Search the Perseus Catalog for:

← Previous Next →

Der Sehergott hat Sündenschmutz an seinen Sitz

170 selber herangeholt,

selber gespritzt.

Wider das Götterrecht

hilft er dem Menschenvolk.

Weltengesetz,

geltend von Ewigkeit,

hat er zerstört.

Eumenides. Aeschylus. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff (Translator). Berlin. 1919–1923.

Current edition Experimental

Aeschylus, Die Eumeniden: German translation (OCR draft) (German) (Aeschylus, Die Eumeniden: German translation. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1919–1923.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (12)

Εὐμενίδες First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 178-298 focus

Ἀπόλλων

ἔξω, κελεύω, τῶνδε δωμάτων τάχος

χωρεῖτ᾽, ἀπαλλάσσεσθε μαντικῶν μυχῶν,
180

μὴ καὶ λαβοῦσα πτηνὸν ἀργηστὴν ὄφιν,

χρυσηλάτου θώμιγγος ἐξορμώμενον,

ἀνῇς ὑπ᾽ ἄλγους μέλαν᾽¹ ἀπ᾽ ἀνθρώπων² ἀφρόν,

ἐμοῦσα θρόμβους οὓς ἀφείλκυσας φόνου.

οὔτοι δόμοισι τοῖσδε χρίμπτεσθαι πρέπει:
185

ἀλλ᾽ οὗ³ καρανιστῆρες⁴ ὀφθαλμωρύχοι

δίκαι σφαγαί τε σπέρματός τ᾽ ἀποφθοραὶ

παίδων †κακοῦται⁵ χλοῦνις, ἠδ᾽ ἀκρωνία,⁶

λευσμός⁷ τε, καὶ μύζουσιν οἰκτισμὸν πολὺν

ὑπὸ ῥάχιν⁸ παγέντες. ἆρ᾽ ἀκούετε
190

οἵας ἑορτῆς ἔστ᾽ ἀπόπτυστοι θεοῖς

στέργηθρ᾽ ἔχουσαι; πᾶς δ᾽ ὑφηγεῖται τρόπος

μορφῆς. λέοντος ἄντρον αἱματορρόφου

οἰκεῖν τοιαύτας εἰκός, οὐ χρηστηρίοις

ἐν τοῖσδε Πυθίοισι⁹ τρίβεσθαι μύσος.
195

χωρεῖτ᾽ ἄνευ βοτῆρος αἰπολούμεναι.

ποίμνης τοιαύτης δ᾽ οὔτις εὐφιλὴς θεῶν.

Χορός

ἄναξ Ἄπολλον, ἀντάκουσον ἐν μέρει.

αὐτὸς σὺ τούτων οὐ μεταίτιος πέλει,

ἀλλ᾽ εἷς¹⁰ τὸ πᾶν ἔπραξας ὢν¹¹ παναίτιος.
200

Ἀπόλλων

πῶς δή; τοσοῦτο μῆκος ἔκτεινον λόγου.

Χορός

ἔχρησας ὥστε τὸν ξένον μητροκτονεῖν.

Ἀπόλλων

ἔχρησα ποινὰς τοῦ πατρὸς¹² πρᾶξαι.¹³ τί¹⁴ μήν;

Χορός

κἄπειθ᾽ ὑπέστης αἵματος δέκτωρ¹⁵ νέου.

Ἀπόλλων

καὶ προστραπέσθαι τούσδ᾽ ἐπέστελλον δόμους.
205

Χορός

καὶ τὰς προπομποὺς δῆτα τάσδε λοιδορεῖς;

Ἀπόλλων

οὐ γὰρ δόμοισι τοῖσδε πρόσφορον μολεῖν.

Χορός

ἀλλ᾽ ἔστιν ἡμῖν τοῦτο προστεταγμένον.

Ἀπόλλων

τίς ἥδε τιμή; κόμπασον γέρας καλόν.

Χορός

τοὺς μητραλοίας ἐκ δόμων ἐλαύνομεν.
210

Ἀπόλλων

τί γάρ; γυναικὸς ἥτις ἄνδρα νοσφίσῃ;

Χορός¹⁶

οὐκ ἂν γένοιθ᾽ ὅμαιμος αὐθέντης φόνος.

213

Ἀπόλλων

ἦ κάρτ᾽ ἄτιμα, καὶ παρ᾽ οὐδὲν εἰργάσω¹⁷

Ἥρας τελείας καὶ Διὸς πιστώματα.

Κύπρις δ᾽ ἄτιμος τῷδ᾽ ἀπέρριπται λόγῳ,
215

ὅθεν βροτοῖσι γίγνεται¹⁸ τὰ φίλτατα.

εὐνὴ γὰρ ἀνδρὶ καὶ γυναικὶ μόρσιμος¹⁹

ὅρκου ᾽στὶ μείζων τῇ δίκῃ φρουρουμένη.

εἰ²⁰ τοῖσιν οὖν κτείνουσιν ἀλλήλους χαλᾷς

τὸ μὴ τίνεσθαι²¹ μηδ᾽ ἐποπτεύειν κότῳ,
220

οὔ φημ᾽ Ὀρέστην σ᾽²² ἐνδίκως ἀνδρηλατεῖν.

τὰ μὲν γὰρ οἶδα κάρτα σ᾽ ἐνθυμουμένην,

τὰ δ᾽ ἐμφανῶς πράσσουσαν ἡσυχαιτέραν.

δίκας δὲ Παλλὰς²³ τῶνδ᾽ ἐποπτεύσει θεά.

Χορός

τὸν ἄνδρ᾽ ἐκεῖνον οὔ τι μὴ λίπω²⁴ ποτέ.
225

Ἀπόλλων

σὺ δ᾽ οὖν δίωκε καὶ πόνον πλέω²⁵ τίθου.

Χορός

τιμὰς σὺ μὴ ξύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγῳ.

Ἀπόλλων

οὐδ᾽ ἂν δεχοίμην ὥστ᾽ ἔχειν τιμὰς σέθεν.

Χορός

μέγας γὰρ ἔμπας πὰρ Διὸς θρόνοις λέγει:

ἐγὼ δ᾽, ἄγει²⁶ γὰρ αἷμα μητρῷον,²⁷ δίκας
230

μέτειμι τόνδε φῶτα κἀκκυνηγετῶ.²⁸

Ἀπόλλων

ἐγὼ δ᾽ ἀρήξω τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι:

δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κἀν θεοῖς πέλει

τοῦ προστροπαίου μῆνις, εἰ προδῶ σφ᾽ ἑκών.

Ὀρέστης

ἄνασσ᾽ Ἀθάνα, Λοξίου κελεύσμασιν
235

ἥκω, δέχου δὲ πρευμενῶς ἀλάστορα,

οὐ προστρόπαιον οὐδ᾽ ἀφοίβαντον χέρα,

ἀλλ᾽ ἀμβλὺν ἤδη προστετριμμένον²⁹ τε πρὸς

ἄλλοισιν οἴκοις καὶ πορεύμασιν³⁰ βροτῶν.

ὅμοια χέρσον καὶ θάλασσαν ἐκπερῶν,
240

σῴζων ἐφετμὰς Λοξίου χρηστηρίους,

πρόσειμι δῶμα καὶ βρέτας τὸ σόν, θεά.

αὐτοῦ φυλάσσων ἀμμενῶ³¹ τέλος δίκης.

