Δάμαλις καὶ βοῦς.
[1] Δάμαλις βοῦν ὁρῶσα ἐργαζόμενον ἐταλάνιζεν αὐτὸν ἐπὶ τῷ κόπῳ. Ἐπειδὴ δὲ ἑορτὴ κατέλαβε, τὸν βοῦν ἀπολύσαντες, τὴν δάμαλιν ἐκράτησαν τοῦ σφάξαι. Ἰδων δὲ ὁ βοῦς ἐμειδιασε καὶ πρὸς αὐτὴν εἶπεν·
Ὦ δάμαλις, διὰ τοῦτο ἤργεις διότι ἔμελλες ἀρτίως τυθῆναι.
Ὁ μῦθος δηλοῖ ὅτι τὸν ἀργοῦντα κίνδυνος μένει.
[2] Δάμαλις ἀγύμναστος βοῦν ἀροτριῶντα ἐταλάνιζε τοῦ κόπου, λέγουσα·
Ὁ πόσα κάμνεις καὶ ταλαιπωρεῖς. Ὁ βοῦς δὲ ἐσίγα καὶ τὴν αὔλακα ἔτεμνεν. Ἐπεὶ δὲ οἱ ἀγρόται τοῖς θεοῖς ἤθελον θύειν, ὁ μὲν γέρων βοῦς ἀποζευχθεὶς εἰς νομὴν ἀπελύθη· ὁ δὲ μόσχος σχοινίῳ εἵλκετο ἐπὶ τὸ τυθῆναι. Ὁ δὲ βοῦς εἶπεν αὐτῷ·
Εἰς τοῦτο μὴ κάμνων ἐτηρήθης καί σου τὸν τράχηλον μάχαιρα, οὐ ζυγὸς τρίψει.
῞Οτι τῷ ἐργαζομένῳ καὶ πονοῦντι ἔπαινος πρόσεστι, τῷ δὲ ἀργῷ κίνδυνος καὶ μάστιγες.
[3] Δάμαλις ἔτι ἀγύμναστος βοῦν ἀροτριῶντα διὰ τὸν κόπον ὠνείδιζε λέγουσα.
Ὤ πόσα κάμνεις καὶ ταλαιπωρεῖς. Ὁ δὲ τοῦ οἰκείου ἐχόμενος ἐσιώπα. Ἑορτὴν δὲ τῶν γηπόνων τοῖς θεοῖς ἐκτελούντων ποτέ, ὁ ἀρότης μὲν βοῦς τοῦ καμάτου ἀπολυθεὶς τοῖς χλοηφόροις ἐνετρύφα πεδίοις· ὁ δὲ μόσχος φραγελλωθεὶς τῷ βωμῷ τυθῆναι ἐσύρετο. Τότε οὖν ὁ βοῦς εἰρήκει αὐτῷ·
Οἶμαι ὅτι εἰς τοῦτο διετηοήθης ἀεργός, ἵνα ἐς ὕστερον ἀντὶ δουλείας ζυγοῦ τὴν μάχα αν ὑπηρετήσῃς, τῇ χρονίᾳ ἀνέσει καλῶς ἐκτραφείς.
῞Οτι τῷ ἐνεργοῦντι καὶ ἐργαζομένῳ ἔπαινοι, τῷ ἀεργῷ δὲ κίνδυνοι καὶ μάστιγες.
[4] Ἀγύμναστος δάμαλις ἀροτριῶντα βοῦν ἐταλάνιζε, λέγουσα·
Ὦ ταλαίπωρε, πότε τῶν ἀπεράντων κόπων καὶ τῆς ταλαιπωρίας ταύτης ἐλευθερωθήσῃ; Ὁ δὲ βοῦς ἐσίγα καὶ τὴν αὔλακα ἔτεμνε. Ἐπεὶ δὲ ὁ δεσπότης αὐτῶν θύειν τοῖς θεοῖς ἐβεβούλευτο, τὸν μὲν ἐργάτην βοῦν ἀπέλυσεν εἰς νομάς, τὴν δὲ δάμαλιν σχοινίοις δήσας πρὸς τὸν βωμὸν εἷλκεν ἄκουσαν. Ἐπιστραφεὶς δὲ ὁ βοῦς καὶ γελάσας εἷπεν·
Ὦ τάλαινα, ταῦτά σοι ἡ ἄνεσις προεξένησεν, κἀμοῦ μὲν ὁ ζυγός, σοῦ δὲ ἡ μάχαιρα τρίψει τὸν τράχηλον.
[5] Δάμαλίς τις βοῦν ταλανίζουσα ἔφη.
Ὤ πόσα κάμνεις καὶ ταλαιπωρεῖς λίαν.
Ὁ δὲ βοῦς τοῦτο ἀκούων ἐσιώπα.
Ἐπεὶ δ᾽ ἑορτὴ κατείληφεν, αὐτίκα
ἐλθόντες αὖθις ἀπέλυσαν τοὺς βόας·
ἡ δὲ δάμαλις κρατηθεῖσ᾽ ἐδεσμεύθη
καὶ τῷ σχοινίῳ τοῖς κέρασι πλακέντι
εὐθὺς εἵλκετο αὐτίκα τοῦ τυθῆναι.
Οἱ βοῦς δ᾽ ὡς εἶδον ταύτην ἀφελκομένην
ἐμειδίασαν καὶ πρὸς αὐτὴν ἐβόων·
Διὰ τοῦτο οὐκ ἤργεις ἀδεὴς οὖσα·
ἀντὶ γὰρ ζυγοῦ τὸν τράχηλόν σου τρίψει
μάχαιρα, φημί, καὶ καταθύσει πάλιν.
Ὤ πόσα κάμνεις καὶ ταλαιπωρεῖς λίαν.
Ὁ δὲ βοῦς τοῦτο ἀκούων ἐσιώπα.
Ἐπεὶ δ᾽ ἑορτὴ κατείληφεν, αὐτίκα
ἐλθόντες αὖθις ἀπέλυσαν τοὺς βόας·
ἡ δὲ δάμαλις κρατηθεῖσ᾽ ἐδεσμεύθη
καὶ τῷ σχοινίῳ τοῖς κέρασι πλακέντι
εὐθὺς εἵλκετο αὐτίκα τοῦ τυθῆναι.
Οἱ βοῦς δ᾽ ὡς εἶδον ταύτην ἀφελκομένην
ἐμειδίασαν καὶ πρὸς αὐτὴν ἐβόων·
Διὰ τοῦτο οὐκ ἤργεις ἀδεὴς οὖσα·
ἀντὶ γὰρ ζυγοῦ τὸν τράχηλόν σου τρίψει
μάχαιρα, φημί, καὶ καταθύσει πάλιν.
῞Οτι τῷ ἐργαζομένῳ ἔπαινος ἔσται, τῷ δὲ ἀργοῦντι κίνδυνος καὶ μάστιξ.
Fabulae. Aesop. ed. Émile Chambry. Paris. 1925.
Funding provided by Center for Hellenic Studies.