Aeschylus Agamemnon 1346

Ettore Romagnoli (Translator)

E' del re questa la voce: dunque il fatto è già compito !

Agamemnon. Aeschylus. Ettore Romagnoli (Translator). Bologna. 1922.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Schmidt Sciences.

Current edition Experimental

Eschilo, Agamennone: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) (Italian) (Eschilo, Agamennone: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (8)
Ἀγαμέμνων First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 1407-1430 focus
Ἀγαμέμνων Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926.) — 1407-1430 focus
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 1346 focus
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Gottfried Hermann, 1852.) — 1346 focus
ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ (OCR draft) Experimental (ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 1346 focus
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. N. Wecklein, 1885.) — 1346 focus
τοὔργον εἰργάσθαι δοκεῖ μοι βασιλέως οἰμώγμασιν·
1345
ἀλλὰ κοινωσώμεθ᾽ ἄν πως ἀσφαλῆ βουλεύματα.
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Martin L. West, 1990.) — 1346 focus
τοὔργον εἰργάσθαι δοκεῖ μοι βασιλέως οἰμώγμασιν.
ἀλλὰ κοινωσώμεθ᾽ ἤν πως ἀσφαλῆ βουλεύματ᾽ ἦι.
Aeschyli Agamemnon (OCR draft) Experimental (Aeschyli Agamemnon. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 1346 focus
Translations (8)
Agamemnon Perseus (Aeschylus. The poetical works of Robert Browning, Volume 13. Browning, Robert, translator; Berdoe, Edward, editor. London: Smith, Elder and Co., 1889.) — 1407-1430 focus
The Agamemnon (OCR draft) Experimental (The Agamemnon. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 1346 focus
To me it seems, from the cry of the king, that the deed hath been done 1 .
AGAMEMNON (OCR draft) Experimental (AGAMEMNON. Paul Mazon, 1920-1925.) — 1346 focus
Le crime est accompli : croyez-en les plaintes du roi ! Allons, amis, réunissons
Agamemnon (OCR draft) Experimental (Agamemnon. Robert Potter, 1779.) — 1346 focus
’Tis the king’s cry; the dreadful deed is doing.
What ſhall we do? What meaſures ſhall we form?
Aeschylus, Agamemnon: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 1346 focus
Aeschylus, Agamemnon: German translation (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon: German translation. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1919–1923.) — 1346 focus
wie mich in diesem Kleide höhnten Freund und Feind,
die mein zu lachen einig waren. Und ich trug's,
English (E. D. A. Morshead, 1889, second edition) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 1346 focus
The bloody act is over—I have heard the monarch's cry—
Let us swiftly take some counsel, lest we too be doomed to die.
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos, Band I, Agamemnon. Independent Donner line citations, Smyth card correspondence, twelve located textual notes and opening metrical facsimiles. Unfinished OCR proofreading and note attribution are documented in the review inventory.) — 1346 focus
Mir bezeugt des Königs Angstruf, daß die That vollendet ist.
1295

Commentary

Critical apparatus to Agamemnon (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Agamemnon.) focus

1348. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-788

αὑτοῦ Libri
αὑτοῦ
. Emendavit Schützius. ὀρυγάνει Deinde libri
ὁρμαίνει
, quod ne Porsonus quidem obelo notavit. At hoc verbum quum per se suspectum esse debebat, ut quod tragici epicis reliquerint, neque quisquam eorum usurpasse reperiatur nisi Aeschylus valde dubio loco in Sept. adv. Theb. v. 375. tum multo minus hic propter significationem, quam habere deberet, ferri potest. Certo non scripsit Aeschylus
ὁρμαίνει
, sed verbo usus est cuius vim recte expressit Stanleius evomit vertens. Eum iniuria vituperavit Blomfieldius, qui vulgatum interpretatur aestuat animo. Quid? is, cui modo membra soluta esse duobus ictibus percusso dicta sunt, reviviscat et aestuet animo? Apertum esse arbitror vel propter
οὕτως
, sententiam non posse aliam esse quam sic ille animam efflavit. Scribendum putavi
ὀρυγάνει
. Videtur enim ad hunc versum pertinere quod apud Hesychium post vocabulum
ὀρτός
scriptum est,
ὀρυγάνει, ἐρεύγεται
.
1348

1351-1352. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-789

Διοσδότῳ γάνει σπορητός Libri
χαίρουσαν οὐδὲν ἧσσον ἢ διὸς νότῳ γᾶν, εἰ σπορητὸς κάλυκος ἐν λοχεύμασιν
, nisi quod
γᾶν. εἰ σπόρητος
habent Flor. Farn.
γᾶ εἰ σπόρητος
Ven. Eam comparationem ne sic quidem scriptis verbis satis absurdam vocare debebat Valckenarius in Diatr. de fragm. Eur. p. 52. Sed eximia emendatione Porsonus in Porsonianis Kiddii p. 210.
οὐδὲν ἧσσον ἢ Διοσδότῳ γάνει σπορητός
, quod merito receperunt Blomfieldius et Scholefieldius. De accentu nominum quale est
σπορητός
diversae sunt grammaticorum sententiae: v. Valcken. ad Ammonium p. 15.

1355. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-790

εἰ δ᾽ ἦν πρέπον τῷδ' ὡςτ᾽ ἐπισπένδειν νεκρῷ Libri
εἰ δ' ἦν πρεπόντων
. Quod Fr. A. Wolfius ad Demosth. or. in Lept. p. 217. existimabat,
ἦν πρεπόντων
pro
ἦν πρέπον
vel
ἔπρεπε
dictum esse eo modo quo
τῶν ἀδίκων ἐστίν
et similia, falsum esse intellexerunt Blomfieldius et Wellauerus, articulo in ea formula opus esse videntes, probavitque horum sententiam non sine quadam acerbitate in Wolfium Schaeferus ad Demosthenem vol. III. p. 69. Recte se haberet
πρεπόντων
, si masculino, non neutro genere dictum esset referreturque ad Clytaemnestram et Aegisthum: ut si Latine, quoniam decentium non licet, sic diceres, quod si honestorum esset libare propter occisum.
Πρέποντας
recte sic dici, ut intelligantur
οὓς πρέπει
, ostendit illud in Sophoclis Oedipo rege v. 9.
ἀλλ᾽, ὦ γεραιέ, φράζ᾽, ἐπεὶ πρέπων ἔφυς πρὸ τῶνδε φωνεῖν
. Imitati id sunt recentiores. Memoravit Stephanus in Thesauro Plutarchi hoc in Poplicola c. 17.
ἀνδρὸς ἀγαθοῦ καὶ φίλου μᾶλλον ἢ πολεμίου Ῥωμαίοις εἶναι πρέποντος
. Ad quem locum Schaeferus ab eodem Stephano
πρέπειν ἑστάναι
ex epitaphio Callimachi afferri rettulit. Quaeras quod hoc sit aut cuius epitaphium Callimachi. Calchantis filii Porphyrii athletae, qui etiam Calliopus dictus est, videtur epitaphium esse, primum epigrammatum in statuas athletarum, quorum in hunc plurima sunt, in Brunckii Anal. t. III. p. 17. sive Anthol. Planud. V. 2, ep. 1. Anth. Pal. vol. II. p. 727.
ἔπρεπε μὴν χρυσέῳ ἐν ἀγάλματι, μηδ' ἐνὶ χαλκῷ τοῦτον τοῖς ἄλλοις εἴκελον ἑστάμεναι.
Sic ipse edidit Stephanus,
μὲν
pro
μὴν
scribens, non recte. Patet vero, si hoc epigramma in Thesauro in mente habuit, memoria falsum esse. Aeschylus autem si illo modo uti voluisset hoc vocabulo, dicturus potius fuisse videtur
εἰ δ᾽ ἦμεν πρέποντες
. Quod Stanleius sive potius Vossius scribendum coniecit,
πρεπόντως
, recipiendum suspicanti Blomfieldio facile quis assentiatur, si non
εἰ δ᾽ ἦν πρεπόντως, ὥςτ᾽ ἐπισπένδειν
, sed sic potius construi vellet,
εἰ δ᾽ ἦν, πρεπόντως ὥςτ᾽ ἐπισπένδειν
. Mihi videtur Aeschylus scripsisse
εἰ δ᾽ ἦν πρέπον τῷδ᾽ ὡςτ᾽ ἐπισπένδειν νεκρῷ
.
1355

1356. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-791

τάδ' Tyrwhitto videbatur
τάδ'
in
τοῦδ'
esse mutandum, ut hoc diceretur, si mortuo libationem dare liceret, huic iuste daretur. Ea mutatione ne tum quidem opus esse videtur, si
πρεπόντως
scribitur. Plene in fine huius versus interpungendum esse vidit Tyrwhittus: atque interpunctum ita est in editionibus Victorii et Canteri, quas pessime deseruit Stanleius, non videns
ὑπερδίκως μὲν οὖν
esse immo iustissime, nec reputans integro disticho includi debere sententiam qua finitur oratio.
1356

1357. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-792

τοσόνδε Blomfieldius mavult
τοσόνδε
. Sic amant loqui. V. Prom. v. 112. Choeph. v. 40.
1357

1358. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-793

NA
Πλήσας ἀραίων
per se constant. Male iungunt
κακῶν πλήσας ἀραίων
.
1358

1361. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-794

ἐμοῦ In Ven. deest
μου
.
1361

1362. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-795

NA
Πρὸς εἰδότας
dicit ut sit
πρὸς εἰδότας
.
1362

1365. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-796

NA Interpungebatur post
χειρός
. Correxit Abreschius.
1365

1366. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-797

δικαίως
δικαίως
Farn.
1366

1368. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-798

ἐδανόν Dimeter iambicus acatalectus. Leni spiritu
ἐδανὸν
scribendum esse vidit Casaubonus. Hesychius
δανά, ἐδώδιμα, βρώσιμα. ἐδανοῖς, βρωσίμοις. Αἰσχύλος.
In Flor. glossa
βρωτόν
.
1368

1369. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-799

ῥοὰς
ῥοῦς
Farn. Vict.
ῥοὰς
Flor. Ven. Glossa in Flor. Farn.
ῥοάς
. Correxit Stanleius. Sophocles Ai. v. 883.
νείαι Βοσπορίων ποταμῶν
, et Oed. Col. v. 1597.
φυτῶν ὑδάτων λουτρὰ καὶ χοάς
. ὄρμενον Deinde
δρώμενον
Flor. Ven. Vict.
ὁρώμενον
, cum glossis
κινηθέν, γεγονός
Farn.
ὁρόμενον
Canterus. Rectius Abreschius
ὄρμενον
.
1369

1370-1371. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-800

τόδ᾽ ἐπέθου θύος, δημοθρόους τ' ἀρὰς ἀπέδικες ἀποτόμως; ... ἀπόπτολις ... ἔσῃ
ἐπεύθου
Farn.
ἀπέταμες
Ven. Vict. et ad
α
superscripto
ε
Flor.
ἀπέτεμες
, ad alterum
ε
superscripto
α
, Farn. Ridicule haec verba,
τόδ᾽ ἐπέθου θύος δημοθρόους τ' ἀράς;
Scholefieldius interpretatus est, imposuisti tibi (ut victimae mox ob crimina mactandae) hoc thus publicarum execrationum? Scribendum est
τόδ᾽ ἐπέθου θύος, δημοθρόους τ' ἀρὰς ἀπέδικες ἀποτόμως;
et populi diras contempsisti praefracte. Respicit ad v. 1363. Euripides Alc. v. 992.
οὐδέ τις ἀποτόμου λήματός ἐστιν αἰδώς
. Deinde libri
ἄπολις
. Casaubonus
ἀπόπτολις
. Ex mea et Seidleri sententia
ἀπόπτολις
Blomfieldius ceterique. Quod si quis obiiciat vix inventum iri aliud huius formae exemplum, reputet velim talium vocabulorum hanc esse rationem, ut poeticae formae, quod vulgaribus metris aptiores essent, in communem usum venerint, veluti quae in
γυμνός
et
σοφός
terminantur; quo factum esse ut simpliciores magis viderentur esse poeticae. Libri
ἔσῃ
.