Χορός

εἶεν: τόδ᾽ ἐστὶ τἀνδρὸς ἐκφανὲς τέκμαρ.

ἕπου δὲ μηνυτῆρος ἀφθέγκτου φραδαῖς.
245

τετραυματισμένον γὰρ ὡς κύων νεβρὸν³²

πρὸς αἷμα καὶ σταλαγμὸν ἐκματεύομεν.³³

πολλοῖς δὲ μόχθοις ἀνδροκμῆσι φυσιᾷ

σπλάγχνον: χθονὸς γὰρ πᾶς πεποίμανται τόπος,

ὑπέρ τε πόντον ἀπτέροις ποτήμασιν³⁴
250

ἦλθον διώκουσ᾽, οὐδὲν ὑστέρα νεώς.

καὶ νῦν ὅδ᾽ ἐνθάδ᾽ ἐστί που καταπτακών.

ὀσμὴ βροτείων αἱμάτων με προσγελᾷ.

254

Χορός

ὅρα ὅρα μάλ᾽ αὖ,

λεῦσσέ τε πάντα,³⁵ μὴ
255

λάθῃ φύγδα³⁶ βὰς

[ὁ³⁷] ματροφόνος ἀτίτας.—

ὁ δ᾽ αὖτέ γ᾽ οὖν ἀλκὰν ἔχων

περὶ βρέτει πλεχθεὶς θεᾶς ἀμβρότου

ὑπόδικος θέλει γενέσθαι χερῶν.—
260

τὸ δ᾽ οὐ πάρεστιν: αἷμα μητρῷον χαμαὶ

δυσαγκόμιστον, παπαῖ,

τὸ διερὸν πέδοι χύμενον³⁸ οἴχεται.—

ἀλλ᾽ ἀντιδοῦναι δεῖ σ᾽ ἀπὸ ζῶντος ῥοφεῖν

ἐρυθρὸν ἐκ μελῶν³⁹ πέλανον: ἀπὸ δὲ σοῦ
265

φεροίμαν βοσκὰν⁴⁰ πώματος δυσπότου:—

καὶ ζῶντά σ᾽ ἰσχνάνασ᾽ ἀπάξομαι κάτω,

ἀντίποιν᾽ ὡς⁴¹ τίνῃς⁴² ματροφόνου δύας.—

ὄψι δὲ κεἴ⁴³ τις ἄλλος⁴⁴ ἤλιτεν βροτῶν

ἢ θεὸν ἢ ξένον
270

τιν᾽⁴⁵ ἀσεβῶν ἢ τοκέας φίλους,

ἔχονθ᾽ ἕκαστον τῆς δίκης ἐπάξια.—

μέγας γὰρ Ἅιδης ἐστὶν εὔθυνος βροτῶν

ἔνερθε χθονός,

δελτογράφῳ δὲ πάντ᾽ ἐπωπᾷ φρενί.⁴⁶
275
276

Ὀρέστης

ἐγὼ διδαχθεὶς ἐν κακοῖς ἐπίσταμαι

πολλοὺς καθαρμούς, καὶ λέγειν ὅπου δίκη

σιγᾶν θ᾽ ὁμοίως: ἐν δὲ τῷδε πράγματι

φωνεῖν ἐτάχθην πρὸς σοφοῦ διδασκάλου:

βρίζει γὰρ αἷμα καὶ μαραίνεται χερός,
280

μητροκτόνον μίασμα δ᾽ ἔκπλυτον πέλει.

ποταίνιον γὰρ ὂν πρὸς ἑστίᾳ θεοῦ

Φοίβου καθαρμοῖς ἠλάθη χοιροκτόνοις.

πολὺς δέ μοι γένοιτ᾽ ἂν ἐξ ἀρχῆς λόγος,

ὅσοις προσῆλθον ἀβλαβεῖ ξυνουσίᾳ.
285

[χρόνος καθαιρεῖ πάντα γηράσκων ὁμοῦ.]⁴⁷

καὶ νῦν ἀφ᾽ ἁγνοῦ στόματος εὐφήμως καλῶ

χώρας ἄνασσαν τῆσδ᾽ Ἀθηναίαν ἐμοὶ

μολεῖν ἀρωγόν: κτήσεται δ᾽ ἄνευ δορὸς

αὐτόν τε καὶ γῆν καὶ τὸν Ἀργεῖον λεὼν
290

πιστὸν δικαίως ἐς τὸ πᾶν τε σύμμαχον.

ἀλλ᾽ εἴτε χώρας ἐν τόποις Λιβυστικοῖς,

Τρίτωνος ἀμφὶ χεῦμα γενεθλίου πόρου,

τίθησιν ὀρθὸν ἢ κατηρεφῆ πόδα,

φίλοις ἀρήγουσ᾽, εἴτε Φλεγραίαν πλάκα
295

θρασὺς ταγοῦχος ὡς ἀνὴρ ἐπισκοπεῖ,

ἔλθοι,—κλύει δὲ καὶ πρόσωθεν ὢν θεός,—

ὅπως γένοιτο τῶνδ᾽ ἐμοὶ λυτήριος.

299

Εὐμενίδες Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926.) — 179-298 focus

Ἀπόλλων

ἔξω, κελεύω, τῶνδε δωμάτων τάχος

χωρεῖτʼ, ἀπαλλάσσεσθε μαντικῶν μυχῶν,
180

μὴ καὶ λαβοῦσα πτηνὸν ἀργηστὴν ὄφιν,

χρυσηλάτου θώμιγγος ἐξορμώμενον,

ἀνῇς ὑπʼ ἄλγους μέλανʼ ἀπʼ ἀνθρώπων ἀφρόν,

ἐμοῦσα θρόμβους οὓς ἀφείλκυσας φόνου.

οὔτοι δόμοισι τοῖσδε χρίμπτεσθαι πρέπει·
185

ἀλλʼ οὗ καρανιστῆρες ὀφθαλμωρύχοι

δίκαι σφαγαί τε σπέρματός τʼ ἀποφθορᾷ

παίδων κακοῦται χλοῦνις, ἠδʼ ἀκρωνία,

λευσμός τε, καὶ μύζουσιν οἰκτισμὸν πολὺν

ὑπὸ ῥάχιν παγέντες. ἆρʼ ἀκούετε
190

οἵας ἑορτῆς ἔστʼ ἀπόπτυστοι θεοῖς

στέργηθρʼ ἔχουσαι; πᾶς δʼ ὑφηγεῖται τρόπος

μορφῆς. λέοντος ἄντρον αἱματορρόφου

οἰκεῖν τοιαύτας εἰκός, οὐ χρηστηρίοις

ἐν τοῖσδε πλησίοισι τρίβεσθαι μύσος.
195

χωρεῖτʼ ἄνευ βοτῆρος αἰπολούμεναι.

ποίμνης τοιαύτης δʼ οὔτις εὐφιλὴς θεῶν.

Χορός

ἄναξ Ἄπολλον, ἀντάκουσον ἐν μέρει.

αὐτὸς σὺ τούτων οὐ μεταίτιος πέλῃ,

ἀλλʼ εἷς τὸ πᾶν ἔπραξας ὢν παναίτιος.
200

Ἀπόλλων

πῶς δή; τοσοῦτο μῆκος ἔκτεινον λόγου.

Χορός

ἔχρησας ὥστε τὸν ξένον μητροκτονεῖν.

Ἀπόλλων

ἔχρησα ποινὰς τοῦ πατρὸς πρᾶξαι. τί μήν ;

Χορός

κἄπειθʼ ὑπέστης αἵματος δέκτωρ νέου.

