ’ ὡς ὅτι μάλιστα νοστιμωτάτῃ καὶ καθαρᾷ.

[584] (584) ζῇ δ’ ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ ἔτη τριάκοντα.

[585] (585) Αἰλιανοῦ, ἵπποι δ’ εἰς πόλεμον παριόντες ὑπόπτους ἔχουσι
τάφρους τε καὶ σταυροὺς καὶ βόθρους καὶ σκόλοπας.

[586] (586) δυνατοὶ δὲ καὶ εἰς ὄρχησιν ἐκπαιδεύεσθαι ἵπποι, εἴ τῳ καταθύμιον εἴη καθάπερ τοῖς Συβαρίταις.

[587] (587) ἵππος δὲ πιὼν ἐκ τοῦ Κοσσινίτου ποταμοῦ (ἔστι δὲ οὗτος ἐν Θρᾴκῃ) δεινῶς ἐκθηριοῦται· ἐκδίδωσι δὲ ὁ ποταμὸς οὗτος εἰς τὴν Ἀβδηριτῶν καὶ ἀναλίσκεται εἰς τὴν Βιστονικὴν λίμνην. Ὠρώτας δὲ καὶ
Ἀδρασίους λέγουσι τοῖς ἵπποις ἰχθύας ἀντὶ χόρτου παραβάλλειν, Μακεδόνας δὲ καὶ Λυδοὺς οὐχὶ τοῖς ἵπποις μόνον ἀλλὰ καὶ τοῖς προβάτοις, Κελτοὺς δέ φασι καὶ ἐν βουσὶ τοῦτο ποιεῖν. ἐν δὲ Μυσοῖς ἀναβαινομένων τῶν θηλειῶν ἵππων ἐπηύλουν τινὲς ὡς ἂν τάχιστά τε ἐγκυμονήσωσιν ὑπὸ τοῦ μέλους θελγόμεναι καὶ καλοὺς ἀποτέκωσι τοὺς πώλους.

Ἰστέον ὅτι ἐν τῷ πλάτει αὐτὰ οὐχ εὗρον.

[588] (588) Λίβυς δὲ ἵππος ὀφθῆναι μὲν ἀπρεπής, εὔδρομος δέ, ὥσπερ εἴρηται, φέρει δὲ οὗτος καὶ ἀχαλίνωτος εἶναι.

³¹⁶³¹⁷

[589] (589) Οἱ Θετταλοὶ ἵπποι δεινοὶ μὲν εἰς τὸ συνελάσαι θηρίον, ἀγαθοὶ δὲ εἰς ἅμιλλαν· ἐριστικοὶ γάρ. μέγεθος δέ εἰσι σύμμετροι, τὰς πλευρὰς ἀσαρκότεροι, γαστέρα ἀνεσταλμένοι, τράχηλον περιφερεῖς, ἐξ ἦς τῇ καθέδρᾳ τὰ νῶτα ἰσοτενεῖς.

[590] (590) Οἱ δὲ Ἀρκάδες ἵπποι δεινὸν βλέπουσι καὶ τὴν ὀφρῦν αἴσι. ³¹⁸ ἡ ῥὶς ἐπαγγελίαν φρυάγματος ἔχει καὶ τόπιν τῶν ποδῶν· ἀτιμάζουσι δὲ ὑ αὐ κοί εἰσι τὴν ὁπλήν.

[591] (591) Κυρην αἴοι δὲ ἵπποι πεφύκασιν εἰς ἅρματα καλοὶ καὶ ξυνωρίδας.

[592] (592) Οἱ ἐ ν Σκυθίᾳ εἰς πολεμόν εἰσι καλοί· θαρσεῖ γὰρ καὶ οὐ δέδιε, καὶ τῷ ἀναβάτῃ συμπάσχει, καὶ πεσόντι παροκλάζει· φιλάνθρωπον γάρ ἐστιν ἵππος Σκόθης.

[593] (593) Οἱ δὲ Νισαῖοι ὡραῖοί εἰσ ι, καὶ τῷ σώματι τοὺς ἄλλους ὑπερφέρουσι, καὶ εἰσὶ καλοὶ τῷ χαλινῷ, καὶ θράσος ἐν δεινοῖς πολέμοις κτῶνται,
καὶ παραγγελμάτων ἀκροαταὶ εἶναι παιδεύονται, καὶ σάλπιγγι διεγείρονται, καὶ εἰσὶν ἀγέρωχοι, μέγιστοι δὲ τὸ σῶμά εἰσι καὶ ὑγρότατοι, ὑψαύχενες, εὔσαρκοι καὶ τοῖς ποσὶ τὴν γῆν κροτοῦντες.

[594] (594) Ἶπποι δὲ Μαυρούσιοι εἴτ’ οὖν Λιβυκοὶ πηδήματίεἰσιν εὔκολοι, εὔκοιλοι τὴν ὀσφὺν καὶ ἰχνευτικοὶ καὶ σχολαίῳ βαδίσματι θηρευτικῷ ἁμιλλώμενοι
τοῖς κυσί, καὶ τὰς ἐκτροπὰς τῶν θηρίων ἐποπτεύοντες καὶ σοφῶς καὶ ἀφόβως διώκοντες αὐτά· ἀνέκπληκτοι δέ εἰσι πρὸς δόρατα καὶ τὰς σάλπιγγας, ὠκύτατοι δὲ καὶ εὐάγωγοι, δίψης ἀνεχόμενοι, ἥκιστα βουλιμιῶντες.

[595] (595) Τευθρανίας δὲ καὶ Λέσβου ἵπποι θυμοῦ ἐπαγγελίαν καὶ ὅπλων κτύπους συνιᾶσιν.

[596] (596) Ἀρμένιοι δὲ σώματι εὐμεγέθεις εἰσὶ καὶ χρεμετιστικοί, πλατύνωτοι δὲ καὶ βοώδεις, ῥάχιν ὑπέρσαρκοι.

[597] (597) Οἱ δὲ Ἄραβες οἱ πρὸς τῷ ὄρει τῆς Ἰνδικῆς ὄντες ὑψαύχενοί εἰσι καὶ ποδώκεις, ὀξεῖς καὶ κούφως πηδῶντες, γοργοὶ τὸ βλέμμα, πρὸς τὸ καῦμα μὴ ἀπαγορεύοντες, ἱπποτυφίας γέμοντες ἀληθῶς. φοίνικες δέ, ὡς ³¹⁹³²⁰ ἐπίπαν εἰπεῖν, τὴν χρόαν, τὴν προτομὴν σύμμετρον καὶ εὔρυθμον ἔχοντες. τὴν κεφαλὴν ἄν τις αὐτῶν ἴδοι τῷ τοῦ ἱππέως μετώπῳ ἡνωμένην. κ υδροὶ καὶ δυσγαργάλιστοι, τῇ δὲ ὁρμῇ ὅλους ἑαυτοὺς ἐπιδιδόντες, πηδῶντες κούφως μάλα ἢ τρέχοντες, τὴν ἶριν κεκραμένην καὶ ὑδαρεστέραν ἔχοντες, ³²¹
τοὺς κενεῶνας ἐγκεχυμένοι, τὴν ῥάχιν κοίλην ἔχον τες σις τὴν δίαιταν εὐτελεῖς, ἐμβριθέστατοι διαβάσεις ποιούμενοι.

[598] (598) Ἴπποι δὲ τὰ ἐκ τοῦ κενεῶνος εἰς τὰς ὠμοπλάτας πολυ δεκατριῶν πλευρῶν ὄντες, τῶν ἄλλων
δώδεκα ἐχόντων.

[599] (599) Ἐ αι ἵπποι ἐμβριθεῖς εἰσι καὶ ἡμερώτατοι καὶ ἀ ναβαίνεσθαι κάλλιστοι, τὴν ῥάχιν κοίλην ἔχοντες, διὰ δὲ τῶν ἰσχ ίων προβαίνοντες, πλατεῖς, μέγιστοι καὶ τὸ φρόνημα κυδρότατοι· οὐ μὴν γίνονται πολλοὶ τοιοῦτοι.

[600] (600) Κυρηναῖοι δὲ ἵπποι ξανθόχροοι εἰσι καὶ καλοί. ῥάχιον καὶ ὀσφὺν ἐντονώτατοι καὶ λιπώδεις.

[601] (601) Λύδιοι δὲ ἵπποι μεγάλοι τὰ σώματά εἰσι καὶ κάλλιστοι, τὴν κεφαλὴν προμήκεις, εὔστερνοι, τὴν οὐρὰν δασεῖς, ἐριστικοί. ὄμμα μαλακοί, τὴν ἶριν οἰνωποί, εὔκομοι, τὸ ἧθος εὐπειθεῖς, δυσχείμεροι, ἀπαλοὶ τὴν
σιαγόνα, ἐγχέμαλοι ἀγαθοὶ καὶ ζυγὸν ὑποδῦναι ἄριστοι.

[602] (602) Λευκανοὶ δὲ ἵπποι φαῦλοι, μικροὶ τὸ σῶμα, δυσειδεῖς τὸ χρῶμα, αἰσχροὶ τὰς ὄψεις, ὑπὸ ζυγὸν δὲ ἐργαστικώτατοι.

[603] (603) Μῆδοι δὲ ἵπποι μέσοι εἰσίν, ὧτα δὲ ἔχουσι μικρά, καὶ πρὸς καῦμα ἀπαγορεύουσι δυσπνοίᾳ.

[604] (604) Σαυρομάται δὲ ἵπποι μείζους τῶν Ἰβήρων εἰσίν, οὐ μὴν εὐσαρκότερο, ἀνάγωγοι δέ εἰσι.

[605] (605) Κενταύρειοι δέ τινες ἵπποι καλοῦνται ἐν Θετταλίᾳ, ὧν αἱ ῥάχεις μετρίως κεκοίλανται εἰς ἀσφαλῆ καθέδραν τοῦ ἱππέως.

[606] (606) Ἰβήριοι δὲ ἵπποι μικροὶ καὶ θηρατικοί· πιστεύονται δὲ οὖτοι
ἀπ’ ἀγρίων ἵππων γεγονέναι. λεῖοι δὲ, ὀξεῖς πρὸς δρόμον, βαδίσαι δὲ ἀφυεῖς.

[607] (607) Καππάδοκες δὲ Ἀρμένιοιεἶναί μοι δοκοῦσιν καὶ Φρύγες. κατὰ τὰ αὐτὰ δὲ τοῖς Δαλμάταις εἰσὶ πάντες, ὡς ἐπὶ πολὺ τοιοῦτοι γινόμενοι.

³²²³²³

[608] (608) Ὀδρύσαι δὲ Θρᾳκῶν ὀλίγον βελτίους. μεγάλοι τε `εγέθει, χαλεποὶ τιθασεύεσθαι, δηκτικώτατοι, ἄ ψηκτοι τὰς ὠμοπλάτας.

[609] (609) Σικελοὶ δὲ ἵπποι ταὸτὸν ἂν ἤσαν τ οῖς | ³²⁴ ανφω καλ'ὶ γένοιντο ἂν καὶ ἂριστοι, ἵππων δὲ φ
ῶροι, φίλυδροι, θυμοειδεῖς, φιλότιμοι. σ ώφ ρονες

[610] (610) Τοῦ αὐτοῦ ἐκ τοῦ πλάτους.

Ἔστι μὲν καὶ ἔκ τῶν ἄλλων ὁ ἵππος γαῦρον· καὶ γὰρ καὶ τὸ μέγεθος καὶ τὸ τάχος αὐτὸν καὶ τοῦχένος τὸ ὑψηλὸν καὶ ἡ τῶν σκελῶν ὑγρότης καὶ ἡ τῶν ὁπλῶν κροῦσις, πάντα εἰς φρύαγμα καὶ τῦφον ἄγει·
μάλιστα δὲ κομῶσα ἵππος ἁβρότατόν ἐστι καὶ θρυπτικώτατον. ἀτιμάζειν γοῦν ἀνα βῆναι τοὺς ὄνους αὐτήν, ἵππῳ δὲ ὀχευομένη ἥδεται, καὶ ἑαυτὴν ἀξιοῖ τῶν μεγίστων. ὅπερ οὖν συνειδότες οἱ βουλόμενοι ἡμιόνους σφίσι γενέσθαι, ἀποθρίξαντες τῆς ἵππου τὴν χαίτην εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχεν, εἶτα μέντοι τοὺς ὄνους ἐπάγουσιν· ἡ δὲ ὑπομένει τὸν ἄδοξον ἤδη γαμέτην, πρῶτον
αἰδουμένη. καὶ Σοφοκλῆς δὲ ἔοικε μεμνῆσθαι τοῦ πάθους.

[611] (611) Τὰ βρέφη τῶν ἵππων ὅταν αἱ μητέρες καταλίπωσι πρὸ τῆς ἐκείνων ἐκθρέψεως οἷον ὀρφανά, ἐκτρέφουσι μετὰ τῶν οἰκείων παίδων οἰκτείρουσαι αἱ ἄλλαι αὐτά.

[612] (612) Ἵππους μνοκέρους γῆ Ἰνδικὴ τίκτει. φασί. καὶ ὄνους μονοκέρους
ἡ αὐτὴ τρέφει, καὶ γίνεται καί γε ἐκ τῶν κεράτων τῶνδε ἐκπώματα. καὶ εἴ τις ἐς αὐτὰ ἐμβάλῃ δηλητήρον, ὁ πιὼν οὐ βλαβήσεται· ἔοικε γὰρ ἀμυν τήριον τοῦ κακοῦ τὸ κέρας καὶ τὸ τοῦ ἵππου καὶ τὸ τοῦ ὄνου εἶναι.

[613] (613) Τοὺς ἵππους ἕλεσί τε καὶ λειμῶσι καὶ τοῖς κατηνέμοις χωρίοις ἥδεσθαι μᾶλλον ἱπποτροφίας τε καὶ πωλοτροφικῆς ἄνθρωποι σοφισταὶ ὁμολογοῦσιν.
ἔνθεν τοι καὶ Ὅμηρος ἐμοὶ δοκεῖ δεινὸς ὢν καὶ τὰ τοιαῦτα συνιδεῖν, ἔφη που·

τῷ τρισχίλιαι ἵπποι ἕλος καταβουκολέοντο.

³²⁵³²⁶ ἐξηνεμῶσθαι δὲ ἵππους πολλάκις ἱπποφορβοὶ τεκμηριοῦσι καὶ κατὰ τὸν νότον ἢ τὸν βορρᾶν φεύγειν. εἰδότα οὖν τὸν αὐτὸν ποιητὴν εἰπεῖν·

τάων καὶ Βορέης ἠράσσατο βοσκομενάων.

καὶ Ἀριστοτέλης δὲ, ὡς ἐμὲ νοεῖν, λαβὼν ἐντεῦθεν εὐ θὺ τῶν προειρημένων
ἀνέμων οἰστρηθείσας ἀποδιδράσκειν ἔατο αὐτάς.

[614] (614) Ἀκούω τὸν Σκυθῶν βασιλέα (τὸ δὲ ὄνομα | εἰδὼς ἐῶ· τί γάρ ³²⁷ μοι καὶ λυσιτελές ἐστιν;) ἵππον σπουδαίαν ἔχειν πᾶσαν ἀρετήν, ὅσην ἵπποι καὶ ἀπαιτοῦνται καὶ ἀποδείκνυνται, ἔχειν δὲ καὶ υἱὸν αὐτῆς ἐκείνης τῶν ἄλλων ἀρετῇ διαπρέποντα. οὔκουν εὑρίσκοντα οὔτε ἐκείνην ἄλλῳ παραβαλεῖν
ἀξίῳ, οὔ τε ἐκεῖνον ἄλλῃ ἐπαγαγεῖν τὸ ἐξ αὐτοῦ λαβεῖν σπέρμα ἀγαθῇ καὶ διὰ ταῦ τα ἄμφω συναγαγεῖν ἐς τὸ ἔργον· τοὺς δὲ τὰ μὲν ἕτερα ἀσπάζεσθαι σφᾶς καὶ φιλοφρονεῖσθαι, οὐ μὴν ἐγχρίπτεσθαι. οὐκοῦν ἐπεὶ τῆς ἐπιβουλῆς τ οῦ Σκύθου σοφώτερα ἦν τὰ ζῷα, ἐπηλύρασεν ἱματίοις τὸν καὶ τήν, καὶ ἐξ ειργάσαντο τὸ ἔκνομόν τε καὶ ἔκδικον ἐκεῖνο ἔργον.
ὡς δὲ ἄμφω συνεῖδον τὸ πραχθέν, εἶτα μέντοι τὸ ἀσέβημα διελύσαντο θανάτῳ, πηδήσαντα κατὰ κρημνοῦ.

[615] (615) Λέγει Εὔδημος ἵππου νέας καὶ τῶν νεμομένων τῆς ἀρίστης ἐρασθῆναι τὸν ἱπποκόμον, ὥσπερ οὖν καλῆς μείρακος καὶ τῶν ἐν τῷ χωρίῳ ὡρικωτέρας πασῶν. καὶ τὰ μὲν πρῶτα ἐγκαρτερεῖν, τελευτῶντα δὲ ἐπιτολμῆσαι
τῷ λέχει τῷ ξένῳ καὶ ὁμιλεῖν αὐτῇ. τῇ δὲ εἶναι πῶλον, καὶ τοῦτον καλόν, θεασάμενόν γε μὴν τὸ πραττόμενον ἀλγῆσαι, ὥσπερ οὖν τυραννουμένης ἄνδρα, εἶτα μέντοι καὶ φυλάξαι ἔνθα ἐτάφη καὶ φοιτῶντα ἀνορύττειν αὐτόν, καὶ ἐνυβρίζειν τῷ νεκρῷ καὶ λυμαίνεσθαι λύμην ποικίλην, οὐκ αἰσθανόμενος
ἀλγοῦντα αὐτόν.

[616] (616) Μόνας ἀκούω τῶν ζῴων τὰς ἵππους καὶ κυούσας ὑπομένειν τὴν ³²⁸³²⁹ τῶν ἀρρένων μίξιν· εἶναι γὰρ λαγνιστάτας. διὰ ταῦτά τοι καὶ τῶν γυναικῶν τὰς ἀκολάστους ὑπὸ τῶν σεμνοτέρας αὐτὰς εὐθυνόντων καλεῖσθαι ἵππους.

[617] (617) Οἱ ἵπποι, τὰς κάτω βλεφαρίδασ οὔ φασιν αὐτοὺς ἔχειν. Ἀπελλῆν οὖν τὸν Ἐφέσιον αἰτίαν λέγουσιν ἔχειν, ἐπεί τινα ἵππον γράφων οὐ παρεφύλαξε
τὸ ἵδιον τοῦ ζῴου. οἱ δὲ οὐκ Ἀπελλῆν φασι ταύτην τὴν αἰτίαν ἐνέγκασθαι, ἀλλὰ Νίκωνα, ἀγαθὸν μὲν ἄνδρα γράψαι τοῦτο τὸ ζῷον, σφαλέντα δὲ ἐς μόνον τὸ εἰρημένον.

[618] (618) Ἵππος εἰ τυγχάνει κηδεμονίας ἀμείβεται τὸν εὐεργέτην εὐνοίᾳ τε καὶ φιλίᾳ. καὶ ὁποῖος μὲν ἦν ὁ Βουκέφαλος εἰς Ἀλέξανδρον διαρρεῖ
πανταχόσε ὁ λόγος, καὶ οὔ μοι λέγειν αὐτὸν ἥδιόν ἐστι. καὶ τὸν Ἀντόχου δὲ ἵππον τὸν τιμωρήσαντα τῷ δεσπότῃ καὶ ἀποκτείναντα | τὸν Γαλάτην ³³⁰ ὅσπερ οὖν ἀπέσφαξε τὸν Ἀντίοχον ἐν τῇ μάχη (ὄνομα δὲ τῶ Γαλάτῃ Κεντοαράτης ἦν) ἐῶ καὶ τοῦτον. Σωκλῆς δὲ ἄρα (οὐ γάρ τί που πολλοὶ τόνδε μοι δοκοῦ σιν ἐγνωκέναι) Ἀθηναῖος μὲν ἦν, καλὸς δὲ καὶ ἐδόκει
καὶ ἐπεφύκει. οὗτος οὖν ἐπρίατο ἵππον ὡραῖον μὲν καὶ αὐτό ν, ἐρωτικὸν δὲ ἰσχυρῶς καὶ οἷον σοφώτερον ἢ κατὰ τοὺς ἄλλους ὁρᾶν ἵππους. οὐκοῦν ἐρᾷ τοῦ δεσπότου δριμύτατα, καὶ προσιόντος ἐφριμάττετο καὶ ἐπικροτοῦντος ἐφρυάττετο, καὶ ἀναβαίνοντος ἑαυτὸν παρεῖχεν εὐπ ειθῆ, καὶ παρεστῶτος κατὰ πρόσωπον ὁ δὲ ὑγρὸν ἑώρα. καὶ ταῦτα μὲν ἐρωτικὰ ὄντα ἤδη
ὅμως τερπνὰ ἐδόκει· ἐπεὶ δὲ ἧν ὥς τι καὶ δρασείων εἰς τὸ μειράκιον προπετέστερος, καὶ διέρρει λόγος ὑπὲρ ἀμφοῖν ἀτοπώτερος, ὁ Σωκλῆς οὐκ ἐνεγκῶν τὸ ἀπόφημον, ὡς ἐραστὴν ἀκόλαστον μισήσας ἀπημπόλησε τὸν ἵππον. ὁ δὲ οὐ φέρων τὴν ἐρημίαν τὴν ἀπὸ τοῦ καλοῦ, ἑαυτὸν τοῦ ζῆν ἀπήλλαξε λιμῷ βιαιοτάτῳ.

[619] (619) Μήτηρ δὲ ἄρα καὶ ἡ θήλεια ἵππος ἀγαθὴ ἦν καὶ τοῦ πώλου τοῦ ἐξ αὐτῆς μεμνῆσθαι δεινή. ὅπερ οὖν κατεγνωκὼς Δαρεῖος ὁ κάτω εἶτα μέντοι ἐπήγετο ἐς τὰς μάχας ἐξ δίνων ἵππους τὰ βρέφηη καταλιπούσας οἴκοι. τρέφονται δὲ καὶ ὀρφανοὶ μητέρων οἱ πῶλοι γάλακτι ξένῳ, ὥσπερ οὖν καὶ οἱ ἄνθρωποι. οὐκοῦν ὅτε ἡ τροπὴ τῆς μάχης τῆς κατὰ
τὸν Ἰσσὸν τὰ Περσῶν πιέζειν ὑπήρξατο, καὶ ἐνικᾶτο Δαρεῖος, ἵππον ἀνέβη ³³¹³³² θῆλυν, φυγῆς δεόμενος καὶ σωτηρίας ὠκίστης. ἡ δὲ ἄρα τοῦ καταλειφθέντος μνήμῃ, ὡς εἶχεν ἐπιθυμίας καὶ ποδῶν, τὸν δεσπότην ὑμνεῖται τῆς ἀκμῆς τῶν ἐπικειμένων κινδύνων ἐξαρπάσαι.

[620] (620) λέγεται δὲ καὶ ἵππου τὰ οὖρα εἰ ἐπισχεθῇ, παρθένον λύσασαν ἣν φορεῖ ζώνην ἐὰν αὐτὸν
παίῃ κατὰ τοῦ προσώπου τῇ ζώνῃ, παραχρῆμα ἐξουρεῖν ἀθρόως καὶ τῆς ὀδύνης παύεσθαι. θήλειαν δὲ ἵππον εἰς ἀφ ροδίσιν λυττήσασαν πάνυ σφόδρα παῦσαι ῥᾳδίως ἔστιν, ὡς Ἀριστοτέλης λέγει, εἴ τις αὐτῆς ἀποκείραι τὰς κατὰ τοῦ τένοντος τρίχας· αἰδεῖται γάρ, καὶ οὐκ ἀγανακτήσει, καὶ παύεται τῆς ὕβρεως καὶ τοῦ σκιρτήματος τοῦ πολλοῦ, κατηφήσασα ἐπὶ τῇ αἰσχύνῃ.
τοῦτό τοι καὶ Σοφοκλῆς αἰνίττεται ἐν τῇ Τύρῳ τῷ δράματι· πεποίηται ³³³ δ έ οἱ αὕτη λέγο υσα, καὶ ἅ λέγει ταῦτά ἐστι·

κόμης δὲ πένθος λαχανοπώλου δίκην,

ἥτις συναρπασθεῖσα βουκόλων ὕπο

μάνδραισιν ἱππείαισιν ἀγρί ᾳ χερὶ

θέρ ος θερισθῇ ξανθὸν αὐχένων ἄπο,

σπασθεῖσα δ’ ἐν λειμῶνι ποτα μίων ποτῶν

ἴδῃ σκιᾶς εἴδωλον αὐγασθεῖσ’ ὑπὸ,

κουραῖς ἀτίμ ως διατετιλμένης φόβης.

κεῦαν ἄν τις οἰκτιρμῶν τίς οἰκτείρει ὅν ἵππ ον

ἴσουσιν αἰσχύνῃσιν, οἷα μαίνεται

πενθοῦσα καὶ κλαίουσα τὴν πά ρος φόβην.

³³⁴³³⁵

[621] (621) Ἴδια δὲ ἄρα τῶν ζῴων καὶ ἐκεῖνα λέγεται. α⟨ἱ ἵπποι εἰς ἁρμα>τηλασίαν ἐπιτηδειότεραι εἶναι πιστεύονται. πυνθάνομαι δὲ τοὺς ἂνδρας τοὺς πωλευτικοὺς λέγειν ὅτι ἄρα χαίρουσιν ἵπποι λουτρῷ τε καὶ ἀλοιφῇ; ὅτι δὲ καὶ μόρῳ ἐχρίοντο ἵπποι, Σιμωνίδης ἐν τοῖς ἰάμβοις λέγειι. Πέρσαι
δὲ μετὰ τὴν Κόρου μάχην τὴν ἐν Λυδίᾳ καμήλους τοῖς ἵπποις συντρέφουσι, τὸ δέος τῶν ἵππων τὸ ἐκ τῶν καμήλων εἰς αὐτοὺς ἐξαπτόμενον ἐκβάλλειν πειρώμενοι τῇ συντροφίᾳ.

[622] (622) Ἐν Θετταλίᾳ ὁ μέλλων γαμεῖν θόων τὰ γαμοδαίσια ἵππον εἰσάγει πολεμιστὴν τὸν χαλινὸν περικείμενον καὶ τὴν ἐνόπλιον σκευὴν ἐκείνην
πᾶσαν· εἶτα ὅταν ἀπὸ τῆς ἱερουργίας γένηται καὶ σπείσῃ, τῇ νύμφῃ τὸν ἵππον ἀπὸ τοῦ ῥυτῆρος ἀγαγὼν παραδίδωσι. τί δὲ νοεῖ τοῦτο, Θετταλοὶ λεγέτωσαν.

[623] (623) Ἵππον δὲ ἄρα Ἰνδὸν κατασχεῖν καὶ ἀνακροῦσαι προπηδῶντα καὶ ἐκθέοντα οὐ παντὸς ἦν, ἀλλὰ τῶν ἐκ παιδὸς ἱππείαις πεπαιδευμένων.
τοῦτο γὰρ αὐτοῖς ἐστιν ἐν ἔθει χαλινῷ ἄρχειν αὐτῶν καὶ ῥυθμίζειν αὐτοὺς καὶ ἰθύνειν, κημοῖς δὲ ἂρα κεντρωτοῖς· ἀκόλαστόν τε ἔχουσι τὴν γλῶτταν καὶ τὴν ὑπερῴαν ἀβασάνιστον· ἀναγκάζουσι δὲ αὐτοὺς ὅμως οἵδε οἱ τῆς ἱππείας σοφισταὶ περικυκλεῖν καὶ περιδινεῖσθαι ἐς ταὐτὸν στρεφομένους, καὶ περ εἰδον ἀστόμους. δεῖ δὲ ἄρα τῷ τοῦτο δράσοντι καὶ ῥώμης χειρῶν
καὶ ἐπιστήμης εὖ μάλα ἱππικῆς. πειρῶνται δὲ οἱ προήκοντες εἰς ἄκρον τῆσδε τῆς σοφίας καὶ ἅρμα οὕτως περικυκλεῖν καὶ περιάγειν. εἴη δ’ ἄν ἀθλος οὐκ εὐκαταφρόνητος | ἀδηφάγων ἵππων τέτρωρον περιστρέφ ειν³³⁶ ῥ ᾳδίως. φέρει δὲ τὸ ἅρμα καὶ παραβάτας ὁ δὲ στραττώτης ἐλέφας ἐπὶ τοῦ καλουμένου θωρακίου ἢ καὶ νὴ Δία τοῦ τοῦ νώτου γυμνοῦ καὶ ἐλευθέρου
φέρει πολεμιστὰς μὲν τ ρεῖς παρ᾿ ἑκάτερα βάλλοντας καὶ τὸν τρίτον κατόπιν, τέταρτον δὲ τὸν τὴν ἅρπην ἔχοντα διὰ χειρῶν καὶ ἐκείνῃ τὸν θῆρα ἱθύνοντα, ὠς οἴ ακι ναῦν κυβερνητικὸν ἄνδρα καὶ ἐπιστάτην τῆς νεώς.

³³⁷³³⁸

[624] (624) Τραχούρου γε μὴν ζῶντος ἐὰν ἀποκόψῃς τὴν οὐράν, καὶ τὸν τράχουρον ἄρα ἐλεύθερον ἀπολύσῃς εἰς τὴν θάλασσαν, τήν γε μὴν προειρηαένην οὐρὰν ἐξαρτήσῃς ἵππου κυούσης, οὐ μετὰ μακρὸν ἐκπεσεῖται τὸ ἔμβρυον καὶ ἐξαμβλώσει ἡ ἵππος.

[625] (625) Ἡ ἵππος ὅταν τέκῃ, τοῦ βρέφους ἐκπεφυκυῖαν σάρκα οὐ πολλὴν ἀλλὰ ὀλίγην ἀπηρτῆσθαι οἱ μὲν κατὰ τοῦ μετώπου φασίν, οἱ δὲ κατὰ τῆς ὀσφύος, ἄλλοι γε μὴν κατὰ τοῦ αἰδοίου. ταύτην γοῦν ἀποτραγοῦσα ἀφανίζει, καλεῖται δὲ τὸ σαρκίον τοῦτο ἱππομανές. οἴκτῳ δὲ ἄρα τῆς φύσεως καὶ ἐλέῳ ἐς τοὺς ἵππους δρᾶται τοῦτο. εἰ γὰρ ἀεί, φασί, καὶ
διὰ τέλους προσήρτητο ἐκεῖνο, εἰς οἶστρον ἂν ἀκατασχέτου μίξεως ἐξέπιπτον οἵ τε ἄρρενες καὶ αἱ θήλειαι αὐτῶν. ἔστω δέ, καὶ εἰ δοκεῖ, Ἱππίου Ποσειδῶνος ἢ Ἀθηνᾶς Ἱππίας τοῦτο δῶρον ἵπποις δοθέν, ἵνα αὐτοῖς τὸ γένος διαμένῃ, μηδὲ ἀφροδισίων λύττῃ διαφθείρηται. ἴσασι δὲ ἄρα τοῦτο ἱπποφορβοὶ εὖ καὶ καλῶς, καὶ ἐάν ποτε δεηθῶσι τοῦ προειρημένου σαρκίου εἰς
ἐπιβουλήν τινος, ὡς ἐξάψαι οἱ ἔρωτα, τὴν ἵππον κύουσαν παραφυλάττουσι, καὶ ὅταν τέκῃ παραχρῆμα ἁρπάζουσι τὸ πωλίον καὶ ἀποκόπτουσι τὴν προειρημένην σάρκα, καὶ εἰς ὁπλὴν ἐμβάλλουσιν ἵππου θηλείας· ἐνταυθοῖ γὰρ καὶ μόνως ἂν φυλαχθείη καλῶς καὶ ἀποθησαυρισθείη. τὸν δὲ πῶλον ἀνίσχοντι τῷ ἡλίῳ καταθύουσιν· οὐ γὰρ ἔτι θηλάζει ἡ μήτηρ αὐτὸν τὰ γνώριμα
ἀφῃρημένον καὶ τῆς εὐνοίας οὐκ ἔχοντα τὴν ὑπόθεσιν· ἐκ γάρ τ οι τοῦ κατατραγεῖν τὴν σάρκα φιλεῖν τὸ βρέφος ἡ μήτηρ ἰσχ υρῶς ἄρχεται. ὅστις δ’ ἂν κατά τινα ἐπιβουλὴν ἀνὴρ ἐκείνου γεύσηται τοῦ σαρκίου ἔρωτι καὶ μάλα γε ἀκρατεῖ συνέχεται καὶ ἐμφρύγεται καὶ βοᾷ καὶ ἀκατασχέτως ὁρμᾷ .

³³⁹³⁴⁰

Historiae Animalium Epitome. Aristophanes of Byzantium. ed. Spyridon Paulou Lampros. United States. 2017.

Current edition First1KGreek

Historiae Animalium Epitome (Greek) (Aristophanes of Byzantium. Excerptorum Constantini De Natura Animalium Duo Aristophanis Historiae Animalium Epitome subiunctis Aeliani Timothei aliorumque eclogis (Supplementum Aristotelicum, Volume 2). Lampros, Spyridon Paulou, editor. Berlin: Reimer, 1885)

Notes on the current edition

Historiae Animalium Epitome

1. f. 335a

2. 1 τὰ βλητικὰ] ex Aristotele haec non sumpta sunt. ex Theophrasti Zoicis sumpto putat Sauppe, cum βλητικὸς Aristotelicum non sit, sed ex illius Zoicis citetur ab Athen. VII p. 314B cf. Laert. Diogen. V 43 et Ael. N. A. III 32 4 τὰ μαλάκια] unde haec? cf. Arist. gener. anim. Γ 8 p. 757b31 sqq. 5. 6 τῶν ἰχθύων] Arist. hist. anim. I 37 p. 621b19 ἀκμάζουσι δὲ τῶν ἰχθύων οἱ μὲν ᾠοφόροι τοῦ ἔαρος, μέχρι οὖ ἂν ἐκτέκωσιν, οἱ δὲ ζῳοτόκοι τοῦ μετοπώρου 7 οὐδέποτε] Arist. hist. anim. Θ 28 p. 606a10 καὶ ἐν μὲν τῷ Πόντῳ οὕτε τὰ μαλάκια γίνεται οὔτε τὰ ὀστρακόδερμα, εἰ μὴ ἔν τισι τόποις ὀλίγα 8 λέγεται] Arist. hist. anim. Θ 13 p. 598b1 ἔξω γὰρ δελφῖνος καὶ φωκαίνης οὐδέν ἐστιν ἐν τῷ Πόντῳ. cf. supra § 38 cum adnotatis 8. 9 τὰ λεπίδας ἔχοντα] Arst. hist. anim. B 13 p. 505b2 εἰσὶ δ᾿ αὐτῶν (τῶν ἰχθύων) οἱ μὲν ῴοτόκοι, οἱ δὲ ζῳοτόκοι, οἱ μὲν λεπιδωτοὶ πάντες ῴοτόκοι, τὰ δὲ σελάχη πάντα ζῳοτόκα πλὴν βατράχρυ 9 μόνη] Arist. hist. anim. Γ 15 p. 519b14 ἔχει δὲ κύστεν οὐ πάντα, ἀλλὰ τὰ μὲν ζῳοτόκα πάντα, τῶν δ᾿ ᾠοτόκων ἡ χελώνη μόνον. cf. gener. anim. A 13 p. 720a5 10 οὐδὲν] Arist. hist. anim. Δ 11 p. 537b24 ἔστι δ᾿ οὐθὲν ἄρρεν καὶ θῆλυ ἐν τοῖς μονίμοις, οὐδ᾿ ὅλως ἐν τοῖς ὀστρακοδέρμοις. cf. gener. anim. A 23 p. 731b8—14 11 τῶν ἐντόμων] Arist. hist. anim. E 8 p. 541b34 τὰ δ᾿ ἔντομα συνέρχεται μὲν ὄπισθεν, εἶτ᾿ ἐπιβαίνει τὸ ἔλαττον ἐπὶ τὸ μεῖζον· τοῦτο δ᾿ ἐστὶ τὸ ἄρρεν. ἐναφίησι δὲ τὸν πόρον κάτωθεν τὸ θῆλυ εἰς τὸ ἄρρεν τὸ ἐπάνω, ἀλλ᾿ οὐ τὸ ἄρρεν εἰς τὸ θῆλυ, ὤσπερ ἐπὶ τῶν ἄλλων

3. 5 καὶ delevit Schone 9 χελόνη P 15 ἔτι δὲ τὰ ἤθη Rose: ἔτη δὲ τὰ ἔθη P 14 ὡς προεῖπον] supra § 53 17 B addidi 20 προταχθὲν scripsi: προταθὲν D

4. 17 μηδὲν παριδεῖν] Arist. hist. anim. A 6 p. 491a24 ἕνεκεν τοῦ μὴ παραλιπεῖν πρώτῳ τῶν Ἱστοριῶν] Arist. hist. anim. A 6—17 p. 491a24—497b2 19 κεφαλή] Arist. l. c. A 7 p. 491a30 κεφαλῆς μὲν οὖν μέρη τὸ μὲν τριχωτὸν κρανίον καλεῖται. τούτου δὲ μέρη τὸ μὲν πρόσθιον βρέγμα, ὑστερογενές (τελευταῖον γὰρ τῶν ἐν τῷ σώματι πήγνυται ὀστῶν), τὸ δ᾿ ὄπισθεν ἰνίον, μέσον δ᾿ ἰνίου καὶ βρέγματος κορυφή 21 πρόσωπόν ἐστι] Arist. l. c. A 8 p. 491b9 τὸ δ᾿ ὑπὸ τὸ κρανίον ὀνομάζεται πρόσωπον ἐπὶ μόνου τῶν ἄλλων ζῴων ἀνθρώπου al. 28 ἀμφόδους] Arist. l. c. B 17 p. 507b15 τὰ δ᾿ ἀμφώδοντα . . . οἷον ἄνθρωπος, ὗς, κύων, ἄρκτος, λέων, λύκος. cf. supra p. 2,13 πολυσχιδὴς] Arist. l. c. B 1 p. 499b6 τῶν δὲ τετραπόδων καὶ ἐναίμων καὶ ζῳοτόκων τὰ μέν ἐστι πολυσχιδῆ, ὥσπερ αἱ τοῦ ἀνθρώπου χεῖρες καὶ οἱ πόδες al. 28. 29 μόνος τῶν διπόδων] Arist. l. c. E 1 p. 539a14 ζῳοτόκα δ᾿ ἐστὶ τῶν τετραπόδων ἔνια, καὶ ἄνθρωπος τῶν διπόδων μόνον 29 ἔχει] Arist.

5. 8 πολυσχιδῶν scripsi: πολυσχεδῶν D. πολυσχεδὴς constanter exhibet D cf. p.1,18 11 ταύτῃ scripsi: ταύταις D 13 περὶ delendum puto 17 Ἱστοριῶν scripsi: μορίων D 20 ἰνίον scripsi: ἠνίον D 21 ὑποκείμενον scripsi: ἐπικείμενον D

6. hist. anim. A 7 p. 491b2 ἔχει δὲ ῥαφὰς (τὸ κρανίον) τῶν μὲν γυναικῶν μίαν κύκλῳ, τῶν δ᾿ ἀνδρῶν τρεῖς εἰς ἓν συναπτούσας ὡς ἐπὶ τὸ πολύ· ἤδη δ᾿ ὠμμένη ἐστὶ κεφαλὴ ἀνδρὸς οὐδεμίαν ἔχουσα ῥαφήν. Γ 7 p. 516a18 τὸ μὲν θῆλυ κύκλῳ ἔχει τὴν ῥαφήν, τὸ δ᾿ ἄρρεν τρεῖς ῥαφὰς ἄνωθεν συναπτούσας, τριγωνοειδεῖς· ἤδη δ᾿ ὤφθη καὶ ἀνδρὸς κεφαλὴ οὐκ ἔχουσα ῥαφάς 3 σπονδύλους] non sunt Aristotelica 5 πλευρὰς] Arist. l. c. A 15 p. 493b14 κοινὸν δὲ τοῦ ἂνω καὶ κάτω (θώρακος) πλευραί, ἑκατέρωθεν ὀκτώ 7 ἀραιοὺς] Arist. l. c. B 3 p. 501b22 ὅσοι δὲ πλείους ἔχουσι, μακροβιώτεροι ὡς ἐπὶ τὸ πολύ εἰσιν, οἱ δ᾿ ἐλάττους καὶ ἀραιόδοντες ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ βραχυβιώτεροι. cf. A 109 9 ἐγκέφαλον] Arist. hist. anim. A 16 p. 494b28 μέγεθος δ᾿ ὁμοίως ἔχει ἂνθρωπος πλεῖστον ἐγκέφαλον καὶ ὑγρότατον. cf. de sensu 5 p. 444 a 30. part. anim. B 14 p. 658b8 10 περὶ δὲ τοῦτον] Arist. hist. anim. A 16 p. 495a7 ἡ δὲ περὶ αὐτὸν μῆνιγξ φλεβώδης· ἔστι δ᾿ ὑμὴν δερματικὸς ἡ μῆνιγξ ὁ περιέχων τὸν ἐγκέφαλον 11 παρεγκεφαλίδα] Arist. l. c. p. 494b31 καὶ ἐπὶ τούτου ἡ καλουμένη παρεγκεφαλὶς ἔσχατον 12 ἐγκέφαλος ἄναιμος] Arist. l. c. p. 495a4 ἄναιμος δ᾿ ὁ ἐγκέφαλος ἅπασι καὶ οὐδεμίαν ἔχων ἐν αὑτῷ φλέβα, καὶ θιγγανόμενος κατὰ φύσιν ψυχρός 13 γλῶττα] Arist. l. c. A 11 p. 492b33 ἔστι δ᾿ ἡ γλῶττα σὰρξ μανὴ καὶ σομφή 14 ἦς τὸ ἄκρον] Arist. l. c. p. 492b27 ἡ δ᾿ αἴσθησις ἐν τῷ ἄκρῳ ἐπιγλωττίς] Arist. l. c. p. 492b34 ταύτης (τῆς γλώττης) τι μέρος ἐπιλωττίς 15 οἰσοφάγος] Arist. l. c. A 16 p. 495a18 ἐντὸς δὲ τοῦ αὐχένος ὅ τε οἰσοφάγος καλούμενός ἐστιν, ἔχων τὴν ἐπωνυμίαν ἀπὸ τοῦ μήκους καὶ τῆς στενότητος, καὶ ἡ ἀρτηρία 17 ἀρτηρία] Arist. l. c. p. 495a24 κεῖται δ᾿ ἐπὶ μὲν τὰ ἄνω πρὸς τὸ στόμα κατὰ τὴν ἐκ τῶν μυκτήρων σύντρησιν εἰς τὸ στόμα, ᾖ καὶ ὅταν πίνοντες ἀνασπάσωσί τι τοῦ ποτοῦ, χωρεῖ ἐκ τοῦ στόματος διὰ τῶν μυκτήρων ἔξω

7. 1 τριγωνοειδεῖς scripsi ex Arist.: γωνοειδεῖς D κύκλῳ scripsi: κύκλον D 2 τὴν ῥαφὴν scripsi: τῇ ῥαφῇ D 3 σπονδίλους D 7 αὐτοὺς scripsi: τοὺς D 10 τοῦτον scripsi: τούτων D μῆνιξ D 11 παρ᾿ ἐγκεφαλίδα D 13 μανή scripsi: μόνη D 15 ὑσοφάγος D 16 αὐτὸν scripsi: αὐτὸ D 17 ὑσοφάγου D itemque p. 38, 3 18 ἔχουσα scripsi: ἔχει D

8. f. 336r

9. 2 ἔστι] Arist. hist. anim. A 16 p. 495a23 ἔστι δ᾿ ἡ μὲν ἀρτηρία χονδρώδης τὴν φύσιν καὶ ὀλίγαιμος 3 μέση] Arist. l. c. p. 495a27 μεταξὺ δ᾿ ἔχει τῶν τρήσεων τὴν ἐπιγλωττίδα καλουμένην, ἐπιπτύσσεσθαι δυναμένην ἐπὶ τὸ τῆς ἀρτηρίας τρῆμα τὸ εἰς τὸ στόμα τεῖνον 6 συμβαίνει] Arist. l. c. p. 495b8 φυσωμένης δὲ τῆς ἀρτηρίας διαδίδωσιν εἰς τὰ κοῖλα μέρη τοῦ πλεύμονος τὸ πνεῦμα. ταῦτα δὲ διαφύσεις ἔχει χονδρώδεις εἰς ὀξὺ συνηκούσας· ἐκ δὲ τῶν διαφύσεων τρήματα διὰ παντός ἐστι τοῦ πλεύμονος, ἀεὶ ἐκ μειζόνων εἰς ἐλάττω διαδιδόμενα. συνήρτηται δὲ καὶ ἡ καρδία τῇ ἀρτηρίᾳ πιμελώδεσι καὶ χονδρώδεσι καὶ ἰνώδεσι δεσμοῖς· ᾖ δὲ συνήρτηται κοῖλόν ἐστιν 12 ἐμπνευματουμένης] Arist. l. c. p. 495b14 φυσωμένης δὲ τῆς ἀρτηρίας ἐν ἐνίοις μὲν οὐ κατάδηλον ποιεῖ, ἐν δὲ τοῖς μείζοσι τῶν ζῴων δῆλον ὅτι εἰσέρχεται τὸ πνεῦμα εἰς αὐτήν. ἡ μὲν οὖν ἀρτηρία τοῦτον ἔχει τὸν τρόπον, καὶ δέχεται μόνον τὸ πνεῦμα καὶ ἀφίησιν, ἄλλο δ᾿ οὐθὲν οὔτε ξηρὸν οὔθ᾿ ύγρόν, ἢ πόνον παρέχει, ἕως ἂν ἐκβήξῃ τὸ κατελθόν 18 ὁ δὲ στόμαχος] Arist. l. c. p. 495b19 ὀ δὲ στόμαχος ἤρτηται μὲν ἄνωθεν ἀπὸ τοῦ στόματος, ἐχόμενος τῆς ἀρτηρίας, συνεχὴς ὢν πρός τε τὴν ῥάχιν καὶ τὴν ἀρτηρίαν ὑμενώδεσι δεσμοῖς, τελευτᾷ δὲ διὰ τοῦ διαζώματος (ζώματος Ca) εἰς τὴν κοιλίαν, σαρκοειδὴς ὢν τὴν φύσιν, καὶ τάσιν ἔχων καὶ ἐπὶ μῆκος καὶ ἐπὶ πλάτος. ἡ δὲ κοιλία ἡ τοῦ ἀνθρώπου ὁμοία τῇ κυνείᾳ ἐστίν· οὐ πολλῷ γὰρ τοῦ ἐντέρου μείζων, ἀλλ᾿ ἐοικυῖα οἱονεὶ ἐντέρῳ εὖρος ἔχοντι· εἶτα ἔντερον ἀπλοῦν εἰλιγμένον, εἶτα ἔντερον ἐπιεικῶς πλατύ 24 μόνος ὁ ἄνθρωπος . . . ἐμεῖ] vide notas ad p. 31, 2

10. 2 τί D ἡ addidi 11 καὶ χονδρώδεις addidi ex Arist. 17 ἀναβήξη ex ἀναβήξει correxit D1 18 post ἔχων fortasse τὴν ἀρχὴν addendum 19 ὡς προεῖπον] an A 111?

