Aeschylus, Libation Bearers, Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff (Translator), 315

Search the Perseus Catalog for:

← Previous Next →

Vater, unseliger Vater,

welches Gebet, welch' Opfer

zieht dich empor aus der Tiefe,

da der Schlummer dich fesselt?

Licht und Nacht sind geschiedene Reiche.

Orestes.

320 Doch an der preisenden Klage

freu'n wir uns alle, des Atreus

weiland Geschlecht.

Chor.

Libation Bearers. Aeschylus. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff (Translator). Berlin. 1919–1923.

Current edition Experimental

Aeschylus, Die Totenspende: German translation (OCR draft) (German) (Aeschylus, Die Totenspende: German translation. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1919–1923.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (8)

Χοηφóρoι First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 315-478 focus

str. 1

Ὀρέστης¹

ὦ πάτερ αἰνόπατες,² τί σοι
315

φάμενος ἢ τί ῥέξας

τύχοιμ᾽ ἂν ἕκαθεν³ οὐρίσας,

ἔνθα σ᾽ ἔχουσιν εὐναί;

σκότῳ φάος ἀντίμοι-

ρον;⁴ χάριτες δ᾽ ὁμοίως
320

κέκληνται γόος εὐκλεὴς

προσθοδόμοις Ἀτρείδαις.

323

str. 2

Χορός⁵

τέκνον, φρόνημα τοῦ

θανόντος οὐ δαμάζει

πυρὸς [ἡ⁶] μαλερὰ γνάθος,
325

φαίνει δ᾽ ὕστερον ὀργάς:

ὀτοτύζεται δ᾽ ὁ θνῄσκων,

ἀναφαίνεται δ᾽ ὁ βλάπτων.

πατέρων τε καὶ τεκόντων

γόος ἔνδικος ματεύει
330

τἄποιν᾽⁷ ἀμφιλαφὴς ταραχθείς.

332

ant. 1

Ἠλέκτρα

κλῦθὶ νυν, ὦ πάτερ, ἐν μέρει

πολυδάκρυτα πένθη.

δίπαις τοί σ᾽⁸ ἐπιτύμβιος⁹

θρῆνος ἀναστενάζει.
335

τάφος δ᾽ ἱκέτας δέδεκται

φυγάδας θ᾽ ὁμοίως.

τί τῶνδ᾽ εὖ, τί δ᾽ ἄτερ κακῶν;

οὐκ ἀτρίακτος ἄτα;

340

Χορός

ἀλλ᾽ ἔτ᾽ ἂν ἐκ τῶνδε θεὸς χρῄζων
340

θείη¹⁰ κελάδους εὐφθογγοτέρους:

ἀντὶ δὲ θρήνων ἐπιτυμβιδίων

παιὰν¹¹ μελάθροις ἐν βασιλείοις

νεοκρᾶτα φίλον κομίσειεν.¹²

345

str. 3

Ὀρέστης

εἰ γὰρ ὑπ᾽ Ἰλίῳ
345

πρός τινος Λυκίων, πάτερ,

δορίτμητος κατηναρίσθης,¹³

λιπὼν ἂν εὔκλειαν ἐν δόμοισι

τέκνων τ᾽ ἐν¹⁴ κελεύθοις

ἐπιστρεπτὸν αἰῶ¹⁵
350

κτίσας πολύχωστον ἂν εἶχες

τάφον διαποντίου γᾶς¹⁶

δώμασιν εὐφόρητον.

354

ant. 2

Χορός

φίλος φίλοισι τοῖς

ἐκεῖ καλῶς θανοῦσιν
355

κατὰ χθονὸς ἐμπρέπων

σεμνότιμος ἀνάκτωρ,

πρόπολός τε τῶν μεγίστων

χθονίων ἐκεῖ τυράννων:

βασιλεὺς γὰρ ἦν,¹⁷ ὄφρ᾽ ἔζης,¹⁸
360

μόριμον λάχος πιπλάντων¹⁹

χειροῖν²⁰ πεισιβρότοῳ τε βάκτρῳ.²¹

363

ant. 3

Ἠλέκτρα

μηδ᾽ ὑπὸ Τρωίας

τείχεσι φθίμενος, πάτερ,

μετ᾽ ἄλλῳ²² δουρικμῆτι λαῷ
365

παρὰ Σκαμάνδρου πόρον τεθάφθαι.²³

πάρος δ᾽ οἱ κτανόντες

νιν οὕτως δαμῆναι

<φίλοις²⁴>, θανατηφόρον αἶσαν

πρόσω²⁵ τινὰ πυνθάνεσθαι
370

τῶνδε πόνων ἄπειρον.

372

Χορός²⁶

ταῦτα μέν, ὦ παῖ, κρείσσονα χρυσοῦ,

μεγάλης δὲ τύχης καὶ ὑπερβορέου

μείζονα φωνεῖς: δύνασαι²⁷ γάρ.

ἀλλὰ διπλῆς γὰρ τῆσδε μαράγνης²⁸
375

δοῦπος ἱκνεῖται: τῶν μὲν ἀρωγοὶ

κατὰ γῆς ἤδη, τῶν δὲ κρατούντων

χέρες οὐχ ὅσιαι στυγερῶν τούτων,

†πᾶσι δὲ μᾶλλον γεγένηται.²⁹

380

str. 4

Ὀρέστης

τοῦτο διαμπερὲς οὖς³⁰
380

ἵκεθ᾽³¹ ἅπερ τι³² βέλος.

Ζεῦ Ζεῦ, κάτωθεν ἀμπέμπων

ὑστερόποινον ἄταν

βροτῶν τλάμονι καὶ πανούργῳ

χειρί, τοκεῦσι δ᾽ ὅμως τελεῖται.
385
386

str. 5

Χορός

ἐφυμνῆσαι γένοιτό μοι πυκά-

εντ᾽³³ ὀλολυγμὸν ἀνδρὸς

θεινομένου, γυναικός τ᾽

ὀλλυμένας: τί γὰρ κεύθω φρενὸς οἷον³⁴ ἔμπας

ποτᾶται; πάροιθεν δὲ πρῴρας
390

δριμὺς ἄηται κραδίας³⁵

θυμὸς ἔγκοτον στύγος.

394

ant. 4

Ὀρέστησ???³⁶

καὶ πότ᾽³⁷ ἂν ἀμφιθαλὴς

Ζεὺς ἐπὶ χεῖρα βάλοι,
395

φεῦ φεῦ, κάρανα δαΐξας;

πιστὰ γένοιτο χώρᾳ.

δίκαν δ᾽ ἐξ ἀδίκων ἀπαιτῶ.

κλῦτε δὲ Γᾶ χθονίων τε τιμαί.³⁸

400

Χορός

ἀλλὰ νόμος³⁹ μὲν φονίας σταγόνας
400

χυμένας ἐς πέδον ἄλλο προσαιτεῖν

αἷμα. βοᾷ γὰρ λοιγὸς Ἐρινὺν⁴⁰

παρὰ τῶν πρότερον⁴¹ φθιμένων ἄτην

ἑτέραν ἐπάγουσαν ἐπ᾽ ἄτῃ.

405

str. 6

Ἠλέκτρα???

πόποι δᾶ⁴² νερτέρων τυραννίδες <τ᾽>,⁴³
405

ἴδετε πολυκρατεῖς Ἀραὶ τεθυμένων,⁴⁴

ἴδεσθ᾽ Ἀτρειδᾶν τὰ λοίπ᾽ ἀμηχάνως

ἔχοντα καὶ δωμάτων

ἄτιμα. πᾷ τις τράποιτ᾽ ἄν,⁴⁵ ὦ Ζεῦ;

410

ant. 5

Χορός⁴⁶

πέπαλται⁴⁷ δ᾽ αὖτέ μοι φίλον κέαρ
410

τόνδε κλύουσαν οἶκτον.

καὶ τότε μὲν δύσελπις,

σπλάγχνα δέ μοι⁴⁸ κελαινοῦ-

ται πρὸς ἔπος κλυούσᾳ.

ὅταν δ᾽ αὖτ᾽ ἐπ᾽ ἀλκῆς ἐπάρῃ <μ᾽
415

ἐλπίς,> ἀπέστασεν ἄχος

προσφανεῖσά⁴⁹ μοι καλῶς.

418

ant. 6

Ὀρέστησ???⁵⁰

τί δ᾽ ἂν φάντες⁵¹ τύχοιμεν; ἢ⁵² τάπερ

πάθομεν ἄχεα⁵³ πρός γε τῶν τεκομένων;

πάρεστι σαίνειν, τὰ δ᾽ οὔτι θέλγεται.
420

λύκος γὰρ ὥστ᾽ ὠμόφρων

ἄσαντος ἐκ ματρός ἐστι θυμός.

423

str. 7

Χορός

ἔκοψα κομμὸν Ἄριον ἔν τε Κισσίας⁵⁴

νόμοις ἰηλεμιστρίας,⁵⁵

ἀπριγδόπληκτα πολυπλάνητα⁵⁶ δ᾽ ἦν⁵⁷ ἰδεῖν
425

ἐπασσυτεροτριβῆ τὰ χερὸς ὀρέγματα

ἄνωθεν ἀνέκαθεν, κτύπῳ δ᾽ ἐπερρόθει

κροτητὸν ἀμὸν καὶ πανάθλιον κάρα.

429

str. 8

Ἠλέκτρα

ἰὼ⁵⁸ δαΐα

πάντολμε μᾶτερ, δαΐαις ἐν ἐκφοραῖς
430

ἄνευ πολιτᾶν ἄνακτ᾽,

ἄνευ δὲ πενθημάτων

ἔτλας ἀνοίμωκτον ἄνδρα θάψαι.

434

str. 9

Ὀρέστης⁵⁹

ταφὰς ἀτίμους⁶⁰ ἔλεξας, οἴμοι.

πατρὸς δ᾽ ἀτίμωσιν ἆρα⁶¹ τείσει
435

ἕκατι μὲν δαιμόνων,

ἕκατι δ᾽ ἀμᾶν χερῶν.

ἔπειτ᾽ ἐγὼ νοσφίσας ὀλοίμαν.⁶²

439

ant. 9

Χορός⁶³

ἐμασχαλίσθη⁶⁴ δέ γ᾽, ὡς τόδ᾽ εἰδῇς,⁶⁵

ἔπρασσε δ᾽ ᾇπέρ⁶⁶ νιν ὧδε θάπτει,
440

μόρον κτίσαι⁶⁷ μωμένα

ἄφερτον⁶⁸ αἰῶνι σῷ.

κλύεις⁶⁹ πατρῴους δύας ἀτίμους.⁷⁰

445

ant. 7

Ἠλέκτρα⁷¹

λέγεις πατρῷον μόρον: ἐγὼ δ᾽ ἀπεστάτουν
445

ἄτιμος, οὐδὲν ἀξία.

μυχῷ⁷² δ᾽ ἄφερκτος πολυσινοῦς κυνὸς δίκαν

ἑτοιμότερα γέλωτος ἀνέφερον λίβη,

χέουσα⁷³ πολύδακρυν γόον κεκρυμμένα.

τοιαῦτ᾽ ἀκούων ἐν φρεσὶν γράφου, <πάτερ.⁷⁴ >
450
451

ant. 8

Χορός⁷⁵

δι᾽ ὤτων δὲ συν-

τέτραινε μῦθον ἡσύχῳ φρενῶν⁷⁶ βάσει.

τὰ μὲν γὰρ οὕτως ἔχει,

τὰ δ᾽ αὐτὸς ὄργα⁷⁷ μαθεῖν.

πρέπει δ᾽ ἀκάμπτῳ μένει καθήκειν.
455
456

str. 10

Ὀρέστης

σὲ τοι λέγω, ξυγγενοῦ, πάτερ, φίλοις.⁷⁸

Ἠλέκτρα

ἐγὼ δ᾽ ἐπιφθέγγομαι κεκλαυμένα.

Χορός

στάσις δὲ πάγκοινος ἅδ᾽ ἐπιρροθεῖ:

ἄκουσον ἐς φάος μολών,

ξὺν δὲ γενοῦ πρὸς ἐχθρούς.
460
461

ant. 10

Ὀρέστης

Ἄρης Ἄρει ξυμβαλεῖ,⁷⁹ Δίκᾳ Δίκα.

Ἠλέκτρα

ἰὼ θεοί, κραίνετ᾽ ἐνδίκως <δίκας⁸⁰>.

Χορός

τρόμος μ᾽ ὑφέρπει κλύουσαν εὐγμάτων.

τὸ μόρσιμον μένει πάλαι,

εὐχομένοις δ᾽ ἂν ἔλθοι.
465
466

str. 11

Χορός

ὦ⁸¹ πόνος ἐγγενὴς

καὶ παράμουσος Ἄτας⁸²

αἱματόεσσα πλαγά.

ἰὼ δύστον᾽ ἄφερτα κήδη:

ἰὼ δυσκατάπαυστον ἄλγος.
470
471

ant. 11

Χορός

δώμασιν ἔμμοτον

τῶνδ᾽ ἄκος,⁸³ οὐδ᾽ ἀπ᾽ ἄλλων

ἔκτοθεν, ἀλλ᾽ ἀπ᾽ αὐτῶν,

διώκειν ἔριν⁸⁴ αἱματηράν.

θεῶν <τῶν⁸⁵> κατὰ γᾶς ὅδ᾽ ὕμνος.
475
476

Χορός

ἀλλὰ κλύοντες, μάκαρες χθόνιοι,

τῆσδε κατευχῆς πέμπετ᾽ ἀρωγὴν

παισὶν προφρόνως ἐπὶ νίκῃ.⁸⁶⁸⁷

479

Χοηφóρoι Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926.) — 315-478 focus

Ὀρέστης

ὦ πάτερ αἰνόπατερ, τί σοι
315

φάμενος ἢ τί ῥέξας

τύχοιμʼ ἂν ἕκαθεν οὐρίσας,

ἔνθα σʼ ἔχουσιν εὐναί,

σκότῳ φάος ἀντίμοι-

ρον; χάριτες δʼ ὁμοίως
320

κέκληνται γόος εὐκλεὴς

προσθοδόμοις Ἀτρείδαις.

323

Χορός

τέκνον, φρόνημα τοῦ

θανόντος οὐ δαμάζει

πυρὸς ἡ μαλερὰ γνάθος,
325

φαίνει δʼ ὕστερον ὀργάς·

ὀτοτύζεται δʼ ὁ θνῄσκων,

ἀναφαίνεται δʼ ὁ βλάπτων.

πατέρων τε καὶ τεκόντων

γόος ἔνδικος ματεύει
330

τὸ πᾶν ἀμφιλαφής ταραχθείς.

332

Ἠλέκτρα

κλῦθὶ νυν, ὦ πάτερ, ἐν μέρει

πολυδάκρυτα πένθη.

δίπαις τοί σʼ ἐπιτύμβιος

θρῆνος ἀναστενάζει.
335

τάφος δʼ ἱκέτας δέδεκται

φυγάδας θʼ ὁμοίως.

τί τῶνδʼ εὖ, τί δʼ ἄτερ κακῶν;

οὐκ ἀτρίακτος ἄτα;

340

Χορός

ἀλλʼ ἔτʼ ἂν ἐκ τῶνδε θεὸς χρῄζων
340

θείη κελάδους εὐφθογγοτέρους·

ἀντὶ δὲ θρήνων ἐπιτυμβιδίων

παιὰν μελάθροις ἐν βασιλείοις

νεοκρᾶτα φίλον κομίσειεν.

345

Ὀρέστης

εἰ γὰρ ὑπʼ Ἰλίῳ
345

πρός τινος Λυκίων, πάτερ,

δορίτμητος κατηναρίσθης·

λιπὼν ἂν εὔκλειαν ἐν δόμοισι

τέκνων τʼ ἐν κελεύθοις

ἐπιστρεπτὸν αἰῶ
350

κτίσας πολύχωστον ἂν εἶχες

τάφον διαποντίου γᾶς

δώμασιν εὐφόρητον,

354

Χορός

φίλος φίλοισι τοῖς

ἐκεῖ καλῶς θανοῦσιν
355

κατὰ χθονὸς ἐμπρέπων

σεμνότιμος ἀνάκτωρ,

πρόπολός τε τῶν μεγίστων

χθονίων ἐκεῖ τυράννων·

βασιλεὺς γὰρ ἦσθʼ, ὄφρʼ ἔζης,
360

μόριμον λάχος πιπλάντων

χεροῖν πεισίβροτόν τε βάκτρον.

363

Ἠλέκτρα

μηδʼ ὑπὸ Τρωίας

τείχεσι φθίμενος, πάτερ,

μετʼ ἄλλῳ δουρικμῆτι λαῷ
365

παρὰ Σκαμάνδρου πόρον τεθάφθαι.

πάρος δʼ οἱ κτανόντες

νιν οὕτως δαμῆναι

φίλοις, θανατηφόρον αἶσαν

πρόσω τινὰ πυνθάνεσθαι
370

τῶνδε πόνων ἄπειρον.

372

Χορός

ταῦτα μέν, ὦ παῖ, κρείσσονα χρυσοῦ,

μεγάλης δὲ τύχης καὶ ὑπερβορέου

μείζονα φωνεῖς· δύνασαι γάρ.

