Search the Perseus Catalog for:

← Previous Next →

Patroni uidete omnes,

Videte uirginum supplicem cateruã pro seruitute,

Tumultus per urbem galeatorum

Virorum ftrepitat flatibus

Martis horrens concitatus.
115

Sed ô Iupiter pater, perfecte omnino

Arce hoſtium expugnationem.

nam Argiui

Cadmi urbem circundant.

Metus uerò martialium armorum,
120

Vinctaq; maxillis equinis

Incutiunt metum frena.

Septem fortes uiri ornati de exercitu

Fortibus ſcutis, feptem portis

Adfunt, forte aßecuti.
125

Seven Against Thebes. Aeschylus. Ioannes Sanravius (Translator). Basileae. 1555.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Schmidt Sciences.

Current edition Experimental

Aeschylus, Septem ad Thebas: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) (Latin) (Aeschylus, Septem ad Thebas: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (7)

Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 108-180 focus

str. 1

Χορος

θεοὶ πολιάοχοι¹ χθονὸς ἴθ᾽ ἁθρόοι²

ἴδετε παρθένων
110

ἱκέσιον λόχον δουλοσύνας ὕπερ.

κῦμα [γὰρ³] περὶ πτόλιν δοχμολόφων ἀνδρῶν

καχλάζει πνοαῖς Ἄρεος ὀρόμενον.
115

ἀλλ᾽, ὦ Ζεῦ πάτερ † παντελές, πάντως⁴

ἄρηξον δαΐων ἅλωσιν.

Ἀργέιοι δὲ⁵ πόλισμα Κάδμου
120

κυκλοῦνται: φόβος δ᾽ ἀρίων⁶ ὅπλων.

διάδετοι⁷ <δέ τοι⁸> γενῦν⁹ ἱππίων¹⁰

κινύρονται¹¹ φόνον χαλινοί.

ἑπτὰ δ᾽ ἀγάνορες¹² πρέποντες στρατοῦ

δορυσσοῖς¹³ σαγαῖς πύλαις ἑβδόμαις¹⁴
125

προσίστανται πάλῳ λαχόντες.

128

ant. 1

Χορος

σύ τ᾽, ὦ Διογενὲς φιλόμαχον κράτος,

ῥυσίπολις γενοῦ,

Παλλάς, ὅ θ᾽ ἵππιος ποντομέδων ἄναξ
130

ἰχθυβόλῳ Ποσειδάων μαχανᾷ,¹⁵

ἐπίλυσιν πόνων, ἐπίλυσιν δίδου.

σύ τ᾽, Ἄρης, φεῦ, φεῦ, † ἐπώνυμον Κάδμου πόλιν¹⁶
135

φύλαξον κήδεσαί τ᾽ ἐναργῶς.

καὶ Κύπρις, ἅτ᾽ εἶ γένους προμάτωρ,
140

ἄλευσον: σέθεν γὰρ¹⁷ ἐξ αἵματος

γεγόναμεν: λιταῖσί¹⁸ σε θεοκλύτοις

ἀυτοῦσαι¹⁹ πελαζόμεσθα.

καὶ σύ, Λύκει᾽ ἄναξ, Λύκειος γενοῦ
145

στρατῷ δαΐῳ στόνων αὖ τίτας.²⁰

†σύ τ᾽, ὦ Λατογένει-

α κούρα, τόξον εὐτυκάζου²¹ [Ἄρτεμι φίλα²² ].†

150

str. 2

Χορος

ἒ ἒ ἒ ἔ,

ὄτοβον ἁρμάτων ἀμφὶ πόλιν κλύω:

ὦ πότνι᾽ Ἥρα.

ἔλακον ἀξόνων βριθομένων χνόαι.

Ἄρτεμι φίλα, [ἒ ἒ ἒ ἔ],

δοριτίνακτος αἰθὴρ δ᾽²³ ἐπιμαίνεται.
155

τί πόλις ἄμμι πάσχει, τί γενήσεται;

ποῖ δ᾽ ἔτι τέλος ἐπάγει θεός;

157

ant. 2

Χορος

ἒ ἒ ἒ ἔ,
ἀκροβόλων δ᾽ ἐπάλξεων λιθὰς ἔρχεται:

ὦ φίλ᾽ Ἄπολλον:

κόναβος ἐν πύλαις χαλκοδέτων σακέων,
160

παῖ Διός, ὅθεν²⁴

πολεμόκραντον ἁγνὸν τέλος ἐν μάχᾳ.

