Aeschylus Libation Bearers 1065

Ettore Romagnoli (Translator)

Questa terza procella s'abbatte
990
d'improvviso spirando, sovressa
la casa del re.
Cominciarono i miseri strazî
di Tieste, ed i figli vorati.
Fu seconda la strage regale,
995
quando il duce, il signor degli Achivi,
fu sgozzato nel bagno. Ora terza
giunge questa, non so s'io dir debba
salvezza o rovina.
Quale mèta avrà mai, quale termine
1000
del cordoglio la Furia sopita?

Libation Bearers. Aeschylus. Ettore Romagnoli (Translator). Bologna. 1922.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Schmidt Sciences.

Current edition Experimental

Eschilo, Le Coefore: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) (Italian) (Eschilo, Le Coefore: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (6)
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 1065 focus
ὅδε τοι μελάθροις τοῖς βασιλείοις
1065
τρίτος αὖ χειμών
πνεύσας γονίας ἐτελέσθη.
παιδόβοροι μὲν πρῶτον ὑπῆρξαν
μόχθοι τάλανές τε θυέστου·
δεύτερον ἀνδρὸς βασίλεια πάθη·
1070
λουτροδάϊκτος δ᾽ ὤλετ᾽ Ἀχαιῶν
πολέμαρχος ἀνήρ·
νῦν δ᾽ αὖ τρίτος ἦλθέ ποθεν σωτὴρ,
ἢ μόρον εἴπω;
ποῖ δῆτα κρανεῖ, ποῖ καταλήξει
1075
μετακοιμισθὲν μένος ἄτης;
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Gottfried Hermann, 1852.) — 1065 focus
ὅδε τοι μελάθροις τοῖς βασιλείοις
τρίτος αὖ χειμὼν
πνεύσας γονίας ἐτελέσθη.
παιδοβόροι μὲν πρῶτον ὑπῆρξαν
1065
μόχθοι τάλανες·
δεύτερον ἀνδρὸς βασίλεια πάθη·
λουτροδάϊκτος δ᾽ ὤλετ' Ἀχαιῶν
πολέμαρχος ἀνήρ·
νῦν δ᾽ αὖ τρίτος ἦλθέ ποθεν σωτήρ,
1070
ἢ μόρον εἴπω;
ποῖ δῆτα κρανεῖ, ποῖ καταλήξει
μετακοιμισθὲν μένος ἄτης;
ΧΟΗΦΟΡΟΙ (OCR draft) Experimental (ΧΟΗΦΟΡΟΙ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 1065 focus
Ὅδε τοι μελάθροις τοῖς βασιλείοις
τρίτος αὖ χειμών
πνεύσας πνεούσας γονίας ἐτελέσθη·
παιδόβοροι παιδόμοροι μὲν πρῶτον ὑπῆρξαν
1070
μόχθοι τάλανές τε Θυέστου
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. N. Wecklein, 1885.) — 1065 focus
ὅδε τοι μελάθροις τοῖς βασιλείοις
τρίτος αὖ χειμών
πνεύσας γονίας ἐτελέσθη.
1065
παιδοβόροι μὲν πρῶτον ὑπῆρξαν
μόχθοι τάλανές τε θυέστου·
δεύτερον ἀνδρὸς βασίλεια πάθη
λουτροδάικτος δ᾽ ὤλετ᾽ Ἀχαιῶν
πολέμαρχος ἀνήρ.
1070
νῦν δ᾽ αὖ τρίτος ἦλθέ ποθεν σωτήρ,
ἢ μόρον εἴπω;
ποῖ δῆτα κρανεῖ, ποῖ καταλήξει
μετακοιμισθὲν μένος ἄτης;
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Martin L. West, 1990.) — 1065 focus
Aeschyli Choephori (OCR draft) Experimental (Aeschyli Choephori. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 1065 focus
ὅδε τοι μελάθροις τοῖς βασιλείοις
1065
τρίτος αὖ χειμὼν
πνεύσας γονίας ἐτελέσθη.
παιδόμοροι μὲν πρῶτον ὑπῆρξαν
μόχθοι τάλανός τε θυέστου·
δεύτερον ἀνδρὸς βασίλεια πάθη·
1070
λουτροδάικτος δ᾽ ὤλετ᾽ Ἀχαιῶν
πολέμαρχος ἀνήρ.
νῦν δ᾽ αὖ τρίτος ἦλθέ ποθεν, σωτῆρ᾽
ἢ μόρον εἴπω;
ποῖ δῆτα κρανεῖ, ποῖ καταλήξει
1075
μετακοιμισθὲν μένος ἄτης;
Translations (7)
The Libation Bearers (OCR draft) Experimental (The Libation Bearers. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 1065 focus