Ἀπόλλων

καὶ προστραπέσθαι τούσδʼ ἐπέστελλον δόμους.
205

Χορός

καὶ τὰς προπομποὺς δῆτα τάσδε λοιδορεῖς;

Ἀπόλλων

οὐ γὰρ δόμοισι τοῖσδε πρόσφορον μολεῖν.

Χορός

ἀλλʼ ἔστιν ἡμῖν τοῦτο προστεταγμένον.

Ἀπόλλων

τίς ἥδε τιμή; κόμπασον γέρας καλόν.

Χορός

τοὺς μητραλοίας ἐκ δόμων ἐλαύνομεν.
210

Ἀπόλλων

τί γὰρ γυναικὸς ἥτις ἄνδρα νοσφίσῃ;

Χορός

οὐκ ἂν γένοιθʼ ὅμαιμος αὐθέντης φόνος.

213

Ἀπόλλων

ἦ κάρτʼ ἄτιμα καὶ παρʼ οὐδὲν εἰργάσω

Ἥρας τελείας καὶ Διὸς πιστώματα.

Κύπρις δʼ ἄτιμος τῷδʼ ἀπέρριπται λόγῳ,
215

ὅθεν βροτοῖσι γίγνεται τὰ φίλτατα.

εὐνὴ γὰρ ἀνδρὶ καὶ γυναικὶ μόρσιμος

ὅρκου ʼστὶ μείζων τῇ δίκῃ φρουρουμένη.

εἰ τοῖσιν οὖν κτείνουσιν ἀλλήλους χαλᾷς

τὸ μὴ τίνεσθαι μηδʼ ἐποπτεύειν κότῳ,
220

οὔ φημʼ Ὀρέστην σʼ ἐνδίκως ἀνδρηλατεῖν.

τὰ μὲν γὰρ οἶδα κάρτα σʼ ἐνθυμουμένην,

τὰ δʼ ἐμφανῶς πράσσουσαν ἡσυχαιτέραν.

δίκας δὲ Παλλὰς τῶνδʼ ἐποπτεύσει θεά.

Χορός

τὸν ἄνδρʼ ἐκεῖνον οὔ τι μὴ λίπω ποτέ.
225

Ἀπόλλων

σὺ δʼ οὖν δίωκε καὶ πόνον πλείω τίθου.

Χορός

τιμὰς σὺ μὴ σύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγῳ.

Ἀπόλλων

οὐδʼ ἂν δεχοίμην ὥστʼ ἔχειν τιμὰς σέθεν.

Χορός

μέγας γὰρ ἔμπας πὰρ Διὸς θρόνοις λέγῃ.

ἐγὼ δʼ, ἄγει γὰρ αἷμα μητρῷον, δίκας
230

μέτειμι τόνδε φῶτα κἀκκυνηγετῶ.

Ἀπόλλων

ἐγὼ δʼ ἀρήξω τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι·

δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κἀν θεοῖς πέλει

τοῦ προστροπαίου μῆνις, εἰ προδῶ σφʼ ἑκών.

Ὀρέστης

ἄνασσʼ Ἀθάνα, Λοξίου κελεύμασιν
235

ἥκω, δέχου δὲ πρευμενῶς ἀλάστορα,

οὐ προστρόπαιον οὐδʼ ἀφοίβαντον χέρα,

ἀλλʼ ἀμβλὺς ἤδη προστετριμμένος τε πρὸς

ἄλλοισιν οἴκοις καὶ πορεύμασιν βροτῶν.

ὅμοια χέρσον καὶ θάλασσαν ἐκπερῶν,
240

σῴζων ἐφετμὰς Λοξίου χρηστηρίους,

πρόσειμι δῶμα καὶ βρέτας τὸ σόν, θεά.

αὐτοῦ φυλάσσων ἀναμένω τέλος δίκης.

Χορός

εἶεν· τόδʼ ἐστὶ τἀνδρὸς ἐκφανὲς τέκμαρ.

ἕπου δὲ μηνυτῆρος ἀφθέγκτου φραδαῖς.
245

τετραυματισμένον γὰρ ὡς κύων νεβρὸν

πρὸς αἷμα καὶ σταλαγμὸν ἐκματεύομεν.

πολλοῖς δὲ μόχθοις ἀνδροκμῆσι φυσιᾷ

σπλάγχνον· χθονὸς γὰρ πᾶς πεποίμανται τόπος,

ὑπέρ τε πόντον ἀπτέροις ποτήμασιν
250

ἦλθον διώκουσʼ, οὐδὲν ὑστέρα νεώς.

καὶ νῦν ὅδʼ ἐνθάδʼ ἐστί που καταπτακών.

ὀσμὴ βροτείων αἱμάτων με προσγελᾷ.

254

Χορός

ὅρα ὅρα μάλʼ αὖ,

λεύσσετε πάντα, μὴ
255

λάθῃ φύγδα βὰς

ὁ ματροφόνος ἀτίτας.

ὁ δʼ αὖτέ γʼ οὖν ἀλκὰν ἔχων

περὶ βρέτει πλεχθεὶς θεᾶς ἀμβρότου

ὑπόδικος θέλει γενέσθαι χρεῶν.
260

τὸ δʼ οὐ πάρεστιν· αἷμα μητρῷον χαμαὶ

δυσαγκόμιστον, παπαῖ,

τὸ διερὸν πέδοι χύμενον οἴχεται.

ἀλλʼ ἀντιδοῦναι δεῖ σʼ ἀπὸ ζῶντος ῥοφεῖν

ἐρυθρὸν ἐκ μελέων πέλανον· ἀπὸ δὲ σοῦ
265

φεροίμαν βοσκὰν πώματος δυσπότου·

καὶ ζῶντά σʼ ἰσχνάνασʼ ἀπάξομαι κάτω,

ἀντίποινʼ ὡς τίνῃς ματροφόνου δύας.

ὄψει δὲ κεἴ τις ἄλλος ἤλιτεν βροτῶν

ἢ θεὸν ἢ ξένον
270

τινʼ ἀσεβῶν ἢ τοκέας φίλους,

ἔχονθʼ ἕκαστον τῆς δίκης ἐπάξια.

μέγας γὰρ Ἅιδης ἐστὶν εὔθυνος βροτῶν

ἔνερθε χθονός,

δελτογράφῳ δὲ πάντʼ ἐπωπᾷ φρενί.
275

276

Ὀρέστης

ἐγὼ διδαχθεὶς ἐν κακοῖς ἐπίσταμαι

πολλοὺς καθαρμούς, καὶ λέγειν ὅπου δίκη

σιγᾶν θʼ ὁμοίως· ἐν δὲ τῷδε πράγματι

φωνεῖν ἐτάχθην πρὸς σοφοῦ διδασκάλου.

βρίζει γὰρ αἷμα καὶ μαραίνεται χερός,
280

μητροκτόνον μίασμα δʼ ἔκπλυτον πέλει·

ποταίνιον γὰρ ὂν πρὸς ἑστίᾳ θεοῦ

Φοίβου καθαρμοῖς ἠλάθη χοιροκτόνοις.

πολὺς δέ μοι γένοιτʼ ἂν ἐξ ἀρχῆς λόγος,

ὅσοις προσῆλθον ἀβλαβεῖ ξυνουσίᾳ.
285

χρόνος καθαιρεῖ πάντα γηράσκων ὁμοῦ.