ἀλλὰ διπλῆς γὰρ τῆσδε μαράγνης
375

δοῦπος ἱκνεῖται· τῶν μὲν ἀρωγοὶ

κατὰ γῆς ἤδη, τῶν δὲ κρατούντων

χέρες οὐχ ὅσιαι στυγερῶν τούτων·

παισὶ δὲ μᾶλλον γεγένηται.

380

Ὀρέστης

τοῦτο διαμπερὲς οὖς
380

ἵκεθʼ ἅπερ τι βέλος.

Ζεῦ Ζεῦ, κάτωθεν ἀμπέμπων

ὑστερόποινον ἄταν

βροτῶν τλάμονι καὶ πανούργῳ

χειρὶ—τοκεῦσι δʼ ὅμως τελεῖται.
385

386

Χορός

ἐφυμνῆσαι γένοιτό μοι πυκά-

εντʼ ὀλολυγμὸν ἀνδρὸς

θεινομένου, γυναικός τʼ

ὀλλυμένας· τί γὰρ κεύθω φρενὸς οἷον ἔμπας

ποτᾶται; πάροιθεν δὲ πρῴρας
390

δριμὺς ἄηται κραδίας

θυμὸς ἔγκοτον στύγος.

394

Ἠλέκτρα

καί πότʼ ἂν ἀμφιθαλὴς

Ζεὺς ἐπὶ χεῖρα βάλοι,
395

φεῦ φεῦ, κάρανα δαΐξας;

πιστὰ γένοιτο χώρᾳ.

δίκαν δʼ ἐξ ἀδίκων ἀπαιτῶ.

κλῦτε δὲ Γᾶ χθονίων τε τιμαί.

400

Χορός

ἀλλὰ νόμος μὲν φονίας σταγόνας
400

χυμένας ἐς πέδον ἄλλο προσαιτεῖν

αἷμα. βοᾷ γὰρ λοιγὸς Ἐρινὺν

παρὰ τῶν πρότερον φθιμένων ἄτην

ἑτέραν ἐπάγουσαν ἐπʼ ἄτῃ.

405

Ὀρέστης

πόποι δὴ νερτέρων τυραννίδες,
405

ἴδετε πολυκρατεῖς Ἀραὶ φθινομένων,

ἴδεσθʼ Ἀτρειδᾶν τὰ λοίπʼ ἀμηχάνως

ἔχοντα καὶ δωμάτων

ἄτιμα. πᾷ τις τράποιτʼ ἄν, ὦ Ζεῦ;

410

Χορός

πέπαλται δαὖτὲ μοι φίλον κέαρ
410

τόνδε κλύουσαν οἶκτον

καὶ τότε μὲν δύσελπις,

σπλάγχνα δέ μοι κελαινοῦ-

ται πρὸς ἔπος κλυούσᾳ.

ὅταν δʼ αὖτʼ ἐπʼ ἀλκῆς ἐπάρῃ μʼ
415

ἐλπὶς, ἀπέστασεν ἄχος

προσφανεῖσά μοι καλῶς.

418

Ἠλέκτρα

τί δʼ ἂν φάντες τύχοιμεν ἢ τά περ

πάθομεν ἄχεα πρός γε τῶν τεκομένων;

πάρεστι σαίνειν, τὰ δʼ οὔτι θέλγεται.
420

λύκος γὰρ ὥστʼ ὠμόφρων

ἄσαντος ἐκ ματρός ἐστι θυμός.

423

Χορός

ἔκοψα κομμὸν Ἄριον ἔν τε Κισσίας

νόμοις ἰηλεμιστρίας,

ἀπριγδόπληκτα πολυπλάνητα δʼ ἦν ἰδεῖν
425

ἐπασσυτεροτριβῆ τὰ χερὸς ὀρέγματα

ἄνωθεν ἀνέκαθεν, κτύπῳ δʼ ἐπερρόθει

κροτητὸν ἀμὸν καὶ πανάθλιον κάρα.

429

Ἠλέκτρα

ἰὼ ἰὼ δαΐα

πάντολμε μᾶτερ, δαΐαις ἐν ἐκφοραῖς
430

ἄνευ πολιτᾶν ἄνακτʼ,

ἄνευ δὲ πενθημάτων

ἔτλας ἀνοίμωκτον ἄνδρα θάψαι.

434

Ὀρέστης

τὸ πᾶν ἀτίμως ἔλεξας, οἴμοι.

πατρὸς δʼ ἀτίμωσιν ἆρα τείσει
435

ἕκατι μὲν δαιμόνων,

ἕκατι δʼ ἀμᾶν χερῶν;

ἔπειτʼ ἐγὼ νοσφίσας ὀλοίμαν.

439

Χορός

ἐμασχαλίσθη δέ γʼ, ὡς τόδʼ εἰδῇς·

ἔπρασσε δʼ, ᾇπέρ νιν ὧδε θάπτει,
440

μόρον κτίσαι μωμένα

ἄφερτον αἰῶνι σῷ.

κλύεις πατρῴους δύας ἀτίμους.

445

Ἠλέκτρα

λέγεις πατρῷον μόρον· ἐγὼ δʼ ἀπεστάτουν
445

ἄτιμος, οὐδὲν ἀξία·

μυχῷ δʼ ἄφερκτος πολυσινοῦς κυνὸς δίκαν

ἑτοιμότερα γέλωτος ἀνέφερον λίβη,

χέουσα πολύδακρυν γόον κεκρυμμένα.

τοιαῦτʼ ἀκούων ἐν φρεσὶν γράφου ˘ ¯.
450

451

Χορός

διʼ ὤτων δὲ συν-

τέτραινε μῦθον ἡσύχῳ φρενῶν βάσει.

τὰ μὲν γὰρ οὕτως ἔχει,

τὰ δʼ αὐτὸς ὄργα μαθεῖν.

πρέπει δʼ ἀκάμπτῳ μένει καθήκειν.
455

456

Ὀρέστης

σὲ τοι λέγω, ξυγγενοῦ, πάτερ, φίλοις.

Ἠλέκτρα

ἐγὼ δʼ ἐπιφθέγγομαι κεκλαυμένα.

Χορός

στάσις δὲ πάγκοινος ἅδʼ ἐπιρροθεῖ·

ἄκουσον ἐς φάος μολών,

ξὺν δὲ γενοῦ πρὸς ἐχθρούς.
460

461

Ὀρέστης

Ἄρης Ἄρει ξυμβαλεῖ, Δίκᾳ Δίκα.

Ἠλέκτρα

ἰὼ θεοί, κραίνετʼ ἐνδίκως δίκας.

Χορός

τρόμος μʼ ὑφέρπει κλύουσαν εὐγμάτων.

τὸ μόρσιμον μένει πάλαι,

εὐχομένοις δʼ ἂν ἔλθοι.
465

466

Χορός

ὦ πόνος ἐγγενὴς

καὶ παράμουσος Ἄτας

αἱματόεσσα πλαγά.

ἰὼ δύστονʼ ἄφερτα κήδη·

ἰὼ δυσκατάπαυστον ἄλγος.
470

471

Χορός

δώμασιν ἔμμοτον

τῶνδʼ ἄκος, οὐδʼ ἀπʼ ἄλλων

ἔκτοθεν, ἀλλʼ ἀπʼ αὐτῶν,

διʼ ὠμὰν ἔριν αἱματηράν.

θεῶν τῶν κατὰ γᾶς ὅδʼ ὕμνος.
475

476

Χορός

ἀλλὰ κλύοντες, μάκαρες χθόνιοι,

τῆσδε κατευχῆς πέμπετʼ ἀρωγὴν

παισὶν προφρόνως ἐπὶ νίκῃ.

Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 315 focus

ΟΡ.

ὦ πάτερ αἰνόπατερ, τί σοι φάμενος ἢ τί ῥέξας
315

τύχοιμ᾽ ἂν καθ᾽ ἓν οὐρίσας, ἔνθα σ᾽ ἔχουσιν εὐναί;

σκότῳ φάος ἀντίμοιρον·

χάριτες δ᾽ ὁμοίως
320

κέκληνται γόος εὐκλεὴς προσθοδόμοις Ἀτρείδαις.

Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Gottfried Hermann, 1852.) — 315 focus

Ὀρέστης
στρ. α'.

ὦ πάτερ αἰνόπατερ, τί σοι

φάμενος ἢ τί ῥέξας

τύχοιμ' ἄν, ἕκαθεν οὐρίσας,

ἔνθα σ᾽ ἔχουσιν εὐναί,
315

σκότῳ φάος ἀντίμοιρον;

χάριτες δ᾽ ὁμοίως

κέκληνται γόος εὐκλεὴς

προσθοδόμοις Ἀτρείδαις.

ΧΟΗΦΟΡΟΙ (OCR draft) Experimental (ΧΟΗΦΟΡΟΙ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 315 focus

ΟΡΕΣΤΗΣ
¹

Ὦ πάτερ αἰνόπατερ, τί σοι

Str. 1.

φάμενος ἢ τί ῥέξας
315

τύχοιμ' ἂν ἔκαθεν ἄγκαθεν οὐρίσας

ἔνθα σ' ἔχουσιν εὐναί ;

σκότῳ φάος ἀντίμοι-
ρον ἰσοτίμ-· χάριτες δ' ὁμοίως

κέκληνται γόος εὐκλεὴς
320

προσθοδόμοις Ἀτρείδαις.

Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. N. Wecklein, 1885.) — 315 focus

ὦ πάτερ αἰνόπατερ, τί σου

φάμενος ἢ τί ῥέξας
315

τύχοιμ᾽ ἂν ἕκαθεν οὐρίσας,

¹²³⁴⁵⁶⁷

πρὸς πιέζει πρὸς πιέζει Abresch προσπιέζει Μ. πολίτας τ' Pauw. nulla personae nota in M: XO. praescripsit Robortellus. μοῖρε Μ. ή mut. in ῆ M. Δίκη δίκην Μ, δίκη m. μέγαυτι Μ, οἶμαι μέγ' αϋτεῖ in marg. m. τινέτω (νετω in rasura) M. nulla personae nota in M: Oresti tribuit Turnebus. αἰνοπαθές Hartung. ἂν, καθεν Μ (superscr. ἕ m).

ἔνθα σ᾽ ἔχουσιν εὐναί;

σκότῳ φάος ἀντίμοιρον·

χάριτες δ᾽ ὁμοίως

κέκληνται γόος εὐκλεὴς

320

προσθοδόμοις Ατρείδαις.

ΧΟ.

1

Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Martin L. West, 1990.) — 315 focus

ὦ πάτερ αἰνόπατερ, τί σοι

315

φάμενος ἢ τί ῥέξας

τύχοιμ᾽ ἂν ἕκαθεν οὐρίσας,

ἔνθά σ᾽ ἔχουσιν εὖναί;

σκότωι φάος ἀντίμοιρον, χάριτες δ᾽ ὁμοίως

¹²³⁴⁵⁶⁷⁸⁹¹⁰¹¹¹²¹³

κέκληνται γόος εὐκλεὴς

προσθοδόμοις Ἀτρείδαις.

⟨ΧΟ.⟩

Aeschyli Choephori (OCR draft) Experimental (Aeschyli Choephori. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 315 focus

(ΟΡ.)

ὦ πάτερ αἰνόπατερ, τί σοι φάμενος ἢ τί ῥέξας
315

τύχοιμ᾽ ἂν ἕκαθεν οὐρίσας, ἔνθα σ᾽ ἔχουσιν εὐναί;

σκότωι φάος ἀντίμοιρον· χάριτες δ᾽ ὁμοίως

κέκληνται γόος εὐκλεὴς προσθοδόμοις Ατρείδαις. –

Translations (8)

Libation Bearers Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926. (Modernized by Perseus.)) — 315-476 focus

Orestes

O father, unhappy father, by what word or deed of mine can I succeed in sailing from far away to you, where your resting-place holds you, a light to oppose your darkness?
315

Yet a lament in honor of the Atreidae who once possessed our house is none the less a joyous service.
320

323

Chorus

My child, the fire’s ravening jaw does not overwhelm the wits of the dead man,

but afterwards he reveals what stirs him. The murdered man has his dirge; the guilty man is revealed. Justified lament for fathers and for parents,
325

when raised loud and strong, makes its search everywhere.
330

332

Electra

Hear then, O father, as in turn we mourn with plentiful tears. Look, your two children mourn you

in a dirge over your tomb. As suppliants and exiles as well they have sought a haven at your sepulchre. What of these things is good, what free of evil? Is it not hopeless to wrestle against doom?
335

340

Chorus

Yet heaven, if it pleases, may still turn our utterance to more joyfully sounding strains. In place of dirges over a tomb, a song of triumph within the royal halls will welcome back a reunited friend.¹
340

345

Orestes

Ah, my father, if only beneath Ilium ’s walls you had been slain, slashed by some Lycian spearman! Then you would have left a good name for your children in their halls,
345

and in their maturity you would have made their lives admired by men. And in a land beyond the sea you would have found a tomb heaped high with earth, no heavy burden for your house to bear—
350

354

Chorus

—Welcomed there below by your comrades

who nobly fell, a ruler of august majesty, distinguished even beneath the earth, and minister of the mightiest, the deities who rule in the nether world.²
355

For in your life you were a king of those who have the power to assign the portion of death,³ and who wield the staff all mortals obey.
360

363

Electra

No, not even beneath the walls of Troy , father,

would I wish you to have fallen and to be entombed beside Scamander’s waters among the rest of the host slain by the spear. I wish rather that his murderers had been killed by their own loved ones, just as they killed you,
365

so that someone in a distant land who knew nothing of these present troubles should learn of their fatal doom.
370

372

Chorus

In this, my child, your wish is better than gold. It surpasses great good fortune, even that of the supremely blesssed;⁴ for it is easy to wish.

But now the lash of this double scourge⁵ comes home: our cause already has its champions beneath the earth, while the hands of our loathsome opponents, though they have the mastery, are unholy. The children have won the day.
375

380

Orestes

This has pierced the earth and reached your ear⁶ as if it were an arrow. O Zeus, O Zeus, who send long-deferred retribution up from below onto the reckless and wicked deeds done by the hands of mortals. . . .
380

And yet it will be accomplished for our father’s sake.⁷
385

386

Chorus

May it be mine to raise a hearty shout in triumph over the man when he is stabbed and over the woman as she perishes! Why should I try to keep hidden what nevertheless hovers before my soul?

Full against the prow of my heart wrath blows sharply in rancorous hate.
390

394

Electra

And when will mighty Zeus bring down his hand on them

and split their heads open? Let it be a pledge to the land! After injustice I demand justice as my right. Hear, O Earth, and you honored powers below!
395

400

Chorus

And it is the eternal rule that drops of blood spilled on the ground demand yet more blood. Murder cries out on the Fury, which from those killed before brings one ruin in the wake of another.
400

405

Orestes

Alas, you sovereign powers of the world below, behold, you potent Curses of the slain, behold the remnants of the line of Atreus in their helpless plight, cast out from house and home in dishonor. Which way can we turn, O Zeus?
405

410

Chorus

But again my heart throbs as I hear this pitiful lament. At once I am devoid of hope and my viscera are darkened at the words I hear.
410

But when hope once again lifts and strengthens me, it puts away my distress and dawns brightly on me.
415

418

Electra

To what could we more fittingly appeal than to those very miseries we have endured from the woman herself who bore us?

She may fawn upon us, but they are past all soothing. For like a fierce-hearted wolf the temper we have acquired from our mother is implacable.
420

423

Chorus

On my breast I beat⁸ an Arian⁹ dirge in just the same fashion as a Cissian¹⁰ wailing woman.

With clenched fists, raining blows thick and fast, my outstretched hands could be seen descending from above, from far above, now on this side, now on that, till my battered and wretched head resounded with the strokes.
425

429

Electra

Away with you, cruel

and utterly brazen mother! You dared to give your husband a most cruel burial: unmourned, without lamentation, a king unattended by his people.
430

434

Orestes

Ah me, your words spell utter dishonor.

Yet with the help of the gods, and with the help of my own hands, will she not atone for the dishonor she did my father? Let me only take her life, then let me die!
435

439

Chorus

Yes, and I would have you know he was brutally mangled.¹¹

And even as she buried him in this way, she acted with intent to make the manner of his death a burden on your life past all power to bear. You hear the story of the ignominious outrage done to your father.
440

445

Electra

My father was murdered just as you say. But all the while I was kept sequestered, despised, accounted a worthless thing. Kennelled in my room as if I were a vicious cur, I gave free vent to my streaming tears, which came more readily than laughter, as in my concealment I poured out my lament in plentiful weeping.
445

Hear my tale and inscribe it on your heart.
450

451

Chorus

Yes, let it sink deep into your ears, but keep inside a quiet steadfastness of soul. So far things are so. But you yourself be eager to resolve what is to follow.

You must enter the contest with inflexible wrath.
455

456

Orestes

Father, I call on you; side with your loved ones!

Electra

And I in tears join my voice to his.

Chorus

And let all our company blend our voices to echo the prayer. Hear! Come to the light!

Side with us against the foe!
460

461

Orestes

Ares will encounter Ares; Right will encounter Right.

Electra

O you gods, judge rightly the plea of right!

Chorus

A shudder steals over me as I hear these prayers. Doom has long been waiting,

but it will come in answer to those who pray.
465

466

Chorus

Ah, inbred trouble and bloody stroke of ruin striking a discord! Ah, lamentable and grievous sorrows!