1372. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-801

ὀμβρίμου
ὀμβρίμου
etiam Ven. Farn. ut edd. vett.
1372

1375. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-802

οὐδὲν τόδε Libri
οὐδὲν τόδ'
. Stanleius, sive potius Vossius, Orelliusque ad Isocr. p. 375. et Blomfieldius
οὐδὲν τότ'
, id ut ad
νῦν
referatur. Probabiliter illud quidem, firmavitque Blomfieldius exemplis, sed non ut sit necessarium. Inscite oblocutus est Wellauerus,
οὐδὲν τόδε
nihil eiusmodi significare putans. Immo non hoc: illud
hoc
autem explicatur iis quae sequuntur.
1375

1377. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-803

εὐπόκοις
εὐπόκοις
Flor. Farn. Vict.
εὐτόκοις
Ven.
1377

1379. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-804

Θρηικίων ... πνευμάτων
Θρηκίων τε
(
τε
Farn.)
λημμάτων
Ven. Farn. Vict. Ex Flor. enotatum
ἐλημμάτων
. Emendavit Canterus.
1379

1380. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-805

χρήν Libri
χρή
. Emendavit Porsonus. βιαμάτων
βιαμάτων
Ven.
1380

1383-1385. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-806

NA In Farn. post
τοιαῦτ'
puncto est distinctum. Blomfieldius haec ita distribuit,
λέγω δέ σοι τοιαῦτ᾽· ἀπειλεῖν ὡς παρεσκευασμένης ἐκ τῶν ὁμοίων — χειρὶ νικήσαντ᾽ ἐμοῦ ἄρχειν
. Wellauerus, quem secutus est Scholefieldius, ita scripsit,
λέγω δέ σοι, τοιαῦτ᾽ ἀπειλεῖν ὡς παρεσκευασμένῃ ἐκ τῶν ὁμοίων, χειρὶ νικήσαντ' ἐμοῦ ἄρχειν
. Deteriora etiam aliorum commenta sunt. Sensum perspexit Schützius, qui in minore editione non male, sed praeter necessitatem scripsit
ὡς παρεσκευασμένῃ σ᾽ ἐκ τῶν ὁμοίων
. Consentiunt in
παρεσκευασμένης
libri, nec quicquam mutandum est. Hoc dicit, iubeo te talia minari, ut me parata imperare mihi, qui vicissim me vi vicerit. id est, minitare, si libet: ego parata sum. si, quemadmodum ego nunc potentior sum, sic tu me viceris, ferre imperium.
Ἐκ τοῦ ὁμοίου
satis explicatum a Stephano in Thesauro.

1386. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-807

γνώσῃ Libri
γνώσῃ
vel
γνώσῃ
.
1386

1388. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-808

περίφρονα
περίφρονα
, superba, plena contemptus. Suppl. v. 727.
περίφρονες δ᾽ ἄγαν ἐν ἀντέρῳ μένει μεμαργωμένοι κυνοθρασεῖς θεῶν οὐδὲν ἐπαΐοντες
.
1388

1389. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-809

NA In Vict. nulla interpunctio post
ἐπιμαίνεται
, ubi Canterus plene interpunxit.
1389

1390-1391. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-810

λίβος ... ἐμπρέπειν ἀτίετον Libri
λίπος
. Correxit Porsonus. Deinde
εὐπρέπειαν τίετον. ἔτι σε χρὴ
Ven. Vict.
εὖ πρέπει ἀντίετον ἔτι σε χρὴ
Flor.
εὖ πρέπει ἀτίετον ἔτι σε χρὴ
Farn. Auratus et Canterus
ἐμπρέπει ἀτίετον
. Schutzius cum Heathio
οὐ πρέπει ἀτίετον
. Blomfieldius, adscito Casauboni
λίβος
, haec obscura atque inconnexa dedit,
μεγαλόμητις εἶ, περίφρονα δ᾽ ἔλακες· ὥςπερ οὖν φονολιβεῖ τύχᾳ φρὴν ἐπιμαίνεται. λίβος ἐπ' ὀμμάτων αἵματος ἐμπρέπει ἀτίετον
. Secutus est Scholefieldius. Sed ista quid sibi volunt?
Ὥςπερ οὖν
particulae sunt quibus confirmantur quae adiuncta sunt. Supra v. 1130.
τὸ μὴ πόλιν μὲν ὥςπερ οὖν ἔχει παθεῖν.
Choeph. v. 56.
ἢ σῖν᾽ ἀτίμως, ὥςπερ οὖν ἀπώλετο πατήρ, τάδ᾽ ἐκχέουσα, γάποτον χύσιν, στείχω;
et v. 876.
δόλοις ὀλούμεθ', ὡςπερ οὖν ἐκτείναμεν.
Sophocles Ai. v. 990.
καὶ μὴν ἔτι ζῶν, Τεῦκρε, τοῦδέ σοι μέλειν ἐφίεθ᾽ ἀνὴρ κεῖνος, ὥςπερ οὖν μέλει.
Ex his intelligitur connexas esse istis particulis sententias. Quod libri habent,
εὐπρέπειαντίετον
, ex supra scripto
ν
ortum est, quo
ἐνπρέπειν
legendum esse significabatur. Itaque scripsi
ἐμπρέπειν ἀτίετον
. Respondet chorus Clytaemnestrae verbis iis quibus se paratam ostendit ad cernendum ferro et sanguine. Itaque sic loquitur, audax consiliis es et sicut furibunda sanguineam fortunam expetis, adspersam oculis sanguinis guttam inultam conspici: aliquando te oportebit orbatam amicis ictum ictu luere, i. e. sicut expetis caedem, habebis, prouti merita es. Facies Clytaemnestrae sanguine erat conspersa, ut ipsa v. 1350. gloriatur.
Αἷμα ἄναιμον
Sophocles quoque dixit Antig. v. 1022.

1392. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-811

τύμματι τύμμα Libri
τύμμα τύμμα
. Emendavit Vossius, et quis non? τίσαι Deinde libri
τίσαι
. Correxit Porsonus.
1392

1393. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-812

ἀκούεις Recte libri
ἀκούεις
. Eo si quis gravem a debili orationem discernere nesciens offenderetur, saltem
ἀκούοις
, non soloecum
ἀκούσεις
adsciscere debebat.
1393

1395. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-813

Ἐρινὺν Libri
Ἐριννύν θ'
.
1395

1396. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-814

φόβον μέλαθρ' ἂν ἐλπὶς ἐμπατεῖν Libri
οὐ μοι φόβου μέλαθρον ἐλπίς
. Deinde codices
ἐμπατεῖ
. Vict.
ἐμπατεῖν
. Vix credibile est editores non offendisse ad illud
φόβου μέλαθρον
. Quin Elmsleius ad Heracl. v. 996. comparavit hunc Aeschyli versum cum iis quae ibi Euripides habet,
τὸ λοιπὸν μὴ ξυνοικοίην φόβῳ
. At num qui una cum timore habitat, non id in sua facere domo potest, sed concedere in illam nescio quam timoris domum debet? Solus ille omnium qui Aeschylum attigerunt princeps Auratus vitio hunc locum affectum esse animadvertit,
φόνον
scribendum esse coniiciens. Sed scripsisse potius videtur Aeschylus
οὐ μοι φόβον μέλαθρ᾽ ἂν ἐλπὶς ἐμπατεῖν.
Sophocles Ant. v. 235.
τῆς ἐλπίδος γὰρ ἔρχομαι δεδραγμένος, τὸ μὴ παθεῖν ἂν ἄλλο πλὴν τὸ μόρσιμον.
Non, inquit Clytemnestra, spes mihi est timorem in domum meam ingressurum esse, quamdiu Aegisthus in foco meo ignem accendet.
1396

1397. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-815

φλέγουσαν Libri
φλέγουσ'
. Emendavit Porsonus.
1397

1400. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-816

λυμαντήριος Nullus interpretum aut criticorum hic obhaesit. Adeo in verbis occupati, quid res, quid recta ratio, quid poesis flagitet, negligere consueverunt. Graviter quidem hoc verbo
κεῖται
hanc sententiam incipit Clytaemnestra: sed quis, obsecro, qui non omni aptae orationis sensu destitutus sit, Agamemnonem isto adiectivo
λυμαντήριος
recte designari credet, nec censebit Aeschylum, si dicere quod illo adiectivo continetur voluisset,
λυμαντὴς ὅδε
vel
λυμαντὴς νεκρός
fuisse dicturum? Nam ne articulum quidem si addidisset,
κεῖται γυναικὸς τῆςδ᾽ ὁ λυμαντήριος
, satis apte esset locutus. Nulla tamen in hoc versu vitii suspicio est. Ex quo consequitur, quod certissimum esse arbitror, excidisse aut ante hunc versum alium versum, in quo nomen aliquod substantivum fuerit, aut post eum. Ac vel hebetior aliquis, opinor, sentiet quantum ab librorum illa debili atque imperfecta oratione distet plene enuntiata sententia, ut si eiusmodi versum, qualem potuit saltem facere Aeschylus, adiicias,
κεῖται γυναικὸς τῆςδε λυμαντήριος ἀνήρ, θυγατρὸς τῆς ἐμῆς φονεὺς ὅδε, Χρυσηίδων μείλιγμα τῶν ὑπ᾽ Ἰλίῳ.
Choeph. v. 751.
στείχω δ᾽ ἐπ' ἄνδρα τῶνδε λυμαντήριον οἴκων
. Itaque versum excidisse indicavi.
1400

1405-1406. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-817

ναυτίλοις δὲ σελμάτων ἰσοτριβής Libri
ναυτίλων δὲ σελμάτων ἱστοτρίβης
. Wellauerus in Lexico Aeschyleo scribendum esse suspicabatur
ναυτικῶν
. Idem, ut Blomfieldius dicit, coniecerat Casaubonus. Pauwius
ἰσοτριβής
, quod receperunt Schützius et Porsonus. Porsonus haec quomodo intellexerit nescio: ceteros nihil expedivisse video. Schützii interpretatio, itineris maritimi consors, neque cum verbis poetae congruit, qui si illud in mente habuisset, non
ἰσοτριβής
, sed
ὁμοτριβής
dixisset; neque continet, quod exspectamus, aliquid exprobationis.
Σέλματα
potuerunt fortasse
ναυτίλα
dici, si intelligebantur navigantia. Sic Sophocles Phil. v. 220.
τίνες πότ᾽ ἐς γῆν τήνδε ναυτίλῳ πλάτῃ κατέσχετ';
et Euripides initio Archelai
Αἴγυπτος, ὡς ὁ πλεῖστος ἔσπαρται λόγος, σὺν παισὶ πεντήκοντα ναυτίλῳ πλάτῃ Ἄργος κατασχών.
Sed Aeschylum scripsisse puto
ναυτίλοις δὲ σελμάτων ἰσοτριβής
. Captiva ista, inquit, et prodigiorum interpres et tori socia huic fatidica fida conius, nautis vero aeque cum transtris trita.

1407-1408. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-818

NA
κύκνου δίκην
affert Tzetzes ad Lycophr. v. 426.

1409. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-819

φιλήτως τῷδ'
φιλήτως
Flor. Reliqui
φιλήτωρ
. In
τοῦδ'
consentire videntur libri. Sed quum scholiastes adnotaverit
ἐκ ψυχῆς φιλουμένη τῷ Ἀγαμέμνονι
, videtur ille
φιλήτως τῷδ'
habuisse. Idque recepi, quum quod recte ille
φιλήτωρ
, quod Hesychius a verbo cognato factum
ἐραστής
interpretatur, ex
φίλος
et
ἦτορ
compositum esse iudicavit, tum quod sic rectius procedit sententiae ratio. Nam his,
φιλήτως τῷδ'
, opponitur
ἐμοὶ δὲ χλιδῆς παροψώνημα
. Addendum est
φιλήτως
ad
κακοήτως
et
μεγαλήτωρ
, de quibus Lobeckius Paralip. p. 217. A
φιλεῖν
Nonnus
φιλήτορι κόλπῳ
dixit XXI. 27. Quae Strabo X. p. 484. de Cretensibus habet,
τὸν μὲν ἐρώμενον καλοῦσι κλεινόν, τὸν δ᾽ ἐραστὴν φιλήτορα
, attulit Blomfieldius, male ille vituperans scholiastam Aeschyleum vocabulum a
φίλος
et
ἦτορ
derivantem.
1409

1410. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-820

εὐνῆς παροψώνημα τῆς ἐμῆς χλιδῆς Libri
εὐνῆς παροψώνημα τῆς ἐμῆς χλιδῆς
. Errorem librariorum
παροψώνημα
correxit Casaubonus. Inutilibus coniecturis viri docti, in duplici genitivo haerentes, hunc versum tentarunt. Putaverunt enim scribendum esse Casaubonus aliique
εὐνῆς
, Pauwius
εὐνῇ
, H. Vossius
ἔτι
, Auratus
χλιδήν
, Musgravius et Blomfieldius
τῇδ'
. Sed ineptum est ipsum vocabulum
εὐνῆς
. Scribendum erat
χλιδῆς
, voti, quod ei contigerat Agamemnonem interficere.
1410

1411. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-821

NA De stropharum huius carminis ratione expositum est in Elem. doctr. metr. p. 737. seq. et in Epitome §. 695. Blomfieldius etsi neminem sanum haec mihi concessurum dixit, fuerunt tamen qui mallent insani videri. Ipse paullum mutatam Butleri descriptionem probat. Is, perturbata aequalitate, duas integras antistrophas, miro profecto casu, excidisse putabat. Blomfieldius aequalitatem quidem restituit, sed ita ut ipse quoque necesse haberet non duas tantum, sed quattuor integras antistrophas, quae nullo in libro scriptae sunt, ad auxilium adhibere: quarum duas quidem Burneii monitu repetendis stropharum verbis lucratus est: sed illud lucrum damnosum est carmini. Nam quum post v. 1533. iteravit versus 1504–1515. chorum fecit dicere quod ille isto loco diceret ineptissime, Clytemnestram autem non his chori dictis respondere, sed loqui de iis quae usque ad v. 1533. hemichorium significaverat. Ipse enim, quum in edd. vett. omnia quae non Clytaemnestrae sunt choro tributa essent, choro dedit quae anapaestis scripta sunt, melica autem hemichoriis, recte fortasse, si, ubi chori personam adscripsit, coryphaeum loqui existimavit. Hemichoria, sed temere nec certa ratione in Porsoni editione introducta sunt. Veri simile est hic quoque, quum aperte nihil a toto choro canatur, singulos de quindecim choreutis suas partes habuisse. Quumque quater anapaestos recitet chorus, decies autem melica habeat, videntur terni semper cecinisse, anapaestos autem pronuntiasse vel idem omnes coryphaeus vel ex quattuor
ζυγοῖς
qui medius staret. Itaque ego quoque anapaestos choro, sed melica
ζυγοῖς
tribui. Ita in his quoque summa est aequalitas.
1411