καὶ νῦν ἀφʼ ἁγνοῦ στόματος εὐφήμως καλῶ

χώρας ἄνασσαν τῆσδʼ Ἀθηναίαν ἐμοὶ

μολεῖν ἀρωγόν· κτήσεται δʼ ἄνευ δορὸς

αὐτόν τε καὶ γῆν καὶ τὸν Ἀργεῖον λεὼν
290

πιστὸν δικαίως ἐς τὸ πᾶν τε σύμμαχον.

ἀλλʼ εἴτε χώρας ἐν τόποις Λιβυστικοῖς,

Τρίτωνος ἀμφὶ χεῦμα γενεθλίου πόρου,

τίθησιν ὀρθὸν ἢ κατηρεφῆ πόδα,

φίλοις ἀρήγουσʼ, εἴτε Φλεγραίαν πλάκα
295

θρασὺς ταγοῦχος ὡς ἀνὴρ ἐπισκοπεῖ,

ἔλθοι—κλύει δὲ καὶ πρόσωθεν ὢν θεός—

ὅπως γένοιτο τῶνδʼ ἐμοὶ λυτήριος.

Εὐμενίδες (1518 edition; OCR draft) Experimental (Aeschylus, Eumenides, 1518 edition. VLM-assisted OCR with native lineation and automated correspondence to the Smyth edition.) — 169 focus

Χορὸς Εὐμενίδων

ἐφεστίῳ δὲ μάντι σῷ μιάσματι . μυχὸν ἔχρα-

νατ' αὐ-

τόσυτος, αὐτόκλητος παρανόμων θεῶν βρότει-
165

α ἂυ τίων.

παλαιγενεῖς δὲ μοίρας φθίσας.

Εὐμενίδες (OCR draft) Experimental (Εὐμενίδες. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 169 focus

ἐφεστίῳ δὲ μάντις ὢν μιάσματι

μυχὸν ἔχρανας αὐτόσσυτος, αὐτόκλητος,
170

παρὰ νόμον θεῶν βρότεα μὲν τίων,

παλαιγενεῖς δὲ Μοίρας φθίσας.

Εὐμενίδες (OCR draft) Experimental (Εὐμενίδες. Gottfried Hermann, 1852.) — 169 focus

ἐφεστίῳ δέ, μάντις ὤν, μιάσματι
170

μυχὸν ἔχρανας αὐτόσσυτος, αὐτόκλητος,

παρὰ νόμον θεῶν βρότεα μὲν τίων,

παλαιγενεῖς δὲ Μοίρας φθίσας.

Χοροῦ ΙΕ
ἀντ. γ'.

ΕΥΜΕΝΙΔΕΣ (OCR draft) Experimental (ΕΥΜΕΝΙΔΕΣ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 169 focus

Ἐφεστίῳ δὲ μάντις ὢν μάντι σῶι μιάσματι

μυχὸν μυκὸν σὸν οἶκον ἐχράνατ' αὐ-

170

τόσσυτος, αὐτόκλητος,

παρὰ νόμον παρανόμων παρα νόμων θεῶν βρότεα μὲν τίων,

παλαιγενεῖς δὲ μοίρας φθίσας.

Εὐμενίδες (OCR draft) Experimental (Εὐμενίδες. Arthur Sidgwick, 1887.) — 169 focus

ΧΟ.

ἐφεστίῳ δὲ μάντις ὢν μιάσματι

στρ. γ΄.

μυχὸν ἔχρανας αὐτόσσυτος, αὐτόκλητος,
170

παρὰ νόμον θεῶν βρότεα μὲν τίων,

παλαιγενεῖς δὲ Μοίρας φθίσας.

Εὐμενίδες (OCR draft) Experimental (Εὐμενίδες. N. Wecklein, 1885.) — 169 focus

ἐφεστίῳ δέ, μάντι, σῷ μιάσματι

μυχὸν ἔχρανας αὐ-
170

τόσσυτος, αὐτόκλητος,

παρὰ νόμον θεῶν βρότεα μὲν τίων,

παλαιγενεῖς δὲ Μοίρας φθίσας.

3

Εὐμενίδες (OCR draft) Experimental (Εὐμενίδες. Martin L. West, 1990.) — 169 focus

ἐφεστίωι δὲ μάντις ὢ⟨ν⟩ μιάσματι

μυχὸν ἐχράνατ᾽ αὐτόσσυτος αὐτόκλητος,

παρὰ νόμον θεῶν βρότεα μὲν τίων,

παλαιγενεῖς δὲ Μοίρας φθίσας.

Aeschyli Eumenides (OCR draft) Experimental (Aeschyli Eumenides. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 169 focus

ἐφεστίωι δὲ μάντις ὢν μιάσματι

μυχὸν ἐχράνατ’ αὐτόσσυτος αὐτόκλητος,

παρὰ νόμον θεῶν βρότεα μὲν τίων,

175

Numeri:

155-61=.162-68 trimeter iambicus, dochmius, monometer iambicus, dochmius, paeones duo, sex iambi, e parte concisi.

169-73=174-78 trimeter iambicus, dochmius + dimeter choriamb. catal., dimeter dochm., monometer iamb. + dochm.

Apparatus Criticus

ἰὼ ἰὼ ἰὼ ἐπίκλοπος ἐπίπλοκος νέος δὲ γραίας δαίμονας γραίας δὲ δαίμονας νέος ἱκέταν ἱκέτην¹ ἔτυψεν ἔτυψα βαρὺ περίβαρυ τὸ τὸ περίβαρυ² φονολιβῆ φονολειβῆ (τ’) supplevi³ προσδρακεῖν προσδρακῆς ⁴ ἀρόμενον αἰρόμενον αἰρούμενον corr. Abresch μάντις ὢν μάντι σῶι⁵ μυχὸn μυκὸν σὸν οἶκον corr. Robort. ἐχράνατ’ ἐχθράνατ’ παρὰ νόμον παρανόμων corr. M2 βρότεα βρέτεα

ΧΟ.

παλαιγενεῖς δὲ μοίρας φθίσας. –

Εὐμενίδες (OCR draft) Experimental (Greek text of Aeschylus' Eumenides, edited by F. A. Paley, 1885.) — 169 focus

ἐφεστίῳ δὲ, μάντις ὢν, μιάσματι

μυχὸν ἔχρανας αὐτόσσυτος, αὐτόκλητος,

παρὰ νόμον θεῶν βρότεα μὲν τίων,

παλαιγενεῖς δὲ Μοίρας φθίσας.
165

Εὐμενίδες (OCR draft) Experimental (Greek text of Aeschylus' Eumenides, edited by Friedrich Blass, 1907.) — 169 focus

ἐφεστίωι δὲ μάντις ὢν μιάσματι

μυχὸν ἐχράνατ᾿ αὐτόσσυτος, αὐτόκλητος,
170

παρὰ νόμον θεῶν βρότεα μὲν τίων,

παλαιγενεῖς δὲ μοίρας φθίσας.

Translations (9)

Eumenides Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926. (Modernized by Perseus.)) — 178-295 focus

Enters from the inner sanctuary.