11. f. 336v

12. 6 κάτω κοιλία] Arist. hist. anim. Α 16 p. 495b27 ἡ δὲ κάτω κοιλία ὁμοία τῇ ὑείᾳ· πλατεῖά τε γάρ ἐστι, καὶ τὸ ἀπὸ ταύτης πρὸς τὴν ἔδραν παχὺ καὶ βραχύ 9 ἐπίπλοον] Arist. l. c. p. 495b29 τὸ δ᾿ ἐπίπλοον ἀπὸ μέσης τῆς κοιλίας ἤρτηται, ἔστι δὲ τὴν φύσιν ὑμὴν πιμελώδης 10 ὑπεράνω] Arist. l. c. p. 495b31 ὑπὲρ δὲ τῶν ἐντέρων τὸ μεσεντέριόν ἐστιν· ὑμενῶδες δ᾿ ἐστὶ τοῦτο καὶ πλατύ, καὶ πῖον γίνεται. ἐξήρτηται δὲ ἐκ τῆς μεγάλης φλεβὸς καὶ τῆς ἀορτῆς, καὶ δι᾿ αὐτοῦ φλέβες πολλαὶ καὶ πυκναὶ κατατείνουσαι (κατατείνουσι Da cf. Aubert) πρὸς τὴν τῶν ἐντέρων θέσιν (φύσιν P Da), ἄνωθεν ἀρξάμεναι μέχρι κάτω. τὰ μὲν οὖν περὶ τὸν στόμαχον καὶ τὴν ἀρτηρίαν οὕτως ἔχε, καὶ τὰ περὶ τὴν κοιλίαν 15 καρδία] Arist. l. c. A 17 p. 496a14 κεῖται δὲ τὴν θέσιν ἐν μὲν τοῖς ἄλλοις κατὰ μέσον τὸ στῆθος, ὅσα ἔχει στῆθος, τοῖς δ᾿ ἀνθρώποις ἐν τοῖς ἀριστεροῖς μᾶλλον, μικρὸν τῆς διαιρέσεως τῶν μαστῶν ἐγκλίνουσα εἰς τὸν ἀριστερὸν μαστὸν ἐν τῷ ἄνω μέρει τοῦ στήθους. καὶ οὔτε μεγάλη, τό τε ὅλον αὐτῆς εἶδος οὐ πρόμηκές ἐστιν, ἀλλὰ στρογγυλώτερον· πλὴν τὸ ἄκρον εἰς ὀξὺ συνῆκται. ἔχει δὲ κοιλίας τρεῖς, ὥσπερ εἴρηται, μεγίστην μὲν τὴν ἐν τοῖς δεξιοῖς, ἐλαχίστην δὲ τὴν ἐν τοῖς ἀριστεροῖς, μέσην δὲ μεγέθει τὴν ἀνὰ μέσον· καὶ εἰσὶν εἰς τὸν πνεύμονα τετρημέναι πᾶσαι. ἀμφοτέρας δὲ ἔχει τὰς δύο μικράς, καὶ εἰς τὸν πλεὺμονα τετρημένας ἀπέσας. κατάδηλον δὲ κατὰ μίαν τῶν κοιλιῶν κάτωθεν ἐκ τῆς προσφύσεως· κατὰ μὲν τὴν μεγίστην κοιλίαν ἐξήρτηται τῇ μεγίστῃ φλεβί, πρὸς ἥν καὶ τὸ μεσεντέριόν ἐστι, κατὰ δὲ τὴν μέσην τῇ ἀορτῇ. φέρουσι δὲ καὶ εἰς τὸν πλεύμονα πόροι ἀπὸ τῆς καρδίας, καὶ σχζονται τὸν αὐτὸν τρόπον ὅνπερ ἡ ἀρτηρία, κατὰ πάντα τὸν πλεύμονα παρακολουθοῦντες τοῖς ἀπὸ τῆς ἀρτηρίας 18 οἱ πολλοὶ ἔφασαν τῶν ἰατρῶν] Hippoer. de cord. I 436 K. Aristotelem refutat Galenus I 621 K.

13. 4 διπλοῦν D: ἀπλοῦν seribendum ex Arist. εἰλιγμένον D 6 ἐντέρου scripsi: ἑτέρου D 13 φύσιν D: scribendum θέσιν ex Arist. 14 τοιοῦτον scripsi: τοσοῦτον D 15 ante ἡ δὲ καρδία lemma praefigit Καρδία D 17 αὐτῆς scripsi: αὐτοῖς D 18 τὴν μὲν μεγίστην scripsi: τὸ μὲν μεγίτοις D 20 προσφσεως scripsi ex Arist.: φύσεως D

14. f. 337r

15. 5 ἔχει] Arist. hist. anim. A 17 p. 496b9 ἐν ἑκάστῃ γὰρ ἔχει αἶμα τῷν κοιλιῶν, λεπτότατον δ᾿ ἐστὶ τὸ ἐν τῇ μέσῃ 8 οὔτε πολυσχδής] Arist. l. c. A 16 p. 495b1 ἔστι δ᾿ οὐ πολυ- σχιδὴς ὁ τοῦ ἀνθρώπου, ὥσπερ ἐνίων ζῳοτόκων, οὐδὲ λεῖος, ἀλλ᾿ ἔχει ἀνωμαλίαν 11 ἔχει] Arist. l. c. A 17 p. 496a35 αἷμα δὲ πλεῖστον μὲν ὁ πλεύμων ἔχει τῶν ἐν τοῖς ζῴοις μορίων . . . ἀλλ᾿ οἱ νομίζοντες εἶναι κενὸν διηπάτηνται, θεωροῦντες τοὺς ἐξῃρημένους ἐκ τῶν διαιρου- μένων τῶν ζῴων, ὧν εὐθέως ἐξελήλυθε τὸ αἶμα ἀθρόον 14. 15 ὑπὸ δὲ τὸν πνεύμονα] Arist. l. c. p. 496b 10 ὑπὸ δὲ τὸν πνεύμονά ἐστι τὸ διάζωμα τὸ τοῦ θώρακος, αἱ καλούμεναι φρένες, πρὸς μὲν τὰ πλευρὰ καὶ τὰ ὑποχόνδρια καὶ τὴν ῥάχιν συνηρτημέναι, ἐν μέσῳ δ᾿ ἔχει τὰ λεπτὰ καὶ ὑμενώδη 15 διάφραγμα] cf. Galen. VIII 611K. τὸ μὲν διάφραγμα παραφροσύνην ἑτοιμοτάτην φέρει, διόπερ καὶ προσαγορεύεσθαί φασιν αὐτὸ φρένας ὑπὸ τῶν ἰατρῶν. cf. XX 199, Schol. AD ad Iliad. A 579 φρένας ὁ ποιητὴς καὶ πάντες οἱ παλαιοὶ ἐκάλουν τὸ διάφραγμα. Arist. part. anim. Γ 10 p. 672b10 τοῦτο δὲ τὸ διάζωμα καλοῦσί τινες φρένας· ὃ διορίζει τόν τε πλεύμονα καὶ τὴν καρδίαν 18 ὑπὸ δὲ τοῦτο] Arist. hist. anim. A 17 p. 496b15 ὑπὸ δὲ τὸ διάζωμα ἐν μὲν τοῖς δεξιοῖς κεῖται τὸ ἦπαρ, ἐν δὲ τοῖς ἀριστεροῖς ὁ σπλήν . . . τὴν δ᾿ ὄψιν ἐστὶν ὁ τοῦ ἀνθρώπου σπλὴν στενὸς καὶ μακρός, ὅμοιος τῷ ὑείῳ. τὸ δ᾿ ἧπαρ ὡς μὲν ἐπὶ τὸ πολὺ καὶ ἐν τοῖς πλείστοις οὐκ ἔχει χολήν, ἐπ᾿ ἐνίοις δὲ ἔπεστιν· στρογγύλον δ᾿ ἐστὶ τὸ τοῦ ἀνθρώπου ἧπαρ καὶ ὅμοιον τῷ βοείῳ . . . ibid. B 15—16 p. 506a20 χολὴν δὲ τῶν ζῴων τὰ μὲν ἔχει τὰ δὲ οὐκ ἔχει ἐπὶ τῷ ἥπατι . . . p. 506b11 οἱ δὲ πρὸς τοῖς ἐντέροις ἔχουσιν, ἀποτεταμένην ἀπὸ τοῦ ἥπατος πόροις ἐνίοις πάνυ λεπτοῖς. ἡ μὲν οὐν ἀμία παρὰ τὸ ἔντερον παρατεταμένην ἰσομήκη ἔχει etc.

16. 4. 5 ὡς προεῖπον] cf. p. 38, 8—14 12 αὐτὸν scripsi: αὐτὸ D 14 δ᾿ addidi 20 ἔχον scripsi: ἔχων D

17. 1 νεφροὶ] Arist. hist. anim. A 17 p. 496b34 μετὰ δὲ ταῦτα οἱ νεφροὶ πρὸς αὐτῇ τῇ ῥάχει κεῖνται, ὅμοιοι τὴν φύσιν ὄντες τοῖς βοείοις. ἀνώτερος δὲ ὁ δεξιός ἐστιν ἐν πᾶσι τοῖς ζῴοις τοῖς ἔχουσι νεφρούς· καὶ ἐλάττω δὲ πιμελὴν ἔχει τοῦ ἀριστεροῦ καὶ αὐχμηρότερος ὁ δεξιός 3 ἔχουσι] Arist. 1. c. p. 497a11 ἔχουσι δὲ κοιλίαν, ὥσπερ εἴρηται, μικράν. ἐκ δὲ τοῦ κοίλουτῶν νεφρῶν φέρουσιν εἰς τὴν κύστιν πόροι δύο νεανικοὶ καὶ ἄλλοι ἐκ τῆς ἀορτῆς ἰσχυροὶ καὶ συνεχεῖς. ἐκ μέσου δὲ τῶν νεφρῶν ἑκατέρου φλὲψ κοίλη καὶ νευρώδης ἐξήρτηται 5 τῷ δὲ ἐκ τῆς κύστεως] Arist. l. c. p. 497a24 πρὸς δὲ τὸν καυλὸν τὸν τῆς κύστεως συνήρτηται τὸ αἰδοῖον . . . τούτου δ᾿ ἐξήρτηνται οἱ ὄρχεις τοῖς ἄρρεσι 6 ὄρχεις ἐν ὀσχέῳ] Arist. l. c. Γ 1 p. 510a11 οἱ μὲν αὐτῶν ἔχουσι καθ᾿ αὑτοὺς τοὺς ὄρχεις, οἱ δ᾿ ἐν τῇ καλουμένῃ ὀσχέα, ὅσοι ἔξωθεν 7 τὸν αὐτὸν δὲ τρόπον] Arist. l. c. A 17 p. 497a30 τὸν αὐτὸν δὲ τρόπον καὶ ἐν τῷ θήλει πάντα πέφυκεν· διαφέρει γὰρ οὐθενὶ τῶν ἔσω πλὴν ταῖς ὑστέραις, ὧν ἡ μὲν ὄψις θεωρείσθω ἐκ τῆς διαγραφῆς τῆς ἐν ταῖς ἀνατομαῖς, ἡ δὲ θέσις ἐστὶν ἐπὶ τοῖς ἐντέροις· ἐπὶ δὲ τῆς ὑστέρας ἡ κύστις. λεκτέον δὲ καὶ περὶ ὑστερῶν κοινῇ πασῶν ἐν τοῖς ἑπομένοις. cf. Γ 1 p. 510b5 9. 10 ἠ δὲ θέσις] Arist. gener. anim. Γ 1 p. 749a29 καὶ γὰρ τῶν ζῳοτοκούντων τὰ μὲν ἄνω πρὸς τῷ ὑποζώματι ἔχει τὰς ὑστέρας, τὰ δὲ κάτω πρὸς τοῖς ἄρθροις, ἂνω μὲν τὰ σελαχώδη, κάτω δὲ τὰ καὶ ἐν αὺτοῖς ζῳοτοκοῦντα καὶ θύραζε, οἷον ἄνθρωπος καὶ ἵππος καὶ τῶν ἄλλων ἕκαστον τῶν τοιούτων. cf. Galen. II 887 K, 16 περὶ μὲν τῶν μορίων] Arist. l. c. A 17 p. 497b1 τὰ μὲν οὖν μόρια καὶ τὰ ἐντὸς καὶ τὰ ἐκτὸς τοῦ ἀνθρώπου ταῦτα καὶ τοιαῦτα, καὶ τοῦτον ἔχει τὸν τρόπον 18 ἄργεται] cf. supra p. 20, 3 cum notis 19 γεννᾷ] Arist. hist. anim. H 5 p. 585a34 ἀρχὴ δὲ ταῖς γυναιξὶ τοῦ τεκνοῦσθαι καὶ τοῖς ἄρρεσι, τοῦ τεκνοῦν, καὶ παῦλα ἀμφοτέροις, τοῖς μὲν ἡ τοῦ σπέρματος πρόεσις ταῖς δ᾿ ἡ τῶν καταμηνίων, πλὴν οὖτ᾿ ἀρχρμένων γόνιμα εὐθὺς οὔτ᾿ ἔτι ὀλίγων γιγνομένων καὶ ἀσθενῶν. cf. H l p. 582a16 μέχρι μὲν οὖν τῶν τρὶς ἑπτὰ ἐτῶν τὸ μὲν πρῶτον ἄγονα τὰ σπέρματά ἐστιν

18. 1 ὑείοις D: βοείοις scribendum ex Arist. 4 λεπτοὶ φλεβώδεις corruptum videtur 5 φλέβες addidi 6 συνένωται D. anne scribendum συνήρτηται? ὀσχέῳ scripsi: ὀσχίῳ D 9 ἔχουσα scripsi: ἔχουσαν D 15 αὐτῆς scripsi: ἑαυτῆς D 16 τῶν μορίων iterat D

19. 1 ὀχεύει] Arist. hist. anim. E 9 p. 542a19 ὧραι δὲ καὶ ἡλικίαι τῆς ὀχείας ἑκάστοις εἰσὶν ὡρισμέναι τῶν ζῴων . . . 26 ἄνθρωπος δὲ μάλιστα πᾶσαν ὧραν 3. 4 ὁρμητικώτεροι] Arist. l. c. E 8 p. 542a32 ὀργᾷ δὲ πρὸς τὴν ὁμιλίαν τῶν ἀνθρώπων τὸ μὲν ἄρρεν ἐν τῷ γειμῶνι μᾶλλον, τὸ δὲ θῆλυ ἐν τῷ θέρει 5 χρόνοι] Arist. l. c. H 4 p. 584a33 τὰ μὲν οὖν ἄλλα ζῷα μοναχῶς ποιεῖται τὴν τοῦ τόκου τελείωσιν· εἶς γὰρ ὤρισται τοῦ τόκου χρόνος πᾶσιν· ἀνθρώπῳ δὲ πολλοὶ μόνῳ τῶν ζῴων· καὶ γὰρ ἑπτάμηνα καὶ ὀκτάμηνα καὶ ἐννεάμηνα γίνεται καὶ δεκάμηνα τὸ πλεῖστον· ἔνιαι δ᾿ ἐπιλαμβάνουσι καὶ τοῦ ἑνδεκάτου μηνός 7 ὅρος] Arist. l. c. H 5 p. 585 b 2 παύεται δὲ ταῖς γυναιξὶ ταῖς μὲν πλείσταις τὰ καταμήνια περὶ τετταράκοντα ἔτη, αἷς δ᾿ ἂν ὑπερβάλῃ τὸν χρόνον τοῦτον διαμένει μέχρι τῶν πεντήκοντα ἐτῶν καὶ ἤδη τινὲς ἔτεκον· πλείω δὲ χρόνον οὐδεμία. οἱ δ᾿ ἄνδρες οἱ μὲν πλεῖστοι γεννῶσι μέχρι ἑξήκοντα ἐτῶν, ὅταν δ᾿ ὑπερβάλῃ ταῦτα, μέχρι ἑβδομήκοντα· καὶ ἤδη τινὲς γεγεννήκασιν ἑβδομήκοντα ἐτῶν ὄντες. cf. E 14 p. 545b26 γεννᾷ δ᾿ ἄνθρωπος μὲν τὸ ἔσχατον μέχρι ἑβδομήκοντα ἐτῶν ὁ ἄρρην, γυνὴ δὲ μέχρι πεντήκοντα. ἀλλὰ τοῦτο μὲν σπάνιον· ὀλίγοις γὰρ γεννᾶται ἐν ταύταις ταῖς ἡλικίαις τέκνα· ὡς δ᾿ ἐπὶ τὸ πολὺ τοῖς μὲν πέντε καὶ ἑξήκοντα ὅρος, ταῖς δὲ πέντε καὶ τετταράκοντα 10 τέσσαρα καὶ πέντε] Arist. l. c. H 4 p. 584b31 τίκτουσι δὲ καὶ τρία καὶ τέτταρα . . . πλεῖστα δὲ τίκτεται πέντε τὸν ἀριθμόν· ἤδη γὰρ ὦπται τοῦτο καὶ ἐπὶ πλειόνων συμβεβηκός. μία δέ τις ἐν τέσσαρσι τόκοις ἔτεκεν εἴκοσςν· ἀνὰ πέντε γὰρ ἔτεκε, καὶ τὰ πολλὰ αὐτῶν ἐξετράφη. cf. Antig. hist. mirab. CXIX Phlegon de mirab. c. 28. Athenarum mentio nullo loco reperitur, unus Plinius VII 33 ex Trogo Peloponnesi meminit 15. 16 ἐν τῷ πρὸ τούτου συντάγματι] A 83—92 (p. 25,6—28,18) 17 ἔστι] Arist. hist. anim. A l p. 487b34 τὰ μὲν γὰρ αὐτῶν ἐστιν ἀγελαῖα τὰ δὲ μοναδικὰ . . . ὁ δ᾿ ἄνθρωπος ἐπαμφοτερίζει

20. 2. 3 οὐκ ἑστῶτες εἰσὶν D 3 αὐτοῖς scripsi: αὐτῆς D 5 καθαθάπερ D 8 πεντή- κοντα sic D, fortasse scribendum πέντε ex Arist. l. c. 20 τόποις scripsi: τρόποις D

21. f. 338r

22. 1 τροφὴ] cf. Diod. III 8, 6 τροφῇ δὲ χρῶνταί τινες μὲν λαμβάνοντες τὸν γεννώμενον ἐν τοῖς ὕδασι καρπὸν ὃς αὐτοφυὴς ἀνατέλλει περί τε τὰς λίμνας καὶ τοὺς ἑλώδεις τόπους 3 ἔστι δὲ] Arist. hist. anim. l 1 p. 608b8 διόπερ γυνὴ ἀνδρὸς ἐλεημονέστερον καὶ ἀρίδακρυ μᾶλλον, ἔτι δὲ φθονερώτερον καὶ μεμψιμοιρότερον καὶ φιλολοίδορον μᾶλλον καὶ πληκτικώτερον. ἔστι δὲ καὶ δύσθυμον μᾶλλον τὸ θῆλυ τοῦ ἄρρενος καὶ δύσελπι καὶ ἀναιδέστερον καὶ, ψευδέστερον, εὐαπατητότερον δὲ καὶ μνημονικώτερον, ἔτι δὲ ἀγρυπνότερον καὶ ὀκνηρότερον καὶ ὅλως ἀκινη- τότερον τὸ θῆλυ τοῦ ἄρρενος καὶ τροφῆς ἐλάττονός ἐστιν. βοηθικώτερον δέ, ὥσπερ ἐλέχθη, καὶ ἀνδρειότερον τὸ ἄρρεν τοῦ θήλεός ἐστιν 9 μέτωπον] Arist. l. c. Α 8 p. 491 b 11 προσώπου δὲ τὸ μὲν ὑπὸ τὸ βρέγμα μεταξὺ τῶν ὀμμάτων μέτωπον. τοῦτο δὲ οἶς μὲν μέγα, βραδύτεροι, οἷς δὲ μικρόν, εὐκίνητοι· καὶ οἷς μὲν πλατύ, ἐκστατικοί, οἷς δὲ περιφερές, θυμικοί 11 ὀφρύες] Arist. l. c. A 9 p. 491b14 ὑπὸ δὲ τῷ μετώπῳ ὀφρύες διφυεῖς· ὧν αἱ μὲν εὐθεῖαι μαλακοῦ ἤθους σημεῖον, αἱ δὲ πρὸς τὴν ῥῖνα τὴν καμπυλότητ᾿ ἔχουσαι στρυφνοῦ, αἱ δὲ πρὸς τοὺς κροτάφους μωκοῦ καὶ εἴρωνος, αἱ δὲ κατεσπασμέναι φθόνου 13 κανθοὶ] Arist. l. c. p. 491b23 κανθοὶ δύο . . . οἵ ἄν μὲν ὦσι μακροί, κακοηθείας σημεῖον, ἐὰν δ᾿ οἶον οἱ κτένες κρεῶδες ἔχωσι τὸ πρὸς τῷ μυκτῆρι, πονηρίας 15 ὀφθαλμὸς] Arist. l. c. A 10 p. 492a7 τῶν δ᾿ ὀφθαλμῶν οἱ μὲν μεγάλοι, οἱ δὲ μικροί, οἱ δὲ μέσοι· οἱ μέσοι βέλτιστοι. καὶ ἢ ἐκτὸς σφόδρα ἢ ἐντὸς ἢ μέσως· τούτων οἱ ἐντὸς μάλιστα ὀξυωπέστατοι ἐπὶ παντὸς ζῴου, τὸ δὲ μέσον ἤθους βελτίστου σημεῖον. καὶ ἢ σκαρδαμυκτικοὶ ἢ ἀτενεῖς ἢ μέσοι· βελτίστου δὲ ἤθους οἱ μέσοι, ἐκείνων δ᾿ ὁ μὲν ἀναιδής, ὁ δ᾿ ἀβέβαιος 18 ἀνθρώπου] cf. Ael. nat. anim. IX 15 (p. 223, 12 H.) 19 πτύελον] cf. Ael. nat. anim. IV 22 p. 89, 8 H. VII 26 p. 187, 21 H. 20 ἐν δὲ Λιβύη] cf. Agatharchides apud Ael. l. c. XVI 27 p. 404, 4—21 H.

23. 4 ἀριδάκρυον scripsi: ἀειδάκρυον D 6 εὐαπατητότερον scripsi: εὐαπατικώτερον D 7 ἐλάττονος scripsi: ἔλαττον D 9 ἤθη scripsi: ἔθη D 13 κανθοὶ scripsi: Ξανθοί· errore rubricatoris D μικροὶ καλοῦ sic D, at cf. Arist. supra cit. 20 θαλασσίους sic D cf. Eurip. l. 236

24. f. 338v

25. 7 ὅτι, φησί] Agatharchides apud Photium Bibl. p. 450b12—19. cf. Diod. Bibl. III 18, 7 (ed. Dind. 1866) 13 ὅτι] Agath. apud Phot. Bibl. p. 450b20—451, 3. cf. Diod. III 19

26. 1 δὲ addidi 8 ἀπαραβάτων D: ἀβάτων codd. Ϛ Phot. τεθέντων Phot.: τιθέντων D 9 σίνονται Phot.: σίνουσιν D οὐδὲ D: οὐδ᾿ Phot. 13 ἰχθυοφάγων D: ἰχθυοφάγων, φησίν, Phot. desideres οὐ ⟨τοῖς⟩ sed om. etiam Phot. 20 σκληρῶς Phot.: σκληρῷ D 21 ὥστε Phot.: ὥσπερ D ὄγκου Phot.: ὄγκον D 22 ὑπονόμους Phot.: ὑπὸ νόμους D 23 ὠχυρῶσθαι Phot.: ὀχυρῶσθαι D 24 στέγην Diodorus: στέγης D: στέγειν Phot. 24 ἔχοντες scripsi: ἔχουσιν D: om. Phot. 25 κατα- σκευάζοντες scripsi: κατασκευάζουσι D: κατασκευαζόμενοι Phot. 26 τινες D. B cod. Phot.: τινος ed. Phot. 27 ὡς καὶ Phot. μέντοι γε Phot. αὑτῶν scripsi: αὐτῶν D Phot. 30 ἐριμμένους D ἄμπατς D 31 ἰχθύσιν Phot.

27. f. 339r

28. 2 ὅτι] Agath. apud Phot. Bibl. p. 451a4—16. cf. Diod. III 20 11 ὅτι] Agath. apud Phot. Bibl. p. 451a17—421b1. cf. Diod. Sic. III 21

29. 1 ερὶ omisso Il a rubricatore D 2 ὅτι Phot.: τι omisso Ὅ a rubricatore D 5 ἐπεζευγμένης Phot.: ἐπιζευγμένης D 6 παρόδους, τὴν δὲ Phot.: παρὰ τήνδε D post πᾶσαν om. τοῦ πελάγους, quod habet Diod. D Phot. 7 ἐλθεῖν D Phot.: διελθεῖν Diod. δ᾿ Phot. 8 φησί Phot.: φασὶ D 11 ἀρραβίαν D 13 ἀμύθητοι Phot.: ἀμύθητον D 14 ἄγριον, ἀπέχουσαι Phot.: ἄγιον. ἀπέχουσι D 15 τετραμμέναι Phot.: τετραμμέναις D 16 Γεδρωσίαν Phot.: γεδρασίαν D ἄλλη μὲν D Phot.: μὲν expunxit Bekker 18 ταύτας D Bekker: ταύταις libri Phot. κατανέμονται ἀριθμῷ μὲν [οὐ] σύμμετροι, ζῶντες δὲ Phot. 19 τε om. Phot. 20 τελέως Phot. 21. 22 καὶ ἡμέρας διὰ τὴν ἐν ταῖς νήσοις ἡσυχίαν καὶ γαλήνην ἀφικόμεναι D: ἡμέρας δὲ εἰς τὴν ἐν ταῖς νήσοις ἡσυχίαν καὶ γαλήνην ἀφικόμεναι Phot.: τὰς δ᾿ ἡμέρας εἰς τὴν ἀνὰ μέσον τῶν νήσων θάλατταν φοιτῶσαι Diod. 23 κατεσκευασμέναις D Phot.: κατεστραμμέναις Diod. 24 ταύτας Phot.: τούτους D οἱ addidi ex Phot. 25 μερίμναις D: μερμίθαις recte Phot. μέρμιθα Diod. σιτοῦν- ται Phot.: σιτοῦντας D 26 κύτεσι Phot.: σκύτεσι D ante τὰς habet πρὸς Diod., sed om. D Phot.

30. f. 339v

31. 4 ὅτι] Agath. apud Phot. Bibl. p. 451b2—10. cf. Diod III 21,6 11 ὅτι] Agath. apud Phot. Bibl. p. 451b11—30 27 ὅτι] Agath. apud hot. Bibl. p. 451b31—452a11 cf. Diod. III 23, 1

32. 1 post πρηνεῖς iteravit καθιστῶντες Phot. 2 δὲ ὑδρίας D: καὶ ὑδρείας Phot. at cf. Diod 3 οἰκίαν ἀγγεῖον τροφὴν Phot. 4 ὅτι scripsi: τι omisso Ὅ a rubricatore D 5 ἐκ- ριπτουμένων Phot.: ἐρριπτουμένων D 6 σιτήσεως Phot.: κτήσεως D 12. 13 περι- γεγράφασιν ἅπόντα, φησί Phot. 13 θείᾳ D Phot.: ἰθείᾳ coni. Bekker 17 οὐδ᾿ ἔχθρας ἐνιστάμενοι μείζους ἐπὶ βλάβῃ σ. π. σφάλλονται [δ᾿] (expunxit Bekk) ἐν ἀτυχίαις οἰκείων Phot.; turbae a δὲ illo Photii ortae latius serpserunt. excerptoris sententiam vix assequaris 18 χρῶνται sic D: om. Phot. 20 μικρὰ—κτώμενοι Phot.: om. homoeoteleuto deceptus D 23 τῆς δὲ D: τῆς Phot. 25 διοικοῦνται D: δικαιοῦνται Phot. 27 Ἀσταβάραν D Phot.: τὸν Ἄσαν καλούμενον Diod. 28 ἀπὸ D: διὰ Phot. 30 περιφύσει D

33. f.340r

34. 14 ὅτι] Agath. ap. Phot. Bibl. p.452a12—40. cf. Diod. III24

35. 4 ἐνέπλασεν ἐκμαγίσας, καὶ οὐ corrupte D: ἐvέπλασεν ἐκ μαγίδος εἰ καὶ οὐ (sic) Phot., qnod verum videtur, si εἰκαίου pro εἰκαίας non deficiente analogia dictum esse Dielesio credas: Diod. simpliciter περιπλάσαντες χειροπληθιαίους (χειροπληθεῖς codd. vulgares) ὄγκους 9 δηλούμενοι Phot.: δειλούμενοι D et B Phot.: ὑπὸ τοῦ δήγματος κακουγουμένους Diod. 10 ἀπὸ τῆς D Diod.: ὑπὸ τῆς Phot. 12 ἢ Phot.: om.D 14 τοῖς εἰρημένοις Phot.: τοὺς εἰρημένους D τὰ Phot.: om. D 16 ὑπὸ D: καὶ ὑπὸ Phot.: καὶ expunxit Bekker θερείαν Phot. Diod.: θεωρίαν D 17 ἄγκεσι Phot.: ἕλεσι D: συναγκείας Diod. 18 στερεᾶς τε Phot.: στερεοῦνται D 20 ἐκλελεγμένοι D: ἐξειλεγμένοι Phot. 22 καταλαβεῖν Phot.: κσταβαλεῖν D 24 περιπεποίηνται D: πεποίηνται Phot. 25 συντονίαν Phot.: συντομίαν D 26 ἀπλῶς Phot.: ἁπαλοῖς D 30 ἔγγολον D Phot. Diod.: forsitan ἔγκοιλον 30.31 ἀπεργάζονται D: κατεργάζονται Phot

36. f. 340v

37. 5 ὅτι] Agath. ap.Phot. Bibl. p. 452a40—425b7. et. Diod. III 25 12 ὅτι] Agath. ap. Phot. Bibl. p. 452b8—34. cf. Diod. III 26 32 τρίτον] Agath. ap.Phot. Bibl. p. 452b34—453a15 ct. Diod.III 27. Strab. XVI p. 772

38. 1 οὖτοι Phot.: οὕτω D 2 χρῶνται δὲ κοινοῖς καὶ τέκνοις καὶ γυναιξὶ Phot. 6 κυνηγέται D Phot.: κυνηγοὶ Diod. δὲ D: om. Phot. 10. 11 σποδιάσαντες D: σποδίσαντες Phot. Diod. 12 πολῦ phot.: πολλοὶ D 13 ἑσπέραν Phot.: ἑἑσπέραν D 14 δένδρων ἐφ’ ὧν D: δένδρου ἐφ ὦ Phot. 16 πρὸς Phot. Diod.: ὠς D ἐπιβαίνουσιν D Phot.: scribendum ἐπιβαίνοντες 18 τῇ μὲν Phot.: τὴν μὲν D 19 ἄθλου προκειμένου Phot.: ἄθλους προκειμένους D χρὴ Phot. 20 δι’ ἔξοδον D 24 ἐλεφαντοθῆραι Phot.: ἐλεφαντόθηρες D οὖτοι D: τοιοῦτοι Phot. 30 διωλάσαι D: διανύσαι phot. 32 οἵ D: ὅ Phot.

39. f.341r

40. 18 ὅτι] unde haec? 20 ὅτι τούτους] Agath. apud Phot. Bibl. p. 453a16—21 25 ὅτι] Agath. apud 2hot. Bibl. p. 453a22—31. cf. Diod. III 28. Strab. XVI p.772

41. 1. 2 ζητῶσιν Phot.: ζητοῦσιν D 3 προσανακλίνοντες Phot. 4 τοὺς πλησίον addidi ex hot. στελέχους Phot.: στελέχου D 5 πρὸς] fortasse πως 11 πρίζουσιν D: πρίουσιν Phot. κλίνοιτο D: κλίνῃ τὸ Phot. 12 καὶ ἐσχμρὸν D Phot.: expunxit Bekker ἀποείποιτο Phot.: ἀπολίποιτο D μένει D et Phot.: μένῃ Phot. cod. B et ed. 13 τόπον τῆς κοίτης scripsi (τῆς κοίτης τόπον Phot.): τόπον τῆς νομῆς D 14 θηρευταῖς D: θηράσασι Phot. 15 ὀπισθίας praeter cod. B Phot. 16 ἑαυτοῦ Phot.: αὸτοῦ D 21 ἔχη D et codd. Phot.: ἔχοι ed. Phot. αὐτός Phot. 23 οὐδ’ Phot. ἐφεστῶτα D Phot.: ἐνεστῶτα recte ed. Phot. 26 νέμονται D: νέμεται Phot. 27 Σιμοός D Phot. Diod.: Σίλλους appellat Strabo 29 δὲ Phot.: τὲ D

42. f. 341v

43. 1 Agata. apud Phot. Bibl. p. 453a32—453b17. cf. Diod. III 29. Strab. XVI p. 772 21 ὅτι] Agath. apud Phot. Bibl. p. 458b18—34 cf. Diod. III 30. Strab. XVI p. 772—773

44. 2 δὲ addidi ex 2hot. βραχύτεροι Phot.: βραχύτατον D 3 ὅτε Phot.: οἵ τε D 4 παμμεγέθεις D Diod.: παμμεγεθῶν Phot. ζέφυροι πνέοντες μεγάλοι Strab. ἐκ τῆς ἀνιστορήτου . . . . χώρας (5)] ἐκ τῆς ἐρήμου Diod. 6 ἀπὸ τούτων τῶν ζώων D: ἀπὸ τούτου τοῦ ζῴου Phot.: ἐκ τούτου Diod. 8 ταῦτα Da Phot.: ταύτας phot. 9, 10 πλείω τῶν D: πλεῖον Phot. 11 ἀθλιώτερον—γῆρας addidi ex Phot. (qui τῷ post γὰρ omisit) 13 βραχὺ D: βραχεῖαν ς Phot.: βραχεῖ edit, Phot. 18 δριμυτάτας D: δριμύτητας (om. ὀδύνας) Phot. 19 οὖν B et edit. Phot.: om. D 20 ἀπόλυνται D 21 post ἀκριδοφάγων lacunam unius versus habet D, sed nihil deest 22 τελείως D: τελέως Phot. 23 πλήθους ἀπίστου Phot. 24 τετραγνάθους Phot. (cf. Strab. l.c.): τετραγάνθους D 25 φῦλον Phot.: φύλλον D 28 ὑπολειφθῆναι edit. Phot. καὶ μυῶν δὲ Phot. 29 τοῖς Phot.: τοῦ D

45. f. 342r

46. 3 ὅτι] Agath. apud phot. Bibl. p. 453b35—454a4. cf. Diod. III 31 Strab. XVI p. 771. Ael. nat. anim. XVI 31 p. 405,31—406,20 H. 12 τοῖς Τρωχλοδύταις] Agath. apud Phot. Bibl. p. 454a5—32. cf. Diod. III 32 Strab XVI p. 775

47. 1 λιβύης Phot.: λυβίης D 2 καταλαβόντα Phot.: καταβόντα D ἐξερήμωσαν D 4 Κυναμολγοὺς Phot. D: Κυνάμυνοι vulg. Diod. εἴπη D Ϛ Phot.: εἴποι edit. Phot. 5 Ἀγριοβαρβάρους D: ἀγρίους βαρβάρους Phot.: κατὰ δὲ τὴν τῶν πλησιοχώρων διάλεκτον ἂγριοι Diod. 7 τῇ χώρᾳ D: τὴν χώραν Phot. Diod. 8 χειμερινῶν sic D Phot.: recte θερινῶν Diod. Ael. Strab. 10 πρὸς addidi ex Phot.: om. D 12 τοῖς τρωγλοδύταις δὲ D: τὰ δὲ κατὰ τοὺς τρωγλοδύτας τοιαῦτα Phot. 13 δ᾿ Phot.
ἀναστροφὴ Phot.: ἀνατροφὴ D δὲ (ante οὗτος) D: δ᾿ Phot. 16 ἐτησίας Phot.: ἐτησίους D λάβροις Phot.: λάβροι D 21 οὗτοι Phot.: οὖ D 25 ποτῷ Phot.: ποτὸν D παλιούρου Phot.: πολλύρου D 27 τῷ ἄλλῳ σώματι D: τὸ ἄλλο σῶμα Phot. 29 ὁμοίως τοῖς Αἰγυπτίοις D: καθάπερ Αἰγυπτίους Phot. δ’ Phot.

48. f. 342v

49. 3 ἀνθρώπου] cf. supra p.31,2 et notas ibidem 6 γαμψώνυχον] cf. supra p.31,8 et notas ibidem 8 ἀνθρώπου] Ael. nat. anim. IX 15 (p.223,12—17 Herch.) cf. 40 p. 43, 18 12 Ἀγαθαργίδης] Ael. nat. anim. XVI 27 (p.404,4—21 Herch.) 25 Καλλίας] Ael. nat. anim. XVI 28 (p.404,22—405,14 Herch.)

50. 8 τὸ D: om. Ael. 9 ἐπιχρίουσι Ael. 10 φαρμάττοντες Hercher post αἶματι lacunam significat Hercher 12 ὅτι om. Ael. 14 διαφέρειν οὐδὲ ἔν ed. Ael. ἔχειν Ael. 15 ἑτεροφύλους D 16 δάκνοντα D: δακετὰ Ael. ἐγχρίπτοντα D codd, Ael.: ἐγχρίμπτοντα Hercher πάμπολα D 17 ὡς delevit Hercher 18 κέντρον D Ael.: τὸ κέντρον Hercher 19 τι (ante ἂμα): τὲ D ἅμα D Ael.: om. Hercher 20 ὀσμῆς D: τῆς ὀσμῆς Ael. τῆς ἐκείνων Ael.: τῶν ἐκείνων D: τῆς ἐξ ἐκείνων proposuit Hercher ψαύσῃ ἢ D Ael.: expunxit Jacobs 21 ὑπνοποιοῦ D Ael.: expunxit Hercher 22 ἄνθρωπος D Ael.: ὀ ἄνθρωπος Hercher ἐλέγχουσι Ael.: ἐλέγχωσι D 24 πυρὶ Ael.: Περὶ D χρνσουργοὶ Ael.: γρυσουργεῖ D: delevit Hercher 25 ὅτι deest Ael. Συρακούσιον Ael.: συρρακούσιον D: Συρακόσιον Hercher 26 λόγων Ael.: λόγῳ D 28 γὰρ D: γοῦν Ael. τε D: τε καὶ Ael.

51. f. 343r

52. 16 ἀλλὰ] Ael. nat. anim. XV 29 (p. 386,29—387,11 Herch.) 27 εἰσὶ] cf. Ctes. apud Phot. p. 43a38—46b13

53. 1 τὴν πληγὴν ἢ τὸ δῆγμα παραπτύσας D: τὴν πληγὴν ἢ τὸ δῆγμα μόνον προσπτύσας Ael.: τῇ πληγῇ μόνον ποσπτύσας Hercher 2 τῷ σιάλφ (correctum e συάλῳ) τὸ δεινὸν D: τὸ δεινὸν τῷ σιάλῳ Ael. 3 ἀτλήτως Ael.: ἀπλήτως D. 6 κατισχύσῃ Ael.: κατισχὑαι D 7 οἱ Ael.: οἶ D προστρίψας D: προσανατρίψας Ael. 8 ἐξάντη D Hercher: ἐξάντην libri Ael. ἀποχρῶν Ael.: ἀπόχρη D 10 Λιβύης O. Schneider θηρῶν Ael.: θηρίων D 11 κάμνουσιν Ael. μυδαλέῃσι Schneider: μυδαλέεσι D: μυδαλέαισι libri Ael. 12 θινοτρόφς V et Vindob. Ael.: θηνοτρόφος D: θηροτρόφος ceteri libri Ael. 14 ῥέζαις Ael.: ῥίψαις D ἔρδοντες D: ἔρδοντες Ael.: ζᾶς ἄρδοντες Hercher ἐῶν δ’ ἀπὸ σύγχροα γυίων Ael.: ἐῶν δ’ ἀπὸ συγχρῶ ἀγυῶν D 17 ἐκλείποντος τοῦ γένους τοῦ τῶν ἀρρένων βασιλέως D: ἐκλείποντος ἂρρενος βασιλέως Ael. 18 καὶ κρατῆσαι Ael.: κρατῆσαι D 19 κατ’ Ael. 20 ἐκ τούτων οὖν ἐκείνη φασὶ Ael. 23 νοσοῦσα Ael.: νοσοῦσαν D 27 ἰσὶ omissione rubricatoris D

54. f. 343v

55. 18 ὁ ἐλέφας] cf. Ael. nat. anim. IV 31 (p.93,17—94,5 Herch.) πολυσγιδής] Arist. gener. anim. Δ 4 p, 771b8 ὁ γὰρ ἐλέφας μέγιστον τῶν ζῴων, ἔστι δὲ πολυσχιδές 20 δακτύλους] Ael. nat. anim. IV 31 (p.93,18 Herch.) ἔχει δὲ καὶ καθ’ ἕκαστον πόδα δακτύλους πέντε, ὑποφαίνοντας μὲν τὰς ἐκφύσεις, οὐ μὴν διεστῶτας. cf. ARist. his.t. anim. B 1 p.497b22 οὗτος δὲ τά τε περὶ τοὺς δακτύλους ἀδιαρθρωτότερα ἔχει τῶν ποδῶν καὶ τὰ πρόσθια σκέλη πολλῷ μείζω. ἔστι δὲ πενταδάκτυλον καὶ πρὸς τοῖς ὀπισθίοις σκέλεσι σφυρὰ ἔχει βραχέα 22 μαστοὺς] Arist. 1. c. p. 500a18 καὶ γὰρ ὁ ἐλέφας ἔχει τοὺς μαστοὺς δύο περὶ τὰς μασχάλας 23 μυκτῆρα] Arist. I. c. p. 497b26 ἔχει δὲ μυκτῆρα τοιοῦτον καὶ τηλικοῦτον ὥστε ἀντὶ χειρῶν ἔχειν αὐτόν γλῶττα] Arist..l.c. B 6 p.502a3 γλῶτταν δὲ ἔχει μικράν τε σφόδρα καὶ ἐντός, ὥστε ἔργον εἶναι ἰδεῖν 24 αἰδοῖον] Arist. l.e. B 1 p. 500b6 ἤχει δὲ καὶ ὁ ἐλέφας τὸ αἰδοῖον ὅμοιον μὲν ἵππῳ, μικρὸν δὲ καὶ οὐ κατὰ λόγον τοῦ σώματος, τοὺς δ’ ὄρχεις οὐκ ἔξω φανερούς, ἀλλ’ ἐντὸς περὶ τοὺς νεφρούς 26 σπλάγχνα] Arist. I. c. B 17 p. 507b 37 καὶ τὰ σπλάγχνα ἔχει παραπλήσια τοῖς ὑείοις, πλὴν τὸ μὲν ἧπαρ τετραπλάσιον τοῦ βοείου καὶ τἀλλα, τὸν δὲ σπλῆνα ἐλάττω ἢ κατὰ λόγον

56. 1 ἑνὸς Phot.: om. D ἡμίσεως Phot. Bekkeri 4 πηγμαῖοι D μέχρις Phot. 6 fortasse αὐτῶν 8 μέγαν φύσωσιν Phot.: μέγα φύωσιν D 11 καὶ οὕτως ἀνθ’ ἱματίου ταῖς θριξὶν ἀμπέχονται D: χρώμενοι αὐταῖς ἀνθ’ ἱματίου Phot. 12 αὐτοῖς D: αὐτῶν Phot. 17 μείζω Phot.: μεῖον D 19 χιάζων scripsi: σχιάζωνν D 22 μασθοὺς D

57. f. 344r

58. 2 ἂρχεται δὲ τῆς ὀχείας] Arist. hist. anim. E 14 p. 546b6 ὁ δ’ ἐλέφας ἂρχεται μὲν βαίνεσθαι 5 μὲν νεώτατος δέκ’ ἐτῶν, ὁ δὲ πρεσβύτατος πεντεκαίδεκα· ὁ δ’ ἄρρην βαίνει πεντέτης ῶν ἢ ἑξέτης 3 ἐν ἑτέροις] Arist. l. c. Z 27 p. 578a17 ὁ δ’ ἐλέφας ὀχεύει καὶ δχεὐεται πρῶτον εἴκοσιν ἐτῶν 5 ὀχεύει] Arist. l. c. E 2 p. 504a21 ὀχεύεται δ’ ἡ μὲν θήλεια συγκαθιεῖσα καὶ διαβαίνουσα, ὁ δ’ ἄρρην ἐπαναβαίνων ὀχεύει 6 κύει] Arist.l.c.E 14 p. 546b11 κύει δ ἔτη δύο, τίκτει δ’ ἔν· ἔστι γὰρ μονοτόκον· τὸ δ’ ἔμβρυον γίνεται ὅσον μόσχρς δίμηνος ἢ τρίφφηνος οἱ δὲ] Arist.l.c. Z 27 p. 578a18 ἠ θήλεια φέρει ἐν γαστρί, ὡς μέν τινές φασιν, ἐνιαυτὸν καὶ ἕξ μῆνας, ὡς δ’ ἔτεροι, τρί ἔτη. cf. Ael. nat. anim. IV 31 (p.93, 24 Herch.) κύειν δὲ πυνθάνομαι δύο ἐτῶν τὸν ἐλέφαντα, οἱ δὲ οὐ τοσοῦτον χρόνον, ἀλλὰ ὀκτωκαίδεκα μηνῶν ὁμολογοῦσιν· ἀποτίκτει δὲ ἰσήλικα τὸ μέγεθος μόσχῳ ἐναυσιαίῳ, σπᾷ δὲ τῆς θηλῆς τῷ στόμαπι ἡλίκον] Arist. gener. anim. Δ 5 p. 773b5 δοὶ καὶ τὸ τῶν ἐλεφάντων ἔμβρυον ἡλίκον μόσχος ἐστὶν 7 καὶ εὐθέως ἐκτεχθὲν] Arist. hist. anim. Z 27 p. 578a22 ὁ δὲ σκύμνος ὅταν γένηται, θηλάζει τῷ στόματι καὶ οὐ τῷ μυκτῆρι, καὶ βαδίζει καὶ βλέπει εὐθὺς γεννηθείς 8 ἔστι] Arist. I. c. II p. 610a20 εἰσὶ μέντοι καὶ ἐλάττονες αἱ θήλειαι καὶ ἀψυχότεραι πολύ 9 μάχονται] Arist. I. c. p.610a15 μάχονται δὲ καὶ ἐλέφαντες σφοδρῶς πρὸς ἀλλήλους καὶ τύπτουσι τοῖς ὁδοῦσι σφᾶς αὐτούς· ὁ δὲ ἡττηθεὶς δουλοῦται ἰσχυρῶς καὶ οὐχ ὑπομένει τὴν ταῦ νικήσαντος φωνήν 11 καταβάλλει] Arist.. I. c. p.610a21 τοὺς δὲ τοίχους καταβάλλει ὁ ἐλέφας τοὺς ὀδόντας τοὺς μεγάλους προσβάλλων· τοὺς δὲ φοίνικας τῷ μετώπῳ, ἕως ἂν κατακλίνῃ, ἔπειτα τοῖς ποσὶν ἐπιβαίνων κατατείνει ἐπὶ τῆς γῆς 13 μάλιστα] Ael. nat. anim. IV: 31 (p.93,29 Herch.) ἐνθουσιῶν δὲ ἐς μίξιν οἴστρῳ τε φλεγγόμενος ἔστι] Arist. hist. anim. II p.610a28 ταχέως δὲ μετὰ ταῦτα τιθασεύεταί τε καὶ πειθαρχεῖ 15 ἔστι] Arist. I. c. θ 6 p.595a13 τὰ δὲ κερατώδη τῶν ζῴων κτλ. . . . πάντα καρποφάγα καὶ ποηφάγα 16 πίνει] Ael. nat. anim. IV 31 (p. 93, 32 Herchp) πίνει δὲ ὕδωρ οὐ διειδὲς οὐδὲ καθαρόν, ἀλλ’ ὅταν ὑποθλώσῆ τε καὶ ὑποταράξῃ

59. 1 ὑείοις scripsi ex Arisit: ὁεῖ D 4 ἐπιβαίνειν scripsi: ἐπιβαίνει D 5 συγκαθισάσης scripsi: συγκαθησάσης D 6. 7 aut ἡλίκον μόσχος ἐναυσιαῖος (cf. Arist. supra cit) aut ἰσήλικον μόσχφ ἐν. (cf. Aelianus I.c.p.93,28 ἰσήλικα τὸ μέγεθος μόσχῳ ἐν. infra p. 62, 18) scribendum est 7 ἐκτεχθὲν scripsi: ἐκτεθὲν D 12 ὑποβάλλον scripsi: ὑποΒάλλειν D 15 ποηφάγον ex Arist. scripsi: πωυφάγον D

60. 1 δύναται . . . τέσσαρας] Arist. hist. anim. Θ 8 p. 595b31 ἡ δὲ κάμηλος πίνει ἤδιον θολερὸν καὶ παχύ, οὐδ’ ἐπὸ τῶν ποταμῶν πρότερον πίνει ἢ συνταράξαι. δύναται δ’ ἄποτος ἀνέχεσθαι καὶ τέσσαρας ἡμέρας; de camelo dicta excerptor ad elephantum transtulit, de quo postea Aristoteles loquitur κοιμᾶται] Ael. nat. anim. IV 31 (p.94,1 Herch) καθεύδει γε μὴν ὀρθοστάδην· κατακλινῆναι γὰρ καὶ ἐξαναστῆναι ἐργῶδες αὐτῷ. cf. Arist. hist. anim. B 1 p.498a8 ὁ δ’ ἐλέφας οὐχ ὧς ἔλεγόν τινες, ἀλλὰ συγκαθίζει καὶ κάμπτει τὰ σκέλη, πλὴν οὐ δύναται διὰ τὸ βάρος ἐπ’ ἀμφότερα ἂμα, ἀλλ’ ἀνακλίνεται ἢ ἐπὶ τὰ εὐώνυμα ἢ ἐπὶ τὰ δεξιά, καὶ καθεύδει ἐν τούτῳ τῷ σχήματι, κάμπτει δὲ τὰ ὀπίσθια σκέλη ὧσπερ ἂνθρωπος 3 ἀκμάζει] Ael. I.c.(p.94,3 Herch.) ἀκμὴ δὲ ἐλέφαντι ἑξήκοντα ἔτη. cf. Arist. hist. anim. I 46 p. 630b24 ἀκμάζειν δὲ περὶ ἔτη ἑξήκοντα 4 δύσριγον] Arist. I. c. l 46 p. 630b25 πρὸς δὲ τοὺς χειμῶνας καὶ τὰ ψύχη δύσριγον εἶναι. cf. Ael.nat.anim.1V 31 (p.94,4 Herch.) κρυμῷ δὲ ὁμιλεῖν ἢκιστός ἐστι 4.5 καὶ πορευόμενον] Arist. l. c. p. 630b27 ποιεῖται δὲ καὶ διὰ τοῦ ὔδατος τὴν πορείαν, ἕως τούτου δὲ προέρχεται ἕως ἂν ὁ μυκτὴρ ὑπερέχῃ αὐτοῦ· ἀναφυσᾷ γὰρ διὰ τούτου καὶ τὴν ἀναπνοὴν ποιεῖται. νεῖν δ’ οὐ πάνυ δύναται διὰ τὸ τοῦ σώματος βἀρος. cf. Ael. I. c. 31 (p.93,20 Herch.) 7 ζῆν] Arist. I. c. p.630b22 ζῆν δὲ φασι τὸν ἐλέφαντα οἱ μὲν ἔτη διακόσια, οἱ δ’ ἑκατὸν εἴκοσι, καὶ τὴν θήλειαν ἴσα σχεδὸν τῷ ἄρρενι. cf. Arist. I.c.Θ 9 p.596a11. Ael. I. c.31 (p.94,4 Herch.) 9 ὅτι γεννᾶται] Ael. 1.σ. VII 27 (p.216,13—20 Herch.) τίκτεται ἐλέφας κατὰ τὴν κεφαλὴν ἐκπηδῶν, τὸ δὲ μέγεθός ἐστι τοῦ τικτομένου κατὰ δέλφακα τὴν μεγίστην 14 οὕτως] cf. Ael. I.c. IX 8 (p.220,23—221,4 Herch.)