σύ τε,²⁵ μάκαιρ᾽ ἄνασσ᾽ Ὄγκα, πρὸ πόλεως

ἑπτάπυλον ἕδος ἐπιρρύου.
165
166

str. 3

Χορος

ἰὼ παναρκεῖς²⁶ θεοί,

ἰὼ τέλειοι τέλειαί τε γᾶς

τᾶσδε²⁷ πυργοφύλακες,

πόλιν δορίπονον μὴ προδῶθ᾽

ἑτεροφώνῳ στρατῷ.
170

κλύετε παρθένων κλύετε πανδίκως²⁸

χειροτόνους λιτάς.

174

ant. 3

Χορος

ἰὼ φίλοι δαίμονες,

λυτήριοί <τ᾽²⁹> ἀμφιβάντες πόλιν,
175

δείξαθ᾽ ὡς φιλοπόλεις,³⁰

μέλεσθέ θ᾽³¹ ἱερῶν δημίων,

μελόμενοι δ᾽ ἀρήξατε:

φιλοθύτων δέ τοι πόλεος³² ὀργίων

μνήστορες ἐστέ μοι.
180
181

Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 109-180 focus

Χορός

θεοὶ πολιάοχοι πάντες ἴτε χθονὸς·

ἴδετε παρθένων
110

ἱκέσιον λόχον δουλοσύνας ὕπερ.

κῦμα γὰρ περὶ πτόλιν δοχμολόφων ἀνδρῶν

καχλάζει πνοαῖς Ἄρεος ὀρόμενον.
115

ἀλλʼ, ὦ Ζεῦ πάτερ παντελές,

πάντως ἄρηξον δαΐων ἅλωσιν.

Ἀργέιοι δὲ πόλισμα Κάδμου
120

κυκλοῦνται· φόβος δʼ ἀρῄων ὅπλων

δονεῖ, διὰ δέ τοι γενύων ἱππίων

κινύρονται φόνον χαλινοί.

ἑπτὰ δʼ ἀγάνορες πρέποντες στρατοῦ

δορυσσοῖς σαγαῖς πύλαις ἑβδόμαις
125

προσίστανται πάλῳ λαχόντες.

128

Χορός

σύ τʼ, ὦ Διογενὲς φιλόμαχον κράτος,

ῥυσίπολις γενοῦ,

Παλλάς, ὅ θʼ ἵππιος ποντομέδων ἄναξ
130

ἰχθυβόλῳ Ποσειδάων μαχανᾷ,

ἐπίλυσιν φόβων, ἐπίλυσιν δίδου.

σύ τʼ, Ἄρης, φεῦ, φεῦ, πόλιν ἐπώνυμον
135

Κάδμου φύλαξον κήδεσαί τʼ ἐναργῶς.

καὶ Κύπρις, ἅτʼ εἶ γένους προμάτωρ,
140

ἄλευσον· σέθεν γὰρ ἐξ αἵματος

γεγόναμεν· λιταῖσί σε θεοκλύτοις

ἀυτοῦσαι πελαζόμεσθα.

καὶ σύ, Λύκειʼ ἄναξ, Λύκειος γενοῦ
145

στρατῷ δαΐῳ στόνων ἀντίτας.

σύ τʼ, ὦ Λατογένει-

α κούρα, τόξον εὐτυκάζου Ἄρτεμι φίλα.

149

Χορός

ἒ ἒ ἒ ἔ,

ὄτοβον ἁρμάτων ἀμφὶ πόλιν κλύω·
150

ὦ πότνιʼ Ἥρα.

ἔλακον ἀξόνων βριθομένων χνόαι.

Ἄρτεμι φίλα, ἒ ἒ ἒ ἔ,

δοριτίνακτος αἰθὴρ δʼ ἐπιμαίνεται.
155

τί πόλις ἄμμι πάσχει, τί γενήσεται;

ποῖ δʼ ἔτι τέλος ἐπάγει θεός;

158

Χορός

ἒ ἒ ἒ ἔ,

ἀκροβόλων δʼ ἐπάλξεων λιθὰς ἔρχεται·

ὦ φίλʼ Ἄπολλον·

κόναβος ἐν πύλαις χαλκοδέτων σακέων,
160

παῖ Διός, ὅθεν

πολεμόκραντον ἁγνὸν τέλος ἐν μάχᾳ.