Ah, the unstaunched pain!
470

471

Chorus

Our house has a cure to heal these woes, a cure not from outside, from the hands of others, but from itself, by fierce, bloody strife.

This hymn is for the gods beneath the earth.
475

476

Chorus

O you blessed powers below, hear this supplication of ours, and with a favorable will send forth to these children your aid for victory!

The Libation Bearers (OCR draft) Experimental (The Libation Bearers. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 315 focus

Father, unhappy father, by saying or by doing what, could I, with a favouring breeze, waft from afar to thee, where thy couch [of death] holds thee, a light equal to darkness ? But nevertheless , a glorious dirge for the patriarchs of Atreus' line, at all events, is deemed a grateful offering.

CHORUS

LES CHOÉPHORES (OCR draft) Experimental (LES CHOÉPHORES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 315 focus

un adage trois fois vieux.

Modéré.

ORESTE

O mon père, malheureux père, par quels mots, quelles offrandes, saurais-je de si loin atteindre jusqu'au lit qui te retient ?
Ombre et lumière offrent des lots qui s'équivalent : à nous aussi

The Choephoræ (OCR draft) Experimental (The Choephoræ. Robert Potter, 1779.) — 315 focus

O thou much injur'd ſhade, my ſuffering father,

In thy dear cauſe what ſhall I ſay, what do,

Guided by fortune hither? Where, O where

Is thy couch ſpread? Our light is ſhaded o'er

385

With darkneſs deep as thine; our youthful graces,

That in this royal house once bloom’d with hope

Fair opening, ſhrink at the rough blaſt of ſorrow.

CHORUS.

Eschilo, Le Coefore: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Le Coefore: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 315 focus

O padre, o padre misero,

quale opra mai, qual detto

mi basterà, per giungere

da sí remoti lidi

al tuo funereo letto?

175

Opposti sono e tènebre

e luce. Eppure, cantici

lieti i funerei gridi

furono ai prischi Atridi.

CORIFEA
Strofe corale I.

Aeschylus, Choephori: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Choephori: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 315 focus

O pater, infælix pater, quid dicens aut faciens

Affequar ex procul appropinquans, hinc te habet cu

Tenebris lux teque particeps.

Græciæ uerò ſimiliter,

Vocantur luctus celebris

300

Prius domum habentibus Atridis.

Cho.

Fili, prudentiam mortui non donat

Ignis pernicioſa maxilla.

oftendit uerò poſtea iras.

English (E. D. A. Morshead, 1889, second edition) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, The Libation-Bearers — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 315 focus

Father, unblest in death, O father mine!
375

What breath of word or deed

Can I waft on thee from this far confine

Unto thy lowly bed,—

Waft upon thee, in midst of darkness lying,

Hope's counter-gleam of fire?
380

Yet the loud dirge of praise brings grace undying

Unto each parted sire.

Chorus.

German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 315 focus

Vater, verlorener Vater, was

Soll ich thun, was sagen,
320

Und aus der Ferne dir hinab,

Wo dich die Gruft umfangen,

Licht bringen in Grabesdunkel?

Wohl tönt das Leid auch,

Atreus' Söhne verherrlichend,
325

Süße Wonne dem Todten.

Zweite Strophe.

Erster Halbchor.

Commentary

Critical apparatus to The Libation Bearers (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Libation Bearers.) focus

171. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-101

ἦν

κρύβδα

G. Ald. Quod libri habent

ἦν

mutavit Scholefieldius. Fr. Frankius in comm.I. de particulis negantibus linguae Graecae p. 19.

ἦ

scribendum putavit. Euripides Iph. Αul. v. 321.

μῶν τρέσας οὐκ ἀνακαλύψεις βλέφαρον, Ἀτρέως γεγώς;

171

174. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-102

χαίτην

ἔπεμψεν καὶ τὴν

M. G. Ald. Rob.

ἔπεμψε καὶ τὴν

Turn. Emendate

ἔπεμψε χαίτην

Vict. πατρί In fine versus

πατρὸς

M. G. Ald. Rob. Emendavit Turnebus.

174

175. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-103

αὖ

οὐχ

G. Ald. Turn.

οὐκ

, supra ab alia manu

adscripto M.

οὐκ

Rob. Idem

ἦσσον

. Ald.

ἥσσον

. Ceteri

ἧσσον

. Deinde libri

εὖ δάκρυτά μοι

. Recte Emperius

αὖ δάκρυτά μοι

. Aliud est enim, quod infra v. 673. legitur,

ἀνδρὸς εὖ κεκλαυμένου

175

176. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-104

ψαύσει In G. Ald. quum praecedens versus Electrae tribuatur, huic chori nota adscripta est.

ψαύσει

, supra adscripto ab alia manu

, M.

ψαύσει

Turn.

ψαύσῃ

G. Ald. Rob.

176

177. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-105

προςέστη ... καρδίᾳ Transtulit hinc quaedam in Electram Sophocles a v. 902.

προσέστη

M. Rob.

πρόσεστι

G. Turn.

προςέπι

Ald. Deinde libri

καρδίας

. Scholiastes

κίνησις τῆς χολῆς τῆς κατ' αὐτόν

(

αὐτήν

Blomfieldius). Scribendum est, ut Stanleius sive potius Scaliger vidit,

καρδίᾳ

177

178. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-106

ἐπαίσθην

Canterus.

ἐπαίθην

M. G. Ald. Rob. In M. G. ad hunc versum adscriptum est hoc scholion,

ὡς βέλει ἐκρούσθην ἐξ ἐναντίας τιτρώσκοντι

. Ei scholio in editione Robortelliana lemma praefixum est, quod M. G. non habent,

ἐπώσθην

. Id receperunt Turn. Vict. διανταίῳ Deinde

διαλαίῳ

codex Robortelli, quod Robortellus probare se dicit: edidit tamen e Sophiani emendatione

διανταίῳ

. Et habent

διανταίῳ

M. et ceteri.

178

179. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-107

δίψιοι Schützius

διψίων

. Quod libri habent,

δίψιοι

, scholiastes in eandem sententiam interpretatur,

πρώην ἄγευστοι. ὡς δίψιον Ἄργος, τὸ ποτὲ ἄνυδρον

. Si Electra sibi, ut malis adsuetae, lacrimas exaruisse diceret, pluribus verbis uteretur. Verior est igitur alia interpretatio, quae in M. G. illud scholion antecedit,

ποθειναί μοι

. Nam

δίψιοι

sunt plenae desiderii. Desideraverat Electra Orestem.

179

180. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-108

ἄφρακτοι

M. G. Ald. Rob.

ἄφραστοι

ex ed. Turn. propagatum. δυςχίμου

δυσχύμου

Turn. πλημμυρίδος

πλημμυρίδος

, sed altero

supra adscripto, M.

180

181. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-109

ἐλπίσω

ἐλπίζω

Ald. ut habuerat G. in quo

mutatum est, sed sic ut etiamnum leviter intuenti

videri possit.

181

183-185. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-110

κατανοῦσ᾽

error Ald. Deinde libri

ἐκείρατο ἐμὴ δὲ μήτηρ

, nisi quod

ἐμή

habet G.

ἐμῇ

Ald. Porsonus

ἐμή γε μήτηρ

. Defendit vulgatum Elmsleius ad Eur. Med. v. 940. Perstiti in ea sententia, quam in adnotatione ad versum illum Medeae (Opusc. III. p. 225. seq.) professus sum, excidisse videri ante haec verba,

ἐμὴ δὲ μήτηρ

, versum hac ferme sententia,

ἡ τοῦ μὲν αἰσχυντῆρος Αἰγίσθου δάμαρ

186. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-111

πεπαμένη

Ald.

186

187. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-112

σαίνομαι

ἐγὼ δὲ πῶς

, ut in interrogatione, scribendum putarunt Schützius et Blomfieldius. Recte scholiastes

λείπει, οὐκ ἔχω

. Electra cogitabunda secum hoc dicere instituit,

ὅπως μὲν αἰνέσω, εἶναι τόδ᾽ ἀγλάϊσμα Ὀρέστου, οὐκ ἔχω· σαίνομαι δ᾽ ὑπ᾽ ἐλπίδος

. Illud autem

οὐκ ἔχω

omissum est similiter atque in Luciani Dial. mort. I. 2. p. 332.

ἀλλ᾽ ἀπαγγελῶ ταῦτα, ὦ Διόγενες· ὅπως δὲ εἰδῶ μάλιστα ὁποῖος τις ἐστι τὴν ὄψιν

. Simili ellipsi explicandum est Terentii illud

hoc quid sit

in Andria I. 2, 20. In

σαίνομαι

priores tres litterae in M. ab alia manu in litura scriptae.

σαίνομαι

Ald.

187

191. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-113

εἴθ'

Ald. ἔμφρον' Deinde

εὔφρον'

Ald. Ceteri

εὔφρον'

. Auratus recte

ἔμφρον'

191

192. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-114

κινυσσόμην

μὴ κηνυσσόμην

M. G. Ald. Rob.

μὴ κινυσσόμην

Turn. Coronidem addiderunt Schützius et Porsonus. Corruptam scripturam ita interpretatur scholiastes

ἐφανταζόμην. κήνυμα

(ita M. G.)

γὰρ τὸ εἴδωλον

. Hesychius

κηνυσσόμην, εἴδωλον ἐγενόμην

. Photius

κήνυγμα, σκιὰ καὶ εἴδωλον

. Hesychius

κήνυγμα, τὸ κενὸn τοῦ σώματος, οἷον σκιὰ καὶ εἴδωλον, φάντασμα ἀσθενὲς καὶ ἀχρεῖον

. V. Aesch. Prom. v. 157.

192

193. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-115

ἀλλ᾽ ἦν σαφηνῆ ... ἀποπτύσαι Libri

ἀλλ᾽ εὖ σαφηνή

. Schol.

εὖ ἀντὶ τοῦ ἀκριβῶς

. Schützius

ἀλλ᾽ ἢ σάφ' ἦν μοι

. Porsonus Adv. p. 159.

ἀλλ' εὖ σάφ' ἤδη

et cum Rob.

ἀποπτύξαι

. Recepi

ἀλλ᾽ ἦν σαφηνῆ

, coniecturam Erfurdtii ad Soph. Ai. p. 626. Deinde

ἀποπτύσαι

in M. ita scriptum, ut etiam

ἀποπρύσαι

(non

ἀποπρίσαι

) legi possit.

ἀπόπτυσα

G. sed cum interpretatione

μισῆσαι

, quae etiam in M. adscripta est.

ἀπέπτυσα

Ald.

ἀποπτύξαι

Rob.

ἀποπτύσαι

ex scholiis Turn.

193

194. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-116

εἴπερ γ'

εἴπερ γ' ἀπ' ἐχθροῦ

M. Rob. (sic Rob.)

εἴπερ ἀπ᾿ ἐχθροῦ

G. Turn.

εἴπερ ἀπεχθροῦ

Ald.

194

195. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-117

εἶτα Libri

ἢ ξυγγενὴs ὢν εἶχε συμπενθεῖν ἐμοί

. Schützius in proximo versu

τιμὴν

edidit, quae etiam Porti aliorumque coniectura fuit. Non hoc, sed

εἶχε

mutandum erat. Inepti illi qui

εἶχε

pro

ἐδύνατο

dictum putant.

Ἔχω συμπενθεῖν

non potest dici nisi ab eo qui materiam habet lugendi: ubi de facultate sermo est, necessario

δύνασθαι

dicendum est. Scripsisse videtur Aeschylus

ἢ ξυγγενὴς ὤν, εἶτα συμπενθεῖν ἐμοὶ ἄγαλμα τύμβου τοῦδε καὶ τιμὴν πατρός.

Recte, si sensum spectes, ad ultimum versum scholiastes adnotavit

λείπει ἡ εἰς

. Sic igitur bene procedunt hi versus,

εἴθ᾽ εἶχε φωνὴν ἔμφρον᾽ ἀγγέλου δίκην, ὅπως δίφροντις οὖσα μὴ κινυσσόμην, ἀλλ᾽ ἦν σαφηνῆ τόνδ᾽ ἀποπτύσαι πλόκον, εἴπερ γ᾽ ἀπ' ἐχθροῦ κρατὸς ἦν τετμημένος, ἢ ξυγγενὴς ὤν, εἶτα συμπενθεῖν ἐμοὶ ἄγαλμα τύμβου τοῦδε καὶ τιμὴν πατρός.

Utinam perspicuam vocem nuntii instar haberet, quone anceps animi penderem, sed aperte hunc cincinnum abominarer, si ab inimico capite esset, aut, si esset cognatus, tum mecum doleret in huius tumuli ornamentum et honorem patris.

195

197-200. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-118

NA Hos quattuor versus, qui vulgo Electrae continuantur, choro tribuendos esse censui.

198. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-119

δίκῃ

οἵοισιν

G. Ald. In fine versus

δίκηι

, sed

ab alia manu in litura scripto, M.

δίκῃ

δίκην

Ald. Rob. Turn.

198

201. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-120

NA Ridet haec Euripides El. v. 532. seqq.

201

202. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-121

ποδῶν ὁμοῖοι

ποδῶν δ᾽ ὁμοῖοι

M. G. Ald. Rob. Deletum

δ'

a Turnebo.

202

203. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-122

τώδε περιγραφή

τάδε

G. Ald.

περιγραφὰ

πέρι γραφὰ

Ald.

203

205. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-123

τενόντων δ'

Ald.

τενόντων τ'

, ut ceteri, G. Quum neque nexus in hoc loco esse et quaedam male iterata Schützio viderentur, versus 202. 203. 205. ut spurios uncis inclusit. Immo tantum abest ut quicquam sit eiiciendum, ut dolendum sit quod unus pluresve versus exciderunt. Nam quum duorum vestigia cerni dicat Electra, altera Orestis, altera comitis cuiuspiam, quis dubitabit, praesertim quum etiam ad orationis integritatem aliquid desideretur, quin alterius istorum vestigia suis dissimilia, alterius similia esse dixerit? Itaque ante v. 205. lacunae signa posui.

205

206. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-124

θ'

solus Rob.

206

208. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-125

NA In M. huic versui et a v. 210. singulis huius stichomythiae versibus lineola praefixa est, excepto v. 215. cui

ΗΛ.

praefixum. G. Ald. v. 208-214. tribuunt choro. Rob. choro v. 208. 209. 211. 213. Electrae v. 210. 212. 214. Turn. Oresti v. 208-211. 213. Electrae v. 212. 214. Vict. choro v. 208. 209. 211. Electrae v. 210. 212. 214. Veram personarum notationem Canterus restituit.

208

210. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-126

τί νῦν

M. Rob.

τί νυν

Turn.

τοίνυν

G. Ald.

210

211. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-127

ὧνπερ

ὃν περ

Rob. ἐξηύχου Deinde

ἐξηύχου

Rob. Turn.

ἐξηύχου

sic M. G.

ἐξήυχου

Ald.

211

212. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-128

καλουμένῃ

καλουμένη

G. Ald. Rob.

212

213. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-129

ἐκπαγλουμένην

Rob. Turn.

ἐκπαγλουμένης

M. (sic M.) G. Ald.

213

215. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-130

μάτευ'

G. Ald. Turn.

μάστευ'

Rob. et fortasse M.

215

217. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-131

αὐτὸς καθ' αὑτοῦ τἄρα μηχανορραφῶ Libri

κατ' αὐτόν

. Scribendum erat

καθ' αὑτόν

. Viderunt hoc Bothius et Wellauerus. Deinde

τἄρα μηχανορραφῶ

M. G. et additis spiritibus Ald. et codex Robortelli.

τ' ἄρα μ.

Rob.

γ' ἄρα μ.

Turn. Scribendum erat

τἄρα μ

217

218. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-132

τοῖς

Rob.

218

219. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-133

κἀν τοῖς ἐμοῖς ἄρ'

καὐτοῖς

pro

κἀν τοῖς

Rob. Deinde

ἐμοῖς ἄρ'

Turn. idque restituit Porsonus.

ἐμοῖς γὰρ

M. G. Ald. Rob.

ἐμοῖς οὖν

, omisso

ἄρ'

, Vict. ἔν γε Deinde

ἔν γε

vitium Aldinae. τοῖσι σοῖς Denique

τοῖσι σοῖς

Rob. Turn.

τοῖς σοῖς

G. Ald. et codex Robortelli. Nescio an hoc sit in M.

219

220. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-134

ὡς ὄντ᾽ Ὀρέστην γάρ σ' ἐγὼ προςεννέπω;

ὡς ὄντ᾽ Ὀρέστην τάδ᾽ ἐγὼ σε προὐννέπω

M. Rob. Eodem modo G. Ald. nisi quod

προὐννέπω

habent.

τάδ᾽ ἐγώ σε προὐννέπω

Turn.

τάδε ἐγὼ σε προὐννέπω

Vict.

ταῦτ᾽ ἐγώ σε προὐννέπω

Porsonus. Ineptum hic

προὐννέπειν

, quod est praedicere, edicere, iubere, proloqui. Itaque quo verbo opus esset intellexerunt Arnaldus et, ut Blomfieldius dicit, Auratus: sed quod scribendum putarunt

τάδε σ' ἐγὼ προςεννέπω

, probatum illud Schützio, Blomfieldio, aliis, propter numeros ab Aeschylea tragoedia alienos non potest admitti. Quam ob rem scripsi

ὡς ὄντ᾽ Ὀρέστην γάρ σ' ἐγὼ προςεννέπω;

Γάρ

admirantis est, ut apud Euripidem in Or. v. 484.