This third tempest arising out of the family, after having blown In its turn in the royal halls, like as a family wind 2 hath come to an end. First of all there were the child-devouring wretched troubles of Thyestes. Next came a hero's kingly sufferings, and stabbed in a bath the warrior chieftain of the Greeks perished. Now too once more, third in order, there hath come, we know not whence, a saviour, or should I call it doom. Where then is the violence of calamity, when lulled, to find an end; or where is it to reach a termination?
LES CHOÉPHORES (OCR draft) Experimental (LES CHOÉPHORES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 1065 focus
palais de nos rois! Des enfants dévorés ouvrirent — tristement pour Thyeste ! — la série de nos maux.
The Choephoræ (OCR draft) Experimental (The Choephoræ. Robert Potter, 1779.) — 1065 focus
Aeschylus, Choephori: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Choephori: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 1065 focus
Tertia uerò hyems uestibulis regijs
Hos angulos impleuit liberorum fatales primò fuerüt
Aeschylus, Die Totenspende: German translation (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Die Totenspende: German translation. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1919–1923.) — 1065 focus
Also hat sich jähes Ungewitter
über unserm Königshaus entladen,
schon zum dritten Male schlug es ein.
1070 Erst der Knäblein jämmerliches Schicksal,
da Thyestes Unerhörtes litt.
Zweites Opfer war ein Mann; im Bade
fiel der Held, der Herzog der Hellenen.
Heut' erschien der dritte - sag' ich Retter,
sag' ich Schicksalsschlag? Was ist der Ausgang?
1075 Kaum entschlummert wacht die Wut des Fluches
wieder auf und rast - wohin, wohin?
English (E. D. A. Morshead, 1889, second edition) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, The Libation-Bearers — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 1065 focus
Behold, the storm of woe divine
That raves and beats on Atreus' line
Its great third blast hath blown.
First was Thyestes' loathly woe—
The rueful feast of long ago,
1190
On children's flesh, unknown.
And next the kingly chief's despite,
When he who led the Greeks to fight
Was in the bath hewn down.
And now the offspring of the race
1195
Stands in the third, the saviour's place,—
To save—or to consume?
O whither, ere it be fulfilled,
Ere its fierce blast be hushed and stilled,
Shall blow the wind of doom?
1200
[ Exeunt.
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 1065 focus
So erfüllte sich denn in der Könige Haus
Nun dreimal der Sturm,
1060
Der mit Macht wuthschnaubend hereinbrach.
Erst sah es den Gräul, der die Kinder zerfleischt,
Und das blutige Mahl des Thyestes;
Zum zweiten das Loos, das den König entrafft;
Denn gemordet im Bad, ach! sank, der im Streit
1065
Den Achäern gebot.
Zum dritten erschien — wie nenn' ich ihn doch?
Den Erretter? Den Fluch?
Wo endet sie noch, wo findet sie Ruh,
Die entschlummerte Wuth des Verderbens?
1070

Commentary

Critical apparatus to The Libation Bearers (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Libation Bearers.) focus

991. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-641

λέγω: ψέγω M. G. Ald. Rob. In G. hic versus, quum antea omissus esset, eodem quo scholia atramento inter praecedentem ac sequentem versum scriptus est. Recte Turnebus λέγω, ex scholio, quod hoc est, Αιγίσθου γὰρ οὐ λέγω μόρον, μητρὸς δέ, ἥτις ἐπὶ ἀνδρὶ τοῦτο μήσατο στύγος.
991

992. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-642

αἰσχυντῆρος, ὡς νόμος,: αἰσχυντῆρος, ὡς νόμος, Portus. αἰσχυντῆρος ὡς νόμου M. G. Ald. αἰσχυντῆρος ὡς νόμου Turn. αἰσχυντῆρος νόμου Rob.
992

994. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-643

ἐξ οὗ τέκνων ἤνεγχ᾽: ἐξ οὗ Rob. ἐκ σοῦ M. G. Ald. Turn. codex Robortelli. Deinde τέκνων ήνεγχ' Victorius. τέκνωνηνέχη Μ. τέκνων ἠνέχῃ ἠνέχη Rob.) G. Ald. Rob. τέκνω νῦν ἔχει codex Rob. τέκνων ἀνέχῃ coniecit Rob. τέκνων ἤνεγκε Turn.
994

995. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-644

κακόν,: Vulgo post κακόν plene interpungebatur.
995

996-997. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-645

τί σοι δοκεῖ; μύραινα γ᾽ εἴτ᾽ ἔχιδν᾽ ἔφυ, σήπειν θιγοῦσ᾽ ἂν μᾶλλον, οὐ δεδηγμένη: Vulgo τί σοι δοκεῖ; Recte Meinekius 7 σοι δοκεῖ, continuata oratione. Deinde μύραινά τ᾽ ἦτ᾽ ἔχιδν᾽ ἔφυ, ad τ' supra adscripto γ, Μ. μύραινά γ᾽ ἦτ᾽ ἔχιδν ἔφυ G. μύραινα τ᾽ ἦτ᾽ ἔχιδν ἔφυ Rob. μύραινα γ' ἢ ἔχιδν ἔφυ Ald. Turn. Proximo versu θίγουσαν ἄλλον M. G. Ald. θίγουσ᾽ ἂν ἄλλον Rob. Turn. Deinde omnes οὐ δεδηγμένον. Scholiastes haec adnotavit, ὑπερβολή· ὅτι καὶ τὸν μὴ δηχθέντα, ἀλλὰ μόνον ἁψάμενον σήπει, quasi θιγόντ᾽ ἂν legisset. Mira de his versibus protulit Fritzschius ad Aristoph. Ranas p. 204. Blomfieldio scribendum videbatur μύραινά γ' εἶτ᾽ ἔχιδν ἔφυ σήπειν θιγοῦσα μᾶλλον οὐ δεδηγμένον, non recte. Ita hi versus scribendi erant, ἥτις δ᾽ ἐπ᾽ ἀνδρὶ τοῦτ᾽ ἐμήσατο στύγος, ἐξ οὗ τέκνων ἤνεγχ᾽ ὑπὸ ζώνην βάρος, φίλον τέως, νῦν δ᾽ ἐχθρόν, ὡς φαίνει, κακόν, ή σοι δοκεῖ, μύραινά γ' εἶτ᾽ ἔχιδν ἔφυ, σήπειν θιγοῦσ᾽ ἂν μᾶλλον, οὐ δεδηγμένη, τόλμης ἕκατι καδίκου φρονήματος; quae autem marito tale machinata est scelus, ex quo liberorum onus sub zona gestavit, tum carum, nunc, ut ostendit, odiosum, num tibi videtur, sive muraena sive vipera essel, tactu suo magis labem illatura esse, non laesa? Οὐ δεδηγμένη, sed ἐξ οὗ τέκνων ἤνεγχ᾽ ὑπὸ ζώνην βάρος. Hoc igitur dicit, non potuisset magis laedere innocentem, si bellua fuisset.

998. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-646

κἀδίκου: κἀδίκου Turn. κανδίκου M. G. Ald. Rob. Post hunc versum in libris collocati sunt versus 977 - 984.
998

999. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-647

τοιάδ᾽ ἐμοὶ: τοιᾶδ᾽ ἐμοι Μ. τοιᾶδ᾽ ἐμοὶ G. Rob. τοῖαδε μοι Αld. τοιάδε μοι Turn. Scribendum τοιάδ᾽ ἐμοί.
999

1000. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-648

πρόσθεν: πρόσθεν Turn. πρόσθ' M. G. Ald. Rob.
1000

1001. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-649

αἰαῖ, αἰαῖ: Chori nomen omissum in M. G. Ald. at at M. G. Ald. Turn. α? α? Rob. Scribendum αἰαῖ, αἰαῖ. Vidit hoe Bothius.
1001

Wecklein’s commentary on Choephoroi / Libation Bearers (1888; German; OCR draft) (Explanatory commentary, pp. 163–234; single HW42J8 OCR witness, conservatively retained. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.) focus

990. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-537

1
ὑπὸ ζώνην wie Eum. 398
ὑπὸ χθόνα τάξιν ἔχουσα
, Sept. 548
πυκνοῦ κροτησμου τυγχάνουσ᾽ ὑπὸ πτόλιν
.

991. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-538

2
ὡς φαίνει, ut ostendit vulneribus a me acceptis (Bothe).

992-993. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-539

3
4
,,Glaubst du, dafs, mag sie eine Muräne oder eine Natter sein, gegebenen Falls durch blofse Berührung ohne Bifs einen anderen in Faulnis bringt?" μύραινα: ἐπὶ τοῦ κακοῦ ἐλέγετο ὡς ἔχιδνα Hesych. Vgl. Aristoph. Fr. 473 ἔχιδνά θ ἑκατογκέφαλος ἢ τὰ σπλάγχνα σου διασπαράξει πλευμόνων θ᾿ ἀνθά ψεται Ταρτησία μύραινα. εἴτε für εἴτε εἴτε wie Ag. 1402 . θι γοῦσα: Aristot. περὶ θαυμασίων ἀκουσμάτων p. 845 ἐν Θεσσαλία φασὶ τὸν ἱερὸν καλούμενον ὄφιν πάντας ἀπολλύειν οὐ μόνον ἐὰν δάκῃ ἀλλὰ καὶ ἐὰν θίγῃ.

995. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-540

5
Welche Bezeichnung soll ich ihm geben, wenn ich auch sehr zurückhaltend reden mufs ?" d. h. wie soll ich das Gewand bezeichnen, wenn ich den mildesten Ausdruck gebrauchen will? εὐστομεῖν ist das gleiche wie εὐφημεῖν. Aristoph. Wo. 833 εὐστόμει καὶ μηδὲν εἴπῃς φλαῦρον ἄνδρας δεξιούς.

996-997. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-541

6
7
νεβροῦ .. δυσέκλυτον, ein einem Hirschkalbe die Fülse verstrickendes Listwerk, aus welchem man sich nicht helfen und losmachen kann. Vgl. Schol. zu Eur. Or. 23 ἡ γὰρ Κλυταιμήστρα χιτῶνα ὕφανεν οὔτε ταῖς χερσὶν οὔτε τῇ κεφαλῇ ἔκδυσιν ἔχοντα.

998. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-542

8
ποδιστῆρας πέπλους, ein Gewand in welchem die Füfse verstrickt und gefesselt werden.

999. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-543

9
φηλήτης: vgl. Hes. W. u. T. 373 ὃς δὲ γυναικὶ πέποιθε, πέποιθ᾽ ὅ γε φηλήτῃσι, Hesych. φηλήτῃσι λῃσταῖς.

1000. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-544

10
ἀπαιόλημα (Schol. ἀπάτημα) ist abhängig von νομίζων (im Gebrauch habend, übend, vgl. 100, Pind. Isthm. II 38 ἱπποτροφίας τε νομίζων). Mit αργυροστερής (zu252) vgl. ὀμματοστερής Eum. 941 .