61. 3 συγκαθίσαντι scripsi: συγκαθήσαντι D μὴ εὐκόλως corruptum. suspicor μὴ εὔκολον vel μὴ εὖκολον ὃν cf. Ael.I.c. 4 δύσριγον scripsi ex Arist.: δύσρισον D
πορευόμενον scripsi: πορευόμενος D νεῖν scripsi ex Arist.: νῦν D 10 πολλὰ D: πλείω Ael. ἕπεται, φασίν Ael. 11 εἰ δὲ βούλοιο τῶν βρεφῶν νεογόνων ὄντων προσάψασθαι Ael. ἀγανακτοῦσιν ἀλλὰ ἐῶσι Ael. συνίασι D 12 μήτε ἐπὶ λύμῃ τις ἐπιψαύει (ἐπιψαύσει Hercher) αὐτῶν μήτε ἐπὶ κολάσει Ael. 16 αὐτὴν scripsi: αὐτὴν D 17 τῷ βάρει scripsi: τὸ βάρος D ἡ δὲ . . . αἴξασα ex Ael. scripsi: ὁ δὲ . . . ἀΐξας D

62. f. 344v

63. 1 καὶ τὰ βρέφη] Ael. nat. anim. VII 15 (p.181,14 Herch) 3 γελοῖοι] Ael.I.c. IX 8 (p.221,4 Herch.) 4 ἀλλὰ καὶ νόμους] Ael. I.c. VI 61 (p.167,16—25 Herch.) ἐπαΐουσι γοῦν τὸ τῶν ἐλεφάντων γένος, ὦ Λυκοῦργοί τε καὶ Σόλωνες καὶ Ζάλευκοι καὶ Χαρῶνδαι, ὦνπερ οὖν ὑμεῖς νομοθετεῖτε οὐδὲ τὴν ἀρχήν, καὶ ὅμως δρῶσι τοιαῦτα, καὶ τροφῆς ἀφίστανται τοῖς πρεσβυτέροις οἱ νέοι, καὶ γήρᾳ παρειμένους θεραπεύουσιν αὐτούς, καὶ κινδύνων ῥύονται, καὶ ἐς ὀρύγματα ἐμπεσόντας οἱ δὲ ἀνάγουσι, φρυγάνων τινὰς ἀγκαλίδας καὶ φακέλους ἐμβαλόντες, οἷσπερ οὖν ὧς ἀναβαθμοῖς χρώμενοι ἐκεῖνοι εἶτα ἀνίασι γήφᾳ βαρεῖς ὄντες 9 καὶ νοσοῦντα] Ael. I.c. VII 15 (p.181,8 Herch.) γήρᾳ δὲ παρειμένον ἐλέφαντα ἢ νόσῳ κατειλημμένον οὐκ ἄν ποτε οἱ συναγελαζόμενοι καταλίποιεν, ἀλλὰ πιστῶς παραμένουσι, καὶ ἂναρρῶσαι σπεὐδουςι τῇ τε ἄλλῃ καὶ ἐὰν διώκωνται, καὶ ὑπὲρ αὐτοῦ μάχονται, καὶ τιτρώσκονται παρόντες (παραμένοντες Reiske), φυγεῖν δυνάμενοι 13 ποῦ δὲ] Ael. I.c. VI 61 (p.167,25 Herch.) 15 απαξ] Ael. I.c. VIII 17 (p.211,8—14 Herch.) 20 εὐμουσίαν] Ael. I.c. II 11 (p.38,1—10 Herch.) τὸ δὲ νῦν ἔχον ἔικα ἐρεῖν περί τε εὐμουσίας αὐτῶν καὶ εὐπειθείας . . . . . χορείαν γὰρ καὶ ὀρχηστικὴν—διαφοράς, ἢ βραδύνειν ἐνδιδόντων ἢ ταχύνειν παρορμώντων μαθὼν οἶδεν ἐλέφας, καὶ ἀκριβοῖ καὶ οὐ σφάλλεται

64. 1 προδοῖεν, ἀλλὰ καὶ ἐκείνοις ἐκεῖναι πιστῶς παραμένουσι καίτοι τῶν θηρώντων Ael. 2 τὴν ψυχὴν Ael.: τῶν ψυχῶν D ἀπολίποιεν ἂν Ael. 4 ἐλέφαντες scripsi ἐλέφαντος D 11 οὐ delevi cf. Ael. 13 δὲ D Ael.: δαὶ Reiske ἠλόησε Ael.: ἠλέησε D ποῦ δὲ scripsi: πῶς δὲ D: ποῦ δαὶ Ael. 14 post πατὴρ add. ὁ Ael. 17 οὐκέτι γινώσκει D: ἐντεῦθεν (Schneider τὸ ἐντεῦθεν) οὐκ οἶδεν Ael. 17, 18 συμπλέκονται Ael.: συμπλέκεται D 18 ἐν τῇ τῶν ἄλλων ὄψει Ael. 19 προβαλλόμενοι D: καὶ ἑαυτῶν προβάλλονται Ael. ὅλην τινὰ συμφυῆ ἢ χῶρον κοῖλον καὶ βαθὺν τοῦ λαθεῖν αὐτοῖς παρέχοντα ἀφθονίαν Ael. 21 βυνεῖν D

65. f. 345r

66. 1 ἡμεροῦται] Arist. hist. anim. A 1 p. 488a28 τὰ δὲ καὶ ἡμεροῦσθαι δύναται ταχύ, οἷον ἐλέφας ἐν Ἰνδοῖς] Ael. nat. anim. XII 44 (p. 314, 23—315,5 Hercher ἐν Ἰνδοῖς ἐὰν ἁλῷ τέλειος ἐλέφας, ἡμερωθῆναι χαλεπός ἐστι καὶ τὴν ἐλευθερίαν ποθῶν φονᾷ. ἐὰν δὲ αὐτὸν καὶ δεσμοῖς διαλάβῃς, ἔτι καὶ μᾶλλον ἐς θυμὸν ἐξάπτεται καὶ δοῦλος εἶναι καὶ δεσμώτης (δοῦλος εἶναι καὶ δεσπότης V: δεσπότην vulgo: corr. Hercher) οὐχ ὑπομένει. ἀλλ᾿ οἱ Ἰωδοὶ καὶ ταῖς (ταῖς susp. Hercher) τροφαῖς κολακεύουσιν αὐτὸν καὶ ποικίλοις καὶ ἐφολκοῖς δελέασι πραΰνειν πειρῶνται, παρατιθέντες ὅσα πληροῖ (ὡς πληροῦν vulgo: corr. Hercher) τὴν γαστέρα καὶ θέλγει (θέλγειν vulgo) τὸν θυμόν. ὁ δὲ ἄχθεται αὐτοῖς καὶ ὑπερορᾷ. τί οὖν ἐκεῖνοι κατασοφίζονται; μοῦσαν αὐτοῖς προσάγουσιν ἐπιχώριον, καὶ κατᾴδουσιν αὐτοὺς ὀργάνῳ τινὶ καὶ τοὺτῳ συνήθει. καλεῖται δὲ σκινδαψὸς τὸ ὄργανον. ὁ δὲ ὑπέχει τὰ ὧτα καὶ θέλγεται καὶ ἡ μὲν ὀργὴ πραΰνεται, ὁ δὲ θυμὸς ὑποστελλεταί τε καὶ στόρνυται, κατὰ μικρὰ δὲ καὶ ἐς τὴν τροφὴν ὁρᾷ 9 διώκονται] cf. Ael. l. c. VIII 56 (p. 164, 22—32 Herch.) 11 διωκόμενος] cf. Ael. l. c. VII 6 (p. 172, 20—173, 13 Herch.) 16 ἐνακμάζοντος] cf. Ael. l. c. IX 56 (p. 237, 29 — 238, 20 Herch.)

67. 3 εἰ sic D 4 καὶ addidi ex Ael. δουλοσύνην D: δεσπότην vulg. Ael.: δοῦλος εἶναι καὶ δεσπότης (δεσμώτης Hercher) V cod. Ael. 6 κατασοφίζονται οὖν αὐτοῦ scripsi cf. Ael.: κατασοφίζεται οὖν αὐτῶ D 7 σκινδαψός scripsi ex Ael.: σκορδαψός D 9 νοδοὺς D 12 ῥώμῃ D Ael.: ῥύμῃ Jacobs ἀμηχάνῳ D Ael.: ἀμάχω Hercher 19 τῆς ἐν ποσὶ πόας αἰσθόμενος Ael.: τίς αἰσθόμενος D 22 μέγα scripsi ex Ael.: μέγας D 24 κοματοῖς θάμνοις D

68. 4 σιτοῦνται] cf. Ael. nat. anim. VII 6 (p. 173, 4—8 Herch.) 8 αὐτῶν] cf. Ael. l. c. X 12 (p. 247,2—6 Herch.) 12 ἐσθίειν] Ael. l. c. XVII 7 (p. 414, 23—29 Herch.) Ἀριστοτέλης ἐν τῷ ὀγδόῳ Περὶ ζῴων (Θ 9 p. 596a3—12) φησὶ τοὺς ἐλέφαντας ἐσθίειν κριθῶν μεδίμνους Μακεδονικοὺς ἐννέα, ἀλφίτων δὲ ἐπὶ τούτοις ἔξ, εἰ δὲ δοίης, καὶ ἑπτά. καὶ χιλόν, φύλλα (σχίνου φύλλα temptaus hinc ad ἁπαλοὺς del. Hercher) καὶ κλάδους ἁπαλούς πίνειν δὲ αὐτοὺς ὁ αὐτὸς λέγει μετρητὰς Μακεδονικοὺς τετταρεσκαίδεκα καὶ πάλιν τῆς δείλης ἐπιπίνειν ὀκτώ. βιοῦν δὲ ἐλέφαντας ἔτη διακόσιά φησι, προϊέναι δὲ ἔστιν οὕς καὶ ἐς τρεῖς ἑκατοντάδας 18 ποταμὸν] Ael. l. c. VII 15 (p. 181, 1—5 Herch.) ποταμὸν ἐλέφαντες διέρχονται οἱ μὲν ἔτι νέοι διανηχόμενοι οἱ δὲ ἤδη τέλειοι, καὶ εἰ καλύπτοιντο ὑπὸ τοῦ ῥεύματος, ἀνέχουσι μέντοι τὰς προβοσκίδας ὑπὲρ τὸ ὕδωρ, τὰ δὲ ἀρτιγενῆ πώλια ἐπὶ τῶν ὀδόντων [ἢ κεράτων, del. Hercher] φέρουσιν αἱ μητέρες 21 ὅταν] cf. Ael. l. c. VIII 15 (p. 210, 1—11 Herch.)

69. 1 ἐπιλίπωσιν D confirmans Hercheri emendationem: καταλίπωσιν vulg. Ael. 4 σχῖνον Ael.: σχοῖνον D 10 θυμιάσαιτο D: ἐπιθυμιάσαι Ael.: ἐπιθυμιάσειεν Hercher 11 πορωτάτω D 13. 14 χιλῶν φύλα D 14 καὶ deest Ael. 19 ὑπὲρ (sic) D 21 δὲ deest Ael. post τάφρον add. οἱ ἐλέφαντες Ael. δύνανται D: δύνωνται Ael. 22 αὑτὴν D 23 βαίνοντες εἰς τὸ ἀντιπέρας ἴασι καὶ ἀποδιδράσκουσι, πρότερον μέντοι καὶ ἐκεῖνον ἀνασώσαντες. ὁ δὲ τῆς σωτηρίας τρόπος οὗτός ἐστιν ἄνωθεν κτλ. Ael. 24. 25 τὴν προβοσκίδα περιπλέξαι Ael. 25 ὦν ἐπιβαίνων, εἰλημμένος (τε addidit Reiske) τοῦ ποδὸς μάλα ἐγκρατῶς τε καὶ εὐλαβῶς ἀνασπᾶται ῥᾷστα Ael.

70. 1 πληγεὶς] cf. Ael. nat. anim. II 18 (p. 44, 3—6 Herch.) 2 καὶ τῶν τετρωμένων] cf. Ael. l. c. VII 45 (p. 196, 22—25 Herch.) 4 ἀποτρέπονται] cf. Ael. l. c. VIII 15 (p. 210, 12—18 Herch.) 7 ὅταν] cf. Ael. l. c. V 55 p. 137, 1—5 Herch.) 10 τῇ προβοσκίδι] cf. Ael. l. c. VI 1 (p. 138, 8 Herch.) 11 κἂν τραυματισθῇ] cf. Ael. λ. c. V 49 (p. 133, 7 Herch.) 15 ἐλέφας] cf. Ael. l. c. V 49 (p. 132, 31—133,6 Herch.) 18 τὸν ἥλιον] cf. Ael. l. c. VII 44 (p. 195, 31 Herch.) 20 ὀρρωδεῖ] cf. Ael. l. c. 138 (p. 21,29 Herch.) 21 τοὺς δὲ ὖς] cf. Ael. l. c. XVI 36 (p. 403, 15 Herch.) 22 φασὶ . . . ὀστοῦν ἔχει] cf. Ael. l. c. XIII 15 (p. 329, 15 Herch.). vide infra § 498 23 τρία] cf. Ael. l. c. IX 58 (p. 239, 6 Herch.) 26 περὶ μὲν] cf. Ael. l. c. II 11 (p. 37, 31 — 39, 10 Herch.)

71. 3 ἐξαιρεῖν Ael.: ἐξαίρειν D 4 τὴν addidi 5 ὃ D 7 αὐτόριζα D 8 δικσεῖσαι καὶ διασκέψασθαι Ael. 11 κἂν τραυματισθῇ scripsi: καὶ τραυματισθείς Ael. 16 ἀμησάμενος D: ἀρυσάμενος Ael. 18 δὲ deest Ael. 18. 19 post προβοσκίδας habet εὐθὺ τῆς ἀκτῖνος Ael. 20 δὲ deest Ael. 23 δὲ ἄρα Ael. 23. 24 τῶν μὲν ἐνύδρων Ael.: τοῦ μὲν ἑνὸς ἔνυδρον D 27 θήρας Ael.: πείρας D ταῦτα D Ael.: ταύτης Hercher

72. f. 346r

73. 29 οἱ Ἰνδοὶ] cf. Ael. nat. anim. IV 24 (p. 89, 19—32 Herch.)

74. 1 ἔθηκα D Ael.: ἔοικα Schneider 2 ὁμοίως D: ὅμως Ael.: “τὰ (post ἐς) deleam itemque ὅμως” Hercher 3 αὐτῶν D Ael.: delevit Hercher 3. 4 γενέσθαι D: συγγενέσθαι Ael. βαίνειν Ael.: μένειν D 4. 5 αὐλουμένους D Ael.: αὐλοῦ ἀσμένως Hercher 7 φύσις μὲν μεγέθει αὐτὸν μέγιστον εἰργάσατο aut φύσις μὲν αὐτὸν μέγιστον εἰργάσατο proponit Hercher μαθήσει D Ael.: μάθησις Jacobs 8 ἔμελλον Ael.: ἀμέλλου D 9 εὐμαθίαν D: εὐμάθειαν Ael. ἴσως ἄν τῳ Ael. 14 τοῦ ζῴου Hercher 15 ἡμερωθὲν D Ael.: ἡμερωθεὶς Schneider: immo ἐλέφας delendum videtur πραότατόν D Ael.: πραότατος malit Hercher ὅ τις Ael.: ὅ τίς D: ὅ 〈τί〉 τις Hercher 16 πρῶτον Ael.: πρᾶτος D ἐπετέλει Ael.: ἐπιτέλει D 17 ὁ Γερμανικὸς ὁ Καῖσαρ Ael. 18 μὲν D Ael.: om. Hercher θήλειας D 23 ἀγωγὸν D Ael.: ἐπαγωγὸν Hercher 24 ἀγριότητος—ἦν γε (25) addidi ex Ael. ἀπαυτομολῆσαι Hercher: ἐπαυτομολῆσαι Ael. 26 τυμπάνων Ael.: τυμπάνῳ D ταράττεσθαι Ael. κηλεῖσθαι Ael.: καλεῖσθαι D 27 ἐμμελεῖς D Ael.: ἐκμελεῖς Jacobs ἐμβαινόντων Ael.: ἐκβαινόντων D 29 οἱ Ἰνδοὶ Ael.: Οἰνδοὶ D

75. f. 346v

76. f. 347r

77. 10 ἐλέφας] cf. Ael. nat. anim. IV 31 (q. 93, 17—94, 5 Herch.) 25 ἐν Ἰνδοῖς] cf. Ael. l. c. VI 21 (p. 148, 20—31 Herch.)

78. 1 οὔτε—παρέσονται delevit Hercher δράσουσιν D 3 ἔνδροσα ex ἔνδρϊσα correxit D1 4 ἐθέλοι D 6 θεραπευτικῇ D libr. Ael.: θωπευτικῇ Hercher 7 συνιᾶσι—ἀνθρωπίνης addidi ex Aeliano 8 κομιδὴν Ael.: κομιδῆ D 9 πείθονται Ael.: πείθωνται D 10 ἐλέφας D: ὁ ἐλέφας Ael. 12 νηκτικός Ael.: νηκτὸς D 13 σκέλη Ael.: σκέλια D τὰ πρόσθια τῶν κατόπιν D Ael.: τὰ κατόπιν τῶν προσθίων Gesnerus 14 μυκτῆρα Ael.: μυκτῆρας D 16 στέρνῳ] ἐντέρῳ Camperus 17 ἀποτίκτει Ael.: ἀποτίκτειν D 18 ἐνιαυσίῳ Ael. 21 ὑποθολώσῃ τε Ael.: ὑποθολώσηται D 22 καθεύδη D κατακλινῆναι Ael. 23 ἐλέφαντος ἑξήκοντα χρόνων γεγονέναι D: ἐλέφαντος ἑξηκονταετῆ γεγονέναι Ael.: ἐλέφαντι ἑξήκοντα ἔτη Hercher 25 Ἐν] ν omisso a rubricatore D εἰστὶν D 27 ἕρπουσι D: ἀνέρπουσιν Ael. τὸ δὲ D Ael.: καὶ τὸ μὲν proponit Hereher 30 δρέψασθαι D: ἀποδρέψασθαι Ael.

79. f. 347v

80. 4 σοφὸν] cf. Ael. nat. anim. VI 52 (p. 163,17—28 Herch.) 12 στρατεύονται] cf. Ael. l. c. VI 56 (p. 164, 22—165, 3 Herch.) 22 ὅταν] cf. Ael. l. c. VII 36 (p. 191, 26 — 192, 7 Herch.)

81. 1 τείνων susp. Hercher 2 ἀπάγχει Ael.: ἀπέγει D 4 οφὸν, omissa prima litera a rubricatore D παραλίποιμι Ael. 5 ἀκοῆς D: καὶ ἀκοῆς Ael. διὰ ταῦτα Ael.: διαυταῦτα D 7 ὑποτάττων D: ὑποπάττων Ael. ἄβροτον D 8 δὲ addidi ex Ael. 9 ἀθάρην Ael.: ἀθύρην D ἐπίβουλον οἷ D 11 ἠμύνατο Ael.: ἠμύσατο D εὐμηχάνως Ael.: ἀμηχάνως D 12 τρατεύονται litera Σ omissa a rubri- catore D 14 ὁδοῦ D Ael.: ἐφόδου proponit Hercher 15 πιρωθέντες D 17 Ἰνδῶν D Ael.: Λιβύων Gesnerus 19 κινδυνεύοντες D: κινδυνεύσοντες Ael. ὡς Ael.: ὡ D 20 αὐτὸν Ael.: αὐτὸ D σμηνύῃ D ῥίζας Ael.: ῥίζαν D 21 ἐκμοχλεύοντες D: ἐκμοχλεύσαντες Ael. 22 ταν omisso Ὅ a rubricatore D ὑπὸ D: ὑπὸ τῶν Ael. 25 τὸ μαχιμώτατον Ael.: τῶν μαχιμωτάτων D 27 ἀθρόους Ael.: ἀθρόως D 28 κατέπτιξαν D 29 νεβροί Ael.: νεκροὶ D

82. f. 348r

83. 3 Πώρου] Ael. nat. anim. VII 37 (p.192,8—16 Herch.) 10 Πύρρῳ] Ael. l. c. VII 41 (p. 194, 25—30 Herch.) 14 πυνθάνομαι] Ael. l. c. VII 43 (p. 195, 17—30 Herch.) 24 οὐκ ἄν ποτε] Ael. l. c. VIII 10 (p. 206, 12—207, 27 Herch.)

84. 2 ἐστιν Ael. 3 ὠρου omisso a rubricatore D τοῦ D: τοῦ τῶν Ael. 6 συνιέναι D: συνεῖναι Ael. διὰ Ael.: ὅτι διὰ D 7 ἐκθνήσκει Ael.: ἐκθρήσκει D ὀκλάσας D 10 τῷ D: δὲ τῷ Ael. 11 ὡς D Ael.: ὥστε Hercher 13 τοῦτον delevit Hercher 14. 15 πρᾶον γενέσθαι ex cod. V Aeliano reddidit Hercher 18 τὸν ἐκ D Vulg. Ael.: τῶν ἐκ Gronovius ex Mediceo στέφανον ἐκ τῶν καθ᾿ ὥραν πλεκόμενον Hercher 21 ὰποτυχὼν D: ἀτυχῶν Ael. 22 ὃς D: ὁ Ael. ἦν D: ὣν Ael. 23 ὑπὸ Ael.: ἀπὸ D ἔκφρονες γίνονται D: καὶ ἔκφρονες γεγενημένοι Ael. 24 Ὁυκ ἂν D ἐνέδρα ποτὲ τοὺς ἐλέφαντας D: τοὺς ἐλέφαντας ἐνέδρα Ael. 24. 25 ὅταν γοῦν Hercher 27 δὲ addidi ex Ael. 29 θηρευτὰς D: θηρατὰς Ael. ὠσάμενοι Ael.: ὡς ἄνθρωποι D 30 ἀντιπολεμίων D: ἀντιπολέμων Ael.: ἀντιπάλων Hercher

85. f. 348v

86. 28 ἐλέφαντι] Ael. nat. anim. VIII 17 p. 211, 19—30 Herch.)

87. 1 καὶ τῶν addidi ex Ael. μέντοι Ael.: μὲν D τῆσδε τῆς μάχης τοιοῦτός ἐστιν Ael. 2 λόγχας sic D Ael.: delevit Hercher στοχαζόμενοι Ael.: στοχαζόμενα D 3 προσαρράξαντες D 4 τῷ D Ael.: delevit Hercher 7 ἑστᾶσιν D: ἐπίασιν (ἐπιᾶσιν) Ael. 8 νεὼς Ael.: νεὼ D 11 ἀλοωμένων D τῶν ὀστέων D Ael.: ὀστῶν Hercher 14 ἀπόλυσι D 17 ἐπήρεισε D Ael.: ἐπήρεισε emend. Hercher 18 τοιοῦτο Ael. ἐξαίρει D: ἐξαιρεῖ Ael. 22 καὶ (ante πρὸς) sic D Ael.: delevit Reiske 23 ἐξάπτοντες D Ael.: ἐξάπτουσι Hercher ὑψοῦ delevit Hercher αἴροντες D Ael.: αἴρουσι Hercher 24 σφενδονῶντες Ael.: σφενδονοῦντες D: σφενδονῶσι Hercher καὶ ante δαλοὺς deest Ael. 26 σκοπούμενα D: δυσωπούμενα Ael. ἔστιν D Ael.: καὶ ἔστιν Reiske ἐμπεσεῖν Gesnerus 27 ἐφυλάττοντο D: ἐφυλάττετο Ael. 28 τις delevit Hercher 30 γενέσθαι Hercher

88. f. 349r

89. 7 εὐθηρίας] Ael. nat. anim. 10 (p. 245, 29—246, 25 Herch.) 28 ἀποσπώμενοι] Ael. l. c. X 17 p. 250, 21—251,6 Herch.)

90. 1 ἀθεσμόβουλος D: θερμόβουλος Ael. μὴν scripsi: μὲν D: δὲ Ael. 2 νεωσὶ D 3 νεκρᾶς D Hercher: νεκροῦ Ael. ἀνορύξας Ael.: ἀνοίξας D 4 ἠδύνατο Ael. ἐπεδείκνυε Ael. 7 Οὐθηρίας culpa rubricatoris D καὶ τῶν ἐλεφάντων ἑαλωκότων D Ael.: ἐλεφάντων ceteris deletis Hercher πραῦναι D: πραῧναί τε Ael. 9. 10 δεδεμμένους D 10 πολλοῖς διαλαβόντες D: πολὺ διαλαβόντες ταῖς Ael.: πολὺ delevit Hercher μήτε αὔ Ael. 11 ἀφίστασθαι Ael.: ὑφίστασθαι D 12 μεμετρημένῳ διαστήματι Ael. 13 ἢ sic D: τῇ Ael., recte delevit Hercher 16 μὲν λήθην D Ael.: λήθην μὲν Hercher secundum Vat. 17 τούτων D: τῶν τοιούτων Ael. 19 βλέπειν τε Ael.: βλέπει τὲ D 21 κατέαξαν D: κατεάξαντες Ael.: κατάξαντες Hercher 22 μόγις Ael. 25 ἀστραφίδες (?) D κρόμυα D 26 φάκελλοι D ἐκείνοις Ael.: ἐκείνης D 27 τούτου τοι Ael.: τούτοιτοι D

91. f. 349v

92. 11 διάφορα] Ael. nat. anim. XI 14 (p. 277, 14—278, 4 Herch.) 28 μοιγευομένην] Ael. l. c. XI 15 p. 278, 8—23 Herch.)

93. 2 δακρύοις Ael. 3 ἐπηρώθησαν ex ἐπηρώθεισαν correxit D1 4 καὶ κομώντων Ael.: κοιμώντων D μεμιγμένων D: μιγνυμένων Ael.: πηγνυμένων Jacobsius ὅλης ἄλλης D Ael.: ἄλλης ὅλης Hercher secundum Vat. 6 τότε Ael.: τόγε D σφᾶς αὐτοὺς Ael.: σφᾶς ἑαυτοὺς D: delevit Hercher 7 θάλατταν Ael. post καὶ addidit οὐκ Gesnerus 8 ναῦς sie D Ael. cf. Lobeckii Phrynichus p. 170 11 ἄνω Ael.: ἀνω D 12 καὶ ὅτι καὶ D: ὅτι καὶ Ael. 13 ψεύσασθαι Ael. 13. 14 παρακατεθεμένων D 16 αὐτὸν Ael.: αὐτὸ D παιδίον D Ael.: παιδίον 〈δ〉 Jacobs 17 καὶ delevit Jacobs 19 καὶ post ἥδετο addidi ex Ael. κνυζωμένου Hercher 20 ἀπεσόβει Schneider 21 εἴ γε μὴν D: εἴ γε μὴ Ael.: εἰ δὲ μὴ Gesner: fortasse εἴ γε μὴν 〈μὴ〉 22 τὴν Ael.: μὲν τὴν D 23 ἡ Νίκαια Ael.: τῇ νικαίᾳ D 25 ᾖ ἐνέκειτο διέσεισε Ael.: ἥν διέκειτο ἐνέσεισε D 26 που Ael.: που καὶ D τροφοὶ Ael.: τροφαὶ D καὶ τῆθαι sic D (cf. Lobeckii Phryn. p. 134): καὶ αἱ τίτθαι Ael. 26. 27 ὡς ἄνθρωπος D: ἄνθρωποι Ael. 28 τὴν D: γὰρ τὴν Ael. πωλέσαντος D

94. f. 350r

95. 11 τῶν τεθηραμένων] Ael. nat. anim. XIII 7 (p. 321,25—322,8 Herch.) 22 ἐλέφαντι] Ael. l. c. XIII 8 (p. 322, 9—31 Herch.)

96. 1 πείρας Ael.: πήρας D: διεὶς Hercher 3 στρωμάτων Ael.: σωμάτων D 5 γνωρίσαι Ael.: γνωρίσας (?) D: Hercher aut καταγνῶναι aut γνωρίσαι expungendum censet Ἰνδικὸν Ael.: ἰνδικῶν D 6 τόπου sic D Ael.: Ττου rest. Gronovius Ῥωμαίων βασιλεύοντος delevit Hercher 7 ἐν D: καὶ ἐν libri Ael., sed καὶ delevit Hercher ταὺτὸν Ael. ἐνθάδε Ael. 8 ἀπέκτεινε μὲν D Ael.: ἀπέκτεινεν Hercher ἐν delevit Hercher 9 κειμένους ἀλλήλων Ael.: κειμένου ἀλλήλω D ἐπέδειξε proponit Hercher 12 καταιωνοῦσι D 14 τῷ D Ael.: delevit Hercher 15 τοὺς δὲ ὀφθαλμοὺς D: τὰς δὲ ὀφθαλμίας Ael. 17 καὶ addidi ex Aeliano 18 ἀποπαύσωνται Ael: ὑποπαύσον D 20 προσπίπτει Ael.: προσπίπτοι D οἴνός ἐστιν αὐτοῖς Ael. 21 τούτῳ D: τῷδε Ael. 22 μὲν ἀγελαίῳ δέ, εἰθισμένω sic D: ἀγελαίῳ μὲν εἰθισμένῳ [τετιθασευμένῳ rest. Reiske] Ael. πῶμά Hercher 23 εἰς] τὰ ἐς Hercher 24 ἐξ ὀρύζης Ael.: ἐξορύζεις D 25 σφίσιν ἀθροίσοντες Ael.: φίσιν ἀθροίσαντες D 26 ὀσμῇ Ael.: καὶ ὀσμῆ D 28 ἐμβάλοντος D ὀπώρας D: ὀπώραν Ael.

97. f. 350v

98. 10 τὸν Ἰνδῶν] Ael. nat. anim. XIII 22 (p. 335, 11—29 Herch.) 23 ἐλέφας] Ael. l. c. XIV 5 (p. 341, 6—342, 9 Herch.)

99. 1 ἁβροτέρους D 3 τροφὴν Ael.: τροφὸν D οἷ D 4 καταπάττει Ael.: καταπλάττει D 5 ἐπινοιῶν D 7 πήχεων Hercher 8 εὖρος D ἐκεῖθι Ael. 9 πραίσιοι D Ael.: Πράσιοι Hercher δὲ ἄν αὐτῶν τάττοιντο scripsi: δὲ ἀντ᾿ αὐτῶν τάττοιτο D: δ᾿ ἄν τάττοιντο τῶνδε Ael.: δ᾿ ἂν τῶνδε τάττοιντο Hercher 11 μνημόνως τε καὶ εὐπειθῶς δρῶν malit Hercher 12 ὅσπερ Ael.: ὥσπερ D 14 ἐπαΐειν Ael.: ἐπαΐει D 15 τούτου τοῦ ζώου ex τοῦτο τὸ ζῶον correxit D1: τοῦ ζῴου τοῦδε Ael. γε delevit Hercher 16 τέτταρες Hercher 17 φρουροὶ Ael.: φοβεροὶ D 18 φύλακες ex φίλακες correxit D1 λαμπροὶ D: λοιποὶ Ael. οὐ κατανυστάζειν scripsi: οὐ κατὰ νὐσταξιν D: οὐ κατανυστάζουσι (κατανυστάξασι. κατανυστάξαι) Ael.: ἔχειν οὐ κατανυστάζουσι Hercher 19 γὰο D: γάρ τοι Ael. ὁ ἐκαταῖος D: Ἑκαταῖος Ael. 20 μηλίσιος D ἰοκλέους D κατακοιμῆσαι D ὀλίγου D Ael.: delevit Hercher 21 ὕπνῳ D Ael.: ὕπνου Reiske 22 ἐκεῖθι Ael. 25 σπεύδει (vel δεῖ) codd. Ael.: σπεύδειν D: φιλεῖ Hercher 25,26 ὥσπερ οὖν Ael.: οὑν ὧσπερ D 27 οἰδε D πεδιάδα AelL: ποδάδα D ἀπερείδουσιν Hercher

100. f. 351r

101. 21 ἡ μέντοι] Ael. nat. anim. XVI 18 (p.396,26—397,11 Herch.)

102. 1 αὐτὴν Ael.: αὐτὸν D post αὐτὴν add. τὰ κέρατα Hercher ἐπικύψαντες Ael.: ἐπικαλύψαντες D αὐτῶν D Ael.: αὐτὰ Hercher secundum Vat. 2 τέως D Ael.: τελέως Reiske 4 ἥκιστα D: ὤκιστα recte Ael. τὴν omisit Hercher cum Vat. 5 καὶ delevit Hercher 6 φόρια D ἐκείνων D Ael.: ἐξ ἐκείνων Hercheer 7 αὐτοὶ D Ael.: αὐτοὺς Hercher πεπληρωμένους Ael.: πεπληρωμένας D 9 καί πού τις Ael.: ἢ πουτίς D 10 ὀρικὸν D 11 αὐτὸν Ael.: αὐτὸς D κοινωνῶν D θαυμάσαιμι Ael.: θαυμασϊ D 13 πολλὰ D: πολλοὶ Ael.: πολλοὺς Jacobs 14 οἶς D: εἰ Ael. κατορωρυγμένα Hercher κατορωρυμένα D: κατωρυγμένα Ael. 15 δὲ sic D Ael.: om. V delevit Hercher ἕλκει Ael.: ἕλκειν D 16 ἐνταῦθα τοίνυν D Ael.: ἐνταῦθά τοι Hercher μακέλαις D 18 μένωσιν D: μείνωσιν Ael. κατέθεσαν —οἱ δὲ (19) addidi ex Aeliano 19 θηρείαν D: θήραν Ael. 20 θήρατρα D: τὰ θήρατρα Ael. 21 μέντοι D: τοίνυν Ael. μεγάλη D: ἐν τῇ μεγάλῃ θαλάσσῃ Ael. καλοῦσι Ael. 22 ἁβροῖς Ael.: σὐροῖς D 23 σκιαδιφόρα D 24 οἱ δέ γε D: οἴ γε Ael. 26 κρίνοιντο Ael.: κινοῖντο D 27 ἀντιπέρας D Hercher: ἀντιπέραν Ael. τεκτῃνάμενοι D 28 Καλίγγαις Ael.: κωλίγαις D

103. f. 351v

104. 5 τί βούλεται] Basil. Magn. hom. IX in Hexaemeron ed. Mignii Patrol. Graec. vol. XXIX p.200c—201 B 28 ὅτι ἡ τῶν Ἰνδῶν] Philostorg. Hist. ecel. III 11 ἡ γῆ ἔχει καὶ τοὺς ταυρελέφαντας λεγομένους, ὦν τὸ γένος τὰ μὲν ἄλλα βοῦς ἐστι μέγιστος, τὴν δὲ βύρσαν καὶ τὸ χρῶμα ἐλέφας, καὶ σχεδὸν εἰπεῖν καὶ τὸ μέγεθος cf. Niceph. 9, 19

105. 2 θάλατταν Ael. τὴν D Ael.: delevit Hercher περιεργομένην Ael.: περιεγομένην D 3 θάλατταν Ael. 5 τῶν ἐλεφάντων D: τῷ ἐλέφαντι recte Bas. 7 τούτῳ Bas.: τούτων D 9 πρὸς τὰ D: πρὸς τὸ Bas. 12 καὶ τὸ Bas.: καὶ τὸν D 13 αὐτῶν D: αὐτῷ Bas. ἐρρωμένοι scripsi: ἐρωμένοι D: ἡνωμένοι Bas. 14 αὐτῶν D: αὐτῷ Bas. 16 ἐξαρκοῦντα D et Bas. codd. non pauci: ἐξαρκούντων recte Basil. codd. Paris. complures 17 ἀγχόλην Bas.: ἀγκάλην D 22 καὶ omis. Bas. 25 συμπεπηγὸς Bas. διηρθρωμένον Bas.

106. f. 352r

107. 3 καρχαρόδους] Arist. hist. anim. B 1 p. 501a16 ἔτι δὲ τὰ μέν ἐστι καρχαρόδοντα αὐτῶν, οἷον λέων etc. πολυσχιδὴς] Arist. part. anim. Δ 10 p. 688a34 τὰ δὲ πολυτόκα ἢ πολυσχιδῆ τὰ μὲν περὶ τὴν γαστέρα πλαγίους καὶ πολλούς, οἷον ὗς καὶ κύων, τὰ δὲ δύο μόνους . . . οἷον λέων βαδίζει] Arist. hist. anim. B l p. 498b7 κατὰ σκέλος δὲ βαδίζουσιν ὅ τε λέων καὶ αἱ κάμηλοι ἀμφότεραι, αἴ τε Βακτριαναὶ καὶ αἱ Ἀράβιαι. τὸ δὲ κατὰ σκέλος ἐστὶν ὅτε οὐ προβαίνει τῷ ἀριστερῷ τὸ δεξιόν, ἀλλ᾿ ἐπακολουθεῖ 5 τὰ γὰρ ἄλλα] Arist. l. c. p. 498b5 αἱ δὲ κινήσεις τῶν ζῴων τῶν μὲν τετραπόδων καὶ πολυπόδων κατὰ διάμετρόν εἰσι, καὶ ἑστᾶσιν οὕτως· ἡ δ᾿ ἀρχὴ ἀπὸ τῶν δεξιῶν πᾶσιν 6 ἔχει δὲ] Arist. l. c. p. 497 b 16 καὶ ὅ γε λέων τὸ τοῦ αὐχένος ἔχει ἕν ὀστοῦν, σφονδύλους δ᾿ οὐκ ἔχει. cf. Ael. nat. anim. IV 34 (p. 94, 28 Herch.) 7 κοπτομένων] Arist. hist. anim. Γ 7 p. 516b9 στερεὰ δὲ πάντων μάλιστα ὁ λέων ἔχει τὰ ὀστᾶ· οὕτω γάρ ἐστι σκληρὰ ὥστε συντριβομένων ὥσπερ ἐκ λίθων ἐκλάμπειν πῦρ. cf. Arist. part. anim. B 9 p. 655a14 οὕτω γὰρ ἔχει ταῦτα (τὰ τοῦ λέοντος ὀστᾶ〉 σκληρὰν τὴν φύσιν ὥστ᾿ ἐξάπτεσθαι τυπτομένων καθάπερ ἐκ λίθων πῦρ. cf. Ael. nat. anim. IV 34 (p. 94, 29 Herch.) 8 ἔχει δὲ] Arist. hist. anim. Γ 7 p. 516b7 ἔνικ δὲ ζῷα οὐδ᾿ ἂν ἔχειν δόξειεν ὅλως μυελὸν ἐν τοῖς ὀστοῖς, οἷον λέων, διὰ τὸ πάμπαν ἔχειν μικρὸν καὶ λεπτὸν καὶ ἐν ὀλίγοις· ἔχει γὰρ ἐν τοῖς μηροῖς καὶ βραχίοσι. cf. 20 p. 521b11. Ael. nat. anim. IV 34 (p. 94, 30 Herch.) 9 ἔστι δὲ] Arist. hist. anim. B 1 p. 500b15 ἔνια δ᾿ ὀπισθουρητικά ἐστιν, οἷον λὺγξ καὶ λέων καὶ κάμηλος καὶ δασύπους. cf. part. anim. Δ 10 p. 689a33 τῶν δ᾿ ἀρρένων ὀλίγα ἐστὶν ὀπισθουρητικά, οἷον λὺγξ λέων κάμηλος δασύπους 10 αἴρων τὸ σκέλος] Arist. hist. anim. Θ 5 p. 594b25 οὐρεῖ γὰρ αἴρων τὸ σκέλος ὥσπερ οἱ κύνες 12 ἔχει] Arist. 1. c. B 1 p. 500a28 ἡ δὲ λέαινα (ἔχει μαστοὺς) δύο ἐν τῇ γαστρί ἀνατμηθεὶς] Arist. l. c. Θ 5 p. 594b26 ἐμποιεῖ δὲ καὶ ὀσμὴν βαρεῖαν ἐν τοῖς ἐσθιομένοις καταπνέων· καὶ γὰρ ἀνοιχθέντος αὐτοῦ τὰ ἔσω ἀτμίδα ἀφίησι βαρεῖαν 13 τὰ δὲ ἐντόσθια] Arist. l. c. B 1 p. 497b17 τὰ δὲ ἐντὸς ἀνοιχθεὶς (ὁ λέων) ὅμοια πάντ᾿ ἔχει κυνί κοιλίαν] Arist. l. c. B 17 p. 507b15 τὰ δ᾿ ἀμφώδοντα μίαν ἔχει κοιλίαν, οἷον ἄνθρωπος, ὖς, κύων, ἄρκτος, λέων, λύκος . . . ἀλλὰ τὰ μὲν ἔχει μείζω τὴν κοιλίαν, ὧσπερ ὗς καὶ ἄρκτος (καὶ ἥ γε τῆς ὑὸς ὀλίγας ἔχει λείας πλάκας), τὰ δὲ πολὺ ἐλάττω καὶ οὐ πολλῷ μείζω τοῦ ἐντέρου, καθάπερ κύων καὶ λέων καὶ ἄνθρωπος. καὶ τῶν ἄλλων δὲ τὰ εἴδη διέστηκε πρὸς τὰς τούτων κοιλίας· τὰ μὲν γὰρ ὑἴ ὁμοίαν ἔχει τὰ δὲ κυνί, καὶ τὰ μείζω καὶ τὰ ἐλάττω τῶν ζῴων ὡσαύτως 14 ἔχει] Arist. l. c. Z 31 p. 579 b11 οὐκ

108. 3 ἔστι D 7 πολῶν D 9. 10 ὀπισθουρητικὸν scripsi ex Arist.: ὄπισθεν ῥητικὸν D 14 μόνην D: fortasse μίαν ὑεῖ D: error subest fortasse excerptoris. scribendum κυνί ex Arist. χαίτας D: fortasse χαίτην

109. f. 352v

110. ἔχει δὲ ἡ λέαινα χαίτην, ἀλλ᾿ ὁ ἄρρην λέων. βάλλει δὲ ὁ λέων τῶν ὀδόντων τοὺς κυνόδοντας καλουμένους τέτταρας μόνους, δύο μὲν ἄνωθεν δύο δὲ κάτωθεν· Βάλλει δ᾿ ἑξάμηνος ὢν τὴν ἡλικίαν 2 ὀγεύει] Arist. hist. anim. Z 31 p.579a32 ὀχεύει δὲ καὶ τίκτει οὐ πᾶσαν ὤραν, καθ᾿ ἔκαστον μέντοι τὸν ἐνιαυτόν. sed cf. Ael. nat. anim. IV 34 (p.94,32 Herch.) μίξεως δὲ αὐτὸν οὐδεμία ἔτους ἀναστέλλει ὤρα 3 ἄργεται βαίνειν] Arist. hist. anim. Z 31 p.579b7 τίκτει δὲ καὶ ὁ λέων πάνυ μικρὰ οὕτως ὤστε δίμηνα ὄντα μόλις βαδίζειν. cf. Ael. nat. anim. IV 34 (p.95,5 Herch.) 4 ὀγεύει] Arist. hist. anim. E 2 p.539b21 οὐ μὴν ὁμοίως γε πάντα πλησιάζουσιν, ἀλλὰ τὰ μὲν ὀπισθουρητικὰ συνιόντα πυγηδόν, οἶον λέοντες καὶ δασύποδες καὶ λύγκες· τῶν δὲ δασυπόδων καὶ πολλάκις ἡ θήλεια προτέρα ἀναβαίνει ἐπὶ τὸν ἅρρενα 5 κύει] Ael. nat. anim. IV 34 (p.94,32 Herch.) κύει δὲ ἄρα μηνῶν δύο τίκτει] Arist. gener. anim. Γ 1 p. 750a32 τὸ μὲν γὰρ πρότερον τίκτει πέντε ἢ ἔξ, εἶτα τῷ ὑστέρῳ ἔτει τέτταρας, πάλιν δὲ τρεῖς σκύμνους, εἶτα τὸν ἐχόμενον ἀριθμὸν ἔως ἑνός, εἶτ᾿ οὐθὲν ὧς ἐξαναλισκομένου τοῦ περιττώματος καὶ ἅμα τῆς ἡλικίας ληγοόσης φθίνοντος τοῦ σπέρματος. cf. 10 p.760b23. Ael. nat. anim. IV 34 (p.95,1 Herch.) 7.8 μικρὰ καὶ τυφλὰ] Arist. hist. anim. Z 31 p.579b7 (ef. supra). Ael. nat. anim. IV 34 (p.95,4) 9 λεγόμενος μῦθος] Arist. hist. anim. Z 31 p, 579b2 ὁ δὲ λεχθεὶς μῦθος περὶ τοῦ ἐκβάλλειν τὰς ὑστέρας τίκτοντα ληρώδης ἐστί. cf. Ael. nat. anim. IV 34 (p.95,6 Herch.) 13 τὸ ἦθος] Arist. hist. anim. 144 p.629b8 καὶ γάρ ὁ λέων ἐν τῇ βρώσει μὲν χαλεπώτατός ἐστι, μὴ πεινῶν δὲ καὶ βεβρωκὼς πρᾳότατος. ἔστι δὲ τὸ ἦθος οὐχ ὑπόπτης οὐδενὸς οὐδ᾿ ὑφορώμενος οὐδέν, πρός τε τὰ σύντροφα καὶ συνήθη σφόδρα φιλοπαίγμων καὶ στερκτικός. ἐν δὲ ταῖς θήραις ὀρώμενος μὲν οὐδέποτε φεύγει οὐδὲ πτήσσει, ἀλλ᾿ ἐὰν καὶ διὰ πλῆθος ἀναγκασθῇ τῶν θηρευόντων ὑπαγαγεῖν βάδην ὑποχωρεῖ καὶ κατὰ σκέλος, κατὰ βραχὺ ἐπιστρεφόμενος . . . τὸ δὲ δρόμημα συνεγῶς ὥσπερ κυνός ἐστι κατατεταμένον· διώκων μέντοι ἐπιρρίπτει ἑαυτόν, ὅταν ᾖ λησίον· ἀληθῆ δὲ καὶ τὰ λεγόμενα τό τε φοβεῖσθαι μάλιστα τὸ πῦρ, ὥσπερ καὶ Ὅμηρος ἐποίησεν καιόμεναί τε δεταί, τάς τε τρεῖ ἐσσύμενός περ”, καὶ τὸ τὸν βαλόντα τηρήσαντα ἵεσθαι ἐπὶ τοῦτον· ἐὰν δέ τις βάλλῃ μὲν μή, ἐνοχλῇ δὲ αὐτόν, ἐὰν ἐπαἴξας συλλάβῃ, ἀδικεῖ μὲν οὐδὲν οὐδὲ βλάπτει τοῖς ὄνυξι, σείσας δὲ καὶ φοβήσας ἀφἶησι πάλιν. πρὸς δὲ τὰς πόλεις ἔρχονται μάλιστα καὶ τοὺς ἀνθρώπους ἀδικοῦσιν, ὅταν γένωνται πρεσβῦται, διά τε τὸ γῆρας ἀδύνατοι θηρεύειν ὄντες καὶ διὰ τὸ πεπονηκέναι τοὺς ὀδόντας. cf. Ael. nat. anim. IV 34 (p. 95,7—16 Herch.)