1413. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-822

φέρουσ' ἐφ' ἡμῖν Libri
φέρουσ' ἐν ἡμῖν
. Porsonus contra metrum
φέρουσ' ἡμῖν
. Emperius
φέρουσ᾽ ἂν ἡμῖν
. Praestat
φέρουσ' ἐφ' ἡμῖν
.
1413

1416. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-823

καὶ ... διαί Recte libri veteres
καὶ
huic versui addunt.
διαί
, quod Ven. Flor. Vict. habent, etiam in Farn. esse puto: nam quod Elmsleius sic adnotavit, “
γυναικὸς διὰ
(gl. ad
ι
.
διαι
)", scribere voluit, opinor, "gl. ad
γ
.
διαι
."
1416

1418. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-824

παράνους Libri
οἳ παρανόμοις
. Alterum
οἳ
addendum esse vidit Blomfieldius. Canterus coniecit
καὶ παράνομος
, quod recepit Schützius. Porsoni editio
οἳ, παρὰ νόμους
. Mea emendatio,
παράνους
, ab novissimis editoribus recepta est.
1418

1420. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-825

ὀλέσασα
ὀλέσας
Flor.
1420

1421-1429. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-826

ἦ πολύμναστον ἐπηνθίσω αἷμ' ἄνιπτον, στᾶσα τότ' ἐν δόμοισιν ἐρίδματός τις ἀνδρὸς οἰζύς. Libri sic,
νῦν δὲ τελείαν πολύμναστον ἐπηνθίσω δι' αἷμ' ἄνιπτον, ἥτις ἦν τότ' ἐν δόμοις ἔρις ἐρίδματος ἀνδρὸς ὀϊζύς.
In
ἐπηνθίσω
consentiunt Ven. Flor. Farn. Vict. Id Auratus in
ἀπήνθισεν
mutandum putabat. Casauboni coniecturam
ἀπηνθίσω
receperunt Schützius, Porsonus, Blomfieldius, ceterum haec sic ut in libris leguntur cohaerere existimantes. Et videri possent cohaerere, si legeretur
νῦν δὲ τέλειον ἐπηνθίσω αἷμ' ἄνιπτον.
Sed nunc et orationis perversitas et metrorum ratio ostendunt aliquot versus excidisse post
τελείαν
. Nam et anapaestis et iis, quae hos excipiunt, respondent versus 1504-1515.
Ἐπηνθίσω
non erat mutandum, sed deleri debebat, ut Wellauerus quoque vidit,
δι'
, adscriptum ab interprete vel ortum ex proxime sequentibus litteris. Respondet enim antistrophico versui hic, cuius prima syllaba deest, supplenda, ut videtur, hoc modo,
ἦ πολύμναστον ἐπηνθίσω αἷμ' ἄνιπτον,
i. e. profecto multum recordandum tibi adspersisti inexpiabilem sanguinem. Dicit haec de Helena. Alio modo, sed non plane dissimili, usus est hoc verbo Aeschylus in Sept. c. Th. v. 924.
ἰὼ πολλοῖς ἐπανθίσαντες πόνοισι γενεάν
. Mox libri
ἥτις ἦν τότ' ἐν δόμοις
. Quum Schutzius et Butlerus legi vellent
ἦ τις
, minime se hoc probare dixit Blomfieldius. At ostendere debebat qui sensus vulgatae lectionis esset, quove modo expediri illa posset orationis perversitas. Etiamsi non moneret metrum antistrophicum, neminem, qui aliquem tragicae dictionis aut orationis poeticae sensum habeat, non intellecturum arbitror illud
ἥτις ἦν
non esse a poeta profectum, sed adscriptum ab interprete aut alio errore ortum. Deinde quid est
ἔρις ἐρίδματος ἀνδρὸς ὀϊζύς
? Scaliger
ἐρίδματος
, ab
ἐριθμαίνω
, quod placuit Blomfieldio. Quin Scottus in Appendice Thesauri Stephaniani
ἐρίδματος
pro genitivo habuit ab
ἔρισμα
ducto. Immo
ἐρίσματος ἀνδρὸς ὀϊζύς
est
ἐρίδμητος
, gravis domitricis viri calamitas, quo nomine hic patet Helenam, quae etiam Agamemnoni interfectionis caussa exstiterit, designari.
Ἔρις
autem ex sequentibus syllabis ortum videtur. Post
ἐρίδματος
aperte excidit
τις
. Scribendum igitur videtur
ἦ πολύμναστον ἐπηνθίσω αἷμ' ἄνιπτον, στᾶσα τότ' ἐν δόμοισιν ἐρίδματός τις ἀνδρὸς οἰζύς. hei memorique cruore neque cluendo conspicua, in domo tum gravis pestis viri peremptrix.

1432. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-827

ἐκτρέπῃ
ἐκτρέψῃς
Vict.
ἐκτρέψῃς
Ven. Farn.
ἐκτρέχῃς
Flor.
1432

1434. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-828

ὀλέσασα
ὀλέσασ'
Farn.
ὀλέσασα
Vict.
ὀλέσαν
Ven. Flor.
1434

1436. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-829

ἐμπίπτεις
ἐμπίτνεις
Canterus. Libri
ἐμπίπτεις
. διφνίοισι Deinde libri
διφνείσι
. Blomfieldius et Wellauerus ex mea emendatione
διφνίοισι
. Antagoras apud Diog. Laert. IV. 26. sive in Brunckii Anal. t. I. p. 260. ep. 2.
τὸ καὶ σέο σῶμα δίφνιον
. Hesychius
δίφυιον νυκτός, τὰ δύο μέρη, τὸ δίμοιρον
. Idem
δεκάφυια, δεκαπλάσια· δίφυια δὲ διπλάσια
. Ita Kusterus haec scribenda esse docuit ex Etym. M. p. 254, 14. cuius verba sic emendanda sunt,
δεκάφυια, τὰ δεκαπλάσια. Καλλίμαχος τῶν ἔτι σοι δεκάφυια φάτο ζωάγρια τίσειν. καὶ δεκάφυια εἴρηται οἱονεὶ δεκάφυα, δεκάκις πεφυκότα. τὸ γὰρ φύω Αἰολικῶς φυίω φασί, καὶ τὸ ἀλύω ἀλυίω
. Attigit hanc formam Lobeckius ad Phryn. p. 494.
1436

1437. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-830

Τανταλίδαισιν
Τανταλίδεσιν
Flor. Agamemnonem et Menelaum dicit.
1437

1438. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-831

ἂν Libri
κράτος ἰσόψυχον ἐκ γυναικῶν
. Porsonus omisit
ἐκ
. Additum
ἂν
a me ab novissimis editoribus receptum est. Omiserant librarii, ne deesset quod genio diceret chorus, non memores huiusmodi compellationes saepissime nudas poni, quoniam intelligitur
te appello
.
1438

1439. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-832

καρδίαν δηκτόν Libri
καρδίᾳ δηκτόν
. Emendavit Abreschius. In Porsoniana
κρατύνοις
, fortasse typographi errore. Hoc dicit, o infeste deus, qui irruis in domum et duplices Tantalidas, victoriamque gubernas parilis animi a mulieribus (Helena et Clytaemnestra) cor mihi mordentem.
1439

1440-1442. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-833

ἐπὶ δὲ σώματος δίκαν κήρυκος ἐχθροῦ σταθεῖσ᾽ ἐκνόμως ὕμνον ὑμνεῖν ἐπεύχεται * μύσος*. Libri
δίκαν μοι κόρακος ἐχθροῦ
. Deinde
σταθεὶς ἐννόμως
Ven. Flor.
σταθεὶς ἐκνόμως
Farn. Vict.
σταθεῖσ᾽ ἐκνόμως
Schützius, Porsonus, Stanleius in curis secundis. Masculinum agnoscit scholiastes,
ὡς κόραξ ἐσθίων νεκρῶν σῶμα βοᾷ, οὕτω καὶ ὁ δαίμων ἐκνόμως δικάσει, παρὰ τὸ δίκαιον
. Genium mortis intelligi volebat Elberlingius et proinde Canteri quamvis malam coniecturam
ἐπεύχεαι
probabat. Assensus ei est Creuzerus in Annal. Vindob. vol. LIV. p. 163. picturam ei explicationi adhibens de qua dixit Radulphus Rochettus in Oresteide p. 223. seq. Clytaemnestram dici quum res ipsa declarat, tum
γυνή
ex praecedente
γυναικῶν
intelligendum est. Videtur autem Aeschylus ita fere scripsisse,
ἐπὶ δὲ σώματος δίκαν κήρυκος ἐχθροῦ σταθεῖσ᾽ ἐκνόμως ὕμνον ὑμνεῖν ἐπεύχεται * μύσος*.
Nam quum libri habeant
ὕμνον ὑμνεῖν ἐπεύχεται
, mutilum esse versum apparet, quem addito
δόμοις
integrandum putavit Butlerus. Schützio
φόνῳ
addendum esse videbatur.

1443. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-834

νῦν δ' In Victoriana per errorem omissa est personae notatio. Auratus
νῦν γ'
. At
δ'
refertur ad suppressum
πρόσθεν μὲν οὐκ ὀρθῶς ἔλεγες
.
1443

1444. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-835

τὸν τριπάχυντον Libri
τὸν τριπάχυιον
. Pudet referre quae explicando huic verbo sunt prolata. Blomfieldius
τὸν τριπάλαιον
coniecit. Ad sensum ferri posset
παλαιόν
, non potest
τριπάλαιον
. Nam summa antiquitas si memoratur, quia nihil ad rem, friget. Scripsi
τὸν τριπάχυντον
, in quam emendationem etiam Bambergerus incidit. Similiter Aeschylus dixit in Sept. c. Thebas v. 751.
ὄλβος ἄγαν παχυνθείς
.
1444

1445. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-836

γέννας
γέννας
Farn. Vict.
γέννης
, superscripto
ας
, Ven. Flor. In Farn. glossa
γενεᾶς
.
1445

1447. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-837

νείρει Libri
νείρει
. Scaliger
νείκει
. Casaubonus
νείρῃ
, quod suum fecit Stanleius, probavitque Albertius ad Hesychium v.
νείρῃ
, et receperunt Schützius in editione maiore ac Blomfieldius. Recte vero animadvertit Wellauerus id
νείρα
scribendum fuisse. Mea sententia, si uterum vel viscera dicere voluisset Aeschylus,
νηδύϊ
scripsisset. Idque eum scripsisse putavit H. L. Ahrens. Sed existimo
νείρει
dativum esse ignoti hucusque vocabuli
νεῖρος
, quod intimum locum significaverit. Adiectivo
νειρός
usus est Lycophro v. 896.
κρύψουσ᾽ ἄφαντον ἐν χθονὸς νειροῖς μυχοῖς,
ubi videndus est Bachmannus.
1447

1448. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-838

ἄχος Auratus
ἄγος
, quod Schutzius in minore editione recepit. At
ἄχος
saepe malum significat.
Ἰχώρ
est sanies. Hesychius
Ἀχώρ, αἷμα συμπεπηγός, ἔμπυον, σηπεδών
. Sic scribendum. V. ibi interpretes et Foesium in Oec. Hippocr.
1448

1449-1450. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-839

ἢ μέγα δώμασι τοῖςδ' αἵμονα καὶ βαρύμηνιν αἰνεῖς Libri
ἢ μέγαν οἴκοις τοῖσδε δαίμονα
. Scribendum esse
τοῖςδ' αἵμονα
monui in adnotationibus ad interpretationem Humboldti. Sed iis nondum perfecta est emendatio: nam spondeum
οἴκοις
vitiosum esse arguit versus antistrophicus. Grammatici haud dubie inventum est
μέγαν οἴκοις
, ut metro consuleret, quum depravatam scripturam
τοῖςδε δαίμονα
in codice suo invenisset, cum quibus verbis construi non posse videbat
μέγα
. Scripsit Aeschylus
ἢ μέγα δώμασι τοῖς δ᾽ αἵμονα καὶ βαρύμηνιν αἰνεῖς, φεῦ φεῦ, κακὸν αἶνον ἀτηρᾶς τύχας ἀκορέστου.
Αἵμονα θήρης
in Iliade V. 49. peritum significare volunt: vereor ne illic quoque ferocem intelligi oporteat et cruore gaudentem, ut in Hecuba v. 91. dictum est
λύκου αἵμονι χαλᾷ
. Cruentatum significat in Aeschyli Suppl. v. 814.