σύ τε, μάκαιρʼ ἄνασσʼ Ὄγκα, πρὸ πόλεως

ἑπτάπυλον ἕδος ἐπιρρύου.
165

166

Χορός

ἰὼ παναρκεῖς θεοί,

ἰὼ τέλειοι τέλειαί τε γᾶς

τᾶσδε πυργοφύλακες,

πόλιν δορίπονον μὴ προδῶθʼ

ἑτεροφώνῳ στρατῷ.
170

κλύετε παρθένων κλύετε πανδίκως

χειροτόνους λιτάς.

174

Χορός

ἰὼ φίλοι δαίμονες,

λυτήριοί τʼ ἀμφιβάντες πόλιν,
175

δείξαθʼ ὡς φιλοπόλεις,

μέλεσθέ θʼ ἱερῶν δημίων,

μελόμενοι δʼ ἀρήξατε·

φιλοθύτων δέ τοι πόλεος ὀργίων

μνήστορες ἐστέ μοι.
180

Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 109 focus

ἰὼ ἰὼ θεοὶ πολίοχοι χθονός, ἴτ᾽ ἴτε πάντες ὧδ᾽,

110

ἴδετε παρθένων ἱκέσιον λόχον δουλοσύνας ὕπερ.

κῦμα περὶ πτόλιν δοχμολοφᾶν ἀνδρῶν

καχλάζει πνοαῖς Ἄρεος ὀρόμενον.

115

ἀλλ᾽, ὦ Ζεῦ πάτερ, πᾶν τέλος ὃς νέμεις,

ἄρηξον δαΐων ἅλωσιν.

Ἀργεῖοι γὰρ πόλισμα Κάδμου

120

κυκλοῦνται· φόβος δ᾽ ἀρεΐων ὅπλων.

διάδετοι δέ τοι γενῦν ἱππιᾶν

μινύρονται φόνον χαλινοί.

ἑπτὰ δ᾽ ἀγάνορες πρέποντες στρατοῦ

δορυσόῳ σαγᾷ πύλαις ἑβδόμαις

125

προσίστανται πάλῳ λαχόντες.

Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. Gottfried Hermann, 1852.) — 109 focus

Χοροῦ ἡ ΙΑ

θεοὶ πολισσοῦχοι χθονός,

ἴτ᾽, ἴτε πάντες, ἴδετε παρθένων
105

ἱκέσιον λόχον δουλοσύνας ὕπερ.

Χοροῦ ἡ ΙΒ

κῦμα γὰρ περὶ πτόλιν

δοχμολόφων ἀνδρῶν καχλάζει πνοαῖς

Ἄρεος ὀρόμενον.

Χοροῦ ἡ Α
στρ. α΄.

σὺ δ' ἀλλ᾽, ὦ Ζεῦ, Ζεῦ, πάτερ παντελές,
110

Χοροῦ ἡ Α

πάντως ἄρηξον δαΐων ἅλωσιν.

Χοροῦ ἡ Β

Ἀργεῖοι δὲ πόλισμα Κάδμου

κυκλοῦνται· φόβος δ᾽ ἀρήϊων ὅπλων·

διάδετοί τε δὴ γένυος ἱππίας

κινύρονται φόνον χαλινοί.
115

Χοροῦ ἡ Γ

ἑπτὰ δ᾽ ἀγήνορες πρέποντες στρατοῦ

δορυσόοις σάγαις, πύλαις ἑβδόμαις

προςίστανται πάλῳ λαχόντες.

Χοροῦ ἡ Ζ
μεσωδός.

...

ΕΠΤΑ ΕΠΙ θΗΒΑΣ (OCR draft) Experimental (ΕΠΤΑ ΕΠΙ θΗΒΑΣ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 109 focus

Θεοὶ πολιάοχοι πολιοῦχοι seu πολισσοῦχοι πάντες ἴτε χθονός χθονός ἴθ' (uel ἴτ') ἴτε πάντες,
105
Str. 1.

