Aeschylus, Libation Bearers, Ioannes Sanravius (Translator), 394

Search the Perseus Catalog for:

← Previous Next →

Animus odio iracundo.

370

Et aliquando florescens Iupiter in manum iaciet.

Heuheu, primarios domus diuidens.

Fida funt hæc regioni,

Iusticiam ab iniustis peto,

Audite hæc. ô terrestribus honorate.
375

Libation Bearers. Aeschylus. Ioannes Sanravius (Translator). Basileae. 1555.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Schmidt Sciences.

Current edition Experimental

Aeschylus, Choephori: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) (Latin) (Aeschylus, Choephori: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (8)

Χοηφóρoι First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 315-478 focus

str. 1

Ὀρέστης¹

ὦ πάτερ αἰνόπατες,² τί σοι
315

φάμενος ἢ τί ῥέξας

τύχοιμ᾽ ἂν ἕκαθεν³ οὐρίσας,

ἔνθα σ᾽ ἔχουσιν εὐναί;

σκότῳ φάος ἀντίμοι-

ρον;⁴ χάριτες δ᾽ ὁμοίως
320

κέκληνται γόος εὐκλεὴς

προσθοδόμοις Ἀτρείδαις.

323

str. 2

Χορός⁵

τέκνον, φρόνημα τοῦ

θανόντος οὐ δαμάζει

πυρὸς [ἡ⁶] μαλερὰ γνάθος,
325

φαίνει δ᾽ ὕστερον ὀργάς:

ὀτοτύζεται δ᾽ ὁ θνῄσκων,

ἀναφαίνεται δ᾽ ὁ βλάπτων.

πατέρων τε καὶ τεκόντων

γόος ἔνδικος ματεύει
330

τἄποιν᾽⁷ ἀμφιλαφὴς ταραχθείς.

332

ant. 1

Ἠλέκτρα

κλῦθὶ νυν, ὦ πάτερ, ἐν μέρει

πολυδάκρυτα πένθη.

δίπαις τοί σ᾽⁸ ἐπιτύμβιος⁹

θρῆνος ἀναστενάζει.
335

τάφος δ᾽ ἱκέτας δέδεκται

φυγάδας θ᾽ ὁμοίως.

τί τῶνδ᾽ εὖ, τί δ᾽ ἄτερ κακῶν;

οὐκ ἀτρίακτος ἄτα;

340

Χορός

ἀλλ᾽ ἔτ᾽ ἂν ἐκ τῶνδε θεὸς χρῄζων
340

θείη¹⁰ κελάδους εὐφθογγοτέρους:

ἀντὶ δὲ θρήνων ἐπιτυμβιδίων

παιὰν¹¹ μελάθροις ἐν βασιλείοις

νεοκρᾶτα φίλον κομίσειεν.¹²

345

str. 3

Ὀρέστης

εἰ γὰρ ὑπ᾽ Ἰλίῳ
345

πρός τινος Λυκίων, πάτερ,

δορίτμητος κατηναρίσθης,¹³

λιπὼν ἂν εὔκλειαν ἐν δόμοισι

τέκνων τ᾽ ἐν¹⁴ κελεύθοις

ἐπιστρεπτὸν αἰῶ¹⁵
350

κτίσας πολύχωστον ἂν εἶχες

τάφον διαποντίου γᾶς¹⁶

δώμασιν εὐφόρητον.

354

ant. 2

Χορός

φίλος φίλοισι τοῖς

ἐκεῖ καλῶς θανοῦσιν
355

κατὰ χθονὸς ἐμπρέπων

σεμνότιμος ἀνάκτωρ,

πρόπολός τε τῶν μεγίστων

χθονίων ἐκεῖ τυράννων:

βασιλεὺς γὰρ ἦν,¹⁷ ὄφρ᾽ ἔζης,¹⁸
360

μόριμον λάχος πιπλάντων¹⁹

χειροῖν²⁰ πεισιβρότοῳ τε βάκτρῳ.²¹

363

ant. 3

Ἠλέκτρα

μηδ᾽ ὑπὸ Τρωίας

τείχεσι φθίμενος, πάτερ,

μετ᾽ ἄλλῳ²² δουρικμῆτι λαῷ
365

παρὰ Σκαμάνδρου πόρον τεθάφθαι.²³

πάρος δ᾽ οἱ κτανόντες

νιν οὕτως δαμῆναι

<φίλοις²⁴>, θανατηφόρον αἶσαν

πρόσω²⁵ τινὰ πυνθάνεσθαι
370

τῶνδε πόνων ἄπειρον.

372

Χορός²⁶

ταῦτα μέν, ὦ παῖ, κρείσσονα χρυσοῦ,

μεγάλης δὲ τύχης καὶ ὑπερβορέου

μείζονα φωνεῖς: δύνασαι²⁷ γάρ.

ἀλλὰ διπλῆς γὰρ τῆσδε μαράγνης²⁸
375

δοῦπος ἱκνεῖται: τῶν μὲν ἀρωγοὶ

κατὰ γῆς ἤδη, τῶν δὲ κρατούντων

χέρες οὐχ ὅσιαι στυγερῶν τούτων,

†πᾶσι δὲ μᾶλλον γεγένηται.²⁹

380

str. 4

Ὀρέστης

τοῦτο διαμπερὲς οὖς³⁰
380

ἵκεθ᾽³¹ ἅπερ τι³² βέλος.

Ζεῦ Ζεῦ, κάτωθεν ἀμπέμπων

ὑστερόποινον ἄταν

βροτῶν τλάμονι καὶ πανούργῳ

χειρί, τοκεῦσι δ᾽ ὅμως τελεῖται.
385
386

str. 5

Χορός

ἐφυμνῆσαι γένοιτό μοι πυκά-

εντ᾽³³ ὀλολυγμὸν ἀνδρὸς

θεινομένου, γυναικός τ᾽

ὀλλυμένας: τί γὰρ κεύθω φρενὸς οἷον³⁴ ἔμπας

ποτᾶται; πάροιθεν δὲ πρῴρας
390

δριμὺς ἄηται κραδίας³⁵

θυμὸς ἔγκοτον στύγος.

394

ant. 4

Ὀρέστησ???³⁶

καὶ πότ᾽³⁷ ἂν ἀμφιθαλὴς

Ζεὺς ἐπὶ χεῖρα βάλοι,
395

φεῦ φεῦ, κάρανα δαΐξας;

πιστὰ γένοιτο χώρᾳ.

δίκαν δ᾽ ἐξ ἀδίκων ἀπαιτῶ.

κλῦτε δὲ Γᾶ χθονίων τε τιμαί.³⁸

400

Χορός

ἀλλὰ νόμος³⁹ μὲν φονίας σταγόνας
400

χυμένας ἐς πέδον ἄλλο προσαιτεῖν

αἷμα. βοᾷ γὰρ λοιγὸς Ἐρινὺν⁴⁰

παρὰ τῶν πρότερον⁴¹ φθιμένων ἄτην

ἑτέραν ἐπάγουσαν ἐπ᾽ ἄτῃ.

405

str. 6

Ἠλέκτρα???

πόποι δᾶ⁴² νερτέρων τυραννίδες <τ᾽>,⁴³
405

ἴδετε πολυκρατεῖς Ἀραὶ τεθυμένων,⁴⁴

ἴδεσθ᾽ Ἀτρειδᾶν τὰ λοίπ᾽ ἀμηχάνως

ἔχοντα καὶ δωμάτων

ἄτιμα. πᾷ τις τράποιτ᾽ ἄν,⁴⁵ ὦ Ζεῦ;

410

ant. 5

Χορός⁴⁶

πέπαλται⁴⁷ δ᾽ αὖτέ μοι φίλον κέαρ
410

τόνδε κλύουσαν οἶκτον.

καὶ τότε μὲν δύσελπις,

σπλάγχνα δέ μοι⁴⁸ κελαινοῦ-

ται πρὸς ἔπος κλυούσᾳ.

ὅταν δ᾽ αὖτ᾽ ἐπ᾽ ἀλκῆς ἐπάρῃ <μ᾽
415

ἐλπίς,> ἀπέστασεν ἄχος

προσφανεῖσά⁴⁹ μοι καλῶς.

418

ant. 6

Ὀρέστησ???⁵⁰

τί δ᾽ ἂν φάντες⁵¹ τύχοιμεν; ἢ⁵² τάπερ

πάθομεν ἄχεα⁵³ πρός γε τῶν τεκομένων;

πάρεστι σαίνειν, τὰ δ᾽ οὔτι θέλγεται.
420

λύκος γὰρ ὥστ᾽ ὠμόφρων

ἄσαντος ἐκ ματρός ἐστι θυμός.

423

str. 7

Χορός

ἔκοψα κομμὸν Ἄριον ἔν τε Κισσίας⁵⁴

νόμοις ἰηλεμιστρίας,⁵⁵

ἀπριγδόπληκτα πολυπλάνητα⁵⁶ δ᾽ ἦν⁵⁷ ἰδεῖν
425

ἐπασσυτεροτριβῆ τὰ χερὸς ὀρέγματα

ἄνωθεν ἀνέκαθεν, κτύπῳ δ᾽ ἐπερρόθει

κροτητὸν ἀμὸν καὶ πανάθλιον κάρα.

429

str. 8

Ἠλέκτρα

ἰὼ⁵⁸ δαΐα

πάντολμε μᾶτερ, δαΐαις ἐν ἐκφοραῖς
430

ἄνευ πολιτᾶν ἄνακτ᾽,

ἄνευ δὲ πενθημάτων

ἔτλας ἀνοίμωκτον ἄνδρα θάψαι.

434

str. 9

Ὀρέστης⁵⁹

ταφὰς ἀτίμους⁶⁰ ἔλεξας, οἴμοι.

πατρὸς δ᾽ ἀτίμωσιν ἆρα⁶¹ τείσει
435

ἕκατι μὲν δαιμόνων,

ἕκατι δ᾽ ἀμᾶν χερῶν.

ἔπειτ᾽ ἐγὼ νοσφίσας ὀλοίμαν.⁶²

439

ant. 9

Χορός⁶³

ἐμασχαλίσθη⁶⁴ δέ γ᾽, ὡς τόδ᾽ εἰδῇς,⁶⁵

ἔπρασσε δ᾽ ᾇπέρ⁶⁶ νιν ὧδε θάπτει,
440

μόρον κτίσαι⁶⁷ μωμένα

ἄφερτον⁶⁸ αἰῶνι σῷ.