κείνου γὰρ ὅδε πέφυκε, τοιοῦτος γεγώς;

220

221-226. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-135

αὐτόν με νῦν ὁρῶσα δυςμαθεῖς· σὺ δὲ κουρὰν ἰδοῦσα τήνδε κηδείου τριχὸς ἰχνοσκοποῦσά τ᾽ ἐν στίβοισι τοῖς ἐμοῖς ἀνεπτερώθης κἀδόκεις ὁρᾶν ἐμέ. σκέψαι τομῇ προςθεῖσα βόστρυχον τριχὸς σαυτῆς ἀδελφοῦ, συμμέτρου τῷ σῷ κάρᾳ.

αὐτὸν μὲν νῦν

M. Ald. Rob.

αὐτὸν μὲν οὖν

Turn. et hoc fuerat etiam in G. sed librarius ex

οὖν

fecit

νῦν

. Deinde

ὁρῶσα δυςμαθεῖς ἐμὲ

M. Rob. Turn.

ὁρῶ, δυςμαθεῖς ἐμὲ

G. Ald. Schützius

αὐτόν με νῦν ὁρῶσα δυςμαθεῖς ἐμέ

. Eo non perficitur emendatio. Mox v. 222. libri

κουρὰν δὲ ἰδοῦσα

, praeter Rob. qui

κουρὰν τ᾿ ἰδοῦσα

edidit. Leguntur autem hi versus 222-226. in M. G. Ald. Turn. Vict. Cant. Stanl. hoc ordine,

κουρὰν δ' — ἀνεπτερώθης - ἰχνοσκοποῦσα τ' - σαυτῆς ἀδελφοῦ - σκέψαι

. In ed. Rob.

κουρὰν τ᾿ — ἰχνοσκοποῦσα τ' — σαυτῆς ἀδελφοῦ — ἀνεπτερώθης - σκέψαι

. In Porsoniana auctore Heathio

κουρὰν δ' - σαυτῆς ἀδελφοῦ — ἰχνοσκοποῦσά τ' — ἀνεπτερώθης σκέψαι

. In Schützianis et priore Bothiana

κουρὰν δ᾽ — ἰχνοσκοποῦσά τ' — ἀνεπτερώθης - σαυτῆς δ᾽ ἀδελφοῦ σκέψαι

. Ordo is, qui est in plerisque libris veteribus, nemini probabitur; nec magis qui est in ed. Rob. Sed in eo ordine, quem Heathius commendavit, non est idonea caussa cur hic versus,

σαυτῆς ἀδελφοῦ συμμέτρου τῷ σῷ κάρᾳ

, eo loco positus sit, quo ille eum collocavit. Fratris enim tam gravis descriptio male quadrat in eam narrationem, qua Orestes Electram quodammodo reprehendit, quod ignoti hominis cincinno et vestigiis plus quam sibi ipsi vivo et praesenti crediderit. Quod quum recte sensisset Schützius, aliam ille et sane meliorem viam ingressus est, sed minime tamen veram. Neque enim sat gravis est transitus a priore ad alteram sententiam, et opus erat scripturae mutatione, quum

δέ

post

σαυτῆς

adiecerit. Quo ordine hi versus collocandi essent vidit in altera editione Bothius. Sed emendandi erant duo primi huius orationis versus. Itaque scripsi

αὐτόν με νῦν ὁρῶσα δυςμαθεῖς· σὺ δὲ κουρὰν ἰδοῦσα τήνδε κηδείου τριχὸς ἰχνοσκοποῦσά τ' ἐν στίβοισι τοῖς ἐμοῖς ἀνεπτερώθης κἀδόκεις ὁρᾶν ἐμέ. σκέψαι τομῇ προςθεῖσα βόστρυχον τριχὸς σαυτῆς ἀδελφοῦ, συμμέτρου τῷ σῷ κάρᾳ.

225. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-136

σκέψαι

σκέψαιτο μὴ

M. G. Ald.

σκέψαι τὸ μὴ

Rob. Emendavit Turnebus.

225

227. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-137

ἰδοὺ

Abreschius.

ἰδοὺ

libri. χερός

χειρός

vitium Ald.

227

228. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-138

θήρειον

εἰς δὲ

M. G. Ald. Rob.

ἠδὲ

ex coniectura Turn. Deinde

θηρίον

M. G. Ald. codex Robortelli.

θηρίου

Rob.

θηρίων

Turn. Scribendum erat

θήρειον

. Viderunt hoc etiam Bambergerus et Dindorfius. Neque vero

εἴς τε

cum Bambergero aut

ἠδὲ

cum Turnebo aut

ἓν δὲ

cum Pauwio et Schützio scribendum putavi, sed versum excidisse significavi, in quo

βλέψασα

vel simile verbum erat. Undecim erant Orestae versus, ut mox undecim sunt Electrae.

228

230. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-139

γενοῦ

Rob.

γένοῦ

μενοῦ

G. Ald.

μὲν οὖν

Turn. in folio improbato,

μὲν οὐ

in recuso. χαρᾷ Deinde G. ut omnes

χαρᾷ

, sed e correctione, quum antea fuerit

χάριν

. μὴ 'κπλαγῇς Tum

μὴ 'κπλαγῇ

M. Ald.

μὴ καλαγιῇ

μὴ 'κπλαγῇ

Rob.

μὴ 'κπλαγῇς

Turn.

230

231. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-140

οἶδα νῷν

Rob. Turn.

οἶδα νῷν

, sed

ab alia manu in litura scripto, M.

οἴδωνῶν

G. Ald. Robortellus in indice emendationum veterem scripturam hanc dicit,

οἶσανῶν ὄντας φίλους

, Sophianum autem emendasse

οἶδα νῷν ὄντας φίλους

. Apparet bis eum

φίλους

pro

πικρούς

scripsisse: in textu enim, ut ceteri omnes, habet

ὄντας πικρούς

231

233. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-141

σωτηρίου Non recte Schützius

σωτήριος

. V. ad Soph. El. v. 846.

233

234. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-142

ἀνακτήσει Libri

ἀνακτήσῃ

234

235. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-143

ὄμμα Libri

ὄμμα

. Valckenarius ad Phoen. v. 415. p. 153.

ὄνομα

scribendum esse vidit. Porsonus ad Or. v. 1080. non mutandum censebat

ὄμμα

. V. quae disputavi ad Hecubae v. 433. p. 58. ed. sec.

235

237. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-144

πατέρα τε

πατέρος τε

Turn. quod scribendum esset

πατρός τε

. Recte vero M. G. Ald. Rob.

πατέρα τε

. Pergendum erat

καὶ μητέρα καὶ ἀδελφὴν καὶ ἀδελφόν

: sed in horum commemoratione mutatur constructio. ἐς σέ μοι Deinde

ἐς σέ μοι

M. litteris

σσ

in litura scriptis similibusque

litterae idem

ἐς σέ μοι

ab alia manu in margine adscriptum est.

237

240. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-145

πιστὸς In G. ante correctionem

πιστὸς τ'

erat.

240

241-242. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-146

μόνον Κράτος τε καὶ Δίκη ... συγγένοιτό σοι

μόνος

M. G. Ald. Rob.

μόνον

Turn. qui his duobus versibus Orestae orationem incepit. Quod ut faceret permovisse eum videtur quod in libris scriptum est

συγγένοιτό μοι

. Recte vero Schützius auctore Stanleio scripsit

συγγένοιτό σοι

. Quod libri habent,

μόνος

, ferri potest coniunctum cum

ἐμοὶ σέβας φέρων

, si cum Bambergero

Κράτος δὲ καὶ Δίκη

scribitur. Praestat autem

μόνον Κράτος τε καὶ Δίκη – συγγένοιτό σοι

243. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-147

πραγμάτων Hic Orestae personam adnotarunt Robortellus et Canterus. In M. G. Ald. Vict. versus 232-260. Electrae sunt.

πραγμάτων

Rob. Turn.

πρηγμάτων

M. G. Ald. quod ortum esse videtur ex eo quod ad

πραγμάτων

supra adscriptum fuerat

, quo non

πρηγμάτων

, sed

πημάτων

indicaretur.

243

244. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-148

ἰδοῦ δὲ

G. Vict.

ἰδοὺ δὲ

M. Rob.

ἰδὼν δὲ

Ald.

ἰδὼν δὲ

Turn. γένναν εὖνιν αἰετοῦ Deinde

γένναν, νιν αἰετοῦ

sic M.

γέννα νιν αἴετοῦ

e correctione, quum antea fuisset

ἀπαιτοῦ

, G.

γέννα νιν αἰςτοῦ

Ald.

γέννα νῦν αἰετοῦ

Rob.

γένναν εὖνιν αἰετοῦ

praeclara emendatione Turnebus.

244

245. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-149

σπειράμασιν

G. Ald.

σπιράμασιν

M. Rob.

σπειράμασι

Turn.

245

246. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-150

ἀπορφανισμένους

M. Turn.

ἀπορφανισμένους

G. Ald. Rob.

246

247. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-151

ἐντελὴς Libri

ἐντελής

. Id ad

γένναν

refertur. Eleganter tamen Pauwius et Schützius

ἐντελεῖς

247

248. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-152

θήραν πατρῴαν

θήρα πατρώα

sic M.

θῆρα πατρώα

, acuto accentu in

πατρώα

e circumflexo facto, G.

θήρα πατρώα

Ald. Scholiastes

οὐκ ἔστι γέννα ἐντελὴς ὥςτε τὴν πατρώαν θῆραν προςάγειν τῇ καλιᾷ

. Itaque

θῆραν πατρώαν

Rob.

θήραν πατρώαν

Turn. Ineptum est reique de qua sermo est repugnat quod a Blomfieldio coniectum probat Dindorfius,

πατρῴοις

. προςφέρειν Deinde

προφέρειν

G. Ald.

248

249. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-153

λέγω

Ald. Rob. Turn.

ἐγὼ

M. G.

249

251. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-154

ἔχοντε

M. Rob. Turn.

ἔχοντες

G. Ald.

251

252-260. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-155

NA Hos novem versus Electrae tribui, ut Orestes novem versus habuerat.

252. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-156

σε Quamquam nihil est in hoc versu quod iure reprehendi possit, dubitari tamen potest an scripserit Aeschylus

τοῦ σε τιμῶντος μέγα

252

253. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-157

ἀποφθείρας In

ἀποφθείρας

M. diphthongum

ει

ab alia manu ex

factam habet.

253

254. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-158

εὔθοινον

G. Rob.

εὔθυνον

, ad alteram syllabam

οι

supra adscripto, M.

εὔθυνον

Ald. Turn. Scholiastes

εὔθυνον διὰ τοῦ υ τὸ δίκαιον σημαίνει, διὰ δὲ τῆς οι καλὴν εὐωχίαν ἔχον γέρας, παρὰ τὸ θοίνην

(sic M.)

254

256. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-159

εὐπιθῆ

ἔχοις

vitium Aldinae: unde

ἔχοις

Turn.

εὐπιθῆ

recte Blomfieldius.

ἐπείθη

M. Ceteri

εὐπειθῆ

256

258. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-160

ἤμασιν

ἐνήμασιν

M. G.

ἐπήμασιν

Ald.

ἐνήμασι

codex Robortelli.

ἐν ἡμασιν

Rob.

ἐν ἤμασι

Turn.

258

259. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-161

αἴρειας

δ᾽ ἂν αἴρειας

Turnebus.

δαναρίας

M. G. Ald. Rob.

259

260. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-162

κάρτα

omittit Rob.

260

261. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-163

NA Choro haec tribuit Rob. Linea praefixa in M. Orestae persona adnotata in G. Ald. item in Turn. in folio recuso, quum in improbato omissa esset personae nota.

261

263. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-164

ἀπαγγείλῃ

G. (in quo ante correctionem fuerat

ἀπαγγείλει

) et Turn.

ἀπαγγείλῃ

M. Ald.

ἐπαγγείλῃ

Rob. Porsonus scripsit

ἀπαγγελεῖ

, quo non opus est.

263

264. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-165

ἴδοιμ'

G. Ald. Turn.

ἴδοιμι

M. Rob.

264

266. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-166

οὔτοι Personae nota omissa est in G. Ald. Turn. et, ut in hac tragoedia plerumque factum, in M.

ΟΡ.

adscripsit Rob.

οὔτοι

Turnebus.

οὔτι

M. G. Ald. Rob.

266

268. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-167

κἀξορθιάζων

Turn.

κἀξουριάζων

M. G. Ald.

κἀξορθριάζων

Rob.

268

269. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-168

ὑφ᾽ ἧπαρ θερμὸν

ὑφ' ἧπαρ θερμὸn

Rob. et, ut videtur, M.

ὑφ᾽ ἧς παρθμὸν

G. Ald. Turn.

269

271. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-169

λέγων In

λέγων

primam litteram in litura habet G.

271

272. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-170

ἀποχρημάτοισι

ἀπόχρηματοῖσι

ἀποχρηματοῖσι

Ald.

ἀποχρῆμα τοῖσι

Turn. Vict.

ἀπώχρημα τοῖσι

codex Robortelli.

ἀχρημάτοισι

Rob. ex emendatione Sophiani.

ἀποχρημάτοισι

Schützius et Porsonus. Hoc dicit, ut Schützius intellexit, occidere me iussit Apollo occisores patris, bonorum iactura exasperatum. Eodem modo v. 298.

χρημάτων ἀχηνία

commemoratur.

272

275. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-171

μηνύματα Libri

μειλίγματα

. Scholiastes

τῶν ἐχθρῶν μειλίγματα. αἱ κολάσεις γὰρ τῶν ἀδικούντων μειλίγματά εἰσι τῶν ἀδικηθέντων, εἰ τοὺς μὲν γὰρ πολίτας λιμώξειν ἐκ γῆς ἔφασκε πρὸς ἀφοσίωσιν Ἀγαμέμνονος, ὡς μὴ ἐκδικήσαντας, ἡμᾶς δὲ σωματικῶς φθαρῆναι

. Rectissime Lobeckius ad Αi. v. 757. p. 340.

μηνύματα

275

276. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-172

τὰς δ' αἰνῶν νόσους

τὰς δὲ νωνόσσους

prius in M. scriptum erat: id eadem, ut videtur, manus in

τὰς δὲ τῶν νόσους

mutavit.

τὰς δὲ νῶν, νόσους

Rob.

τὰς δε νῶν νόσους

G. Ald.

τάςδε νῶν νόσους

Turn. Scholiastae explicationem ad v. 275. attuli. Non recte olim

νῶν

τῶν

mutandum esse putavi. Scribendum erat

τὰς δ᾽ αἰνῶν νόσους

. Ita in Agamemnone v. 97.

τούτων λέξασ᾽ ὅ τι καὶ δυνατὸν καὶ θέμις αἰνεῖν

, et v. 1449.

ἢ μέγα δώμασι τοῖς δ᾽ αἵμονα καὶ βαρύμηνιν αἰνεῖς, φεῦ φεῦ, κακὸν αἶνον ἀτηρᾶς τύχας ἀκορέστου

. In incerta fabula fr. 305.

γένος μὲν αἰνεῖν ἐκμαθὼν ἐπίσταμαι Αἰθιοπίδος γῆς

276

277. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-173

ἐπαμβατῆρας

ἐπαμβατήρας

M. Ceteri

ἐπαμβατῆρας

. Auratus

ἐπεμβατῆρας

277

278. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-174

λειχῆνας

Blomfieldius. Libri

λιχῆνας

278

279. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-175

ἐπαντέλλειν Hunc versum afferunt Etym. M. p. 530, 51. Etym. Gud. p. 338. Zonaras p. 1236. Celsus V. 28, 19.

Vitiligo quoque, quamvis per se nullum periculum affert, tamen et foeda est et ex malo corporis habitu fit. Eius tres species sunt. Ἀλφὸς vocatur ubi color albus est, fere subasper et non continuus, ut quaedam quasi guttae dispersae esse videantur: interdum etiam latius et cum quibusdam intermissionibus serpit. Μέλας colore ab hoc differt, quia niger est et umbrae similis: cetera eadem sunt. Λευκή habet quiddam simile alpho, sed magis albida est et altius descendit, in eaque albi pili sunt et lanugini similes. Omnia haec serpunt, sed in aliis celerius, in aliis tardius. Alphos et melas in quibusdam variis temporibus et oriuntur et desinunt: leuce quem occupavit non facile dimittit.

ἐπαντέλλειν

Rob. Turn. et grammatici.

ἐπαντέλλει

M. G. Ald.

279

280. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-176

ἐφώνει Libri

ἄλλας τε φωνεῖ

. Emendavit Stanleius sive potius Auratus. Ἐρινύων Deinde

Ἐρινύων

M. Ald. Rob.

Ἐριννύων

erat in G. sed alterum

erasum est.

Ἐριννύων

Turn.

280

281. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-177

πατρῴων Rob. e mala coniectura sua

ματρῴων

. Codex eius, ut ceteri libri,

πατρῴων

. Post hunc versum in libris hic legitur,

ὁρῶντα λαμπρὸν ἐν σκότῳ νωμῶντ᾽ ὀφρύν.