ἴδετε παρθένων

ἱκέσιον λόχον δουλοσύνας ὕπερ·

κῦμα κῦμα γὰρ περὶ πτόλιν δοχμολόφων ἀνδρῶν

ΕΠΤΑ ΕΠΙ ΘΗΒΑΣ

ΧΟΡΟΣ

καχλάζει πνοαῖς Ἄρεος ὀρόμενον·

ἀλλά μοι,> ὦ Ζεῦ <Ζεῦ,> ἀλλ' ὦ Ζεῦ ὦ Ζεῦ Ζεῦ πάτερ παντελές,
110

πάντως ἄρηξον δαΐων ἅλωσιν.

Ἀργέιοι δὲ πόλισμα Κάδμου

κυκλοῦνται, φόβος δ' ἀρείων ἀρηίων ὅπλων

<μ' ἔδυ> om. διὰ δέ τοι γενύων ἱππίων ἱππείων

κινύρονται μινύρονται φόνον φόβον χαλινοί·
115

ἑπτὰ δ' ἀγήνορες πρέποντες στρατοῦ

δορυσσόῳ σαγᾷ δορυσσόοις σαγαῖς πύλαις ἑβδόμαις

προσίστανται πάλῳ λαχόντες.

Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. N. Wecklein, 1885.) — 109 focus

Θεοὶ πολίοχοι χθονός, ἔτ᾽ ἔτε πάντες,

ἴδετε παρθένων

ἱκέσιον λόχον δουλοσύνας ὕπερ.

κῦμα γὰρ περὶ πτόλιν δοχμολόφων ἀνδρῶν

καχλάζει πνοαῖς Ἄρεος ὀρόμενον.

110

ἀλλ᾽ ὦ Ζεῦ πάτερ παντελές, πάντως

ἄρηξον δαΐων ἅλωσιν.

Ἀργέιοι δὲ πόλισμα Κάδμου

¹²³⁴⁵⁶⁷⁸

δαῖμον δαίμων δαῖμον εὐφιλήταν εὐφιλήταν tribus chori ordinibus tribuit πολίοχοι θεοὶ superiori v. addidit. πολίοχοι πολιάοχοι χθονός. | * (rasura quattuor vel quinque litterarum) ἣ ἔτε ἁθρόοι γὰρ delet δοχμολόφων δοχμολοφᾶν πτόλιν | πνοαῖς | ὀρόμενον ὄρμενον fort. Ζεῦ πάντως πάτερ παντελές. Ἀργέιοι δὲ Ἀργέιοι δὲ γὰρ superscr.

SEPTEM ADVERSUS THEBAS. 11

ΧΟ.

κυκλοῦνται, φόβος δ᾽ ἀρείων ὅπλων,

διὰ δέ τοι γενύων ἱππείων
115

κινύρονται φόνον χαλινοί.

Ἑπτὰ δ᾽ ἀγήνορες πρέποντες στρατοῦ

δορυσσόοις σαγαῖς πύλαις ἑβδόμαις

προσίστανται πάλῳ λαχόντες.

Aeschyli Septem contra Thebas (OCR draft) Experimental (Aeschyli Septem contra Thebas. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 109 focus

θεοὶ πολιάοχοι χθονὸς ἴθι πάντες ἴδετε παρθένων

110

ἱκέσιον λόχον δουλοσύνας ὕπερ.

κῦμα [γὰρ] περὶ πτόλιν δοχμολόφων ἀνδρῶν

καχλάζει πνοαῖς Ἄρεος ὀρόμενον.

115

ἀλλ᾽ ὦ Ζευ πάτερ παντελές,

πάντως ἄρηξον δαΐων ἅλωσιν.

Ἀργεῖοι γὰρ πόλισμα Κάδμου

κυκλοῦνται, φόβος δ᾽ ἀρείων ὅπλων,

120

διὰ δέ τοι γενύων ἱππίων

μινύρονται φόνον χαλινοί.