κλύεις⁶⁹ πατρῴους δύας ἀτίμους.⁷⁰

445

ant. 7

Ἠλέκτρα⁷¹

λέγεις πατρῷον μόρον: ἐγὼ δ᾽ ἀπεστάτουν
445

ἄτιμος, οὐδὲν ἀξία.

μυχῷ⁷² δ᾽ ἄφερκτος πολυσινοῦς κυνὸς δίκαν

ἑτοιμότερα γέλωτος ἀνέφερον λίβη,

χέουσα⁷³ πολύδακρυν γόον κεκρυμμένα.

τοιαῦτ᾽ ἀκούων ἐν φρεσὶν γράφου, <πάτερ.⁷⁴ >
450
451

ant. 8

Χορός⁷⁵

δι᾽ ὤτων δὲ συν-

τέτραινε μῦθον ἡσύχῳ φρενῶν⁷⁶ βάσει.

τὰ μὲν γὰρ οὕτως ἔχει,

τὰ δ᾽ αὐτὸς ὄργα⁷⁷ μαθεῖν.

πρέπει δ᾽ ἀκάμπτῳ μένει καθήκειν.
455
456

str. 10

Ὀρέστης

σὲ τοι λέγω, ξυγγενοῦ, πάτερ, φίλοις.⁷⁸

Ἠλέκτρα

ἐγὼ δ᾽ ἐπιφθέγγομαι κεκλαυμένα.

Χορός

στάσις δὲ πάγκοινος ἅδ᾽ ἐπιρροθεῖ:

ἄκουσον ἐς φάος μολών,

ξὺν δὲ γενοῦ πρὸς ἐχθρούς.
460
461

ant. 10

Ὀρέστης

Ἄρης Ἄρει ξυμβαλεῖ,⁷⁹ Δίκᾳ Δίκα.

Ἠλέκτρα

ἰὼ θεοί, κραίνετ᾽ ἐνδίκως <δίκας⁸⁰>.

Χορός

τρόμος μ᾽ ὑφέρπει κλύουσαν εὐγμάτων.

τὸ μόρσιμον μένει πάλαι,

εὐχομένοις δ᾽ ἂν ἔλθοι.
465
466

str. 11

Χορός

ὦ⁸¹ πόνος ἐγγενὴς

καὶ παράμουσος Ἄτας⁸²

αἱματόεσσα πλαγά.

ἰὼ δύστον᾽ ἄφερτα κήδη:

ἰὼ δυσκατάπαυστον ἄλγος.
470
471

ant. 11

Χορός

δώμασιν ἔμμοτον

τῶνδ᾽ ἄκος,⁸³ οὐδ᾽ ἀπ᾽ ἄλλων

ἔκτοθεν, ἀλλ᾽ ἀπ᾽ αὐτῶν,

διώκειν ἔριν⁸⁴ αἱματηράν.

θεῶν <τῶν⁸⁵> κατὰ γᾶς ὅδ᾽ ὕμνος.
475
476

Χορός

ἀλλὰ κλύοντες, μάκαρες χθόνιοι,

τῆσδε κατευχῆς πέμπετ᾽ ἀρωγὴν

παισὶν προφρόνως ἐπὶ νίκῃ.⁸⁶⁸⁷

479

Χοηφóρoι Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926.) — 315-478 focus

Ὀρέστης

ὦ πάτερ αἰνόπατερ, τί σοι
315

φάμενος ἢ τί ῥέξας

τύχοιμʼ ἂν ἕκαθεν οὐρίσας,

ἔνθα σʼ ἔχουσιν εὐναί,

σκότῳ φάος ἀντίμοι-

ρον; χάριτες δʼ ὁμοίως
320

κέκληνται γόος εὐκλεὴς

προσθοδόμοις Ἀτρείδαις.

323

Χορός

τέκνον, φρόνημα τοῦ

θανόντος οὐ δαμάζει

πυρὸς ἡ μαλερὰ γνάθος,
325

φαίνει δʼ ὕστερον ὀργάς·

ὀτοτύζεται δʼ ὁ θνῄσκων,

ἀναφαίνεται δʼ ὁ βλάπτων.

πατέρων τε καὶ τεκόντων

γόος ἔνδικος ματεύει
330

τὸ πᾶν ἀμφιλαφής ταραχθείς.

332

Ἠλέκτρα

κλῦθὶ νυν, ὦ πάτερ, ἐν μέρει

πολυδάκρυτα πένθη.

δίπαις τοί σʼ ἐπιτύμβιος

θρῆνος ἀναστενάζει.
335

τάφος δʼ ἱκέτας δέδεκται

φυγάδας θʼ ὁμοίως.

τί τῶνδʼ εὖ, τί δʼ ἄτερ κακῶν;

οὐκ ἀτρίακτος ἄτα;

340

Χορός

ἀλλʼ ἔτʼ ἂν ἐκ τῶνδε θεὸς χρῄζων
340

θείη κελάδους εὐφθογγοτέρους·

ἀντὶ δὲ θρήνων ἐπιτυμβιδίων

παιὰν μελάθροις ἐν βασιλείοις

νεοκρᾶτα φίλον κομίσειεν.

345

Ὀρέστης

εἰ γὰρ ὑπʼ Ἰλίῳ
345

πρός τινος Λυκίων, πάτερ,

δορίτμητος κατηναρίσθης·

λιπὼν ἂν εὔκλειαν ἐν δόμοισι

τέκνων τʼ ἐν κελεύθοις

ἐπιστρεπτὸν αἰῶ
350

κτίσας πολύχωστον ἂν εἶχες

τάφον διαποντίου γᾶς

δώμασιν εὐφόρητον,

354

Χορός

φίλος φίλοισι τοῖς

ἐκεῖ καλῶς θανοῦσιν
355

κατὰ χθονὸς ἐμπρέπων

σεμνότιμος ἀνάκτωρ,

πρόπολός τε τῶν μεγίστων

χθονίων ἐκεῖ τυράννων·

βασιλεὺς γὰρ ἦσθʼ, ὄφρʼ ἔζης,
360

μόριμον λάχος πιπλάντων

χεροῖν πεισίβροτόν τε βάκτρον.

363

Ἠλέκτρα

μηδʼ ὑπὸ Τρωίας

τείχεσι φθίμενος, πάτερ,

μετʼ ἄλλῳ δουρικμῆτι λαῷ
365

παρὰ Σκαμάνδρου πόρον τεθάφθαι.

πάρος δʼ οἱ κτανόντες

νιν οὕτως δαμῆναι

φίλοις, θανατηφόρον αἶσαν

πρόσω τινὰ πυνθάνεσθαι
370

τῶνδε πόνων ἄπειρον.

372

Χορός

ταῦτα μέν, ὦ παῖ, κρείσσονα χρυσοῦ,

μεγάλης δὲ τύχης καὶ ὑπερβορέου

μείζονα φωνεῖς· δύνασαι γάρ.

ἀλλὰ διπλῆς γὰρ τῆσδε μαράγνης
375

δοῦπος ἱκνεῖται· τῶν μὲν ἀρωγοὶ

κατὰ γῆς ἤδη, τῶν δὲ κρατούντων

χέρες οὐχ ὅσιαι στυγερῶν τούτων·

παισὶ δὲ μᾶλλον γεγένηται.

380

Ὀρέστης

τοῦτο διαμπερὲς οὖς
380

ἵκεθʼ ἅπερ τι βέλος.

Ζεῦ Ζεῦ, κάτωθεν ἀμπέμπων

ὑστερόποινον ἄταν

βροτῶν τλάμονι καὶ πανούργῳ

χειρὶ—τοκεῦσι δʼ ὅμως τελεῖται.
385

386

Χορός

ἐφυμνῆσαι γένοιτό μοι πυκά-

εντʼ ὀλολυγμὸν ἀνδρὸς

θεινομένου, γυναικός τʼ

ὀλλυμένας· τί γὰρ κεύθω φρενὸς οἷον ἔμπας

ποτᾶται; πάροιθεν δὲ πρῴρας
390

δριμὺς ἄηται κραδίας

θυμὸς ἔγκοτον στύγος.

394

Ἠλέκτρα

καί πότʼ ἂν ἀμφιθαλὴς

Ζεὺς ἐπὶ χεῖρα βάλοι,
395

φεῦ φεῦ, κάρανα δαΐξας;

πιστὰ γένοιτο χώρᾳ.

δίκαν δʼ ἐξ ἀδίκων ἀπαιτῶ.

κλῦτε δὲ Γᾶ χθονίων τε τιμαί.

400

Χορός

ἀλλὰ νόμος μὲν φονίας σταγόνας
400

χυμένας ἐς πέδον ἄλλο προσαιτεῖν

αἷμα. βοᾷ γὰρ λοιγὸς Ἐρινὺν

παρὰ τῶν πρότερον φθιμένων ἄτην

ἑτέραν ἐπάγουσαν ἐπʼ ἄτῃ.

405

Ὀρέστης

πόποι δὴ νερτέρων τυραννίδες,
405

ἴδετε πολυκρατεῖς Ἀραὶ φθινομένων,

ἴδεσθʼ Ἀτρειδᾶν τὰ λοίπʼ ἀμηχάνως

ἔχοντα καὶ δωμάτων

ἄτιμα. πᾷ τις τράποιτʼ ἄν, ὦ Ζεῦ;

410

Χορός

πέπαλται δαὖτὲ μοι φίλον κέαρ
410

τόνδε κλύουσαν οἶκτον

καὶ τότε μὲν δύσελπις,

σπλάγχνα δέ μοι κελαινοῦ-

ται πρὸς ἔπος κλυούσᾳ.

ὅταν δʼ αὖτʼ ἐπʼ ἀλκῆς ἐπάρῃ μʼ
415

ἐλπὶς, ἀπέστασεν ἄχος

προσφανεῖσά μοι καλῶς.