111. 2 ὁ ἄρρην addidi 4 διμηνιαῖος scripsi (cf. v. 8): δεκαμηνιαῖος D συγκαθησάσης D 13 βρυχόμενος D 15 ἐπιρρίπτει ἑαυτόν scripsi: ἐπιρρίπτειν αὐτὸν D

112. 4 ἔστι] Arist. hist. anim. I 44 p. 629b33 γένη δ’ ἐστὶ λεόντων δύο· τούτων δ᾿ ἐστὶ τὸ μὲν στρογγυλώτερον καὶ οὐλοτριχώτερον δειλότερον, τὸ δὲ μακρότερον καὶ εὐθύτριγον ἀνδρειότερον. cf. Ael. nat. anim. IV 34 (p.95,16 Herch.) 5.6 τῶν δὲ δηχθέντων] Arist. hist. anim. 144 p.630a5 ὄσα δ᾿ ἄν δάκῃ ἢ τοῖς ὄνυξιν ἑλκώσῃ, ἐκ τῶν ἑλκῶν ἰχῶρες ῥέουσιν ὠχροὶ σφόδρα καὶ ἐκ τῶν ἐπιδέσμων καὶ σπόγγων ὑπ᾿ οὐδενὸς δυνάμενοι ἐκκλύζεσθαι 7 ἀνόσων] ignoti auctoris χρᾶται] Arist. hist. anim. Θ 5 p. 594b17 ὁ δὲ λέων σαρκοφάγον μέν ἐστιν, ὥσπερ καὶ τἀλλα ὅσα ἄγρια καὶ καρχαρόδοντα, τῇ δὲ βρώσει χρῆται λάβρως, καὶ καταπίνει πολλὰ ὄλα οὐ διαιρῶν, εἰθ᾿ ἡμέρας δύο ἢ τρεῖς ἀσιτεῖ· δύναται γὰρ διὰ τὸ ὑπερπληροῦσθαι. ὀλιγόπτον δ᾿ ἐστίν, τὸ δὲ περίττωμα προΐεται σπανίως· διὰ τρίτης γὰρ ἢ ὅπως ἂν τύχῃ προχωρεῖ, καὶ τοῦτο ξηρὸν καὶ ἐξικμασμένον, ὅμοιον κυνί. προῖεται δὲ καὶ τὴν φῦσαν σφόδρα δριμεῖαν καὶ τὸ οὖρον ἔχον ὀσμήν 11.12 γίνονται] Arist. hist. anim. Z 31 p.579b5 σπάνιον γὰρ τὸ γένος τὸ τῶν λεόντων ἐστὶ καὶ οὐκ ἐν πολλῷ γίνεται τόπῳ, ἀλλὰ τῆς Εὀρώπης ἀπάσης ἐν τῷ μεταξὺ τοῦ Ἀγελῴου καὶ τοῦ Νέσσου ποταμοῦ cf. Herod. V 126 13 βιοῖ] Arist. l. c. 144 p.629b30 ἔτη δὲ ζῶσι πολλά 14 ὁ λέων] Ael. nat anim. V 39 (p.126,23—24 Herch.) 14. 15 καὶ καθεύδων] Ael. l. c. V 39 (p.126,26 Herch.) ἐψύλαξαν δὲ ἄλλοι καὶ καθεόδων ὅτι κινεῖ τὴν οὐράν 15 ἔστι] Ael. l. c. V 39 (p.127,6 Herch.) ἔστι δὲ πρὸς τῇ ῥώμῃ καὶ συνετὸς ὁ λέων 16 τὰ οὖν ἡμίβρωτα] Ael. l. e. V 39 (p.127,13—28 Herch.) 21 γηράσας] Ael. l. c. LX 1 (p. 217, 18—218,6 Herch.) 5 εὔθριξ] immo εὐθόθριξ 6 πλυνόμενοι scripsi: πλατυνόμενοι D 7 χρᾶται sic D 8 λαύρως D λαυρότητα D 10 ἐσφαιρωμένον scripsi: ἐσφυρωμένον D 12 νέ- σου D 14 ἐκπεπταμένοις Ael.: ἐκπεπταμένος D 16 ῥωμαλαῖος D 179 κενοῖ Ael.: κυμοῖ D 21 θῆρας D cf. p. 778

113. f. 353r

114. 1 καμήλου] Ael. nat. anim. XVII 36 (p. 428,13 Herch.) 2. 3 ἔστι δὲ καὶ δίκαιος] Ael. l. c. V 39 (p. 127, 28—128, 5 Herch.) 5 φοβεῖται] Ael. l. c. III 31 (p. 73, 24 Herch.). VI 22 p. 148, 32 Herch.). VIII 28 (p. 217, 8 Herch.) 7 λέοντες] Ael. l. c. XVII 26 (p. 424, 7—17 Herch.) 11 ἐπεγείρει] Ael. l. c. VI 1 (p. 138, 5—8 Herch.) 13 βαδίζων] Ael. l. c. IX 30 (p. 228, 28—229, 3 Herch.) 15 ἐν δὲ τῇ Ἐλυμαίᾳ] Ael. l. c. XII 23 p. 304, 10—12 Herch.) 17 ἡ δὲ Πελοπάννησος] Ael. l. c. III 27 (p. 71, 30 Herch.) 18 ἐν μέντοι] Ael. l. c. VII 8 (p. 175, 27 Herch) 19 λεοντοφόνου] Ael. l. c. IV 18 (p. 87, 3 Herch.) 20 Μαυρουσίῳ] Ael. l. c. III 1 (p. 59, 4—60, 8 Herch.)

115. 1 ante καμήλου culpa rubricatoris ἡ in D 3 τοῦ παρατρέχοντος scripsi: τῷ παρατρέχοντι D 4 βαλόντα scripsi: βάλλοντα D 11 ἀλκαίᾳ scripsi ex Ael.: ἀλαία D ἐλλινύειν D 20 Μαυρουσίῳ Ael.: Ταυρουσίῳ D κινωνεῖ D 22 ἰσχυρῶς D: ἰσχυρὸς Ael. 23 ἁνὴρ scripsi: ἀνὴρ D Ael.: ὁ ἀνὴρ ex Jacobsii coni. Hercher τὸν addidi ex Ael. 26 αὐτόν. καὶ λαλεῖ sic D: ἑαυτοῦ κρατεῖν καὶ recte Ael. ὁ λέων D: λέων Ael. 28 λέγουσι Ael.

116. f. 358v

117. 13 λέγει] Ael. nat. anim. III 21 (p.67,29—68,29 Herch.)

118. 1 οἴκτῳ καὶ ἐλέῳ τύχης ex Aeliano supplevi: blattis corrosa in D ὀρείας D: ὀρείους Ael. 3 δεῖπνον ἔνδοξον. κυνιδίου Ael.: δεῖ . . . . . . . . . . . . . . ιδίου cetera blattis corrosa D προσεοικὼς expunxit Hercher ἀγαπῷς παρατραφῆναι Ael.: ἀγ . . . . . . . . . . . . . . cetera blattis corrosa 4 ὁ δὲ—ήττηθεὶς (6) Ael.: ὁ δὲ . . . . . . . . . . . . . . . . . .ψυχὴν . . . . . . πλησθεὶς αἰδοῦς ἡσυχῆ καὶ κάτω . . . πων ἀπαλλάττεται . . . . θεὶς (6) cetera blattis corrosa D 6 τῷ δικαίῳ D: τῶν δικαίων Ael. εἰ δὲ ἵπποι καὶ κύνες Ael. κύνες, υν hausta blattis D 7 συνιᾶσι Ael.: συνίασι D μαυρουσίου . . . κ cetera blattis corrosa D 11 στέγης μιᾶς D: στέγης Ael. 13 Εὔδημος ἐν Παγγαίῳ Ael.: εὔδιμος ἐπαγγίᾳ D 14 ante σκύμνους inseruit τοὺς Hercher 15 ἀφίκετο D Ael.: ἀφίκοντο Hercher 16 πεφονευμένους ἐν τῇ κοίτῃ D: ἐν τοῖς φόνοις Ael.: ἐν ταῖς φοναῖς Hercher 17 ἵεντο Ael.: ἴεντο D ἐπί τι D: εἴς τι Ael. 18 ἐκκλῖναι Ael.: ἐκκλίνας D 19 τὴν D: τὸν Ael. 20 ἡ μὲν D: ἐντάῦθα ἡ μὲν Ael. λείπει D Ael.: ἀπολείπει proponit Hercher 22 ὡς ἄνθρωπος, εἶτα D Aeli: delevit Hercher ἠλᾶτο Gesnerus: ἤλλατο D: ῆλατο libri Ael. 26 καὶ addidi ex Ael. ἀφιέντα D Ael.: ἀφέντα Hercher 28 καὶ εἴπετο ἐκεῖνος spuria esse existimat Hercher

119. f. 354r

120. 7 λύκω] Ael. nat. anim. IV 3 (p. 82, 6—8 Herch.) 9 haec particula unde divulsa huc inlata sit nescio 11 καρχαρόδους] Arist. hist. anim. B 1 p. 501a16 τὰ μέν ἐστι καρχαρόδοντα αὐτῶν, οἶον λέων καὶ πάρδαλις καὶ κύων πολυσχιδής] Arist. part. anim. 12 p. 674a1 τὰ δὲ πολυσχιδῆ . . . οἶον ὗς καὶ ἄνθρωπος καὶ κύων 11. 12 βαδίζει] Arist. hist. anim. A 5 p. 490b3 πάντα δὲ κινεῖται ὁμοίως, τὰ τετράποδα καὶ πολύποδα· κατὰ διάμετρον γὰρ κινεῖται 12 κρανίον] Arist. l. c. 7 p. 516a16 τὰ μὲν γὰρ ἔχει μονόστεον τὸ κρανίον, ὥσπερ κύων ἅρραφον] cf. Ael. nat. anim. IV 40 (p. 98,12 Herch.) γλῶτταν] unde ductum hoc? 13 κοιλίαν] Arist. hist. anim. B 17 p. 507 b19 τὰ μὲν ἔχει μείζω τὴν κοιλίαν, ὥσπερ ὔς καὶ ἄρκτος (καὶ ἢ γε τῆς ὑὸς ὀλίγας ἔχει λείας πλάκας), τὰ δὲ πολὺ ἐλάττω καὶ οὐ πολλῷ μείζω τοῦ ἐντέρου, καθάπερ κύων καὶ λέων καὶ ἄνθρωπος. cf. part. anim. Γ 14 p. 675 a 29 ἡ δὲ τῆς κυνὸς μικρὰ τὸ μέγεθος καὶ οὐ πολὺ τοῦ ἐντέρου ὑπερβέλλουσα καὶ λεία τὰ ἐντός 14 πνεύμονα—διαφέροντα (17)] quis auctor? 17 ἄρχεται] Arist. hist. anim. E 14 p. 545b3 κύων δ᾿ ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ μὲν ὀχεύεται ἐνιαυσία καὶ ὀχεύει ἐνιαύσιος, ἐνίοτε δὲ συμβαίνει ταῦτα καὶ ὀκταμήνοις· μᾶλλον δὲ τοῦτο γίνεται ἐπὶ τῶν ἀρρένων ἢ τῶν θηλειῶν 18 ἐπιβαίνει] Arist. l. c. Z 18 p. 572a5 τὰ δὲ πολλάκις ποιούμενα τὰς ὀχείας καὶ μὴ κατὰ μίαν ὥραν, οἶον τὰ συνανθρωπευόμενα, ὕες τε καὶ κύνες . . . 20 p. 574 a 30 δοκεῖ δὲ σκυζᾶν τὸν ἴσον χρένον κύων. τὰ δὲ καταμήνια ταῖς κυσὶν ἑπτὰ ἡμέραις γίνεται· συμβαίνει δ᾿ ἅμα καὶ ἕπαρσις αἰδοίου. ἐν δὲ τῷ χρόνῳ τούτῳ οὐ προσίενται ὀχείαν, ἀλλ᾿ ἐν ταῖς μετὰ ταύτας ἑπτὰ ἡμέραις· τὰς γὰρ πάσας δοκεῖ σκυζᾶν ἡμέρας τέτταρας καὶ δέκα

121. 1 ante εἶδε inseruit ὡς Hercher ἐπέσαινε D: ὑπεσήμαινε Ael.: ὑπέσαινε Reiske 1. 2 ἐνέβλεπεν εἰς Ael.: ἀνέβλεπον εἰς D: ἀνέβλεπε πρὸς Hercher 2 ἠδικῆσθαί τι τούτους Ael.: ἠδικεῖσθαι τί τοῦτον D 3 ἐξέκοπτε D: ἐξέκοψε Ael. 4 διεσπάσαντο D libr. Ael.: διέσπασαν τότε Aug. Schneider: διεσπάσαντό γε Hercher 4. 5 τόν τε D Ael.: τὸν δὲ Hercher 7 λέοντέ Ael.: λέοντί D 8 οὔτε τὴν D Ael.: οὐ Hercher θήρας Ael.: θῆρας D: θήραν Hercher οὔτε πιόμενοι addidit Aelianus 14 μικράν, ἐντεροειδῆ scripsi: μακρὰν ἑτεροειδῆ D 14. 15 ὀκτάλοβον· ἴσοι scripsi: οὐ κατάλοβον, ἴσκ D 16 καρδίαν στρογγύλην scripsi: καρδία στρογγύλη D

122. ὧς ἐπὶ τὸ πολύ . . . 574b14 γίνεται δὲ σημεῖον καὶ ὅταν ἡλικίαν ἔχωσι τοῦ ὀγεύεσθαι· ὥσπερ γὰρ τοῖς ἀνθρώποις, ἐπὶ ταῖς θηλαῖς τῶν μαστῶν ἐπιγίνεται ἀνοίδησίς τις καὶ χόνδρον ἴσχουσιν· οὐ μὴν ἀλλ᾿ ἔργον μὴ συνήθει ὄντι ταῦτα καταμαθεῖν· οὐ γὰρ ἔχει μέγεθος οὐθὲν τὸ σημεῖον. τῇ μὲν οὖν θηλείᾳ τοῦτο συμβαίνει, τῷ δ᾿ ἄρρενι οὐθὲν τούτων. cf. Arist. hist. anim. Z 18 p. 572b23 ἔπαρσις μὲν οὖν τοῖς θήλεσιν ἐγγίνεται τῶν αἰδοίων, ὅταν πρὸς τὴν ὀχείαν ὀργῶσι, καὶ ὑγρασία περὶ τὸν τόπον 3 πουλδρομήσαντες] Ael. nat. anim. IV 40 (p.98,12 Herch.) δραμὼν δὲ ἐπὶ πλέον λάγνης γίνεται, φασί. cf. Arist. hist. anim. Z 20 p. 574b28 ἴδιον δ᾿ ἐπὶ τῶν Λακωνικῶν συμβαίνει πάθος· πονήσαντες γὰρ μᾶλλον δύνανται ὀχεύειν ἤ ἀργοῦντες 4 κύει] Arist. l. c. E 14 p. 545b6 κύει δ᾿ ἐξήκοντα καὶ μίαν ἢ καὶ δύο ἢ τρεῖς ἡμέρας τὸ μακρότατον· ἔλαττον δ᾿ οὐ φέρει τῶν ἑξήκονθ᾿ ἡμερῶν, ἀλλ᾿ ἄν τι καὶ γένηται, οὐκ ἐκτρέφεται εἰς τέλος 5 τίκτει] Arist. 1. c. Z 20 p. 574b24 τίκτει δὲ κύων σκυλάκια τὰ πλεῖστα δώδεκα, ὠς δ᾿ ἐπὶ τὸ πολὺ πέντε ἢ ἔξ· ἤδη δὲ καὶ ἓν ἔτεκέ τις· αἱ δὲ Λακωνικαὶ ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ ὀκτώ καὶ τὰ μὲν πρῶτα] cf. Ael. nat. anim. IX 5 (p.219,11—14 Herch.) 6 κατέδεται] similia Aristoteles de equo dicit in Hist. anim. Z 22 p. 577a7 et de cervo 1 5 p. 611a18 7 ὀχεόει] Arist. hist. anim. Z 20 p.571b27 ὀγεύονται δ᾿ αἱ θήλειαι καὶ ὀχεύουσιν οἱ ἄρρενες ἔως ἂν ζῶσιν 8 ἄρχεται] Arist. 1. c. p. 574b 19 τὸ δὲ σκέλος αἴροντες οὐροῦσιν οἱ ἄρρενες ὡς μὲν ἐπὶ τὸ πολὺ ὅταν ἑξάμηνοι ὦσιν· ποιοῦσι δέ τινες τοῦτο καὶ ὕστερον, ἤδη ὀκτάμηνοι ὄντες, καὶ πρότερον ἢ ἑξάμηνοι· ὧς γὰρ ἀπλῶς εἰπεῖν, ὅταν ἰσχόειν ἄρξωνται, αὐτὸ ποιοῦσιν. αἱ δὲ θήλειαι πᾶσαι καθεζόμεναι οὐροῦσιν 9 ἀποβάλλει] Arist. 1. c. p. 575a5 ὀδόντας δὲ κύων οὐ βάλλει πλὴν τοὺς καλουμένους κυνόδοντας· τούτους δ᾿ ὅταν ὦσι τετράμηνοι, ὁμοίως αἴ τε θήλειαι καὶ οἱ ἄρρενες . . . τὰς δ᾿ ἡλικίας ἐκ τῶν ὀδόντων σκοποῦσιν· οἱ ὲν γὰρ νέοι λευκοὺς καὶ ὀξεῖς ἔχουσιν, οἱ δὲ πρεσβύτεροι μέλανας καὶ ἀμβλεῖς. cf. Arist. l. c. B 2 p.501b5. Ael. nat. anim. IV 40 (p.98,13 Herch.) 13 εἰσὶ] Arist. l. c. I 1 p. 608a27 αί Λάκαιναι κύνες αἱ θήλειαι εὐφυέστεραι τῶν ἀρρένων εἰσίν 15 λέ- γεται] Ael. nat. anim. IV 40 (p. 98,14 Herch.) εὔρινος δέ ἐστιν οὕτως ὡς μήποτ᾿ ἂν ὀπτοῦ κυνείου κρέως μηδ᾿ ἂν καρυκείᾳ τῇ ποικιλτάτῃ καὶ δολερωτάτῃ καταγοητευθέντος γεύσασθαι

123. 1 post οὐ intercidit velut προσίεται vel πάσχει 2 διοιδεῖ scripsi: διϋδεῖ D 6 δὲ addidi: κατέδει δὲ coni. Diels 13 εὐφυέστεραι scripsi: ἀφυέστεραι D 14 μολοτι- κῶν D 16 ἑφθοῦ D

124. f. 354v

125. 1 λέγεται] unde haec? 2 κάμνουσι] Arist. hist. anim. Θ 22 p. 604a4 οἱ δὲ κύνες κάμνουσι νοσήμασι τρισίν· ὀνομάζεται δὲ ταῦτα λύττα, κυνάγχῃ, ποδάγρα. τούτων ἡ λύττα ἐμποιεῖ ανίαν, καὶ ὅταν δάκῃ λυττῶσιν ἅπαντα τὰ δηχθέντα πλὴν ἀνθρώπου. Ael. nat. amim. IV 40 (p. 98, 17 Herch.) τρεῖς δὲ ἄρα νόσοι κυνὶ ἀποκεκλήρωνται καὶ οὐ πλείους, κυνάγχη λύττα ποδάγρα. cf. Timoth. p. 16, 29 Haupt. 5 λέγει] Arist. hist. anim. Θ 22 p. 604a7 καὶ ἀναιρεῖ δὲ τὸ νόσημα τοῦτο τάς τε κύνας καὶ ἄν τι δηχθῇ ὑπὸ λυττώσης πλὴν ἀνθρώπου 6. 7 ἀποθνήσκουσι] Arist. l. c. p. 604a8 ἀναιρεῖ δὲ καὶ ἡ κυνάγχη τὰς κύνας· ὀλίγαι δὲ καὶ ἐκ τῆς ποδάγρας περιφεύγουσιν. cf. Ael. nat. anim. IV 40 (p. 98, 20 Herch.) 10 λέγεται] Arist. hist. anim. l 6 p. 612a31 αἱ δὲ κύνες ὅταν ἑλμινθιῶσιν, ἐσθίουσι τοῦ σίτου τὸ λήον. cf. Ael. nat. anim. V 46 (p. 130, 26 Herch.). VIIl 9 (p. 205, 32 Herch.) Timoth. 16,26 11 ζῇ] Arist. hist. anim. Z 20 p. 574b29 ζῇ δ᾿ ἡ μὲν Λακωνικὴ κύων ὁ μὲν ἄρρην περὶ ἔτη δέκα, ἡ δὲ θήλεια περὶ ἔτη δώδεκα τῶν δ᾿ ἄλλων κυνῶν αἱ μὲν πλεῖσται περὶ ἔτη τεσσαρακαίδεκα ἢ πεντεκαίδεκα, ἔνιαι δὲ καὶ εἴκοσιν 12 αἱ δὲ ἄλλαι] Ael. nat. anim. IV 40 (p. 98, 22 Herch.) κυνὶ δὲ βίος ὁ μήκιστος τεσσαρεσκαίδεκα ἔτη. Ἄργος δὲ ὁ Ὀδυσσέως καὶ ἡ περὶ αὐτὸν ἱστορία ἔοικε παιδιὰ Ὁμήρου εἶναι 14 ἀφίησι] unde haec? 16 ὁ κύων] cf. Ael. nat. anim. IX 5 (p. 219, 11—16 Herch.) 18 τὰ δὲ σκυλάκια] cf. Ael l. c. X 45 (p. 263, 26—31 Herch.) 21 ἔστι] cf. Ael. l. c. XII 16 (p. 300, 17 — 23 Herch.)

126. 1 ὡς sic D κύνας scripsi: κύνεια D 3 κυνάχῃ D 8 συναχικοὶ D: κυναγχικοί coni. Diels cf. v. 3 10 ἐγχρονήσασα D ἑλμινθιάσασα D 10. 11 σῖτον φαγοῦσα iteravit D 11 ἄλμινθας D 18 τυφλὰ ex Ael. addidi 22 δεκτικοὺς τοῦ σπέρματος Ael.

127. f. 355r

128. 1 ἅπας δὲ κύων] Ael. nat. anim. VIII 2 (p.201,26—202,3 ierch) κύων ἀγρευτικὸς ἅπας αὐτὸς μὲν λαβῶν θηρίον ἥδεται καὶ κέχρηται τῇ ἄγρᾳ ὧς ἄθλῳ, ἐὰν αὐτῷ συγχωρήσῃ ὁ δεσπότης· εἰ δὲ μὴ φυλάττει ζῶντα ἔστ᾿ ἂν ὁ θηρατὴς ἀφίκηται καὶ κρίνῃ γε ὑπὲρ τοῦ λημθέντος ὅ τι καὶ θέλει. νεκρῷ δὲ ἐντυγὼν ἢ λαγῷ τινι ἢ σϋὶ οὐκ ἂν ἅψαιτο, τοῖς ἀλλοτρίοις ἑαυτὸν πόνοις οὐκ ἐπιγράφων οὐδὲ ἀξιῶν σφετερίσασθαι τὰ προσήκοντά οἱ ἥκιστα. ἔοικε δὲ ἐκ τούτων ἔχειν τι καὶ φιλοτιμίας ἐν ἑαυτῷ φυσικῆς· μὴ γὰρ δεῖσθαι κρεῶν, ἀλλὰ νίκης ἐρᾶν 5 ὀχληθεὶς] cf. Ael. l. c. VIII 9 p. 205,24 —32 Herch.) 8 καὶ ἄλλην] cf. Ael. l. c. V 46 (p. 130,29—131,3 Herch.) 9 ἔχουσι] cf. Ael. l. c. (p. 130,26—29 Herch.) 11 ὁ δὲ τῆς μελίας] cf. Ael. l. c. VIII 9 (p.206,5 Herch.) 13 ἀναιδέστατον] cf. Ael. l. c. VII 19 (p. 183, 28 Herch.) 14 λιμοῦ] cf. Ael. l. c. VI 16 (p. 143, 13—15 Herch.) 13 καὶ σεισμὸν] cf. Ael. l. c. (p. 146, 15 —17 Herch.) 18 ἠ δὲ Κρῆσσα—τοιοῦτόν ἐστιν (21)] cf. Ael. l. c. III 2 (p. 60,25 —31 Herch.) 22 οἱ δὲ Αἰγύπτιοι] cf. Ael. l. c. VI 53 (p. 163,30—164,5 Herch.) vide infra § 200

129. 3 ἄψαιτο Ael.: ἅψεται D 6 τὲ D: δὲ Ael. 7 3περ 9 10 λίϊον Ael.: λίνον D 11 ἐσθίουσαι ἐκκρίνουσιν recte Ael. ἔλμινθας D υἷς D 12 ἰαίνει D: πιαίνει Ael. 13 φίσταται D 14 μῦς D: scribendum μυῖα secundum Ael. δὲ om. Ael. 15 ὥσπερ δὴ om. Ael. αἶγες καὶ ὕες D: ὗς καὶ αἶγες Ael. 16 ἕτερα ζῶα D: ζῷα ἄλλα Ael. σεισμὸν scripsi: σεισμὸς D λοιμὸν scripsi: λιμὸς D προγινώσκει addidi secundum Ael. ὑγίειαν ἀέρων Ael. 18 ἀλτικὴ D 20 ἐπεὶ θυμωδέστατοι καὶ Ael. 22 δειλότατοι D: φυγεῖν δεινότατοι Ael. θηρία om. Ael. 23 πόμα D Ael.: πῶμα Hercher

130. f. 355v

131. 1 φασὶ] cf. Ael. nat. anim. VII 19 (p. 183,22—24 Herch.) 2 Λακωνικαὶ—δεόμεναι (11)] haec e Timotheo sumpta esse videntur. ef. Timoth. p. 16, 16 Haupt. ὅτι ἀπὸ διαφόρων ἐθνῶν διάφοροί εἰσι κύνες κατὰ τὴν ἀρετήν 11 πᾶς δὲ κύων] cf. Ael. nat. anim. IX 15 (p. 223 7—12 Herch.) 13 ἀκέστρα] Ael. l. c. (p. 223, 9 —12 Herch.) 16 Νικίας] Ael. l. c. 18 (p. 7,19—30 Herch.) 25 οἱ μὲν ἄλλοι] Ael. l. c. VI 53 (p. 163, 29—164,5) Herch.) cf. § 191 p. 80,22

132. 4 post νοήματι lacunam statuendam esse iudicavi 8 ὑλακτοῦσαι scripsi: ὑλακτοῦντες D 11 εἰ μὲν sic D 12 ὕδωρ—ἀπέθανεν (13) delevit Hercher 13. 14 ἀκέστρια δὲ ἀκουμένη Ael.: ἀκέτρια δὲ ἀκουομένη D 15 ἵνα Ael. ἀποτείνει D 16 Νικίας Ael.: Λικίας culpa rubricatoris D τις Hercher: τίς D: δέ τις Ael. συγχυνηγετούντων Hercher παραφερόμενος Hercher 18 κνυζόμενοι D ὡρυώμενοι D 19 παριόντας Ael.: παρόντας D 20 ἕλκοντες D Ael.: εἷλκον Apost. Hercher 23 ἐν τῇ iteravit D καταφλεχθέντα Ael. 24 γενόμενον Ael.: γινόμενον D 25 ἱ prima littera omissa culpa rubricatoris D ἐλεῖν D 26 τὰ Ael. cf. § 191: τοὺς D 28 διὰ ταῦτα Ael. οὐ Ael.: καὶ D

133. f.356r

134. 3 κυνῶν] Ael. nat. anim. VΙΙ 10 (p. 176,28—178,12 Herch.)

135. 1 γλώττῃ Ael. καὶ νὴ Ael.: καινὴ D 2 πῶμα Hercher 3 κυνῶν (prima littera omissa a rubricatore) D Hercher: κυνὸς Ael. αὐτοὺς D Hercher: αὐτὸν Ael. 4 ἐμφλίων D ut ἐμφυλίων coniecerat Reiske: ἐμφύλων Ael. Hercher 5 ῥωμαίου Ael.: ῥωμαίων D 7 αὐτοῦ D Ael.: αὐτῷ Hercher 10 τόδ’ Hereher ἔρρεξε aut ἔρρεξεν Ael. codd. ἀλλ’ Ael. 12 νεκρῷ D Ael.: delevit Hereher 13 καὶ μέντοι καὶ φρουροῦντι Ael. καὶ τῷ νεκρῷ D Hercher: καὶ μέντοι καὶ νεκρὸν Ael. 13. 14 λυμψνηταί D Ael. 14 Hercher proponit ἔτυχε δὲ ἄρα τρίτην ταύτην ἔχων ὁ κύων ἀπόσιτος ἡμέραν 16 ταφῆναι D: ταφῆς Ael. 17 παρόντι Ael.: παρότι D: ὀρέγεται Hercher 18 ἐφολκὰ Ael.: ἐφολικὰ D κατὰ μικρὰ Ael. 19 ὁ Πύρρος Ael. μικρὸν D Ael.: μακρὸν Hercher 21 συνεῖχε D: σιγῇ εἶχε Ael.: σιγῇ κατεῖχε Hercher 22 ὁ δὲ D: ὅδε Ael.: ὃ δὲ Hercher 23 ἀλλὰ Hercher 24 ἂμα D Ael.: θαμὰ Jacobs 27 ὑλακὴν Ael.: ὁλακτὴν D 28 ἄλλοις delevit Hercher 29 τὸν θεσμὸν D: τοῦ αὐτοῦ θεσμὸν Ael.

136. f.356v

137. 8 ἴδιον] Ael. nat. anim. VΙΙ 29 (p.189,8—30 Herch.) 25 Ὑρκανοῖς] Ael.l.e. VII 38 (p.192,17—26 Herch.)

138. 2 κακῶς Ael.: καινῶς D εἴπερ οὖν D: ἡπεροῦν εἰ Ael.: ἧπερ οὖν εἰ Hercher 4 ἀλλὰ D Hercher: ἀλλ’ Ael. itemque infra 15 et 28 5 ὑπὸ D: ὑπὲρ Ael. 7 ἐλήλεκται D ὁ κύων ὤν D: καὶ κύων ὢν Ael.: καὶ κύων Reiske: κὐων Hercher 8 ἰδίαν δὲ ἄρα κυνῶν ἐς τοὺς τρέφοντας εὖνοιαν Hercher 9 ὁ delevit Hercher (?) κυλοφώνος D 9 et 16 Τέων Ael.: τέω D 11 εἶχεν Ael.: εἶχον D ἐπήγετο D Hercher: ἐπηγάγετο Ael. 12. 13 ἐξετράπετο Hercher 14 φασκόλιον (similiter v.21) D ἀνέπαυσεν Ael.: ἀνέπαισεν D 15 ἔμεινεν D: ἔμενεν Ael. 16 τὲ (ante εἰς) D: δὲ Ael. 17 ὥτου D ὠνήσαιντο D: ὠνήσονται Ael.: ὠνήσωνται Hercher γε Ael.: τε D 19 ὑπὸ D Ael.: ὑπὸ τοῦ Hercher secundum Apost. 20 ἑαυτὸν Ael.: ἑκυτοῦ D 21 κατὰ (ante τοῦ) D: deest Ael. 22 ὁ (ante Ἄργος) D: deest Ael. 24 ὄσα D Hereher: ὅσα καὶ Ael. 25 Πυρκανοῖς culpa rubrieatmris D 26 συστρατιώτην Ael.: συστρατιώτης D τις addidi ex Ael. 27 ἐν τῇ Ael.: ἐν D 28 ἑκάτερος Ael.: ἑκάτερον D ὑπὸ D: ὁπὲρ Ael. cf. v. 5

139. f.357r

140. 4 ἴδιο] Ael. nat. anim. VΙΙ 40 (p. 194, 3—18 Herch.) 15 ἐν δὲ τοῖς Ἰνδικοῖς] cf. Ael. 1. e. IV 19 ⟨p.87,7 —14 Herch.) 20 λόγου] Βas. Magn. hom. in Hexaem. IX ed. Mignii Patrol. Graec. vol. XXXIX, p.197,B—D. ef. Ael. nat. anim. VI 59 (p.166,10—28 Herch.)

141. 1 Κυναίγειρον D Ael.: Κυνέγειρον Hercher 2 νίκωνος D Ael.: Mἰκωνος Meursius Πολυγνώτου Ael.: πολυγνώστου D 3 φασίν Hercher 4 ἵδια Ael.: Διὰ culpa rubricatoris D 5 Πώλῳ Ael.: πολλῶν D μὲν D Hercher: μὲν οὔν Ael. τῷ τῆς τραγῳδίας ὑποκριτῇ recte Ael. 8 ψαλτικὴν Ael.: ψαντικὴν, ψ ex μ correcto, D 9 ἐνέθηκαν D 11 post πείθονται add. κνυζωμένου τε ἴτσασιν ὅτι μὴ θυμοῦται Ael. 12 ἔρμιππος D 13 ἀριστοκλέα D: Ἀριστοκλέωνα Ael.: Ἀριστοκρέωνα Schneider 15 ἐν δὲ τοῖς ἰνδικοῖς D: κύνες Ἰνδικοὶ Ael.: fortasse ἐν δὲ τῇ Ἰνδικῇ 17 κύων D: ὁ κύων Βas. ,25 συλλογιστικὴν Βas.: συλλογικὴν D 27. 28 τῇδε ὁρμεῖσθαι D: τῇδε ὡρμῆσθαι Μigne: τήνδε ὡρμῆσθαι Reg. sextus cod. Bas.: τήνδε ὁρμᾶσθαι Reg. tertius cod. Bas. 28 καὶ οὕτως Bas. 29 γραμμάτων D Reg. primus cod. Bas.: διαγραμμάτων ceteri codd. Bas. Migue 30 τὰς Bas.: τὰ D

142. 7 καρχαρόδους] Arst. hist. anim. Θ 5 p. 594 a25 τῶν δὲ τετραπόδων καὶ ζῳοτόκων τὰ μὲν ἂγρια καὶ καρχαρόδοντα πέντα σαρκοφάγα· πλὴν τοὺς λύκους φασίν, ὅπαν πεινῶσιν, ἐκθειν τινὰ γῆν τῶν πολυσχιδῶν] Arist. gener. anim. Β 6 p. 742 a8 δσα πολυσχδῆ τῶν τετραπόδων, οἶον κύων λέων λύκος ἀλώπηξ θώς. cf. Δ4 p, 771 a21 κὐων δὲ καὶ λύκος καὶ τὰ πολυσχδῆ πάντα 8 βαδίζει] Arist. hist. anim. Α 5 p. 490 b3 πάντα δὲ κινεῖται ὁμοίως, τὰ τετράποδα καὶ πολύποδα· κατὰ διάμετρον γὰρ κινεῖται ἔχει δὲ] Arist. part. anim. Δ 10 p, 686 a20 τοῖς μὲν οὖν ἄλλοις ἐστὶ καμπτὸς καὶ σφονδύλους ἔχων, οἱ δὲ λύκοι καὶ λέοντες μονόστουν τὸν αὐχένα ἔχουσιν. ef. Timoth. p.9,6 Haupt. 9 αἰδοῖον] Arist. hist. anim. 1 p. 500 b23 τὰ δ᾿ ὀστώδη, ὥσπερ ἀλώπεκος καὶ λύκου καὶ ἰκτδος καὶ γαλῆς· καὶ γάρ ἡ γαλῆ ὀστοῦν ἔχει τὸ αδοῖον 12 ὀχεύει] Arist. l. e. Ζ 35 p. 580a11 λύκος δὲ κύει μὲν καὶ τίκτει καθάπερ κύων τῷ χρένῳ καὶ τῷ πλήθει τῶν γιγνομένων, καὶ τυφλὰ τίκτει ὤπερ κύων· ὀχεύει δὲ καὶ ὀχεύεται κατὰ μίαν ὤαν, καὶ τίκτιι ἀρχρμένου τοῦ θέρους. cf. Ε 2 p. 540a8 λύκος δ᾿ ὀχεύει καὶ ὀχεύεται τὸν αὐτὸν τρόπον ὅνπερ καὶ κύων 14 σαρκοφάγος] Arist. l. c.11 p. 609 b1 λύκος δ’ ὄνῳ καὶ ταύρῳ καὶ ἀλώπεκι πολέμιος· ὠμοφάγος γὰρ ὢν ἐπιτίθεται τοῖς βουσὶ καὶ τοῖς ὄνοις καὶ τῇ ἀλώπεκι 16 λέγεται] Arist. 1. e. Θ 5 p. 594 a29 ἀνθρωποφαγοῦσι δ᾿ οἱ μονοπεῖραι τῶν λύκων μᾶλλον [αὐτῶν] ἢ τὰ κυνηγέσια 18 ἱστορεῖ] Arist. l.e.l 36 p. 620b5 καὶ περὶ τὴν Μαιῶτιν δὲ λίμνην τοὺς λύκους φασὶ συνήθεις εἶναι τοῖς ποιουμένοις τὴν θήραν τῶν ἰχθύων· ὅταν δὲ μὴ μεταδιδῶσι, διαφθείρειν αὐτῶν τὰ δίκτυα ξηραινόμενα ἐν τῇ τῇ. cf. Ael.nat.anim.VΙ 65 (p.169,22—31 Herch.). Antig. Caryst. 33. Plin. hist. nat. X 10 22 ζῇ] unde haec?

143. 2 ἀχαρίτων D εὐεργεσίαν D: εὐεργέτας Bas. 3 πολλοὶ Βas.: πολλὴν D 5 δίκην D: τὴν δίκην Bas. 12. 13 κατὰ μίαν ὥραν supplevi ex Arist. 13 ἔκτεξιν scripsi: ἔκταξιν D 20 εἰ sic D. ef. § 91 p.58,3 et § 198 p.81,11

144. f.357v

145. 1 ὅτι οἱ λὸκοι] cf. Ael. nat. anim. ΙΙΙ 6 (p.61,20—25 Hereh) 3 ἐν Κρήτῃ] cf. Ael. 1. e. III 32 (p. 73,32 Hereh) 4 ἔχθιστον] ef. Arist. hist. anim.I 1 p. 609b1 ad § 212 eit. δέδοικε] cf. Ael. nat. anim. V 19 (p.118,22—30 Herch.) 8 λὸκοι] cf. Ael.l.c. VII 8 (p.175,24—27 Herch.) 10 βοῦν δὲ] cf. Ael. I.e. VIII 14 (p.209,13—32 Herch.) 18 πόα] cf. Ael. 1.e.ΙΧ 18 (p. 224,25—28 Herch.) 20 οὐ ῥᾳδίως] Ael. 1.e. IV 4 (p.82,11—12 Herch.) 22 ὁ λύκος] Ael. 1. e. IV 15 (p.85,26—86,2 Herch.) 28 τῷ λύκῳ] Ael. 1. c. X 26 (p. 255,19—256,11 Herch.)

146. 3 κρίτῃ D 6 μαχούμενος scripsi ex Ael.: μαχόμενος D 8 ἐρημίας iteravit D 11 ἱλυσπόμενον D 12 καὶ addidi ex Ael. 14 δειπνοποιοῦνται τὸν βοῦν D: τὸν βοῦν ποιοῦνται δεῖπνον Ael. 17 προσπεσόντες D: ἐμπεσόντες Ael. 18 δέ τι ἐστὶ D 20 λύκοι D: οἱ λύκοι Ael. 23 ἐπιγεύσαιτο D: ἀπογεύσαιτο minus recte Ael. περιτείνεται recte D Ael. (cf. Arist. H. An. Θ2 p.591 b2): παρατείνεται Hercher γὰρ addidi ex Ael. οἰδαίνει Ael.: ὑγιαίνει ex ὑδαίνει correxit D1 25 ἐπιβουλεύσαι Ael.: ἐπιβουλεῦσαι D: ἐπιβουλεύσειεν Hercher θρέμματι Ael. βαδίζοι Ael.: βαδίζει D 28 οὖκουν Ael.: οὐκοῦν D

147. f.358r

148. 17 τὰ δὲ ἴδια] Ael. nat. anim. XII 31 (p.307,18—308,5 Herch.)

149. 1 ζῴων Ael. 2 καὶ ὅτε πᾶσιν ἐστὶ σκότος D: καὶ ὅτε πᾶσίν ἐστι σκότος ἐκεῖνος βλέπει Ael.: delevit Hercher 4 προσλαβὼν D: λαβὼν Ael.: λαχὼν Ηercher 5 ἤδη D Ael.: δὴ Hercher κλέπτοντες D: βλέποντες Ael. 6 ἡλίου D: Ἡλίῳ Ael. τιμὴν τὴν τοῦ Ael. 7, 8 Ἀπόδλλω Hercher 8 ἐκείνη delevit Hercher 10 ὅμηρος D Hercher: Ὅμηρος εἰπὼν Ael. λυκηγενέει D 13 λύκος Ael.: λύκοις D 14 γὰρ addidi ex Ael. 18 κατὰ τοὺς Ἀριστομάχου D: Προκλέα τοὺς Ἀριστομάχου libri Ael.: Προκλέα τοὺς ⟨ Ἀριστοδήμου τοῦ⟩ Ἀριστομάχου rest. Sylburg κλεάνδου D: κλεάδα vel κλεόδου libri Ael.: Κλεόδα Lobeck 19 ἡρακλέως D 20 ἔρεσθαι sic D 22 Λακεδαίμονα Ael. 23 καθ’ ἥν καὶ Ael. 24 φέρον τὸ Ael.: φέροντο D ἐνταῦθά Ael.: ἐντεῦθέν D 25 γίνονται δὲ Hercher Κλεωναίων Ael.: κλαιονέων D 26 καὶ ἐντυγχάνει D Ael.: ἐντυγχάνει δὲ Hereher ποιμένος D Ael.: ποίφνης rest. Gesnerus 27 άρπάσας D: ἡρπασμένον Ael.: συνηρπακώς Hercher 28 θεσάνδρου D Ael.: Θερσάνδρου Hercher 29 οὐδὲ Ael.: οὐδὲν D

150. f.358v

151. 1 Γἐλωνος] Ael. nat. anim. XIII 1 (p.318,4–16 Herch.) 10 μὴ λάθῃ] Τimoth. p. 8,10 Haupt. κεφ.ζ΄.περὶ λύκου. ὅτι ὁ λύκος ἐὰν πρότερος ἴὄῃ τινά, ἐνεὸν αὐτὸν ποιεῖ καὶ ἄφθογγον ὤρας τινάς 12 λέγεται] Τimoth. p. 8,12 ὅτι φύσει τοῖς προβάτοις πολέμιός ἐστι, καὶ ἁρπάζων αὐτὰ πολλάκις τῇ οὐρᾷ μαστίζων ἐλαύνει, κἀκεῖνα αὐτομάτως ἀκολουθεῖ 16 βορώτατον] Τimoth. p.8,15 ὅτι ἡνίκα ὑπὲρ μέτρον φάγοι, φυσᾶται αὐτοῦ ἡ γλῶσσα καὶ φράσσει τὸν λαιμὸν αὐτοῦ. cf. § 225 p.86,22 20 ἔστι δὲ τὴν ἀκοὴν] probabiliter e Τimotheo 24 διοίγεται] probabiliter e Τimotheo 26 οὕτω δὲ τὸ θηρίον] Τimoth. p.8,17 ὅτι οὕτως ἐχθρωδῶς ἔχει πρὸς τὰ πρόβατα ὥστε εὑρισκομένης πολλάκις χορδῆς αὐτοῦ ἐν κιθάρᾳ τὰς ἄλλας τῶν προβάτων χορδὰς ἀργεῖν καὶ κρουομένας μὴ φθέγγεσθαι. τοῦτο δὲ καὶ ἐπὶ τυμπάνων ὁμοίως. cf. opp. Cyneg. III 282sqq.