Testim.:

122 Hesych. μινύρονται· προφωνοῦσι (idem schol. M) προλέγουσι.

Apparatus Criticus

ἔχεσθαι δ᾽ ἔχεσθαι δ᾽ ἔχεσθε ἔχεσθε ἢ om στεφέων στεφάνων πότ᾽ εἰ μὴ νῦn εἰ μὴ νῦn πότ᾽ λίταν᾽ αμφιλιταν ἕξομεν eiecit πάταγος πάταγον δ' inserunt δ᾽ οὐδενός παλαίχθων παλαῖχθον τὰn τεάν τὰn τεάν γᾶν τεάν τὰn τεὰn γᾶν τὰn σὰn γῆn χρυσοπήληξ χρυσεοπήληξ πόλιν πτόλιν πολιάοχοι πολιάοχοι πολιούχοι πολισ(σ)οῦχοι ἴθι πάντες ἴδετε ἴθ᾽ ἴτε (ἴτ᾽ ἴτε M2QK) δουλοσύνας δουλοσύνης [γὰρ] γάρ del πτόλιν πόλιν πνοαῖς πνοαῖσιν ὀρόμενον ὀρρομένον corr. παντελές πάντως supra παντελής (corr. λές) παντελῶς supra πάντως πάντως πάντων φόβος δ᾽ γάρ supra δέ φόβος γάρ ἀρείων ἀρηίων corr. διὰ δέ τοι διάδετοι δὲ ἱππίων ἱππείων μινύρονται κινύρ. κιννύρ. corr. ex Hesychio φόνον φόνον φόβον

ΧΟΡΟΣ ΠΑΡΘΕΝΩΝ
²

ἑπτὰ δ᾽ ἀγήνορες πρέποντες στρατοῦ

δορυσσοῖς σαγαῖς πύλαις ἑβδόμαις
125

προσίστανται πάλωι λαχόντες.

Translations (8)

Seven Against Thebes Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 109-180 focus

Chorus

Oh come all you gods who guard our city and its land!

See this suppliant band of maidens praying to be saved from slavery. A torrent of men, their helmet plumes tossing, crashes around the city,
110

sped on by the blasts of Ares. No! Father Zeus, all-accomplishing, fend from us altogether capture at the hands of the enemy.
115

The Argives encircle the citadel of Cadmus. Terror of their weapons of war shakes us, as the bridles in the horse’s jaws rattle the sound of death. Seven bold captains, conspicuous among the army
120

in spear-wielding harnesses, at the seven gates take their stand each according to his lot.
125

128

Chorus

Pallas, Zeus-born power delighting in battle, prove yourself the savior of the city!

And you, lord of steeds, ruler of the deep, Poseidon, with your fish-striking weapon grant us release from our fears, grant us release!
130

You too, Ares—pity us!—guard the city named for Cadmus and make evident your closeness¹ to us!
135

And Cypris, you who are the first mother of our race, defend us who are sprung from your blood. We come to you, crying out in prayers for your divine ears.
140

And you, Apollo, lord of the Wolf,² be a wolf to the enemy force and give them groan for groan! You too, maiden child of Leto, ready your bow!
145

149

Chorus

Ah! Ah!

I hear the rattle of chariots encircling the town. O lady Hera! The hubs are creaking beneath the axles’ load. Beloved Artemis!
150

The air rages at the shaking of spears! What is happening to our city? What will the future bring? And where does God finally lead us?
155

158

Chorus

Ah! Ah! A hail of stones strikes our battlements from afar. O beloved Apollo!

There is the clang of bronze-bound shields at the gates. O son of Zeus, in whom dwells the sacred power to decide in battle war’s outcome! And you, blessed queen Onca,³ on behalf of the city,
160

defend your seven- gated home!
165

166

Chorus

All-powerful divinities, you gods and goddesses who wield the power to guard the towers of our land, do not betray our city that now toils under the spear

to an alien-tongued army. Hear us, hear, as is right, the prayers we maidens offer with outstretched hands.
170

174

Chorus

Beloved spirits,

encompass the city to deliver it from ruin and show that you love it. Consider the people’s offerings, and as you consider, help us.
175

Remember, I beg, our city’s worship, rich in sacrifice..
180

The Seven against Thebes. (OCR draft) Experimental (The Seven against Thebes.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 109 focus

Tutelary gods of our country, behold , behold this train of virgins suppliant to escape from slavery , for around our city a surge of men with waving crests is rippling, stirred by the blasts of Mars. But, O Jove, sire all-perfect! avert thoroughly from us capture by the foemen; for Argives are encircling the fortress of Cadmus; and I feel a dread of martial arms, and the bits which are fastened through the jaws of their horses are knelling slaughter. And seven leaders of the host, conspicuous in their spear-proof harness, are taking their stand at our seventh gate , assigned their posts by lot.