418

Ἠλέκτρα

τί δʼ ἂν φάντες τύχοιμεν ἢ τά περ

πάθομεν ἄχεα πρός γε τῶν τεκομένων;

πάρεστι σαίνειν, τὰ δʼ οὔτι θέλγεται.
420

λύκος γὰρ ὥστʼ ὠμόφρων

ἄσαντος ἐκ ματρός ἐστι θυμός.

423

Χορός

ἔκοψα κομμὸν Ἄριον ἔν τε Κισσίας

νόμοις ἰηλεμιστρίας,

ἀπριγδόπληκτα πολυπλάνητα δʼ ἦν ἰδεῖν
425

ἐπασσυτεροτριβῆ τὰ χερὸς ὀρέγματα

ἄνωθεν ἀνέκαθεν, κτύπῳ δʼ ἐπερρόθει

κροτητὸν ἀμὸν καὶ πανάθλιον κάρα.

429

Ἠλέκτρα

ἰὼ ἰὼ δαΐα

πάντολμε μᾶτερ, δαΐαις ἐν ἐκφοραῖς
430

ἄνευ πολιτᾶν ἄνακτʼ,

ἄνευ δὲ πενθημάτων

ἔτλας ἀνοίμωκτον ἄνδρα θάψαι.

434

Ὀρέστης

τὸ πᾶν ἀτίμως ἔλεξας, οἴμοι.

πατρὸς δʼ ἀτίμωσιν ἆρα τείσει
435

ἕκατι μὲν δαιμόνων,

ἕκατι δʼ ἀμᾶν χερῶν;

ἔπειτʼ ἐγὼ νοσφίσας ὀλοίμαν.

439

Χορός

ἐμασχαλίσθη δέ γʼ, ὡς τόδʼ εἰδῇς·

ἔπρασσε δʼ, ᾇπέρ νιν ὧδε θάπτει,
440

μόρον κτίσαι μωμένα

ἄφερτον αἰῶνι σῷ.

κλύεις πατρῴους δύας ἀτίμους.

445

Ἠλέκτρα

λέγεις πατρῷον μόρον· ἐγὼ δʼ ἀπεστάτουν
445

ἄτιμος, οὐδὲν ἀξία·

μυχῷ δʼ ἄφερκτος πολυσινοῦς κυνὸς δίκαν

ἑτοιμότερα γέλωτος ἀνέφερον λίβη,

χέουσα πολύδακρυν γόον κεκρυμμένα.

τοιαῦτʼ ἀκούων ἐν φρεσὶν γράφου ˘ ¯.
450

451

Χορός

διʼ ὤτων δὲ συν-

τέτραινε μῦθον ἡσύχῳ φρενῶν βάσει.

τὰ μὲν γὰρ οὕτως ἔχει,

τὰ δʼ αὐτὸς ὄργα μαθεῖν.

πρέπει δʼ ἀκάμπτῳ μένει καθήκειν.
455

456

Ὀρέστης

σὲ τοι λέγω, ξυγγενοῦ, πάτερ, φίλοις.

Ἠλέκτρα

ἐγὼ δʼ ἐπιφθέγγομαι κεκλαυμένα.

Χορός

στάσις δὲ πάγκοινος ἅδʼ ἐπιρροθεῖ·

ἄκουσον ἐς φάος μολών,

ξὺν δὲ γενοῦ πρὸς ἐχθρούς.
460

461

Ὀρέστης

Ἄρης Ἄρει ξυμβαλεῖ, Δίκᾳ Δίκα.

Ἠλέκτρα

ἰὼ θεοί, κραίνετʼ ἐνδίκως δίκας.

Χορός

τρόμος μʼ ὑφέρπει κλύουσαν εὐγμάτων.

τὸ μόρσιμον μένει πάλαι,

εὐχομένοις δʼ ἂν ἔλθοι.
465

466

Χορός

ὦ πόνος ἐγγενὴς

καὶ παράμουσος Ἄτας

αἱματόεσσα πλαγά.

ἰὼ δύστονʼ ἄφερτα κήδη·

ἰὼ δυσκατάπαυστον ἄλγος.
470

471

Χορός

δώμασιν ἔμμοτον

τῶνδʼ ἄκος, οὐδʼ ἀπʼ ἄλλων

ἔκτοθεν, ἀλλʼ ἀπʼ αὐτῶν,

διʼ ὠμὰν ἔριν αἱματηράν.

θεῶν τῶν κατὰ γᾶς ὅδʼ ὕμνος.
475

476

Χορός

ἀλλὰ κλύοντες, μάκαρες χθόνιοι,

τῆσδε κατευχῆς πέμπετʼ ἀρωγὴν

παισὶν προφρόνως ἐπὶ νίκῃ.

Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 394 focus

ΟΡ.

καὶ πότ᾽ ἂν ἀμφιθαλὴς

Ζεὺς ἐπὶ χεῖρα βάλοι,
395

φεῦ φεῦ, κάρανα δαΐξας;

πιστα γένοιτο χώρᾳ.

δίκαν δ᾽ ἐξ ἀδίκων ἀπαιτῶ.

κλῦτε δὲ Γᾶ χθονίων τε τιμαί.

Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Gottfried Hermann, 1852.) — 394 focus

Ὀρέστης
ἀντ. ε'.

καὶ πότ' ἂν ἀμφιθαλὴς

Ζεὺς ἔπι χεῖρα βάλοι,
390

φεῦ, φεῦ, κάρανα δαΐξας;

πιστὰ γένοιτο χώρᾳ.

δίκαν δ᾽ ἐξ ἀδίκων ἀπαιτῶ.

κλῦτε δὲ Γᾶ χθονίων τε τιμαί.

ΧΟΗΦΟΡΟΙ (OCR draft) Experimental (ΧΟΗΦΟΡΟΙ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 394 focus

ΗΛΕΚΤΡΑ

Καὶ πότ' ἂν ἀμφιθαλὴς

Ant. 4.¹

Ζεὺς ἐπὶ χεῖρα βάλοι ;
395

φεῦ φεῦ, κάρανα δαΐξας,

²

πιστὰ γένοιτο χώρᾳ·

δίκαν δ' ἐξ ἀδίκων ἀπαιτῶ·

κλῦτε δὲ Γᾶ τᾶ Χθονίων τε τιμαί τε τιμαι M (sed ἐν supra μ add. M2 τετιμέναι).

Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. N. Wecklein, 1885.) — 394 focus

καὶ πότ᾽ ἂν ἀμφιθαλής

Ζεὺς ἐπὶ χεῖρα βάλοι,

φεῦ φεῦ, κάρανα δαΐξας;
395

πιστὰ γένοιτο χώρα.

¹²³⁴⁵⁶⁷⁸⁹¹⁰¹¹

κάτωθεν άλλων Emperius. ἄταν ἄτην Μ, 'a' super η scr. m. τλήμον. primitus Μ. τλάμονι Hermann. τόκοισι Merkel. nulla personae nota in M: XO. praescripsit Turnebus. πυκάεντ' Dindorf. versus in M sic divisi: ολολυγμὸν | . . θεινομένου | . . ὀλλυμένασ | . . φρενὸσ | . . ποτᾶται· [ . . πρώιρασ | . θινομένου Μ, ει super ε scr. m. ὀλλυμένησ Μ, α super η scr. m. οἷον οἷον Hermann δεῖον Μ. κραδίας ἀῆται Μ, ἄηται m. κραδίας Hermann καρδίασ Μ. στυγὸσ Μ, στύγοσ m. nulla personae nota in M: Electrae tribuit Portus. καὶ πότ' corr. in καί ποτ' Μ.

δίκαν δ᾽ ἐξ ἀδίκων ἀπαιτῶ.

κλῦτε δὲ τα χθονίων τε τιμαί.

ΧΟ.

Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Martin L. West, 1990.) — 394 focus

καὶ πότ᾽ ἂν ἀμφιθαλὴς

Ζεὺς ἐπὶ χεῖρα βάλοι,

395

φεῦ φεῦ, κάρανα δαΐξας;

πιστὰ γένοιτο χώραι·

δίκαν δ᾽ ἐξ ἀδίκων ἀπαιτῶ·

κλῦτε δὲ Γᾶ χθονίων τε τιμαί.

⟨ΧΟ.⟩

Aeschyli Choephori (OCR draft) Experimental (Aeschyli Choephori. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 394 focus

(ΗΛ.)

καὶ πότ᾽ ἂν ἀμφιθαλὴς

Ζεὺς ἐπὶ χεῖρα βάλοι;

φεῦ φεῦ,
395

κάρανα δα-

ίξας, πιστὰ γένοιτο χώραι.

δίκαν δ᾽ ἐξ ἀδίκων ἀπαιτῶ.

κλῦτε δὲ Γᾶ χθονίων τε τιμαί. =

Translations (8)

Libation Bearers Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926. (Modernized by Perseus.)) — 315-476 focus

Orestes

O father, unhappy father, by what word or deed of mine can I succeed in sailing from far away to you, where your resting-place holds you, a light to oppose your darkness?
315

Yet a lament in honor of the Atreidae who once possessed our house is none the less a joyous service.
320

323

Chorus

My child, the fire’s ravening jaw does not overwhelm the wits of the dead man,

but afterwards he reveals what stirs him. The murdered man has his dirge; the guilty man is revealed. Justified lament for fathers and for parents,
325

when raised loud and strong, makes its search everywhere.
330

332

Electra

Hear then, O father, as in turn we mourn with plentiful tears. Look, your two children mourn you

in a dirge over your tomb. As suppliants and exiles as well they have sought a haven at your sepulchre. What of these things is good, what free of evil? Is it not hopeless to wrestle against doom?
335

340

Chorus

Yet heaven, if it pleases, may still turn our utterance to more joyfully sounding strains. In place of dirges over a tomb, a song of triumph within the royal halls will welcome back a reunited friend.¹
340

345

Orestes

Ah, my father, if only beneath Ilium ’s walls you had been slain, slashed by some Lycian spearman! Then you would have left a good name for your children in their halls,
345

and in their maturity you would have made their lives admired by men. And in a land beyond the sea you would have found a tomb heaped high with earth, no heavy burden for your house to bear—
350

354

Chorus

—Welcomed there below by your comrades

who nobly fell, a ruler of august majesty, distinguished even beneath the earth, and minister of the mightiest, the deities who rule in the nether world.²
355

For in your life you were a king of those who have the power to assign the portion of death,³ and who wield the staff all mortals obey.
360

363

Electra

No, not even beneath the walls of Troy , father,

would I wish you to have fallen and to be entombed beside Scamander’s waters among the rest of the host slain by the spear. I wish rather that his murderers had been killed by their own loved ones, just as they killed you,
365

so that someone in a distant land who knew nothing of these present troubles should learn of their fatal doom.
370

372

Chorus

In this, my child, your wish is better than gold. It surpasses great good fortune, even that of the supremely blesssed;⁴ for it is easy to wish.