Apollo

Out, I order you! Go away from this house at once,

leave my prophetic sanctuary, so that you may not be struck by a winged glistening snake¹ shot forth from a golden bow-string, and painfully release black foam, vomiting the clots of blood you have drained from mortals.
180

It is not right for you to approach this house; no, your place is where the punishments are beheading, gouging out of eyes, cutting of throats, and where young men’s virility is ruined by destruction of seed; where there is mutilation and stoning, and where those who are impaled beneath their spine moan long and piteously.
185

Do you hear what sort of feast is your delight? You are detested by the gods for it. The whole fashion of your form sets it forth. Creatures like you should live in the den of a blood-drinking lion, and not inflict pollution
190

on all near you in this oracular shrine. Be gone, you goats without a herdsman! No god loves such a flock.
195

Chorus

Lord Apollo, hear our reply in turn. You yourself are not partially guilty of this deed;

you alone have done it all, and are wholly guilty.
200

Apollo

What do you mean? Draw out the length of your speech this much.

Chorus

Through your oracle, you directed the stranger to kill his mother.

Apollo

Through my oracle, I directed him to exact vengeance for his father. What of it?

Chorus

And then you agreed to take the fresh blood on yourself.

Apollo

And I ordered him to turn for expiation to this house.
205

Chorus

And do you then rebuke us, the ones who escorted him here?

Apollo

Yes, for you are not fit to approach this house.

Chorus

But this has been assigned to us—

Apollo

What is this office of yours? Boast of your fine privilege!

Chorus

We drive matricides from their homes.
210

Apollo

But what about a wife who kills her husband?

Chorus

That would not be murder of a relative by blood.

213

Apollo

Then truly you dishonor and bring to nothing the pledges of Hera, the Fulfiller, and Zeus.²

Cypris too is cast aside, dishonored by this argument, and from her come the dearest things for mortals. For marriage ordained by fate for a man and a woman is greater than an oath and guarded by Justice. If, then, one should kill the other and you are so lenient
215

as not to punish or visit them with anger, I claim that you unjustly banish Orestes from his home. For I see you taking the one cause very much to heart, but clearly acting more leniently about the other. But the goddess Pallas will oversee the pleadings in this case.
220

Chorus

I will never, never leave that man!
225

Apollo

Pursue him then and get more trouble for yourself.

Chorus

Do not cut short my privileges by your words.

Apollo

I would not take your privileges as a gift.

Chorus

No, for in any case you are called great at the throne of Zeus.

But as for me—since a mother’s blood leads me, I will pursue my case against this man and I will hunt him down. Exeunt.
230

Apollo

And I will aid my suppliant and rescue him! For the wrath of the one who seeks purification is terrible among mortals and gods, if I intentionally abandon him. Enters the Sanctuary.

The scene changes to Athens , before the temple of Athena. Enter Hermes with Orestes, who embraces the ancient image of the goddess.

Orestes

Lady Athena, at Loxias’ command I have come. Receive kindly an accursed wretch, not one who seeks purification, or with unclean hand, but with my guilt’s edge already blunted and worn away at other homes and in the travelled paths of men.
235

Going over land and sea alike, keeping the commands of Loxias’ oracle, I now approach your house and image, goddess. Here I will keep watch and await the result of my trial.
240

The Furies enter dispersedly, hunting Orestes’ trail by scent.

Chorus

Aha! This is a clear sign of the man. Follow the hints of a voiceless informer. For as a hound tracks a wounded fawn, so we track him by the drops of blood. My lungs pant from many tiring struggles, for I have roamed over the whole earth,
245

and I have come over the sea in wingless flight, pursuing him, no slower than a ship. And now he is here somewhere, cowering. The smell of human blood gives me a smiling welcome.
250

254

Look! Look again!

Look everywhere, so that the matricide will not escape by secret flight, with his debt unpaid!
Yes, here he is again with a defense; his arms twisted around the image of the immortal goddess,
255

he wishes to be tried for his debt.³
But that is not possible; a mother’s blood upon the earth is hard to recover—alas, the liquid poured on the ground is gone.
But you must allow me in return to suck
260

the red blood from your living limbs. May I feed on you—a gruesome drink!
I will wither you alive and drag you down, so that you pay atonement for your murdered mother’s agony.
And you will see any other mortal who has sinned by not honoring
265

a god or a stranger or dear parents, each having a just punishment.
For Hades is mighty in holding mortals to account under the earth,
270

and he observes all things and within his mind inscribes them.
275

276

Orestes

Taught by misery, I know many purification rituals, and I know where it is right to speak and equally to be silent; and in this case, I have been ordered to speak by a wise teacher.

For the blood is slumbering and fading from my hand, the pollution of matricide is washed away; while it was still fresh, it was driven away at the hearth of the god Phoebus by purifying sacrifices of swine. It would be a long story to tell from the beginning,
280

how many people I have visited, with no harm from association with me. Time purges all things, aging with them.
So now with a pure mouth I piously invoke Athena, lady of this land, to come to my aid. Without the spear,
285

she will win me and my land and the Argive people as faithful and true allies for all time. But whether in some region of the Libyan land, near the waters of Triton, her native stream, she is in action or at rest,⁴
290

aiding those whom she loves, or whether, like a bold marshal, she is surveying the Phlegraean ⁵ plain, oh, let her come—as a goddess, she hears even from far away—to be my deliverer from distress!
295

The Eumenides (OCR draft) Experimental (The Eumenides. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 169 focus

But being a prophet, thou hast defiled with domestic pollution thy shrine, self-invited, self-called, contrary to the law of gods honouring mortal things , and having destroyed the ancient fates;

LES EUMÉNIDES (OCR draft) Experimental (LES EUMÉNIDES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 169 focus

sa demeure, le Devin l'a sali lui-même : qui
l'y forçait? qui l'en priait? Il a passé outre à la loi des dieux et, pour honorer des mortels, déchiré l'antique partage ¹.

The Furies (OCR draft) Experimental (The Furies. Robert Potter, 1779.) — 169 focus

And ſhall this wretch in ſafety breath,

Screen'd by thy pow'r ſevere to me;

No: let him fly the earth beneath,

200

Never, he never ſhall be free:

Eschilo, Le Eumenidi: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Le Eumenidi: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 169 focus

Ei, ch'è pur vate, con brama spontanea,

bruttava i recessi fatidici

di macchia domestica;

e, contro le leggi dei Superi,

195

le Norme antichissime

struggeva, ad onor d'un effimero.

SEMICORO II

Aeschylus, Eumenides: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Eumenides: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 169 focus

Domeſtico uerò tuo uati piaculo

Antrum polluisti,

A ſe ipſo concuſsus, à ſe ipſo denominatus

170

Cho.

Iniquorum deorum ſtatua:s colens,

English (E. D. A. Morshead, 1889, second edition) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, The Furies — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 169 focus

Woe upon thee, Apollo! uncontrolled,

Unbidden, hast thou, prophet-god, imbrued
190

The pure prophetic shrine with wrongful blood!

For thou too heinous a respect didst hold

Of man, too little heed of powers divine!

And us the Fates, the ancients of the earth,

Didst deem as nothing worth.
195

German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 169 focus

Du hast, ein Seher, deines Herdes Heiligthum

Mit Blutgräul entweiht, eigenem Trieb gehorchend;

Denn trok Götterrecht schirmst du der Menschen Schuld,

Und brichst der Mören uralte Macht.
165
Dritte Gegenstrophe.

English (Smyth; revised Bannon and Nagy, CHS) (OCR draft) Experimental (CHS Primary Sources revision of Herbert Weir Smyth’s translation by Cynthia Bannon and Gregory Nagy, with transliterated Greek terms tagged and aligned to the Smyth edition.)