LES SEPT CONTRE THÈBES (OCR draft) Experimental (LES SEPT CONTRE THÈBES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 109 focus

faire, Arès ? Trahiras-tu ton antique domaine ? Dieu au casque d'or, jette un regard, un regard sur la ville à qui jadis tu donnas ton amour ¹.

Elles sont montées sur le tertre où se dressent les statues des dieux ; elles vont de l'une à l'autre.

LE CHŒUR

Divinités de Thèbes, accourez toutes : contemplez une troupe suppliante de vierges qu'épouvante l'esclavage. Autour de leur cité bouillonne une vague guerrière aux casques frémis-

LES SEPT CONTRE THÈBES

LE CHŒUR

sants soulevée par les vents d'Arès. O Zeus, Zeus, père sans
qui rien ne s'achève, écarte à jamais de nous le ravisseur

The Seven Chiefs against Thebes (OCR draft) Experimental (The Seven Chiefs against Thebes. Robert Potter, 1779.) — 109 focus

And all ye pow'rs, whose guardian care

Protects these walls, this favour'd land,

O hear these pious, suppliant strains;

Propitious aid us, aid a virgin band,

And save us from the victor's chains!

130

For all around with crested pride

High waves the helm's terrific tide,

Tost by the furious breath of war.

And thou, great Jove, almighty fire,

Confound with foul defeat these Argive pow'rs,

135

Whose arms insult our leaguer'd tow'rs,

And fright our souls with hostile fire.

The reins that curb their proud steeds 'round,

Rattle, and death is in the sound:

'Gainst our sev'n gates sev'n chiefs of high command,

140

In arms spearproof, take their appointed stand.

Eschilo, I Sette a Tebe: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, I Sette a Tebe: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 109 focus

Dei della patria, qui tutti volgetevi,

135

e questa schiera mirate di vergini,

che del servaggio da voi schermo implorano.

Un flutto d'uomini, d'elmi che ondeggiano

di Marte ai soffî, precipita e mugghia.

Deh!, Giove signore, che l'esito
140

concedi, fa' tu che nei vincoli

non piombi d'infesto dominio!

Gli uomini argivi s'aggirano ai valli

di Tebe attorno. Dall'armi sanguinëe

spira terror: dalle fauci a' cavalli
145

i freni strage stridono.

E sette duci, nell'armi cospicui,

disposti come li elesse la sorte,

crollan le lancie di Tebe alle porte.

1 Antistrofe I

CORO

Seven Against Thebes (OCR draft) Experimental (Seven Against Thebes. Anna Swanwick, 1886.) — 109 focus

CHORUS
ANTISTROPHE II.

For of the crime I tell

On which of old swift vengeance fell,

Yet whose dread issue the third age doth wait;

When Laios, 'gainst Apollo's will divine,

From Pythia's central shrine

Who thrice proclaimed the sacred oracle,

"Die without issue wouldst thou save the State,—"

English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Seven against Thebes — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 109 focus

And ye, O protecting gods, in pity your people behold!

Yea, save us, the maidenly troop, from the doom and despair of the slave,

For the crests of the foemen come onward, their rush is the rush of a wave

Rolled on by the war-god's breath! almighty one, hear us and save

From the grasp of the Argives' might! to the ramparts of Cadmus they crowd,
115

And, clenched in the teeth of the steeds, the bits clink horror aloud!

And seven high chieftains of war, with spear and with panoply bold,

Are set, by the law of the lot, to storm the seven gates of our hold!

German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 109 focus

Schußgötter dieses Landes ihr,

Auf, auf, alle,
105

Blickt auf der Jungfrau'n schuhflehende Schaar, o wehrt

Die Knechtschaft von ihr!

Zwölfte.

Denn die Stadt umrauscht ein Meer von Ares' Hauch

Männer, umwogt vom Helmbusche

Brandend emporgeschwellt!
110

Erste Jungfrau.

Auf, Allvater Zeus, Herr des Alls,

Wend' ab, den Fall wend' ab von diesen Mauern!

Zweite.

Denn rings wird Kadmos' Burg von Argos'

Schaaren umdroht, vom Graun der Mordwaffen rings!