But now the lash of this double scourge⁵ comes home: our cause already has its champions beneath the earth, while the hands of our loathsome opponents, though they have the mastery, are unholy. The children have won the day.
375

380

Orestes

This has pierced the earth and reached your ear⁶ as if it were an arrow. O Zeus, O Zeus, who send long-deferred retribution up from below onto the reckless and wicked deeds done by the hands of mortals. . . .
380

And yet it will be accomplished for our father’s sake.⁷
385

386

Chorus

May it be mine to raise a hearty shout in triumph over the man when he is stabbed and over the woman as she perishes! Why should I try to keep hidden what nevertheless hovers before my soul?

Full against the prow of my heart wrath blows sharply in rancorous hate.
390

394

Electra

And when will mighty Zeus bring down his hand on them

and split their heads open? Let it be a pledge to the land! After injustice I demand justice as my right. Hear, O Earth, and you honored powers below!
395

400

Chorus

And it is the eternal rule that drops of blood spilled on the ground demand yet more blood. Murder cries out on the Fury, which from those killed before brings one ruin in the wake of another.
400

405

Orestes

Alas, you sovereign powers of the world below, behold, you potent Curses of the slain, behold the remnants of the line of Atreus in their helpless plight, cast out from house and home in dishonor. Which way can we turn, O Zeus?
405

410

Chorus

But again my heart throbs as I hear this pitiful lament. At once I am devoid of hope and my viscera are darkened at the words I hear.
410

But when hope once again lifts and strengthens me, it puts away my distress and dawns brightly on me.
415

418

Electra

To what could we more fittingly appeal than to those very miseries we have endured from the woman herself who bore us?

She may fawn upon us, but they are past all soothing. For like a fierce-hearted wolf the temper we have acquired from our mother is implacable.
420

423

Chorus

On my breast I beat⁸ an Arian⁹ dirge in just the same fashion as a Cissian¹⁰ wailing woman.

With clenched fists, raining blows thick and fast, my outstretched hands could be seen descending from above, from far above, now on this side, now on that, till my battered and wretched head resounded with the strokes.
425

429

Electra

Away with you, cruel

and utterly brazen mother! You dared to give your husband a most cruel burial: unmourned, without lamentation, a king unattended by his people.
430

434

Orestes

Ah me, your words spell utter dishonor.

Yet with the help of the gods, and with the help of my own hands, will she not atone for the dishonor she did my father? Let me only take her life, then let me die!
435

439

Chorus

Yes, and I would have you know he was brutally mangled.¹¹

And even as she buried him in this way, she acted with intent to make the manner of his death a burden on your life past all power to bear. You hear the story of the ignominious outrage done to your father.
440

445

Electra

My father was murdered just as you say. But all the while I was kept sequestered, despised, accounted a worthless thing. Kennelled in my room as if I were a vicious cur, I gave free vent to my streaming tears, which came more readily than laughter, as in my concealment I poured out my lament in plentiful weeping.
445

Hear my tale and inscribe it on your heart.
450

451

Chorus

Yes, let it sink deep into your ears, but keep inside a quiet steadfastness of soul. So far things are so. But you yourself be eager to resolve what is to follow.

You must enter the contest with inflexible wrath.
455

456

Orestes

Father, I call on you; side with your loved ones!

Electra

And I in tears join my voice to his.

Chorus

And let all our company blend our voices to echo the prayer. Hear! Come to the light!

Side with us against the foe!
460

461

Orestes

Ares will encounter Ares; Right will encounter Right.

Electra

O you gods, judge rightly the plea of right!

Chorus

A shudder steals over me as I hear these prayers. Doom has long been waiting,

but it will come in answer to those who pray.
465

466

Chorus

Ah, inbred trouble and bloody stroke of ruin striking a discord! Ah, lamentable and grievous sorrows!

Ah, the unstaunched pain!
470

471

Chorus

Our house has a cure to heal these woes, a cure not from outside, from the hands of others, but from itself, by fierce, bloody strife.

This hymn is for the gods beneath the earth.
475

476

Chorus

O you blessed powers below, hear this supplication of ours, and with a favorable will send forth to these children your aid for victory!

The Libation Bearers (OCR draft) Experimental (The Libation Bearers. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 394 focus

And would that at length, some day or other, Jupiter, who makes us both to flourish , would put to his hand, alas alas! cleaving their heads. May security befall this realm! I ask for justice from the unrighteous. And do ye give ear that are had in honour by those beneath the earth .

CHORUS

LES CHOÉPHORES (OCR draft) Experimental (LES CHOÉPHORES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 394 focus

bise, la colère de mon cœur et sa haine nourrie de rancunes ¹ ?

ÉLECTRE

Mais quand donc Zeus le Fort laissera-
t-il tomber son bras ? Ah ! que les têtes qu'il frappera à ce pays redonnent confiance ! Je réclame justice contre l'injustice : écoutez-moi, Terre et Puissances Infernales.

Mélodrame.

LE CORYPHÉE

The Choephoræ (OCR draft) Experimental (The Choephoræ. Robert Potter, 1779.) — 394 focus

before their eyes

Stands indignation arm'd, and hate enrag’d,

455

Ready to rend their hearts, when Jove ſhall ſſtretch

His puiſſant hands.

O thou, whoſe pow'r ſubdues

The mighty, to this country ſeal thy faith,

And ratify their doom! On th' impious heads
460

I aſk for vengeance.

Eschilo, Le Coefore: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Le Coefore: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 394 focus

Deh!, Giove potentissimo,

su la fronte dell'empio

quando la mano aggraverai? Visibili

260

fa' che ne siano i segni,

e del nefando scempio

sia giustizia! Ascoltatemi,

Erinni, voi, dai tenebrosi regni!

CORIFEA

Aeschylus, Die Totenspende: German translation (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Die Totenspende: German translation. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1919–1923.) — 394 focus

Wohl reckt noch ein Gott

395 die allmächtige Hand.

Elektra.

Ja, ja,

des Volkes Glaube,

Erfüllung find' er

im Falle der Häupter.

Recht heisch' ich,

Recht wider den Frevel.

Erd' und höllische Mächte, hört mich.

Chorführerin.

400

English (E. D. A. Morshead, 1889, second edition) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, The Libation-Bearers — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 394 focus

Zeus, thou alone to us art parent now.

Smite with a rending blow
465

Upon their heads, and bid the land be well:

Set right where wrong hath stood; and thou give ear,

O Earth, unto my prayer—

Yea, hear O mother Earth, and monarchy of hell!

Chorus.

German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 394 focus

Wann mit gewaltigem Arm

Trifft sie der selige Zeus,

Wird, ach! ihr Haupt hinabschmettern?

Werde dem Land das Seine!

Das Recht fleh' ich herbei für Unrecht.
400

Hört es, ihr Herrscher im Reich der Todten!

Die Chorführerin.

Commentary

Critical apparatus to The Libation Bearers (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Libation Bearers.) focus

370. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-230

μαράγνης: μαράγνης Rob. αράγμης M. G. Ald. glossa μάστιγος in M. G. adscripta. μαραίνης Turn.

370

372. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-231

τῶν δὲ κρατούντων: Ad γῆς in Μ. @ supra adscriptum. Deinde τῶν δε sic G. Rob.

372

373. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-232

στυγερῶν δ' ὄντων: Libri στυγερῶν τούτων, quae verba in M. interpunctione a praecedentibus et sequentibus distincta sunt. Scholiastes Touro idių ἀναπεφώνηται, τῶν ἄγαν στυγερῶν τούτων. τοῦτο δὲ μᾶλλον Αγαμέμνονος τοῖς παισὶν αὐτοῦ συμβέβηκεν· πρὸς ὃ ἐπάγει Ηλέκτρα ὅτι ὡς βέλος μου ὁ λόγος οὗτος ἥψατο. Haec non magis probari possunt quam quae recentiores critici protulerunt. Olim scribendum esse putabam στυγερῶν ὄντων. Scribendum potius erat, mulatione paene nulla, στυγερῶν γ' ὄντων.

373

374. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-233

γεγένηται: Αν γεγένηται intelligendum δοῦπος μαράγνης. Nisi scribendum est γεγένηνται, ut Boissonadus voluit.

374

375. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-234

διαμπερὲς οὖς: Nulla personae nota in M. G. Ald. Electrae nomen praefixum in Rob. Turn. δι' ἀμπερὲς G. διαπρεπές Rob. Deinde οὖς Schutzius. ως M. G. Ald. Rob. ὡς Turn.

375

376. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-235

τομῷ ἅπερ τε βέλος: ἵκετο ἅπερ τε βέλος M. G. Ald. Rob. ἵκετο ἅτεπερ βέλος Turn. Apparet ἵκεθ' esse scribendum.

376

377. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-236

Ζεῦ, Ζεῦ,: Orestis nota in Rob. adscripta est, chori in Turn.

377

378. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-237

ἄταν: ἄταν G. Ald. Turn. άτην, supra adscripto a, Μ. ἄτην Rob.

378

379. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-238

τλήμονι: Rectius τλάμονι. Deinde πανούργο Ald.

379

380. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-239

χειρί, τοκεῦσι δ᾽ ὁμῶς τελεῖται: χειρὶ τοκεῦσι δ᾽ ὅμως τελεῖται M. G. Ald. Turn. χειρὶ τουκεῦσι δόμω στελεῖται Rob. Scholiastes ἵνα τὸ ὅμοιον καὶ ἴσον τῷ πατρί μου φυλαχθῇ. Legisse igitur videtur όπως. Itaque Scaliger scribendum putavit τοκεῦσιν ὅπως τελῆται. Scripsisse puto Aeschylum χειρί, τοκεῦσι δ᾽ ὁμῶς τελοῦτο. Idem coniecit Boissonadus. Ο Iuppiter, inquit, qui ab inferis poenam mittis hominum malefactis, in patris gratiam pariter haec perficiantur, i. e. mitte poenam quae patris caedem ulciscatur. Δé ita explicandum, Ζεῦ, ἀναπέμπεις μὲν — ἀνάπεμψον δὲ ὁμῶς.

