Aeschylus Agamemnon 122

Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff (Translator)

Table of Contents

Search the Perseus Catalog for:

← Previous Next →
wider das troische Land zur Heerfahrt beide gerufen,
gab ein kriegerischer Angang Geleit.
Nahe dem Lager erschienen auf weithin sichtbarem
Sitze
125
Vogelkönige zween, sich den Königen zeigend der
Flotte
115 auf des Speerarms Seite. Das Schwanzgefieder des
einen
weiß, des anderen schwarz. Sie fraßen der trächtigen
130
120 Häsin
nicht ausgetrag'ne Leibesfrucht.
Wehe, Wehe!
Wehe lasset uns singen, doch endlich möge das Gute
triumphieren.
135
Und auf die beiden verschiedengemuteten Atreussöhne
schaute Kalchas, der weise Prophet.
Da verstand er die streitbaren Fresser des Hasen,
des Angangs Weisung für die Fahrt.
125
140

Agamemnon. Aeschylus. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff (Translator). Berlin. 1919–1923.

Sponsored by University of Leipzig.

Current edition Experimental

Aeschylus, Agamemnon: German translation (OCR draft) (German) (Aeschylus, Agamemnon: German translation. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1919–1923.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (8)
Ἀγαμέμνων First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 104-257 focus
Ἀγαμέμνων Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926.) — 104-257 focus
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 122 focus
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Gottfried Hermann, 1852.) — 122 focus
κεδνὸς δὲ στρατόμαντις ἰδὼν δύο λήμασι δισσοὺς
Ἀτρείδας μαχίμους, ἐδάη λαγοδαίτας
πομπούς τ' ἀρχάς·
120
οὕτω δ᾽ εἶπε τεράζων·
ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ (OCR draft) Experimental (ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 122 focus
Κεδνὸς δὲ στρατόμαντις ἰδὼν δύο λήμασιν ἴσους -σι δισσοὺς
Ant.
Ἀτρεΐδας μαχίμους ἐδάη λαγοδαίτας πομπᾶς πομπούς τ'
ἀρχούς ἀρχάς· οὕτω δ' εἶπε τεράζων·
« Χρόνῳ μὲν ἀγρεῖ Πριάμου πόλιν ἅδε κέλευθος,
120
πάντα δὲ πύργων
κτήνη πρόσθε τὰ δημιοπληθῆ
Μοῖρ' ἀλαπάξει πρὸς τὸ βίαιον·
οἷον μή τις ἄγα ἄτα θεόθεν κνεφά-
σῃ προτυπὲν στόμιον μέγα Τροίας
125
στρατωθέν· οἴκτῳ οἴκῳ γὰρ ἐπίφθονος Ἄρτεμις ἁγνὰ
πτανοῖσιν -οῖς κυσὶ -σὶν πατρὸς
αὐτότοκον πρὸ λόχου μογερὰν πτάκα πτάωνκα πτῶκα θυομένοισιν·
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. N. Wecklein, 1885.) — 122 focus
κεδνὸς δὲ στρατόμαντις ἰδὼν δύο
125
λήμασι δισσοὺς
Ἀτρείδας μαχίμους
ἐδάη λαγοδαίτας
πομπούς τ᾿ ἀρχάς·
οὕτω δ᾽ εἶπε τερᾴζων·
130
χρόνῳ μὲν ἀγρεῖ
Πριάμου πόλιν ἅδε κέλευθος,
πάντα δὲ πύργων
κτήνη πρόσθε τὰ δημιοπληθῆ
μοῖρα λαπάξει πρὸς τὸ βίαιον·
135
οἷον μή τις ἄγα
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Martin L. West, 1990.) — 122 focus
κεδνὸς δὲ στρατόμαντις ἰδὼν δύο λήμασι δισσούς
Ἀτρεΐδας μαχίμους ἐδάη λαγοδαίτας
πομπούς τ᾽ ἀρχάς· οὕτω δ᾽ εἶπε τεράζων·
125
“χρόνωι μὲν ἁγ'ρεῖ Πριάμου πόλιν ἅδε κέλευθος,
πάντα δὲ πύργων
κτήνη πρόσθε τὰ δημιοπληθέα Μοῖρα λαπάξει
πρὸς τὸ βίαιον·
130
οἷον μή τις ἄγα θεόθεν κνεφά-
σηι προτυπὲν στόμιον μέγα Τροίας
στρατωθέν. οἴκ τωι γὰρ ἐπίφθονος Ἄρτεμις ἁγνά
πτανοῖσιν κυσὶ πατρός
135
αὐτότοκον πρὸ λόχου μογερὰν πτάκα θυομένοισιν,
198 ΑΓΑΜΕΜΝΩ͂Ν
στυγεῖ δὲ δεῖπνον αἰετῶν.᾽
αἴλινον αἴλινον εἰπέ, τὸ δ᾽ εὖ νικάτω.
Aeschyli Agamemnon (OCR draft) Experimental (Aeschyli Agamemnon. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 122 focus
κεδνὸς δὲ στρατόμαντις ἰδὼν δύο λήμασι δισσοὺς
᾿Ατρείδας μαχίμους ἐδάη λαγοδαίτας
πομπᾶς [τ᾽] ἀρχούς·
οὕτω δ᾽ εἶπε τεράιζων·
125
“χρόνωι μὲν ἀγρεῖ Πριάμου πόλιν ἅδε κέλευθος,
πάντα δὲ πύργων
κτήνη πρόσθε τὰ δημιοπληθῆ
μοῖρα λαπάξει πρὸς τὸ βίαιον·
130
οἷον μή τις ἄγα θεόθεν κνεφά-
σηι προτυπὲν στόμιον μέγα Τροίας
στρατωθέν. οἴκτωι γὰρ ἐπίφθονος Ἄρτεμις ἁγνά
πτανοῖσιν κυσὶ πατρός
135
αὐτότοκον πρὸ λόχου μογερὰν πτάκα θυομένοισιν·
στυγεῖ δὲ δεῖπνον αἰετῶν.
αἴλινὸν αἴλινον εἰπέ, τὸ δ᾽ εὐ νικάτω.
Translations (9)
Agamemnon Perseus (Aeschylus. The poetical works of Robert Browning, Volume 13. Browning, Robert, translator; Berdoe, Edward, editor. London: Smith, Elder and Co., 1889.) — 104-257 focus
The Agamemnon (OCR draft) Experimental (The Agamemnon. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 122 focus
And the clever seer of the army, having seen the twin-warlike Atreidae differing 7
in their spirits, knew [them for] the devourers of the hare, and the commanders who led the expedition, and thus he spake expounding the portent: "In time of a truth shall this inroad take the city of Priam; but of all the public wealth in its towers shall Destiny first violently make havoc 8