Schauerlich klirrt der Zaum, fesselnd der Rosse Maul,¹
115

Klirrt grausenvollen Mord entgegen.

Dritte.

O schau, sieben Heerfürsten, im Lanzenschwung,

Im Wehrschmucke stolz leuchtend, vertheilten sich

Dem Loos nach auf die sieben Thore.

Vierte.

Commentary

Critical apparatus to Seven Against Thebes (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Seven Against Thebes.) focus

56. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-92

πύλας:

πύλαις

Par. G.

56. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-93

ἄγοι:

άγῃ

G. Cantabr. 2. Colb. 2. Mosc. 1. Par. E. L. Vind. 1. 2. 4. et

supra scripto Colb. I.

ἄγει

Aug. Vind. 3.

58. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-94

ἐξόδοισι:

ἐπεξόδοισι

Μ. G.

ἐπ᾿ ἐξόδοις

Lips.

58. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-95

τάγευσαι:

ταγεῦσαι

Rob.

60. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-96

κονίει:

κονιεῖ

Μ. G. Vit. Lips. Ald.

60. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-97

ἀργηστὴς:

πεδία γὰρ ἀργιστής

Vit. et

ἀργιστής

etiam G.

61. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-98

πνευμόνων:

πνευμάτων

G. Aug. Mosc. 2. Vind. 1. 3. Ceteri

πνευμόνων

, praeter M. qui

πλευμόνων

habet, ut Brunckius edidit. V. Pors. ad Eur. Or. v. 271.

62. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-99

ναὸς:

ναός

restituit Porsonus et hic et, ubi idem versus legitur, in Euripidis Medea v. 523. Et habent

ναός

M. Colb. 2. Ven. Β.

νεως

Vit. Ceteri

νηός

64. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-100

Ἄρεως:

ἄρεως

M. Ceteri

ἄρεος

, quam formam non usurpari nisi metri caussa monuit Elmsleius ad Bacch. v. 302. et ad Oed. Col. v. 947. Gregorius Cor. de dial. Aeol. 31.

Αρεος διὰ τοῦ ὁ μικροῦ κλίνουσιν, ὡς παρ' Ὁμήρῳ καὶ Σοφοκλεί

. Sane Sophocles ita, ubi metrum poscebat.

64. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-101

χερσαῖον:

χερσαίου

, sic, supra scripto

, Vit.

χερσαίου

Par. G. Ald. Turn. et adscriptum, ut videtur, in Par. B. Recte

χερσαίον

Μ. celerique codd. et Rob.

65. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-102

τῶνδε:

Tarde

M. Rob. et supra scripto

τόνδε

Mosc. 1.

Tòv de

Mosc. 2.

Tórde

G. Vit. Lips. Arund. Cantabr. 1. Par. C. Ven. A. B. Vind. 2. 4. Ald. Turn. et

supra scripto Par. N.

supra scripto Colb. 1.

65. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-103

ὅςτις:

ὡς τις

G. Lips. Ven. B. Vind. 2. Rob. et adscriptum in Par. B. N.

65. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-104

λαβέ:

λάβαι

, supra scripto

, Lips. Ceteri

háße

67. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-105

σαφηνείᾳ:

oagnvɛía

oaqnreía

Vit. Cantabr. 2. Ox. Ask. A. Par. B. Rob.

oagrvía

G. Lips. Ald. Turn.

ougýrɛí áλóyov

Cantabr. 1. In Vit. inter

καὶ

σαφηνείᾳ

supra adscriptum

σύ

68. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-106

εἰδὼς τὰ:

εἰδὼς σὺ τὰ

Ox. Ven. A. Ald. Rob.

68. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-107

ἔσει: Libri

ἔσῃ

69. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-108

πολισσοῦχοι:

πολισοῦχοι

G. Lips. Vind. 1. 2. 3. 4.

πολιοῦχοι

, supra scripto

πολισσούχοι

, Vit.

70. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-109

Ἐρινὺς:

ἐρινὺς

M. Vulgo

Εριννύς

71. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-110

μοι πόλιν γε:

μή μου

Rob.

Thy nóv

Par. E. et

yɛ

omisso Vind. 2. 4. Elmsleio ad Eur. Med. v. 175.