380

381. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-240

ἐφυμνῆσαι γένοιτό μοι: Haec alteri hemichorio tribui. Nulla est in libris personae nota. Libri ἐφυμνῆσαι γένοιτό μοι. Addidi ποτε.

381

382. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-241

πευκήεντ᾽: Fortasse scribendum πευκάεντ'.

382

383. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-242

θεινομένου: θεινομένου Rob. Turn. θινομένου, ad e supra adscripto et, Μ. θεινόμενον G. Ald.

383

384-388. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-243

ὀλλυμένας. τί γὰρ κεύθω, φρενὸς οἷον ἔμπας ποτᾶται πάροιθε πρώρας δριμυτάτου κραδίας θύματος ἔγκοτον στύγος;: ὀλλυμένας G. Turn. ὀλλυμένης Rob. et ad η supra adscripto a Μ. λυμένας Ald. Deinde τί γὰρ κεύθω φρενὸς θεῖον ἔμπας ποτᾶται. πάροιθεν δὲ πρώιρας δριμὺς ἄηται (sic) καρδίας θυμὸς ἔγκοτον στύγος M. A quo ceteri libri ita tantum discrepant, ut πρώρας habeant Ald. Rob. δριμύ, ἄκται G. Ald. δριμὺς ἄκται Rob. εἴκοτον Ald. Τurnebus e coniectura haec dedit, τί γὰρ κεύθω φρενός. θεῖον ἔμπας ποτᾶται. πάροιθεν δὲ πρώρας, δριμείας τὲ καρδίας, θυμὸς ἔγκοτον στυγος. Scholiastes ad ἔμπας ποτᾶται haec adscripsit, ὅμως τὸ εἱμαρμένον παρήπταται (sic M. G. περίπταται Rob. περι Έπταται Vict.) πάντας καὶ οὐκ ἂν ἐπιβουλευθείη παρὰ τὸ μοιρίδιον. Videtur hic θεῖον explicare studuisse. Porsonus scripsit τί γὰρ κεύθω φρενός; θεῖον ἔμπας ποτᾶται· πάροιθεν δὲ πρώρας, δριμὺς ἦταν καρδίας, θυμὸς, ἔγκοτον στύγος. Scribendum potius videtur τί γὰρ κεύ- θω, φρενὸς οἷον ἐμπας ποτᾶται πάροιθε πρώρας δριμυστάκτου κραδίας θύματος ἔγκοτον στύγος; Similiter Aeschylus in Agamemnone v. 942. dixit τίπτε μοι τόδ' ἐμπές δως δεῖμα προστατήριον καρδίας τερασκόπου ποτᾶται; Vocabulo θύμα caedes Agamemnonis significatur, ut Ag. ν. 1077.

389. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-244

καὶ πότ' ἂν: Nulla personae nota in libris. Libri καί ποτ' ἄν. Correxit Stanleius.

389

390. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-245

ἔπι χεῖρα: ἐπιχεῖρα G.

390

391. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-246

κάρανα δαΐξας: κάρανα δαΐξας M. Rob. Τurn. καραναδαΐξας G. καραδαναΐξας Ald. Μαΐξας priore syllaba producta dictum est ut I. XI. 497. δαΐζων ἵππους τε καὶ ἀνέρας.

391

392. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-247

πιστὰ γένοιτο χώρᾳ: Scholiastes καὶ γένοιτο πιστὰ τῇ χώρᾳ, ὅτι σὺ τούτων αἴτιος. Hoc potius dicit, contingat mihi fidere posse civibus. Od. XI. 456. ἐπεὶ οὐκέτι πιστὰ γυναιξίν.

392

394. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-248

χθονίων τε τιμαί: Libri κλυτε δὲ τὰ χθονίων τετιμέναι. Vltima in M. sic έν scripta ταχθονίων τετιμαι, in quo nihil aliud latet quam illud ipsum τετιμέναι. Scholiastes αἱ Ἐρινύες παρὰ τῶν χθονίων θεῶν τετιμημέναι. Quum illud τετιμέναι ex interpretatione, quae scripta fuerat τε τιμένα, ortum esse videretur, in Opusc. V. p. 162. scribendum putabam τιτηνά. Probabilius nunc duxi κλῦτε δὲ τὰ χθονίων πρότημα. Omnes inferos deos invocat. Xenophanes apud Athenaeum X. p. 414. B. οὐδὲ μὲν εἰ ταχυτῆτι ποδῶν, τό περ ἔστι πρότιμον, ῥώμης ὅσσ᾽ ἀνδρῶν ἔργ᾽ ἐν ἀγῶνα πέλει. Vsi sunt hoc vocabulo πρότιμος etiam Plato aliique.

394

395. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-249

ἀλλὰ νόμος: Haec duci alterius hemichorii dedi. Nulla personae nota in libris. ἀλλὰ νόμος Turn. ἀλλ᾽ ἄνομος M. G. Ald. Rob.

395

396. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-250

ἐς πέδον: ἐσπέσον pro ἐς πέδον codex Robortelli.

396

397. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-251

βοᾷ γὰρ λοιγὸς Ἐρινὺν: βοαὶ G. Ald. Deinde libri λοιγὸν ἐρινὺς, nisi quod ἐριννὺς habet Turn. Recepi necessariam Schützii emendationem, λοιγὸς Ἐρινύν.

397

398. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-252

πρότερον φθιμένων ἄτην: Libri προτέρων. Emendavit Porsonus. ἄτην Rob. Turn. et a ad η supra adscripto M. ἄταν G. Ald.

398

399. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-253

ἑτέραν ἐπάγουσαν ἐπ᾽ ἄτῃ: ἐπάγουσαν ἐπ' ἄτῃ Μ. G. Ald. ἀπάγουσαν ἀπ᾽ ἄτῃ Rob. ἐπάγουσ᾽ ἐπ' ἄτῃ Turn.

399

400. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-254

τί ποῖ δὴ νερτέρων τυραννίδες: Nulla personae nota in libris. Libri ποῖ ποῖ δή. Seribendum videtur τί ποῖ δή. Deinde τυραννίδος, vitium Aldinae, repetitum a Turn.

400

401. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-255

φθιμένων: φθειμένων sic M. φθειμένων G. Ald. sed in G. φθιμένων antea fuisse aut hoc ex illo factum esse videtur. φθιμένων Rob. Turn. Scripsi τεθυμένων.

401

402. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-256

ἴδεσθ': δετ' solus Turn. pro ίδεσθ'.

402

403. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-257

ἔχοντα: ἔχονται pro ἔχοντα G. Ald.

403

404. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-258

πᾷ τις τράποιτ᾽ ἄν, ὦ Ζεῦ: πετιστραποιταν sic, omisso ὦ Ζεῦ, sed adscripto in margine οἶμαι πᾶι τις τράποιτ᾽ ἂν ὦ ζεῦ, Μ. πᾶ τὶς τράποιτ᾽ ἂν ; omisso ὦ Ζεῦ Rob. πᾷ τίς (πᾶτις Ald. Turn.) τράποιτ' (τράποι τ' Αld.) ἂν ὦ ζεῦ G. Ald. Turn.

404

Wecklein’s commentary on Choephoroi / Libation Bearers (1888; German; OCR draft) (Explanatory commentary, pp. 163–234; single HW42J8 OCR witness, conservatively retained. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.) focus

83-582. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-38

erstes Epeisodion, geteilt durch einen Kommos (305— 476). Anagnorismos und Vorbereitung der Rache.

305-476. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-176

Kommos, welcher den Rächer weckt (vgl. 326 f.) und die Motive der Handlung entwickelt zur Ermutigung und Stärkung des Orestes (510 ἐπειδὴ δρᾶν κατώρθωσαι φρενί). Derselbe wird durch eine anapästische Partie des Koryphaios eingeleitet und durch eine solche geschlossen und besteht aufserdem aus vier Teilen. Die erste Partie (314-421) zerfällt durch ein anapästisches System des Koryphaios (371-378) in zwei symmetrische Teile, deren Mitte wieder anapästische Systeme des Chorführers einnehmen, die sich entsprechen (339 - 343 = 399 - 403), während zu beiden Seiten eine Strophe des Orestes und eine Antistrophe der Elektra stehen, die auf der einen Seite durch eine Strophe, auf der anderen durch eine Antistrophe des Chors getrennt werden. Die Form des Ganzen ist also folgende: Or. Cho. El. Kor. Or. Cho, El. Kor. Or. Cho. El. Kor. Or. Cho. El.

371. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-202

,,Ungemein herrlich ja ist, was du wünschest; aber diese Wünsche bleiben Wünsche. Indes liegt eine grofse Aufmunterung in dem Gedanken, dafs den einen mächtige Helfer in der Unterwelt beistehen, während andrerseits die Machthaber unreine Hände haben und der allgemeine Hals auf ihnen ruht.“ κρείσσονα χρυσού, μεγάλης δὲ .. μείζονα wie κρείσσονα μὲν χρυσοῦ, κρείσσονα ( μείζονα) δὲ μεγάλης κτέ. Vgl. 230. Mit κρείσσονα χρυσοῦ vgl. Aristot. paean. in Herm. 7 ἅρπυν ἐς ἀθά νατον χρυσοῦ τε κρείσσω καὶ γανέων, Eur. Tro. 432 ὡς χρυσὸς αὐτῷ τἀμὰ καὶ Φρυγῶν κακὰ δόξει ποτ᾽ εἶναι, Cat. 107, 3 hoc est gratum nobisque est carius auro. ὑπερβορέου: die Glückseligkeit der Hyperboreer besingt Pind. Pyth. Χ 57 Μοῖσα δ᾽ οὐκ ἀποδαμεῖ τρόποις ἐπὶ σφετέροισι· πάντα δὲ χοροὶ παρθένων λυρᾶν τε βοαὶ καναχαί τ' αὐλῶν δονέονται· δάφνα τε χρυσές κόμας ἀναδήσαντες εἰλαπινά ζοισιν εὐφρόνως. νόσοι δ᾽ οὐδὲ γῆρας οὐλόμενον κέκραται ἱερᾷ γενεᾷ. πόνων δὲ καὶ μαχᾶν ἄτερ οἰκέοισι, φυγόντες ὑπέρδικον Νέ μεσιν. Vgl. Pompon. Mela III 5 diutius quam ulli mortalium et beatius vivunt. διπλῆς μαράγνης δύ wie διπλῇ μάστιγι Ag. 647 . νασαι: ῥᾴδιον γὰρ τὸ εὔχεσθαι Schol. Vgl. auch δύναται γάρ Hom. δ 827, δύνασαι γάρ ε 25. · δοῦπος von der λιγυρά μάστιξ (Hom. 1532, Soph. Αi. 242, vgl. El. 737

ὀξὺν δι

' ὤτων κέλαδον ἐνσείσας θοαῖς πώλοις). Der dem bildlichen Ausdruck zu Grunde liegende Gedanke ist: Die Hilfe der Toten und der Hafs der Lebenden richtet sich wie eine Doppelgeifsel gegen die Mörder; schon hört man das Klatschen dieser Geifsel d. h. schon naht die w Rache, welche aus dem Zusammenwirken der Lebenden und Toten hervorgeht. Für ἤδη erwartet man ζῶσιν wie Soph. Εl. 1419 ζώσιν οἱ γᾶς ὑπαὶ κείμενοι. Vgl. Εum. 601, Soph. Εl. 453 γῆθεν εὐμενῆ ἡμῖν ἀρωγὸν αὐτὸν εἰς ἐχθροὺς μολείν. Die Wirksamkeit der Toten offenbart der böse Traum der Klytämestra, vgl. Soph. El. 459 ff. , 472 ff.

379. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-203

⁴

,,Dieses Wort drang tief hinein wie ein Pfeil ins Ohr." Aus der Erinnerung an das unwürdige Todeslos des Agamemnon entwikkelt sich das glühende Verlangen nach Rache.

381. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-204

⁵

⁶

Wenn Zeus auch spät erst den Verbrechern die Rachegeister aus der Unterwelt schickt, so wird doch mit Zinsen heimgezahlt. Vgl. 66 f., 1007, Hom. 4 160 εἴ περ γάρ τε καὶ αὐτίκ᾽ Ολύμπιος οὐκ ἐτέλεσσεν, ἔκ τε καὶ ὀψὲ τελεῖ, σύν τε μεγάλῳ ἀπέτισαν, σὺν σφῇσιν κε φαλῇσι γυναιξί τε καὶ τεκέεσσιν und zu Ag. 58 . κάτωθεν, weil die Erinyen in der Unterwelt woh ύστε ἰάλλων, ἀναπέμπων. ρόποινον ἄταν wie Ag. 58

ὑστερόποινον Ἐρινύν

. τλάμονι, audaci. nen.

386. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-205

⁷

⁸

πυκάντα: die Abstammung des Wortes ist unsicher. Theognost. Can. p. 23, 12 erklärt πυκᾶες mit ἰσχυρόν.

388. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-206

⁹

Was soll ich zurückhalten mit dem, was doch sich Luft macht? Ja wie scharfer Luftzug vor dem Vorderteile des fahrenden Schiffes herweht, so geht von meinem Herzen aus grimmer Zorn, grollender Hafs." Gleichnis und eigentlicher Ausdruck sind vermengt. Vgl. auch Hom. Φ 386 δίχα δέ σφιν ἐνὶ φρεσὶ θυμὸς ἄητο und Σ 322 δριμὺς χόλος.

393. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-207

¹⁰

,,Und wann wird des Zeus' Arm auf sie dreinfahren und ihnen das Haupt spalten?" d. i.,,o dafs doch endlich u. s. w.", wie besonders πῶς ἄν häufig zum Ausdruck des Wunsches dient (Krüger II § 54, 3, 6). ἀμφιθαλής erklärt der Schol. ὁ ποιήσων ἄμφω ἡμᾶς ἀναθηλῆσαι, kaum denkbar. Von beiden Seiten umblüht" bezieht sich wohl auf den flammenden Blitz: -,,rings umflammt". Über das Partic. Aor. δαΐξας, welches die mit ἐπιβάλοι zusammenfallende Handlung des Augenblicks ausdrückt, vgl. Krüger I § 53,6,8, Koch 101 Anm. 1. Elektra zeigt schon bei Äschylos leidenschaftlich erregtes und thatkräftiges, Orestes ängstliches und zögerndes Wesen. Vgl. Einl. S. 24 f.

396. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-208

¹¹

Ein Unterpfand möge (durch Vernichtung der Mörder) dem Lande zu teil werden. Vgl. Eum. 676 . Xenoph. Kyr. VII 4, 3 πιστὰ δ' ἠξίου γενέσθαι.

398. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-209

¹²

¹³

Γᾶ χθονίων τε τιμαί (dignitates inferorum, ebenso steht τιμαῖς für τοῖς ἐντίμοις, τοῖς ἄρχουσιν Soph. Αi. 670 τὰ δεινὰ καὶ τὰ καρτερώτατα τιμαῖς ὑπείκει): vgl. Pers. 631

χθόνιοι δαίμονες ἁγνοί

, Γῆ τε καὶ Ἑρμῆ βασιλεῦ τ᾽ ἐνέρων, 643 Γᾶ τε καὶ ἄλλοι χθονίων ἁγεμόνες.

399. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-210

¹⁴

νόμος κτέ., die Wiederholung des 311 Grundsatzes. ausgesprochenen

400. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-211

¹⁵

χυμένας: zu Eum. 263 .

401. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-212

¹⁶

βοᾷ: διὰ βοῆς ἐφέλκεται Schol. (,,ruft nach der Erinys"). λοιγός: θάνατος, ὄλεθρος Hesych. Wegen des Gedankens vgl. Eum. 935 f. , Eur. Hipp. 831 πρόσωθεν δέ ποθεν ἀνακομίζομαι τύχαν δαιμόνων αμπλακίαισι τῶν πάροιθέν τινος.

402-403. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-213

¹⁷

Die von den voraus Gemordeten her zum Untergang neuen Untergang bringt."

404. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-214

¹⁸

¹⁹

πόποι δᾶ (,,ach Gott) wie Ag. 1056 .

Search the Perseus Catalog for:

Search the Perseus Catalog for:

Heuheu, primarios domus diuidens. Fida funt hæc regioni, Iusticiam ab iniustis peto, Audite hæc. ô terrestribus honorate. 375

Current edition Experimental

Ἠλέκτρα ἰὼ 58 δαΐα πάντολμε μᾶτερ, δαΐαις ἐν ἐκφοραῖς 430 ἄνευ πολιτᾶν ἄνακτ᾽, ἄνευ δὲ πενθημάτων ἔτλας ἀνοίμωκτον ἄνδρα θάψαι. 434

Ὀρέστης 59 ταφὰς ἀτίμους 60 ἔλεξας, οἴμοι. πατρὸς δ᾽ ἀτίμωσιν ἆρα 61 τείσει 435 ἕκατι μὲν δαιμόνων, ἕκατι δ᾽ ἀμᾶν χερῶν. ἔπειτ᾽ ἐγὼ νοσφίσας ὀλοίμαν. 62 439

Χορός 63 ἐμασχαλίσθη 64 δέ γ᾽, ὡς τόδ᾽ εἰδῇς, 65 ἔπρασσε δ᾽ ᾇπέρ 66 νιν ὧδε θάπτει, 440 μόρον κτίσαι 67 μωμένα ἄφερτον 68 αἰῶνι σῷ. κλύεις 69 πατρῴους δύας ἀτίμους. 70 445

Χορός 75 δι᾽ ὤτων δὲ συν- τέτραινε μῦθον ἡσύχῳ φρενῶν 76 βάσει. τὰ μὲν γὰρ οὕτως ἔχει, τὰ δ᾽ αὐτὸς ὄργα 77 μαθεῖν. πρέπει δ᾽ ἀκάμπτῳ μένει καθήκειν. 455 456

Ὀρέστης σὲ τοι λέγω, ξυγγενοῦ, πάτερ, φίλοις. 78

Ἠλέκτρα ἐγὼ δ᾽ ἐπιφθέγγομαι κεκλαυμένα.

Χορός στάσις δὲ πάγκοινος ἅδ᾽ ἐπιρροθεῖ: ἄκουσον ἐς φάος μολών, ξὺν δὲ γενοῦ πρὸς ἐχθρούς. 460 461

Ὀρέστης Ἄρης Ἄρει ξυμβαλεῖ, 79 Δίκᾳ Δίκα.

Ἠλέκτρα ἰὼ θεοί, κραίνετ᾽ ἐνδίκως <δίκας 80 >.

Χορός τρόμος μ᾽ ὑφέρπει κλύουσαν εὐγμάτων. τὸ μόρσιμον μένει πάλαι, εὐχομένοις δ᾽ ἂν ἔλθοι. 465 466

Χορός ὦ 81 πόνος ἐγγενὴς καὶ παράμουσος Ἄτας 82 αἱματόεσσα πλαγά. ἰὼ δύστον᾽ ἄφερτα κήδη: ἰὼ δυσκατάπαυστον ἄλγος. 470 471

Χορός δώμασιν ἔμμοτον τῶνδ᾽ ἄκος, 83 οὐδ᾽ ἀπ᾽ ἄλλων ἔκτοθεν, ἀλλ᾽ ἀπ᾽ αὐτῶν, διώκειν ἔριν 84 αἱματηράν. θεῶν <τῶν 85 > κατὰ γᾶς ὅδ᾽ ὕμνος. 475 476

Χορός ἀλλὰ κλύοντες, μάκαρες χθόνιοι, τῆσδε κατευχῆς πέμπετ᾽ ἀρωγὴν παισὶν προφρόνως ἐπὶ νίκῃ. 86 87 479

Ἠλέκτρα καί πότʼ ἂν ἀμφιθαλὴς Ζεὺς ἐπὶ χεῖρα βάλοι, 395 φεῦ φεῦ, κάρανα δαΐξας; πιστὰ γένοιτο χώρᾳ. δίκαν δʼ ἐξ ἀδίκων ἀπαιτῶ. κλῦτε δὲ Γᾶ χθονίων τε τιμαί.