No corresponding passage available

Commentary

Commentary on Aeschylus: Eumenides (Aeschylus. Eumenides. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1887.)

169. μάντις ὤν , i. e. ‘though a seer,' and thus the last who should have allowed pollution.

170. αὐτόσσυτος, αὐτόκλητος , at thine own bidding, at thine own summons: the repetition of similar words is noticeable all through this chorus; a rhetorical turn due to the strength of their wrath and passion. So περὶ πόδα, περὶ κάρα - βαρὺ περίβαρυ - δαΐου δαμίου, etc.

174. τόν , Orestes: for Epic form cp. 137, 357.

Critical apparatus to Eumenides (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Eumenides.) focus

mvp-comment-125-1 μυχὸν ... ἔχρανας: μυχὸν M. Rob. Τurn. μυκὸν G. Ald. σὸν οἶκον Ven. Flor. Farn. Deinde έχρανας Turn. ἔχρανάτ' M. Flor. ἔχράνατ' G. ἔχρακατ' Αld. ἔχρανάς Rob. ἐχθράνατ' Ven. Bekkero teste. ἔχθρανα τ' Farn.

Commentary on the Eumenides (OCR draft) (Brief English notes on Aeschylus' Eumenides by F. A. Paley, 1885.) focus

mvp-comment-61-1 ἔχρανας] By giving an asylum to a murderer you have knowingly defiled your own temple.

Wecklein’s commentary on Eumenides (1888; German; OCR draft) (Explanatory commentary, pp. 251–322; HW42J8 and HXJHA8 OCR collated, with missing comparison pages 294–295 explicitly marked. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.) focus

mvp-comment-84-1 Wecklein 1888, p. 262

mvp-comment-84-2 Parodos (vgl. zu 1). Die Chorführerin erwacht und weckt die nächste Erinye, welche wieder eine andere anstöfst u. s. f. Dann stellen sie sich zu Halbchören zusammen.

Commentary (Arthur Sidgwick, 1887) (OCR draft) (Arthur Sidgwick's commentary on the Eumenides, aligned to the canonical Greek text.) focus

αὐτόσσυτος, αὐτόκλητος , at thine own bidding, at thine own summons: the repetition of similar words is noticeable all through this chorus; a rhetorical turn due to the strength of their wrath and passion. So περὶ πόδα, περὶ κάρα - βαρὺ περίβαρυ - δαΐου δαμίου, etc.

Search the Perseus Catalog for:

Search the Perseus Catalog for:

Current edition Experimental

Χορός ἄναξ Ἄπολλον, ἀντάκουσον ἐν μέρει. αὐτὸς σὺ τούτων οὐ μεταίτιος πέλει, ἀλλ᾽ εἷς 10 τὸ πᾶν ἔπραξας ὢν 11 παναίτιος. 200

Ἀπόλλων πῶς δή; τοσοῦτο μῆκος ἔκτεινον λόγου.

Χορός ἔχρησας ὥστε τὸν ξένον μητροκτονεῖν.

Ἀπόλλων ἔχρησα ποινὰς τοῦ πατρὸς 12 πρᾶξαι. 13 τί 14 μήν;

Χορός κἄπειθ᾽ ὑπέστης αἵματος δέκτωρ 15 νέου.

Ἀπόλλων καὶ προστραπέσθαι τούσδ᾽ ἐπέστελλον δόμους. 205

Χορός καὶ τὰς προπομποὺς δῆτα τάσδε λοιδορεῖς;

Ἀπόλλων οὐ γὰρ δόμοισι τοῖσδε πρόσφορον μολεῖν.

Χορός ἀλλ᾽ ἔστιν ἡμῖν τοῦτο προστεταγμένον.

Ἀπόλλων τίς ἥδε τιμή; κόμπασον γέρας καλόν.

Χορός τοὺς μητραλοίας ἐκ δόμων ἐλαύνομεν. 210

Ἀπόλλων τί γάρ; γυναικὸς ἥτις ἄνδρα νοσφίσῃ;

Χορός 16 οὐκ ἂν γένοιθ᾽ ὅμαιμος αὐθέντης φόνος. 213

Χορός τὸν ἄνδρ᾽ ἐκεῖνον οὔ τι μὴ λίπω 24 ποτέ. 225

Ἀπόλλων σὺ δ᾽ οὖν δίωκε καὶ πόνον πλέω 25 τίθου.

Χορός τιμὰς σὺ μὴ ξύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγῳ.

Ἀπόλλων οὐδ᾽ ἂν δεχοίμην ὥστ᾽ ἔχειν τιμὰς σέθεν.

Χορός μέγας γὰρ ἔμπας πὰρ Διὸς θρόνοις λέγει: ἐγὼ δ᾽, ἄγει 26 γὰρ αἷμα μητρῷον, 27 δίκας 230 μέτειμι τόνδε φῶτα κἀκκυνηγετῶ. 28

Ἀπόλλων ἐγὼ δ᾽ ἀρήξω τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι: δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κἀν θεοῖς πέλει τοῦ προστροπαίου μῆνις, εἰ προδῶ σφ᾽ ἑκών.

Χορός ἄναξ Ἄπολλον, ἀντάκουσον ἐν μέρει. αὐτὸς σὺ τούτων οὐ μεταίτιος πέλῃ, ἀλλʼ εἷς τὸ πᾶν ἔπραξας ὢν παναίτιος. 200

Ἀπόλλων πῶς δή; τοσοῦτο μῆκος ἔκτεινον λόγου.

Χορός ἔχρησας ὥστε τὸν ξένον μητροκτονεῖν.

Ἀπόλλων ἔχρησα ποινὰς τοῦ πατρὸς πρᾶξαι. τί μήν ;

Χορός κἄπειθʼ ὑπέστης αἵματος δέκτωρ νέου.

Ἀπόλλων καὶ προστραπέσθαι τούσδʼ ἐπέστελλον δόμους. 205

Χορός καὶ τὰς προπομποὺς δῆτα τάσδε λοιδορεῖς;

Ἀπόλλων οὐ γὰρ δόμοισι τοῖσδε πρόσφορον μολεῖν.

Χορός ἀλλʼ ἔστιν ἡμῖν τοῦτο προστεταγμένον.

Ἀπόλλων τίς ἥδε τιμή; κόμπασον γέρας καλόν.

Χορός τοὺς μητραλοίας ἐκ δόμων ἐλαύνομεν. 210

Ἀπόλλων τί γὰρ γυναικὸς ἥτις ἄνδρα νοσφίσῃ;

Χορός οὐκ ἂν γένοιθʼ ὅμαιμος αὐθέντης φόνος.

Χορός τὸν ἄνδρʼ ἐκεῖνον οὔ τι μὴ λίπω ποτέ. 225

Ἀπόλλων σὺ δʼ οὖν δίωκε καὶ πόνον πλείω τίθου.

Χορός τιμὰς σὺ μὴ σύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγῳ.

Ἀπόλλων οὐδʼ ἂν δεχοίμην ὥστʼ ἔχειν τιμὰς σέθεν.

Χορός μέγας γὰρ ἔμπας πὰρ Διὸς θρόνοις λέγῃ. ἐγὼ δʼ, ἄγει γὰρ αἷμα μητρῷον, δίκας 230 μέτειμι τόνδε φῶτα κἀκκυνηγετῶ.