152. 1 Γἐλωνος δὲ Ael. συρακουσίου Ael.: συρρακουσίου D: Συρακοσίου Hercher 3 τὸ μὲν Ael.: τὸ δὲ D 5 κατέβαλε Hercher 6 περιήει D Ael.: περιῆν rest. Abresch 7, 8 ὅσον οὐδὲν D: ὅσον οὐ vel οὐδὲ vulg. Ael.: οὐδὲ V Hercher 8 τῷ μὲν Ael.: τῶν μὲν D 14 ἀπειθείσειεν D 20 λάθη D: fortasse λάθοι, cui ἄν in hoc scriptore addi non oportet 21 κνῦμα scripsi (cf. Aristoph. Eeel. 36): κύημα D 22 διαφύγη D: fotasse διαφύγοι 24 διοίγεται scripsi: διοίχεται D αὐτῷ seripsi: αὺτῶν D

153. f.359r

154. 5 λυκάβαντα] Τimoth. p.8,21 Haupt. ὅτι λυκάβας λέγεται ὁ ἐνιαυτὸς ἀπὸ ἀριθμοῦ (πορθμοῦ falso ut iam apparet coni. Hercher) τῶν λὸκων cf. § 226 p.87, 6 8 πρόβατον] Timoth. p.3,23 ὅτι τῶν ὑπὸ λύκων ἐσθιομένων προβάτων τὰ κρέα ἡδέα ἐστί, τὰ δὲ ἀπὸ τῶν ἐρίων αὐτῶν γινόμενα ἱμάτια φθεῖρας πολλοὺς ποιεῖ 10 πλεῖστα] Τimoth. p.8,26 ὅτι πολλὰ εἴδη τῶν λὸκων ἐστίν. cf. Οpp. Cyneg. ΙΙΙ 293—335 18 οἱ λὸκοι] Τimoth. p.8,27 ὅτι ἐὰν δύο λύκοι ὁμοῦ ὰρπάσωσι πρόβατον καὶ τῷ τῶν ὀδόντων τιναγμῷ διέλωνται αὐτό, εἰς ἴσα γίνεται ὁ διαμερισμός 20 νοσοῦντι] Τimoth.p.9,1 ὅτι ὁ λύκος ἠνίκα νοσεῖ ἐσθίει γῆν. cf. Arist. hist. anim.Θ 5 p.594a 26 πλὴν τοὺς λύκους φασίν, ὅταν πεινῶσιν, ἐσθίειν τινὰ γῆν, μόνον δὴ τοῦτο τῶν ζῴων 24 ἔστι] Τimotth. p.9,2 ὅτι τὸν ψιττακὸν φίλον ἔχει, ὡς δορκὰς τοὺς πέρδικας, ὡς ἔλαφοι τοὺς ἀτταγᾶς, ὡς ἵπποι τὰς ὡτίδας, ὡς αἶγες τοὺς ἰχθῦς τοὺς σαργρύς, ὅτε πρὸς τοῖς ὕδασι λούονται. cf. 0pp. Cyneg. II 404sqq. δέδοικε] Timoth. p.9,11 ὅτι φοβεῖται ὁ λύκος τὴν σκίλλαν, ὡς ὁ λέων τὴν πρῖνον καὶ ἡ πάρδαλις τὴν κράνειαν. cf, Τi- moth. p.6,15. Ael. nat. anim.1 36 (p.21, 2 Herch.)

155. 1 διαφοράν scripsi: διαφθοράν D 4 τοῦ πονηροῦ scripsi: τόπον κροῦ D 5 παρὸ D 6 πλεῖον ἢ ἐκ δώδεκα ἡ τῶν scripsi: πλείων· ἢ δώδεκα, ἡ ἐκ D 8 μέντοι scripsi: μὲν D 15 ἀρκαδίας ex ἀρκαδείας correxit D 16 συμμετήλαχε D 18 ὁπότε sic D διαρπάσουσιν D: fortasse διαρπάσωσιν ef. p.95,19. 20 22 ἄγροστιν D 23. 24 fortasse ὁ κύκνος 24 ψιτακῷ D 25 σκίλλης scripsi: σκήλης D

156. 3 λύκου] Τimoth.p.9,9 Haupt. ὅτι ὀδόντα αὐτοῦ εἴ τις φορέσειεν, οὐ φοβεῖται λύκον, καὶ ἵππος φορῶν αὐτὸν ταχύτατος γίνεται 4 πρὸς ὕπνον] Τimoth.p.9,13 ὅτι ὀστοῦν φρύνου κατέχων τις κοιμίζει τὸν λύκον 5 ἔστι δέ τις θήρ] Τimoth.p.9,14 ὅτι ἔστι λύκος κατεσθίων σίδηρον καὶ τοὺς λίθους. κρύπτεται δὲ κατὰ τὸν καιρὸν τοῦ Σειρίου κυνὸς ἕως οὗ καταψύξγῃ ὁ ἀήρ. cf. Opp. Cyneg. III 314—323 12 καρχαρἀδους] Arist. hist. anim. B 1 p.501 a16 ἔτι δὲ τὰ μέν ἐστι καρχαρόδοντα αὐτῶν, οἷον λέων καὶ πάρδαλις καὶ κύων. cf. Ael. nat. anim. XI 37 (p. 289,21 Herch) πολυσχιδής] Arist. hist. anim. B 1 p.499b6 τῶν δὲ τετραπόδων καὶ ἐναίμων καὶ ζῳοτόκων τὰ μέν ἐστι πολυσχιδῆ, ὥσπερ αἱ τοῦ ἀνθρώπου χεῖρες καὶ οἱ πόδες (πολυδάκτυλα γὰρ ἔνιά ἐστιν, οἶον κύων, λέων, πάρδαλις) 13 πενταδάκτυλος] Arist. part. anim. Δ10 p. 688a4 τῶν δὲ πολυδακτύλων ἔνια καὶ διὰ τοῦτο καὶ πενταδακτύλους ἔχει τοὺς προσθίους πόδας, τοὺς δ’ ὄπσθεν τετραδακτύλους, οἷον λέοντες καὶ λύκοι, ἔτι δὲ κύνες καὶ παρδάλεις· ὁ γὰρ πέμπτος ὥσπερ ὁ τῆς χερὸς γίνεται μέγας πέμπτος. ef. Ael. nat. anim. IV 49 (p.103,17 Herch) 14 πορεύεται] Arit. hist. anim. A 5 p.490b3 πάντα δὲ κινεῖται ὁμοίως, τὰ τετράποδα καὶ πολύποδα· κατὰ διάμετρον γὰρ κινεῖται ἔχει δὲ μαστοὺς] Arist. 1. c.B 1 p. 500 a 28 ἡ δὲ πάρδαλις τέτταρας ἐν τῇ γαστρί 18 ἔστι] Arist.1. c.l 1 p.608 a
ἀθυμότερα δὲ τὰ θήλεα πάντα τῶν ἀρρένων πλὴν ἄρκτου καὶ παρδάλεως· τούτων δ΄ ἡ θήλεια δοκεῖ εἶναι ἀνδρειοτέρα. cf. Ael. nat. anim.ΙV 49 (p.103,18 Herch) λέγεται] Arist. 1.c.16 p. 612 a7 ἡ δὲ πάρδαλις ὅταν φάγῃ τὸ φάρμακον τὸ παρδαλιαγχές, ζητεῖ τὴν τοῦ ἀνθρώπου κόπρον· βοηθεῖ γὰρ αὐτῇ. διαφθείρει δὲ τοῦτο τὸ φάρμακον καὶ λέοντας. διὸ καὶ οἱ κυνηγοὶ κρεμαννὐουσιν ἐν ἀγγείῳ ἔκ τινος δένδρου τὴν κόπρον, ὅπως μὴ ἀποχωρῇ μακρὰν τὸ θηρίον· αὐτοῦ γὰρ προσαλλομένη ἡ πάρδαλις καὶ ἐλπίζουσα λήψεσθαι τελευτᾷ. cf. Ael. nat. anim. IV 49 (p. 103,19 Herch). Timoth. p.11,19

157. 2 φροντίδων delevi 4 ἐντύχῃ D cf. p.51,4 5 φρύνου scripsi e Timotheo: φρένου D 9 κατείργασται scripsi: κατειργάσθαι D 15 δύο D: τέτταρας Arist. 19 καταφάγῃ scripsi: καταφύγῃ D παρδαλιαγχὲς Arist.: παρδαλοαγχὲς D: παρδαλίαγχον Tim.: παρδαλιάγχου in gen. Ael.

158. f.359v

159. 3 γίνονται] Arist. hist. anim. Θ 28 p.606b 16 παρδάλεις δ΄] ἐν τῇ Ἀσίᾳ, ἐν δὲ τῇ Εὐρώπῃ οὐ γίγνονται 5 ἴδιον] probabiliter e Timotheo. cf. supra Α 143 p. 34,12 7 ὅτι διὰ τὸ ἀποδιδράσκειν] cf. Ael. nat. anim. V 54 (p.135,21—136,27 Herch) 19 ἔχθιστον] ef. Ael. nat. anim. VI 22 (p.148,32—149,1 Hereh.) 20 ἄμπελον] Ael. nat. anim. X 39 (p. 261,28 —32 Herch.) ἄμπελον ὁμώνυμον τῷ φυτῷ πάρδαλίν τινα οὕτω καλεῖσθαί φασι φύσεως ἰδίας παρὰ τὰς λοιπὰςμετεληχυῖαν καὶ οὐρὰν οὐκ ἔχειν ἀκούω αὐτήν. ἥπερ οὖν εἰ ὀφθῇ [ὀφθείη corr. Schneider] γυναιξίν, ἐς νόσον ἐμβάλλει ἀδόκητον αὐτάς 23 πάρδαλις] Ael. nat. anim. XVII 43 (p. 431,27—30 Hereh.) Πάρδαλις Καρικὴ καὶ Λυκιακὴ οὐκ ἔστι μὲν [μὲν delebat Hercher] θυμικὴ οὐδὲ οἵα σφόδρα ἁλτικὴ εἶναι, τὸ σῶμα δὲ μακρά. τιτρωσκομένη δὲ καὶ δόρασι καὶ αἰχμαῖς ἀντίτυπός ἐστι καὶ οὐ ῥᾳδίως τῷ σιόήρῳ εἴκει 26 ἔστι] cf. § 45 p. 90,12 27 εὐωδίας] Ael.nat. anim. V 40 (p.128,15—25 Herch.)

160. 3 οὐδόλως D 7 τὰ addidi ex Ael. 9 τὴν μὲν Ael. διόγκωσε D 13. 14 τῆς κειμένης scripsi: τοῦ κειμένου D 17 διέξηνε Ael.: διέανε D διεσπάσατο Ael. 27 εὐωδία D

161. f.360r

162. 6 τὰ ἄλογα] Ael. nat. anim. VI 2 (p.139,11—28 Hereh.) 19 θήρα] Ael. l.e. XIII 10 (p. 323,21—324,8 Herch.)

163. 1 ἐκείνη ἡ πάρδαλις D libri Ael.: delendum est ἡ πάρδαλις. aliter Hercher συνεπίσταται τοῦτο ἐκείνῃ, καὶ ὰλίσκεταί οἱ τὸν τρόπον τοῦτον 2 φυλάδι D 3 δορκάδες D Ael.: αἰ δορκάδες Hercher καὶ (ante αἶγες) D: καὶ αἱ Ael.: καὶ οἱ Hercher οἱ ἄγριοι Hercher 4 γίνεται πλησίον Ael. 6 καὶ D Ael.: deleri voluit Hercher 10 ἐν ταὐτῷ scripsi ex Ael.: ἐν αὐτῷ D 11 κενέβριόν τι scripsi: καὶ νέβριόν τι D: κενέβριόν τε Ael.: κενέβρειόν τε Hercher 12 τοῦ ἐρίφου Hercher ἠ δ΄ D: ἤδ΄ Ael.: ἤ δὲ ercher 13 δὲ καὶ τῇ δευτέρα iteravit D 15 μιλτάτου D: φίλου Ael. 16 ἐκεῖνον Ael.: ἐκεῖνο D ἄλλους D: ἄλλον Ael. 20 περιπεποιημένη D: πεποιημένη Ael. ζωαγρίᾳ D Ael.: ζωγρείῳ Schneider ἔστι μὲν ὁ Ael. 21 ἐνδοτέρω Ael.: ἐν δευτέρῳ D 22 μοίραν μυρίνθου D θόρον D ἐκ ῥιπίδων Ael.: ἐκ κρηπίδων D 24 αἰσθάνονται Schneider γὰρ ἐπὶ D: γάρ πως Ael. 25 αὐτὰς Hercher ὁ ⟨ἐκ⟩ τῶν malit Hercher 26 ἀγρίοις D Ael.: ἄκροις Reiske 27 καὶ ἤ scripsi: καὶ ᾖ D: om. Ael. 28 θοίναν D cf. Moeris p.198,28 Bekk.: θοίνην Ael.

164. f. 360v

165. 6 ἡ δὲ πάρδαλις] Timoth. p.11,6 Hanupt. κεφ. ια΄ περὶ παρδάλεως. ὅτι δύο γένη ἐστὶ παρδάλεων, τῶν μὲν μεγάλων καὶ μικρὰν . . . οὐρὰν ἐχουσῶν. cf. Opp. Cyneg. lII 63 sqq. 8 ἀμφοτέραις] Timoth. p.11,8 ὅτι ἐν τῇ οὐρᾷ ἔγει ἡ πάρδαλις κέντρον ὧς ἐπὶ τοῦ λέοντος καὶ τὴν γλῶσσαν σαρκοφάγον 10 γλαυκαὶ] probabiliter e Timotheo. cf. Opp. Cyneg. III 70 11. 12 μισοῦσι] probabiliter e Timotheo 14 πρηνεῖ] probabiliter e Timotheo 15 ἔξωροι] Timoth. p.11,17 ὅτι τέχνῃ ἀγρεύουσι τοὺς αἰγάγρους, τὰς τριόδους κόπρῳ καὶ οὔρῳ φράττουσαι 21 λέγει] Timoth. p.11,10 ὅτι αἱ παρδάλεις τροφοὶ ἦσαν τοῦ Διονύσου, καὶ ὅτι ὁ Πενθεὺς τὸν Διόνυσον ἠτίμασε, καὶ ηὔξαντο θηρία γενέσθαι καὶ διασπαράξαι τὸν Πενθέα, καὶ τοῦτο ἐγένοντο καὶ τὸν ἄνδρα διέφθειραν. cf. Opp. Cyneg.IV 301 sqq. 24 ταύτῃ] Timoth. p. 11,14 ὅτι φιλοῦσι τὸν οἶνον αἱ παρδάλεις, κἀντεῦθεν ἀγρεύονται ὑπὸ τῶν θηρευτῶν τῷ προσφερομένῳ πολλῷ οἴνῳ μεθυσκόμεναι καὶ ἀποκοιμώμεναι

166. 1 θύρᾳ Ael.: θήρᾳ D 2 μιρίνθῳ D 2. 3 ἡ πάγη D Ael.: πάγη articulo omisso Hercher 4 μισαρᾶς D 5 ἐκτίνουσα Ael 6 Ἡ scripsi: Ὁ culpa rubricatoris D 10 αἱ τῶν scripsi: αὐτῶν D 11 τὸ σεληναῖον addidi 12 δῆ D 14 παρέλ. οι (θ littera battis corrosa) D 17 τριόδῳ scripsi: τῇ ὁδῷ D fortasse γενόμεναι 22 αὐτὸν scripsi: αὐτὴν D malim ἐξύβρισεν 24 διασπαράξαι scripsi: διεσπάραξαν D 25 δ᾿ addidi 27 δ’ ἐν τῷ scripsi: δέ, τῷ D αὐτὰς αἱρούσης scripsi: αὐτοὺς αἰρούσης D

167. 5 δέδοικε] probabiliter e Timotheo 5. 6 πρῖνον ὁ λέων] cf. Ael. nat. anim. 136 (p. 21,1 Herch.) 7 εἰσί] probabiliter e Timotheo 10 ἡ δὲ καμηλοπάρδαλις] Timoth- p.15,5 Haupt. κεφ. κδ᾿ περὶ καμηλοπαρδάλεως. ὅτι ἡ καμηλοπάρδαλις ζῷόν ἐστιν Ἰνδι- κόν· γίνεται δὲ ἀπὸ ἐπιμιξίας ζῴων ἑτερογενῶν 11 ἀνὴρ] Timoth. p. 15,8 ὅτι διὰ Γάζης παρῆλθέ τις ἀνὴρ ἀπὸ τῶν Ἰνδικῶν, Ἀελίσιος δὲ τὸ γένος, ἂγων δύο καμηλοπαρδάλεις καὶ ἐλέφαντα τῷ βασιλεῖ Ἀναστασίῳ. τοῦτο ἐθεάθη καὶ ἐφ᾿ ἡμῶν· τῷ γὰρ βασιλεῖ τῷ Μονομάχῳ καὶ ἄμφω ταυτὶ τὰ ζῷα προσαχθέντα ἐξ Ἰνδίας ὡς θαῦμα ἐπὶ τοῦ τῆς Κωνσταντινουπόλεως θεάτρου ἑκάστοτε τῷ λαῷ ἐπεδείκνυντο. cf. Diod, II 51 26 τὰ δ᾿ οὕτως] Arist. hist. anim. H 6 p. 585b36 καὶ ἐοικότες δὲ τοῖς γεννήσασιν ἢ τοῖς ἄνωθεν γονεῦσιν, ὁτὲ δ’ οὐδὲν οὐδενί. ἀποδίδωσι δὲ καὶ διὰ πλειόνων γενῶν, οἶον ἐν Σικελίᾳ ἡ τῷ Αἰθίοπι μοιχευθεῖσα· ἡ μὲν γὰρ θυγάτηρ ἐγένετο οὐκ Αἰθίοψ, τὸ δ᾿ ἐκ ταύτης. καὶ ὡς μὲν ἐπὶ τὸ πολὸ τὰ θήλεα ἔοικε τῇ μητρὶ μᾶλλον, τὰ δ᾿ ἄρρενα τῷ πατρί. cf. Aubert et Wimmer, qui ἐν Ἠλίδι scripsit

168. 3 δὲ addidi 5 πρίνον D 7 κυαναῖ D 8 μέλαιναι scripsi: μέλανες D (cf. ad p. 30,6) 10 Ἡ scripsi: Ὁ culpa rubricatoris D 12 Ἰνδὸς scripsi: ἰνδὴς D 14 εὐρεῖα χηλή scripsi: εὐρείᾳ χηλῇ D 14. 15 πόδες μέγεθος μὲν κατὰ κάμηλον ditto- graphiam delevi 17 θέσιν suspectum puto 22 ἀμειβαίως D 23 ὕστερον ἐπάγοντα τὸν scripsi: ἀστερον ἐπάγοντα τὸ D 24 μέτρῳ scripsi: μέτρα D

169. f.361v

170. ex Antig. Caryst. c. 122 et Arist. gener. anim. A 18 p. 722 a 8 ἀποδιδόασι γὰρ διὰ πολλῶν γενεῶν αἱ ὁμοιόπητες, οἶον καὶ ἐν Ἤλιδι ἡ τῷ Αἰθίοπι συγγενομένη· οὐ γὰρ ἡ θυγάτηρ ἐγένετο, ἀλλ’ ὁ ἐκ ταύτης Αἰθίοψ. ceterum hanc § e Τimotheo continuatam esse oratio docet 6 πλεῖστα] probabiliter e Τimotheo 13 οὐκ ἀπορεῖ] cf. Ael. nat. anim. Ι 50 (p. 26,17—26 Herch.). IX 66 (p.242,8—18 Herch.) 16 λεἀπαρδος] Timoth. p.11,21 κεφ. ιβ΄ περὶ λεοπάρδου. ὃπι ἐκ συνουσίας λέοντος καὶ παρδάλεως τίκτεται 19 ὁπότε] Timoth. p. 11,23 ὅτι ἡνίκα λέαινα τίκτει ἐκ παρδάλεως, κρόπτει τὸ τεχθὲν καὶ ἑαυτὴν ἵνα μὴ ὁ λέων εὑρὼν διασπαράξῃ 22 ἀμέλει] Τimoth. p. 11,25 ὅτι ἐν πολλοῖς λούεται ποταμοῖς ἵνα ἀπορρύψηται τὴν ὀσμήν· ἐὰν γὸρ αἴσθηται ὁ λέων, ἀναιρεῖ καὶ οὐκέτι οὐδὲ ἄλλῃ συγγίνεται 26 ῥαγδαῖον] ef. Arist. physiogn. 5 p. 809b36—810a10

171. 1 ἐοικέναι τυγχάνει scripsi: ἔοικε τυγχάνειν D 2 μέντοι D: fortasse μὲν 3 ἤλιδι D 4 ἠγμένην scripsi: ἠγμένη D κλέπτουσαν scripsi: κλέπτουσα D 12 ἔχουσι scripsi: ἔχουσαι D 13 ἵπποι scripsi: ἵπποις D 14 ἐρώτων scripsi: ἐρώντων D 16 εόπαρδος, A a rubricatore omisso, D 18 στίγματα scripsi: στίγμα D 27 αὐτῇ scripsi: αὐτὴ D

172. f.362r

173. 1 ἡ καμηλοπάρδαλις] Τimoth. p.15,5 Ηaupt. κεφ. κδ΄ περὶ καμηλοπαρδάλεως. ὅτι ἡ καμηλοπάρ- δαλις ζῷόν ἐστιν Ἰνδικόν· γίνεται δὲ ἀπὸ ἐπιμιξίας ζῴων ἑτερογενῶν 7 ὁ πάνθηρ] e Τimo- theo (cf. p.12,5)? 10 ὅτι] e Timotheo? 11 παντοδαπὸν] Timoth. p.12,5 κεφ. ιδ΄ περὶ πάνθηρος. ὅτι ὁ πάνθηρ ὡς ἐκ πολλῶν τῶν θηρίων τῆς μητρὸς συλλαβούσης τίκτεται 24 καὶ ἄλλος] Τimoth. p. 12,7 ὅτι ὁ Ἰνδικὸς πάνθηρ μύρου ὄζων διὰ τῆς εὐωδίας τὰ θηρία ἐφελκόμενος ἐπὶ τὸν ἴδιον ἄγει φωλεὸν καὶ κατεσθίει 29 πολυσχιδῶν] cf. Arist. gener. anim. Β 6 p. 742 a 8 κατὰ διάμετρον] cf. Arist. hist. anim. Α 5 p. 490 b3

174. 2 εἰς addidi 3 ἄκερος D 4 ἀνορθούμενον scripsi: ἀνορθουμένην D 6 παρεμφερεστάτην scripsi: παρεμφερεστάτη D 7 Ὁ scripsi: Ἡ culpa rubricatoris D μικροτράχηλος scripsi: μακροτράχηλος D 8 στρογγύλος scripsi: στρογγύλον D 11 δὲ scripsi: τι D 14 ἐπισκίνιον D 15 αἰγάγρου scripsi: αἰγάγρῳ D τῇ κε- φαλῇ D: malim τῆς κεφαλῆς 17 ἔχει scripsi: ἔχειν D 21 ὑπομείνειεν scripsi (ἄν additum non opus est ef. § 85 p. 57,2): ὑπομείνειν D 22 θήλειαν scripsi: θῆλυν D. etiam illud θῆλυν αὐτὸν cogitari potest

175. 1 ἐντόσθια] Arist. hist. anim. Β 17 p. 507 b17 ἔχει δὲ καὶ ὁ θὼς πάντα τὰ ἐντὸς ὅμοι λύκῳ τὰ περὶ τὴν ὀχείαν] Arist. l. c. Z 35 p. 580 a26 καὶ οἱ θῶες δ᾿ ὁμοίως κυίσκονται τοῖς κυσί, καὶ τίκτουσι τυφλά· τίκτουσι δὲ καὶ δύο καὶ τρία καὶ τέτταρα τὸν ἀριθμόν. cf. Arist. gener. anim. Δ6 p. 774 b15 2 ἴδιον] Arist. hist. anim. Ζ 35 p.580 a29 ὁμοίως δὲ ταχυτῆτι διαφέρει, καίπερ τῶν σκελῶν ὄντων βραχέων, διὰ τὸ ὑγρὸς εἶναι, καὶ πηδᾷ πόρρω 3 μάχεται] cf. Arist. l. c. l 1 p.610 a13 πολέμιοι δὲ καὶ ὁ λέων καὶ ὁ θὼς ἀλλήλοις. Arist. 1.c. I 44 p. 630 a10 πολεμοῦσι δὲ τοῖς κυσὶ καὶ τοῖς λέουσι 4 γένη] Arist. I. c. I 44 p. 630 a11 ἂριστοι δ’ οἱ μικροὶ τῶν θώων. γένη δ’ αὐτῶν οἱ μέν φασιν εἶναι δύο, οἱ δὲ τρία. cf. Timoth. p.11, 28 Haupt. 5 μεταβάλλουσι] Arist. hist. anim. l 44 p. 630 a14 καὶ οἱ θῶες μεταβάλλουσι κατὰ τὰς ὥρας, καὶ τό τε χρῶμα ἕτερον τοῦ χειμῶνος καὶ τοῦ θέρους ἵσχουσι, καὶ τοῦ μὲν θέρους λεῖοι γίνονται, τοῦ δὲ χειμῶνος δασεῖς. ef. Τimoth. p. 11,29 6 ἔστι] Arist. hist. anim. l 44 p. 630a9 φαάνθρωποι δ' εἰσὶ καὶ οἱ θῶες, καὶ οὕτ’ ἀδικοῦσι τοὺς ἀνθρώπους οὕτε φοβοῦνται σφόδρα 8 Aἰλιανσῦ] cf. Ael. nat. anim. 17 (p.7,15 Herch.) 17 τουτὶ δὲ τὸ ζῷον] Timoth. p.11,31 ὅτι ἂνδρα οὐ βλάπτει ὁ θώς, ἀλλὰ κύνας καὶ ἐλάφους ἐνεδρεύων ἀγρεύει. cf. Arist. hist. anim. Ι 44 ρ.630a9 18 δοκεῖ] Τimoth. p.12,1 ὅτι τοῦ λέοντος θεράπων εἶναι δοκεῖ· καταλαμβάνων γὰρ τὴν ἔλαφον τὸ αἶμα πίνει καὶ φανέντι τῷ λέοντι ταὐτην καταλιμπάνει, ὥσπερ τῆς θήρας τὰ ἀριστεῖα αὐτῷ προσφέρων τῆς ἀρετῆς ἔνεκα καὶ ἵνα αὐτὸν μὴ βλάψῃ

176. 7 τιθασεύεσθαι scripsi: τὸ τασσεὐεσθαι ex τὸ ψασσεὐεσθαι correxit D¹ 8 Ἡιλιανοῦ culpa rubricatoris D θώα D φλανθρωπὄτατον εἶναι addidi ex Ael. 9 ἐκτρέπεσθαι Ael.: ἐντρέπεσθαι D 13 ἐκμέμακται scripsi: ἐκμίμακται D 14 τοῦ πατρὸς scripsi: τῷ πατρὶ D στόμα τε scripsi: στόματι D 15 ποικίλλῳ D

177. f.362v

178. 1 e Τimotheo haud dubie continuatum 9 ὀχεύει] Arist. hist. anim. 2 p. 540a 10 οἱ δ΄ αἴλουροι (ὀχεύουσιν) οὐκ ὄπισθεν συνιόντες, ἀλλ’ὁ μὲν ὀρθός, ἠ δὲ θήλεια ὑπομνήσεως τίθησιν ἑαυτήν 10 κύουσι] Arist. 1. e.Z 35 p. 580a23 οἱ δ΄ αἴλουροι καὶ οἱ ἰχνεύμονες τίκτουσιν ὅσαπερ καὶ οἱ κύνες, καὶ τρέφονται τοῖς αὐτοῖς· ζῶσι δὲ περὶ ἔτη ἔξ 12 Αἰλιανοῦ] Ael. nat. anim. VΙ 26 (p.151,29-32 Ηerch.) 15 ὁ οὑν ἄρρην] cf. Ael. Ι. c. VΙ 27 (p.152,1—7 Ηerch.) 19 τὸ μυοκτόνον] Τimoth. p.22,3 Haupt. κεφ. λς΄. περὶ αἰλοὐρου. ὅτι ὁ αἴλουρος ὁ λεγόμενος παρ’ ἡμῖν κατὰ συνήθειαν ῥωμαϊστὶ κάττα λέγεται ὡς ἐκ μίξεως πάρδου γένοιτο κατὰ τὴν Λιβύην 24. 25 αἱ γοῦν τούτων θήλειαι] Τimoth. p. 22,5 λέγεται δὲ ἡ θήλεια πορνικωτέρα εἶναι καὶ τὸν ἄρρενα σαίνειν ἐν συνουσίᾳ

179. 7 σπλῆνα scripsi: σωλῆνα D 12 Ἡιλιανοῦ culpa rubricatoris D ὅτι τῶν desunt in Ael. 20 τάχει nisi hiat oratio corruptum. 25 ἀκατάσχετοι scripsi: καὶ ἂσχετοι D 30 αὕτη scripsi: αὐτὴ D 31 ἢ scripsi: ἡ D

180. f.363r

181. 4 ἀεὶ] Τimoth. p.22, 7 Haupt. ὅτι οἱ σκύμνοι φυλάττουσιν ἀλλήλους ἐν τῷ καθεύδειν. ἐὰν δέ τινα ἵδωσιν * * * διασπαράττουσιν αὐτόν. τινὲς δὲ ταῦτα λέγουσι περὶ τῆς ἴκτιδος, ἥτις λέγεται ἐν τῇ ἡμετέρᾳ συνηθείᾳ αἵλουρος 12 ἔχει] Arist. hist. animm. Ζ 32 p. 579 b16 περὶ δὲ τῶν αἰδοίων ὅ λέγεται, ὡς ἔχει ἂρρενος καὶ θηλείας, ψεῦδός ἐστιν. ἀλλ’ ἔχει τὸ μὲν τοῦ ἄρρενος ὅμοιον τῷ τῶν λύκων καὶ τῶν κυνῶν, τὸ δὲ δοκοῦν θηλείας εἶναι ὑποκάτω μὲν ἔχει τῆς κέρκου, παραπλήσιον δ' ἐστὶ τῷ σχήματι τῷ τοῦ θήλεος, οὐκ ἔχει μέντοι οὐδένα πόρον· ὑποκάτω δ΄ ἐστὶν αὐτοῦ ὁ τῆς περιττώσεως πόρος. ἡ δὲ θήλεια ὕαινα ἔχει μὲν καὶ τὸ ὅμοιον τῷ τῆς θηλείας λεγομένῳ αἰδοίῳ, ἔχει δ΄ ὧσπερ ὁ ἄρρην αὐτὸ ὑποκάτω τῆς κέρκου, πόρον δ΄ οὐδένα ἔχει· μετὰ δὲ τοῦτο ὁ τῆς περιττώσεώς ἐστι πόρος, ὑποκάτω δὲ τούτου τὸ ἀληθινὸν αἰδοῖον 15 χαίτην] Arist.Ι. e. Θ 5 p.594 a31 ὄν δὲ καλοῦσιν οἱ μὲν γλάνον οἱ δ΄ ὕαιναν, ἔστι μὲν τὸ μέγεθος οὐκ ἐλάττων λύκου, χαίτην δ΄ ἔχει ὥσπερ ἵππος, καὶ ἔτι σκληροτέρας καὶ βαθυτέρας τὰς τρίχας, καὶ καθ’ ὅλης τῆς ῥάχεως· ἐπιβουλεύει δὲ καὶ θηρεύει τοὺς ἀνθρώπους, τοὺς δὲ κύνας καὶ ἐμοῦσα θηρεύει ὥσπερ οἱ ἄνθρωποι· καὶ τυμβωρυχεῖ δὲ ἐφιέμενον τῆς σαρκοφάγος τῆς τοιαύτης 19 τοῦ Αἰλιανοῦ] Ael. nat. anim. VΙ 14 (p.144,4—18 Herch.)

182. 4 οὐδὲν ἂν αὐτῶν scripsi: οὐδένα ἂν αὐτὸν D θεάσῃ sic D 5 τι scripsi: τοι D αὐτῷ scripsi: αὐτὸ D 6 δὴ scripsi: δὲ D 6. 7 τῆς τεκούσης scripsi: τῇ τεκούσῃ D 7 αὐτοῖς scripsi: αὐτῶν D 13 οἱδοῖα D 14 φασί D: fortasse φύσει 22 ἡσυχάζει τήν τε D: ἡσυχάζει καὶ τὴν Ael.: ἡσυχάζει καὶ delevit Ηercher 23 ἕλκεται D Ael.: ἄγχεται Ηercher (latet θέλγεται Diels ef. infra p.108,27) ἡ δὲ μᾶλλον D: καὶ μᾶλλον Ael.: fortasse latet καὶ δὴ: totum locum delevit Hercher 24 ὑπορρὐττει D τὴν γῆν τὴν ὑπὸ Ael. ἐς ἐς τοσοῦτον D

183. f.363v

184. 8 ἡ ὕαινα] Τimoth.p.5,3 Haupt. ὅτι τρίχα ἔχει ὀξεῖαν καὶ πυκνήν. ὅτι τὸν τράχηλον οὐ κάμπτει, ἐπειδὴ ἔν ὀστοῦν ἔχει ἀντὶ σφονδύλου 11 τοῦτο] Timoth. p.5,6 ὅτι συγγίνεται λύκῳ καὶ τίκτει τὸν καλούμενον μονόλυκον, ὅς οὐκ ἀγελάζεται ἀλλὰ μόνος διάγει, ἅρπαξ ἀνθρώπων καὶ θρεμμάτων 17 λόγος] Timoth. p.6,3 ὅτι ἀπὸ τῶν τάφων κλέπτει τὰ σεσηπότα σώματα 18 ἐπειδὰν] Timoth. p.6,7 ὅτι τοὺς κύνας κολακεύει καὶ πιέζουσα τῷ στόματι πνίγει 25 ὑποδήμασι] Timoth. p.6,17 ὅτι ἐάν τις ἔχῃ ὑπόδημα ἀπὸ δέρματος ὑαίνης καὶ παρέλθῃ διὰ κυνῶν, οὐ φοβεῖται 27 λέγεται] Timoth. p. 6,4 ὅτι ἐν νυκτὶ βλέπει ὡς ἐν ἡμέρᾳ 28 ὅθεν] Τimoth. p.6,9 ὅτι ἐν σελήνῃ ἐρχομένη ἐὰν κυνὸς ὄντος ἐπὶ στέγους λάβηται κάτωθεν τῆς αὐτοῦ σκιᾶς, αὐτὸν καταφέρει ἄνωθεν τὸν κύνα. ef. Ael. nat. anim. III 7 (p.61,27 Herch.). Geopon. XV 1,10

185. 1 ὑπτίαν Ael.: ὑπτία D τὲ D: δὲ Ael. 2 καὶ τοῖς D Ael.: καὶ delevit Hercher 4 λαμβάνει τὴν αὐγὴν Ael.: λαμβάνη τὴν γῆν D αὐτῆς Hercher: αὐτῆς D Ael. libri σκιὰν Ael.: σκϊ καὶ D 9 τὴν τρίχα scripsi: τῇ τρίχα D 10 τοι ex τι correxit D 13 δεινῶς scripsi: δεινῷ D 16 post καὶ lacunam indicavi 17 ἀποσυλῶσαν D 19 ἵδη ex ἤδη correxit D¹ 26 διέλθης sic D

186. f.364r

187. 12 ταὐτης] Τimoth. p. 6, 14 Haupt. ὅτι ἡ χολὴ τῆς ὑαίνης ὠφελεῖ εἰς ὀξυδορκίαν. cf. Galen. t. XIII p. 284 et 942. Plinius hist. nat. XXIX 117 14 στρύχνον] Timoth. p. 6,15 ὅτι φοβεῖται τοῦ στρύχνου τὸ φυτόν, ὡς λύκος τὴν σκίλλαν. cf. Anatodium in Fabricii Bibl. Gr. t. IV p. 300 16 ἐν τῇ Ἀραβίᾳ] Arist. mirab. ausc. 145 p. 845a 24 ἐν δὲ τῇ Ἀραβίᾳ ὑαινῶν τι γένος φασὶν εἶναι, ὃ ἐπειδὰν προίδῃ τι θηρίον ἢ ἀνθρώπου ἐπιβῇ ἐπὶ τὴν σκιάν, ἀφωνίαν ἐργάζεται καὶ πῆξιν τοιαύτην ὥστε μὴ δύνασθαι κινεῖν τὸ σῶμα. τοῦτο δὲ ποιεῖν καὶ ἐπὶ τῶν κυνῶν. cf. Τimoth. p. 6,9 20. 21 δακτύλους] Arist. hist. anim. Β 1 p. 498a33 (ἡ φώκη ἔχει) τοὺς πόδας ὁμοίους χερσίν, ὥσπερ καὶ οἱ τῆς ἄρκτου· πενταδάκτυλοι γάρ εἰσι 21 ὀδἀντας] Arist. hist. anim. Β 17 p. 507b15 τὰ δ΄ ἀμφώδοντα μίαν ἔχει κοιλίαν, οἵον ἄνθρωπος, ὗς, κύων, ἄρκτος, λέων, λύκος 22 μαστοὺς] Arist. l. c. B 1 p.500a22 ὴ δ᾿ ἄρκτος τέτταρας

188. 1 τῷ scripsi: τὸ D 2 nonne αὑτοῦ (cf. v. 5)? 5 πείσεσθαι scripsi: πήσεσθαι D αὺτοῦ scripsi: αὐτοῦ D 7 δή scripsi: δέ D 9 λάθοι scripsi: λάβοι D. uenatorem non lateat, quam callida sit se eircumeenire περὶ, τρέχειν D 10 ἂν ἁλώσιμος scripsi: ἀναλώσῳος D 13 ἂν ἄψαι seripsi (poteras etiam ἂν ἀνάψαι): ἀνάψαι D 14 ἀναστείλαι scripsi: ἀναστεῖλαι D 16 ἀρραβίᾳ D 17 ἀνθρώπου βάλῃ scripsi: ἄνθρωπον, βάλλει D ἀφωνίαν Arist.: ἀφθονεῖν D 18 ἐργέζεται—κινεῖν omissa in D ex Arist. explevi

189. 4 ὀχεύουσι] Arist. hist. anim. Ε 2 p. 539 b33 τῶν δὲ τετραπόδων αἱ ἄρκτοι παρακεκλιμέναι τὸν αὐτὸν τρόπον ὅνπερ τἀλλα ἐπὶ τῶν ποδῶν ποιούμενα τὴν ὀχείαν, πρὸς τὰ πρανῆ τῶν θηλειῶν τὰ ὕπτια τῶν ἀρρένων. cf. Arist. 1. e. Ζ 30 p.579 a18 5 κύει] Arist. 1. c. p. 579a20 κύει δ΄ ἄρκτος τριάκονθ’ ἡμέρας. τίκτει δὲ καὶ ἓν καὶ δύο, τὰ δὲ πλεῖστα πέντε. ἐλάχιστον δὲ τίκτει τὸ ἔμβρυον τῷ μεγέθει ὡs κατὰ τὸ σῶμα τὸ ἑαυτῆς· ἔλαττον μὲν γὰρ γαλῆς τίκτει, μεῖζον δὲ μυός, καὶ ψιλὸν καὶ τυφλόν, καὶ σχεδὸν ἀδιάρθρωτα τὰ σκέλη καὶ τὰ πλεῖστα τῶν μορίων 7 θεραπεύει] Arist. 1. c. l 6 p. 611b32 αἱ δ’ ἄρκτοι, ὅταν φτὐγωσι, τὰ σκυμνία προωθοῦσι καὶ ἀναλαβοῦσαι φέρουσιν. cf. Ael. nat. anim. VΙ 9 〈p. 142 4—14 Herch.〉 ἔστι] Arist. hist. anim. l 1 p. 608a33 ἀθυμότερα δὲ τὰ θήλεα πάντα τῶν ἀρρένων πλὴν ἄρκτου καὶ παρδάλεως· τούτων δ΄ ἡ θήλεια δοκεῖ εἶναι ἀνδρειοτέρα 8 λέγεται] Arist. l. e. Θ 17 p. 600a28 ὅτι μὲν οὖν φωλοῦσιν αἱ ἄγριαι ἄρκτοι φανερόν ἐστι, πότερον δὲ διὰ ψῦχος ἢ δι’ ἄλλην αἰτίαν ἀμφισβητεῖται...b3 τὸ δ΄ ἐλάχιστον φωλεῖ περὶ τετταράκονθ’ ἡμέρας· τούτων δὲ δίς ἑπτὰ λέγουσιν ἐν αἷς οὐδὲν κινεῖται, ἐν δὲ ταῖς πλείοσι ταῖς μετὰ ταῦτα φωλεῖ μὲν κινεῖται δὲ καὶ ἐγείρεται. ef. infra § 338 10 ἐξελθοῦσα] Arist. 1.c.l 6 p. 611b34 καὶ ὅταν ἐκ τοῦ φωλεοῦ ἐξέλθωσι, πρῶτον τὸ ἄρον ἐσθίουσιν, ὥσπερ εἵρηται πρότερον, καὶ τὰ ξύλα διαμασῶνται ὥσπερ ὀδοντοφυοῦσαι. cf. § 338 11 ἔστι] Arist. hist. anim. Θ 5 p. 594b5 ἡ δ΄ ἄρκτος παμφάγον ἐστί. . .9 διὰ γὰρ τὴν ἰσχὺν ἐπιτίθεται οὐ μόνον τοῖς ἐλάφοις, ἀλλὰ καὶ τοῖς ἀγρίοις ὑσίν, ἐὰν δύνηται λαθεῖν ἐπιπεσοῦσα, καὶ τοῖς ταύροις 12 χρῆται] Arist. l. c. p. 594b16 τὰ δὲ κρέα πάντα κατεσθίει προσήπουσά πρῶτον 13 φεύγουσαι] Arist. Ι. c. l 6 p. 611b33 ὅταν δ΄ ἐπικαταλαμβάνωνται, ἐπὶ τὰ δένδρα ἀναπηδῶσιν. cf. Ael. nat. anim. VI 9 (p.142,4—8 Herch.) 16 αἱ ἄρκτοι] Ael. 1.e. V 49 (p.132,21—24 Herch.) 19 ή ἄρκτος] Ael. 1.e. VI 3 (p.139,32—140,23 Herch)

190. 3 αὐτῇ scripsi: αὐτῆς D 10 στρέφεσθαι scripsi ex Aeliano: τὸἕφεσθαι D 11 μασᾶται D 16 Οἰλιανοῦ culpa rubricatoris D αἱ Ael.: οἱ D 19 Ἡ scripsi: 0 culpa rubricatoris D ἡ ἄρκτος om. Ael. 20 κρυμοὺς Ael.: κρυμοὺς ex κρημνοὺς correxit D1 προσμένει Ael.

191. f.365r

192. 16 σοφία] cf. Ael. nat. anim. VI 9 (p.142,4—14 Herch.) 25 καὶ γὰρ] cf. A 100 p. 30,1 32 ἐν Μυσίᾳ] Arist. mirab. ause.144 p. 845a17

193. 1 ἐξαγάγοι Ael. 2 ἔνθεν τοι Hercher 3 φωλέα D ἀλλὰ Ael. 4 κατὰ τὰ νῶτα Ael. 5 ἕζιν ῥινῷ sic D Ael 5, 6 τετταράκοντα Ael. 6 ἡμέρας D: ἡμερῶν Ael. 9 περιλείχεσθαι D: περιλιχμᾶσθαι Ael. συνέπτυκται Ael.: συνέπυκται D 11 ἄρον Ael.: ἂρα D αὐτῇ Ael.: αὐτὸ D 13 πεπληρωμένη Ael. 14 εἰς τοσοῦτον delevit Hercher εἴρηνταί Ael.: εἴρηταί D 15 γραμμάτων D: συγγραμμάτων Ael.: συγκραμάτων Weigelius ὡς D: ὧ Ael. 16 σοφία D Ael.: σοφὰ Hercher καὶ ἐκεῖνο D: ἦν ἂρα ἐκεῖνα Ael. 28 ὠδῖνας scripsi: ὀδύνας D 32 λευκῶν D: λευκόν Arist. 33 ὥστε—ποιωῖν (104,1) omissa in D ex Arist. addidi

194. f.365v

195. 5 λέγουσι] Arist. mirab. ausc. 67 p. 835a30 8 νωθρὰ] Basil. Magn. Homil. in Hexaem. IX ed. Mign. Patrol. Graec. vol. XXIX p. 1920—193A 14 μῦς] cf. Arist. hist. anim. Γ 1 p. 511a30 καὶ τῶν ἀμφωδόντων οἶον μῦς. Θ 6 p.595a8 καὶ τῶν μὴ καρχαροδόντων οἶον οἱ μύες πολυσχιδὴς] Arist. gener. anim.Δ 4 p. 771a22 καὶ τὰ πολυσχιδῆ πάντα πολυτόκα σχεδόν, καὶ τὰ μικρὰ τῶν τοιούτων, οἰον τὸ τῶν μυῶν γένος 16 καρδίαν] Arist. part. anim.Γ 4 p. 667a19 μεγάλας δὲ τὰς καρδίας ἔχουσι λαγώς, ἔλαφος μῦς etc. 17 ἄχολον] Arist. 1. c.Δ 2 p. 676 b 29 ἐν δὲ τοῖς γένεσι τοῖς αὐτοῖς τὰ μὲν ἔχειν φαίνεται (χολήν), τὰ δ΄ οὐκ ἔχειν, οἷον ἐν τῷ τῶν μυῶν 19 ή δὲ θήλεια] Arist. hist. anim. Γ 1 p. 511a28 τὰ μὲν γὰρ κερατοφόρα καὶ μὴ ἀμφώδοντα ἔχει κοτυληδόνας ἐν τῇ ὑστέρᾳ, ὅταν ἔχῃ τὸ ἔμβρυον, καὶ τῶν ἀμφωδόντων οἷον δασύπους καὶ μῦς καὶ νυκτερίς. Arist. part. anim. Δ 4 p. 771b30 ἐν ταὐτῷ γὰρ γίνονται τόπῳ τῆς ὑστέρας δύο πολλάκις (κο- τυληδόνες), ἐν δὲ τοῖς πολυτόκοις, ὅταν πληρωθῇ τῶν ἐμβρύων, ἐφεξῆς κείμενα φαίνεται 22 ἀνασχισθεῖσα] Arist. hist. anim. Z 37 p. 580b29 τῆς δὲ Περσικῆς ἔν τινι τόπῳ ἀνασχζομένης τῆς θηλείας τῶν ἐμβρύων τὰ θήλεα κύοντα φαίνεται. φασὶ δέ τινες καὶ ἰσχυρίζονται ὅτι ἂν ἂλα λείχωσιν, ἄνευ ὀχείας γίνεσθαι ἐγκύους. cf. Antigon. mirab.113.114

196. 1 ἐγγύση D 2 φασίν D: ἀφιᾶσιν Arist. πάμπολύ τι ὡς ἔοικεν, ὅ προσφυσᾷ Arist. προσφυσᾶν D 3 ὥστε D: ὥστε καὶ Arist. 5 δὲ D: δὲ καὶ Arist. ὑπὸ D: διὰ Arist. 9 ἐνδεδυκὸς Bas.: ἐκδεδυκὸς D 10. 11 πρέπον τῷ ὄντι φωλάδι κατεψυγμένῃ Bas.: πρεπόντως ὄντι, φυλλάδι κατεψηγμένῃ D 11 αὕτη D: ἄρκτος Βas. 12 φλώμῳ D ξηρὰν τὴν Bas.: ξηραντήν D 14 καρχαρόδους D: scribendum ἀμφόδους vel ἀμφόδους, οὐ καρχαρόδους ef. Arist. l. e. 17 ἤπαρ D 18 ἡμερολόγιον D ef. Hesych. Lex. ἡμερολόγιον· μέρος τι τῶν περὶ τὴν κύστιν 20 κοτυληδόνας scripsi: καὶ τυλιδόνας D

197. f.366r

198. 4 ὅτι μυὸς] Ael. nat. anim.ΙΙ 56 (p.58,15 Herch.) μυὸς ἤπαρ καὶ μάλα ἐκπληκτικῶς τε καὶ παραδόξως τῆς μὲν σελήνης αὐξανομένης λοβὸν ἑαυτῷ τινα ἐπιτίκτει σηημέραι μέχρι διχρμήνου· εἶτα αὖ πάλιν ὑπολήγει μειουμένου τοῦ μηνὸς τὸν ἴσον λόγον ὑπαφανίζον [hoe delevit Hercher] ἔστ᾿ ἂν ἐς σῶμα κατολίσθῃ ἀνείδεον 7 οἱ μύες] cf. Ael. Ι. c. V 22 (p.120,14 Herch.) 9 ἐκβάλλουσ] cf. Ael.I.e. V 49 (p. 132,24 Herch.) 13 ἔστι] cf. Ael. 1.e.IX 3 (p. 218 13 Herch.) 15 μὺες] ef. Ael. I. c. VII 8 (p. 175,22 Herch.) 16 δειλὸν] ef. Ael. I.e.IX 41 (p. 233,7 Herch.) 20 μύες] Ael. 1.e.XII 10 (p. 298,1—3 Hereh.) 22 εἰσὶ] ef. Ael. I.e.XII 10 (p.298,12 Herch.) 23 κατὰ δὲ] ef. Amynt. apud Ael. I.e.XVII 17 (p. 419,21 Herch.) 29 ἀκούω] Ael. 1. e.ΙΙ 56 (p.58,19—22 Herch.)