1454. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-840

πανεργέτα
πανεργέτα
Farn. Vict.
πανεργέταν
Ven. Flor. Haec ante oculos habuit scriptor Christi patientis v. 1465.
ὦ παῖ παναιτίου θεοῦ παντεργάτα, τί γὰρ τελεῖται τοῖς βροτοῖς ἄνευ σέθεν; τί δ᾽ οὐ θεόκραντόν γε τῶνδ᾽ ἐστίν; ἰώ, ἰώ, ιώ, ὦ βασιλεῦ, βασιλεῦ, πῶς σε δακρύσω; ὦ θεέ μου, Θεέ μου, πῶς σε καλέσω; φρενὸς ἐκ φιλίας τί σοί ποτ᾽ ἄρ᾽ ἄσω; κεῖσαι γὰρ ὑφάσμασι τοῖςδ᾽ εἱλιγμένος.
1454

1457. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-841

ἰώ, ἰώ
ἰὼ
semel Ven. Flor. Geminant Farn. Vict.
1457

1459. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-842

τί ποτ' εἴπω; In Flor.
τί
prius omissum, postea additum.
τί ποτ' ἆρ᾽ εἴπω
Farn. Apparet Triclinium hic et mox v. 1461. versus acatalectos dare voluisse.
1459

1461. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-843

ἐκπνέων
ἐκπνείων
Farn.
1461

1462. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-844

τῶνδε
τῶνδ'
Flor. ἀνελεύθερον Deinde
ἀνελεύθερα
, cum glossis
ἀνελευθέρως, δουλικῶς
, Farn. Recte ceteri
ἀνελεύθερον
. Dici quidem potuit
κοίταν δαμείς
, sed, quum
κεῖσαι
praecesserit, recte monuit Wellauerus hoc verbum esse repetendum.
1462

1465. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-845

τοὔργον ἐμόν, τόδε
τοἔργον ἐμὸν τόδε
Farn.
1465

1466. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-846

μηκέτι λεχθῇς δέ
μηδ' ἐπιλεχθῇς
Ven. Flor.
μὴ δ᾽ ἐπιλεχθῇς
Farn.
μηδ' ἐπιλεχθῇς*
Vict. sic cum asterisco, sive lacunae, sive, quod veri similius duco, corruptae lectionis signo. Excidisse aliquid Scaliger videtur putasse, qui
ἐπιλεχθείς
corrigebat. Quod Auratus et, ut Blomfieldius adnotavit, Vossius probarunt,
ἐπιλεχθῇς
, non potest significare cogitaveris: nam hoc
ἐπιλέξασθαι
dicitur. Vossium etiam
ἐπιλέξῃς
scribendum coniecisse Blomfieldius dicit. Scripsi
μηκέτι λεχθῇς δέ
.
1466

1472. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-847

τόνδ' ἀπέτισεν τέλεον
νεαροῖς
Farn. quae etiam Spanhemii mala coniectura erat. Recte autem in edd. vett. haec coniunguntur,
τόνδ' ἀπέτισεν τέλεον νεαροῖς ἐπιθύσας
. Non intellexerunt haec verba qui cum Stanleio virgulam post
ἀπέτισεν
posuerunt idque verbum verterunt punivit, quae non est activi potestas. Hoc dicit poeta,
τόνδε ἀπέτισεν τέλεον νεαροῖς, θύσας αὐτόν
, hunc adultum persolvit ut vindictam pueris, propter eos mactatum.
1472

1475. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-848

πῶ Auratus
πῶς, πῶς
. Hesychius
πῶ, ποῦ, ὅθεν, ὁπόθεν. Δωρίς
. Significat qua ratione. Rectius Etym. M. p. 773, 18.
πόθεν
interpretatur, male ille tamen ex eo factum censens. In Farn. deest
δέ
.
1475

1479. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-849

μέλας Mireris fuisse qui
μελαίνης
scriberent, nescientes
μέλας
ultima longa esse. προβαίνων
προβαίνων
Canterus. Libri
προσβαίνων
. δίκαν Butleri coniecturam,
δίκην
pro
δὲ καί
, mutatam in
δίκαν
recepit Scholefieldius, sic interpretans, "quo quum processerit, poenas solvet, vel faciet ut solvantur poenae, ob concretum rorem sanguinis liberorum voratorum.” Nihil lucri ex languidiore sententia.
1479

1480. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-850

πάχνᾳ Libri
πάχνα κουροβόρῳ παρέξει
. Auratus et Casaubonus
πάχναν κουροβόρον
. Deinde
προσέξει
Auratus assentiente Cantero. Meam emendationem
πάχνᾳ
receperunt novissimi editores. Neque alia mutatione opus est.
Ὅποι δὲ καὶ προβαίνων
idem est atque
ὅποι δ᾽ ἂν καὶ προβαίνῃ
. Sensus est, et quoquo progrediens nativoro cruori eas exhibebit, scilicet
ὁμοσπόρους ἐπιρροὰς αἱμάτων
.
1480

1481. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-851

ἰώ, ἰώ In Ven.
ἡμιχόριον
praefixum.
ἰὼ ἰὼ
Farn. Vict.
ἰὼ
semel Ven. Flor.
1481

1483. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-852

τί ποτ' εἴπω; Farn. hic quoque
τί ποτ' ἆρ᾽ εἴπω;
et mox
ἐκπνείων
.
1483

1485. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-853

εὐσεβεῖν
εὐσεβεῖ
Flor.
1485

1486. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-854

ἀνελεύθερον
ἀνελεύθερα
hic quoque Farn.
1486

1489. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-855

NA Ante hunc versum in libris hi duo leguntur,
οὔτ᾽ ἀνελεύθερον οἶμαι θάνατον τῷδε γενέσθαι.
Schützius
οὐκ
, quem secutus est Blomfieldius. Sed hos duos versus ab Aeschylo abiudicavit Seidlerus de versibus dochm. p. 408. cum quo etsi dissentiebam in dissertatione de versibus spuriis apud Aeschylum p. IX. (Opusc. II. p. 82.), tamen nunc assentior. Nam ut hiatus excusationem habere videatur a pausa quae post
γενέσθαι
est, tamen frigent maxime hi versus produntque manum interpretis, rationem reddentis eorum quae sequuntur.
1489

1490. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-856

NA Signum interrogandi recte apposuit Schützius. Blomfieldius, dubitans de interrogatione propter sequens
ἀλλά
(id quomodo dubitari potuerit non video), Dobraei praeclaram, quam vocat, emendationem recepit,
δολοκτόνῳ ἄτῃ
. Miror Dobraei, viri recto iudicio insignis, hanc fuisse coniecturam, quae prorsus absurda est. Sermo est enim de doloso sacrificio Iphigeniae.
1490

1492-1493. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-857

ἀλλ᾽ ἐμὸν ἐκ τοῦδ᾽ ἔρνος ἀερθὲν τῆς πολυκλαύτης Ἰφιγενείας, ἄξια δράσας, ἄξια πάσχων, Libri
τὴν πολύκλαυτόν τ' Ἰφιγένειαν ἀνάξια δράσας, ἄξια πάσχων
. Porsonus ad Medeae v. 822.
τὴν πολυκλαύτην
. Infeliciter Elmsleius ad Med. v. 807.
τ' Ἰφιγένειαν
deleri volebat. Monui in adnotatione ad interpretationem Humboldti scribendum esse
ἀλλ᾽ ἐμὸν ἐκ τοῦδ᾽ ἔρνος ἀερθὲν τῆς πολυκλαύτης Ἰφιγενείας, ἄξια δράσας, ἄξια πάσχων,
i. e.
ἄξια ἀξίων δραμάτων πάσχων
. Nimirum grammaticus quum ab- surde dici putaret
ἄξια δράσας
, scribendumque esse
ἀνάξια
, huic verbo cetera, ut metro ne repugnarent, accommodaverat.

1497. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-858

φροντίδος
φροντίδος
Ven. Flor.
φροντίδων
Farn. Vict. Assentior Blomfieldio
φροντίδος
magis probanti, qui tamen cum aliis
φροντίδος στερηθείς
iungit et
ἀμηχανῶ
ad
εὐπάλαμον μέριμναν
refert. In edd. Vict. Cant. omissis interpunctionibus
στερηθεὶς φροντίδων μέριμναν
constructa videntur, neque id non videtur recte fieri, praesertim si
φροντίδος μέριμναν
ex
ἀμηχανῶ
pendeat. Sic Sophocles El. v. 959.
ᾗ πάρεστι μὲν στένειν πλούτου πατρῴου κτῆσιν ἐστερημένῃ.
1497

1498. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-859

ἀπάλαμον Libri
εὐπάλαμνον
. Porsonus
εὐπάλαμον
. Librorum scriptura suspicionem facit scriptum fuisse
ἀπάλαμνον
, notiorem librariis formam, pro
ἀπάλαμον
. Neque dubito quin
ἀπάλαμον
posuerit Aeschylus, more eo quo per epitheta effectus verbi adiuncti significatur. Metrum non obstat, quum etiam alia huiusmodi verba, praeter constantem in
ἀθάνατος
usum, ad epicorum exemplum prima syllaba producta inveniantur, ut
ἀκάματον
apud Sophoclem Ant. v. 339. ipsumque
ἀπάλαμον
apud Pindarum Ol. I. 95.
1498

1499. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-860

ὅπᾳ
ὅπα
, superscripto
ι
, Farn. Elmsleius ad Heracl. 595.
ὅποι
, cui recte ne Blomfieldius quidem obtemperavit.
1499

1500. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-861

δημοσθενῆ
δημοσφαλῆ
Ven.
1500

1501. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-862

ψεκάς
ψακὰς
Blomfieldius. Libri
ψεκάς
.
1501

1502. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-863

θηγάνει
δίκῃ
Flor. Vict.
δίκα
, superscripto
ῃ
, Ven.
δίκῃ
, superscripto
ν
, Farn.
δίκην
Aurati emendatio est. Deinde libri
θήγει
. Ex mea emendatione
θηγάνει
in novissimas editiones receptum. Hesychius, fortasse ex hoc ipso loco,
θηγάνει, ὀξύνει
.
1502

1503. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-864

θηγάναις Libri
θηγάναις
. Correxit Pauwius.
1503

1504. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-865

εἴθε μ' ἐδέξω Hemichorii signum habent Ven. Flor.
εἶτ' ἐμ' ἐδέξω
sic Vict. Porsonus
εἶθ᾽ ἔμ᾽ ἐδέξω
. Sic optaret chorus ut ipse pro Agamemnone obiisset. At non hoc, sed prius se mortuum esse mavult quam pereuntem videret illum. Itaque recte Farn.
εἴθε μ' ἐδέξω
. Deinde Blomfieldius et Scholefieldius per negligentiam, opinor,
ἐσιδεῖν
. Libri enim
ἐπιδεῖν
.
1504

1506. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-866

κατέχοντα χαμεύναν
δροίτῃ νῦν κατέχοντα χαμεύναν
Farn. Vict. Triclinii additamentum
νῦν
, quo versus acatalectus fieret, omittunt Ven. Flor. delevitque, a Porsono uncis inclusum, Schützius. Memorant
δροίτην
ex Aeschylo Etym. M. p. 288, 5. Eustathius p. 1726, 11. nomen illud etiam
δρύτην
scribi, nominatimque Eustathius hoc in loco, testantes. Disseruit de eo vocabulo in glossario Blomfieldius. Conf. etiam Zonaras p. 571.
1506

1509. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-867

πλήσῃ Libri
κλήσει
vel
πλήσῃ
. αὐτῆς Deinde
αὐτῆς
Ven. Flor. Vict.
αὑτῆς
male Farn. adscitum tamen a Blomfieldio.
1509

1510-1512. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-868

κτείνασ' ... ἀποκωκῦσαι ... ἐπικρᾶναι Edd. vett.
ἀποκωκύσαι ψυχὴν ἄχαριν χάριν ἀντ᾽ ἔργων μεγάλων ἀδίκως ἐπικράναι
. Servatus pravus accentus
ἀποκωκύσαι
in Porsoniana, quae tamen
ἐπικρᾶναι
dedit.
ἀποκωκῦσαι
Farn. Displicet asyndeton, mallesque pro altero horum verborum legi participium. Verum non ita scripsit Aeschylus, sed sic,
κτείνασ' ἄνδρα τὸν αὑτῆς ἀποκωκῦσαι (scilicet αὐτόν), ψυχῇ τ' ἄχαριν χάριν ἀντ᾽ ἔργων μεγάλων ἀδίκως ἐπικρᾶναι.