Ἀπόλλων ἐγὼ δʼ ἀρήξω τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι· δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κἀν θεοῖς πέλει τοῦ προστροπαίου μῆνις, εἰ προδῶ σφʼ ἑκών.

Χορὸς Εὐμενίδων ἐφεστίῳ δὲ μάντι σῷ μιάσματι . μυχὸν ἔχρα- νατ' αὐ- τόσυτος, αὐτόκλητος παρανόμων θεῶν βρότει- 165 α ἂυ τίων. παλαιγενεῖς δὲ μοίρας φθίσας.

ἐφεστίῳ δὲ μάντις ὢν μιάσματι μυχὸν ἔχρανας αὐτόσσυτος, αὐτόκλητος, 170 παρὰ νόμον θεῶν βρότεα μὲν τίων, παλαιγενεῖς δὲ Μοίρας φθίσας.

ἐφεστίῳ δέ, μάντις ὤν, μιάσματι 170 μυχὸν ἔχρανας αὐτόσσυτος, αὐτόκλητος, παρὰ νόμον θεῶν βρότεα μὲν τίων, παλαιγενεῖς δὲ Μοίρας φθίσας.

Χοροῦ ΙΕ ἀντ. γ'.

ΧΟ. ἐφεστίῳ δὲ μάντις ὢν μιάσματι στρ. γ΄. μυχὸν ἔχρανας αὐτόσσυτος, αὐτόκλητος, 170 παρὰ νόμον θεῶν βρότεα μὲν τίων, παλαιγενεῖς δὲ Μοίρας φθίσας.

ἐφεστίῳ δέ, μάντι, σῷ μιάσματι μυχὸν ἔχρανας αὐ- 170 τόσσυτος, αὐτόκλητος, παρὰ νόμον θεῶν βρότεα μὲν τίων, παλαιγενεῖς δὲ Μοίρας φθίσας. 3

ἐφεστίωι δὲ μάντις ὢ⟨ν⟩ μιάσματι μυχὸν ἐχράνατ᾽ αὐτόσσυτος αὐτόκλητος, παρὰ νόμον θεῶν βρότεα μὲν τίων, παλαιγενεῖς δὲ Μοίρας φθίσας.

Numeri:

Apparatus Criticus

ΧΟ. παλαιγενεῖς δὲ μοίρας φθίσας. –

ἐφεστίῳ δὲ, μάντις ὢν, μιάσματι μυχὸν ἔχρανας αὐτόσσυτος, αὐτόκλητος, παρὰ νόμον θεῶν βρότεα μὲν τίων, παλαιγενεῖς δὲ Μοίρας φθίσας. 165

ἐφεστίωι δὲ μάντις ὢν μιάσματι μυχὸν ἐχράνατ᾿ αὐτόσσυτος, αὐτόκλητος, 170 παρὰ νόμον θεῶν βρότεα μὲν τίων, παλαιγενεῖς δὲ μοίρας φθίσας.

Chorus Lord Apollo, hear our reply in turn. You yourself are not partially guilty of this deed; you alone have done it all, and are wholly guilty. 200

Apollo What do you mean? Draw out the length of your speech this much.

Chorus Through your oracle, you directed the stranger to kill his mother.

Apollo Through my oracle, I directed him to exact vengeance for his father. What of it?

Chorus And then you agreed to take the fresh blood on yourself.

Apollo And I ordered him to turn for expiation to this house. 205

Chorus And do you then rebuke us, the ones who escorted him here?

Apollo Yes, for you are not fit to approach this house.

Chorus But this has been assigned to us—

Apollo What is this office of yours? Boast of your fine privilege!

Chorus We drive matricides from their homes. 210

Apollo But what about a wife who kills her husband?

Chorus That would not be murder of a relative by blood.

Chorus I will never, never leave that man! 225

Apollo Pursue him then and get more trouble for yourself.

Chorus Do not cut short my privileges by your words.

Apollo I would not take your privileges as a gift.

Chorus No, for in any case you are called great at the throne of Zeus. But as for me—since a mother’s blood leads me, I will pursue my case against this man and I will hunt him down. Exeunt. 230

Apollo And I will aid my suppliant and rescue him! For the wrath of the one who seeks purification is terrible among mortals and gods, if I intentionally abandon him. Enters the Sanctuary.

SEMICORO II

Cho. Iniquorum deorum ſtatua:s colens,

Woe upon thee, Apollo! uncontrolled, Unbidden, hast thou, prophet-god, imbrued 190 The pure prophetic shrine with wrongful blood! For thou too heinous a respect didst hold Of man, too little heed of powers divine! And us the Fates, the ancients of the earth, Didst deem as nothing worth. 195

Du hast, ein Seher, deines Herdes Heiligthum Mit Blutgräul entweiht, eigenem Trieb gehorchend; Denn trok Götterrecht schirmst du der Menschen Schuld, Und brichst der Mören uralte Macht. 165 Dritte Gegenstrophe.

Commentary

Stable identifiers

Χορός

ἄναξ Ἄπολλον, ἀντάκουσον ἐν μέρει.

αὐτὸς σὺ τούτων οὐ μεταίτιος πέλει,

ἀλλ᾽ εἷς¹⁰ τὸ πᾶν ἔπραξας ὢν¹¹ παναίτιος.
200

Ἀπόλλων

πῶς δή; τοσοῦτο μῆκος ἔκτεινον λόγου.

Χορός

ἔχρησας ὥστε τὸν ξένον μητροκτονεῖν.

Ἀπόλλων

ἔχρησα ποινὰς τοῦ πατρὸς¹² πρᾶξαι.¹³ τί¹⁴ μήν;

Χορός

κἄπειθ᾽ ὑπέστης αἵματος δέκτωρ¹⁵ νέου.

Ἀπόλλων

καὶ προστραπέσθαι τούσδ᾽ ἐπέστελλον δόμους.
205

Χορός

καὶ τὰς προπομποὺς δῆτα τάσδε λοιδορεῖς;

Ἀπόλλων

οὐ γὰρ δόμοισι τοῖσδε πρόσφορον μολεῖν.

Χορός

ἀλλ᾽ ἔστιν ἡμῖν τοῦτο προστεταγμένον.

Ἀπόλλων

τίς ἥδε τιμή; κόμπασον γέρας καλόν.

Χορός

τοὺς μητραλοίας ἐκ δόμων ἐλαύνομεν.
210

Ἀπόλλων

τί γάρ; γυναικὸς ἥτις ἄνδρα νοσφίσῃ;

Χορός¹⁶

οὐκ ἂν γένοιθ᾽ ὅμαιμος αὐθέντης φόνος.

213

Χορός

τὸν ἄνδρ᾽ ἐκεῖνον οὔ τι μὴ λίπω²⁴ ποτέ.
225

Ἀπόλλων

σὺ δ᾽ οὖν δίωκε καὶ πόνον πλέω²⁵ τίθου.

Χορός

τιμὰς σὺ μὴ ξύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγῳ.

Ἀπόλλων

οὐδ᾽ ἂν δεχοίμην ὥστ᾽ ἔχειν τιμὰς σέθεν.

Χορός

μέγας γὰρ ἔμπας πὰρ Διὸς θρόνοις λέγει:

ἐγὼ δ᾽, ἄγει²⁶ γὰρ αἷμα μητρῷον,²⁷ δίκας
230

μέτειμι τόνδε φῶτα κἀκκυνηγετῶ.²⁸

Ἀπόλλων

ἐγὼ δ᾽ ἀρήξω τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι:

δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κἀν θεοῖς πέλει

τοῦ προστροπαίου μῆνις, εἰ προδῶ σφ᾽ ἑκών.