Ἠλέκτρα ἰὼ ἰὼ δαΐα πάντολμε μᾶτερ, δαΐαις ἐν ἐκφοραῖς 430 ἄνευ πολιτᾶν ἄνακτʼ, ἄνευ δὲ πενθημάτων ἔτλας ἀνοίμωκτον ἄνδρα θάψαι.

Ὀρέστης τὸ πᾶν ἀτίμως ἔλεξας, οἴμοι. πατρὸς δʼ ἀτίμωσιν ἆρα τείσει 435 ἕκατι μὲν δαιμόνων, ἕκατι δʼ ἀμᾶν χερῶν; ἔπειτʼ ἐγὼ νοσφίσας ὀλοίμαν.

Χορός ἐμασχαλίσθη δέ γʼ, ὡς τόδʼ εἰδῇς· ἔπρασσε δʼ, ᾇπέρ νιν ὧδε θάπτει, 440 μόρον κτίσαι μωμένα ἄφερτον αἰῶνι σῷ. κλύεις πατρῴους δύας ἀτίμους.

Χορός διʼ ὤτων δὲ συν- τέτραινε μῦθον ἡσύχῳ φρενῶν βάσει. τὰ μὲν γὰρ οὕτως ἔχει, τὰ δʼ αὐτὸς ὄργα μαθεῖν. πρέπει δʼ ἀκάμπτῳ μένει καθήκειν. 455

Ὀρέστης σὲ τοι λέγω, ξυγγενοῦ, πάτερ, φίλοις.

Ἠλέκτρα ἐγὼ δʼ ἐπιφθέγγομαι κεκλαυμένα.

Χορός στάσις δὲ πάγκοινος ἅδʼ ἐπιρροθεῖ· ἄκουσον ἐς φάος μολών, ξὺν δὲ γενοῦ πρὸς ἐχθρούς. 460

Ὀρέστης Ἄρης Ἄρει ξυμβαλεῖ, Δίκᾳ Δίκα.

Ἠλέκτρα ἰὼ θεοί, κραίνετʼ ἐνδίκως δίκας.

Χορός τρόμος μʼ ὑφέρπει κλύουσαν εὐγμάτων. τὸ μόρσιμον μένει πάλαι, εὐχομένοις δʼ ἂν ἔλθοι. 465

Χορός ὦ πόνος ἐγγενὴς καὶ παράμουσος Ἄτας αἱματόεσσα πλαγά. ἰὼ δύστονʼ ἄφερτα κήδη· ἰὼ δυσκατάπαυστον ἄλγος. 470

Χορός δώμασιν ἔμμοτον τῶνδʼ ἄκος, οὐδʼ ἀπʼ ἄλλων ἔκτοθεν, ἀλλʼ ἀπʼ αὐτῶν, διʼ ὠμὰν ἔριν αἱματηράν. θεῶν τῶν κατὰ γᾶς ὅδʼ ὕμνος. 475

Χορός ἀλλὰ κλύοντες, μάκαρες χθόνιοι, τῆσδε κατευχῆς πέμπετʼ ἀρωγὴν παισὶν προφρόνως ἐπὶ νίκῃ.

ΟΡ. καὶ πότ᾽ ἂν ἀμφιθαλὴς Ζεὺς ἐπὶ χεῖρα βάλοι, 395 φεῦ φεῦ, κάρανα δαΐξας; πιστα γένοιτο χώρᾳ. δίκαν δ᾽ ἐξ ἀδίκων ἀπαιτῶ. κλῦτε δὲ Γᾶ χθονίων τε τιμαί.

καὶ πότ᾽ ἂν ἀμφιθαλής Ζεὺς ἐπὶ χεῖρα βάλοι, φεῦ φεῦ, κάρανα δαΐξας; 395 πιστὰ γένοιτο χώρα.

ΧΟ.

⟨ΧΟ.⟩

⟨ΧΟ.⟩

(ΗΛ.) καὶ πότ᾽ ἂν ἀμφιθαλὴς Ζεὺς ἐπὶ χεῖρα βάλοι; φεῦ φεῦ, 395 κάρανα δα- ίξας, πιστὰ γένοιτο χώραι. δίκαν δ᾽ ἐξ ἀδίκων ἀπαιτῶ. κλῦτε δὲ Γᾶ χθονίων τε τιμαί. =

Orestes O father, unhappy father, by what word or deed of mine can I succeed in sailing from far away to you, where your resting-place holds you, a light to oppose your darkness? 315 Yet a lament in honor of the Atreidae who once possessed our house is none the less a joyous service. 320

Chorus Yet heaven, if it pleases, may still turn our utterance to more joyfully sounding strains. In place of dirges over a tomb, a song of triumph within the royal halls will welcome back a reunited friend. 1 340

Orestes This has pierced the earth and reached your ear 6 as if it were an arrow. O Zeus, O Zeus, who send long-deferred retribution up from below onto the reckless and wicked deeds done by the hands of mortals. . . . 380 And yet it will be accomplished for our father’s sake. 7 385

Chorus May it be mine to raise a hearty shout in triumph over the man when he is stabbed and over the woman as she perishes! Why should I try to keep hidden what nevertheless hovers before my soul? Full against the prow of my heart wrath blows sharply in rancorous hate. 390

Electra And when will mighty Zeus bring down his hand on them and split their heads open? Let it be a pledge to the land! After injustice I demand justice as my right. Hear, O Earth, and you honored powers below! 395

Chorus And it is the eternal rule that drops of blood spilled on the ground demand yet more blood. Murder cries out on the Fury, which from those killed before brings one ruin in the wake of another. 400

Orestes Alas, you sovereign powers of the world below, behold, you potent Curses of the slain, behold the remnants of the line of Atreus in their helpless plight, cast out from house and home in dishonor. Which way can we turn, O Zeus? 405

Chorus But again my heart throbs as I hear this pitiful lament. At once I am devoid of hope and my viscera are darkened at the words I hear. 410 But when hope once again lifts and strengthens me, it puts away my distress and dawns brightly on me. 415

Electra To what could we more fittingly appeal than to those very miseries we have endured from the woman herself who bore us? She may fawn upon us, but they are past all soothing. For like a fierce-hearted wolf the temper we have acquired from our mother is implacable. 420

Electra Away with you, cruel and utterly brazen mother! You dared to give your husband a most cruel burial: unmourned, without lamentation, a king unattended by his people. 430

Orestes Ah me, your words spell utter dishonor. Yet with the help of the gods, and with the help of my own hands, will she not atone for the dishonor she did my father? Let me only take her life, then let me die! 435

Chorus Yes, and I would have you know he was brutally mangled. 11 And even as she buried him in this way, she acted with intent to make the manner of his death a burden on your life past all power to bear. You hear the story of the ignominious outrage done to your father. 440

Chorus Yes, let it sink deep into your ears, but keep inside a quiet steadfastness of soul. So far things are so. But you yourself be eager to resolve what is to follow. You must enter the contest with inflexible wrath. 455

Orestes Father, I call on you; side with your loved ones!

Electra And I in tears join my voice to his.

Chorus And let all our company blend our voices to echo the prayer. Hear! Come to the light! Side with us against the foe! 460

Orestes Ares will encounter Ares; Right will encounter Right.

Electra O you gods, judge rightly the plea of right!

Chorus A shudder steals over me as I hear these prayers. Doom has long been waiting, but it will come in answer to those who pray. 465

Chorus Ah, inbred trouble and bloody stroke of ruin striking a discord! Ah, lamentable and grievous sorrows! Ah, the unstaunched pain! 470

Chorus Our house has a cure to heal these woes, a cure not from outside, from the hands of others, but from itself, by fierce, bloody strife. This hymn is for the gods beneath the earth. 475

Chorus O you blessed powers below, hear this supplication of ours, and with a favorable will send forth to these children your aid for victory!

CHORUS

ÉLECTRE Mais quand donc Zeus le Fort laissera- t-il tomber son bras ? Ah ! que les têtes qu'il frappera à ce pays redonnent confiance ! Je réclame justice contre l'injustice : écoutez-moi, Terre et Puissances Infernales.

LE CORYPHÉE

O thou, whoſe pow'r ſubdues The mighty, to this country ſeal thy faith, And ratify their doom! On th' impious heads 460 I aſk for vengeance.

CORIFEA

Elektra. Ja, ja, des Volkes Glaube, Erfüllung find' er im Falle der Häupter. Recht heisch' ich, Recht wider den Frevel. Erd' und höllische Mächte, hört mich.

Chorführerin. 400

Zeus, thou alone to us art parent now. Smite with a rending blow 465 Upon their heads, and bid the land be well: Set right where wrong hath stood; and thou give ear, O Earth, unto my prayer— Yea, hear O mother Earth, and monarchy of hell!

Chorus.

Wann mit gewaltigem Arm Trifft sie der selige Zeus, Wird, ach! ihr Haupt hinabschmettern? Werde dem Land das Seine! Das Recht fleh' ich herbei für Unrecht. 400 Hört es, ihr Herrscher im Reich der Todten!

Die Chorführerin.

Commentary

Stable identifiers

Heuheu, primarios domus diuidens.

Fida funt hæc regioni,

Iusticiam ab iniustis peto,

Audite hæc. ô terrestribus honorate.
375

Ἠλέκτρα

ἰὼ⁵⁸ δαΐα

πάντολμε μᾶτερ, δαΐαις ἐν ἐκφοραῖς
430

ἄνευ πολιτᾶν ἄνακτ᾽,

ἄνευ δὲ πενθημάτων

ἔτλας ἀνοίμωκτον ἄνδρα θάψαι.

434

Ὀρέστης

σὲ τοι λέγω, ξυγγενοῦ, πάτερ, φίλοις.⁷⁸

Ἠλέκτρα

ἐγὼ δ᾽ ἐπιφθέγγομαι κεκλαυμένα.

Χορός

στάσις δὲ πάγκοινος ἅδ᾽ ἐπιρροθεῖ:

ἄκουσον ἐς φάος μολών,

ξὺν δὲ γενοῦ πρὸς ἐχθρούς.
460
461

Ὀρέστης

Ἄρης Ἄρει ξυμβαλεῖ,⁷⁹ Δίκᾳ Δίκα.