199. 2 τάχιστα scripsi: ταχίστη D ὑπὸ scripsi: ἀπὸ D 4 λοβρὸν D 5 μυουμένου D 7 οί scripsi: Ἡ culpa rubrieatoris D 9 αὐτῶν scripsi: αὐτῶν D 13 ὠδἰνῃ D 15 τρὸζοντες D 20 μόες δὲ δὴ D: οὶ μύες Ael. 25 ἕρμα αὐτοῖς D 30 μύας Ael.

200. f.366v

201. 1 ἐν τῇ Πάρψ] Ael. nat. anim. V 14 (p.116,29-32 Herch). cf. Arist. mirab. ausc.25 p. 832a22. Antig. hist. mirab.21 et infra § 369 5 ἔθος] Ael. nat. anim. VI 41 (p. 156,7—157,6 Herch.) 27 μελλούσης] Ael. l. c.XI 19 (p.281,3—26 Herch.)

202. 1 πόρῳ D Ael.: Γυάρῳ Holstenius 2 τὴν σιδηρῖτιν Ael.: καὶ τὴν σιδηρίτιν ex σιδη- ρίτην correxit D1 3 γῆς Holstenius δέ ἐστιν Ael. 4 τροφὴν om. Ael. 5 ἔθος Ael.: Ἥθος culpa rubricatoris D ὕσῃ Ael.: ἔση D 6 δὲ δεῖ Ael.: δὲ δεύει D 9 διὰ ταῦτα Ael.: διὰ τὰς D πάγαις τε αὐτοὺς ἐλλοχῶσι (ἱστᾶσι deleto) Hercher 10 θριγκοῖς Ael.: θρίγγους D ἀναστέλλουσι-ἀνείργουσι-κάουσιν Hercher τάφροις Ael.: τάφρους D 11 πάγας Ael.: πάγαις D: τὰς πάγας Hercher 12 τοῖς (ante δὲ) D: καὶ τοῖς Ael.: καίτοι Reiske θρίγγοις D 13 γε D Ael.: τε teiske τὰς Ael.: τοὺς D 14 ὅταν οὑν Ael. 18 νεώτεροι D: νεώτατοι recte Ael. πρῶτα D codd. Ael.: πρῶτοι edd. ante Jacobsium 20 ἀποστῶσι D: ὑποστῶσι Ael 22 καὶ οἱ λοιποὶ Ael. 23 ἐκεῖσε D: ἐκεῖθι Aeli cf. Lobeckii Phrynichus p.44 24 πάντας Ael.: πάντες D 25 τριζούσης Jacobs συρίττον- τος Ael. 26 ἄλη καὶ ἄλλη D: ἔλλο ἄλλῃ Ael. 27 οἄ τε Ael.: εἴτε D 28 καὶ αἱ γαλαῖ Herecher φθάνουσι τὴν καταφορὰν καὶ ἐξοικίζονται Ael.

203. f.367r

204. 16 φασὶ] Ael.nat.anim. XV26(p.385,9—19 Hereh.). cf.Arist.mdrab.ausc.28 p.832a31 23 9εόφραστος] cf. Theophrasti exc. περὶ τῶν ἀθρόως φαινομένων ζῴων apud Phot. Bibl. p.528a39 24 οἱ δὲ μῦς] Ael.nat.anim.XVII 17 (p.420, 11—24 Herch.)

205. 1 τοι φασὶ D ἑλίκη constanter ut ἐλικήσιοι v.2 et 7 D γενέσθαι Ael.: γίνεσθαι D 2 βωμοῦ Ael. 3 τοῖσιν δὲ θεοὶ Ael. τέραα Ael.: τεράατα D 6 Kοοίαν D Ael. Κερύνειαν restituit Wesseling ἐκφερούσῃ Ael.: ἐμφεροὐση D 9 συνιζάνει Ael.: συνισάζει D 10 ὑφορμοῦσαι Ael.: ὑφορμᾶσαι D τῇ πόλει del.Hercher 11 ἐπικλήσει D: θαλάσσης ἐπικλύσει πολλῇ Ael.: del. Hereher 12 τοῦδε Ael: τοῦ.. cetera blattis corrosa D: καὶ τὸ Hercher 13 παντίλας D: παντήκλας Ael.: παντακλῆς Hereher 14 κὐθειρα D 18 ἐχεώδειςD Ael.: ἐχινώδεις Gesnerus 18.19 ὀξείας ἀκάνθας ἔχοντας del. Hercher 19 οὕσπερ Ael.: ὥσπερ D ἐχενάτας D Ael.: ἐχινέας Hercher 20 μεγέθει μεγίστους malebat Ηercher 22 εἶδον—εἰσί D Ael.: eiecit Jacobs τούτους Ael.: τούτοις D 24 μύες Ἀel. σκοπίοις D ἐπίδημοι D Ael.: ἐπδημον rest. acobs 25 γε Ael.: τε D Ἰχνεύμονας Ael.: ἰχνεὐοντας D 26 δεινοὶ Ael.: δεινὸν 9 27 μύες Ael. τεριδόνι D 28 ἵσxσιν D Ael.: om.iereher cum Vat. καὶ (ante εἰς) D Ael.: om.Hercher

206. f.367v

207. 6. 7 τῶν Λιβὐων] Timoth. p.22,19 Haupt. κεφ. λη’. περὶ μυῶν. ὅτι ἐν Λιβύῃ κοινὸν γένος μυῶν καὶ λαγωῶν 13 Λίβυς] Timoth.p.22,21 ὅτι ἐν Λιβύῃ μύες οὐ πίνουσιν. cf. Arist. hist. anim.928 p. 606b27 24 ἀνδρὶ] Timoth. p.22,23 ὅτι καθεύδοντας ἀνθρώπους δάκνουσι μύες, καὶ ὃ μὲν δάκνει τὸν δάκτυλον, ὃ δὲ φυσᾷ καὶ ἀναίσθητον παρέχει 29 ἐχ μέντοι] Timoth. p.22,25 ὅτι εἰς τοὺς λύχνους τὰς οὐρὰς χαλῶντες τὸ ἔλαιον ἀνιμῶσι καὶ λείχουσιν ὅτε τὰς κεφαλὰς οὐ δύνανται ἐμβαλεῖν

208. 2 ἀλεαίνουσιν Ael.: λεαίνουσιν D καναυτάνες D Ael.: κανδυτᾶνες em. G, Dindorf 3 τῶνδε Ael.: τόδε D 4 εῖτα D: κὰτα Ael. 5 ἀνατμηθῇ D: διανοιχθῇ Ael. 7 κοινόν Timoth.: καινόν D λαγωῶν sic hoc loco (cf. Timothei exc. et infra § 367), λαγῶν v.9 D 9 post τρίχα excidisse videtur λαγῶν vel αὐτῶν 14 θεάσαιο scripsi: θεάσαι ex θεᾶσαι correxit D1 18 πλομίου sic D: πολυμίτῳ conicit Diels καθαπτόμενον sic 9 cf. [Eur.] Rhes.202 19 ἀὐτῷ post σύμφυτος iteratum delevi 22 αὐτοῦ] οὐ τοῦ D 29 ἐν scripsi: ἐκ D

209. f.338v

210. 4 ἐν Κὸπρῳ] Arist.mirab. ausc.25 p.332a22 καὶ τοὺς Χάλυβας] Arist.l.e.26 p. 832a23 7 ἐν Κυρήνῃ] Λrist.l.c.28 p.832 a 31 10 ἐν Λουσοῖς] Arist.l.c.125 p. 842 b 6, cf. Sotionem in Westermanni Paradoxographis p.184 13 εἶναι] Arist. l.c. 148 p. 845b6 18 δτι τὰ ὑποζὸγια] cf. Ael.nat.anim. VI 22 (p.149,4 Herch.). cf.Arist. hist. anim.Θ 24 p.604 b 19 ἡ μυγαλῆ] Ael.nat.anim.1137 (p.50,24 Herch.) 29 τὸ αἰδοῖον] Arist.hist.anim.B1 p.500 b24 καὶ γὰρ ἡ γαλῆ ὀστοῦν ἔχει τὸ αῖδοῖον

211. 4 κύπρῳ D Arist.: Γυάρῳ Marsilius Cagnatns cf. §358 καὶ D: φασὶ δὲ καὶ Arist. 5 νησίῳ D cod. Arist. Ta: νησιδίῳ Arist. 6 μετάλοις D ἀνασχζουσιν Arist.: ἀναυχίζουστν D 7 ἕν Arist.: ἑνὸς D πλείω καὶ Arist. 9 γκλαῖ τοὺς D codd. Arist. SaTa: γαλαῖ γίνεσθαι τινὰς Arist. 10 κολούσοις D codd. Arist.: Λουσοῖς Sylurg 11 καὶ τὴν D: τὴν Arist. ἐν ἐκείνῃ Arist. ποιοῦνται D: ποιούμενοι Arist. 12 Λαμψάκῳ Arist.: ψαλάκῳ D 13 καὶ D: δὲ καὶ Arist. ἐφιπτά- μενον Arist.: ἀφιπτάμενον D 19 καὶ γὰρ—ὅλης delevit Hercher 19. 20 τὴν ἄλλως Hercher: τὴν ἄλλῳ D: τηνάλλως A 20 πέπλασται sic D Ael.: cum Vat .omisit Hercher ἐὰν D: ἐάν γε Ael. 21 ἄλλῃ Ael.: ἄλλην D 23 τῆς τῶν Ael.

212. f.368v

213. 1 δίκρουν] cf. Arist.hist.anim.’ 1 p. 510b8 2 τὸ δὲ μυθολογούμενον] Arist. gener. amim.’ 6 p,756tb13 εἰσὶ γάρ τινες οἴ λέγουσι κατὰ τὸ στόμα μίγνυσθαι τούς τε κόρακας καὶ τὴν ῖβιν, καὶ τῶν τετραπόδων τίκτειν κατὰ τὸ στόμα τὴν γαλῆν. ταῦτα γὰρ καὶ Ἀναξαγόρας καὶ τῶν ἄλλων τινὲς φυσικῶν λέγουσι, λίαν ἁπλῶς καὶ ἀσκέπτως λέγοντες, περὶ μὲν οὖν τῶν ὀρνίθων ἐκ συλλογισμοῦ διαψευδόμενοι τῷ τὴν μὲν ὀχείαν ὀλιγάκις ὁρᾶσθαι τὴν τῶν κοράκων, τθὴν δὲ τοῖς ῥύγχεσι πρὸς ἄλληλα κοινωνίαν πολλάκις, ἥν πάντα ποιεῖται τὰ κορακώδη τῶν ὀρνέων· δῆλον δὲ τοῦτο ἐπὶ τῶν τιθασευομένων κολοιῶν· τὸ δ’ αὐτὸ τοῦτο ποιεῖ καὶ τὸ τῶν περιστερῶν γένος· ἀλλὰ διὰ τὸ καὶ ὀχευόμενα φαίνεσθαι, διὰ τοῦτο ταύτης οὐ τετυχήκασι τῆς φήμης...31 καὶ ἡ γαλῆ, καθάπερ τἀλλα τετράποδα, τὸν αὐτοῖς τρόπον ἔχει ἐκείνοις τὰς ὑστέρας· ἐξ ὄὧῶν εἰς τὸ στόμα πῇ βαδιεῖται τὸ ἔμβρυον; ἀλλὰ διὰ τὸ τίκτειν πάμπαν μικρὰ τὴν γαλῆν, καθάπερ καὶ τἀλλα τὰ αγιξόποδα, περὶ ὧν ὕστερον ἐροῦμεν, τῷ δὲ στόματι πολλάκις μεταφέρειν τοὺς νεοττούς, ταύτην πεποίηκε τὴν δόξαν 5 γαλαῖ] cf. Ael.nat.anim. VII 8 (p.175, 22 Hereh) 6 μάλιστα] cf. Ael. 1. c. VI 41 ⟨p.157,49erch) 7 ἱδια] Ael. 1. e.V50 p.133,15-29 Ηerc 18 ἡ χερσαία] Ael. 1. c.KV 11 ⟨p.375,13-376,19 Hereh.

214. 1 ἐν ἑαυτῷ scripsi: ἐφ’ ἑαυτῷ F 5 τρύζουσαι 9: ὑποτρίζουσαι Ael. 6 αί μῦες D 7 Ἥδία culpa rubricatoris Δ ταύτῃ iercher 8 ὄρνεις 0 9ercher: ὄρνις Ael. 9 τε om. Ael. 10 οfδε 9: οἱ δὲ Ael. 14 μυκήσεων Ael.: μυκησίων δ οὐ ποιοῦνται iὥὥραν Ael.: εὐποιοῦνται ὥραν D 15 τὲ καὶ D Ael.: δὲ καὶ Hercher κύκνων, quod rest. teisse, D: κυνῶν Ael. 16 τὶ D βραχύτατον Hercher 18 Ἡ om. culpa rubricatoris D ἄνθρωπος Ael.: ἀνθρώπου D 22 τοῦτό Ael.: αὐτὴ D δὲ ἐῶ Ael.

215. f.369r

216. 23 πολέμιον] Timoth. p.22,29 Hanpt. ὅτι ἡ γαλῆ ἡνίκα πολεμεῖ πρὰς ὄφιν, πήγανον ἐσθκι·- τοῦτο γὰρ φεύγει 5 ὄφς. cf. Arist.hist.anim.l 6 p.612a 28 25 ἔστι] e Timotheo haud duhie continnatumn

217. 1 φυλαττόμεναι D Ael.: φυλαττομένοις em.Hiercher 2 ἐκροφοῦσι Ael.: ἐκροφῶσι D 3 ἢ καὶ D: ἢ Ael. ἐπισχεῖν D Ael.: ἐπίσχειν Hercher cum V. τὸ D Ael.: τοῦ Hercher μητέρα Hercher 3, 4 γγίνε. . . . . . . .λλειν cetera blattis corrosa D 4 αὐ- τῶν sic D Ael.: μίξεως corr. Hercher (immo κοιτῶν Diels) σκευασίαν Ael.: σκευασίας D 5 προσλαβέντα Ael.: ν p . . . . .. ὀντα cetera corrosa D τὰ τοιαῦτα D τὰ κατὰ ταῦτα aut καὶ ταῦτα Ael.: ταῦτα Hercher 6 ἐπιβουλὴν Ael.: ἐβουλλὴν D 7,8 φέλῳ κολάζειν Ael.: φλαν κολάζειν D 8 διακαίειῃ D Ael.: δικαιοῦν Abresch καταλείπωμεν Ael. εἶη Ael.: ίη, E ut minio scriberetur omisso, D σμικρὸς Ael. 9 τοι D: τι Ael. γελεοὺς D τοὺς καλουμένους γαλεοὺς Ael. 10 σελάχιοι D Ael.vulg.: σελάχη ex Vat. Hercher ante μέγεθος addidit εἰς Schneider καὶ aute κυνὶ cum Vat. omdsit dercher 11 ἐοίκασιν D φαίης Hercher 12 τῶ δφθαλμὼ Ael.: τῶν ὀφθαλμῶν D 13 ὑπάτου ex ἡπάτου correxit D¹ 14 γρέμηητος D 15 οἷς ἂν Ael. τύχῃ D Ael.: ἐντύχῃ Hercher cam V. 16 χρᾶντα,ων blattis hanstnm D δὲ addidi ex Ael. αὐτῇ Ael.: αὐτῆς 18 τῶν (ante κακῶν) om. Ael. post ἰχθύων add. τῶνδε Herecher 19 ὑποδύσεις em.Abresch 21 ἀν- θρώπων μέλη lercher 22 ταῦτά ἐστιν D Ael.: τούτων ἐστίν Hercher

218. f. 369v

219. 6 ἡ ἰκτις] Arist.hist.anim.1 6 p. 612b10 ἡ δ’ ἴκτις ἔστι μὲν τὸ μέγεθος ἡλίκον Μελιταῖον κυνίδιον τῶν μεκρῶν, τὴν δὲ δασύτητα καὶ τὴν ὄψιν καὶ τὸ λευκὸν τὸ ὑποκάτω καὶ τοῦ ἤθους τὴν κακουργίαν ὅμοιον γαλῇ, καὶ τιθασὸν δὲ γίνεται σφόδρα, τὰ δὲ σμήνη κακουργεῖ· τῷ γὰρ μέλιτι χαίρει. ἔστι δὲ καὶ ὀρνιθοφάγον σπερ αἱ αἵλουροι. τὸ δ’ αἰδοῖον αὐτῆς ἔστι μέν, ὥσπερ εἴρηται, ὀστοῦν, δοκεῖ δ’ εἶναι φάρμακον σφραγγουρίας τὸ τοῦ ἄρρενος· διδόασι δ’ ἐπιξύοντες. cf. mirab.ausc.12 p.831b1. Timoth. p.22,17 Haupt. 11 λέγεται] cf. Arist.hist.anim.16 p. 612a28. Ael.nat.anim.IV 14 (p.85,21 Hereh.) 13 πονηρἀν] Timoth. p.22,11 κεφ.λζ. περὶ ἶκτιδος. ὅτι ἡ λεγομένη ἵκτις, ἥν ἡμεῖς καλεῖν εἰώθαμεν αἷλουρον, κατὰ τὸν τοῖχον (scribe τῶν τοίχων) ἕρπουσα τὰς κατοικιδίους ὄρνεις κατεσθίει· ἐὰν δὲ πέσῃ, φυσῶσα αὑτὴν καὶ πληροῦσα τὸ δέρμα ἀνέμου οὐ βλάπτεται 17 ἀλλ’ ὅμως] Τimoth. p.22,15 ὅτι ἐάν τις πήγανον βάλῃ ὅπου ἀεὶ αἱ ὄρνεις αὐλίζονται, οὐκ ἐπέρχεται αὐταῖς τὸ θηρίον ταχέως 21 πολυσχιδὴς] Arist.gener.anim.B6 p. 742a8 ὅσα πολυσχιδῆ τῶν τετραπόδων, οῖον κύων λέων λύκος ἀλώπηξ θώς 22 ὀχεύει] Arist.hist.anim.Z 34 p. 580a6 ἡ δ ἀλώπηξ ὀχεύει μὲν ἀναβαίνουσα, τίκτει δ’ ὥσπερ ἡ ἄρκτος, καὶ ἔτι μᾶλλον ἀδιάρθρωτον. ὅταν δὲ μέλλῃ τίκτειν, ἐκτοπίζει οὕτως ὥστε σπάνιον εἶναι τὸ ληφθῆναι κύουσαν. ὅταν δ’ ἐκτέκῃ, τῇ γλώττῃ λείχουσα ἐκθερμαίνει καὶ συμπέττει. τίκτει δὲ τέτταρα τὰ πλεῖστα

220. 2 τοὺς . . . κυπέρους scripsi: τὰς . . . . . . κυπέτους D 3 καθ’ αὑτὴν scripsi: κατ’ αὐτὴν D 4 ante θηρῶν desideres ἄλλων 6 ριστοφάνους, Ἀ ut minio scriberetur omisso, D Ἡ ἰκτις scripsi: Οἰκτὶς culpa rubricatoris D 7 ἡλίκον D: fortasse ἰσήλικον cf. supra ad p.55,6 8 τε scripsi: δὲ D 10 δ scripsi: ἣ D στραγγουρίας scripsi ex Arist.: στραγκυρίας D 14 ταῖς scripsi (cf. v.15 αὐταῖς): τοῖς D 16 τῇ γῇ vix sanum, conicio πτηνὴ ⟨καὶ>, nisi ἐλαφρὰ tamquam glossema delendum est 18 παρατεθέντος scripsi: πα . ατιθέντος D θηράσῃ et τρύχηται (19) modorum corruptio ex- cerptori danda est

221. f.370v

222. 4 αἱ ἀλὡπεκες] cf. Ael.nat.anim.1 36 (p.21,3 Herch) 5 τὰς ἀκάνθας] cf. Ael.l. c. VI 24(p.149,31—150,5 Hereh.) 7 φασὶ] cf.Ael.l.c.VI 64 (p.169,11—20 Hereh.) 11. 12 θηρεὸουσ] cf.Ael.l.c. VI 24(p.150,5—11 Hereh) 15 τοὐξ δὲ ἰχθῦς] cf. Ael.l. c. VI 24 (p.150,11—18 Hereh) 20 καὶ λαγλν] cf. Ael.e. XIII 11 (p.324,9—31 Herch.) 24 αἱ μέντοι] cf.Ael.l.c.XVII 17 (p.420,5—11 Hereh.) 26 μισεῖ] cf. Ael.l.c. V 48 (p.132,16 Hereh) 27 αἱ δὲ ἀλώπεκες] Ael.l. c.IV39 (p.97,29—98.11 Herch.)

223. 3 Οἱ culpa rubricatoris D 10.11 κατεσχημένου Ael.: κατισχημένου D 17 ἐμπαλάσ- σεται em.Hercher cf. p.114,1 24 Κάσπιαι scripsi ex Ael.:σκαπίαι D 24.25 ἐπιφ. .τᾶν cetera blattis corrosa D 26 κίρκον Ael.: κέρκον D 28 προήκουσαι Ael.: προήκασι κασι D σφικίαν D 29 εὐθηνουμένην D Ael.: εὐθενουμένην Hercher αὖται D Ael.: αὐταὶ Reiske 30 δὲ Ael.: τὲ D δασυτάτην τε Ael. τοὺς Ael.: τὰς D 31 προσέρχρνται sic D Ael.: προσέχονται Hercher (?)

224. f.370v

225. 7 τῆς τῶν ποταμῶν] Ael.nat.anim. VI 24 (p.150,18 Hereh) οἱ δὲ Θρᾷκες τῆς τῶν ποταμῶν πήξεως τῆς οὐ σφαλερᾶς ποιοῦνται γνώμονα τήνδε τὴν θῆρα κτλ. 14 ἀλώπηξ] Timoth. p. 6,19 κεφ.ε . περὶ ἀλώπεκος. ὅτι πεινῶσα ὰπλοῖ ἑαυτὴν ὡς νεκρὰν ἐν ἐρήμῳ τόπῳ, καὶ συναγομένων τῶν ὀρνέων εἰς τὸ καταφαγεῖν αὐτὴν ἄφνω ἀναπηδῶσα θηρᾷ τινα τούτων καὶ ἐσθίει. cf. Oppian. Hal. II 69—119 23 κυνῶν] Timoth. p.7,1 ὅτι ποιεῖ τῷ ἑαυτῆς φωλεῷ στόματα ἑπτά, καὶ διωκομένη ὑπὸ κυνῶν ἡ ὑπὸ ἀνδρῶν ἀπ’ ἄλλου εἰς ἄλλο μετέρχεται καὶ ἐκφεύγει. cf. Oppian. Cyneg.III 449sqq. 28 ἔστι] Timoth. p.7,18 ὅτι ἀπατᾷ τοὺς θηρευτὰς κύνας δι’ ἀνέμου γαστρὸς πλανῶσα καὶ σαίνουσα εἰς συνουσίαν. συγγινομένη γὰρ κυνὶ τίκτει τὸν καλούμενον ἀλωπόν. ἐὰν δὲ ἄρκην ἥ, ἡ δὲ κύων θήλεια, τίκτεται Λακωνικὸς

226. 1 ἀναπλασθῶσιν D Ael.: ἐμπαλαχθῶσιν Hercher 2 τοίχῳ ἢ αἱμασιᾶ Ael. 4 ἐννοήσωσι Ael.: ἐννοήσῃ D 8 ἄν D: ἐὰν Ael. κρὐσταλον D 10 αδτη D: αὐτὴ Ael. 11 ἐπὶ D Ael.: om. recte Schneider (et 12) κρυστάλω D κάτωθεν Ael.: κάτω D 13 θαρσεῖ διαθεῖ τε Ael.: θάρσει διαθεῖται D πρώτη D Ael.: ἀτρέπτως Hercher 18. prima littera corrosa D 19 τεθνηκυῖαν scripsi: τεθνηκυῖαι D 20 διαξαίνουσι scripsi: διαξαίνουσαι D 21 ρηκεν D 24 διανοίγει scripsi: διανοίγουσι D, sed fortasse διανοί- γουσα scribendum, deleto τε v.24 ἐφ’ delendum puto 27 ἄλλη D 28 ἀλώη D

227. f.371

228. κύων, ὥσπερ συγγινομένων κυνὸς καὶ τίγριδος τίκτεται ὁ Ἱιδκὸς κὐων. cf.Arist.hist.anim. Θ 28 p. 607a 3 11 σχοίη] Timoth. p.7,4 ὅτι οὐδέποτε ἡμεροῦται 14 δέδοικέ γε] Timoth. p.7,7 ὅτι φοβεῖται τὴν χολὴν τοῦ χαμαιλέοντος τοῦ λεγομένου φυσιγνάθου 16 βλαβερὰν] Timoth. p.7,9 ὅτι κυλιομένη ἐν σπορίφφῳ χωρίῳ ποιεῖ τὸν τόπον ὅπου κυλίεται μὴ βλαστῆσαι· ὅθεν καὶ ἀλωπεκία λέγεται ἐπὶ τῶν τὰς τρίχας ἀποβαλλόντων ἢ μὴ φυόντων. cf, Etym. Magn. p.74,51. Schol. in Callim. H. in Dian.79 27 ἀλώπηξ] Bas. Magn. Hom. IX in Hexaemero ed. Mignii Patrol. Graec. vol. XXIX p.194 A ἵδοις δ ἂν καὶ ἀλώπεκα τῷ δακρύῳ τῆς πἶτυος ἑαυτὴν ἰωμένην

229. 3 ἀκιζομένη D 4 διαθερμῆναι πρὸς μίξιν scripsi: διὰ θερμὴν αὐτὴν μίξιν D 6 λέγονται scripsi: λεγέονται D 7 εἰ δὲ ἐπιβεβηκλς scripsi: εἐ δὲ εἐ δὲ βεβηκώς D 8 δ4 τοῦτο δεδεγμένη κύων scripsi: δὲ τὸ δεδεγμένον ἢ κίων D 11 τιθασὸν D 14 αὐτὸν scrnpsi: αὐτὸς D 15 χαλμαιλέων D 17 δὴ scripsi: δὲ 9 18 αὕτη scripsi: αὐτὴ D 18. 19 ἐσκλήρωσε scripsi: ἐπλήρωσε D 19 καρπούς scripsi: . . . . πούς; cetera blattis corrosa D 21 ὧ δ ἃν D cf .ad p.124,8 κεφαλὴν scripsi: . . . φαλὴν D 25 ὥν scripsi: ὄν D 28 βέλει scripsi: ἵλει D

230. f.371v

231. 2 οὖτος ὀχεύει] Arist.hist.anim. 33 p.579b30 οἱ δὲ δασύποδες ὀχεύονται μὲν συνιόντες ἔπισθεν, ὧσπερ εἴρηται πρότερον (ἔστι γὰρ ὀπισθουρητικόν), ὀχεύονται δὲ καὶ τίκτουσι πᾶσαν ὤραν, καὶ ἐπικυῖσκονται ὅταν κύωσι, καὶ τίκτουσι κατὰ μῆνα. τίκτουσι δ οὐκ ἀθρόα, ἀλλὰ διαλείπουσιν ἡμέρας ὅσας ἂν τύχωσιν. . . . τίκτει δὲ τυφλὰ ὧσπερ τὰ πολλὰ τῶν πολυσχιδῶν. cf. Arist. 1. c.E2 p.539b22 9 ὅτι ὁ λαγὼς] cf. Ael.nat.anim.II 12 (p.41,11— 15 Hereh.) 42 πρὶν ἢ] σf. Ael. 1. e. VI 47 (p.160,23—26 Herch.) 15 εἴσὶ] cf. Ael. l.c. XI 40 (p.290,16 Hereh.). Arist.part.anim. Γ p.669 b 34. mirab. ausc. 122 p. 842a15 17 ἕστι] cf. Ael. nat. anim. XIII 11 (p.325,4—9 4erch) 20 ἔτι] ef. Ael. l.c. XIII 13 (p.326,3—13 Herch)

232. 3 σκυμνία scripsi: σκυμνίον D τυφλὰ addidi ex Arist. συγκαθησάσης D 7 κοτυλιδόνα D ἐν delevi, pertinet fortasse ad μέσῳ v. 6 προσκειμένην scripsi: προκειμένην D 8 καθάπερ ἐπὶ τῆς μυὐς εlφηται cf. p.104,19 9 ἐκεπταμένοις D 10 αὐτοῦ τὰ ἔτη Ael.: αὐτοῦ ἔτι D 11 αὐτῷ D: οἱ Ael. 12 εἰς addidi κήτην D 15 οἳ] οἱ D 16 Θεὄπομπος Ael.: θόπομπος D 17 καταπτήσσει scripsi: καταπήσει D: δέδοικε Ael. 21 τίθεται D: τὸν κοῖτον . . .τίθεται Ael. 23 καταμύει scripsi (ἐπιμύει Ael.): κατα .. . ει cetera blattis corrosa D 26 ταῦτα scripsi: ταύτας D

233. f.372r

234. 1 ἔστι] cf. Ael.nat.anim.XIII 15 (p.329,3—13 Herch.) 6 λαγὼ] Ael.l.c.VII 8 (p.175,32 Herch.) 8 θηρευτοῦ] Ael. l.c. XIII 12 (p.325,13—30 Herch.) 23 ὀφθαλμοὶ] Arist.hist.anim.Δ8 p. 533a3 ὀφθαλμοὺς γὰρ ἐν μὲν τῷ φανερῷ οὐκ ἔχε, ἀφαιρεθέντος δὲ τοῦ δέρματος ὄντος παχέος ἀπὸ τῆς κεφαλῆς κατὰ τὴν χώραν τὴν ἔξω τῶν ὀμμάτων ἔσωθέν εἰσιν οἱ ὀφθαλμοὶ διωφθαρμένοι, πάντ’ ἔχοντες ταὐτὰ τὰ μέρη τοῖς ἀληθινοῖς

235. 2 ἱβηρες D τούτῳ scripsi ex Ael.: τούτων D 3 ὀλέγην scripsi: ὀλίγον D 5 τὸ addidi ex Ael. 6 πολλοὶ ὁρώμενοι scripsi (cf. Ael. ὁρώμενοι πολλοὶ): πολλοὶ ἡσσόμενοι D δηλοῦσιν εὐδίαν Ael. 8 θηρευτοῦ D: θηρατοῦ Ael. 9 ψεύσα- σθαι Ael. 10 δὴ καὶ D: δὴ καὶ διὰ Ael.: διὰ Ηercher τίκτειν Ael.: τίκτει D ἂρρενας λαγὼς Ael.: ἄρρην λαγῶς D: ἂρρενα λαγὼν (immo λαγῶ) Hercher 11 ἔχειν (gracidos esse), quod om. Ael., additum esse potest ab excerptore καὶ τῆς Hercher secundum V.: αὐτῆς D: ὧς τῆς Ael. 12 δόό D: καὶ δύο Ael. 13 τοῦτο Ael.: τούτῳ 9 14 παντὶ Ael.: πάντη D θηραθῆναι Ael.: θηραθέντα D λαγῶν Ael.: λαγῶν D: λαγῶ Hercher ἐξογκωθῆναι D Ael.: ἐξωγκῶσθαι Hereher cum V. δὲ Ael.: γὰρ 9 16 μήτραν Ael.: μήτρας D λαγώς Ael.: λαγῶς 9: λαγιδεῖς Hereher 17 κεἔσθαι Ael.: κινεῖσθαι D 18 ὑοθαλπόμενοι Ael.: ὑποθαλλόμενοι D ἐξέτριψαν D Ael.: διέτριψαν Gronovins ἂμα φέροντες D 20 προδβκλλε D 22 ῥέγχος 19 24 ὑποδεδυκότες scripsi: ὑποδεδοικότες D

236. 1 ὅτι] cf. Ael. nat. anim. XVII 10 (p. 416,23-26 Hereh.). Arist. hist. anim. Θ 28 p.635b31. mirab.ausc.124 p.842b3 4 ζοφερόν] Timoth..p.23,8 κεφ.μ’. περὶ ἀσπάλακος. ὅτι ἀσπάλαξ ἐστὶ τυφλῆ γαλῆ, ὅς ὑπὸ τὴν γῆν ἕρπων ἐσθίει τὰς ῥίζας τῶν φυτῶν καὶ ξηραίνει αὐτά 6. 7 θηρεὐονται] Timoth. p.23,10 ἀγρεύεταιδὲ δόλῳ καὶ παγίσι. cf. Oppian. Cyneg.1 612 sqq. 8 λέγεται] Timoth. p.23,10 λέγεται δὲ εῖναι ινεὸς καὶ μεταβληθῆναι εἰς θηρίον χόλῳ τοῦ λίου, ὥστε καὶ ἐὰν ὀφθῇ τῷ Ἡλίῳ, οὐκέτι δέχεται αὐτὸν ἡ γῆ 19. 20 τοὺς δὲ ὄρχες] Arist.gener.anim.Ἀ 5 p. 717b26 πάντα δ ἔχει τὰ ζῳοτόκα τοὺς ὄρ- χες ἐν τῷ πρόσθεν ἢ ἔξω, πλὴν ἐχίνου· οὖτος δὲ πρὸς τῇ ὀσφύι μόνος διὰ τθὴν αὐτὴν αἰτίαν δι’ ἢνπερ καὶ οἱ ὄρνιθες. cf.Hist.anim.Γ 1 p.509 p9 21 λέγεται] Arist.hist.anim.16 p. 612b4 περὶ δὲ τῆς τῶν ἐχίνων αἰσθήσεως συμβέβηκε πολλαχοῦ τεθεωρῆσθαι ὅτι μεταβαλλόντων βορέων καὶ νότων οἱ μὲν ἐν τῇ γῇ τὰς ὀπὰς αὑτῶν μεταμείβουσιν, οἱ δ ἐν ταῖς οἰκίαις τρεφόμενοι μεταβάλλουσι πρὸς τοὺς τοίχους, ὧστ’ ἐν Βυζατίῳ γέ τινά φασι προλέγοντα λαβεῖν δόῇαv ἐκ τοῦ κατανενοηκέναι ποιοῦντα ταῦτα τὸν ἐχῖνον

237. 1 Ἡιλυνοῦ culpa rubricatoris D 2 τὴν ex Ael. scripsi: τῶν D 7 κρομύου πνοὴ D 8 ἀναδύντες βερέθρων scripsi: ἀναθέντες κερέθρων 0 12, 13 ἀποτετραμ- μένος scripsi: ἀποτετραμμένον D 15 υἱός D 17 μήτρας τὸ αἰδοῖον sic D 18 ἀνατμηθεὶς scripsi ef. 8 § 138 p.72,12al.: ἀποτμηθεὶς D 22 μέλλῃ scripsi: μέλλει D 23 ὑπὸ delevi

238. f. 372v

239. 1 ἐχῖνον] Ael. nat. anim. IIII 10 (p. 62,18—25 Hereh) 7 ἓν τῶν βασκάνων] Ael. l. c. IV 17 (p. 86,28—31 Hereh) 10 τῷ ἐχίνῳ] Τimoth. p. 7,26 ὅτι ὁ ἐχῖνος νικῷτὴν ἀλώπεκα τῇ μάχη, μὴ δυναμένην αὐτοῦ βιάσασθαι τὰς ἀκάνθας. cf. Plut. de solert. anim. XVI 9 p. 971v 15 τὰ ὅμοια] Timotb. p. 7, 23 ὅτι ὁ ἐχῖνος φονεύει τὸν ὅψιν μαχόμενος καὶ ταῖς ἀκάνθαις περιπείρων αὐτὸν κατατέμνει 24 ἔχειν] Timoth. p. 8,8 ὅτι ἡ χολὴ αὐτοῦ λειαινομένη σὺν κηρῷ τὰ τεθνηκότα ἔμβρυα καταφέρει. 27 τίκτειν] videtur continuatum ex Timotheo

240. 1 Ἡιλιανοῦ culpa rubricatoris D Εχῖνον calpa rubricatoris D 2 ταμείας D: ταμιείας Ael. 3 διετησίου Ael.: ἐτησίου D τρασιαῖς Ael.: πρασίαις D 4 κυλίειν D Ael.: κυλίει Reiske πεπανθείσας D: περιπαρείσας Ael. πήγνυνται D Ael.: ἐμπήγνυνται Hereher 7 ζῴων D: ζῴων μέντοι Ael. ὁ ἐχῖνος D: ἐχῖνος Ael. 8 οδν D: γοῦν Ael. ἐνούρησε D Ael.: ἐνεούρησε Hercher 9 ἀχρεῖον scripsi ex Ael.: ἀ . . . . . ν cetera blatis corrosa D 12 ἑαυτὸν scripsi: ἑαυτὴν D 14 μὲν delevi 15 αὐτῷ scripsi: αὑτὸν D 16 ἐμβεβηκὼς D: fortasse ἐμβεβληκὼς 19 ἐγκυλόμενος D: fortasse κυλιόμενος 25 λιανθεῖσαν D

241. f.373r

242. 1 Αθιανος] cf. Ael.nat.anim.III 10 (p. 62, 18—25 Herch.). cf. supra § 428 p. 120. 1 καὶ οὖτος] Timoth. p.8,4 ὅτι ὥρᾳ θέρους τινάσσων τὰς σταφυλὰς ἀπὸ τῆς ἀμπέλου κατέρχεται καὶ κυλίσας ἑαυτὸν ταῖς ἀκάνθαις περιπείρει τὰς ῥᾶγας, καὶ οὕτως ἔρχεται ἐπὶ τὸν φωλεὸν ὡς ἔχει κομῶν ταῖς σταφυλαῖς. cf. Plut. de solert. anim. XVI 9 p.971 F 4 ἐκ τοῦ Ἀριστοτέλους] Arist.mirab.ausc.65 p. 835a26 φασὶ δὲ καὶ τὸν ἐχῖνον ἄσιτον διαμένειν ἄχρι ἐνιαυτοῦ 7 δερματοπτέρων] cf. Arist.hist.anim.Α 1 p. 487b22 καὶ γὰρ τὰ δερμόπτερα πεζεύει, καὶ νυκτερίδι πόδες εἰσί. Arist.part.anim.Δ13 p. 697 b 10 εἰσὶ γὰρ δερμόπτεροι 17 ὅτι] cf. Ael. nat. anim. VI 45 (p.160,5—6 Hereh) 19 τετράπουν] Basil. Magn. Hom. VII in H]exaemeron ed. Mignii Patrol. Gr. vol. XXIX p. 181A 26 λέγεται] Arlst.mirab.ausc.129 p. 842b32

243. 3 αὐτοῦ D 9 διστιχεῖς in διστίχους vel διστοίχους mutandum 12 συγκαθησάσης D 16 σκνιπολογοῦσα scripsi: συνιπολογοῦσα D 17 ΗΘιανοῦ D Οτι D: ὅτι deest Ael. πελαργὸν D: δὲ καὶ πελαργὸν Ael. 18 ἐκείνην Ael,: ἐκείνη D 19 τε- τράπουν D: πῶς τετράπουν Bas. 20 πτηνὸν Bas.: πτηνῶν D καὶ μόνη D: πῶς μόνη Bas. 21 ζῳοτοκεῖ editiones Bas. praeter Mignium ἀέρει D 22 καὶ μέντοι D: πῶς μέντοι Bas. 23 τι] τί D: τὸ ex quatuor codd. Mignius 24 ἤρτηνται Bas. 26 ἐν D: δὲ καὶ ἐν Arist.