1513. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-869

ἐπιτύμβιον αἰῶ Inutilem Stanleii sive potius Vossii coniecturam,
ἐπιτύμβιον αἶνον
, receperunt Schutzius, Blomfieldius, Scholefieldius, probavitque G. Bernhardy in Syntaxi p. 108. non memores
λάσκων
neutraliter dictum esse, ut in Suppl. v. 531.
1513

1514. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-870

σὺν δακρύοις
σὺν δακρύοιν
Flor. Vict. quod Porsonus in
σὺν δάκρυσιν
mutavit. Ven. Farn.
σὺν δακρύοις
. Hoc tenui, congruens cum strophicis, si ea recte emendavi.
1514

1516. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-871

οὔτε ... λέγειν
οὔτε προσήκει
Farn. Deinde Auratus
μέλειν
pro
λέγειν
.
1516

1518. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-872

κάππεσε, κάτθανε Porsonus in Adv. p. 139. deleri volebat
κάππεσε, κάτθανε
. Dubitavit de scriptura propter augmenti omissionem Elmsleius ad Med. v. 1380.
κάππεσε κάτθανεν
Farn.
1518

1519. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-873

τῶν ἐξ οἴκων Auratus
τῶν ἐξοίκων
. Declarant rem haec in Choeph. v. 424.
ἰώ, ἰὼ δαΐα πάντολμε μᾶτερ, δαΐαις ἐν ἐκφοραῖς ἄνευ πολιτῶν ἄνακτ', ἄνευ δὲ πενθημάτων ἔτλης ἀνοίμωκτον ἄνδρα θάψαι.
Itaque nulla mutandi caussa est. Nam
τῶν ἐξ οἴκων
de domesticis dictum sequebatur autem, ut coniici potest (nam post hunc duo versus excidisse antisystema docet), neque alios patiemur comitari funus.
1519

1522-1526. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-874

ἀλλ' Ἰφιγένειά νιν ἀσπασίως ... φιλήσει Libri
ἀλλ᾽ Ἰφιγένειαν· ἵν' ἀσπασίως - φιλήσῃ
. Haec etsi sic scripta esse potuerunt, si praegressa, quae exciderunt, permittebant, tamen tam parum id veri simile est ut non dubitandum videatur quin recte emendaverit Iacobus
ἀλλ᾽ Ἰφιγένειά νιν ἀσπασίως φιλήσει
.

1525. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-875

ἀχέων
ἀχέων
Ven. Explicant
πόρθμευμ᾽ ἀχέων
non sane ab- surde: sed nescio tamen an scripserit Aeschylus
πόρθμευμα νεκρῶν
.
1525

1526. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-876

χεῖρε βαλοῦσα Libri
χείρε βάλοισα
. Emendavit Porsonus. Euripides Androm. v. 115.
πρὸς τόδ᾽ ἄγαλμα θεᾶς ἱκέτις πέρι χεῖρε βαλοῦσα
. Deinde vulgo
φιλήσει
. Vide ad v. 1522.
1526

1527. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-877

ὄνειδος ἥκει Recte perspexit Wunderlichius in Obs. crit. p. 48. convicium pro convicio sic esse intelligendum, ut propter iniuriam, quam sacrificanda filia matri fecit, ipsi nunc a Clytaemnestra par referatur. Quae sequuntur sic accipienda, aufert Clytaemnestra auferentem, luitque qui occidit.
1527

1530. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-878

ἐν χρόνῳ Libri
χρόνῳ
. Schützii emendatio est
χρόνῳ
. Pindarus Οl. ΙΙ. 106.
τὰ δ᾽ ἐν τῇδε Διὸς ἀρχῇ ἀλιτρὰ κατὰ γᾶς δικάζει τις ἐχθρᾷ λόγον φράσαις ἀνάγκῃ
.
1530

1531-1533. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-879

ἀραῖον ... κεκόλληται γένος προσόψει Libri
θέσμιον γὰρ τίς ἂν γονὴν ῥᾷον ἐκβάλοι δόμων, κεκόλληται etc
. Mea emendatio,
ἀραῖον
, recepta a novissimis editoribus. Sed
θέσμιον γάρ
separandum est a ceteris verbis: quo significatur legem hanc esse, ut puniatur qui male fecerit. Perspexit hoc I. Symmons in adnotatione ad Anglicam interpretationem Agamemnonis p. 145. Deinde libri
γένος προσάψαι
. Stanleius coniecit
γένος προσάψαν
, Schutzius
γένους προσάψει
. Blomfieldius edidit
κεκόλληται γένος πρὸς ἄτα
, multus in demonstranda permutatione harum litterarum
Ψ
et
Τ
. Recepit hanc quam praeclaram vocat emendationem Scholefieldius, admisitque E. Leutschius in Schneidewini Philologo vol. I. p. 120. Scholefieldius, si quis dubitet, videre iubet Porsonum ad Med. v. 553. Scilicet Porsonus permutari
Ψ
et
Τ
illo loco docuit. At nemo dubitabit quin
ἄτᾳ
facile in
ἄψαι
abire potuerit: illud autem permulti dubitabunt, aptane sit ista quam Blomfieldius intulit sententia. Videbunt enim non esse omnino aptam neque ullo pacto cohaerere cum praecedentibus. Ferri
πρὸς ἄτα
posset, si non
γένος
, sed
δίκη
vel
τίσις
κεκολλῆσθαι diceretur, praegresso versu in parenthesi apposito. Hic, praesertim si asyndeton recte se habet, aliquid exspectatur quo graviter confirmetur id quod praecedente versu dictum est. Ideo ego coniiciebam
κεκόλληται γένος πρὸς ἅψιν
, sententia bona, sed vocabulo neque apto satis neque usitato tragoediae. Id Aeschylus sic potius dixisset,
κεκόλληται γένος πρὸς ἧπαρ
. Scribendum potius erat
κεκόλληται γένος προσόψει.
Confirmans chorus quod dixerat, non pellendam domo fuisse et neci tradendam filiam, graviter addit, prolem adspectu cum parentibus esse coniunctam.

1534. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-880

ἐνέβης Libri
ἐνέβη
. Emendavit Canterus,
ἐνέβης
scribendum videri dicens. Id plerique viri docti probarunt: recte, ut videtur. Nam ut supra ubique Clytaemnestra modo improbat, modo probat chori dicta, sic hic quoque. Defendi quidem potest
ἐνέβη
, si de Agamemnone intelligatur: sed obscurior tamen et minus elegans haec ratio est. Quod si servandum esset
ἐνέβη
, rectius scriberetur
χρησμός
, ut Casaubonus voluit: quamquam ne hoc quidem probandum est, quum
χρησμός
, quod vocabulum hic ad chori vaticinium refertur, non possit pronomine suo
ὅδε
carere.
οὖν
οὖν
Vict. et, ut videtur, Farn.
οὖν
, ut videtur, Ven. Flor.
1534

1536. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-881

Πλεισθενιδᾶν
Πλεισθενιδᾶν
, superscripto
οιδ
, Farn. Tzetzes in Exegesi Iliadis p. 68, 19.
ὁ Ἀγαμέμνων, ὁμοίως δὲ καὶ Μενέλαος, καθ' Ἡσίοδον καὶ Αἰσχύλον (hic et v. 1570.) Πλεισθένους υἱοῦ Ἀτρέως παῖδες νομίζονται
, et p. 69, 3.
κατὰ δὲ Ἡσίοδον καὶ Αἰσχύλον καὶ ἄλλους τινὰς Ἀτρέως καὶ Ἀερόπης Πλεισθένης: Πλεισθένους δὲ καὶ Κλεόλλας τῆς Δίαντος Ἀγαμέμνων, Μενέλαος, καὶ Ἀναξιβία· νέου δὲ τοῦ Πλεισθένους τελευτήσαντος ὑπὸ τοῦ πάππου αὐτῶν ἀνατραφέντες Ἀτρέως Ἀτρεῖδαι πολλοῖς
(scr.
τοῖς πολλοῖς
)
ἐνομίζοντο
. Eadem, sed Aeropen Plisthenis uxorem fuisse, schol. ad Il. II. 249.
1536

1537. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-882

θρέψει
θρέψει
Ven. Flor.
θύσει
Vict. et superscripto
π
Farn.
1537

1538. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-883

δυσπλήρωτον
δύσπλητά περ
Flor. Deinde
ὁ δέ
Farn.
ὁ δὲ
Vict.
ὁ δὲ
primus Auratus.
1538

1540. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-884

NA Hic versus deest in Farn.
1540

1541. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-885

τε
τε
in
δὲ
mutandum videbatur Aurato.
1541

1542-1543. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-886

χὤςτ' Libri
πᾶν ἀπόχρη μοι δ᾽ ἀλληλοφόνους
, nisi quod Farn.
ἀποχρῇ
. Malam Canteri coniecturam,
καὶ ἀλληλοφόνους
, ut
τε
et
καὶ
sibi responderent, admiserunt Blomfieldius et Scholefieldius. At apertum est hoc dicere Clytaemnestram, si mutuis caedibus liberet domum, exiguo se fore contentam.
Μοι
interpretis est,
δ'
autem reliquum ex
χἄσδ'
, quod scriptum fuerat
χᾆδ'
, supra posito
ας
syllabae compendio.

1545. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-887

NA Si imitatus est Aeschylum Attius in Agamemnonidis, cuius fabulae mentionem feci ad v. 764. referri ad hanc orationem poterunt verba quae ex versibus trochaicis excerpta attulit Nonius in v. oblitterare p. 246, 29.
inimicitias Pelopidarum. renovare. exstincta iam oblitteratas memoria
1545

1547. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-888

ἄτην Libri
ἄγην
. Emendavit Auratus.
1547

1548. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-889

ἐφυμνῆσαι Libri
ἐφυμνῆσαι
.
1548

1550. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-890

χερσὸς
χερσὸς
Farn. quod adoptavit Blomfieldius. Deinde libri
ἐκτινόντα
. Auratus
ἐκτινόντα
, quod Schützius et Blomfieldius receperunt, inusitatum aoristum.
1550

1553. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-891

αὑτοῦ τ' ἀδελφόν Libri
αὑτοῦ τ' ἀδελφόν
, recte, ut ex Aegisthi persona dictum, ipsius. Elmsleius ad Med. v. 940.
αὑτοῦ δ᾽ ἀδελφόν
.
1553

1555. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-892

ἑστίας
ἑστίαν
Auratus et Casaubonus.
1555

1558. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-893

ἀστοξένια δέ
αὐτοῦ ξένια δὲ
Ven.
αὐτοῦ· ξένια δὲ
, iuncto
αὐτοῦ
cum verbis praegressi versus, Vict. et sic, ut videtur, Flor.
αὐτοῦ. ξενίᾳ δὲ
, cum glossa
φιλοξενίᾳ
, Farn. Blomfieldius, quem secutus est Scholefieldius,
αὐτός
scripsit, iunxitque praecedentibus. Monui in adnotationibus ad Agamemnonem Humboldti scribendum esse
ἀστοξένια δέ
.
Ἀστόξενοι
interprete Hesychio sunt
οἱ γένει μὲν προςήκοντες, ἐπὶ δὲ τῆς ἀλλοδαπῆς γεγονότες
. Fere eadem leguntur in Bekkeri Anecd. p. 456, 5. Alii alia prodidere, de quibus Ruhnkenius dixit ad Timaeum p. 57. commemorans ille etiam permutata
ἀστοξενεῖν
et
αὐτοξενεῖν
apud Hesychium. Sic apud Moschopulum περὶ σχεδῶν p. 119. bis
αὐτόξενος
pro
ἀστόξενος
legitur, correctum a Valckenario Animadv. ad Ammonium p. 113. Auctoribus ab Ruhnkenio memoratis adde Eustathium p. 485, 20. et Aeschylum Suppl. v. 341. quem locum, quod praeteriisse videtur Ruhnkenium, spectavit Pollux III. 60.
1558

1559. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-894

αὑτοῦ Schützius, vulgatum
αὑτοῦ
in praecedente versu languere sentiens, et illud vocabulum et
Ἀτρεὺς προθύμως μᾶλλον ἢ φίλως
in minore editione ingeniosa sane coniectura delevit, ut sic procederet oratio,
ξένια δὲ τοῦδε δύσθεος πατὴρ πατρὶ τώμῷ
. Sed restituto
ἀστοξένια
patet sublatum esse vitium.
1559

1561. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-895

παιδίων
παιδίων
Vict.
παιδίων
Scaliger. Et sic Ven. Flor. Farn.
1561

1563-1564. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-896

ἔκρυπτ᾽ ἄνωθεν ἀνδρακὰς καθημένοις ἄσημ'· ὁ δ' Libri
ἔθρυπτ᾽ ἄνωθεν ἀνδρακὰς καθήμενος. ἄσημα δ᾽ αὐτῶν etc
. Ad
ἀνδρακάς
in Farn. adscriptum
ἀντὶ τοῦ καθ᾽ ἑαυτόν
. Non potuisse Aeschylum ita scribere manifestum est: neque coniecturae, quibus viri docti haec tentarunt, probari possunt. Verum quod olim putavi, excidisse aliquot versus post v. 1562. non amplius credo, quum vitia orationis facillime tolli possint. Scripsisse enim videtur Aeschylus
ἔκρυπτ᾽ ἄνωθεν ἀνδρακὰς καθημένοις ἄσημ'· ὁ δ᾽ αὐτῶν etc.
Et illud quidem
ὁ δ'
etiam Dindorfius, sed, ut cetera legit, inepte. Est autem
καθημένοις
dativo, non accusativo casu scribendum, quia non illud agebatur ut convivas celaret, sed ut coram convivis Thyesten. De Thyeste Hyginus fab. 88. qui quum vesceretur, Atreus imperavit brachia et ora puerorum afferri. Similiter apud Herodotum I. 119. Harpago filii caput, manus, pedes, in canistro, quo abscondita erant, ostenduntur.