Ἠλέκτρα

ἰὼ θεοί, κραίνετ᾽ ἐνδίκως <δίκας⁸⁰>.

Χορός

τρόμος μ᾽ ὑφέρπει κλύουσαν εὐγμάτων.

τὸ μόρσιμον μένει πάλαι,

εὐχομένοις δ᾽ ἂν ἔλθοι.
465
466

Χορός

ὦ⁸¹ πόνος ἐγγενὴς

καὶ παράμουσος Ἄτας⁸²

αἱματόεσσα πλαγά.

ἰὼ δύστον᾽ ἄφερτα κήδη:

ἰὼ δυσκατάπαυστον ἄλγος.
470
471

Χορός

δώμασιν ἔμμοτον

τῶνδ᾽ ἄκος,⁸³ οὐδ᾽ ἀπ᾽ ἄλλων

ἔκτοθεν, ἀλλ᾽ ἀπ᾽ αὐτῶν,

διώκειν ἔριν⁸⁴ αἱματηράν.

θεῶν <τῶν⁸⁵> κατὰ γᾶς ὅδ᾽ ὕμνος.
475
476

Χορός

ἀλλὰ κλύοντες, μάκαρες χθόνιοι,

τῆσδε κατευχῆς πέμπετ᾽ ἀρωγὴν

παισὶν προφρόνως ἐπὶ νίκῃ.⁸⁶⁸⁷

479

Ἠλέκτρα

ἰὼ ἰὼ δαΐα

πάντολμε μᾶτερ, δαΐαις ἐν ἐκφοραῖς
430

ἄνευ πολιτᾶν ἄνακτʼ,

ἄνευ δὲ πενθημάτων

ἔτλας ἀνοίμωκτον ἄνδρα θάψαι.

Ὀρέστης

τὸ πᾶν ἀτίμως ἔλεξας, οἴμοι.

πατρὸς δʼ ἀτίμωσιν ἆρα τείσει
435

ἕκατι μὲν δαιμόνων,

ἕκατι δʼ ἀμᾶν χερῶν;

ἔπειτʼ ἐγὼ νοσφίσας ὀλοίμαν.

Χορός

ἐμασχαλίσθη δέ γʼ, ὡς τόδʼ εἰδῇς·

ἔπρασσε δʼ, ᾇπέρ νιν ὧδε θάπτει,
440

μόρον κτίσαι μωμένα

ἄφερτον αἰῶνι σῷ.

κλύεις πατρῴους δύας ἀτίμους.

Χορός

διʼ ὤτων δὲ συν-

τέτραινε μῦθον ἡσύχῳ φρενῶν βάσει.

τὰ μὲν γὰρ οὕτως ἔχει,

τὰ δʼ αὐτὸς ὄργα μαθεῖν.

πρέπει δʼ ἀκάμπτῳ μένει καθήκειν.
455

Ὀρέστης

σὲ τοι λέγω, ξυγγενοῦ, πάτερ, φίλοις.

Ἠλέκτρα

ἐγὼ δʼ ἐπιφθέγγομαι κεκλαυμένα.

Χορός

στάσις δὲ πάγκοινος ἅδʼ ἐπιρροθεῖ·

ἄκουσον ἐς φάος μολών,

ξὺν δὲ γενοῦ πρὸς ἐχθρούς.
460

Ὀρέστης

Ἄρης Ἄρει ξυμβαλεῖ, Δίκᾳ Δίκα.

Ἠλέκτρα

ἰὼ θεοί, κραίνετʼ ἐνδίκως δίκας.

Χορός

τρόμος μʼ ὑφέρπει κλύουσαν εὐγμάτων.

τὸ μόρσιμον μένει πάλαι,

εὐχομένοις δʼ ἂν ἔλθοι.
465

Χορός

ὦ πόνος ἐγγενὴς

καὶ παράμουσος Ἄτας

αἱματόεσσα πλαγά.

ἰὼ δύστονʼ ἄφερτα κήδη·

ἰὼ δυσκατάπαυστον ἄλγος.
470

Χορός

δώμασιν ἔμμοτον

τῶνδʼ ἄκος, οὐδʼ ἀπʼ ἄλλων

ἔκτοθεν, ἀλλʼ ἀπʼ αὐτῶν,

διʼ ὠμὰν ἔριν αἱματηράν.

θεῶν τῶν κατὰ γᾶς ὅδʼ ὕμνος.
475

Χορός

ἀλλὰ κλύοντες, μάκαρες χθόνιοι,

τῆσδε κατευχῆς πέμπετʼ ἀρωγὴν

παισὶν προφρόνως ἐπὶ νίκῃ.

ΟΡ.

καὶ πότ᾽ ἂν ἀμφιθαλὴς

Ζεὺς ἐπὶ χεῖρα βάλοι,
395

φεῦ φεῦ, κάρανα δαΐξας;

πιστα γένοιτο χώρᾳ.

δίκαν δ᾽ ἐξ ἀδίκων ἀπαιτῶ.

κλῦτε δὲ Γᾶ χθονίων τε τιμαί.

καὶ πότ᾽ ἂν ἀμφιθαλής

Ζεὺς ἐπὶ χεῖρα βάλοι,

φεῦ φεῦ, κάρανα δαΐξας;
395

πιστὰ γένοιτο χώρα.

Orestes

O father, unhappy father, by what word or deed of mine can I succeed in sailing from far away to you, where your resting-place holds you, a light to oppose your darkness?
315

Yet a lament in honor of the Atreidae who once possessed our house is none the less a joyous service.
320

Chorus

Yet heaven, if it pleases, may still turn our utterance to more joyfully sounding strains. In place of dirges over a tomb, a song of triumph within the royal halls will welcome back a reunited friend.¹
340

Orestes

This has pierced the earth and reached your ear⁶ as if it were an arrow. O Zeus, O Zeus, who send long-deferred retribution up from below onto the reckless and wicked deeds done by the hands of mortals. . . .
380

And yet it will be accomplished for our father’s sake.⁷
385

Chorus

May it be mine to raise a hearty shout in triumph over the man when he is stabbed and over the woman as she perishes! Why should I try to keep hidden what nevertheless hovers before my soul?

Full against the prow of my heart wrath blows sharply in rancorous hate.
390

Electra

And when will mighty Zeus bring down his hand on them

and split their heads open? Let it be a pledge to the land! After injustice I demand justice as my right. Hear, O Earth, and you honored powers below!
395

Chorus

And it is the eternal rule that drops of blood spilled on the ground demand yet more blood. Murder cries out on the Fury, which from those killed before brings one ruin in the wake of another.
400

Orestes

Alas, you sovereign powers of the world below, behold, you potent Curses of the slain, behold the remnants of the line of Atreus in their helpless plight, cast out from house and home in dishonor. Which way can we turn, O Zeus?
405

Chorus

But again my heart throbs as I hear this pitiful lament. At once I am devoid of hope and my viscera are darkened at the words I hear.
410

But when hope once again lifts and strengthens me, it puts away my distress and dawns brightly on me.
415

Electra

To what could we more fittingly appeal than to those very miseries we have endured from the woman herself who bore us?

She may fawn upon us, but they are past all soothing. For like a fierce-hearted wolf the temper we have acquired from our mother is implacable.
420

Electra

Away with you, cruel

and utterly brazen mother! You dared to give your husband a most cruel burial: unmourned, without lamentation, a king unattended by his people.
430

Orestes

Ah me, your words spell utter dishonor.

Yet with the help of the gods, and with the help of my own hands, will she not atone for the dishonor she did my father? Let me only take her life, then let me die!
435

Chorus

Yes, and I would have you know he was brutally mangled.¹¹

And even as she buried him in this way, she acted with intent to make the manner of his death a burden on your life past all power to bear. You hear the story of the ignominious outrage done to your father.
440

Chorus

Yes, let it sink deep into your ears, but keep inside a quiet steadfastness of soul. So far things are so. But you yourself be eager to resolve what is to follow.

You must enter the contest with inflexible wrath.
455

Orestes

Father, I call on you; side with your loved ones!

Electra

And I in tears join my voice to his.

Chorus

And let all our company blend our voices to echo the prayer. Hear! Come to the light!

Side with us against the foe!
460

Orestes

Ares will encounter Ares; Right will encounter Right.

Electra

O you gods, judge rightly the plea of right!

Chorus

A shudder steals over me as I hear these prayers. Doom has long been waiting,

but it will come in answer to those who pray.
465

Chorus

Ah, inbred trouble and bloody stroke of ruin striking a discord! Ah, lamentable and grievous sorrows!

Ah, the unstaunched pain!
470

Chorus

Our house has a cure to heal these woes, a cure not from outside, from the hands of others, but from itself, by fierce, bloody strife.

This hymn is for the gods beneath the earth.
475

Chorus

O you blessed powers below, hear this supplication of ours, and with a favorable will send forth to these children your aid for victory!

ÉLECTRE

Mais quand donc Zeus le Fort laissera-
t-il tomber son bras ? Ah ! que les têtes qu'il frappera à ce pays redonnent confiance ! Je réclame justice contre l'injustice : écoutez-moi, Terre et Puissances Infernales.

O thou, whoſe pow'r ſubdues

The mighty, to this country ſeal thy faith,

And ratify their doom! On th' impious heads
460

I aſk for vengeance.

Elektra.

Ja, ja,

des Volkes Glaube,

Erfüllung find' er

im Falle der Häupter.

Recht heisch' ich,

Recht wider den Frevel.

Erd' und höllische Mächte, hört mich.

Chorführerin.

400

Zeus, thou alone to us art parent now.

Smite with a rending blow
465

Upon their heads, and bid the land be well:

Set right where wrong hath stood; and thou give ear,

O Earth, unto my prayer—

Yea, hear O mother Earth, and monarchy of hell!

Wann mit gewaltigem Arm

Trifft sie der selige Zeus,

Wird, ach! ihr Haupt hinabschmettern?

Werde dem Land das Seine!

Das Recht fleh' ich herbei für Unrecht.
400

Hört es, ihr Herrscher im Reich der Todten!