Ad quem versum scholiastes haec adscripsit,

τὸν ἐν σκότῳ νῦν κινοῦντα τὴν ὀφρὺν λαμπρῶς ἡμᾶς ἐπεξιέναι ἔλεγεν

. Suspiceris ante hunc versum, i. e. post

τελουμένας

, aliquid excidisse. Et videbatur Dobraeo Adv. II. p. 27. eiusmodi versus interiisse,

τοιαῦτα πέμψειν εἶπε τὸν κατὰ χθονός

. Sed videtur potius hic versus,

ὁρῶντα λαμπρὸn ἐν σκότῳ νωμῶντ᾽ ὀφρύν

, post v. 284. collocandus esse. Idem suspicatus est Blomfieldius.

281

283. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-178

προςτροπαίων

προτροπαίων

G. Ald.

283

285. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-179

NA Legebatur hic versus post v. 281.

285

286. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-180

διώκεται

διώκεσθαι

M. G. Ald.

διώκεται

Rob. Turn.

διωκάθει

Porsonus, refragante Elmsleio ad Med. p. 113.

Διώκεται

, quod verum videtur, passivum esse putat Blomfieldius. Potest fortasse activa significatione dictum esse. Od. XVII. 8.

ὅς τ᾽ ἐλθὼν Ὀδυσῆ διώκετο οἷο δόμοιο

286

287. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-181

πλάστιγγι Etym. M. p. 674, 20.

πλάστιγξ, ἡ μάστιξ, ἀπὸ τοῦ πλήσσειν, παρ' Αἰσχύλῳ.

287

288. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-182

κρατῆρος μέρος

κρατερὸς μέρος

M. G. Aldinae.

κρατερὸς μέρους

codex Robortelli. Hinc Rob. dedit

κρατῆρος μέρους

. Turn.

κρατῆρος μέρος

288

289. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-183

λιβός

Turn.

λίβος

M. G. Ald. Rob. Non opus est ut cum Abreschio

λίβους

scribatur. Accusativo

λίβα

usus est Aeschylus Eum. v. 56. fragm. 56. 70. V. Lob. Paralip. p. 113. seq. et 542.

289

290. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-184

NA Post

πατρός

asteriscum posuit Robortellus, quo aut vitium aut lacunam significaret.

290

291. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-185

συλλύειν Libri

μῆνιν δέχεσθαι οὔτε συλλύειν τινά

. In M. G. Ald. post

δέχεσθαι

punctum est, in Turn. comma. In G.

συλλύειν

in litura scriptum. Schützius

μῆνιν· δέχεσθαι δ᾽ οὔτε συλλούειν τινά

, partim ex mea, partim ex Heathii coniectura, cui soloecum

συλλούειν

debetur, quod ne ad sententiam quidem satis aptum est. Interpungendum esse post

μῆνιν

, et

δέ

post

δέχεσθαι

inserendum vidit etiam Elmsleius ad Soph. Oed. R. v. 817. Is

συλλύειν

interpretatus est

συγκαταλύειν

, una deversari, eodemque modo, Dobraeo Adv. II. p. 27. teste, Porsonus. Eadem fortasse erat scholiastae explicatio, si recte Bothius quod scriptum est,

συγκλύειν, συνοικεῖν

, ita emendavit,

συγκαταλύειν, συνοικεῖν

. Sed scripsit fortasse scholiastes

συμπλεῖν, συνοικεῖν

. Certe

συλλύειν

esse videtur una solvere navem. Apte comparavit Bothius illud Horatii carm. III. 2, 26.

vetabo, qui Cereris sacrum vulgarit arcanae, sub isdem sit trabibus fragilemve mecum solvat phaselon

. Euripides in Orionis Antholognomico p. 56,

ὅςτις δὲ τῷ φύσαντι μὴ τιμᾶν θέλῃ, μή μοι γένοιτο μήτε συνθέτης θεοῖς, μήτ' ἐν θαλάσσῃ κοινόπλουν στέλλοι σκάφος

, ubi Schneidewinus p. 95. praeter alia haec Aeschyli in Sept. c. Theb. v. 583. attulit,

ἢ γὰρ ξυνειςβὰς πλοῖον εὐσεβὴς ἀνὴρ ναύταισι θερμοῖς καὶ πανουργίᾳ τινὶ ὄλωλεν ἀνδρῶν σὺν θεοπτύστῳ γένει

291

294. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-186

χρησμοῖς

χρισμοῖς

Rob. ἆρα

ἆρα

Stanleius. Libri

ἄρα

294

295. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-187

κεἰ μὴ πέποιθα Libri

κεἰ μὴ πέποιθα

, nisi quod in M.

κ' εἰ

scriptum est, cum rasura post

, ut

καὶ εἰ

scriptum fuisse appareat. Schützius in tertia editione non recte meam coniecturam secutus scripsit

κεἰ μὴ πεποίθῃ

. Nihil mutandum est. Euripides Andr. v. 635.

ὃς κλαίοντά σε καὶ τὴν ἐν οἴκοις σὴν καταστήσει κόρην, καὶ τρὶς νόθος πέφυκε

. ἔστ' ἐργαστέον Deinde

ἔστ' ἐργαστέον

M. Rob.

ἔστεργαστέον

ἐργαστέον

Ald.

ἐξεργαστέον

Turn.

295

296. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-188

συμπίτνουσιν

Turn. Ceteri

συμπίπτουσιν

296

298. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-189

καὶ πρὸς πιέζει

Abreschius. Libri

καὶ προσπιέζει

298

300. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-190

εὐδόξῳ Rob. e Sophiani coniectura dedit

ἀδόξῳ

pro lectione codicis

εὐδόξῳ

, quae est in omnibus reliquis libris.

300

302. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-191

εἴσεται

Εἴσεται

dictum est significatione passiva. Nisi

εἴσομαι

Aeschylus scripsit.

302

303. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-192

Μοῖραι Chori notam non habent M. G. Ald.

μοῖραι

, sed

αι

ab alia manu supra adscripto, M.

303

ZZZ

305. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-193

ᾗ: ἦ vitium Ald.

305

308. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-194

Δίκη μέγ᾽ ἀϋτεῖ: δίκη μέγ' ἀϋτεῖ Turn. δίκηαμέγαυτί, priore a lineola transfixo, in margine autem adscripto οἶμαι μέγ' ἀντεῖ, Μ. δίκης μέγ᾽ ἀντεῖ G. Ald. δίκην μέγαντι Rob.

308

312. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-195

ὦ πάτερ αἰνόπατερ: Ορ. praefixum in M. Turn. Personae notam non habent G. Ald. Rob. Primam stropham eiusque antistropham Canterus indicavit. Totum carmen usque ad v. 469. in strophas atque antistrophas distinctum exhibui in Observationibus criticis in Aeschylum et Euripidem. Ibi quum nihil dixissem de ratione qua ista stropharum coniunctio facta est, Schützius, qui ordinem et aequabilitatem in ea descriptione invenire non posset, insigni audacia strophas alio ordine collocavit: quo factum est, ut, quum ordinem restituere vellet, eum everteret. Non animadvertit enim anapaestos quoque, qui sunt in hoc carmine, esse antistrophicos. Haec est autem carminis, quod quattuor continet stropharum systemata, descriptio. I. a'. ß. a'. y'. S'. f'. d'. µeowdós. e'. 5'. é'. y'. 5'. 5'. 5'. II. 7'. 9'. 9′. 7. III. ¿. ¿. 1. ια'. ια'. ὦ μᾶτερ αἰνόματερ solus Rob.

312

314. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-196

ἄν, ἕκαθεν: Recte libri ἂν ἕκαθεν, nisi quod in M. ἂνκαθεν scriptum est. Falsus olim sum, quum τύχοιμ' ἄγκαθεν οὐρίσας scribendum putarem. Neque enim v omitti potest. Emendandus potius erat versus antistrophicus. Iungendum autem est, ut Blomfieldius vidit, οὐρίσας φάος. Errant scholiastae: μακρόθεν ουριοδρομήσας εἰς τὸν σὸν τάφον· ὁ ἐστιν ἀπὸ Φωκίδος ἐλθών. ἄλλως· πόρρωθέν σου ἀφοριζόμενος· σὺ μὲν γὰρ ἐν σκότῳ, ἐγὼ δὲ ἐν τῷ φωτί· ἐναντίον μὲν τὸ φῶς τῷ σκότω. τοῦτ᾽ ἔστι, πολὺ τὸ μεταξὺ τῶν ζώντων καὶ τεθνεώτων. ὅμως δὲ τοῖς προσθοδόμοις Ἀτρείδαις ὁ γόος εὐκλεὴς ὁμοίως χάριτες κέκληνται.

314

316. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-197

ἀντίμοιρον: ισοτίμοιρον Μ. G. Ald. Rob. σύμοιρον Turn. Scribendum esse αντίμοιρον vidit Erfurdtius ad Soph. Εl. v. 86.

316

318. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-198

κέκληνται: κέκληνται Μ. (sic M.) Rob. Turn. κέκληται G. Ald.

318

319. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-199

προσθοδόμοις: πρὸς ϑοδόμοις Ald. Ortum id ex eo quod in G. ad προσθοδόμοις supra adscriptum est ήγουν ἱκέταις ita ut posterioris vocis prima littera pro accentu in syllaba προς accipi possit.

319

320. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-200

τέκνον: Personae nota omissa in M. G. Ald. Rob. Xo. Turn. Hemichorio priori haec tribui.

320

Wecklein’s commentary on Choephoroi / Libation Bearers (1888; German; OCR draft) (Explanatory commentary, pp. 163–234; single HW42J8 OCR witness, conservatively retained. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.) focus

83-582. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-38

erstes Epeisodion, geteilt durch einen Kommos (305— 476). Anagnorismos und Vorbereitung der Rache.

171. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-91

ὅστις κείραιτο: zu Ag. 625 . Elektra will den Gedanken des Chors auf Orestes lenken: „Ich allein könnte die Locke geweiht haben und thatsächlich gleicht die Locke meinen Haaren; da ich es nicht gethan habe, wie ihr wilst, muls man an Orestes denken.“ Vgl. Soph. Εl. 907 ἐξεπίσταμαι (Chrysothemis, welche die Locke gefunden hat, spricht) μή του τόδ' ἀγλάισμα πλὴν κείνου μολεῖν. τῷ γὰρ προσήκει πλήν γ᾽ ἐμοῦ καὶ σοῦ τόδε κἀγὼ μὲν οὐκ ἔδρασα, τοῦτ᾽ ἐπίσταμαι οὐδ᾽ αὖ σύ κτέ. und dazu Schol. τὸ μὲν ἀπὸ τῆς ὄψεως τοῦ βοστρύχου κινεῖσθαι ἐπὶ τὴν ἀλήθειαν γελοῖον· πιθανῶς οὖν ἐπάγει, ὅτι οὐδενὶ ἄλλῳ ἢ τῷ πάνυ συνημ μένῳ κατὰ γένος τὰ τοιαῦτα προσήκει.

173. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-92

⁴

ὅδε, ὁ πλόκαμος. ρος hier s. v. a. ὅμοιος. ὁμόπτε

175. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-93

⁵

αὐτοῖσιν (Krüger I 43, 1, 3) ἡμῖν mit der bei Ausdrücken der Gleichheit geläufigen Brachylogie. Vgl. Hom. P 51 κόμαι Χαρίτεσσιν ὁμοῖαι. Die Kritik, welche Euripides El. 527 an diesem Erkennungsmittel übt: χαίτης πῶς συνοίσεται πλόκος, ὃ μὲν παλαίστραις ἀνδρὸς εὐγενοῦς τραφείς, ὃ δὲ κτενισμοῖς θῆλυς; ἀλλ᾽ ἀμήχανον. πολλοῖς δ᾽ ἂν εὕροις βοστρύχους ὁμοπτέρους καὶ μὴ γεγῶσιν αἵματος ταὐτοῦ, γέρον, ist zwar an und für sich gerechtfertigt, läfst aber die Naivetät der Äschyleischen Poesie aufser acht.

176. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-94

⁶

μῶν .. ᾖ wie μὴ ᾖ (Krüger I 54, 8, 13), am Ende ist es u. s. w. μῶν οὖν wie Eur. Androm. 82 u. a.

179. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-95

⁷

ἔπεμψε, welches im Gegensatz zu μολείν steht, ist zu betonen. κουρίμην χάριν πατρός (als Liebesgabe von abgeschnittenen Haaren für den Vater) wie 4tos εὐκταίαν χάριν Ag. 1386 .

182. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-96

⁸

⁹

προσέστη καρδίαν : zu Ag. 825 . men.

184-185. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-97

¹⁰

δίψιοι σταγόνες von den ,heifsen" Thränen. ἄφρακτοι: der Thränenstrom ist nicht zu hem δυσχίμου πλημμυρίδος: der unaufhaltsam hervorbrechende Thränenstrom erinnert an eine stürmisch bewegte Flut. Eur. Alk. 184 πᾶν δὲ δέμνιον ὀφθαλμοτέγκτῳ δεύεται πλημμυρίδι.

188. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-98

¹¹

νιν, scil. πλόκαμον.

189-190. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-99

¹²

¹³

ἐπώνυμον φρόνημα: Sept. 523

ὠμόν

, οὔτι παρθένων ἐπώνυμου, φρόνημα, Soph. Εl. 1194 μήτηρ καλεῖται· μητρὶ δ᾽ οὐδὲν ἐξισοῖ.

191. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-100

¹⁴

ἄντικρυς (ins Gesicht, entschieden): Hom. Η 362 ἄντικρυ δ' ἀπόφημι.

192. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-101

¹⁵

ἀγλάϊσμα (Grabesschmuck): vgl. Soph. Εl. 908 καὶ νῦν θ᾽ ὁμοίως καὶ τότ᾽ ἐξεπίσταμαι μή του τόδ᾽ ἀγλάϊσμα πλὴν κείνου μολεῖν.

193. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-102

¹⁶

¹⁷

Elektra hat οὐκ ἔχω im Sinne, verschweigt aber das ungünstige Wort.

194. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-103

¹⁸

¹⁹

εἶχε, scil. ὁ πλόκαμος.

195. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-104

²⁰

ἐκινυσσόμην (hin- und herschwankte), vgl. Krüger 1 54, 8, 8.

196. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-105

²¹

εὖ σάφα wie Pers. 786

εὖ γὰρ σαφῶς τόδ᾽ ἴστε

. Vgl. zu Ag. 1395 und Eum. 520 . ή: das zweite Glied wird anders gewendet, so dafs die Abhängigkeit von Der (kon σάφ᾽ ἦν wegfällt. sekutive) Infin. ἀποπτύσαι hängt von εὖ σάφ' ἦν in dem Sinne eine sichere Entscheidung gegeben wäre" ab.

199. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-106

²²

ἄγαλμα τιμήν ist Apposition zum Inhalt des Satzes ( συμπενθεῖν). Vgl. 509 und zu Ag. 235 f.

204. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-107

²³

Euripides ( El. 534 ) kritisiert auch dieses Erkennungsmittel: πῶς δ᾽ ἂν γένοιτ' ἂν ἐν κραταιλέῳ πέδῳ γαίας ποδῶν ἔκμακτρον; εἰ δ᾽ ἔστιν τόδε, δυοῖν ἀδελφοῖν ποὺς ἂν οὐ γένοιτ᾽ ἴσος, ἀνδρός τε καὶ γυναικός, ἀλλ᾽ ἄρσην κρατεῖ.

205. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-108

²⁴

Dieser Vers ist vor 209 unnütz. Ohnedies ist o μolo und auch ποδῶν überfüssig.

208. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-109

²⁵

πτέρναι . . ὑπογραφαί (Fersen und Umrisse der Fufssohlen) ist Apposition zu στίβοι (Angabe der Teile). Und μετρούμεναι schliefst sich an die Apposition statt an στίβοι an. In

210-211. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-110

²⁶

δὶς καταφθορά von der peinlichen Ungewissheit. Gegensatz dazu steht εἰδότας 200, zu dem jedoch auch der Satz οἵοισιν .. στροβούμεθα gehört. - σμικροῦ . . πυθμήν: an die Stelle des eigentlichen Ausdrucks tritt ohne weiteres das Gleichnis. Vgl. die schöne Wendung 246 ff.

211-212. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-111

²⁷

τὰ λοιπὰ (Akk., zu 707) τυγχάνειν καλῶς, τοῖς . . ἐπαγγέλ λούσα (den Göttern Bitterfüllung anmeldend d. h. den Göttern dankbar ankündigend, dafs die Bitten in Erfüllung gehen, und damit sich zur Darbringung der gelobten Opfer verpflichtend). Was du erflehst, erfüllt sich bereits; danke den Göttern dafür und bitte nur, dafs auch weiterhin dir alles nach Wunsch gehe." Vgl. 217.

213. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-112

²⁸

τίνος γὰρ ἤδη ἐπέτυχον ὑπὸ θεῶν ὅτι εἶπες τὰ λοιπά"; Schol. τί κυρῶ: zu 707. ἕκατι δαιμόνων, um der Götter willen, quod ad deos attinet.

214. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-113

²⁹

ὧνπερ ( εἰς ὄψιν ἥκειν).

215. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-114

³⁰

Zu dem Gebrauch von συνειδέναι (um die That oder den Zustand eines anderen wissen) vgl. Xen. Anab. VII 6, 18 σύνοιδέ μοι εἰ ἐπιορκῶ, Plat. Phaed. p. 92 D ἐγὼ τοῖς διὰ τῶν εἰκότων τὰς ἀποδείξεις ποιουμένοις λόγοις ξύνοιδα οὖσιν ἀλαζόσιν.

216. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-115

³¹

ἐκπαγλουμένην: ἐκπάγλως θαυμάζουσαν Schol., viel Aufhebens, grofses Wesen machend. σύνοιδα ist hier wie οἶδα bebandelt. Vgl. Krüger § 56, 7, 6.

217. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-116

³²

πρός, in Hinsicht auf.

220. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-117

³³

κατ᾿ αὐτοῦ: zu Ag. 827 .

221. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-118

³⁴

ἐν κακοῖσι γελᾶν s. v. a. και κοῖσιν ἐγγελᾶν. Vgl. Soph. Αnt. 551 γέλωτ᾽ ἐν σοὶ γελῶ und zu Ag. 1612 .

222. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-119

³⁵

Soph. Εl. 1200 ΗΛ. μόνος βροτῶν νυν ἴσθ᾽ ἐποικτείρας ποτέ. ΟΡ. μόνος γὰρ ἥκω τοῖς ἴσοις ἀλγῶν κακοῖς.

223. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-120

³⁶

³⁷

Soll ich annehmen, daſs du mit solchen Äufserungen dich als Orestes ausgeben willst?"

224. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-121

³⁸

αὐτὸν ἐμὲ ὁρῶσα.

226. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-122

³⁹

⁴⁰

ἀναπτεροῦσθαι wie φόβος μ᾿ ἀναπτεροῖ Εur. Suppl. 89 , ἀνε πτερῶσθαι καὶ πεποτῆσθαι τὰς φρένας Aristoph. Vö. 1445, ἀνεπτάμαν Soph. Αi. 693, πέτῃ Eur. Bakch. 332 durch Freude, Furcht oder Hoffnung in die höchste Aufregung und Spannung versetzt werden, so dafs man alle Fassung verliert. Die Fassung wieder gewinnen καταστῆναι Pers. 298

λέξον καταστάς

229-230. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-123

⁴¹

Orestes sagt:,,Uberzeuge dich, dafs von dieser Stelle meines Hauptes die Locke abgeschnitten ist, die du bereits als Locke deines Bruders wegen der Ähnlichkeit mit deinen Haaren anerkannt hast." τομή die Stelle des Haares, wo die Locke abgeschnitten ist. Vgl. Hom. Α 235 σκήπτρον, τὸ μὲν οὔ ποτε φύλλα καὶ ὄζους φύσει, ἐπεὶ δὴ πρῶτα τομὴν ἐν ὄρεσσι λέλοιπεν.

230. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-124

⁴²

ἰδοῦ δέ wie σκέψαι μὲν σκέψαι δέ, zu 372. Gegen den Witz des Euripides ( El. 541 ) οὐκ οἶσθ᾽, Ορέστης ἡνίκ᾽ ἐκπίπτει χθο- νός, νέαν μ' ἔτ᾽ οὖσαν; εἰ δὲ κἄκρεκον πέπλους, πῶς ἂν τότ᾽ ὢν παῖς ταὐτὰ νῦν ἔχοι φάρη, εἰ μὴ ξυναύξοινθ᾽ οἱ πέπλοι τῷ σώματι; bemerkt der Schol.: οὐ πάντως ἐν τῷ νῦν χιτῶνι, ἀλλ᾿ εἰκὸς αὐτὸν ἔξωθεν ἔχειν παιδικὸν σπάργανον.

231. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-125

⁴³

σπάθη: Hesych. σπάθημα· πύκνωμα, ἀπὸ τῶν ταῖς σπάθαις κατακρουόντων τὰ ὕφη. θήρειον γραφήν: solche Buntstickerei kennt schon Hom. τ 228 ἐν προτέροισι πόδεσσι κύων ἔχε ποικίλον ἑλλόν, ἀσπαίροντα λάων. Vgl. Eur. Iph. Τ. 814, Ion 1146 ff., Hek. 470 f., Poll. VII 55 ὁ δὲ κατάστικτος χιτών ἐστιν ὁ ἔχων ζῷα ἢ ἄνθη ἐνυφασμένα. καὶ ζῷωτὸς δὲ χιτὼν ἐκαλεῖτο καὶ ζωδιωτός.

232. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-126

⁴⁴

Vgl. Herod. I 119 idov dè οὔτε ἐξεπλάγη ἐντός τε ἑωυτοῦ γίνεται, Hom. χ 411 ἐν θυμῷ, γρηῦ, χαῖρε καὶ ἴσχεο μηδ' ὀλόλυξε. Orestes kommt einem heftigen Ausbruch freudiger Überraschung zuvor. Damit vermeidet der Dichter die Notwendigkeit, starke Farben aufzutragen.

237. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-127

⁴⁵

Soph. Αi. 1004 ὦ δυσθέατον ὄμμα (so ruft Teukros beim Anblick des toten Bruders). μοίρας, partes, Rollen.

238. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-128

⁴⁶

ὁ δέ ἀντὶ τοῦ γάρ Schol. Vgl. zu Ag. 437 . Die Stelle enthält eine Nachahmung von Hom. Z 429 Εκτωρ, ἀτὰρ σύ μοι ἐσσὶ πατὴρ καὶ πότνια μήτηρ ἠδὲ κασίγνητος, σὺ δέ μοι θαλερὸς παρακοίτης. Ζυ ἔστ᾽ ἀναγκαίως ἔχον vgl. 692, Aristoph. Frie. 334 μοι ' στ᾿ ἀναγκαίως ἔχον, Antiphan. com. frg. 53, 3 ὁδόν, ἣν πᾶσιν ἐλθεῖν ἔστ' ἀναγκαίως ἔχον, Eur. Suppl. 527

τί τούτων ἐστὶν οὐ καλῶς ἔχον

239. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-129

⁴⁷

Statt des einfachen μητέρα ( προσαυδῶν) folgt eine neue Wendung.

241. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-130

⁴⁸

της ὁμοσπόρου scil. στέργηθρον ἐς σέ μοι ῥέπει.

242. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-131

⁴⁹

πιστὸς . . ἦσθα, weil du dich entschlossest zu meiner Erlösung hieherzukommen.

235. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-132

⁵⁰

⁵¹

Beweinte (d. h. unter Thränen ersehnte) Hoffnung. δακρυτός als fem.: zu Ag. 598 . σπέρματος ist als relat. Gen. von σωτήριος abhängig. Vgl. πόνων θελκτήριος 666, λυμαντήριον οἴκων 760, δειμάτων λυτήριον 816, auch δέσμιον σέθεν Eum. 306 . Krüger II 47, 26, 7. Durch σπέρματος σωτήριος wird bezeichnet, dafs sich die Hoffnung auf Erhaltung des Geschlechts bezieht.

236. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-133

⁵²

ἀλκῇ πεποιθώς: Suppl. 355

ἀλκᾷ πίσυνος

, Hom. E 299 λέων ως ἀλκὶ πεποιθώς.

243. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-134

⁵³

μόνον, vgl. οἷον Ag. 136 , μόνον θεοὶ σῴζοιεν Soph. Phil. 528 . σὺν τῷ τρίτῳ: er wird an drit- ter Stelle genannt als Ζεὺς σωτήρ. Eum. 761

Παλλάδος καὶ Λοξίου ἕκατι καὶ τοῦ πάντα κραίνοντος τρίτου σωτῆρος

und zu Ag. 257 f.

246. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-135

⁵⁴

Hier (vgl. 203) wird zuerst das Gleichnis ohne Vermittlung gegeben, diese aber 251 mit οὕτω δὲ καὶ nachgebracht. Vgl. Ag. 76 u. 334. αἰετοῦ πατρός, des alten Adlers. πατρός steht in Gegensatz zu γένναν, erinnert aber gleich an die Beziehung des Gleichnisses.

247. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-136

⁵⁵

Mit πλεκταῖσι καὶ σπειράμασιν vgl. σπείραις πολυπλόκοις Eur. Med. 481. In betreff der Feindschaft des Adlers und des Drachen vgl. Hom. M 200 ff., Aristot. Tiergesch. [ Χ 1 ἔστι δὲ ἀετὸς καὶ δράκων που λέμια· τροφὴν γὰρ ποιεῖται τοὺς ὄφεις ὁ ἀετός.

248. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-137

⁵⁶

τοὺς δέ, als ob παῖδας statt γένναν vorherginge. ἐν-

249-250. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-138

⁵⁷

⁵⁸

νῆστις: zu Ag. 203 . τελεῖς, ausgewachsen, függe ( ὥστε προσφέρειν). θήραν πατρῴαν, was der alte Adler für die Jungen fing.- σκηνήμασιν: τῇ καλιᾷ Schol.

252. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-139

⁵⁹

⁶⁰

πατροστερή passivisch wie βιοστερῆ Soph. Oed. Κ. 747, κρατὶ ὀμματοστερεί ebd. 1260, dagegen hat ἀργυροστερή unten 1000 aktive Bedeutung wie ὀμματοστερής Eum. 941 . γόνος, proles.

253. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-140

⁶¹

Vgl. zu 132.

254. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-141

⁶²

καὶ: und nicht blofs Mitleid, sondern auch das eigene Interesse mufs dich bestimmen uns zu helfen. Sept. 76

γένεσθε δ

' ἀλκή· ξυνὰ δ᾽ ἐλπίζω λέγειν· πόλις γὰρ εὐ πράσσουσα δαίμονας τίει.

256. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-142

⁶³

ὁμοίας, die ebenso reichlich spendet. εὔθοινον wie θοίναις Prom. 546 von Opfermahlzeiten gesagt ist. Zum Gedanken Hom. A 40 ἢ εἰ δή ποτέ τοι κατὰ πίονα μηρί ἔκης ταύρων ἠδ᾽ αἰγῶν, τόδε μοι κρήηνον ἐέλδωρ.

257. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-143

⁶⁴

out ε .. outɛ: zu Ag. 76 . Doch hat man nicht den gleichen Fall wie etwa Eur. frg. 194 ἐγὼ γὰρ οὔτε ναυτίλον φιλῶ τολμῶντα λίαν οὔτε προστάτην χθονός, weil hier eine Beziehung auf das vorhergehende Gleichnis vorliegt. σήματ᾽ εὐπιθῆ: der Adler ( αἰετὸς ὑψιπέτης) ist der wichtigste Weissagevogel. Hom. Θ 247 αὐτίκα δ᾽ αἰετὸν ἧκε, τελειότατον πετεηνῶν, Μ 201, Ν 822, Ω 292 αἴτει δ᾽ οἰωνὸν ταχὺν ἄγγελον, ὅς τε οἱ αὐτῷ φίλτατος οἰωνῶν, καί εὖ κράτος ἐστὶ μέγιστον, 315, β΄ 146, ο 161, ν 243 — αὐανθείς· ξηρανθείς Hesych.

260. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-144

⁶⁵

ἀρήξει: ἐπιμελήσεται τῶν βωμῶν Schol. In anderem Sinne πόλει τ᾿ ἀρήγειν καὶ θεῶν ἐγχωρίων βωμοῖσι Sept. 14 . — βουθύτοις ἤμασιν: zu Ag. 1592 .

261. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-145

⁶⁶

⁶⁷

κόμιζε: ἐπιμελείας ἀξίου Hesych. Hom. Z 490 τέ᾽ αὐτῆς ἔργα κόμιζε, ο 113 ὣς ἐμὲ κεῖνος ἐνδυ κέως ἐκόμιζε. Das Objekt zu κόμιζε ergiebt sich aus dem folgenden Satze ( δόμον).

264. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-146

⁶⁸

ὦ τέκνα nach ὦ παῖδες als Ausdruck zärtlicher Bitte. Vgl. 895.

265. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-147

⁶⁹

γλώσσης χάριν s. v. a. γλώσση χαριζόμενος (nur um zu reden, aus Schwatzhaftigkeit, μὴ δυνάμενος ἐχεμυθεῖν Schol.), vgl. Hes. W. und Τ. 709 μηδὲ ψεύδεσθαι γλώσ σης χάριν, Soph. Ant. 371

τόλμας χάριν

, Eur. Οr. 1514 γλώσσῃ χαρίζῃ, τἄνδον οὐχ οὕτω φρονῶν. Porson setzt απαγγελεί wegen πεύσεται. Aber durch den Konj. ἀπαγγείλη wird die Befürchtung dessen ausgedrückt. Eur.

266. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-148

⁷⁰

οὓς ἴδοιμ᾽ ἐγώ ποτε: Med. 163 ὅν ποτ᾽ ἐγὼ νύμφαν τ᾿ ἐσίδοιμ᾽ αὐτοῖς μελάθροις διακναιομένους, scherzhaft Aristoph. Ach. 1156 ὃν ἔτ᾽ ἐπίδοιμι τευθίδος δεόμενον.

267. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-149

⁷¹

⁷²

ἐν κηκίδι πισσήρει, im Qualm des Fichtenbarzes, weil der Scheiterhaufen aus dem Holz der Pechfchte ( πεύκη) errichtet wurde.

268. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-150

⁷³

οἴτοι προδώσει ( με) wie οὔ τοι προδώσω ( σε) Eum. 64 . σθενής wie Eum. 61

Λοξία μεγασθενεῖ

. μεγα-

270. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-151

⁷⁴

ἐξορθιάζων: ἀνατεταμένα βοῶν Schol.

271. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-152

⁷⁵

Vgl. Eum. 469 f. , Attius Epigonis frg. VI R. qui nisi genitorem ulso (s. v. a. ultus fuero), nullum meis dat finem miseriis. ὑφ᾽ ἧπαρ, „ins Herz. Soph. Ant. 1315

παίσασ᾽ ὑφ᾽ ἧπαρ αὐτόχειρ αυτήν

, Ag. 440 , 783. θερμόν steht proleptisch. Soph. Ant. 88

θερμὴν ἐπὶ ψυχροῖσι καρδίαν ἔχεις

272. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-153

⁷⁶

μέτειμι: zu Ag. 1666 . - τοῦ πατρὸς τοὺς αἰτίους, eine kurze, immerhin verständliche Ausdrucksweise. Doch möchte man του φόνου τοὺς αἰτίους, wie Heimsöth, oder τοὺς παλαμναίους πατρός oder τοῦ πατρὸς μιαιφόνους, wie Stadtmüller vermutet hat, erwarten.

273. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-154

⁷⁷

τρόπον τὸν αὐτόν: 887 δόλοις ὀλούμεθ᾿ ὥσπερ οὖν ἐκτείναμεν, 554 1.

274. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-155

⁷⁸

Die Partie 274-295, welche durch eigentümliche und starke Färbung des Ausdrucks auffällt und mit 1030 f. οὐκ ἐρῶ τὴν ζημίαν· τόξῳ γὰρ οὔτις πημάτων προσίζεταιnicht in Einklang steht, scheint Dindorf mit Recht als spätere Einlage bezeichnet zu haben. ἀποχρημάτοισι . ταυρούμενον (scil. ἐμέ erklären Pauw, Hermann, Dindorf u. a.,,in Entrüstung wegen des mir entzogenen väterlichen Erbes". Aber der Gegensatz, der in den folgenden Worten αὐτὸν τῇ φίλῃ ψυχῇ liegt, weist auf folgenden Sinn hin:,,durch Strafen, die nicht mit Geld, sondern mit dem eigenen lieben Leben zu büfsen sind, wild gemacht, aufgeregt", so dafs ζημίαις sich auf die Drohungen des Apollon bezieht. Mit ταυρούμενον vgl. Eur. Med. 92 ἤδη γὰρ εἶδον ὄμμα νιν ταυρουμένην, 188 τοκάδος δέργμα λεαίνης ἀποταυροῦται δμωσίν (diese Beziehung auf den Blick ist natürlicher).

275-276. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-156

⁷⁹

αὐτόν με τίσειν τάδε (scil. τὸ μὴ μετιέναι τὸν τοῦ πατρὸς φό νον) τῇ φίλῃ ψυχῇ (abhängig von τίσειν, büfsen mit) steht, wie gesagt, in Gegensatz zu ἀποχρημάτ τοισι. ἔχοντα κτἑ., d. i. indem über mich viel Unheil komme".

277-278. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-157

⁸⁰

⁸¹

„,Den Groll der gekränkten Abgeschiedenen aus der Erde den Angehörigen in Aussicht stellend." βλαστάνειν νόσους: vgl. Ag. 753

βλαστάνειν οἰζύν

279-280. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-158

⁸²

λειχήνας σαρκῶν ἐπαμβατῆρας (Aussatz der sich über den Leib verbreitet), ἀγρίαις γνάθοις ( Prom. 384

ποταμοὶ πυρὸς δάπτοντες ἀγρίαις γνάθοις

. . γύας) ἐξέ σθοντας (die Form ἔσθειν auch Ag. 1597 ) ἀρχαίαν (die ursprüngliche, τὴν ὑγιᾶ καὶ ἐξ ἀρχῆς οὖσαν ἡμῖν Schol.) φύσιν ist Apposition zu νόσους. Ζυ λειχήνας vgl. Εum. 788 f., zu ἀρχαίαν Plat. Gorg.518 D προσαπολοῦσιν αὐτῶν καὶ τὰς ἀρχαίας σάρκας.

281. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-159

⁸³

κόρσας, τρίχας Schol., Poll. II 32, Etym. M. p. 530, 51, Etym. Gud. p. 338. Vgl. Cels. V 28, 19 vitiligo (Flechte) quoque quamvis per se nullum periculum affert, tamen et foeda est et ex malo corporis habitu fit. Eius tres species sunt. Αλφος . Μέλας . . Λευκὴ habet quiddam simile alpho, sed magis albida est et altius descendit, in eaque albi pili sunt et lanugini similes. Omnia haec serpunt, sed in aliis celerius, in aliis tardius. - ἐπαντέλλειν wie ἀντέλλουσα θρίξ Sept. 522 .

282. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-160

⁸⁴

προσβολάς (aggressiones), vgl. Aristoph. Frie. 59 ὅτου ποτ' ἐστὶ δαιμόνων ἡ προσβολή.

283. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-161

⁸⁵

⁸⁶

ἐκ προστροπαίων αἱμάτων d. i. aus dem Grolle der Gemordeten, die nach Rache verlangen.

284. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-162

⁸⁷

⁸⁸

Wenn der Vers dieser Partie ursprünglich angehört, so mufs, wie Dobree vermutet hat, vorher etwas ausgefallen sein (z. Β. τοιαῦτα πέμψειν εἶπε τὸν κάτω νεκρόν, der obwohl er seine Augenbrauen in der Dunkelheit bewege, doch hell sehe).

285. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-163

⁸⁹

Die Rede wird hier direkt, 290 wieder indirekt.

286. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-164

⁹⁰

Der Vers scheint aus einer Erklärung zu 283 entstanden zu sein. Vgl. Anhang.

287. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-165

⁹¹

λύσσα und μάταιος φόβος geben eine Erklärung zu τὸ .. βέλος, wenn sie auch nicht appositionell stehen. μάταιος, weil nur geträumt. ἐκ νυκτῶν, nächtlicher Weile, wie Hom. μ 286 ἐκ νυκτῶν δ᾽ ἄνεμοι χαλεποί, Theogn. 460, Eur. Rhes. 13 τίνες ἐκ νυκτῶν τὰς ἡμετέρας κοίτας πλάθουσι;

288. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-166

⁹²

⁹³

κινεί, ταράσσει wie Sept. 60

χωρεῖ κονίει

, 169 αὔειν λακάζειν, Pers. 429

ἔπαιον ἐρράχιζον

, 466 παίουσι κρεοκοποῦσι. Der zweite Ausdruck ergänzt und verstärkt den ersten. Der bei κινεῖ ταράσσει als Objekt gedachte Schuldige ist Subjekt zu διώκεται. πόλεως s. v. a. ἐκ πόλεως.

290-291. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-167

⁹⁴

τοῖς τοιούτοις allgemein, obwohl der Singular vorhergeht ( διώκεται). Nachher (294 und schon 292) folgt wieder der Sing. mit besonderer Beziehung auf Orestes. οὔτε . . οὐ: zu Ag. 501 . μέρος μετασχεῖν wie Ag. 512 . εἶναι, licere. φιλοσπόνδου λιβός d. i. an der Libation, welche der Kreis der φίλοι darbringt. Zu Ag. 1020 und Soph. Oed. Τ. 238 μήτ' εἰσδέ χεσθαι μήτε προσφωνεῖν τινα, μήτ' ἐν θεῶν εὐχαῖσι μηδὲ θύμασι κοι νὸν ποεῖσθαι μήτε χέρνιβας νέμειν, ὠθεῖν δ᾽ ἀπ᾿ οἴκων πάντας. Nach Demosth. XX 158 bestimmte ein Gesetz des Drakon χερνίβων εἴργεσθαι τὸν ἀνδροφόνον, σπονδῶν, κρατήρων, ἱερῶν, ἀγορᾶς.

292. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-168

⁹⁵

ἀπείργειν, nämlich τὸν τοιοὗτον oder μέ, wie πατρός zeigt.

293. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-169

⁹⁶

⁹⁷

δέχεσθαι οὐδὲ συλλύειν S. ν. a. οὔτε δέχεσθαι οὔτε συλλύειν: zu Ag. 537 . συλλύειν: συγκαταλύειν, συνοικεῖν Schol., una deversari. Eine andere Bedeutung dürfte hier kaum am Platze sein. Die Bedeutung wenigstens, die das Wort Soph. Αi. 1317 εἰ μὴ ξυνάψων, ἀλλὰ συλλύσων πάρει hat, ist hier nicht brauchbar. Stanley erklärt es: pacisci, transigere, Blomfield: operam praestare in scelere expiando, Heruna solvere navem, indem er Eur. frg. 848 ὅστις δὲ τῷ φύ σαντε μὴ τιμᾶν θέλῃ, μὴ ' μοὶ γένοιτο μήτε συνθύτης θεοῖς μήτ᾽ ἐν θαλάσσῃ κοινόπλουν στέλλοι σκάφος und Hor. carm. III 2,26 vetabo, qui Cereris sacrum volgarit arcanae, sub isdem sit trabibus fragilemque mecum solvat phaselon vergleicht.

295. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-170

⁹⁸

ταριχευθέντα, exsiccatum, ein ebenso eigentümlicher Ausdruck wie παμφθάρτω. mann:

296. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-171

⁹⁹

ἆρα für ἄρα (füglich) wie 434.

298. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-172

¹⁰⁰

εἰς ἕν (in unum) wie Eur. Phoen. 462 εἰς ἓν συνελθών.

300. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-173

¹⁰¹

καὶ πρός wie Prom. 73

και πιθωύξω γε πρός

, 961 πρὸς δέ.

301-302. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-174

¹⁰²

¹⁰³

τὸ μὴ τε πέλειν schliefst sich wieder wie ἐφετμαί und πένθος appositionell an ἵμεροι an: der Wunsch dafs nicht seien." δυοῖν γυναικοῖν: Ag. 1625 .

304. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-175

¹⁰⁴

τάχ᾽ εἴσεται wie Ag. 1649

γνώση τάχα

, Sept. 646

τάχ᾽ εἰσόμεσθα ταπίσημ᾽ ὅποι τελεῖ

, Eur. Iph. Α. 970 τάχ᾽ εἴσεται σίδηρος, Herakleid.269 πειρώμενος δὴ τοῦτό γ᾽ αὐτίκ᾽ εἴσομαι. Wenn er aber sich gegen den Vorwurf der θήλεια φρήν wehrt, wird er's bald erfahren." Es ist nicht nötig εἴσεται (mit Pauw und Hermann) passivisch zu nehmen oder εἴσομαι zu schreiben. Vgl. Demosth. VIII § 40 κακόνους μέν ἐστι .. τοῖς μάλιστ᾽ οἰομένοις αὐτῷ χαρίζεσθαι· εἰ δὲ μή (d. i. wenn sie es mir nicht glauben), σκεψάσθωσαν κτέ.

305-476. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-176

¹⁰⁵

Kommos, welcher den Rächer weckt (vgl. 326 f.) und die Motive der Handlung entwickelt zur Ermutigung und Stärkung des Orestes (510 ἐπειδὴ δρᾶν κατώρθωσαι φρενί). Derselbe wird durch eine anapästische Partie des Koryphaios eingeleitet und durch eine solche geschlossen und besteht aufserdem aus vier Teilen. Die erste Partie (314-421) zerfällt durch ein anapästisches System des Koryphaios (371-378) in zwei symmetrische Teile, deren Mitte wieder anapästische Systeme des Chorführers einnehmen, die sich entsprechen (339 - 343 = 399 - 403), während zu beiden Seiten eine Strophe des Orestes und eine Antistrophe der Elektra stehen, die auf der einen Seite durch eine Strophe, auf der anderen durch eine Antistrophe des Chors getrennt werden. Die Form des Ganzen ist also folgende: Or. Cho. El. Kor. Or. Cho, El. Kor. Or. Cho. El. Kor. Or. Cho. El.

305. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-177

¹⁰⁶

ἀλλά häufig am Anfang von Gebeten wie im Lat. at, 474, 538, 1061, Pers. 631 , 643, Soph. Oed. K. 421 , Eur. Med. 759, 1389. Μοίραι, Διόθεν (durch die Fügung von Zeus, Eur. Οr. 355 θεόθεν πράξας ἅπερ ηὔχου): Zeus bringt das ewige Gesetz, welches die Mören vertreten, zur Ausführung, vgl. Eum. 1046

Ζεὺς ὁ πανόπτας οὕτω Μοϊρά τε συγκατέβα

. Über den absolut. Inūn. τελευτᾶν (exitum habeat) zu Ag. 150 .

307. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-178

¹⁰⁷

Qua via iustitia procedit contra Agamemnonis occisores in favorem Orestis (Butler).

309-310. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-179

¹⁰⁸

τελεῖν „leisten, zollen“ unterscheidet sich von τελεῖν „voll- enden". Vgl. Curtius griech. Etymol. unter W. τελ. - Der Zwischensatz,,Dike treibt mit lautem Rufe das Geschuldete ein" bezieht sich auf den ganzen Gedanken Wort für Wort, Schlag für Schlag was s. v. a. ,wie Wort für Wort, so Schlag für Schlag". Das alte ius talionis,,Aug' um Auge, Zahn um Zahn". Ag. 1431

τύμμα τύμματι τίσαι

312-313. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-180

¹⁰⁹

τινέτω, ὁ φονεύσας (Schol.) oder ὁ δράσας, was sich leicht aus dem Zusammenhang ergänzt. δράσαντι: der Dativ unter dem Einfufs von φωνεί. δράσαντι παθεῖν, vgl. Hes. frg. 217 Gottl. εἴ κε πάθοι τά κ᾽ ἔρεξε, δίκη κ᾿ ἰθεῖα γένοιτο, Pind. Nem. IV 32 ῥέζοντά τι καὶ παθεῖν ἔοικεν, Aesch. frg. 282 δράσαντι γάρ τοι καὶ παθεῖν ὀφείλεται, Ag. 381 . — τριγέρων ( κα Ag. 749 ) wie τριπάχυντος Ag. 1477 , τρίπαλαι Aristoph. Ri. 1152. · τάδε: zu Ag. 1333 .

314-315. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-181

¹¹⁰

¹¹¹

αἰνοπαθές (von Hartung hergestellt für αἰνόπατερ): δεινὰ παθών Schol. Welches Wort oder welche Handlung kann ich glücklich ans Ziel zu dir ins Grab bringen? Wie das Reich des Lichtes geschieden ist von dem Reiche der Finsternis, so sind Gunsterweisungen, die in einem kräftigen Seufzer bestehen, verschlossen für die Atriden, die früheren Herren des Hauses (d. i. sie können nicht zu Agamemnon dringen). Zum Gedanken vgl. Aristoph. Fr. 1175 τεθνηκόσιν γὰρ ἔλεγεν, ὦ μοχθηρὲ σύ, οἷς οὐδὲ τρὶς λέγοντες ἐξικνούμεθα. τύχοιμ ἄν, dürfte es mir gelingen. Vgl. zu Ag. 1200 . ἕκαθεν οὐρίσας: Eur. Or. 1241 εἴπερ γὰρ εἴσω γῆς ἀκοντίζουσ᾽ ἀραί, κλύει. εὐναί wie Soph. Εl. 436 εὐνὴν πατρός. χάριτες γόος: χάριτας δὲ νεκρῶν πάντες φασὶ τὸν γόον Schol. (Paley schreibt φασὶ πάντες, indem er darin den Vers eines Komikers sieht). Eur. Hel. 176 χάριτας ἵν᾽ ἐπὶ δάκρυσι παρ᾽ ἐμέθεν ὑπὸ μέλαθρα νύχια παιᾶνας νέκυσι μελομένους λάβῃ. ὁμοίως steht an der gleichen Stelle der Antistrophe. προσθοδόμοις: τοῖς πρότερον ἐσχηκόσι δόμον Schol.

Search the Perseus Catalog for:

Search the Perseus Catalog for:

Orestes. 320 Doch an der preisenden Klage freu'n wir uns alle, des Atreus weiland Geschlecht.

Chor.

Current edition Experimental

Ἠλέκτρα ἰὼ 58 δαΐα πάντολμε μᾶτερ, δαΐαις ἐν ἐκφοραῖς 430 ἄνευ πολιτᾶν ἄνακτ᾽, ἄνευ δὲ πενθημάτων ἔτλας ἀνοίμωκτον ἄνδρα θάψαι. 434

Ὀρέστης 59 ταφὰς ἀτίμους 60 ἔλεξας, οἴμοι. πατρὸς δ᾽ ἀτίμωσιν ἆρα 61 τείσει 435 ἕκατι μὲν δαιμόνων, ἕκατι δ᾽ ἀμᾶν χερῶν. ἔπειτ᾽ ἐγὼ νοσφίσας ὀλοίμαν. 62 439

Χορός 63 ἐμασχαλίσθη 64 δέ γ᾽, ὡς τόδ᾽ εἰδῇς, 65 ἔπρασσε δ᾽ ᾇπέρ 66 νιν ὧδε θάπτει, 440 μόρον κτίσαι 67 μωμένα ἄφερτον 68 αἰῶνι σῷ. κλύεις 69 πατρῴους δύας ἀτίμους. 70 445

Χορός 75 δι᾽ ὤτων δὲ συν- τέτραινε μῦθον ἡσύχῳ φρενῶν 76 βάσει. τὰ μὲν γὰρ οὕτως ἔχει, τὰ δ᾽ αὐτὸς ὄργα 77 μαθεῖν. πρέπει δ᾽ ἀκάμπτῳ μένει καθήκειν. 455 456

Ὀρέστης σὲ τοι λέγω, ξυγγενοῦ, πάτερ, φίλοις. 78

Ἠλέκτρα ἐγὼ δ᾽ ἐπιφθέγγομαι κεκλαυμένα.

Χορός στάσις δὲ πάγκοινος ἅδ᾽ ἐπιρροθεῖ: ἄκουσον ἐς φάος μολών, ξὺν δὲ γενοῦ πρὸς ἐχθρούς. 460 461

Ὀρέστης Ἄρης Ἄρει ξυμβαλεῖ, 79 Δίκᾳ Δίκα.

Ἠλέκτρα ἰὼ θεοί, κραίνετ᾽ ἐνδίκως <δίκας 80 >.

Χορός τρόμος μ᾽ ὑφέρπει κλύουσαν εὐγμάτων. τὸ μόρσιμον μένει πάλαι, εὐχομένοις δ᾽ ἂν ἔλθοι. 465 466

Χορός ὦ 81 πόνος ἐγγενὴς καὶ παράμουσος Ἄτας 82 αἱματόεσσα πλαγά. ἰὼ δύστον᾽ ἄφερτα κήδη: ἰὼ δυσκατάπαυστον ἄλγος. 470 471

Χορός δώμασιν ἔμμοτον τῶνδ᾽ ἄκος, 83 οὐδ᾽ ἀπ᾽ ἄλλων ἔκτοθεν, ἀλλ᾽ ἀπ᾽ αὐτῶν, διώκειν ἔριν 84 αἱματηράν. θεῶν <τῶν 85 > κατὰ γᾶς ὅδ᾽ ὕμνος. 475 476

Χορός ἀλλὰ κλύοντες, μάκαρες χθόνιοι, τῆσδε κατευχῆς πέμπετ᾽ ἀρωγὴν παισὶν προφρόνως ἐπὶ νίκῃ. 86 87 479

Ἠλέκτρα καί πότʼ ἂν ἀμφιθαλὴς Ζεὺς ἐπὶ χεῖρα βάλοι, 395 φεῦ φεῦ, κάρανα δαΐξας; πιστὰ γένοιτο χώρᾳ. δίκαν δʼ ἐξ ἀδίκων ἀπαιτῶ. κλῦτε δὲ Γᾶ χθονίων τε τιμαί.

Ἠλέκτρα ἰὼ ἰὼ δαΐα πάντολμε μᾶτερ, δαΐαις ἐν ἐκφοραῖς 430 ἄνευ πολιτᾶν ἄνακτʼ, ἄνευ δὲ πενθημάτων ἔτλας ἀνοίμωκτον ἄνδρα θάψαι.

Ὀρέστης τὸ πᾶν ἀτίμως ἔλεξας, οἴμοι. πατρὸς δʼ ἀτίμωσιν ἆρα τείσει 435 ἕκατι μὲν δαιμόνων, ἕκατι δʼ ἀμᾶν χερῶν; ἔπειτʼ ἐγὼ νοσφίσας ὀλοίμαν.

Χορός ἐμασχαλίσθη δέ γʼ, ὡς τόδʼ εἰδῇς· ἔπρασσε δʼ, ᾇπέρ νιν ὧδε θάπτει, 440 μόρον κτίσαι μωμένα ἄφερτον αἰῶνι σῷ. κλύεις πατρῴους δύας ἀτίμους.