244. f.373v

245. 3 βόες] Bas. Magn. Hom. IX in Hexaemeron ed.Mignii Patrol. Graec. vol XXIX p. 193a 8 ὀπισθουρητικὴ] Arist.hist.anim.B1 p.500b 45 ἕνω δ’ ὀπσθουρητικά ἐστιν, οἶον λὺγξ καὶ λέων καὶ κάμηλος καὶ δασὐπους. cf. Arist. l. c. E14 p. 546 b1 βαδίζει] Arist. l.c.B1 p, 498b7 κατὰ σκέλος δὲ βαδίζουσιν ὅ τε λέων καὶ αί κάμηλοι ἀμφέτεραι, αἵ τε Βακτριαναὶ καὶ αί Ἀράβιαι 9 ἔχει] Arist.l.c.B1 p.499a 13 αἰ δὲ κάμηλοι ἴδον ἔχουσι παρὰ τἄλλα τετράποδα τὸν καλούμενον ὅβον ἐπὶ τῷ νώτῳ. διαφέρουσι δ’ αί Βάκτριαι τῶν Ἀραβίων· αί μὲν γὰρ δὐο ἔχουσιν ὕβους, αἱ δ’ ἔνα μόνον, ἄλλον δ’ ἔχουσιν ὕβον τοιοῦτον οἷον ἂνω ἐν τοῖς κάτω, ἐφ’ οὖ, ὅταν κατακλιθῇ εἰς γόνατα, ἐστήρικται τὸ ἄλλο σῶμα. θηλὰς δ’ ἔχει τέτταρας ἡ κάμηλος ὧσπερ βοῦς, καὶ κέρκον ὁμοίαν ὄνῳ, καὶ τὸ αἰδοῖον ὄπισθεν . . . 22καὶ ἀστράγαλον ὅμοιον μὲν βοῖ, ἰσχνὸν δὲ καὶ μεκρὸν ὡς κατὰ τὸ μέγεθος. ἔστι δὲ διχαλὸν καὶ οὐκ ἂμφωδον 12 θηλὰς] cf. Arist.l.c B.1 p.500a29 ἔχει δὲ καὶ ἡ κάμηλος μαστοὺς δύο καὶ θηλὰς τέτ- ταρας γάλα] Arist.l. c. Γ 20 p.521 b 32 ἔντι δὲ λεπτότατον μὲν γάλα καμήλου, δεύτερον δ’ ἵππου, τρίτον δὲ ὄνου· παχὑτατον δὲ τὸ βόειον 14 ὅμοιον νεύρῳ] Arist. l. c. E2 p.540a 18 τὸ δ’ αἰδοῖον ἔχει ὁ κάμηλος νεῦρον (Aub.νεὐρινον) οὕτως στε καὶ νευρὰν ἐκ τού- του ποωῖσθαι τοῖς τόξοις 16 χολὴν] Arist.part.anim.Δ2 p.673b27 οὀκ ἔχει δ’ οὀδ ἡ κάμηλος ἀποκεκρμένην (χολήν),ἀλλὰ φλέβια χολώδη μᾶλλον. cf.part.anm.Δ2 p. 677 a34 18 ἔχει] cf. Arist.l.e.Γ 14 p. 674b 5,14 19 ἄρχεται] Arist.hist.anim.E14 p. 543 b 4 ἂρχεται δὲ τῆς ὀχείας ἡ θήλεια τριετὴς οὐσα καὶ ὁ ἄρρην τριετὴς ὥν· μετὰ δὲ τὸν τόκον ἕν ἔτος δικλιποῦσα ὀχεύεται ἡ θήλεια. Hist.anim.E2 p.540a 13 αἱ δὲ κάμηλοι δχεὐονται τῆς θηλείας καθημένης· περιβεβηκὼς δὲ ὁ ἀνὴρ ὀχεύει οὐκ ἀντίπυγος, ἀλλὰ καθάπερ καὶ τὰ ἄλλα τετράποδα· καὶ διημερεύει τὸ μὲν ὀχεῦον τὸ δ’ ὀχευόμενον

246. 1 ἑθνεσι Arist.: ἐν μεγέθεσι D 1.2 τέσσαρας χας Arist.: δό χοὰς.D 3 βόας δὲ Bas. 5 βοοστασίων septem codd. Bas. Mignius: βοστασίων D: βουστασίων editiones Bas. 9 ὅβον et ὅβοῦς (10) scripsi: κύβον et κύβους D 10 ἐπὶ τοῦ νώτου scripsi: ἐπὶ τὸν νῶτον D 12 θηλὰς scripsi: χηλοὺς D 15 ἀρραβία D 17 τύπον D: non opus est velut τόπον χολώδη scripsi ex Arist....ώδη; cetera blattis corrosa D

247. 2 κύει] Arist.hist.anim.Ζ 26 p. 578a10 ἠ δὲ κάμηλος κύει μὲν δέκα μῆνας, τίκτει δ’ ἀεὶ ἓν μόνον. sed cf. Arist.l. c. E14 p. 546b3 κόει δὲ δώδεκα μῆνας 4 σκυζᾷ] cf. Suidam s. v. Aubert not.in p.483 κάμνουσι] Arist.hist.anim.Θ22 p.604a10.λαμβάνει δ’ ἠ λύττα καὶ τὰς καμήλους στρόφος] de camelorum hoc morbo nihil constat 5 χαίρει] Arist.l.c.93 p. 595b31 ἠ δὲ κάμηλος πίνει ἥδιον θολερὸν καὶ παχύ, οὐδ ἀπὸ τῶν ποταμῶν πρότερον πίνει ἢ συνταράξαι 7 λέγεται] Arist.l. c.l 47 p. 630 b 31 οἱ δὲ κάμηλοι οὐκ ἀναβαίνουσιν ἐπὶ τὰς μητέρας, ἀλλὰ κἂν βιάζηταί τις οὐ θέλουσιν. ἤδη γάρ ποτε, ἐπεὶ οὐκ ἧν ὀχεῖον, ὁ ἐπιμελητὴς περικαλύψας τὴν μητέρα ἐφῆκε τὸν πῶλον· ὡs δ’ ὀχεύσαντος ἀπέπεσε, τότε μὲν ἀπετέλεσε τὴν συνουσίαν, μικρὸν δ’ ὕστερον δακῶν τὸν καμηλίτην ἀπέκτεινεν. cf. Arist. miratb.ausc.2 p. 830b5 10 ἐκτέμνονται] Arist.hist.anim.l 48 p. 632a21 ἐκτέμνεται δὲ καὶ ἡ καπρία τῶν θηλειῶν ὑῶν, ὥστε μηκέτι δεῖσθαι ὀχείας ἀλλὰ πιαίνεσθαι ταχέως. ἐκ- τέμνεται δὲ νηστεύσασα δύο ἡμέρας, ὅταν κρεμάσωσι τῶν ὀπισθίων σκελῶν. τέμνουσι δὲ τὸ ἦιρον, ἥ τοῖς ἄρρεσιν οἱ ὄρχεις μάλιστα φύονται· ἐνταῦθα γὰρ ἐπὶ ταῖς μήτραις ἐπιπέφυκεν ἡ καπρία, ἧς μικρὸν ἀποτέμνοντες συρράπτουσιν. ἐκτέμνονται δὲ καὶ αἱ κάμηλοι αἱ θήλειαι, ὅταν εἰς πόλεμον χρῆσθαι αὐταῖς βούλωνται, ἴνα μὴ ἐν γαστρὶ λάβωσιν. cf. Ael.nat.anim.IV 55 (p.106,19—23 Herch) 13 ζῶσι] Arist.hist.anim.Z 26 p.578a12 ζῇ δὲ χρόνον πολύν, πλείω ἢ πεντήκοντα ἔτη. cf. Ael.nat.anim.IV 55 (p. 106,17—19 Herch.) 15 οἱ κάμηλοι] cf.Ael.l.e.VI 60 ⟨p.166,32—167,7 Herech.) 17 ἵπποι] cf. Ael.I.c.III 7 (p.61,29—31 Herech) 18 οἱ δέ γε Σαγαραῖοι] cf. Ael. l.e. XII34 (p.310,5—8Herch.) 20 ὕδωρ δὲ διειδές—ήμέρας ὀκτὼ (21)] haec apud Aelianum noninreniuntur; sed cf. Arist. hist. anim.Θ8 p. 595b31

248. 1 συγκαθησάσης D 6 βουκεράτῃ D τῦει scripsi: λείᾳ D cf. Hippiatr. p.264 βουκέρου ὅ ἐστι τίλεως. 7 ἐπὶ addidi 10 ἐκτέμονται D 12 διατοῦτο D: διὰ delevi 15 Ἡἰλιανοσ culpa rubricatoris D Ὀι D

249. f. 374r

250. 1 ἐν δὲ Κασπίᾳ] σf. Ael.nat.anim.XVII 34 (p.427,24-30 Hereh. 4 καμήλου] cf. Ael. l.c. XVIII 36 (p.428,13—23 Hereh.) 7 Δότε] Ael. 1.c.III 47 (p.79,17— 80,7 Herch) 25 ῥωμαλέον] Timoth. p.20,9 Haupt. κεφ.λβ.περὶ καμήλου. ὅτι αί κάμηλοι μέγα φορτίον φέρειν ἠδὺαντο, εἰ μὴ καθεζόμεναε ἐπιφορτίζεσθαι καὶ οὕτως αὐτοῖς φορτίοις ἀνίστασθαι 27 aῦται] fimoth. p.20,12 ὅτι ἐν μεσημβρίᾳ πλέον τῶν εἰλῶν ζῷων ὁδεύουσι, καὶ πρὸς ἀστέρας ἐν νυκτὶ τἀς ὁδοὺς γινώσκουσιν· ὅθεα ἐπ’ αὐταῖς 1 χ3οt τὴν χρυσῖτιν κόνιν τῶν ἰνδικῶν μυρμήκων κλέπτουσι πρὸς ἀνατολὰς ὁδεύοντες. cf. 3erod.91102-106

251. 1 μέγσταί scripsi: μέγιστοι 0 β μιλησίος ex μελισίοις correxit 01 7 Aὄτε Ael.: ὄτέ culparnbricatoris 0 9, 10 καὶ τοῦUqAέφου Ael.: κα - - - - . .λέρου ceterabattis corrosa θ: post σύνοδον t3ansponit iercher 10 τοῦ μὴ θ Ael.: καὶ μὴ Γ 10, 11 πειραθέντος Ael.: περ . . . . . τος cetera blattis corrosa D 11 σογκατακλι- νέντος Ael. 12 πολλάκις delevit Jacobs πομπὴ D 13 προσαψαμένοις de- levit Hereher 15 κιθερῦνα D ὡς ὁ Οίπους ὁ τοῦ Σοψοφοκλέους delevit Ηereher 16 ὁμιλήσαι Ael.: ὁμἀῆῆσκι D: ὁμλήσε Hercher δέ τοι ut coni. Jacobs D: γάρ τοι Ael. 16, 17 τὸ θῆλυ D: τὸν θῆλυν Ael. 18 ὑπὸ τῆς D: ὑπὸ Ael. 21 ἀμαθῶς D Ael.: ἀμαθὴς Hereher (?) ἀποκτείνας 27 ὑπέφερε scripsi: ὑπέφερον D

252. f.374v

253. 4 λέγεται] continuatur haud dubie e Timotheo 11 ἄγριοι] Fimoth. p.20,27 Haupt. ὅτι ὁ ἄρσην ἐν τῷ γαμεῖν ἐὰν ἳδῃ ἄνθρωπον, μαίνεται ἀνελεῖν, cf. Arist.hist.anim. Z 18 p. 571 b 23 13 ἐὰν δὲ] hoc quoque ut proximae paragraphi 471. 472 haud dubie e Τimotheo petitae sunt

254. 2 Ἰνδοὶ scripsi: ἰνδοῑς D 3 χρυσῖτιν scripsi e Timotheo (χρυσίτην, χρυσίτην Cod): χρυσῆν D 4 ἡ scripsi: ὡς 9 7 ἰζῆσαι D ἀροῖτο scripsi (nisi ἄραιτο corrigendum): ἄροιτο D 8 δ’] ἄν D cf. Usener in Jahni ann. 1878,66 9 συνθλάσαι D προσπῖπτον scripsi: προπίπτον D 10 τὸ ξσλον scripsi: τοῦ ξόου D ἑτέρωθι scripsi ἑτέρ . . .ι cetera blattis corrosa D 11 δυσηνίαστοί scripsi: δύσῃ . . . . . . τοι cetera blattis corrosa D 12 αὐτοῖς scripsi: αὐτ ...D 13 ἀπαλλάξειε corrigendum videtur 16 ἕχει non intellego 20 οἶδε D. fortasse εἴωθε 22 ἀφήσῃ sic D μηκηθμόν D 27 ὑπέβλεπεν ex ὑπέβλεψεν correxit D

255. f.375r

256. 4 φασὶ] Timoth. p.20,26 Haupt. ὅτι ἓν μόνον ἀεὶ τίκτει ἡ κάμηλος, οὐδέποτε δὲ δίδυμα 5 ἐν Ἱνδοις] probabiiter e Τimotheo 28 μακρὸς] Basil. Magn. Hom.IX in Hexaem. ed. Mignii Patrol. Graec. vol. XXIX. p.200c

257. 1 αύτῆς scripsi: αὐτῆς D 2 προσαράξασα D παύσασθαι scripsi: παῦσαι D 5 ταπίδες scripsi: τάπηδες D 6 ἐζ αὐτῶν delevi τε corrosum D 8 κάμηλοι scripsi: κ...λοι cetera blattis corrosa D 9 φοινικίνου scripsi: φοι..κίνου cetera cor- rosa D χρώματα scripsi: χρήματα D 10 κάμηλοι scripsi: κάμ . . . . cetera corrosa D 10. 11 σφόδρα μέλανα scripsi: σφόσδ . . . . λανα cetera corrosa D 11 χρόαν scripsi: χρ . . . . . . cetera corrosa D 12 πυρά D 14 χρωμάτων (ante ποιοῦσι) scripsi: χρη· μάτων D 15 βελτίω scripsi: βέλτιον D 17 χρῶμα] fortasse χρῆμα cf. Isoer.1,28 18 παρομοίας scripsi: ὑπουρανίας D 19 ἢ D: foraasse ὧν: qua quas (ζῷα) lanae camelinae efficiunt ef. v, 26 ταῖς ἐκ τῶν καμήλων ταπίσι 20 καὶ delevi . 24 τούτων scripsi: τούτῳ D εἰσὶ scripsi: ἐπεὶ D 26 καμήλων scripsi: ταπίτων D τάπισι D 26, 27 γινομέναις scripsi: γενομέναις D

258. f. 375v

259. 1 δισχιδῶν] Arist.hist.anim.B1 p.499 b 9 τὰ δὲ δισχιδῆ καὶ ἀντὶ τῶν ὀνύχων χηλὰς ἔγει. ὥσπερ πρόβατον καὶ αἴξ καὶ ἔλαφος καὶ ἵππος ὁ ποτάμιος 2 οὐδὲν] Arist.part.anim.Γ2 p, 663b31 τὴν γοῦν τοιούτου σώματος περισσωματικὴν ὑπερβολὴν ἐν τοῖς μείζοσι τῶν ζῴων ὑπάρχουσαν ἐπὶ βοήθειαν καὶ τὸ συμφέρον καταχρῆται ἡ φύσις, καὶ τὴν ῥέουσαν ἐξ ἀνάγκης εἰς τὸν ἄνω τόπον τοῖς μὲν εἰς ὀδόντας καὶ χαυλιόδοντας ἀπένειμε, τοῖς δ’ εἰς κέρατα. διὸ τῶν κερατοφόρων οὐδέν ἐστιν ἄμφωδον· ἄνω γὰρ οὐκ ἔχει τοὺς προσθίους ὀδόντας· ἀφελοῦσα γὰρ ἐντεῦθεν ἡ φύσις τοῖς κέρασι προσέθηκε, καὶ ἡ διδομένη τροφὴ εἰς τοὺς ὀδόντας τούτους εἰς τὴν τῶν κεράτων αὕξησιν ἀναλίσκεται 4 ἕχει] Arist.l.c. Γ 2 p.663b12 ἔστι δὲ τὰ κέ- ρατα δι’ ὅλου στερεὰ τοῖς ἐλάφοις μόνοις, καὶ ἀποβάλλειμόνον, ἕνεκεν μὲν ὡφελείας κουφιζμενον, ἐξ ἀνάγκης δὲ διὰ τὸ βάρος. τῶν δ’ εἰλῶν τὰ κέρατα μέχρι τινὸς κοῖλα, τὰ δ’ ἄκρα στερεὰ διὰ τὸ πρὸς τὰς πληγὰς τοῦτ’ εἶναι χρήσιμον 6 ἀποβάλλει] Arist.hist.anim.3 1 p. 500a 10 ἀποβάλλει δὲ τὰ κέρατα μόνον ἔλαφος κατ’ἔτος,ἀρξάμενος ἀπὸ διετοῦς, καὶ πάλιν φύει. cf. Arist. l.e. Γ 9 p.517a25 7 ἔχει] Arist.l.c.B 1 p. 500o22 τὰ δὲ (αὶδοῖα) νευρώδη, οἷον καμήλου καὶ ἐλάφου 8 χολὴν] Arist.l.c.B15 p. 506a20 χολὴν δὲ τῶν ζῷων τὰ μὲν ἔχει, τὰ δ’ οὐκ ἔχει ἐπὶ τῷ πατι. τῶν μὲν ζῳοτόκων καὶ τετραπόδων ἔλαφος οὐκ ἔχει οὐδὲ πρόξ, ἔτι δὲ ἔπος, ὀρεύς, ὄνος, φώκη καὶ τῶν ὑῶν ἔνιοι. τῶν δ’ ἐλάφων αἐ Ἀχαῖναι καλού- μεναι δοκοῦσιν ἔχειν ἐν τῇ κέρκῳ χολήν. ἔστι δ’ δ λέγουσι τὸ μὲν χρῶμα ὅμοιον χολῇ, οὐ μέντοι ὅλον ὑγρὸν οὕτως, ἀλλ’ ὅμοιον τῷ τοῦ σπληνὸς τὰ ἐκτός 9 τῶν δὲ μὴ ἐχουσῶν] Arist.1.e.315 p. 506a31 χολὴν μὲν οὖν οὐκ ἔχουσιν οἱ ἔλαφοι, ὥσπερ εfρηται· τὸ δ ἔντερον αὐτῶν ἐστι πικρὸν οὕτως ὥστε μηδὲ τοὺς κύνας ἐθέλειν ἐσθίειν, ἂν μὴ σφόδρα πίων ἥ ὁ ἔλαφος 10 ἔχει] Arist.part.anim.f’ 14 p. 671o7 τούτων δ ἕκαστον πλείους ἔχει κοι- λίας, οον πρόβατον, βοῦς, αἵξ. ἔλαψος ...... διὸ τὰ τοιαῦτα τῶν ζῷων πλείους ἔχει τόπους καὶ μόρια. καλοῦνται δὲ ταῦτα κοιλία καὶ κεκρύφαλος καὶ ἐχῖνος καὶ ἤνυστρον 12 ἐκτμη- θεὶς] Arist.hist.anim.l 48 p. 632a10 οἱ δ’ ἔλαφοι ἐὰν μὲν μή πω τὰ κέρατα ἔχοντες διὰ τὴν ἡλικίαν ἐκτμηθῶσιν, οὐκέτι φύουσι κέρατα· ἐὰν δ’ ἔχοντας ἐκτέμγῃ τις, τό τε μέγεθος ταὐτὸν μένει τῶν κεράτων, καὶ οὐκ ἀποβἀλλουσιν

260. 2 οὐδὲν scripsi: οὐδενὶ D οὖτε (post ἐχόντων) scripsi: οὐδὲ D 3 ἔνωθεν scripsi: ἄν.... cetera blattis corrosa D 4 ἀπολ.λυσθαι, ε littera corrosa D: desideres ἀναλε- λύσθαι vel ἀνηλῶσθαι 5 κέρατα δι’ ὅλου στερεά Arist.: κερ... διόλου στερὰ cetera corrosa D τῷ κρανίqῳ scripsi: τῶν κρανίων D 6 ἐχόντων scripsi: ἐχ . . . . . . cetera corrosa 7 αὶδοῖον scripsi: αἰδο ... cetera corrosa D 8 ἀχαίναι scripsi ex Arist.: ἀχάῖ,ιαὶ D 10. 11 κεκρύφαλον scripsi: καὶκρύφαλον D 12 ἐκτός D 13 οὐκ om. D: addidi

261. f. 376r

262. 1 ἔσετι δὲ] Arist.hist.anim.Γ 19 ρ.520b 23 ἐδον δὲ (τὸ αφμα) ἔξω πήγνυται πάντων πλὴν ἐλάφου καὶ προκὸς καὶ εἴ τι ἔλλο τοιαύτην ἔχει τὴν φύσιν· τὸ δ’ ἔλλο αἶμα πήγνυταεῃ ἐὰν μὴ ἐξαιρεθῶσιν αἱ ἷνες. cf. Arist.Metoer. Δ 7 p, 334 a 25 καὶ τὸ αἷμα ὁμοίως· πήγνυται γὰρ τῷ ξηραίνεσθαι ψυγόμενον. ὅσα δὲ μὴ πήγνυται, οον τὸ τῆς ἐλάφου, τὰ τοιαῦτα ὅδατος μᾶλλον, καὶ ψυχρότατα ταῦτα· διὸ καὶ οὐκ ἔχει ῖνας· αἱ γὰρ ἶωές εἰσι γῆς καὶ στερεόν· ὥστε καὶ ἐξαιρεθεισῶν οὐ πήγνυται 3 ἔστι] Arist.l.c.Z 29 p. 573 b 32 ἐκκρίνονται οἱ ἂρρενες καθ’ ἑαυτούς, καὶ διὰ τὴν ὁρμὴν τὴν τῶν ἀφροδισίων ἕκαστος μονούμενος βόθρους ὀρύττει. cf. Arist.l.c.Z 29 p. 579a 4 ταῦτα δὲ ποιῑ τὸ ξῷον διὰ τὸ φύσει λάγνον εἶναι. cf. hysiogn.6 p. 811b2 4 βαίνει] Arist. l.e. E2 p.540a4 τῶν δὲ ζψοτόκων καὶ μέγεθος ἐχόντων οὖτε τοὺς ἂρρενας ἐλάφους αἱ θήλειαι ὑπομένουστν, εἰ μὴ ἀλιγάκις, οὕτε τοὺς ταύρους αί βόες διὰ τὴν τοῦ αἰδοίου συντονίαν, ἀλλ’ ὑπάγοντα τὰ θήλεα δέχονται τὴν γονήν. cf. Arist.l.c. Z 29 ρ.578b6 ή δ ἔλαφος τὴν μὲν ὀχείαν ποιεῖται, καθάπερ ἐλέχθη πρότερον, τὰ πλεῖστα μὲν ἐξ ὑπαγωγῆς (οὐ γὰρ ὑπομένει ἡ θήλεια τὸν ἂρρενα πολλάκις διὰ τὴν συντονίαν), οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ ὑπομένουσαι ἐνίοτε ὀχεύονται, καθάπερ τὰ πρόβατα· καὶ ὅταν ὀργῶσι, παρεκκλίνουσιν ἀλλήλας 6 κύει] Arist.l.c.Z 29 ρ.578 b13 κύει δ΄ ὀκτλ μῆνας 7 κατεσθίει] Arist.l.c.15 p. 611a15 τῶν δ’ ἀγρίων καὶ τετραπόδων ἡ ἔλαφος οὐχ ἧκιστα δοκεῖ εἶναι φρόνιμον τῷ τε τίκτετv παρὰ τὰς ὁδοὺς (τὰ γὰρ θηρία διὰ τοὺς ἀνθρώπους οὐ προσέρχεταιθ, καὶ ὅταν τέκῃ, ἐσθnι τό χὰριον (v. 1. χωρίον Da) πρῶτον 9 λέγεται] Arist.l.c.15 p. 611a22 ἔτι δὲ ὁ ἄρρην ὅταν γένηται παχψς (γίνεται δὲ σφόδρα πίων ὀπώρας οὔσης), οὐδαμοῦ ποιεῖ αὑτὸν φανερόν, ἀλλ’ ἐκτοπίζει ὠς διὰ τὴν παχύτητα εὐάλωτος ὥν 10 ἀριστερὸν κέρας] Arist. l.e. 15 p. 611 a 25 ἀποβέλλουσι δὲ καὶ τὰ κέρατα ἐν τόποις χαλεποῖς καὶ δυσεξευρέτοις· ὅθεν καὶ ἡ παροιμία γέγονεν οὖ αἱ ἔλαφοι τὰ κέρατα ἀποβάλλουσιν, ὥσπερ γὰρ τὰ ὅπλα ἀποβε- βληκυῖαι φυλάττονται ὁρᾶσθαι. λέγεται δ’ ὡς τὸ ἀριστερὸν κέρας οὐδείς πω ἑώρακεν· ἀπο- κρύπτειν γὰρ αὐτὸ ὧς ἔχον τινὰ φαρμακείαν 12 ὅταν δὲ πάλιν] Arist.l.c.15 p. 311b14 ὅταν δ’ αὐξηθῶσιν, ἡλιάζονται, ἵν’ ἐκπέψωσι καὶ ξηράνωσι τὸ κέρας 14 ἥδη δέ ποτε] Arist. l.c.15 p.611b17 ἤδη δ’ εἵληπται ἀχαίνης ἔλαφος ἐπὶ τῶν κεράτων ἔχων κιττὸν πολὺν πεφυ- κότα χλωρόν, ὡς ἀπαλῶν ὄντων τῶν κεράτων ἐμφύντα ὧσπερ ἐν ξύλῳ χλωρῷ. cf. Arist.mirab. ausc.5 p. 831a2 15 ἁλίσκονται] Arist.hist.anim. 1 5 p. 611 b 26 άλίσκσνται δὲ θη- ρευόμεναι αί ἔλαφοι συριττόντων καὶ ᾴδόντων [lege αὐλούντων cf. p. 604 b6 ll et Ael. nat. anim. XII 46 (p. 316, 27 Herch.)]

263. 7 ἐννάτω D χωρίον D 11 vόσων om.D: addidi 13 ήλιάζονται scripsi: ἡλωάζεται D

264. 1 ἱστορεῖ] Arist.hist.anim.15 p. 611b20 ὅταν δὲ δηχθῶσιν αὶ ἔλαφοι ὑπὸ φαλαγγίου ἢ τινος τοιούτου, τοὺς καρκίνους συλλέγουσαι ἐσθίουσιν· δοκεῖ δὲ καὶ ἀνθρώπῳ ἀγαθὸν εἶναι τοῦτο πίνειν, ἀλλ’ ἔστιν ἀηδές 2 ποταμίους] cf. Arist.l.c.Δ2 p. 525b6 3 ζῇ] Arist. 1.c.Z 29 p. 578b23 περὶ δὲ τῆς ζωῆς μυθολογεῖται μὲν ὧς ὃν μακρόβιον, οὐ φαίνεται δ οὖτε τῶν μυθολογουμένων οὐθὲν σαφές, ἢ τε κύησις καὶ ἡ αὔξησις τῶν νεβρῶν συμβαίνει οὐχ ὡς μακροβίου τοῦ ζῷου ὄντος 4 ἔλαφος] cf. Hesiodi fr.207 p.165 Kinkel. ἐννέατοι ζώει γενεὰς λακέρυζα κορώνη ἀνδρῶν ἡβώντων· ἔλαφος δέ τε τετρακόρωνος 6 τὰ κέρατα] cf.Ael.nat.anim.V15 (p.141,1—8 Herch.> 9 τίκτει] cf. Ael. l.e. VI 11 (p. 143 13—15 Hereh.) 13 δσοι] ef. Ael. 1. c. VII 39 (p. 192,27—194,2 Herch.) 16 λἀγος] Ael. 1. e. XII 46 p.316,21—317,13 Herech.) 23.24 ἐν μέντοι Λιβύη] Ael. 1. c.XVII 10 (p.416,26 Herech.) 24 ψασι] cf. Ael. 1. c. IX 20 (p.225,7 Herech.) 25 ἔχει] cf. Ael. l. c.XIII 15 ⟨p.329,15 Herech.)

265. 2 ὡς, ὡ blattis hausta, D ποταμίους scripsi: πο . . . . . . . ους cetera corrosa D 4 τὸ om. D: addidi τετρακόρονος D 6 ἀποβαλόντες Ael.: ἀποβάλλοντες D ἔλαφοι scripsi: . . . φοι cetera corrosa D εἰσδύνονται...ἐς τὰς λόχμας Ael. 7 φυλάττονται τοὺς scripsi: φυλάττο . . . . . . οὺς cetera corrosa D 13 ἐν τοῖς (post οδν) scripsi: ἐντὸς D 15 αὐτῶν scripsi: αὐτῶν D 16 τυρρηνικὸς D: Τορρηνὸς Ael. 17 καὶ τοὺς D: καὶ τὰς Ael. 20 τοῦτοscripsi: ταῦτα D 22 ἐγγόνων D Ael.: ἐκγόνων Herecher 23 χω- ρῶν D: οἰκιῶν καὶ χωρίων Ael.: οἰκιῶνiercher 26 αὑτῆς scripsi: αὐτῆς D

266. f.376r

267. 1 ἔλαφος] Ael.nat.anim.49 p.37,8—17 Herch.) 9 αἱ ἐν Σόροις] Ael. l.e. V 56 (p. 137,6—23 Herch.) 22 ὁ ἔλαφος] Ael. l.e. VI 13 (p.143,25—144,3 Herch.)

268. 1 τινα Ael.: τινος D 2 διxλέθοι ἐν Ael.: διαλάθοιε D 3 φωλεοῦ D: δόμου Ael.: δακέτου Hereher ἑαυτοῦ Ael.: αὐτοῦ D 5 προάγει Ael.: πρὸ . . ει cetera blattis corrosa D γε διὰ Ael.: γ . . .ὰ cetera corrosa D 6 τις post μέντοι transieeit Hercher εἶπα Ael.: εἶ.. cetera corrosa D 7 ἀνιὼν Ael. 8 τὴν ὀσμὴν μὴ D: μηδὲ τὴν ὀσμὴν Ael. 9 αἱ Ael.: Ο culpa rubrdcatoris D ἔλαψοι γίνονται Ael.: ἔλα.....νονται cetera corrosa D ἀμάνῳ D 10 Kαρμήλῳ Ael.: καρ . . . . . .. 21 cetera corrosa D δὲ Ael.: omis. D 11 τὰς ἥἄνας Ael.: τοὺς η . . . . . . cetera corrosa D φθίσιν Hereher 13 γένεια Ael.: γένη D 16 λέγεται....βαθεῖα (17) Ael.: λέγονται....βαθεῖαι D 17 ἔχειν 9 Ael.: παρέχειν Hereher εὔγαιον D: εὔγεων Ael. 18 ἀντικρίναι (sie) D: ἀντικρίνειν Ael. 22 Ὁ om. D: add. ex Ael. 24 ἐλλήσποντον D 27 τὰ παρόντα αὐτοῖς Ael. 28 ἐμπλῆσαι D Ael.: ἐμπλήσειε Herecher ποτὲ ἕως θανάτου Ael. 29 Οὀδ’ Ael.: οὗθ’ D

269. f. 377r

270. 1 τῷ Πτολεμαίῳ] Ael. nat. anim. XI 25 (p.284,3—7 Herch.) 5 λέγει] Ael. l. c. XI 40 (p. 290,17—19 Herch.) 6 τετράκερων] Ael. l. c. XI 40 (p. 290, 24—28 Herch.) 10 αἰτίαν] Ael. 1. c. XII 18 (p. 301,20—302,16 Herch.)

271. 1 τῷ Ael.: ῶ omissione rubricatoris D 2 ἐλάφου D Ael.: ἐλέφαντος Gronovius, Hercher ἐνετράψη Ael.: ἀνετράφη D 4 ἐλάφους D: ἐλέφαντας Ael. 5 ἐλάφους D: καὶ ἐλάφους Ael. 5. 6 τέτταρας Ael. 6 Νικοκρέων Ael.: . . . . κρέων cetera blattis corrosa D 8 σῆς ἕνεκεν Ael.: σ. . . . .κε. cetera corrosa D 9 ἕλε Ael.: ἔ. . cetera corrosa D τετράκερων Ael.: τετ . . . . ρατον cetera corrosa D 10 ὁ addidi ex Ael. τῆς τῶν Ael.: τῆ. . ῶν cetera corrosa D 11 θερμοτάτη ὁμολογεῖ Ael.: θερ . . . . . . . . . λογεῖ cetera corrosa D 12 πεφυκυίας Ael.: πεφ. . . . . . cetera corrosa D 13 ὀστοῦν Hercher ἐγκέφαλον Ael.: ἐγκέ . . . . . cetera corrosa D 15 γε Ael.: τὲ D 19 ἐξωθεῖ τὰ πρότερα Ael.: ἐξωθεῖται προτέρα D 23 πρεσβύτερον Ael.: πρεσβύτατον D 24 ἀνωθεῖν τοῦτο ἐθέλοντος Ael.: ἄνωθεν τοῦτο ἀνθέλκοντος D ὀδυνῶντος D Ael.: οἰδάνοντος Pauw 26 δύναται D codd. Ael.: γίνεται Gesnerus γὰρ D Ael.: δὲ Hercher αὐτὴ Ael.: αὐτὸ D 27 ἐκθλίβονται D Ael.: ἐκθλίβεται Hercher?

272. f. 377v

273. 5 ἡνίκα] cf.Ael.nat.anim.ΙΙΙ 17 (p.66.19—22 Herch.) Arist. mirab. ause. 75 ρ.335b 27 ef. §438 p.127,10 13 Πινδάρου] Pind.Olymp.351 χρυσόκερων ἔλαφον θήλειαν ἄξονθ’ 14 ὁ δ’ ἐν] haec ut proximae §§ e Timotheo continuatae videntur 15 ἑππέ- λαφος] cf. Arist.hist.anim.B1 p.498b31—429a9 18 ἀνάληθες] cf.Arist.1. c.1 48 p. 332a 10

274. 2 ῥώμης D Ael.: ῥύμης Gesnerus ἀπήραξε D 2.3 ἐξόλισθε D 4 ‘0υχ’ D 6 τόπους scripsi: τόπ... cetera blatis corrosa D 7 ὡψελείας scripsi: ὡψ..είας cetera corrosa D 7. 8 ὅτι τε scripsi: ὅτ ... cetera corrosa D 8 ποαῦνόν τε scripsi: πραὺν . . τὲ cetera corrosa D 9 ὠδῖνας scripsi: ὀδύνας D παρασκευάζον scripsi: παρα . . . . άζον cetera corrosa D 10 ἔλμιθας D ψωχέμενον scripsi: ψυχόμενον D θερμῷ προσληφθὲν scripsi: θερ . . . ροσληφθὲν cetera corrosa D 11 καὶ (post δὲ) restitui blattis deletum in D ἔπποες suspectum videtur 12 ἐνάληθες coniunxi: ἂν ἀληθὲς 3 15 οἵ] οἱ D Λιβύης mirus Timothei error 19 ἀγκθὸν sanum? 27 προσσχοῦσα] προσχοῦσα D 29 αὐτοὺς seripsi: αὐτὰς D

275. f. 378r

276. 7 εἰσὶ] cf. Oppian. Cyneg. B 293 sqq. 10 ὅτι τὰ ἐν Ἰδοῖς] cf. Ael. nat. anim. ΙΙΙ 3 (p. 61,2 Herch.) 11 ὄϊσ] cf. Ael. I. c. III 32 (p. 74,4 Herch.) 12 ἡ δὲ αἴξ] cf. Ael. I. c. I 153 (p. 27,14—17 Herch.) 14 αἶγες] cf. Ael. I. c. III 32 (p. 74,3 Herch.) 15 αἱ δὲ Αἰγὑπτιαι] cf. Ael. 1. c. III 33 (p. 74,15—22 Herch.) 18 καὶ λιμοῦ] cf. Ael. I. c. VI 16 (p. 146,13 Herch.) 19 κοιμώμεναι] cf. Ael. I. c. VII 8 (p. 175,18 Herch.) 20 μάχονται] cf. Ael. I. c. 126 (p. 17,3 Herch.) 21 καὶ πρόβατα] cf. Ael. l. e. VII 8 (p. 175,16 Hereh.) 23 ἄρνες] cf. Ael. I. c. VII 8 (p. 175,20 Herch.) 24 ὑπόγυσιν] cf. Ael. I. c. VII 14 (p. 180, 24—32 Herch.)

277. 1 ὁ μυελὸς scripsi: ὁμβελὸς D ἤπιον D 4 δοράν, ἀλύπως scripsi: δο . . . . . ὑπως cetera blattis corrosa D 4. 5 ἐπιστρεφόμενος, ε alterum et μ corrosa D 5 τοῦτο scripsi: τοῦ . . cetera corrosa D ἀλεκτορίδος scripsi: ἀλεκ . . . ίδος cetera corrosa D 6 τὸνν . . . . ] suspicor talia: τὸν νεοττὸν ἀπολεψάσης ut sit sensus: si quis ουί putamen, pullo recens nato, accurate tunsum (πτίσας ?) angui affricuerit, cito eum videbit extentum perire 7 ἐκλιπόντα D εἰσὶ scripsi: ε . . . cetera corrosa D 8 τὰς μὲν scripsi pro corrosis in D, . . ερκηδίας quod sequitur non expedio 9 κεμάδας scripsi: καὶ μάθας D δορκάδας scripsi: δ . . . . . ας ceteris corrosis D 11 ἀβυδϊνὰς D: ἀβυδηνὰς Ael.: Βουδινὰς Hercher cf. p. 134,1 14 κεφαληνίδες D 15 πλεῖστοι D 18 ταῖς στερίφαις scripsi ex Aeliano: τοῖς ἐρίφοις D 25 βάτῳ Ael.: κάτω D 26 ἐδεγώρισε D

278. f. 378v

279. 2 νωθρότερα] cf. Ael.nat.anim.VII 19 (p.183,4—9 Herch.) 4 σοφὰ] cf. Ael. I.c. VII 26 (p.187,15 Herch.) ἔντι] cf. Ael. I. c. IX 31 (p 229,4—12 Herchl.) 6 μὑρω] cf. Ael.I.c.IX 54 (p.237,10—13 Herch.) 8 αἱ δέ γε ὄϊς] Ael.I.c.X 4 (p. 243, 31—244, 10 Herch.) 9 Ἡρόδπτος] Herod. III 113 13 ὁ δὲ κριὸς] cf. Ael. 1.e. X18 (p. 251, 7—12 Herch.) 17 πρόβατα] cf. Ael. 1. c. XI 29 (p. 284,26—21 Herch.) 18 ἐν Αὀθιοπίᾳ] cf. Ael. I.c. XVII 10 (p.413,29—32 Herch.) 20 ἐν δὲ τοῖς κρυμώδεσι] cf. Ael. I. c. XV1 26 (p.403,28—404,3 Herch.) 24 ἐν μέντοι] cf. Ael. I.c.XVI 30 (p.405,23—29 Herch.)

280. 1 ἐκείνοις D 2 ἀκόλαστα Ael.: ἄκλαστα D 4 γὰρ scripsi: δὲ D 5 λογγᾶν 9 γενομένην, ομέ blattis corrosa D 6 τοὺς ἀνθρώπους scripsi ex Aeliano: . . . λύγγα (sic) cetera corrosa D δὲ corrosum in D 7 προθυμοτέρους scripsi ex Aeliano: . . . . υμτέρας cetera corrosa D 8 μέσας τὰς Ael.: μεσ . . . . ς cetera corrosa D ὄϊς πλατείας ἐχοὐσας οὺρας D 9 Ἀρεβιαι scripsi secundum Aelianum: ἀρ . . . . οι cetera corrosa D ἡρώδοτος D 9, 10 πηχῶν. καὶ scripsi: πηχῶ. . . . cetera corrosa D 10 αὐτὰς scripsi: αὐτοὺς D 15 περιλαμβάνῃ Ael.: παραλαμβάνει D 18 Νάξφ Ael.: ἔξω D δίχολα Ael.: δίχηλα D 22 εὑρίσκεται scripsi: εὑρίσκεσθαι D 23 ὑπαρχομένου Ael.: ὑπερχομένου D καὶ D Ael.: delevit Jacobs 25 δασὐται D 26 ὡς—ἄλλοι delevit Hercher ὡς D: ὡς καὶ Ael. κάλους sic D: κάλως Ael.

281. f. 379r

282. 1 ἐν δὲ τοῖς] cf. Ael. nat. anim. KVI 33 (p. 407, 18—20 Herch.) 2.3 ἐν Ἰνδοῖς] cf. Ael. I. c. XVI 35 p.407,32—408,4 Herch.) 5 Λιβύων] cf. Ael. I. c. XNI 37 (p. 408,23 Herch.), sed apud Ael. Psyllorum gentis Indicae, non Lybycae mentio fit 5. 6 αἱ δὲ Κάσπιαι] cf. Ael. I. c. XVII 34 (p. 427, 33 Herch.) 6 αἱ Σκύριαι] cf. Ael. I.c.III 34 (p.74,14—15 Herch.) 7 Ἀριστοτέλης] cf. Ael.l.e.XVI 33 (p.407,15 —17 Herch.)

283. 1 Καρίσκον Ael.: κερίσκον D Βουδιανοῖς D Ael.: Bουδίνοις L.Dindorf 3 Κὠυθα acc. Ael. ἐπιχωρίοις scripsi ex Ael.: . . . . .ρί . ισ cetera corrosa D 4 ὀρθαγόρας scripsi ex Aeliano: .ρθαιοὐρας D ταῦτά φησι scripsi: ταῦτα φασὶ D 6 κάσπίαι 9 post αἶγες lacunam indicavi ex Aeliano supplendam σκὐριοι D γάλα ἀφθονώτατον scripsi ex Aeliano: γά . . α .θονώτατον cetera corrosa D 7 Ἀριστοτέλης μέντοι φησὶν ἐν χωρίῳ scripsi: ἀριστοτέ . . . μ . . . . . . . φησὶν ἐ . .ωρίῳ cetera corrosa D 8 τοὺς μαστοὺς ἔχειν ἀπηρτημένους scripsi secundum Aelianum: τ. . .. . . . .τοὺς ἔχειν ἀ . . . . . ἡμένους cetera corrosa D 9 προβατεῖαι δὲ Ἰωδῶν Ael.: προβατία . . . . νοῶν cetera corrosa D 10 δὲ delevi τῶν μεγίστων Ael.: . . . . εγίστων cetera corrosa D 11 ἀποκύειν Ael.: ἀποκύει D ἑκάστην Ael.: ἑκάστη D μείω γε μὴν Ael.: μεί. . . . . .cetera corrosa D 12 τοῖς μὲν Ael.: . . . . . cetera corrosa D 13 ὀλίγου Ael.: ὀλίγον D 15 βαίνωνται D: ἀναβαίνωνται Ael. 16 ἐξαίρουσι D 18 μίνδιος D ἐν D Ael.: τὰ ἐν Jacobs 19 καὶ D: om. Ael. ἀψινθίου ex ἀψινθίῳ correxit D 22 ὁπλὴν D 23 συνακμάσαντος Ael.: συνακμάσαντα D

284. f. 379v

285. 19 αἱ αἶγες] Ael. nat. anim. VII 8 (p. 174, 28—175, 1 Herch.) 23 σοφὰ] Ael. I.c. VII 26 (p.187,15—29 Herch.)

286. 1 ἀρτίπαις D: ἀντίπκις Ael. Κρᾶθις Ael.: κράθης D 4 ἠδύνατο Ael. 5 κισσοῦ ποτε (cod. ποτὲ) καὶ σχίνου D Ael.: κυτίσου ποτὲ Hercher 6 μίλακος Ael. πολλάκις καὶ σχοίνου (σχίνου V) Ael. 7 αὑτῷ Ael.: αὐτῶ D καὶ στιβάδα Ael.: . . . .στ .βάδ . . cetera blattis corrosa D 8 παρεσκεύασεν Ael. αὐροτάτην D 8. 9 καὶ μαλθακήν. οὕκουν ἀμελῶς Ael.: . . . . . . . ακὴν οὔκ . . . . . . μ . . ῶς cetera corrosa D 9 ἐθεάσατο Ael. ὁ post ἐθεάσατο habet Ael. τράγος Ael.: τ . . . . . . ς cetera corrosa D αὐτὸν εἴσισι Ael.: αὐτ. . . . . . . .ι cetera corrosa D 19 θυμόν Ael.: θ. . . . cetera corrosa D αὐτὸν ποτὲ D: ποτε αὐτὸν Ael. 11 ἐμβαλῶν Ael.: ἐμβ. . . . cetera corrosa D 12 τῇ κεφαλῇ προσέρρηξε aut προσήραξε Ael.: τῇ κ . . . . . . προσέρρηξε cetera corrosa D: τὴν κεφαλὴν προσήραξε Hercher 13 εἰς τοὺς Ael.: corrosa praeter ult. ς D 14 ἀνέστησαν Ael.: . . . . στησαν priora corrosa D κράθην D 15 οἱ Ael.: οἶ D: om. Hercher secundum cod M 16 τοῦτον Ael.: τοῦτο D 17 δὴ Ael.: δὲ D 19 Οἱ αἶγες D: αὖται μὲν καὶ Ael. 20 ὁρμῶσιν—αὐτὰς (21) om. D: addidi ex Aeliano 21.22 οὔτω νέμονται D Ael.: ἀτρεμοῦσι Hercher 25 ἄν om. Ael. εἶπερ Ael.: ὅπερ D 26 post λαθῶν add. τι κακὸν Hercher 27 ἥδη eiecit Reiske ἀποκτένειν D

287. f. 380v

288. 7 αἶγες] Ael. nat. anim. XIV 16 (p.349,8—350,11 Herch.)

289. 1 θαλαττίους D (cf.Eur.lph.T.236): θαλαττίας Ael. 2 οὐκ Ael.: οὔτ’ D 3 προβάτωνs Ael.: . . . βάτων cetera corrosa D οὖν eiecit Hereher 4 προθεῖ γοῦν ἐκείνων Ael. hine quae exhibet D non correxi, quia in proximis corruptionis communio apparet Aeliani codd. et D 5 αὐτῶν τῶν αἰγῶν restituit Hercher 7 ante τὰς addidit οἱ Jacobs 9 τούτοις καὶ τὴν γένυν Ael.: τ .υτ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ν cetera corrosa D 10 μὴν D: μὲν Ael. περιφερεῖς καὶ τὰ ὄμματα Ael.: περιφερ. . . . καὶ τὰ ὄμ . . . τα cetera corrosa D 11 κολοβὰ καὶ κέρατα scripsi: κολοβὰ . . . . . . ρατα cetera corrosa D: κολοβά . κέρατα Ael.: κολοβά .κέρατα δὲ proposuit Hercher μετὰ τὴν πρώτην Ael.: μετα . . . . ρωτατην cetera corrosa D συμφυὴν D Ael.: σύμφυσιν Hercher ἀλλήλλων D 12 πλάγια· οὐ γάρ τι που Ael.: πλ . . . . α οὐ γα . . . . . .ου cetera corrosa D τοὺς ὀρειβάτους D: τοὺς ὀρειβάτας αἶγας τοὺς ἄλλους Ael. 13 κάτεισι δ’ ἐγκάρσια Ael.: κατίασι . . . . ἀρσια cetera corrosa D 14 ἐστιν ἐκ corrosa D post ὑπεράκρων add. οὓς Ael. ἐπίπλας sic D: ἐπίπλας Ael.: ἐρίπνας bene Borchart οἱ νομεντι . . . . . . . . οῦσιν cetera corrosa D: οἵ τε νομευτικοὶ φιλοῦσιν Ael. 15 ante ποιητῶν add. καὶ Ael. πάγον πηδῶσιν Ael.: πα . . . . . δῶσιν cetera corrosa D 16 ἀλτικὡτατοι D πέση τίς D: πέσοι τις Ael. 17 ἐκείνου Ael.: ἐκεῖνον D τῷ δὲ Ael.: τῶδε D 18 πρόσεστι proposuit Hercher 19 πέσῃ D: πέσοι Ael. 20 προσομοία τῇ ταῖς πέτραις D: προσομοία ταῖς πέτραις codd. Ael.: προσόμοια τῇ τῆς πέτρας Hercher secundum Vat. μὲν οὖν Ael. 22 κυνηγέταις D Ael.: ἐν κυνηγέταις Jacobs γοῦν Ael.: τοὐν D: οὖν Hercher 23 αἰγοθήραις cod. V Ael.: αἰγοθηρίασιν aut ἀποθηρίασιν Ael.: αἰγοθηρικῇ Hercher ἀλίσκονται D: omis. Ael.

290. f. 30v

291. 10 Νυμφόδωρος] Ael. nat anim. XVI 34 (p..407,21—31 Herb.) 18 εὐπειθέστερα] Ael. l.c. VII 27 (p. 187,30—188,24 Herch.)

292. 1 γοῦν D Ael.: οὖν Hercher 2 ἕχουσι—τὸ ἕτερον (9) Aeliani locus liberius excerptus 5 ἀρρὐσασθαι D 6. 7 καὶ αὔξειν D vulg. Ael: ἀνάξῃ cod. V Ael.: ψύξῃς Hercher 7 ἀποσβέσαι D: σβέσαι vulg. Ael.: σβέσῃ cod. V Ael. 11 δὲ addidi ex Aeliano 12 τοῖς ἐπιχωρίοις ἠσθῆσθαι καὶ Ael.: τοῖς ἐπι . . . (οι . . . . . . . cetera corrosa D: τοὺς ἐπιχωρίους Schneider post εἶναι add. ταῦτα Ael. 13 ἀλεαίνειν ψύχειν δὲ ἐν τῷ Ael.: αλ . . . . ειν .υγε . . . . . . . . . . . cetera corrosa D συμπεφυκέναι Ael.: συμ . .φυ . . . αι cetera corrosa D 14 ταῖς δοραῖς—τοὐτου scripsi ex Aeliano: omnia blattis corrosa in D, cuius Tamen brevior fuisse ecloga videtur 15 ἔοικε, prima littera corrosa, D 15—16 τὰς τρίχας—τοῦ κρυμοῦ om.D: addidi ex Aeliano 127 δὲ τοῦ θέρους μὴ Ael.: δ . . . . . . . . ἐρους . . cetera corrosa D 18 εὐπειθέστατα Hercher τῶν ζῴων Ael.: . . . . . . . όων cetera corrosa D ἥν Ael.: ἢ D 19 ὑπακούει Ael.: ὑπ . . . . . . . cetera corrosa D 20 γε D: om. Ael. ἕπονται D Ael.: ἕπεται Hercher αίξὶ Ael.: corrosum D καὶ φιλάλληλα δὲ D: φιλεῖ δὲ καὶ ἄλληλα Ael. 21 ἐπιβουλύεται Ael.: ἐπιβ . . . . . . . .αι cetera corrosa D 22 ἄρραβες D 23 ἄρα Ael.: ὅσα D 25 καὶ ἐκεῖνο D Ael.: κἀκεῖνο Hercher secundum Apost. 26 συμβάλλονται D: συμμάχονται Ael. 26, 27 τῶν ἀναβαινόντων αὐτὰ κριῶν vulg. Ael.

293. f. 381v

294. 11 ὑπὲρ] Ael. nat. anim. IX 48 (p.235,14—23 Herch.) 19 ὕεται] Ael. I. c. XV 7 (p.371,22—31 Herch.) 26 Αἰσχυλῷης] Ael. I. c. XVI 32 (p. 406,21—407,2 Herch.)

295. 4 αὐτῷ om. D: addidi ex Ael. ὑπισχνεῖτο Hercher ἢκουσιν Ael.: ἤκουσεν D 5 Νεοκλέους Ael.: νικοκλέους D 6 καὶ ἄνευ τινὸς τερατείας D Ael.: cum Apost. omisit Hercher 9 γονὴ Hercher 11 Ὁπὲρ culpa rubricatoris D 12 καὶ νομεῖς eiecit Hercher 13 νίτρου Ael.: . . . . τρου cetera corrosa D. Hercher ubique λίτρον scripsit 14 πρὸς D: περὶ Ael. 15 ἄλλ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . υρίνῳ D: corrosa ex Ael. restitui 16 ἐκ δὴ—ἀκράτορες (17) Ael.: . . . . . . . . . . . . . τορες cetera corrosa D 17 θήλ . . . . . . . . . . . . . . . . . . .μοῦ . κράται . . . . . . . . . D: corrosa restitui ex Ael. 19 ὕεται Ael.: Ἔεται culpa rubricatoris D ἡ Ἰνδῶν γῆ Ael. διὰ τοῦ ἦρος μέλιτι Ael.: δ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . cetera corrosa D 20 πραισίων D Ael.: Πρασίων Hercher? ἐμπῖπτον ταῖς πόαις Ael.: ἐμπ . . τον . . . . . . . . αις cetera corrosa D ἑλείων D 21 βουσὶ rest. ex Ael. 22 ζῷα ἑστιᾶται Ael.: ζ . . . . . . . . . . . . ται cetera D τήνδε τὴν ἡδίστην τροφὴν D: τήνδε τὴν ἡδίστην Ael.: ἡδίστην τήνδε ἑστίασιν Hercher 23 νομεῖς ἄγουσιν Ael.: νο . . . . . . . . . . . . . . . . .ιν cetera corrosa D 24 ἀντεφεστιᾷ D Ael.: ἀνθεστιᾷ Hercher περιγλύκιστον Ael.: περιγλύκιον D 25 ὅπερ D: ὅπερ οὖν Ael. 26 Κίων Ael.: κίων D: Κείων Hercher

296. f. 381v

297. 9 ὀψὲ] unde haec? 13 Κτησίου] cf. Phot. Biblioth.cod. 72 p. 46 b 35—39. Ael. nat. anim. IV 32 (p. 94, 6—17 Herch.)