1567. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-897

ἀμπίπτει ... ἐμῶν Libri
ᾤμωξεν ἄν. πίπτει δ᾽ ἀπὸ σφαγῆς ἐρῶν
, nisi quod in Vict. comma est post
ἄν
, et
ἐρῶν
scriptum. Non omnia feliciter Canterus, sed recte tamen
ἀμπίπτει
. Deinde Auratus et Vossius
ἐμῶν
. Id male Wellauerus dictum putat pro
ἀπεμῶν σφαγάς
, genitivo partem significante.
Ἀπὸ σφαγῆς
est a mactatis carnibus, fastidio scilicet affectus. Tuetur autem Aurati emendationem historia.
Ἔμεα
Suida et Zonara p. 700. testibus locus fuit vicinus Mycenis, dictus ita quod ibi carnes filiorum evomuerit Thyestes, ut refert Eustathius p. 184, 12. 1002, 30. et obiter p. 996, 38. atque Etym. M. p. 334, 19.
1567

1569. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-898

σύνδικος
Σύνδικος
, non alibi inventum, si recte se habet, pertinet ad
πᾶν τὸ Πλεισθένους γένος
, ut sit communiter, communi iustitia.
τιθεὶς ἀράν
Deinde
τιθεὶς ὅμου
(
ὅμου
Flor.) Flor. Farn. Vict.
τιθεὶς ὁμοῦ
Ven. Recte Abreschius
τιθεὶς ἀράν
.
1569

1570. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-899

ὀλέσθαι Libri
ὀλέσθαι
. Glossa in Farn.
ἀπώλετο
. Emendavit Porsonus.
1570

Wecklein’s commentary on Agamemnon (1888; German; OCR draft) (Explanatory commentary, pp. 30–140; Iowa and Harvard OCR collated conservatively. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.) focus

1348. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-731

πρὸς δῶμα δεῦρο βοήν d. i. den Hilferuf πρὸς δῶμα δεῦρο ( βοηδρομῆσαι πρὸς δῶμα δεῦρο). νεορ-

1350. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-732

σὺν ξίφει, vgl. Pers. 757 πλοῦτον ἐκτήσω σὺν αἰχμῇ, Sept. 869 διήλλαχθε σὺν σιδάρω. ρύτῳ scheint nicht νεορρύτῳ,,frischgezückt" ( νεοσπαδὲς ξίφος Eum. 42 ), sondern v εορρύτῳ „frisch (von Blut) fliefsend" zu sein (Suidas νεορρύτοις· νεωστὶ ῥέουσι). νεορράντῳ ξίφει (wie Soph. Ai. 30, 828) vermutet Spanheim. Jedenfalls ist von dem Schwerte des Mörders die Rede.

1352. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-733

τὸ μὴ μέλλειν ἀκμή: vgl. Pers. 410 κοὐκέτ᾽ ἦν μέλλειν ἀκμή, Soph. Εl. 22 οὐκέτ᾽ ὀκνεῖν καιρός, ἀλλ᾽ ἔργων ἀκμή, Ai. 811 und Eur. Or. 1292 οὐχ ἕδρας ἀκμή.

1353-1354. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-734

1
ὡς d. i. das Vorspiel läfst erkennen, daſs sie Dinge gegen die Stadt ins Werk setzen, welche Wahrzeichen der Gewaltherrschaft sind. τυραννίς von der Herrschaft eines Usurpators.

1357. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-735

2
Ich weiss nicht, was ich als meine Meinung sagen soll; ich bin noch zu keinem Entschluſs gekommen. Wer handeln will, muſs sich vorher erst beraten.

1359. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-736

3
Vgl. Eur. Herakl. 266 und Οr. 1680 κἀγὼ τοιοῦτος.

1361-1362. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-737

4
βίον τείνοντες d. i. φιλοψυχοῦντες (um nur das liebe Leben zu fristen). – ὑπείξομεν ἡγουμένοις, als Herrschern uns fügen.
5

1364. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-738

πεπαιτέρα: ὡριμωτέρα, γλυκυτέρα Schol. μοῖρα, das Todeslos. Lieber sterben als sich von einem Tyrannen knechten lassen.
6

1366. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-739

μαντευσόμεσθα ὡς ὀλωλότος τοῦ ἀνδρός: vgl. 677, Herod. ΙΙ 1 Αἰολέας ὡς δούλους πατρωίους ἐόντας ἐνόμιζε, Krüger II § 56, 4, 4 und I § 47, 10, 13.

1367. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-740

7
D. i. erst muss man sich genaues Wissen verschaffen, bevor man sich dem Unmute hingiebt.

1368. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-741

Vgl. Prom. 959 ὅσον τό τ᾽ ἄρχειν καὶ τὸ δουλεύειν δίχα und zum Gedanken Soph. frg. 225 D. & δὲ δόξῃ τοπάζω, ταῦτ᾽ ἰδεῖν σαφῶς θέλω, Trach. 425 ταὐτὸ δ᾽ οὐχὶ γίγνεται, δόκησιν εἰπεῖν κἀξακριβῶσαι λόγον.
8

1369. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-742

9
ταύτην scil. γνώμην. πάντοθεν πληθύνομαι, wenn ich die von allen Seiten vorgebrachten Gründe erwäge, so entscheide ich mich mit der Mehrzahl dahin. Vgl. Suppl. 612 δήμου κρατοῦσα χείρ θ᾽ ὅπῃ πληθύνεται.

1370. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-743

κυροῦνθ᾽ ὅπως für ὅπως κυρεῖ, wie an die Stelle von πῶς κυρεῖ; etwa κυρεί πῶς; treten könnte. Nach diesen Worten tritt der Chor von der Orchestra auf die Bühne und da durch das Ekkyklem das Zimmer auf die Bühne gerollt wird, so bedeutet das für die Illusion dasselbe wie wenn der Chor in den Palast hineinträte. In gleicher Weise heifst es Soph. Ai. 329 ἀρήξατ᾽ εἰσελθόντες, während in Wirklichkeit Aias durch das Ekkyklem im Innern des Zeltes sichtbar wird. Man sieht Klyt. neben der Leiche des Agamemnon, welche in der silbernen Badewanne (1540 f.) liegt, und der Leiche der Kasandra stehen. Sie hält in der Hand das blutbenetzte Schwert; ihre Stirn und ihr Gewand ist mit Blut bespritzt (1389, 1429).

1371. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-744

καιρίως, opportune, zweckentsprechend.

1373. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-745

πῶς γὰρ κτἑ., scil. εἰ μὴ οὕτως ποιήσειε.

1374-1375. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-746

πημονῆς ἀρκύστατα wie δουλείας γάγγαμον 372. – φράξειεν, weil das Netz zur Umhegung dient. ὕψος als eine Höhe (zu einer Höhe); die Fangnetze ergeben die Höhe. κρεῖσσον ἐκπ., mächtiger als dafs man hinüberspringen könnte.

1376-1377. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-747

πάλαι und παλαιᾶς stehen in Beziehung: mir ist dieser Strauſs langen Grolls nach langer Vorbereitung gekommen; freilich wurde die Zeit mir lange, bis er kam. Die Form νείκη auch Eur. Or. 1679 in der besten Handschrift. Zu γὲ μήν vgl. Eur. Εl. 754 μακρὰν γὰρ ἕρπει γῆρυς, ἐμφανής γε μήν.
10

1378. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-748

ἐπ᾿ ἐξειργασμένοις (mit dem Hochgefühl vollbrachter That), vgl. Pers. 528 , Herod. IV 164 μαθὼν ἐπ᾿ ἐξειργασμένοισι τὸ μαντήιον ἐὸν τοῦτο.

1381. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-749

Vgl. Eum. 637 ἐν δ᾽ ἀτέρμονι κόπτει πεδήσασ᾽ ἄνδρα πέπλῳ, Eur. Or. 25 ἢ πόσιν ἀπείρῳ περιβαλοῦσ᾽ ὑφάσματι ἔκτεινεν.

1382. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-750

πλοῦτον von der Weite und dem Faltenreichtum des Gewandes.
11

1384. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-751

μεθῆκεν (remisit) αὑτοῦ κῶλα, er sank zusammen. Eur. Hipp. 356 ῥίψω, μεθήσω σῶμα. Αηdere schreiben αὐτοῦ (illico).

1385-1386. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-752

τρίτην Διὸς .. σωτῆρος εὐκταίαν χάριν mit sarkastischer Beziehung auf die τρίτη σπονδή, welche dem Ζεὺς σωτήρ gebracht wurde. Vgl. frg. 52 τρίτην Διὸς σωτῆρος εὐκταίαν λίβα und zu 257.
12

1387. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-753

13
Hesych. ὀρυγάνει· ἐρεύγεται, evomit, ein höhnisch roher Ausdruck. Vgl. Verg. Aen. IX 349 purpuream vomit ille animam.

1388. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-754

Nachgeahmt und zu einem edleren Bilde verklärt von Sophokles Ant. 1238 καὶ φυσιῶν ὀξεῖαν ἐκβάλλει ῥοὴν λευκῇ παρειᾷ φοινίου σταλάγματος. – αἵματος σφαγή, das durch Schlachten fliefsende Blut (also etwa einen hoch aus der Wunde spritzenden Blutstrom aushauchend"), wie αἷμα σφάττειν. "

1390-1391. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-755

διοσδότω, νοη Ζεὺς ὄμβριος gegeben. - Vgl. Hom. Ψ 597 τοῖο δε θυμὸς ἰάνθη, ὡς εἴ τε περὶ σταχύεσσιν ἐέρση ληίου ἀλδήσκοντος, ὅτι φρίσσωσιν ἄρουραι. – κάλυκος ἐν λ. d. i. wenn die Knospen beginnen aufzubrechen. 1392 ὡς ὧδ᾽ ἐχόντων ( τῶνδε) wie Soph. Ai. 981. Krüger I 47, 4, 3.
14

1393. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-756

Vgl. 1033, Soph. El. 1457 χαίροις ἄν, εἰ σοι χαρτὰ τυγχάνοι τάδε. ἐγὼ δ᾽ ἐπεύχομαι, ich bin stolz darauf.
15

1394-1395. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-757

εἰ δ᾽ ἦν ( τῶν) πρεπόντων: ,, wenn es überhaupt schicklich wäre, bei einem Toten Trankopfer (als Ausdruck des Dankes und der Freude) darzubringen, so wäre es bei diesem recht, nein mehr als recht." Der Gedanke erinnert an Hom. x 411 ἐν θυμῷ, γρηῦ, χαῖρε καὶ ἴσχεο μηδ᾽ ὀλόλυξε· οὐχ ὁσίη κταμένοισιν ἐπ᾿ ἀνδράσιν εὐχετάασθαι. Der Artikel fehlt wie 39, Pers. 248 ἰόντων ( κιόντων), Eur. Iph. Τ. 1301 κρατούντων. Mit ὥστε nach πρεπόντων ἦν vgl. Eum. 228 οὐδ᾽ ἂν δεχοίμην ὥστ᾽ ἔχειν τιμὰς σέθεν, Soph. Phil. 656 ἄρ᾽ ἔστιν ὥστε λαβεῖν, auch Eum. 202 ἔχρησας ὥστε, 802 μαρτυρῶν ὡς ( ὥστε), Soph. Oed. Κ. 1350 δικαιῶν ὥστε, 570 παρἥκεν ὥστε, Eur. Hipp. 1327 ἤθελ᾽ ὥστε, Thuk. I 119 δεηθέντες ώστε, V 17 συγχωρεῖν ὥστε. δικαίως ἂν ἦν wie ὀρθῶς ἐστιν, vgl. zu Cho. 196 , Eum. 520 und Krüger II 62, 2, 2. μὲν οὖν wie 1075.
16

1396-1397. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-758

17
Den das Vorhergehende begründenden Gedanken „so grofs ist das Maſs der von ihm dem Hause verursachten Leiden" kann Klyt. nicht aussprechen, ohne triumphierend hinzuzufügen „aber er hat dafür gebüfst". Zu dem bildlichen Ausdruck vgl. Aristoph. Ach. 937 κρατὴρ κακῶν, Dionys. Hal. VII 44 κρατῆρα αἵματος πολιτικοῦ στῆσαι. στήσας wie in der eben a. St. und στήσασθαι κρητῆρα Hom. ẞ 431, Z 528 u. a.

1398. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-759

γλῶσσαν ὡς θρασύστομός ( έστι) wie 453 εὖ λέγοντος ἄνδρα τὸν μὲν ὡς μάχης ἴδρις. Mit γλῶσσα θρασύστομος vgl. ἐξ ἐλευθεροστόμου γλώσσης Suppl. 959 .