Χορός διʼ ὤτων δὲ συν- τέτραινε μῦθον ἡσύχῳ φρενῶν βάσει. τὰ μὲν γὰρ οὕτως ἔχει, τὰ δʼ αὐτὸς ὄργα μαθεῖν. πρέπει δʼ ἀκάμπτῳ μένει καθήκειν. 455

Ὀρέστης σὲ τοι λέγω, ξυγγενοῦ, πάτερ, φίλοις.

Ἠλέκτρα ἐγὼ δʼ ἐπιφθέγγομαι κεκλαυμένα.

Χορός στάσις δὲ πάγκοινος ἅδʼ ἐπιρροθεῖ· ἄκουσον ἐς φάος μολών, ξὺν δὲ γενοῦ πρὸς ἐχθρούς. 460

Ὀρέστης Ἄρης Ἄρει ξυμβαλεῖ, Δίκᾳ Δίκα.

Ἠλέκτρα ἰὼ θεοί, κραίνετʼ ἐνδίκως δίκας.

Χορός τρόμος μʼ ὑφέρπει κλύουσαν εὐγμάτων. τὸ μόρσιμον μένει πάλαι, εὐχομένοις δʼ ἂν ἔλθοι. 465

Χορός ὦ πόνος ἐγγενὴς καὶ παράμουσος Ἄτας αἱματόεσσα πλαγά. ἰὼ δύστονʼ ἄφερτα κήδη· ἰὼ δυσκατάπαυστον ἄλγος. 470

Χορός δώμασιν ἔμμοτον τῶνδʼ ἄκος, οὐδʼ ἀπʼ ἄλλων ἔκτοθεν, ἀλλʼ ἀπʼ αὐτῶν, διʼ ὠμὰν ἔριν αἱματηράν. θεῶν τῶν κατὰ γᾶς ὅδʼ ὕμνος. 475

Χορός ἀλλὰ κλύοντες, μάκαρες χθόνιοι, τῆσδε κατευχῆς πέμπετʼ ἀρωγὴν παισὶν προφρόνως ἐπὶ νίκῃ.

ὦ πάτερ αἰνόπατερ, τί σου φάμενος ἢ τί ῥέξας 315 τύχοιμ᾽ ἂν ἕκαθεν οὐρίσας,

ΧΟ. 1

κέκληνται γόος εὐκλεὴς προσθοδόμοις Ἀτρείδαις. ⟨ΧΟ.⟩

⟨ΧΟ.⟩

Orestes O father, unhappy father, by what word or deed of mine can I succeed in sailing from far away to you, where your resting-place holds you, a light to oppose your darkness? 315 Yet a lament in honor of the Atreidae who once possessed our house is none the less a joyous service. 320

Chorus Yet heaven, if it pleases, may still turn our utterance to more joyfully sounding strains. In place of dirges over a tomb, a song of triumph within the royal halls will welcome back a reunited friend. 1 340

Orestes This has pierced the earth and reached your ear 6 as if it were an arrow. O Zeus, O Zeus, who send long-deferred retribution up from below onto the reckless and wicked deeds done by the hands of mortals. . . . 380 And yet it will be accomplished for our father’s sake. 7 385

Chorus May it be mine to raise a hearty shout in triumph over the man when he is stabbed and over the woman as she perishes! Why should I try to keep hidden what nevertheless hovers before my soul? Full against the prow of my heart wrath blows sharply in rancorous hate. 390

Electra And when will mighty Zeus bring down his hand on them and split their heads open? Let it be a pledge to the land! After injustice I demand justice as my right. Hear, O Earth, and you honored powers below! 395

Chorus And it is the eternal rule that drops of blood spilled on the ground demand yet more blood. Murder cries out on the Fury, which from those killed before brings one ruin in the wake of another. 400

Orestes Alas, you sovereign powers of the world below, behold, you potent Curses of the slain, behold the remnants of the line of Atreus in their helpless plight, cast out from house and home in dishonor. Which way can we turn, O Zeus? 405

Chorus But again my heart throbs as I hear this pitiful lament. At once I am devoid of hope and my viscera are darkened at the words I hear. 410 But when hope once again lifts and strengthens me, it puts away my distress and dawns brightly on me. 415

Electra To what could we more fittingly appeal than to those very miseries we have endured from the woman herself who bore us? She may fawn upon us, but they are past all soothing. For like a fierce-hearted wolf the temper we have acquired from our mother is implacable. 420

Electra Away with you, cruel and utterly brazen mother! You dared to give your husband a most cruel burial: unmourned, without lamentation, a king unattended by his people. 430

Orestes Ah me, your words spell utter dishonor. Yet with the help of the gods, and with the help of my own hands, will she not atone for the dishonor she did my father? Let me only take her life, then let me die! 435

Chorus Yes, and I would have you know he was brutally mangled. 11 And even as she buried him in this way, she acted with intent to make the manner of his death a burden on your life past all power to bear. You hear the story of the ignominious outrage done to your father. 440

Chorus Yes, let it sink deep into your ears, but keep inside a quiet steadfastness of soul. So far things are so. But you yourself be eager to resolve what is to follow. You must enter the contest with inflexible wrath. 455

Orestes Father, I call on you; side with your loved ones!

Electra And I in tears join my voice to his.

Chorus And let all our company blend our voices to echo the prayer. Hear! Come to the light! Side with us against the foe! 460

Orestes Ares will encounter Ares; Right will encounter Right.

Electra O you gods, judge rightly the plea of right!

Chorus A shudder steals over me as I hear these prayers. Doom has long been waiting, but it will come in answer to those who pray. 465

Chorus Ah, inbred trouble and bloody stroke of ruin striking a discord! Ah, lamentable and grievous sorrows! Ah, the unstaunched pain! 470

Chorus Our house has a cure to heal these woes, a cure not from outside, from the hands of others, but from itself, by fierce, bloody strife. This hymn is for the gods beneath the earth. 475

Chorus O you blessed powers below, hear this supplication of ours, and with a favorable will send forth to these children your aid for victory!

CHORUS

ORESTE O mon père, malheureux père, par quels mots, quelles offrandes, saurais-je de si loin atteindre jusqu'au lit qui te retient ? Ombre et lumière offrent des lots qui s'équivalent : à nous aussi

CHORUS.

CORIFEA Strofe corale I.

Cho. Fili, prudentiam mortui non donat Ignis pernicioſa maxilla. oftendit uerò poſtea iras.

Father, unblest in death, O father mine! 375 What breath of word or deed Can I waft on thee from this far confine Unto thy lowly bed,— Waft upon thee, in midst of darkness lying, Hope's counter-gleam of fire? 380 Yet the loud dirge of praise brings grace undying Unto each parted sire.

Chorus.

Vater, verlorener Vater, was Soll ich thun, was sagen, 320 Und aus der Ferne dir hinab, Wo dich die Gruft umfangen, Licht bringen in Grabesdunkel? Wohl tönt das Leid auch, Atreus' Söhne verherrlichend, 325 Süße Wonne dem Todten. Zweite Strophe.

Erster Halbchor.

Commentary

Stable identifiers

Orestes.

320 Doch an der preisenden Klage

freu'n wir uns alle, des Atreus

weiland Geschlecht.

Ἠλέκτρα

ἰὼ⁵⁸ δαΐα

πάντολμε μᾶτερ, δαΐαις ἐν ἐκφοραῖς
430

ἄνευ πολιτᾶν ἄνακτ᾽,

ἄνευ δὲ πενθημάτων

ἔτλας ἀνοίμωκτον ἄνδρα θάψαι.

434

Ὀρέστης

σὲ τοι λέγω, ξυγγενοῦ, πάτερ, φίλοις.⁷⁸

Ἠλέκτρα

ἐγὼ δ᾽ ἐπιφθέγγομαι κεκλαυμένα.

Χορός

στάσις δὲ πάγκοινος ἅδ᾽ ἐπιρροθεῖ:

ἄκουσον ἐς φάος μολών,

ξὺν δὲ γενοῦ πρὸς ἐχθρούς.
460
461

Ὀρέστης

Ἄρης Ἄρει ξυμβαλεῖ,⁷⁹ Δίκᾳ Δίκα.

Ἠλέκτρα

ἰὼ θεοί, κραίνετ᾽ ἐνδίκως <δίκας⁸⁰>.

Χορός

τρόμος μ᾽ ὑφέρπει κλύουσαν εὐγμάτων.

τὸ μόρσιμον μένει πάλαι,

εὐχομένοις δ᾽ ἂν ἔλθοι.
465
466

Χορός

ὦ⁸¹ πόνος ἐγγενὴς

καὶ παράμουσος Ἄτας⁸²

αἱματόεσσα πλαγά.

ἰὼ δύστον᾽ ἄφερτα κήδη:

ἰὼ δυσκατάπαυστον ἄλγος.
470
471

Χορός

δώμασιν ἔμμοτον

τῶνδ᾽ ἄκος,⁸³ οὐδ᾽ ἀπ᾽ ἄλλων

ἔκτοθεν, ἀλλ᾽ ἀπ᾽ αὐτῶν,

διώκειν ἔριν⁸⁴ αἱματηράν.

θεῶν <τῶν⁸⁵> κατὰ γᾶς ὅδ᾽ ὕμνος.
475
476

Χορός

ἀλλὰ κλύοντες, μάκαρες χθόνιοι,

τῆσδε κατευχῆς πέμπετ᾽ ἀρωγὴν

παισὶν προφρόνως ἐπὶ νίκῃ.⁸⁶⁸⁷

479

Ἠλέκτρα

ἰὼ ἰὼ δαΐα

πάντολμε μᾶτερ, δαΐαις ἐν ἐκφοραῖς
430

ἄνευ πολιτᾶν ἄνακτʼ,

ἄνευ δὲ πενθημάτων

ἔτλας ἀνοίμωκτον ἄνδρα θάψαι.

Ὀρέστης

τὸ πᾶν ἀτίμως ἔλεξας, οἴμοι.

πατρὸς δʼ ἀτίμωσιν ἆρα τείσει
435

ἕκατι μὲν δαιμόνων,

ἕκατι δʼ ἀμᾶν χερῶν;

ἔπειτʼ ἐγὼ νοσφίσας ὀλοίμαν.

Χορός

ἐμασχαλίσθη δέ γʼ, ὡς τόδʼ εἰδῇς·

ἔπρασσε δʼ, ᾇπέρ νιν ὧδε θάπτει,
440

μόρον κτίσαι μωμένα

ἄφερτον αἰῶνι σῷ.

κλύεις πατρῴους δύας ἀτίμους.

Χορός

διʼ ὤτων δὲ συν-

τέτραινε μῦθον ἡσύχῳ φρενῶν βάσει.

τὰ μὲν γὰρ οὕτως ἔχει,

τὰ δʼ αὐτὸς ὄργα μαθεῖν.

πρέπει δʼ ἀκάμπτῳ μένει καθήκειν.
455

Ὀρέστης

σὲ τοι λέγω, ξυγγενοῦ, πάτερ, φίλοις.

Ἠλέκτρα

ἐγὼ δʼ ἐπιφθέγγομαι κεκλαυμένα.

Χορός

στάσις δὲ πάγκοινος ἅδʼ ἐπιρροθεῖ·

ἄκουσον ἐς φάος μολών,

ξὺν δὲ γενοῦ πρὸς ἐχθρούς.
460

Ὀρέστης

Ἄρης Ἄρει ξυμβαλεῖ, Δίκᾳ Δίκα.

Ἠλέκτρα

ἰὼ θεοί, κραίνετʼ ἐνδίκως δίκας.

Χορός

τρόμος μʼ ὑφέρπει κλύουσαν εὐγμάτων.

τὸ μόρσιμον μένει πάλαι,

εὐχομένοις δʼ ἂν ἔλθοι.
465

Χορός

ὦ πόνος ἐγγενὴς

καὶ παράμουσος Ἄτας

αἱματόεσσα πλαγά.

ἰὼ δύστονʼ ἄφερτα κήδη·

ἰὼ δυσκατάπαυστον ἄλγος.
470

Χορός

δώμασιν ἔμμοτον

τῶνδʼ ἄκος, οὐδʼ ἀπʼ ἄλλων

ἔκτοθεν, ἀλλʼ ἀπʼ αὐτῶν,

διʼ ὠμὰν ἔριν αἱματηράν.

θεῶν τῶν κατὰ γᾶς ὅδʼ ὕμνος.
475

Χορός

ἀλλὰ κλύοντες, μάκαρες χθόνιοι,

τῆσδε κατευχῆς πέμπετʼ ἀρωγὴν

παισὶν προφρόνως ἐπὶ νίκῃ.

ὦ πάτερ αἰνόπατερ, τί σου

φάμενος ἢ τί ῥέξας
315

τύχοιμ᾽ ἂν ἕκαθεν οὐρίσας,

ΧΟ.

1

κέκληνται γόος εὐκλεὴς

προσθοδόμοις Ἀτρείδαις.

⟨ΧΟ.⟩

Orestes

O father, unhappy father, by what word or deed of mine can I succeed in sailing from far away to you, where your resting-place holds you, a light to oppose your darkness?
315

Yet a lament in honor of the Atreidae who once possessed our house is none the less a joyous service.
320

Chorus

Yet heaven, if it pleases, may still turn our utterance to more joyfully sounding strains. In place of dirges over a tomb, a song of triumph within the royal halls will welcome back a reunited friend.¹
340

Orestes

This has pierced the earth and reached your ear⁶ as if it were an arrow. O Zeus, O Zeus, who send long-deferred retribution up from below onto the reckless and wicked deeds done by the hands of mortals. . . .
380

And yet it will be accomplished for our father’s sake.⁷
385

Chorus

May it be mine to raise a hearty shout in triumph over the man when he is stabbed and over the woman as she perishes! Why should I try to keep hidden what nevertheless hovers before my soul?

Full against the prow of my heart wrath blows sharply in rancorous hate.
390

Electra

And when will mighty Zeus bring down his hand on them

and split their heads open? Let it be a pledge to the land! After injustice I demand justice as my right. Hear, O Earth, and you honored powers below!
395

Chorus

And it is the eternal rule that drops of blood spilled on the ground demand yet more blood. Murder cries out on the Fury, which from those killed before brings one ruin in the wake of another.
400

Orestes

Alas, you sovereign powers of the world below, behold, you potent Curses of the slain, behold the remnants of the line of Atreus in their helpless plight, cast out from house and home in dishonor. Which way can we turn, O Zeus?
405

Chorus

But again my heart throbs as I hear this pitiful lament. At once I am devoid of hope and my viscera are darkened at the words I hear.
410

But when hope once again lifts and strengthens me, it puts away my distress and dawns brightly on me.
415

Electra

To what could we more fittingly appeal than to those very miseries we have endured from the woman herself who bore us?

She may fawn upon us, but they are past all soothing. For like a fierce-hearted wolf the temper we have acquired from our mother is implacable.
420

Electra

Away with you, cruel

and utterly brazen mother! You dared to give your husband a most cruel burial: unmourned, without lamentation, a king unattended by his people.
430

Orestes

Ah me, your words spell utter dishonor.

Yet with the help of the gods, and with the help of my own hands, will she not atone for the dishonor she did my father? Let me only take her life, then let me die!
435

Chorus

Yes, and I would have you know he was brutally mangled.¹¹

And even as she buried him in this way, she acted with intent to make the manner of his death a burden on your life past all power to bear. You hear the story of the ignominious outrage done to your father.
440

Chorus

Yes, let it sink deep into your ears, but keep inside a quiet steadfastness of soul. So far things are so. But you yourself be eager to resolve what is to follow.

You must enter the contest with inflexible wrath.
455

Orestes

Father, I call on you; side with your loved ones!

Electra

And I in tears join my voice to his.

Chorus

And let all our company blend our voices to echo the prayer. Hear! Come to the light!

Side with us against the foe!
460

Orestes

Ares will encounter Ares; Right will encounter Right.

Electra

O you gods, judge rightly the plea of right!

Chorus

A shudder steals over me as I hear these prayers. Doom has long been waiting,

but it will come in answer to those who pray.
465

Chorus

Ah, inbred trouble and bloody stroke of ruin striking a discord! Ah, lamentable and grievous sorrows!

Ah, the unstaunched pain!
470

Chorus

Our house has a cure to heal these woes, a cure not from outside, from the hands of others, but from itself, by fierce, bloody strife.

This hymn is for the gods beneath the earth.
475

Chorus

O you blessed powers below, hear this supplication of ours, and with a favorable will send forth to these children your aid for victory!

ORESTE

O mon père, malheureux père, par quels mots, quelles offrandes, saurais-je de si loin atteindre jusqu'au lit qui te retient ?
Ombre et lumière offrent des lots qui s'équivalent : à nous aussi

CORIFEA
Strofe corale I.

Cho.

Fili, prudentiam mortui non donat

Ignis pernicioſa maxilla.

oftendit uerò poſtea iras.

Father, unblest in death, O father mine!
375

What breath of word or deed

Can I waft on thee from this far confine

Unto thy lowly bed,—

Waft upon thee, in midst of darkness lying,

Hope's counter-gleam of fire?
380

Yet the loud dirge of praise brings grace undying

Unto each parted sire.

Vater, verlorener Vater, was

Soll ich thun, was sagen,
320

Und aus der Ferne dir hinab,

Wo dich die Gruft umfangen,

Licht bringen in Grabesdunkel?

Wohl tönt das Leid auch,

Atreus' Söhne verherrlichend,
325

Süße Wonne dem Todten.

Zweite Strophe.