298. 1 Κίον D Ael.: κέω Hercher κύτισσον D 2 καὶ τῶν D Ael.: καὶ Hercher 3 ποικίλα τε καὶ ποικίλων—ἀκάνθας (4) D: ποικίλα τε καὶ ποικίλον ἐκείνοις ἀγαθὰ—ἀκάνθας Ael.: ποικίλων, παρασπείρεν δὲ καὶ ἀκάνθας, καὶ ἐκείνοις ἀγαθὸν εἶναι ταῦτα δεῖπνον Hercher 4 τυρούμενον D: τρεφόμενον Ael. 5 καὐθιον D: κύνθιον Ael.: Κὐθνιον Bochart 6 ἐννήκοντα D: καὶ ἐνενήκοντα Ael. 9 Ὁψὲ culpa rubricatoris D 14 τίκτει . . . . . . . . . ἑκάστη scripsi: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . στη cetera corrasa D: cf. Phot.: καὶ τίκτουσιν ἀνὰ τεσσάρων (Myller F. H. G: τέσσαρα) καὶ ἔξ ὡς ἐπὶ τὸ πολύ: unde τίκτει μέχρις ἐξ restituas 15 οὔτε τις ὄϊς οὔτε αἶξ scripsi pro corrosis in D cf. Ael. μείω γε μὴν τῶν τριῶν οὕτ’ αἴξ Ἰνδικὴ οὔτ’ ἂν οἶς ποτε τέκοι 16 τέσσαρα. ἔχουσι δὲ οὐρἀς scripsi: τέσ . . . . . . . . . . . . . . . . cetera corrosa D cf. Phot. ἔχουσι δὲ οὐρὰς μεγάλας 17 καὶ ὀλίγου αὐτῆς τῆς scripsi cescundum Aelianum pro corrosis in D 17, 18 τὰς κέρκους. ἔχουσι complevi corrosa τὰ . . . . . . ους .γουσι in D 13 19 ὄζων ἀποτέμνουσι complevi corrosa ὀΐ . . . . . τέμνουσι in D 19. 20 ἀποτμηθῶσιν complevi corrosa . . . . . . θῶσιν in D 20 ὁ.. . . . . . . . .ς D: οὐκ ὀλίγαις coni. Diels 23 ἐξαίρουσιν D 23 δι’ scripsi: δ’ D

299. f.382v

300. 4 αἱ ἐν Κεφαλληνίᾳ] Arist. mirab. ausc. 9 p. 831 a 19 6 παρὰ τοῖς Ὀμβρικοῖς] Arist. I. c. 80 p. 836 a1 9 10.11 λέγεται] Arist. I. c. 128 p. 842 b 27 15 ἐν Ἰλλυριοῖς Arist. l. c.138 p. 344 b 9

301. 4 Οἱ culpa rubricatoris D κεφαληνίᾳ D τὰ λοιπὰ D: τἀλλα Arist. (v. l. τὰ πολλὰ ἄλλα Sa Τa) 9 πολυγόνους om. D: addidi ex Arist. πλείους D: πλείστας Arist. 10 καὶ περὶ τὸ Λύκειον—Πελσποννήσῳ inepto excerptoris errore ex extremo capitulo praecedente (§ 127 p.842b 25] translata sunt 12 τρεῖς καὶ D: τρεῖς ἢ Arist. 13 ἐνίοτε D: ἔνια Arist. ἀφίεναι—ἀλεκτορίδας om. D: restitui ex Arist. 15 ἅπαξ τίκτειν, ἀλλὰ δὶς ἢ τρὶς τῆς ἡμέρας Arist. καὶ πλεονάκις ἐν Ἰλλυριοῖς δὲ τοῖς Ἀρδιαίοις (v.l. ἀρδίοις Ba Ra ταρδίοις Sa) scripsi: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . οῖς δὲ τοῖς σαρδίοις cetera corrosa D 16 παρὰ τὰ μεθόρια τῶν Αὐταριατῶν Arist.: π . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ταρειατῶν cetera corrosa D κἀκείνων sic etiam Arist. 17 τούτου δὲ πλησίον ἄγκος Arist.: . . . . . . . . . . γος cetera corrosa D ἀναπιδύειν scripsi cf. Theophr. C. Pl. 6, 4, 1 ἀναπιδίειν D: falso ἀναπηδᾶν Arist. 18 ἀλλὰ τοῦ ἦρος, πολὺ Arist.: . . . . . . . . . . . . . . cetera corrosa D λαμβάνοντες οὖν D: ὅ λαμβάνοντες Arist. 19 ἐν τῷ στεγνῷ φυλάττουσι ex Arist. rescripsi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . υλάττουστα corrosa D. fortasse post στεγνῷ erat τοῦτο in corrosis 20 πέντε ἤ ἕξ ἡμέρας Arist.: . . . . . .. . . . . . . . . . . . μέρος cetera corrosa D τουτὶ D: τοῦτο Arist. 20. 21 γίνεται κάλλιστον ἂλας ὅ Arist.: . . . . . . . . . . . στον . . . . ὸ cetera corrosa D 22 εἰσάγονται πρὸς Arist : εἰ . . . . . . . . . . . . . ρὀς cetera corrosa D 25 ἀπόλυσθαι D

302. f. 382v

303. 1 ἠ ὖς] Ael. nat anim. VIII 19 (p 212,21—213,3 12 τὴν ὖν] Ael. l. c. IX 28 (p. 228, 14—18 Herch.) 16 λέγει Δημόκριτος] Ael. l. c. XII 16 (p. 300, 17 — 23 Herch.) 21 ἀκούω] Ael. l. c. XII 38 (p.311,24—31 Herch.)

304. 1 Ἰὺς culpa rubricatoris D τὴν om. D: addidi ex Aeliano 3 Τυρρηνίδι Ael.: τυραννῶ, D σὺν νηΐ D: ναῦν λῄστειραν Ael. προελθόντες τῆς νηὸς D: προσελθόντες Ael.: προσσηόντες proprosuit Hercher 6 πλόος D ef. Lobeck Paral. I 173: πλοῦ Ael. 7 ὅσσον Ael.: ὅαον D γέγωνε Ael.: γεγωνέναι D 8 ἐνταῦθα D: ἐνταῦθά τοι Ael. καὶ del. Hercher 9 αἵ δ᾿ D: αἱ δὲ Ael. 12 κρέας—ἥδιον D cod. Med. Ael.: κρέα—ἡδίω vulg. Ael. 13 καὶ om. D: addidi ex Aeliano διδάσκει Schneider ἐναργῶς Hercher 16 πολύγονα Ael. ὗν καὶ κύνα καὶ τὴν corrosa in D rescripsi ex Aeliano 17 ἔχεε τὰς μήτρας καὶ τοὺς Ael.: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . οὐς cetera corrosa D 18 post ὁ spatium corrosum duarum litterarum in D τοίνυν θορὸς οὐκ ἐκ μιᾶς ὁρμῆς Ael.: τοί . . . . . . . . . . . . . . . . . . μῆς cetera corrosa D 19 δίς τε καὶ τρὶς ταῦτα Ael.: καὶ δίς . . . . . . . . . . . . . . . . . . cetera corrosa D 20 πληρώση τὰ τοῦ γένου Ael.: πλῆ . . . . . . . . . . . . . . cetera corrosa D 21 δὲ D Ael.: δὲ καὶ Hercher secandum cod. Vat. Ael. γενέσθαι πτηνὸν Ael.: . . . . . . . . . . . . νὸν cetera corrosa D 22 Κλαζομενίων scripsi: κλ . . . . . . . . . . . . . D: τὴν Κλαζομενίαν· καὶ λέγει τοῦτο Ἀρτέμων ἐν τοῖς Ὅροις τοῖς Κλαζομενίων Ael. 23 πτερόν· ὃ εἴ τῳ δοκεῖ scripsi: πτερόν· . εἴ . . . . . . . . cetera corrosa D: πτερωτῆς ὀνομαζόμενός τε καὶ ᾀδόμενος. τοῦτο δὲ εἴ τῳ δοκεῖ Ael. 23 ἐμὲ δ᾿ οὖν Ael. 23 ἐμὲ δ’ οὖν Ael.

305. f. 382r

306. 1 λόγος] Ael. I. c. XII 46 (p. 316, 21 — 317, 13 Herchl.). cf. §496 p.128,16 17 θερμόν] Timoth. p. 21, 3 κερ. λγ' . περὶ κάπρου. ὅτι ὁ κάπρος τοσοῦτον ἔγει θερμὁν τὸν ὀδόντα ὤστε τρίχα προσαπτομένην καίειν, καὶ ὑπὸ τοῦ δήγματος αὐτοῦ ἀπορρέουσιν αἱ τρίχες τῶν κυνῶν. cf. Oppian. Cyneg. III 379 sqq. Xen. Cyneg. 10, 17 24 ἡ δὲ τῶν Λιβύων] Timoth. p.21,7 ὅτι ἡ Λιβύη σύαγρον οὐ τρέφει παντοῖα θηρία τρέφουσα. cf. Herod. IV 192. Arist. hist. anim. Θ 28 p.606a6

307. 1 τυρηνὸς D 2 τοὺς D: τὰς Ael. ὑπὸ D hercher: καὶ ὑπὸ Ael. 3 νόμος Ael.: νόμους D 4 λέγω D Ael.: ἐρῶ Hercher ἄδίκτυα D 6 πειρᾶται τοῦ μέλους Ael. 7 ἡσυχία τε καὶ ἠρεμία scripsi cum herchero: ἡσυχίᾳ τε καὶ ἠρεμίᾳ editi Ael.: ἡσυχίᾳ τε καὶ ἡρεμία D: ante ἡσυχία lacunam indicavit Hercher 10 εἰς τὰ ὦτα αὐτοῖς Ael. 11 καὶ διὰ τὸ ἄηθες eiecit Hercher ὅπου D: καί που Ael. 12 ἀκρατῶς καὶ ἀμάχως D Ael.: ἄκρατος καὶ ἂμαχος Hefcher ἡδονῇ D 13 ἐγγόνων D Ael.: ἐκγόνων Schneider καὶ χωρῶν D: καὶ χώρων aut χωρίων Ael.: expunxit Hercher 14 τυρηνὰ D 15 ἵλκονται D Ael.: ἕλκεται Reiske 16 ἐμπίπτει Ael.: ἐκπίπτει D 18 θερμὸν ἔχει τὸν ὀδόντα· τεκμηρίφ scripsi: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ηρίω cetera blattis corrosa D 19 τοιῷδε. εἰ προσάψαις τῷ ὀδόντι scripsi: . . . . . . . . . . . . . . . . τι cetera corrosa D cf. Oppian. l. c. 20 προσφλεγομένην ἂν εὐθέως ἴδοις scripsi: προςφ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . δοις cetera corrosa D 21 ὀδοντοκύνας D corruptum videtur ex κυνόδοντας cf. p.143,4 et 13 22 πληγὴν τρίχας τετηκυίας scripsi: πλῆ . . . . . . . . . . ίας ceteracorrosa, τρίχας omisisse videtur D 22 ὄψει D 24 Λιβύων γῆ, καίτοι scripsi: λι . . . . . . . . . . αίτοι cetera corrosa D

308. f. 383v

309. 2 σῦς] Timoth. p. 21, 8 Haupt. ὅτι τοῦ συὸς ἂγριος ὁ ἔρως ὥστε τὴν θήλειαν φεύγουσαν πολλάκις ὑπ᾿ αὐτοῦ ἀναιρεῖσθαι. cf. Oppian. Cyneg. III 367—378. 4 κάπρῳ Timoth. p. 21, 12 ὅτι ἐὰν σῦς πόλεμον ἔχῃ πρὸς ἕτερον, ἀναχωρῶν εἰς ὕλην γυμνάζεται συνεχῶς, καὶ τὸ δέρμα κρατυνόμενος ἕρχεται καὶ ἀπαύστως μαχόμενος ἀναιρεῖ καὶ ἀναιρεῖται. cf. Arist. hist anim. Ζ 18p. 571 b 15—21 9 ῥώννυται] Timoth. p.21,15 ὅτι μόνος τῶν ζῴων ἀποβάλλων τὰ αἰδοῖα ἰσχυρὀτερος γίνεται. cf. Arist. hist. anim. Z 28 p. 578a32—b5 12 κάπρῳ] haud dubia e Timotheo 17 ὗς] cf. Ctesiae exc. ap. Phot. Biblioth. cod. 72 p. 46b38 ὖς δὲ οὖτε ἤμερος οὔτε ἄγριός ἐστιν ἐν τῇ Ἰνδικῆ 21 μωνύχων] Arist. l. c. B 1 p. 499 b 11 τὰ μώνυχα, ὤσπερ ἵππος καὶ ὀρεὺς et alibi ἀμφοδόντων] cf. Arist.l.c. Θ 6p. 595a8 τὰ δὲ κυνόδοντα σπάσει, οἷον ἵπποι καὶ βόες πορεύεται] Arist. mot. anim. 14p. 712b7 καὶ διὰ τοῦτο οἱ ἵπποι καὶ ὅσα τοιαῦτα, ἵσταται προβεβηκότα κατὰ διάμετρον, καὶ οὐ τοῖς δεξιοῖς ἢ τοῖς ἀριστεροῖς ἀμφοτέροις ἅμα 22 πιμελὴν] Arist, hist. anim Γ 17 p, 520a6 πιμελὴ δὲ καὶ στέαρ διαφέρουσιν ἀλλήλων. τὸ μὲν γὰρ στέαρ ἐστὶ θραυστὸν πάντη καὶ πήγνυται ψυχόμενον, ἡ δὲ πιμελὴ χυτὸν καὶ ἄπηκτον· καὶ οἱ μὲν ζωμοὶ οἱ τῶν πιόνων οὐ πήγνυνται, οἶον ἵοππου καὶ ὑός, οἱ δὲ τῶν στέαρ ἐχόντων πήγνυνται, οἶον προβάτου καὶ αἰγός . . . . 13 γίγνεται δὲ καὶ τὸ ἐπίπλοον τοῖς μὲν πιμελώδεσι πιμελῶδες, τοῖς δὲ στεατώδεσι στεατῶδες

310. 1 συῶν ἐστιν ἂπορος scripsi: συ . . . . . . . . . . . . . . . ορος cetera blattis corrosa D 2 λεόντων. σῦς scripsi: λ . . . . . . . . . . . . . . cetera corrosa D 6 ante ὀδόντα intercidit τὸν 10 προστρίβων scripsi: ὑποτρίβων D cf. Arist. ξυόμενοι πρὸς τὰ δένδρα ἐκθλίψῃ scripsi: ἐκθλίψει D 15 ἀπόλυται D 17 ὗς scripsi: Ως culpa rubricatoris D 20 ἵππος ἔστι scripsi: ἴπ. . . . στι cetera corrosa D 21 χιάζων τοῖς σκέλεσι. διοιχθεὶς scripsi: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . εχθεὶς cetera corrosa D cf.B § 133 p.72,5 22 πωελῶδες δὲ καὶ τὸ ἐπίπλοον seripsi secundum Aristotelem: πι. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . cetera corrosa D

311. 1 χολὴν] cf. Arist. part. anim. 2 p. 676b25 τὰ μὲν γὰρ ὅλως οὐκ ἔχει χολήν, οἶον ἵππος καὶ ὀρεὺς καὶ ὄνος καὶ ἔλαφος καὶ πρὸξ et alibi 2 λέγονται] Arist. hist. anim. B 15 p. 506a10 ἔχει δὲ καὶ ἡ τῶν ἵππων καρδία ὁστοῦν. cf. Timoth. p.17,14 Haupt. 3 σπλὴν] Arist. part. anim. Γ 12 p. 673b32 σπλῆνα δ’ ἔχει τὰ μὲν κερατοφόρα καὶ διχαλὰ στρογγύλον, καθάπερ αἴξ καὶ πρόβατον καὶ τῶν ἄλλων ἕκαστον, εἰ μή τι διὰ μέγεθος εὐαυξέστερον ἔχει κατὰ μῆκος, οἷον ὁ τοῦ βοὸς πέπονθεν· τὰ δὲ πολυσχιδῆ πάντα μακρόν, οἷον ὗς καὶ ἄνθρωπος καὶ κύων, τὰ δὲ μώνυχα μεταξὺ τούτων καὶ μικτόν· τῇ μὲν γὰρ πλατὺν ἔχει τῇ δὲ στενόν, οἷον ἵππος καὶ ὀρεὺς καὶ ὅνος 6 ἄρχεται] Arist. hist. anim. E 14p.545b10 ἵππος δ’ ὀχεύειν ἄρχεται διετὴς καὶ ἐχεύεσθαι, ὥστε καὶ γεννᾶν· τὰ μέντοι ἔκγονα τὰ κατὰ τούτους τοὺς χρόνους ἐλάττω καὶ ἀσθενικώτερα. ὡς δ’ ἐπὶ τὸ πλεῖστον τριετὴς ὀχεύει καὶ ὀχεύεται. καὶ ἐπιδίδωσι δ’ ἀεὶ ἐπὶ τὸ βελτίω τὰ ἔκγονα γεννᾶν μέχρι ἐτῶν εἴκοσιν. ὀχεύει δ’ ἢ ἵππος ὁ ἄρρην μέχρι ἐτῶν τρίακοντα καὶ τριῶν, ἡ δὲ θήλεια ὀχεύεται μέχρι τετταράκοντα ἐτῶν,ὥστε συμβαίνει σχεδὸν κιὰ βίου γίνεσθαι τὴν ὀχείαν. cf.Arist.l.c.Z 22p. 575b21 9 καὶ μάλιστα] non Aristotelica 10 κύει] Arist.l.c.Z 22 p.575b26 κύει δ’ ἕνδεκα μῆνας, δωδεκάτῳ δὲ τίκτει. cf. Arist. gener. anim.Δ 10 p. 777b 12 διόπερ ἴπποι καὶ τὰ συγγενῆ ζῷα τούτοις ἐλάττω ζῶντα χρόνον κύει πλείω χρόνον· τῶν γὲν γὰρ ἐνιαύσιος ὁ τόκος, τῶν δὲ δεκάμηνος ὁ πλεῖστος 11 ὀρθή] Arist. hist. anim. 22 p. 576a 24 ἡ δ’ ἵππος ἡ θήλεια ὅταν ἤδη πλησίον τῆς ἀφέσεως, ὀρθὴ στᾶσα προἴεται τὸ ἔκγονον εὐτοκωτάτη] Arist. I. c. Z 18 p. 573a8 ἵππος δὲ τῶν τετραπόδων ἀπόντων εὐτοκώτατον καὶ λοχίων καθαρώτατον, καὶ ἐλαχίστην προΐεται αἵματος ῥύσιν, ὡς κατὰ τὸ τοῦ σώματος μέγεθος 12 καὶ τεκοῦσα] Arist. l. c. Z 22 p.577a7 ὅταν δὲ τέκῃ ἡ ἵππος, τό τε χόριον εὐθὺς κατεσθίει, καὶ ἀπεσθίει τοῦ πώλου ὃ ἐπιφύεται ἐπὶ τοῦ μετώπου τῶν πώλων, καλεῖται δὲ ἱππομανές· ἔστι δὲ τὸ μέγεθος ἔλαττον μικρῷ ἰσχάδος, τὴν δ’ ἰδέαν πλατύ, περιφερές, μέλαν. τοῦτο ἐάν τις φθῇ λαβῶν καὶ ὄσφρηται ἡ ἵππος, ἐξίσταται καὶ μαίνεται πρὸς τὴν ὀσμήν. διὸ καὶ τοῦτο αἱ φαρμακίδες ζητοῦσι καὶ συλλέγουσιν 13 καὶ ὁ ἀσκαλαβώτης] Arist l. c. Θ 17 p.600b 20 ἐκδύνει δὲ τὸ γῆρας . . . 22 οἶον ἀσκαλαβώτης τε καὶ σαῦρος καὶ μάλιστα πάντων οἱ ὄφεις

312. 1 ἔγει scripsi: ἔχων0 1.2 κεχυμένη εὑρίσκεται αὕτη scripsi: κε . . . . . . . . . . . cetera blattis corrosa D 2, 3 ὀστέον ἔχειν ἐν τῇ καρδίᾳ supplevi corrosa: ὀστέο . . . . . . . . . . α D 4 στερρά· κάτω δὲ ἡ μήτρα scripsi: στερ . . . . . . . . . . . . . . . . τρα cetera corrosa D 5 ὁμοίαν . . . . . . . scripsi: ὁμ . . . . . . . . . . . . . . . . . cetera blattis corrosa D 6 ἂρχεται δὲ ὀχεύειν scripsi: ἂρ . . . . . . . . . . . . ειν cetera corrosa D διετεῖς ex Arist. commendo 6. 7 γεγονότες βιώσιμα scripsi: γεγον . . . . . . . . .σιμα cetera corrosa D 10 δὲ (post κύει) om. D: addidi 11 δὲ om.D: addidi

313. f. 384r

314. 4 θηλάζει] cf. Arist. hist. anim. Z 22 p.576b10 θηλάζειν δέ φασι τὸν μὲν ἡμίονον ἑξάμηνον, εἶτ’ οὐκέτι προσίεσθαι διὰ τὸ σπᾶσθαι καὶ πονεῖν· τόν δ’ ἵππον πλείω χρόνον] 4.5 λέγεται] Arist.l.c.l4 p.611a9 τῶν δ’ ἴππων αἰ σύννομοι, ὅπαν ἡ ἑτέρα ἀπόληται, ἐκτρέφουσι τὰ πωλία ἀλλήλων. καὶ ὅλως γε δοκεῖ τὸ τῶν ἵππων γένος εἶναι φύσει φιλόστοργον 6 ὀργᾷ] Arist.l.c.Z 18 p,572a8 τῶν δὲ θηλειῶν ὁρμητικῶς ἕχουσι πρὸς τὸν συνδυασμὸν μάλιστα μὲν ἵππος, ἔπειτα βοῦς. αἰ μὲν οὑν ἵπποι αἱ θήλειαι ἱππομανοῦσιν . . . . 14 ὄταν δὲ τοῦτο πάθωσι, θέουσιν ἐκ τῶν ἄλλων ἵππων. ἔστι δὲ τὸ πάθος ὅπερ ἐπὶ τῶν ὑῶν λέγεται τὸ καπρίζειν. θέουσι δὲ οὔτε πρὸς ἔω οὔτε πρὸς δυσμάς, ἀλλὰ πρὸς ἄρκτον ἢ νότον. ὅταν δ’ ἐμπέσῃ τὸ πίθος, οὐδένα ἐῶσι πλησιάζειν, ἴως ἂν ἢ ἐπείπωσι διὰ τὸν πόνον ἤ πρὸς θάλατταν ἔλθωσιν· τότε δ’ ἐκβέλλουσί τι. καλοῦσι δὲ καὶ τοῦτο, ὥσπερ ἐπὶ τοῦ τικτομένου, ἱππομανές. ἔστι δ’ οἶον ἡ καπρία, καὶ ζητοῦσι τοῦτο μάλιστα πάντων αἱ περὶ τὰς φαρμακείσς. περὶ δὲ τὴν ὥραν τῆς ὀχείας συγκύπτουσί τε πρὸς ἀλλήλας μᾶλλον ἤ πρότερσν, καὶ τὴν κέρκον κινοῦσι πυκνά, καὶ τὴν φωνὴν ἀφιᾶσιν ἀλλοιοτέραν ἢ κατὰ τὸν ἔλλον χρένον· ῥεῖ δ’ αὐταῖς ἐκ τοῦ αἰδοίου ὅμοιον γονῇ, λεπτότερον δὲ πολὺ ἢ τὸ τοῦ ἂρρενος· καὶ καλοῦσι τοῦτό τινες ἱππομανές. ἀλλ’ οὐ τὸ ἐπὶ τοῖς πώλοις ἐπιφυόμενον 14 ἐκβάλλουσι] Arist.l.c. Z 23 p.577b5 ὄταβ δ’ ἵππος ὀχεύσῃ ὄνον ἢ ὄνος ἵππον, πολὺ μᾶλλον ἐξαμβλοῖ ἥ ὅταν τὰ ὁμογενῆ ἀλλήλοις μιχθῇ, οἶον ἵππος ἵππῳ ἢ ὄνος ὄνῳ 16 καὶ ὁ ὄνος] Arist.l.c.Z 23 p.577a22 ἐξουρεῖ 3 (ὄνος), ὅταν ὀχευθῇ, τὴν γονήν, ἐὰν μὴ κωλύλται· διὸ τύπτουσι μετὰ τὴν ὀχείαν εὐθὺς καὶ διώκουσιν 17 οὐκ ἀναβαίνει] cf. Arist.1.σ. 147 p. 631 a1—7. Ael.nat.anim.IV,7 (p.83,7—21 Herch.)

315. 4 καὶ om. D: addidi ἐπιλάθηται D: conicio épilqabhtai, quemadmodum φθάσας καὶ λαθὼν(I. λαβὼν) Aristotelicis respondet ἐάν τις φθῇ λαβών 6 ἔκγονα scripsi: ἔγγονα D 7 ἱππομανοῦσί τινες scripsi: ἱππομανοῦς τινὲς D 8. 9 ἐῶσι πλησιάζειν scripsi ex Aristo- tele: ἐῶσιν ἡσυχάζειν D 9 ἐκβάλλωσι D 11 τοῦ πώλου scripsi ex Aristotele: τόπου D 12 καπριᾶν sie D 13 φωνὴν ascripsi: φ . . ὴν cetera blattis corrosa D 15 lacunnas sarcire non contigit διὸ scripsi: . . ὸ ceara corrosa D 17 ἀναβαίνει δ’ ἵππος ἐπὶ τὴν μητέρα scripsi: ἀν . β . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ρα cetera corrosa D 18 ἱπποφορβοῦ ἀναβαίη ἐπὶ τὴν scripsi: ἱπποφορβ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ὴν cetera corrosa D

316. 1 νοσοῦσι] Suid. s. v. τέτανος: τέτανος. νόσος περὶ τοὺς ἵππους γιγνομένη. νοσοῦσι γὰρ οἰ ἵπποι πλείοσι νοσήμασι, ποδάγρᾳ ἰλεῷ τετάνῳ ἐμπυήσεσι καὶ κριθιάσει. ἔστι δὲ ἡ κριθίασις ὠμότης μετὰ στρόφου, ὁ δὲ τέτανος σπασμός, ἡ δὲ ἰλεώδης νόσος κοιλιακή τις διάθεσις, ἡ δὲ ἐμπύησις ἀπόστασις ἐν ὑπογαστρίῳ· ἡ δὲ ποδάγρα ὀδύνη περὶ τὰ ἄρθρα· καὶ δυσουρίασις. cf. Arist. hist. anim. Θ 24 p.604a22—b10 6 χαίρει] Arist.I. c. Θ 24 p. 605a9 χαίρουσι δ’ οἱ ἵπποι τοῖς λειμῶσι καὶ τοῖς ἕλεσιν· καὶ γὰρ τῶν ὑδάτων τὰ θολερὰ πίνουσι, κἂν ᾖ καθαρά, ἀνατρέπουσιν αὐτὰ οἱ ἵπποι ταῖς ὁπλαῖς, εἶτα πιοῦσαι λούονται 7 ζῇ] Arist. l. c. Z 22 p. 576a26 ζῶσι δὲ τῶν ἵππων οἱ μὲν πλεῖστοι περὶ ὀκτωκαίδεκα ἔτη καὶ εἴκοσιν, ἔνιοι δὲ πεντεκαιείκοσι καὶ τριάκοντα· ἐὰν δέ τις ἐπιμελῶς θεραπεύῃ, ἐκτείνει καὶ πρὸς τὰ πεντήκοντα. ὁ δὲ μακρότατος βίος τῶν πλείστων ἐστὶν ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ τριακοντέτης· ἡ δὲ θήλεια ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ μὲν πέντε καὶ εἴκοσιν ἔτη, ἤδη δέ τινες καὶ τετταράκοντα ἔτη βεβιώκασιν 9 ἴπποι] cf. Ael. nat. anim. VI 6 (p. 141, 9—11 Herch.) 10 δυνατοὶ] cf. Ael. l. c. XVI 23 (p.401, 3—21 Herch.) 12 ἵππος] cf. Ael. l.c. XV 25 (p.384, 1—24 Herch.) 20 ἰστέον] cf. Praef. 21 Λίβυς] haec et proxima e Timotheo sumpta docet Timoth. p.17,6 Haupt. . . . . ὅτι ἀπὸ διαφόρων ἐθνῶν εἰσι διάφοροι ἵπποι κατ’ ἀρετὴν et qaae apud Oppian. Cyneg. I 158—367 leguntur. cf. Ael. l. c. III 2 (p.60,9—20 Herch.)

317. 2 νοσήμασι ποδάγρᾳ scripsi: νοσή . . . . . . . . . . . . . . . . . άγρα cetera corrosa D 2, 3 κριθιάσει· ἔστι δ’ ἡ κριθίασις scripsi: κριθι . . . . . . . . . . . . . . . . . θίασις cetera corrosa D 3 ἡ δὲ ἰλεώδης νόσος κοιλιακή Suid: ἡ δὲ ἰθλεώ . . . . . . . . . . . . . . . . . λιακὴ cetera corrosa D 6 καθαρῷ D: Aristophani restituendum καὶ θολερῷ cf. Aristotelica 12 κοσινίτου D 14 αὐδηριτῶν D βιστωνικὴν D ὡρώτας D: Ὠραείτας Ael.: Ὠρείτας Jacobs 15 ἀδρασίους D Ael.: Γεδρωσίους Gillius 16 δὲ scripsi: τὲ D 17 καὶ ἐν D: καὶ τοῖς scribendum Μυσοῖς scripsi ex Aeliano: βουσοῖς D 21 Λίβυς scripsi: Οίβος culpa rubricatoris D

318. f. 284v

319. 5 Ἀρκάδες ἵπποι] cf. Strab.8,388. 13 οἱ δὲ Νισαπῖοι] cf. Herod. III 106. D. Chrys. or. 36, p. 449. Arist. hist. anim. l 48 p. 632a30 25 Ἀρμένιοι] cf. Herloid. VII 29

320. 1 οἱ scripsi: Εἱ culpa rubricatoris D 3 ἀσαρκώτεροι D ἐξ ἦς D: conicio ἰξὺν εὐκάθεδροι 5 οἱ scripsi: Εἱ culpa rubricatoris D αἵρουσι scripsi: αἵ . . . σι cetera corrosa D 6 latere putes tale quid καὶ ἡ οὐρὰ σοβεῖται κατόπιν 7 intercidisse credo ὑπ’ αὐτοὺς sc. τοὺς πόδας] ὑποδεῖσθαι, ἐπεὶ καρτερικοί 9 Κυρηναῖοι scripsi: κυρην . . . cetera corrosa D πεφύκασιν scripsi pro corrosis in D ἄρματα D 10 Οἱ ἐν Σκυθία εἰς πόλεμόν εἰσι scripsi: .ἱ ἐ . . . . . . . . . . . . . . . λεμον εἰσὶ cetera corrosa D 11 τῷ ἀναβάτῃ συμπάσχει scripsi: . . . . . . . . . . . . . . . πάσχει cetera corrosa D 12 ἐστιν ἵππος scripsi: corrosa D 13 Οἱ δὲ Νισαῖοι ὡραῖοί εἰσι, καὶ τῷ σώματι scripsi: Εἱ δὲ Νισσαῖοι ὡραῖοι εἰσ . . . . . . . . . . . . ματι D 18 εἶτ’ D 19 εὔκοιλοι D: suspicor ἔγκοιλοι 19, 20 ἁμιλλώμενοι D 23 Τευθρανίας scripsi: Ἡευθρανίας culpa rubricatoris D 24 συνιᾶσιν scripsi: συνίασιν D 27 Εἰ culpa rubricatoris ἄρραβες D

321. f. 385r

322. 29 Ἰβήριοι] cf. Oppian. Cyneg. I,284

323. 2 κυδροὶ secunda littera corrosa D 4 μάλα D: anne scribendum μᾶλλον2 5 quid post κενεῶνας lateat obscurum; si ἐγκεχυμένοι eodem pertinet, fuerit ἐγκεκαμμένοι 6 ἔχον . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . σις cetera corrosa D: ἔχοντες certo rescripsi, cetera ita suppleas: ἐφ᾿ ἤς εὐχερὴς ἡ στάσις 6. 7 lacuna certo expleri nequit 8 τὰς scripsi: τοὺς D 9 δεκατριῶν scripsi: . . . ατριῶν cetera corrosa D 12 ἀναβαίνεσθαι scripsi: α . . . . . . . . . . . . . . . cetera corrosa D 12. 13 ἰσχίων προβαίνοντες scripsi: ιοχ . . . . . . . . . οντες cetera corrosa D 13 κυδρώτατοι D 15 ξανθόχροοι scripsi: ξανθόχροιοί D 17 Λὐδιοι scripsi: Κὐδιοι culpa rubricatoris D 18 ἐριστικοὶ (cf. p.147,2) loco vix aptum: conicio περίστικτοι 20 ἐγχέμαλοι D. conicio ἀγχέμαχοι. nam bellicam virtutem praedicari ex opposito apparet 23 Μῆδοι scripsi: ῆδοι omissione rubricatoris D 25 ἰβήρων D 27 κενταὐριοι D 29 Ἡβήρειοι D

324. f. 385r

325. 7 ἔστι] Ael. nat. anim. II 10 (p.37,17—30 Herch.) 16 τὰ βρέφη] Ael. I. c. III 8 p.61,32—62,3 Herch.) 19 ἵππους] Ael. I. c. III 41 (p.76,22—27 Herch.) 23 τοὺς ἵππους] Ael.I.c.IV 6 (p.82,24—83,6 Herch.)

326. 1 Ὀδρὐσαι scripsi: Ηδρυσαι culpa rubricatoris D βελτίους, ελ corrosa, D 2 ἄψηκτοι τὰς scripsi: ἂ. ηκτοι τοὺς (ψ littera corrosa) D ἄρρηκτοι coni. Diels 3 τοῖς scripsi: τ . . ς D 5 σώφρονες scripsi: σ . φ . . . . . . . . cetera corrosa D 7 μὲν καὶ ἐκ τῶν ἄλλων ὁ complevi ex Aeliano pro corrosis in D: μὲν τὴν ἄλλως ὁ Hercher 8 αὐτὸν καὶ τοῦ αὐχένος scripsi ex Ael.: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . χένος cetera corrosa D 9 τῶν ὁπλῶν κροῦσις complevi ex Aeliano pro corrosis in D πάντα expunxit Hercher ἄγει D: ἀνάγει Ael. 10 κομῶσα ἵππος complevi ex Aeiliano pro corrosis in D 11 ἀναβῆναι τοὺς Ael.: ἀνα . . . . . . . . . . . cetera corrosa D ὀχευομένη D: γαμουμένη Ael. 13 ἀποθρίξαντες 9: ἀποθρίσαντες Ael. 14 γαμέτην Ael.: γαμετὴν D 16 τῶν D: τὰ τῶν Ael. 17 παιδίων Ael. 19 μονοκίρους (et infra) D: μονόκερως Ael. 20 γίνεται καί γε D. Ael.: γίνεταί γε Hercher 21 δηλητήριον D: φάρμακον θανατηφόρον Ael. οὐ βλαβήσεται D: οὐδὲν ἡ ἐπιβουλὴ λυπήσει αὐτόν Ael. 22 τὸ τοῦ (bis) D Ael.: τοῦ Hercher cum cod. Mon. 25 δοκεῖ D: δοκεῖν Ael. 26 ποῦ D 27 ἕλες D

327. f. 386r

328. 6 ἀκοὐω] Ael.nat.anim.IV 7 (p.83,7—21 Herch.) 17 λέγε] Ael. l.c. IV 8 (p.83, 22—84,2 Herch.) 25 μόνας] Ael. l.c. IV 11 (p.84,20—24 Herch.)

329. 1 ἐξηνεμόσθαι D 2 ἢ Ael.: καὶ D 3 ἠράσατο D 4 εὐδὺ tertia littera corrosa D 5 διδράσκειν Hercher ἐ.ατο secunda littera corrosa D 6 ἀκούω Ael.: ἀκούων D τὸν Ael.: τῶν D 7 ἐστιν ἵπον σπουδαίαν ἔχειν πᾶσαν Ael.: corrosa in D 8 ἀποδείκνυνται ἔχειν δὲ Ael.: corrosa in D 9 ἀρετῇ διαπρέποντα. οὔκουν εὑρίσκοντα Ael.: ἀρ . . ᾖ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ρίσκοντα cetera corrosa D 9. 10 παραβαλεῖν Ael.: παραβάλλειν D 10 οὔτε ἐκεῖνον ἄλλῃ ἐπαγαγεῖν τὸ Ael.: οὖ . . . . . . . . . . . . . . . ὀ cetera corrosa D 11 ἀγαθῇ Ael.: ἀγαθὴν D ταῦ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . γεῖν cetera corrosa D 12 καὶ φιλοφρονεῖσθαι Ael.: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . σθαι cetera corrosa D ἐγχρίπτεσθαι D Ael.: ἐγχρίμπτεσθαι ἀλλήλοις Hercher e Vat. 12, 13 οὐκοῦν ἐπεὶ Ael.: οὔκουν D 13 τοῦ Σκύθου σοφώτερα Ael.: τ. . . . . . . . . . . . . . . . . ερα cetera corrosa D ἐπηλύγασεν Ael.: ἐπελόγασεν D 14 καὶ τὴν Ael.: καὶ τὸν D ἐξειργάσαντο τὸ ἔκνομόν Ael.: ἐξ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . νομόν ceteracorrosa D ἔκδικον Ael.: ἔνδικον D 16 πηδήσαντα D cum vulg. Ael.: πηδήσαντε ex Mediceo restitutum Ael. 19 ὡρικτέρας Ael.: ὀρικωτέρους D 22 τῆς addidi ex Ael.: om. D 24. 25 αἰαθανόμενος. αἰσθανομένῳ Ael., cui restitue αἰσθανόμενος Hercher 23 Μόνας Ael.: Γόνας culpa rubricatoris D

330. f. 386r

331. 4 οἱ ἵπποι] Ael. nat. anim. ΙV 50 (p.103,23—29 Herch.) 8 ἵππος] Ael. l. c. VI 44 (p. 159,10—32 Herch.) 25 μήτηρ] Ael. l. c. VI 48 (p.160,28—161,7 Herch.)

332. 1 διαταῦτοι τοι D 3 αὐτοὺς Ael.: αὐτὰς D 3 et 5 ἀπείην D 4 ἐπεὶ Ael.: ἐπί D 4 Μίκωνα rest. Meursius τὸ ζῷον τοῦτο Ael. 7 δὲ ἐς D: δ᾿ οὖν ἐς Ael. 8 τυγχάνοι Hercher 9 Βουκέφαλος D cum vulg. Ael.: Βουχεράλας ex Medie. edit. Ael. 11 τὸν Γαλάτην ὅσπερ οὖν scripsi ex Ael. pro corrosis in D 12, 13 Γαλάτη Κεντοαράτης ἦν ἐῶ scripsi ex Aeliano: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .᾿ ῶ centera corrosa D 13 14 τί που πολλοὶ τόνδε μοι δοκοῦσιν Ael.: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . οκοῦ . . . cetera corrosa D 14, 15 ἐδόκει καὶ ἐπεφύκει rescripsi pro corrosis ex Aeliano 15 ἐπρίατο Ael.: ἐπιπρπατο D 15, 16 αὑτόν, ἐρωτικὸν δὲ ἰσχυρῶς Ael.: αὐτὸ . . . . . . . . . . . . . . χυρῶς cetera corrosa D 16 ὁρᾶν eiecit Hercher ἵππους οὐκοῦν ἐρᾷ Ael.: . . . . . . . . . . ᾶ cetera corrosa D 17. 18 ἐπικροτοῦντος corrosam in D 18 εὐπειθῆ, καὶ Ael.: εὐπ . . . . . . . . . cetera corrosa D 20 δρασίων D 22 ἀπεμπόλησε D

333. f. 387r

334. 3 λέγεται] Ael. nat. anim. XI 18 (p. 280, 13—281,2 Hereh.) Ἀριστοτέλης] cf. Arist. hist. anim. Z 18 p.572b2 10 Σοφοκλῆς] fr. 588 Dind.

335. 4 ἵππου D Ael.: ἵππος jacobs ἐπισχεθείη Hercher παρθένον D Ael.: παρθένος Jacobs λύσασαν D Ael.: λύσασα cum Paris. c Hercher 5 παίσῃ Hercher ἐξουρεῖν-παύεσθαι Ael.: ἐξουρεῖ—παύεται D 6 ἀφροδίσια Ael.: ἀφ . . . . . σια cetera corrosa D 7 ἀποκεῖραι D: ἀποκείρει Ael.: ἀποκείρειε Hercher τὰς Ael.: τὰ D 8 ἀγανακτήσει D Ael.: ἀτακτεῖ Hercher: malim ἀγανακτεῖ. (cum ἀγανακτεῖ, praesertim in Sophoclea, non quadret, ἄγαν ἀκταίνει subesse mihi videtur. Diels) 9 τῆς Ael.: corrosum in D κατηφήσασα Ael.: καταφρονήσασα D 11 δέ οἱ αὕτη λέγουσα, καὶ ἅ λέγει ταῦτά ἐστι Ael,: δ, αιαυτηλεγο . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . cetera corrosa D 12 κόμης Ael.: .ομος cetera corrosa D πένθος Ael.: πενθῇς D λαχανοπώλου D cum Ael. Mediceo: λαγχάνω πώλου Ael. 13 ἥτις συναρπασθεπῖσα βουκόλων Ael.: corrosa in D 14 μάνδραισιν μάνδραις ἐν Brunck] ἱππείαισιν ἀγρίᾳ χερὶ Ael.: μάνδρασιν ἱππίασιν ἀγρί . . . ρ. . cetera corrosa D 15 θέρος θερισθῇ ξανθὸν αὐχένων Ael.: . . . ρ . . . . . . . . . . . . . . . . . χένων cetera corrosa D 15, 16 ἅπο σπασθεῖσα Grotius ἀποσπασθεῖσα D vulg Ael.: ἄπο, πλαθεπισα Reiske 16 δὲ ἐν D ποταμίων ποτῶν Ael.: ποτα . . . . . . . . . . . . . cetera corrosa D 17 ἵδῃ σκιᾶς scripsi ex Ael.: corrosa in D αὐγασθεῖσα ὕπο D: αὐγασθεῖσ’, ὑπὸ Ael.: αἰκισθεῖσ’ ὑπὸ Hiercher: αὐγκσθεῖσά που Meineke 18 ἀτίμως διατετιλμένης φόβης Ael.: ἀτίμ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . cetera corrosa D 19, 20 κεῦαν ἔν τις οἰκτιρμῶν τίς οἰκτείρει ὃν ἵππ . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . cetera corrosa D: φεῦ ἂν οἰκτίρμων τις οἰκτείρῃ ὄν ἵππον ἵσουσιν αἰσχύνῃσιν vulg. Ael.: φεῦ, κἂν ἀνοικτίρμων τις οἰκτείρειέ νιν πτήσσουσαν αἰσχύνῃσιν post alios Hercher 21 πάρος φόβην Ael.: πα . . . . . . . . . . . . . cetera corrosa D

336. f. 387v

337. 1 Ἴδια] Ael. nat. anim. XI 36 (p. 289,3—11 Herch.) 4 Σιμωνίδης] cf. Sim. Amorg fr. 7, 64 B. 8 ἐν Θετταλίᾳ] Ael. nat. anim. XII 34 (p.310,17—23 Herch.) 13 ἵππον] Ael. I. c. XIII 9 (p. 322,32—323, 20 Herch.)

338. 1 ἴδια D λέγεται eiecit Hercher αἱ ἵπποι εἰς ἁρματηλασίαν Ael.:α . . . . . . . . . . . . τηλασίαν cetera corrosa D 8 ὁ D: δὲ ὁ Ael. τὰ γαμοδαίσια Gesner: τὰ γαμοδέσια Ael.: τὰ μοδέσια D 9 ἐκείνην D: καὶ ἐκείνην Ael. 10 ἱερουργίας Ael.: ἱεραργίας D σπείσῃ Ael.: πείσῃ D 14 ἐκθέοντα, θέ corrosa, D οὐ παντὸς ἦν Ael.: Τοῦ παντὸς ἢ D ἱππειαις Ael.: ἱππείας D 15 τοῦτο D Ael.: sed scribendum οὐ cum Herchero 16 ἀκόλαστον γὰρ jacobs 18 περιδινεῖσθαι ex περιδεινεῖσθκι correxit D1 18, 19 καὶ ἦπερ εἶδον ἀστόμους delevit Hercher 19 τῷ addidi ex Aeliano 21 ἄρμα Ael.: ἂμα D 22 ἀδηφάγων ἵππων τέτρωρον περιστρέφειν ῥφδίως· φέρει δὲ τὸ ἂρμα παραβάτας δύο· ὁ δὲ στρατιώτης Ael.: . . . . . . . . . . . . . . . εριστρεφ . . . . . ρ . . . . ως φέρει δὲ τὸ . . . . . . . . . . καὶ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .τώτης D corrosa ad exemplum Aeliani refeci 24 θωρακίου Ael.: θωρα . . ου cetera corrosa D ἤ καὶ νὴ Δία τοῦ νώτου γυμνοῦ καὶ Ael.: corrosa D 25 φέρει corrosum D τρεῖς, secunda littera corrosa, D παρ’ ἑκάτερα βάλλοντας Ael.: corrosa D 26 ἐκείνῃ Ael.: ἐκίνει D 27 οἴακι ναῦν κυβερνητικὸν Ael.: οἴο . . . . . . . . . . . . . . . . . . . τικὸν ceteracorrosa D ἐπιστάτην τῆς νεώς Ael.: ἐπστάντα . . . νεῶς cetera corrosa D

339. 1 τραχούρου] Ael. nat. anim. XIII 27 (p. 337,32—338,5 Herch.) 5 ἡ ἵππος] Ael. l. c. XIV 18 (p 350, 15—351, 8 Herch.)

340. 1 τραχούρου γε μὴν ζῷντος Ael.: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ντος cetera blattis corrosa D 2 τράχουρον Ael.: τράχηλον D ἄρα D Ael.: αὖθις cum Vat. Hercher ἐλεύθερον ἀπολύσῃς Acl.: . . . . . . . . . . . . . . . . . πολύσης cetera coorosa D 3 μακρὸν D Hercher: μικρὸν Ael. 4 ἐξαμβλώσει Ael.: ἐξαμβλώσῃ D 5 ἡ D: om. Ael. οὐ Ael.: corrosum D 6 κατὰ Ael.: . .τὰ D 7 γοῦν D: οὖν Ael. 10 ἐξέπιπτον D cum Aeliani cod. Vat.: ἐξήπτοντο Ael. libri vulg. et editiones 11 καὶ εἰ D vulg. Ael.: εἰ Hercher cum Vat. Ἱππείου Ael. 12 Ἱππείας Ael. 13 διαμείνῃ Hercher 13, 14 ἑπποφορβοὶ τοῦτο Ael. 19 τὰ γνώριμα D: τὸ γνώρισμα Ael. 20 ἐκ γάρ τοι Ael.: . . γάρ τ . . cetera corrosa D 21 ἰσχυρῶς, ἱσχ corrosa, D 22 ἀνὴρ, ν et ρ corrosa, D 23 ἐμφρύγεται D Ael.: ἐκφρύγεται cum Vat. Hercher

Aristophanes of Byzantium Historiae Animalium Epitome 2

ed. Spyridon Paulou Lampros

Search the Perseus Catalog for:

B

Current edition First1KGreek

Notes on the current edition

Stable identifiers