1399. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-760

ἀνδρί, marito.

1400. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-761

πειρᾶσθε ist Indikativ.

1401-1402. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-762

πρὸς εἰδότας λέγω: vgl. - ἀπόπολις δ᾽ ἔσῃ – Suppl. 750 λέγω πρὸς εἰδότα und zu Prom. 457 εἰδυίαισιν ἂν ὑμῖν λέγοιμι. - λέγω, nämlich οὗτός ἐστιν κτέ., denn σὺ ὅμοιον steht parenthetisch. εἴτε für εἴτε wie Cho. 992 μύραινά γ᾽ εἰτ᾽ ἔχιδν᾽ ἔφν. Krüger I 69, 25, 1. εἴτε
18

1404. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-763

,,ein Toter als Werk" u.s. w.

1406. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-764

Der inneren Erregung, welche durch die unerhörte Frechheit hervorgerufen wird, entspricht der Wechsel des Versmafses. Der Vortragende scheint nicht zu wechseln, also der Koryphaios das Strophenpaar zu singen.
„Du musst ein Giftkraut von der Erde oder (wahnsinnig machendes) Wasser vom Meere zu dir genommen haben, dafs du solche Tobsucht ( θύος wie θύουσαν 1234) und die Flüche des Volkes über dich gebracht hast. Ja weggeschleudert, abgetrennt (von sich) hat dich der Hafs der Bürger." Vgl. Hom. X 94 βεβρωκώς κακὰ φάρμακ᾽, ἔδυ δέ τέ μιν χόλος αἰνός. Das Asyndeton ἀπέδικέ σ' wie an der gleichen Stelle der Antistrophe.

1412-1413. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-765

νῦν μέν, wie wenn τότε δὲ οὐδὲν .. ἔφερες (1414) folgte. φυγήν ist direkt von δικάζεις, dagegen μίσος und ἀράς von ἔχειν abhängig.
19

1414. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-766

τότε, vorher. ἐναντίον φέρων, Widerwärtiges entgegenbringend d. h. feindselig drohend.

1415-1416. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-767

sich nichts daraus machend wie man sich nichts aus dem Tod eines Lammes bei üppig gedeihender Herde macht." Der Dativ bei φλεόντων wie bei πιμπλάναι, πληροῦν und wie φλέω selbst wahrscheinlich auch Suppl. 675 γεραροῖσι φλεόντων (nach der Verbesserung von Hermann) mit dem Dativ verbunden ist. Mit νομεύειν νόμευμα vgl. βόσκειν – βόσκημα.
20

1418. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-768

ὠδῖνα, das unter Wehen geborene Kind. Vgl. Soph. El. 532 f. ἐπῳδὸν .. ἀημάτων mit Bitterkeit: weiter hatte es keinen Zweck".
21

1419. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-769

ἀνδρηλατεῖν wird vorzugsweise von der Verfolgung des Mörders gesagt. Vgl. Eum. 221 .

1420. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-770

ἄποι ἄποινα: zu 235. Vgl. Eur. Alk. 7 καί με θητεύειν πατὴρ θνητῷ παρ᾽ ἀνδρὶ τῶνδ᾽ ἄποιν᾽ ἠνάγκασεν.

1421. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-771

ich fordere dich aber ebenso auf, mich mit Gewalt zu besiegen und dann zu beherrschen (anders nicht)" d. h. „wenn du mit Gewalt drohst, so sage ich dir auch meinerseits, daſs ich Gewalt mit Gewalt erwidern werde." Dieser Gedanke wird durch V. 1422 gestört, der aus einem Miſsverständnis hervorgegangen zu scheint.

1425. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-772

Vgl. 1619 und Soph. Ant. 1349 μεγάλοι δὲ λόγοι μεγάλας πληγὰς τῶν ὑπεραύχων ἀποτίσαντες γήρᾳ τὸ φρονεῖν ἐδίδαξαν.
22

1426. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-773

μεγαλόμητις von verwegenem und rücksichtslosem Sinn.

1427. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-774

περίφρονα, superba. ὥσπερ οὖν (vgl. 1170, Cho. 95 ) κτέ., ,,wie ja gewiſs infolge des vergossenen Blutes dein Sinn toll ist (zu glauben), dafs der Blutflecken über den Augen (auf der Stirne) dir wohl anstehe (1390 f.)." Zu dem Gedanken, daſs vergossenes Blut Verwirrung des Geistes erzeugt, vgl. Cho. 1053 f.

1430. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-775

ἀτίετον, ehrlos. Vgl. Cho. 294 ἄτιμον κἄφιλον θνήσκειν. ἔτι, τα 1670.

1431. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-776

Vgl. Cho. 311 ἀντὶ δὲ πληγῆς φονίας φονίαν πληγὴν τινέτω.

1432. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-777

„Auch folgende eidliche Feststellung hörst du von mir (magst du gleich wieder das Urteil περίφρονα ἔλακες fällen).“ Δί

1433. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-778

τέλειον, τελεσφόρον. – κην: vgl. Soph. Εl. 528 ἡ γὰρ Δίκη νιν εἶλεν, οὐκ ἐγὼ μόνη. von

1435. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-779

23
Die V. 1435-38 scheinen nachträglich eingefügt zu sein, weil das Asyndeton bei V.1439 anzeigt, dafs dort die 1432 angekündigte θέμις folgt. Dem Begriffe θέμις entspricht auch der Inhalt 1439 ff. besser als der von 1435 ff. Nach Beseitigung dieser Verse und des V. 1422 schliefsen sich an Strophe und Antistr. gleich viele (13) Trimeter an. Vgl. zu Cho. 1040 und zu Eum. 781 . „Nicht Furcht ( ἐλπίς) vor Mord kommt in mein Haus" ist eine gesuchte Ausdrucksweise. Bei Äschylos kommt sonst nur der Plural μέλαθρα vor (10mal) und auch bei Sophokles heifst Haus, Palast μέλαθρα, während von der Grotte des Philoktet Phil. 1453 μέλαθρον gesagt wird. Dagegen findet sich der Singular öfter bei Euripides.
24

1438. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-780

ἀσπὶς θράσους, Schild (Schutz) gegen Verwegenheit. Vgl. Soph. Oed. T. 1200 θανάτων πύργος, Phil. 1039 κέντρον ἐμοῦ, Μen. mon. 303 λιμὴν ἀτυχίας.

1439-1440. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-781

κεῖται κτέ. d. h. durch seinen Tod büfst er für seine Untrene. - γυναικὸς τῆσδε wie häufig ὅδε ( ὁ) ἀνήρ für ἐγώ, doch enthält γυναικός auch einen Gegensatz zu Χρυσηΐδων: „der mich, sein Weib, beschimpft, mit Mädchen vor Ilion aber wie Chryseis gekoset hat". Vgl. Hom. A 113 ff. Zu γυναικὸς τῆσδε λυμ. vgl. Soph. Ai. 573 λυμεὼν ἐμός, Cho. 760 .

1441. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-782

„Und mit ihm büfste seine Buhle." Die Häufung der Bezeichnungen ist für die Stimmung der Klyt. ebenso charakteristisch wie oben 887 ff. Mit dem Gefühl befriedigter Rache malt sie besonders das verliebte Buhlen aus.

1443-1444. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-783

ναυτίλων σελμάτων. (gen. relat.) ἰσοτριβής (die zusammen mit ihm auf den Schiffsbohlen lag) sagt sie mit bitterem Hohne.

1444. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-784

ἄτιμα .. ἐπραξάτην sarkastisch: „der würdige Lohn ist ihnen geworden."

1445. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-785

οὕτως ( ἔπραξε) auf die Badewanne deutend. κύκνου δίκην: vgl. Plat. Phaedo p. 85 Β ἅτε, οἶμαι, τοῦ ᾿Απόλλωνος ὄντες ( οἱ κύκνοι) μαντικοί τέ εἰσι καὶ προειδότες τὰ ἐν ῞Αιδου ἀγαθὰ ἄδουσί τε καὶ τέρπονται ἐκείνην τὴν ἡμέραν διαφερόντως ἢ ἐν τῷ ἔμπροσθεν χρόνω, Ovid. Her. VII 1 sic ubi fata vocant, udis abiectus in herbis ad vada Maeandri concinit albus olor.

1446. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-786

τὸν γόον bezieht sich auf den Kommos 1056 ff. Die griechischen Tragiker lassen ihre Personen manches sagen, was diese eigentlich nicht wissen, wenn es nur die Zuschauer kennen.
25

1447. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-787

φιλήτωρ, Schol. ἡ ἐκ ψυχής φιλουμένη (Herzliebste). Bei Strab. p. 484 τὸν μὲν ἐρώμενον καλοῦσι (die Kreter) κλεινόν, τὸν δ᾽ ἐραστὴν φιλήτορα hat es aktive Bedeutung.

1448. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-788

26
εὐνὴν τήνδε, dieses Liegen (neben Agamemnon) mit Bezug auf das vorhergehende κεῖται (vgl. 1493-95): „mir hat sie in diesem Lager eine Zuspeise (Würze) meiner (der durch Agamemnons Tod bereiteten) Wonne zugebracht." Mit παροψώνημα vgl. Magnes frg. 2 K. καὶ ταῦτα μέν μοι τῶν κακῶν παροψίδες, Aristoph. frg. 187, Plat. com. frg. 43.

1449-1576. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-789

Kommos bestehend aus drei Strophenpaaren. Die Chorpartieen bestehen immer aus drei Teilen, von welchen den ersten die drei στοίχοι (jeder στοίχος ein Strophenpaar), den zweiten der Koryphaios, den dritten der Gesamtchor vorzutragen scheint. Den Inhalt bildet die verschiedene Auffassung und die sittliche Motivierung des Rachewerks sowie die Anklage der Klytämestra. τίς ἂν Μοίρα: zu 627.

1450. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-790

Μοῖρα δεμνιοτήρης, ein betthütendes Todeslos d. h. ein Tod, bei dem man infolge von Krankheit lange Zeit das Bett hüten mufs.

1451. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-791

27
ὄνησιν als Genuſs ( χάριν 555).

1454. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-792

28
πολέα: zu 724. – γυναικός, Helena.

1456. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-793

29
παρώνυμος: ihr Name ist abgeleitet (vgl. Eum. 8 ) von der (im Folgenden angegebenen) Sache nach 686 ff.

1460. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-794

30
λίαν πολύμναστον, woran man allzuviel denken muſs, was man gar nicht verschmerzen kann. Daher ἀξύστατον ἄλγος 1468. In πολύμναστον wird v vor μν nicht verlängert wie 980. ἀπήνθισεν (Helena), decerpsit, wie Sept. 705 αὐτάδελφον αἷμα δρέψασθαι. – Mit ἄνιπτον vgl. Cho. 65 , Eum. 281 .

1461. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-795

τότε, vor der That des Paris. Von ihrer damaligen Untreue ist alles Unheil ausgegangen.

1462. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-796

31
„ein schwer zu bezwingender Geist der Zwietracht, das Wehe des Gatten".

1466. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-797

ἀνδρολέτειρα bezieht sich auf 1462.

1468. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-798

ἀξύστατον ἄλγος, eine schmerzende Wunde, die nicht zusammengeht, nicht heilt. Vgl. Ovid. Trist. IV 4, 41 nondum coeuntia rumpam volnera.

1469-1470. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-799

δώμασι καὶ διφ. Τανταλίδαισιν (Agam. und Menelaos), ein ἓν διὰ δυοῖν.

1471-1472. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-800

32
„Du waltest im Hause durch die beiden feigen Frauen in einer Weise, die mir das Herz verzehrt." Mit κακόψυχον, welches dem Sinne nach zu γυναικοῖν gehört, vgl. ἀπὸ ψυχῆς κακῆς 1653.

1474. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-801

δίκαν κόρακος, wie der Rabe auf dem Aase. ἐννόμως, in melodischen Weisen (in Gegensatz zum Raben). Vgl. σύμφθογγος οὐκ εὔφωνος 1186.
33

1475. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-802

ὕμνον, nämlich das folgende Ephymnion. Aschylos macht so öfters das Ephymnion bei der Wiederholung abhängig, Cho.969 von θρευμένους, Suppl. 181 von καλούμενος. ἐπεύχεται: Subjekt ist δαίμων. Nach diesem Worte fehlt ein lambus, wenn es nicht 1455, wie Lachmann vermutet hat, ἀπέφθιτο für ἀπέφθισεν βίον geheissen hat.
34

1476. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-803

35
D. h. „nun hast du einen richtigen Gedanken ausgesprochen, während du vorher in betreff der Helena irrtest."

1477. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-804

τριπάχυντον, dreifach d. i. reichlich gemästet. Vgl. τριγέρων Cho. 313 , τρίπαλτος Sept. 976 . Die Beziehung auf die drei Generationen, welche der Alastor heimsuchte, Cho. 1063 ff. , würde hier an und für sich unklar sein und kann nicht gelten, weil Klyt. nicht an die That des Orestes und ihre eigene Ermordung denken kann.

1478. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-805

δαίμονα γέννης: τα 764 f.