Χορός

ἄναξ Ἄπολλον, ἀντάκουσον ἐν μέρει.

αὐτὸς σὺ τούτων οὐ μεταίτιος πέλῃ,

ἀλλʼ εἷς τὸ πᾶν ἔπραξας ὢν παναίτιος.
200

Ἀπόλλων

πῶς δή; τοσοῦτο μῆκος ἔκτεινον λόγου.

Χορός

ἔχρησας ὥστε τὸν ξένον μητροκτονεῖν.

Ἀπόλλων

ἔχρησα ποινὰς τοῦ πατρὸς πρᾶξαι. τί μήν ;

Χορός

κἄπειθʼ ὑπέστης αἵματος δέκτωρ νέου.

Ἀπόλλων

καὶ προστραπέσθαι τούσδʼ ἐπέστελλον δόμους.
205

Χορός

καὶ τὰς προπομποὺς δῆτα τάσδε λοιδορεῖς;

Ἀπόλλων

οὐ γὰρ δόμοισι τοῖσδε πρόσφορον μολεῖν.

Χορός

ἀλλʼ ἔστιν ἡμῖν τοῦτο προστεταγμένον.

Ἀπόλλων

τίς ἥδε τιμή; κόμπασον γέρας καλόν.

Χορός

τοὺς μητραλοίας ἐκ δόμων ἐλαύνομεν.
210

Ἀπόλλων

τί γὰρ γυναικὸς ἥτις ἄνδρα νοσφίσῃ;

Χορός

οὐκ ἂν γένοιθʼ ὅμαιμος αὐθέντης φόνος.

Χορός

τὸν ἄνδρʼ ἐκεῖνον οὔ τι μὴ λίπω ποτέ.
225

Ἀπόλλων

σὺ δʼ οὖν δίωκε καὶ πόνον πλείω τίθου.

Χορός

τιμὰς σὺ μὴ σύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγῳ.

Ἀπόλλων

οὐδʼ ἂν δεχοίμην ὥστʼ ἔχειν τιμὰς σέθεν.

Χορός

μέγας γὰρ ἔμπας πὰρ Διὸς θρόνοις λέγῃ.

ἐγὼ δʼ, ἄγει γὰρ αἷμα μητρῷον, δίκας
230

μέτειμι τόνδε φῶτα κἀκκυνηγετῶ.

Ἀπόλλων

ἐγὼ δʼ ἀρήξω τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι·

δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κἀν θεοῖς πέλει

τοῦ προστροπαίου μῆνις, εἰ προδῶ σφʼ ἑκών.

Χορὸς Εὐμενίδων

ἐφεστίῳ δὲ μάντι σῷ μιάσματι . μυχὸν ἔχρα-

νατ' αὐ-

τόσυτος, αὐτόκλητος παρανόμων θεῶν βρότει-
165

α ἂυ τίων.

παλαιγενεῖς δὲ μοίρας φθίσας.

ἐφεστίῳ δὲ μάντις ὢν μιάσματι

μυχὸν ἔχρανας αὐτόσσυτος, αὐτόκλητος,
170

παρὰ νόμον θεῶν βρότεα μὲν τίων,

παλαιγενεῖς δὲ Μοίρας φθίσας.

ἐφεστίῳ δέ, μάντις ὤν, μιάσματι
170

μυχὸν ἔχρανας αὐτόσσυτος, αὐτόκλητος,

παρὰ νόμον θεῶν βρότεα μὲν τίων,

παλαιγενεῖς δὲ Μοίρας φθίσας.

Χοροῦ ΙΕ
ἀντ. γ'.

ΧΟ.

ἐφεστίῳ δὲ μάντις ὢν μιάσματι

στρ. γ΄.

μυχὸν ἔχρανας αὐτόσσυτος, αὐτόκλητος,
170

παρὰ νόμον θεῶν βρότεα μὲν τίων,

παλαιγενεῖς δὲ Μοίρας φθίσας.

ἐφεστίῳ δέ, μάντι, σῷ μιάσματι

μυχὸν ἔχρανας αὐ-
170

τόσσυτος, αὐτόκλητος,

παρὰ νόμον θεῶν βρότεα μὲν τίων,

παλαιγενεῖς δὲ Μοίρας φθίσας.

3

ἐφεστίωι δὲ μάντις ὢ⟨ν⟩ μιάσματι

μυχὸν ἐχράνατ᾽ αὐτόσσυτος αὐτόκλητος,

παρὰ νόμον θεῶν βρότεα μὲν τίων,

παλαιγενεῖς δὲ Μοίρας φθίσας.

ΧΟ.

παλαιγενεῖς δὲ μοίρας φθίσας. –

ἐφεστίῳ δὲ, μάντις ὢν, μιάσματι

μυχὸν ἔχρανας αὐτόσσυτος, αὐτόκλητος,

παρὰ νόμον θεῶν βρότεα μὲν τίων,

παλαιγενεῖς δὲ Μοίρας φθίσας.
165

ἐφεστίωι δὲ μάντις ὢν μιάσματι

μυχὸν ἐχράνατ᾿ αὐτόσσυτος, αὐτόκλητος,
170

παρὰ νόμον θεῶν βρότεα μὲν τίων,

παλαιγενεῖς δὲ μοίρας φθίσας.

Chorus

Lord Apollo, hear our reply in turn. You yourself are not partially guilty of this deed;

you alone have done it all, and are wholly guilty.
200

Apollo

What do you mean? Draw out the length of your speech this much.

Chorus

Through your oracle, you directed the stranger to kill his mother.

Apollo

Through my oracle, I directed him to exact vengeance for his father. What of it?

Chorus

And then you agreed to take the fresh blood on yourself.

Apollo

And I ordered him to turn for expiation to this house.
205

Chorus

And do you then rebuke us, the ones who escorted him here?

Apollo

Yes, for you are not fit to approach this house.

Chorus

But this has been assigned to us—

Apollo

What is this office of yours? Boast of your fine privilege!

Chorus

We drive matricides from their homes.
210

Apollo

But what about a wife who kills her husband?

Chorus

That would not be murder of a relative by blood.

Chorus

I will never, never leave that man!
225

Apollo

Pursue him then and get more trouble for yourself.

Chorus

Do not cut short my privileges by your words.

Apollo

I would not take your privileges as a gift.

Chorus

No, for in any case you are called great at the throne of Zeus.

But as for me—since a mother’s blood leads me, I will pursue my case against this man and I will hunt him down. Exeunt.
230

Apollo

And I will aid my suppliant and rescue him! For the wrath of the one who seeks purification is terrible among mortals and gods, if I intentionally abandon him. Enters the Sanctuary.

Cho.

Iniquorum deorum ſtatua:s colens,

Woe upon thee, Apollo! uncontrolled,

Unbidden, hast thou, prophet-god, imbrued
190

The pure prophetic shrine with wrongful blood!

For thou too heinous a respect didst hold

Of man, too little heed of powers divine!

And us the Fates, the ancients of the earth,

Didst deem as nothing worth.
195

Du hast, ein Seher, deines Herdes Heiligthum

Mit Blutgräul entweiht, eigenem Trieb gehorchend;

Denn trok Götterrecht schirmst du der Menschen Schuld,

Und brichst der Mören uralte Macht.
165
Dritte Gegenstrophe.