. Only may no envy from the gods fling gloom over the mighty embattled curb forged against Troy: for chaste Diana is jealous against the house, on account of the winged hounds 1
of the sire, that made a victim of the wretched hare together with her brood before delivery, and she loathes the banquet of the eagles. Chaunt Aelinon, Aelinon! but may the good prevail.
AGAMEMNON (OCR draft) Experimental (AGAMEMNON. Paul Mazon, 1920-1925.) — 122 focus
au dos blanc.
Ils apparurent près du palais, du côté du bras qui brandit
la lance, perchés bien en vue, en train de dévorer, avec toute sa portée, une hase pleine,
Agamemnon (OCR draft) Experimental (Agamemnon. Robert Potter, 1779.) — 122 focus
The venerable ſeer, whoſe ſkill divine i
115
Knows what the Fates deſign,
On
Eschilo, Agamennone: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Agamennone: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 122 focus
Antistrofe I
Il venerando profeta Calcante, ben vide che i due
per animo e ardire diversi, belligeri Atridi, erano essi
l'aquile divoratrici,
135
i condottier' della gesta; e disse, spiegando il prodigio:
« Vien tempo; e per questi guerrieri
crolla la rocca di Priamo;
e quante ricchezze già chiuser le genti
dentro le torri, la Parca
140
distrugge, saccheggia a furore.
Deh! Invidia celeste non franga
né oscuri le schiere, il gran freno
di Troia! Ché Artemide aborre
gli aligeri cani di Giove,
145
e il pasto dell' aquile aborre, pietosa alla timida lepre,
sbranata digiuna coi figli ».
Lugubre, lugubre canto s' intoni; ma il bene trionfi.
Aeschylus, Agamemnon: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 122 focus
Probus exercitus uates uidens duos,
Consilijs geminos
Atridas bellicofos,
Cognouit cœnas, comites, ac principes
Sic dixit portendens,
135
Tempore quidem accipiet
Priami urbem, hec uerò una est.
Omnes uerò turrium
Poſseſsiones populi multitudinem
Parca depopulabitur per uim,
140
Tanquam nullum nocumentum
Diuinitus obſcurabit fictum frænum
Magnumn Troiæ,
Ab exercitu.
Domui inuidiosa caſta
145
Diana. celeribus canibus patris,
Cum ipſo fætu ame agmen
Laboriosum leporem ſacrificantibus,
Edit cœnam aquilarum,
Vlulatum ululatum dic uerò, hoc bene uincat.
150
Agamemnon (OCR draft) Experimental (Agamemnon. Anna Swanwick, 1886.) — 122 focus
CASSANDRA
Ah! Ah!
Lo ! witnesses trust-worthy ! Vouchers dire!
These babes, who weep their death-wound, faith inspire,
Their roasted members eaten by their sire!
English (E. D. A. Morshead, 1889, second edition) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 122 focus
And one beheld, the soldier-prophet true,
155
And the two chiefs, unlike of soul and will,
In the twy-coloured eagles straight he knew,
And spake the omen forth, for good and ill.
(Ah woe and well-a-day! but be the issue fair!)
Go forth, he cried, and Priam's town shall fall.
160
Yet long the time shall be; and flock and herd,
The people's wealth, that roam before the wall,
Shall force hew down, when Fate shall give the word.
But O beware! lest wrath in Heaven abide,
To dim the glowing battle-forge once more,
165
And mar the mighty curb of Trojan pride,
The steel of vengeance, welded as for war!
For virgin Artemis bears jealous hate
Against the royal house, the eagle-pair,
Who rend the unborn brood, insatiate—
170
Yea, loathes their banquet on the quivering hare.
(Ah woe and well-a-day! but be the issue fair!)
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos, Band I, Agamemnon. Independent Donner line citations, Smyth card correspondence, twelve located textual notes and opening metrical facsimiles. Unfinished OCR proofreading and note attribution are documented in the review inventory.) — 122 focus
Aber der Seher des Heers, der erfahrene, sah der Atriden 1
Zwiefachen Sinn, und erkennt in den Mördern des Hasen
Argos' Feldherrn;
120
Und so deutend begann er:
„Wohl bricht dereinst stürmend in Priamos' Veste der Zug hier;
Alle die reichen
Schätze der Burg, die das Volk ihr steuerte, 2
Wird mit Gewalt einst rauben das Schicksal.
125
Daß nur göttlicher Neid nicht breche die Kraft
Dem gewaltigen Zaume des Heeres,
Das Troja stürzt! Artemis grollt ja dem Hause des Atreus,
Weil Zeus' fliegende Diener
Vor der Geburt mit der Frucht die geängstigte Mutter geopfert:
130
Sie haßt der Adler grauses Mahl."
Hebe den klagenden Ruf! Doch siegreich walte das Gute!
Schlußgesang.