1479. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-806

„Von dem Alastor wird die Blutsucht im Bauche gezüchtet, neuer Saft, bevor der alte Schmerz aufgehört hat." Die Ausdrücke νείρᾳ τρέφεται und νέος ἰχώρ sind der Vorstellung der Wassersucht entnommen: wie bei der Wassersucht immer neuer Saft im Leibe sich bildet, so bringt die vom Alastor im Geschlechte genährte Blutsucht immer neues Blutvergiefsen hervor. αἱματολοιχός: zu 274. – Ζα καταλήξαι vgl. Cho. 1073 . – νέος ἰχώρ tritt appositionell zu ἔρως αἱματολοιχός.
36

1482. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-807

37
ἔγκασι (die Form wie Hom. 1 438) mit Bezug auf νείρα 1480: „Fürwahr, einen mächtig in den Eingeweiden wirkenden und schwergrollenden Dämon preisest du da, wehe, in schlimmem Preisen, einen Dämon, der unersättlich ist in Mordwerken." ἀτηρᾶς τύχας ἀκόρεστον giebt den Sinn von η πρὶν .. νέος ἰχώρ 1480 f. wieder.

1486. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-808

διαὶ Διός d. i. der Dämon ist unersättlich nach dem Willen des Zeus.

1488. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-809

Vgl. Suppl. 829 σὸν δ᾽ ἐπίπαν ζυγὸν ταλάντου· τί δ᾽ ἄνευ σέθεν θνατοῖσι τέλειόν ἐστιν;

1494. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-810

ἐκπνέων: vgl. Eur. Hel. 142 ἐκπνεῦσαι βίον. Über die Synizese bei ɛw zu Eur. Hipp. 10.

1495. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-811

Веі κοίταν schwebt noch vor κείσαι (1493).

1496-1497. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-812

ἐκ χερὸς δάμαρτος: das in den Handschriften fehlende δάμαρτος scheint schon durch das folgende ἄλοχον (1500) gefordert zu werden. ἀμφιτόμῳ βελέμνῳ, vgl. ξιφοδηλήτῳ θανάτῳ 1530 น. 1261, 1147, 1350, Cho. 1009 . Dagegen Soph. Εl. 99 σχίζουσι κάρα φονίῳ πελέκει, Eur. Hek. 1279 πέλεκυν ἐξάρασ᾽ ἄνω und dazu Schol. of νεώτεροι μὴ νοήσαντες τὸ παρ᾿ Ὁμήρῳ ( δ 535) “ δειπνίσσας ὡς τίς τε κατέκτανε βοῦν ἐπὶ φάτνη” ὅτι ἀνθ᾽ ὧν ἔδει μετὰ τοὺς πόνους ἀπολαύσεως τυχεῖν τοῦτον ὡς βοῦν ἀπέκτεινεν ἡ Κλυταιμήστρα, προσέθηκαν ὅτι καὶ πελέκει ἀνηρέθη.
38

1500. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-813

Αγαμεμνονίαν ἄλοχον wie Hom. γ 264 ᾿Αγαμεμνονέην ἄλοχον.

1504-1505. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-814

Hunc adultum persolvit ut vindictam pueris, propter eos mactatum (Hermann).

1508. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-815

πῶ· πόθεν. Δωριεῖς Hesych. πατρόθεν von dem Vater des Agamemnon her. "

1510. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-816

39
,, Es schreitet unter immer neuen Strömen von Verwandtenblut der Rachegeist dahin, wohin er vorgehen muſs, um Sühne dem blutigen Kindermahle bieten." Vgl. Soph. El. 1384 ἴδεθ᾽ ὅπου προνέμεται τὸ δυσέριστον αἶμα φυσῶν ῎Αρης. Ζυ πάχνα κουροβόρῳ vgl. 735. zu

1522-1523. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-817

Die Worte, von denen οὔτε unbrauchbar ist, bilden eine unnütze Vermittlung zwischen dem Vorausgehenden und Folgenden. Mit deren Beseitigung wird auch die Responsion dieses Systems mit

1498-1505. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-818

40
gewonnen.
41

1524. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-819

„Du sprichst von Tücke ( δολίῳ μόρῳ): ja hat nicht auch der tückisches Verderben dem Hause bereitet?" οὐδέ für οὐ καί wie μηδέ für μὴ καί Soph. Oed. T. 325 ὡς οὖν μηδ᾽ ἐγὼ ταὐτὸν πάθω, 1409 ἀλλ᾽ οὐ γὰρ αὐδᾶν ἔσθ᾽ ἃ μηδὲ δρᾶν καλόν.

1526. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-820

ἔρνος wie Pind. Nem. VI 65 ἔρνεσι Λατοῦς, Eur. Bakch. 1306 τῆς σῆς τόδ᾽ ἔρνος, ὦ τάλαινα, νηδύος. ἀερθὲν ( ἐκ τοῦδε) δ. ν. α. ἄνω βλαστόν entspricht der eigentlichen Bedeutung von ἔρνος.

1527. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-821

42
τῆς Ιφιγενείας ist gen. def. zu ἔρνος. πολυκλαύτης wie - 72 ἀτίτῃ, Cho. 68 παναρκέτας, 617 ἀθανάτας, Eum. 77 περιρρύτας, 792 δυσοίστα, Pers. 599 περικλύστα, Suppl. 155 ἀδμήτας, ebd. 73 κιρκηλάτας (von Wellauer und Hermann für κιρκηλάτου τ' hergestellt), Sept. 105 εὐφιλήταν, Krüger II 22, 3. (von
43

1528-1529. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-822

ἄξια bei δράσας hat nur Beziehung auf ἄξια πάσχων und drückt das Entsprechende von That und Leiden aus: die That war der Strafe, die Strafe der That wert. Agamemnon kann sich deshalb nicht rühmen, dafs er doch mehr gethan als gebüfst habe. Vgl. Eum. 438 σέβουσαί γ᾽ ἀξίαν ἐπάξια und oben zu 538.

1532-1533. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-823

στερηθεὶς εὐπαλάμων μεριμνᾶν φροντίδος, beraubt der Mittel und Wege schaffenden Gedanken des sinnenden Geistes, vollständig ratlos.

1535-1536. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-824

44
δέδοικα ὄμβρου κτύπον δομοσφαλή ψεκὰς δὲ λήγει (zu 472): der bildliche Ausdruck kennzeichnet den unheimlichen Moment, WO beim Beginn des Gewitters, nachdem einige Tropfen gefallen sind ( ψεκὰς λήγει), im nächsten Augenblick ein furchtbarer Donnerschlag erfolgen und der Regen in Strömen niedergehen wird ( ὄμβρου κτύπον δομοσφαλή). Wegen des der Wirklichkeit entnommenen Attributs τὸν αἱματηρόν zu 82. Das blutige Rachewerk, an welches der Chor denkt, wird im Folgenden genauer angegeben.

1537-1538. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-825

θηγάνει· ὀξύνει Hesych. πρὸς ἄλλαις θηγάναις, weil πρὸς ἄλλο πρᾶγμα βλάβης (Mordwerk). Vgl. zu 1528 und wegen des Ausdrucks Cho. 644 προχαλκεύει δ᾽ Αἶσα φασγανουργός.

1539. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-826

Der Hiatus ist statthaft bei dem Ausruf wie bei Interjektionen.

1544. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-827

αὐτῆς, σεαυτῆς: zu 827.

1545-1546. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-828

ψυχῇ, der abgeschiedenen Seele. χάριν ἄχαριν (zu 1137): vgl. Soph. El. 442 σκέψαι γὰρ εἴ σοι προσφιλῶς αὐτῇ δοκεῖ γέρα τάδ' οὖν τάφοισι δέξασθαι νέκυς, ὑφ᾽ ἧς θανὼν ἄτιμος ὥστε δυσμενής ἐμασχαλίσθη κτέ. ἔργων μελέων wie Cho. 1005 . מחו -
45

1547. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-829

46
,,Wer wird am Grabe den herrlichen Mann unter Thränen das Linnengewand mit den Händen zerreifsend in Wahrheit des Herzens trauern?" Vgl. Cho. 27 λινοφθόροι δ᾽ ὑφασμάτων λακίδες ἔφλαδον ὑπ᾿ ἄλγεσιν, Pers. 1061 πέπλον δ᾽ ἔρεικε κολπίαν ἀκμῇ χερῶν, Suppl. 126 πολλάκι δ᾽ ἐμπίτνω ξὺν λακίδι λίνοισι καὶ Σιδονία καλύπτρα, Pers. 540 πολλαὶ δ᾽ ἀμαλαῖς χερσὶ καλύπτρας κατερεικόμεναι διαμυδαλέους δάκρυσι κόλπους τέγγουσι. Ζυ ἰάπτων Hesych. lá πτειν· σπαράσσειν und ἰάψαι· φθεῖραι, Hom. β 376 ὡς ἂν μὴ κλαίουσα κατὰ χρόα καλὸν ἰάπτῃ.
47

1550. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-830

Das braucht nicht deine Sorge zu sein. Zu τὸ μέλημα ἀλέγειν vgl. μέλον πάλαι μέλημά μοι Soph. Phil. 150. 9*

1553. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-831

τῶν ἐξ οἴκων, der Hausgenossen, welche aus dem Hause zum Grabe gehen. Nach diesem Verse zeigt schon die Responsion mit 1566-1576 den Ausfall von zwei Dimetern an. Aber auch der Sinn läfst eine Fortsetzung wie ,,und nicht unter Teilnahme der gesamten Gemeinde" erwarten. Vgl. Cho. 429 ἰὼ ἰὼ δαΐα πάντολμε μᾶτερ, δαΐαις ἐν ἐκφοραῖς ἄνευ πολιτᾶν ἄνακτ᾽, ἄνευ δὲ πενθημάτων ἔτλης ἀνοίμωκτον ἄνδρα θάψαι.

1555. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-832

ὡς χρὴ ( θυγατέρα) πατέρα φιλῆσαι, wie es sich einem Vater gegenüber ziemt, wird sie ihn am Acheron zärtlich begrüfsen. πρὸς mit Akk., weil bei ἀντιάσασα die vorausgehende Bewegung gedacht wird. πόρθμευμ᾽ ἀχέων von dem Acheron, vgl. Likymn. frg. 2 Αχέρων ἄχεα βροτοῖσι πορθμευει. an
48

1559. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-833

„Vorwurf wird da mit Vorwurf erwidert." Der Chor verkennt nicht die Berechtigung der von Klyt. gegen Agamemnon erhobenen Anklage. Und doch kann er die That der Klyt. nicht billigen; darum fügt er hinzu: „Schwer ist's sich ein bestimmtes Urteil zu bilden: den, der einen hinraffte, rafft wieder ein anderer hin; es büfst aber der Mörder; denn solange ein Gott im Himmel lebt, gilt der Grundsatz, daſs der Thäter leide." Damit hat der Chor einen Anhaltspunkt für sein Urteil gefunden und weifs, dafs auch jetzt die Rache für das vergossene Blut nicht ausbleibt (1564 f.)

1561. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-834

φέρει ohne Subjekt, weil die Handlung ohne bestimmte Person gedacht wird.

1562-1563. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-835

49
Vgl. 187 und zu 381.

1564-1565. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-836

γονὰν ἀραῖον, den unter Fluch stehenden Samen, so daſs schon mit der Zeugung immer die Nachkommenschaft dem Fluche verfällt. Deshalb klebt das Geschlecht fest am Verderben.

1566. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-837

,, Auf diesen Spruch ( κεκόλληται γένος πρὸς ἄτᾳ) bist du im Einklang mit der Wahrheit gekommen." Vgl. 1476. Da das Ephymnion nur eine Wiederholung ist, schliefst sich die Erwiderung der Klyt. an das Vorhergehende Beim Vortrag wird dies dadurch klar, daſs Klyt. sich dem Teil des Chors zuwendet, der V. 1559-1565 gesungen hat. Vgl. zu Cho. 344 . Zu dem Zugeständnis: Du hast recht, Unheil ruht auf dem Hause" fügt Klyt. hinzu: : „Ich gewiſs will dem entsprechend handeln und bin bereit, alles zu thun, um den Geist des Unheils bannen." " zu will, um meinethalben ein anderes Geschlecht mit Verwandtenmord heimzusuchen." Klyt. gebärdet sich wie vorher als die berechtigte Rächerin, wenn man auch ihren Worten die Herzensangst anmerkt. ἰόντα τρίβειν ist von ἐθέλω unter dem Einflufs von ὅρκους θεμένη wie von συντίθεμαι (,,ich schliefse den Vertrag, daſs ich thue, er aber thun soll" d. i. dafs während ich dieses thue, er jenes thun soll) abhängig. αὐθένταισι wie Eum. 212 .
50

1568. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-840

51
„Ich bin bereit mit dem Dämon des Geschlechtes (dem Alastor, vgl. 1478) einen feierlichen Pakt abzuschliefsen und mich mit dem Geschehenen, so unerträglich es ist, zufrieden zu geben, wenn er künftighin dieses Haus verlassen handelten Menschen). - ἐποπτεύειν,