Commentary

Critical apparatus to Agamemnon (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Agamemnon.) focus

115. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-72

βοσκόμενοι
βοσκομένην
Farn. ἐρικύμονα φέρματι
ἐρικύματα φέρματι
Μ. (sic M. non φέρματα) G. Rob.
ἐρ' ἱκύματα φέρματι
Ald.
ἐρικύματα φέρματα
Turn.
ἐρικύμονα φέρματι
Bess.
ἐρικύμονα φέρβοντο
Victorius ex Flor. Farn. In Farn. adscripta glossa
ἤσθιον
. Elegans est Seidleri coniectura
ἐρικυμάδα
, hausta ex eo quod Hesychius adnotavit
κυμάδας, ἐγκύους
. Sed non ausim reiicere
ἐρικύμονα
, quum facile propter sequens
φέρματι
corrumpi potuerit. Et scholiastes
πολυκύμονα
adscripsit.
115

116. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-73

NA Ad
βλαβέντα
intelligendum est
λαγωόν
. Non dicit autem
λοισθίων δρόμων
de postremo ante partum cursu, sed ut significetur quum iam in eo esset ut effugeret lepus impetum aquilarum. Refertur enim augurium ad captam post diuturnum bellum Troiam, sperantibus Troianis non simulato reditu vela dedisse Graecos. Aquila leporem lacerans, itemque serpens passerum nido inhians, conspicitur in anaglypho cuius picturam Böttigerus primo volumini Amaltheae praefixit, quem vide ibi p. 48.
116

117. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-74

αἴλινον αἴλινον
αἴλινον
semel Flor. τὸ δ᾽ εὖ νικάτω
τὸ δ᾽ εὖ νικάτω
Farn. Vict.
τόδ' εὖ νικάτω
Μ. Rob. Τurn.
τόδ᾽ εὐνικάτω
G. Ald. Infra v. 334.
τὸ δ᾽ εὖ κρατοίη
. Comparari potest hoc Demosthenis in fine Philippicae I.
νικῴη δ᾽ ὅ τι πᾶσιν ὑμῖν μέλλει συνοίσειν
.
117

118. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-75

δύο
δύω
G. Ald. Rob. λήμασι
λήμμασι
Flor. Farn. δισσοὺς Omnes
δισσούς
. Auratus et Canterus coniecerunt
δισσοῖς
, quod Blomfieldius recepit.
Δισσούς
si verum est, non geminos, ut verterant, sed diversos significare dixi ad Soph. El. v. 635. Videri autem potest Aeschylus diversitatem eam ducum intellexisse, qua Plato in Convivio p. 174. C. ex Homero Agamemnonem
διαφερόντως ἀγαθόν
, Menelaum autem
μαλθακὸν αἰχμητὴν
dixit. Non male, opinor, coniiciat quis
δύο λήματα, δισσοὺς Ἀτρείδας
. Saepius enim
λῆμα
de ipsa persona dicitur. Pindarus Pyth. III. 42.
ἔσχε τοιαύταν μεγάλαν ἀάταν καλλιπέπλου λῆμα Κορωνίδος
. Sophocles El. v. 1426.
μηκέτ' ἐκφοβοῦ μητρῷον ὡς σε λῆμ᾽ ἀτιμάσει ποτέ
. Οed. Col. v. 960.
ὦ λῆμ' ἀναιδές, τοῦ καθυβρίζειν δοκεῖς;
Euripides Iph. Aul. v. 1422.
ὦ λῆμ' ἄριστον, οὐκ ἔχω πρὸς τοῦτ᾽ ἔτι λέγειν, ἐπεί σοι τάδε δοκεῖ
. Elegans est Lobeckii ad Ai. v. 151. p. 139. coniectura
δύο λήμασι πιστούς
, ut est in Persis v. 56.
τοξουλκῷ λήματι πιστούς
, et in Simonidis epigr. 38.
εὐτόλμῳ ψυχᾶς λήματι πειθόμενοι
, quod Thucydides II. 39. dixit
πιστεύοντες τῷ ἀφ' ἑαυτῶν εὐψύχῳ
.
118

119. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-76

Ἀτρείδας Blomfieldius Monkio auctore. Recte fortasse. λαγοδαίτας Victorius ex Flor. Farn.
λογοδαίτας
M. G. Bess. Ald. Rob. Turn.
119

120. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-77

ἀρχάς M. G. Bess. Ald. Rob. Turn. quod recte restituit Blomfieldius.
ἀρχούς
Victorius ex Flor. Farn.
120

121. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-78

τεράζων
δ᾽ οὖν
pro
δ'
Flor. Pro
τεράζων
scripsi
τεράζων
. V. Etym. M. p. 737, 11.
121

122. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-79

ἀγρεῖ Libri omnes
ἀγρεῖ
. In Farn. glossa est
ἀγρεύσει, πορθήσει
. Blomfieldius Elmsleio auctore
αἱρεῖ
. Illo verbo usa est Sappho II. 14. πόλιν ἅδε
πόλιαδε
,
ι
superscripto, M.
122

124. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-80

πρόςθετα
πρόσθετὰ
Μ. G.
πρόσθε τὰ
Bess.
πρόσθε τὰ
ceteri. δημιοπληθῆ
δημιοπλησθῆ
Ald. Dici quidem potest
πρόσθε τὰ δημιοπληθῆ
pro
τὰ πρόσθε δημιοπληθῆ
: v. similia apud Soph. Εl. 1456. Oed. R. 617. collato Eustathio p. 1062, 40. Antig. 710. Eur. Alc. 1050. Andr. 215. Sed sententia frigida est, quia
πύργων κτήνη
si antea dicuntur populi Troiani fuisse, tam nihil id ad indicandam opulentiam confert, ea ut minui potius videatur. Recte Pauwius
πρόσθετα
. Sententia haec est, vi fatum turrium opes diripiet collatas a populo. Opulentiam dicit Priami, ex tributis civium collatam.
Δημιοπληθῆ
est
πολλὰ δήμια
, ut dicitur
ἀρσενοπληθής
in Suppl. v. 29. et
γυναικοπληθής
in Pers. v. 122.
124

125. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-81

λαπάξει
μοῖρ᾽ ἀλαπάξει
vulgo.
μοῖρα λαπάξει
Farn. quod merito probarunt Elmsleius ad Med. v. 888. et Blomfieldius.
125

126. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-82

οἷον M. Bess. Flor. Farn. Turn. In Farn. glossa
μόνον
. Ita et scholiastes.
οἷον
G. Ald. Rob. Vict. ἄγα omnes
ἄτα
, nisi quod
ἄτᾳ
Ald. Burneii
ὅσα
probavit Elmsleius ad Med. v. 240. Quod ego in adnotationibus ad Humboldti versionem et in El. doctr. metr. p. 704. suasi,
ἄγα
, receperunt Blomfieldius aliique. κνεφάσῃ
κνεφάσειε
Farn. προτυπὲν M. Bess. Flor. Rob. Vict.
προτυπὲς
G. Ald.
προτυφθὲν
Farn. Non videtur hoc verbo proruens exercitus significari posse, quum ea activi tantum verbi potestas sit; multo minus autem procusum ferrum : sed proprie intelligendum, prius percussum, i. e. ante belli clades immolatione Iphigeniae afflictum. Τροίας
πὸλ
G. spatio relicto, quo novi versus initium indicatur.
126

127. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-83

στρατωθέν M. Bess. Flor. Farn. Rob.
στρατῶθεν
G. Ald.
στρατευθὲν
Turn. Vict. quae Turnebi coniectura esse videtur. Recte Blomfieldius
στρατωθὲν
restituit. Est autem
στρατοῦσθαι
, quod significat in castris esse, diversum a
στρατεύεσθαι
. Hic commorantes Aulide intelliguntur. οἴκτῳ
οἴκτῳ
Scaliger: non recte. ἐπίφθονος Ἄρτεμις ἁγνὰ
ἐπὶ φθόνος ἄρτεμις ἀγνὰ
G.
ἔπι, φθόνος ἄρτεμις ἁγνά
Ald.
127

128. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-84

πτανοῖσιν Μ.
πτανοῖσι
G. Bess. Ald. Rob. Turn. Vict.
πτανοῖς
Flor. Farn. κυσὶ
κυσὶν
M. Rob. Dubitari posset an per parenthesin insertis his verbis,
οἴκτῳ γὰρ ἐπίφθονος Ἄρτεμις ἁγνά
, quae sequuntur cum praecedentibus essent coniungenda, nisi adderetur
στυγεῖ δὲ δεῖπνον αἰετῶν
. Ex quo patet
πτανοῖσιν κυσὶ πατρός
non ad
ἐπίφθονος
referendum esse, ut propter aquilas irata esse Diana dicatur, sed pertinere ad primariam loci sententiam, ut sit quantum per aquilas cognosci potest.
128

129. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-85

πτάκα Porsonus, et ita M. G.
πτᾶκα
Rob.
πτῶκα
Flor. Farn. Turn. Vict.
πτάωνκα
Bess. Etiam Ald.
πτάων καθυομένοισιν
. θυομένοισιν
θυομένοισι
Bess.
129

131. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-86

αἴλινον αἴλινον
αἴλινον
semel Flor. εἰπέ Bess. τὸ δ᾽ εὖ νικάτω
τό δ᾽ εὐνικάτω
G. Ald. sed in G.
οἶμαι εὖ νικάτω
supra scriptum.
τόδ᾽ εὖ νικάτω
Rob. Emendate Vict.
131

132. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-87

τόσσον
τόσσων
M. G. Ald. Rob.
τόσον
rectius fortasse Flor. Farn.
τόσσον
Turn. Vict. εὔφρων ἁ καλά
εὔφρων καλὰ
M. G. Rob.
ἄφρων καλὰ
Bess. Ald.
ἄφρων καλὰ δρόσοισιν
, altera voce cum sequente coniuncta, Turn.
εὔφρων ἁ καλὰ
Flor. Farn. Vict. In Farn. glossa
ἄρτεμις
adscripta. Καλλίστη Diana est apud Euripidem Hipp. v. 66. et apud Leonidam Tar. epigr. 20. eoque nomine culta ab Arcadibus: v. Paus. VIII. 35, 8. et Athenis, teste eodem I. 29, 2. Non infestam feris, sed patronam potius habitam esse monuit Müllerus Dor. I. p. 379. Atque ipsum nomen deae rerum naturae integritatis conservatricem prodit. Quum igitur dicit Aeschylus
τόσσον περ εὔφρων
, hoc significat, quamvis tantopere favens catulis ferarum, tamen bona vult portendi.
132

133. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-88

δρόσοις ἀέπτοις
δρόσοις
Farn. Ceteri
δρόσοισιν
.
ἀέλπτοις
M. G. Ald. Rob. Τurn.
λέπτοις
Bess. Flor.
ἀέπτοισι
, cum glossa
τοῖς μὴ δυναμένοις πτῆναι
, Farn. et sic Vict. Scribendum erat
δρόσοις ἀέπτοις
. Verissime scholiastes in M.
ἀέλπτοις δέ, τοῖς ἕπεσθαι γονεῦσι μὴ
(μὴ omittit M.)
δυναμένοις
, quae interpretatio ad
ἀέπτοις
pertinet. Blomfieldius coniecit
ἀλέπτοις
, quod vocabulum proprie significaret pullum ovo nondum exclusum,
ἄεπτος
in omnes analogiae regulas peccare ratus. De analogia quod dicit, neque Aristophani grammatico ita visum esse ex scholiis ad Il. I. 567. patet, et falsum esse vel
ἄαπτος
, quod eodem modo formatum est, demonstrat. Wellauerus non dubitavit
λεπτοῖς
reponere, facili ad litteras emendatione: at illud ostendendum erat, potuisse catulos leonum
λεπτούς
dici. μαλερῶν λεόντων
μαλερῶν ὄντων
M. G. Bess. Ald. Turn. Vict.
μαλερῶν ὄλτων
Rob. Posteriorem vocem omittunt Flor. et Farn. in quo
τῶν φθαρτικῶν πετεινῶν
adscriptum est. Etym. Μ. p. 377, 37.
ἔρσαι, αἱ ἐν ἔαρι γεννηθεῖσαι· ἢ αἱ ἁπαλαὶ καὶ τελείως νέαι, μεταφορικῶς, ὡς καὶ Αἰσχύλος ἐν Ἀγαμέμνονι τοὺς σκύμνους τῶν λεόντων δρόσους κέκληκε, μεταφράζων τοῦτο
. Inde Stanleius correxit
μαλερῶν λεόντων
.
133

135. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-89

ὀβρικάλοις ἔπι τερπνά
ὀβρικάλοις
Flor. Farn.
ὀβρικάλοισι
M. Bess. Rob. Turn. Vict.
ἀκρικάλοισι
G. Ald. Aelianus V. H. VII. 47.
τῶν δὲ ὑστρίχων καὶ τῶν τοιούτων ἀγρίων τὰ ἔκγονα ὄβρια καλεῖται, καὶ μέμνηται Εὐριπίδης ἐν Πελιάσι τοῦ ὀνόματος, καὶ Αἰσχύλος ἐν Ἀγαμέμνονι καὶ Δικτυουλκοῖς
. Hesychius
ὀβρικάλοις, τοῖς τῶν θηρίων ἐκγόνοις
. Photius
ὄβρια καὶ ὀβρίκαλα, τὰ τῶν λεόντων καὶ λύκων σκυμνία. Αἰσχύλος Δικτυουλκοῖς
. Eustathius p. 1395, 47.
ἐκεῖθεν καὶ ὀβρίκαλα παρὰ Αἰσχύλῳ λεόντων σκυμνία, τὰ δηλαδὴ καὶ ὄβριμα καὶ καλά
. Εt p. 1625, 42.
ὑστρίχων δὲ καὶ τῶν τοιούτων ἔβρια καὶ ὀβρίκαλα, ὧν χρῆσις καὶ παρ' Αἰσχύλῳ ἐν Ἀγαμέμνονι
. Idem p.291, 16.
Αἰσχύλος δὲ ὀβρίκαλά φησι τοὺς λεοντιδεῖς
, ubi de
ἅπαξ λεγομένοις
. Post
ὀβρικάλοις
vel
ὀβρικάλοισι
vulgo statim scriptum est
τερπνά
cum sequentibus verbis coniunctum. In Farn. ad
τερπνὰ
adscripta glossa
ἄρτεμις
. Scribendum videtur
θηρῶν ὀβρικάλοις ἔπι τερπνά
, ut
τερπνά
passive dictum sit, laeta. Non puto Aeschylum nisi addito
ἔπι
sic dicturum fuisse, sed omiserunt librarii
ἔπι
, quia
τερπνά
ad
ξύμβολα
referebant. At id absurdum ad sententiam, pravumque ad metrum est, quod dactylicum esse debet.
135

136. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-90

αἰτεῖ Ad
αἰτεῖ
adscriptum
με
in Farn. κρᾶναι M. G. Bess. Ald. Rob.
κρᾶναι
Flor. Farn. Turn. In M. ad hunc versum hoc scholion adscriptum est,
τὰ σύμβολα αἰτεῖ με φάναι
. In Farn.
κρᾶναι
ita explicatur,
τελέσαι, ἀντὶ τοῦ φᾶναι τελεσθῆναι
. Hinc Victorius
φάναι
posuit. Scribendum erat
κρῖναι
.
136

137. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-91

κατάμομφα
κατάμορφα
Rob. φάσματα
φάσματα στρουθῶν
M. G. Bess. et edd.
φάσματα τῶν στρουθῶν
Flor. Farn. Porsonus Adv. p. 157. (138.) deleri iussit
στρουθῶν
, ut adscriptum ex Il. II. 311. Sed hoc vel quia sic iusta catalexis deesset fieri non potest. Molestum est autem
ξύμβολα
et
φάσματα
iungi, quorum alterutrum satis erat. Scribendum
φάσματι τῷ στρουθῶν
. Scholiastes
στρουθῶν
interpretatur
τῶν ἀετῶν
. Id probari non potest. Alienum est enim quod Eustathius p. 228, 38. docet,
στρουθόν
esse etiam
γενικὴν λέξιν
, his verbis usus Aelii Dionysii,
ἄγριαι στρουθοὶ αἱ στρουθοκάμηλοι
. Immo notum ex Iliade passerum augurium intelligendum est, quo Troiam decimo anno captum iri significabatur. Id augurium cum altero aquilarum augurio comparat Calchas. Anaglyphum, in quo utrumque coniunctum est, commemoravi ad v. 116.
137

138. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-92

ἰήϊον
ἴον
Ald. Turn.
ἴκιον
Rob. Non Apollinem ad avertendam Dianae iram invocat Calchas, sed Paeanem, qui, quisquis est, non est frater Dianae.
138

139. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-93

ἀντιπνόους
ἀντιπρόους
G.
ἀντὶ πνόους
Ald. χρονίας ἐχενῇδας ἀπλοίας
χρονίας
Farn. habet post
ἐχενηίδας
: sic enim libri.
ἀπλοίας
Turn. Vict.
ἀπλοΐας
M. G. Bess. Rob.
ἁπλοΐας
Αld.
ἀπλοΐδας
Flor. Farn.
139

Wecklein’s commentary on Agamemnon (1888; German; OCR draft) (Explanatory commentary, pp. 30–140; Iowa and Harvard OCR collated conservatively. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.) focus

40-269. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-26

Parodos, bestehend (wie die Parodos der Perser und der Hiketides) aus drei Teilen, dem Recitativ des Chorführers in Anapästen 40-103, dem Gesang des Chorführers mit ἐπιφθέγματα (124) des Gesamtchores 104-169, dem Chorgesang 170-269. Der erste Teil beginnt mit der Schuld und Sühne der Trojaner, legt die äufseren Verhältnisse dar und giebt mit dem Verlangen zu erfahren, was die überall auf den Altären der Stadt angezündeten Opferfeuer zu bedeuten haben (83-87) die Motivierung für das Auftreten des Chors. Der zweite Teil berichtet eine Weissagung des Kalchas, welche ängstliche Besorgnis in betreff des Heerführers weckt. Der dritte begründet diese Besorgnis mit sittlichen Grundsätzen und erklärt das Leiden, das den siegreichen Agamemnon erwartet, als Sühne für eine Schuld, für die unerhörte Opferung der eigenen Tochter.

115. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-72

βασιλεὺς als Appos. zu ὄρνις. Mit θούριος, βασιλεύς, mit der Verschiedenheit der Farben, mit χερὸς ἐκ δοριπάλτου u. s. w. werden die Momente aufgezählt, welche für die Deutung des Sehers mafsgebend sind.

116. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-73

ὁ κελαινός steht attributiv τα βασιλεύς. Erst die Verschiedenheit der Farben bringt die Unterscheidung der zwei Adler hervor. So steht öfter οἳ δὲ ohne οἱ μὲν z. B. Pers. 816 οὐκ ἐλάσσονα πάσχουσι, τὰ δὲ μέλλουσι, wenn die Teilung gleichsam erst nachträglich einfällt. Ζα κελαινός vgl. Hom. Φ 252 αἰετοῦ οἴματ᾽ ἔχων μέλανος τοῦ θηρητῆρος, ὃς θ᾽ ἅμα κάρτιστός τε καὶ ὤκιστος πετεηνῶν. ἀργᾶς für ἀργάεις. Ἐξόπιν ἀργᾶς, ὁ ἐξοπίσω λευκός, ὅ ἐστιν ὁ πύγαργοςSchol. Vgl. Aristot. Tiergesch. IX c. 32, wo der μέλας oder λαγωφόνος als der stärkste, der πύγαργος als der gröfste bezeichnet wird.

119. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-74

1
δοριπάλτου, δεξιᾶς. So ἐπὶ, παρὰ, εἰς δόρυ, ἐκ δόρατος von der rechten, wie ἐπὶ, παρ᾽ ἀσπίδα, ἐξ ἀσπίδος von der linken, der „Degenseite". Vgl. Hom. Β 353 ἀστράπτων ἐπιδέξι᾽, ἐναίσιμα σήματα φαίνων.

120. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-75

D. i. auf weithin sichtbarem Felsen. Vgl. Prien im N. Rhein. Mus. VIII 378. (Hermann versteht darunter einen glückverheifsenden Bezirk des Himmels nach Eur. Herc. 596 ὄρνιν δ᾽ ἰδών τιν᾿ οὐκ ἐν αἰσίοις ἕδραις.)

121-122. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-76

β. λαγίναν γένναν, ἐρικύμονα φέρματα, ausweidend ein Hasengeschlecht, hochschwangere Tracht (d. i. die Tracht der hochschwangeren Häsin).
2

123. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-77

βλαβέντα bezieht sich auf ἐρ. φέρματα als die nähere Bezeichnung der Sache. λοισθίων δρόμων 8. ν. 8. τέλους, von der Rennbahn (Hom. Ψ 373 ἀλλ᾿ ὅτε δὴ πύματον τέλεον δρόμον ὠκέες ἵπποι) entlehnt (,,gebracht um die Vollendung d. i. die Geburt"). Der Gen. wie Hom. a 195 τόν γε θεοὶ βλάπτουσι κελεύθου.

124. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-78

Dieser zweimal (145, 169) wiederholten Aufforderung des Chorführers muſs der Chor jedesmal mit einem ähnlichen und deshalb ausgefallenen ἐπίφθεγμα, etwa (wie Keck vermutet) mit αἴλινον αἴλινον αὖτε, τὸ δ᾽ εὖ νικάτω entsprochen haben. αἴλινον αἴλινον, der Ruf schmerzlicher Klage. Vgl. Soph. Ai. 627 αἴλινον αἴλινον οὐδ᾽ οἰκτρᾶς γόον ὄρνιθος ἀηδοῦς ἥσει δύσμορος, ἀλλ᾽ ὀξυτόνους μὲν ᾠδὰς θρηνήσει κτέ., Eur. Or. 1395 αἴλινον αἴλινον ἀρχὰν ἰαλέμου βάρβαροι λέγουσιν. Ζα τὸ δ᾽ εὖ (id quod felix faustumque est) vgl. 361. An den Ausdruck der Besorgnis wird ein allgemeiner Segenswunsch geknüpft.
3

125-126. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-79

στρατόμαντις, vgl. πυθόμαντις Cho. 1028 , Soph. Oed. T. 965. Daneben ἰατρόμαντις ( Ag. 1623 , Eum. 62 ), οἰωνόμαντις, ὀνειρόμαντις, ἀληθόμαντις, ὀρθόμαντις, κακόμαντις, ἀριστόμαντις. – λήμασι δισσούς (diversos, vgl. διπλοῦς 337 und δισσῶν ὀνείρων Soph. Εl. 645): die Verschiedenheit des Charakters ist für den Seher das Wahrzeichen, an dem er in den verschiedenfarbigen und verschieden gearteten Adlern die Atriden erkennt.

127. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-80

μαχίμους mit Bezug auf den θούριος ὄρνις 114.

129. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-81

4
πομποὺς ἀρχᾶς wie πέμπει δίθρονον κράτος 113. Weil das Zeichen mit dem Auszug der Befehlshaber zusammentrifft, deutet Kalchas das Zeichen auf diese. Zu ἀρχᾶς vgl. Suppl. 494 κατ᾿ ἀρχῆς γὰρ φιλαίτιος λεώς.

131. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-82

μὲν: der vorschwebende Gegensatz wird 136 in anderer Weise gegeben. ἀγρεῖ, αἱρεὶ, das Präsens mit der Bedeutung „es ist bestimmt, daſs erobert". Vgl. Prom. 529 ὧδε δεσμὰ φυγγάνω (praesens propheticum), 793 ἡ πρὸς δάμαρτος ἐξανίσταται θρόνων; Eum. 176 οὗ ποτ᾽ ἐλευθεροῦται, Soph. Phil. 113 αἱρεῖ τὰ τόξα ταῦτα τὴν Τροίαν μόνα, Pind. Ol. VIII 42 Πέργαμος ἀμφὶ τεαῖς, ἥρως, χερὸς ἐργασίαις ἁλίσκεται, Herod. III 155 ἤδη ὧν, ἣν μὴ τῶν σῶν δεήσῃ, αἱρέομεν Βαβυλῶνα.

133-134. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-83

Dies schliefst der Seher aus dem Ausweiden der Häsin. μυριοπληθῆ, vgl. Eur. Iph. A. 571 κόσμος ὁ μυριοπληθής, Hom. I 401 οὐδ᾽ ὅσα φασὶν Ἴλιον ἐκτῆσθαι, ἐὐ ναιόμενον πτολίεθρου Τὸ πρὶν ἐπ᾿ εἰρήνης, πρὶν ἐλθέμεν υἷας Ἀχαιῶν.

135. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-84

πρὸς τὸ βίαιον: τα 393.

136. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-85

οἷον μή, Schol. μόνον μή (,,dafs nur nicht, wenn nur nicht"). μὴ mit Konjunktiv zum Ausdruck einer Besorgnis wie 353. Vgl. Kr. I 54, 8, 13.

137. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-86

προτυπὲν, vorher getroffen wie vom Blitze, so daſs es schwarz wird (darauf bezieht sich κνεφάση). Die Missgunst der Gottheit fährt vorher darein durch die Forderung des Opfers der Iphigenie, dessen Leistung dem Heere einen Makel bringt.

139-140. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-87

5
στρατωθέν, kein Halfter gewöhnlicher Art, sondern aus einem Heere gemacht, vgl. στρατιῶτιν ἀρωγήν 47 und zu 82, auch 447 πυρωθὲν ψῆγμα. – ἁγνή und darum eine Feindin solchen Greuels.