μntoi лódiv`ye

scribendum videbatur.

71. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-111

πρεμνόθεν:

лéμvoε

Blomfieldius et ante eum Valckenarius. Libri

πρυμνόθεν

, praeter Cantabr. 2. qui coniunctis duabus scripturis

noɛvμvóðɛv

habet.

72. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-112

δῃάλωτον:

δάλωτον

Brunckius. Libri

δη άλωτον

73. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-113

δόμους:

Suovs

Mosc. 2. Ald.

74. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-114

γῆν τε:

τε γῆν δὲ

Colb. 1.

τε γῆν τε

Lips. Ox. Ald.

τε γῆν

, altero

Tε

omisso, Ven. A.

75. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-115

ζυγοῖσι δουλειοῖσι:

Svyołoι Sovkɛíoɩɩ

M. G. Vit. Cantabr. 2. Par. A. B. C. N. Colb. 1.

ζυγοῖσι δουλέοισι

Lips.

ζυγοῖσι δουλίοισι

Ald. Turn.

ζευγλῇσι dovλeino

Ox. Par. H. I. Ask. A. Vind. 2. 4. Rob.

75. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-116

σχεθεῖν: Librorum scripturam

σχέθειν

σχεθεῖν

mutavit Blomfieldius. V. Lobeckium Paral. p. 46. qui tamen fallitur, quum Etym. M. p. 456, 18. affert, quasi

ozé9w

inusitatum esse testetur: ibi

q9i9w

usitatum esse negatur. Iterat illud Lobeckius ad Buttmanni gramm. II. p. 63.

76. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-117

γένεσθε:

γένεσθε

Rob.

γένοισθε

Vind. 2. 4. Omittit hunc versum Mosc. 2. et, si recte notavi, G.

77. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-118

δαίμονας:

δαίμονα

Lips.

78. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-119

θρεῦμαι: De hoc chori carmine multa a multis diligentiane nescio an levitate infeliciore disputata esse dicam. Nominavit eos non meliorem viam ingressus Franciscus Passovius in ea dissertatione quae tertia in eius Opusculis est, p. 95. Quod ille refert ut a me dictum, virgines choricas haec oлоoúdny prodeuntes canere, non commemini me dixisse: ipsius Passovii hanc opinionem fuisse video. Singulas virgines separatim canere et metra ostendunt huic rei propria, et vero etiam multo magis sententiae neque vinculis inter se connexae et fere eosdem sensus, easdem preces ita repetentes, ut aperte non possint totius chori perpetuatam orationem continere. Praeterea strophae ita inter se modo similitudine metrorum, modo discrepantia initiorum et finium sunt distinctae, ut facile discerni singularumque ambitus determinari possit. Neque vero cogitandum est de antistrophica ratione ita, ut totum carmen ad eam exigatur. Priorem enim partem carminis 2201óστgogor esse oportebat, ut in magno repentinoque tumultu. Sed ea tamen nimia parumque decora virginibus perturbatio esset, si σлоgády singulae deinceps alia aliunde accurrerent. Immo totus simul chorus adveniebat, concitatior quidem, sed non sine ordine. Id eo cognoscitur, quod tres deinceps strophae, quae sunt octava, nona, decima, inter se similes sunt, item ut undecimae et duodecimae initia sibi respondent. Praeterea memorabile est, quod, ubi paullum remisit animorum consternatio, carmenque antistrophicum fieri coepit, prima duo antistropharum paria ex ternis partibus constant. Quo confirmatur, quod primae quoque totius carminis sex strophae cam comparationem habent, ut numerum ternarium ostendant. Ex his satis certo videtur colligi posse, zarà ¿ryà dispositum fuisse chorum. Itaque virginum dicta, quae sunt numero quinque et viginti, ita distribui, ut convenirent isti xava Lvyà stationi: quamquam sitne ea distributio illa ipsa, quam poeta fecit, pro certo affirmare non possum: non dissimilem tamen fuisse et ordo stropharum et inter sese comparatio ostendit. Putandum est autem tertium ordinem in medio stetisse, eique a lateribus adstitisse reliquos quattuor ordines, eam autem virginem, quae numero septima est, coryphaei partes habuisse.

9oέouai

M. Vit. Ald. Rob. Turn. et scholiastes Euripidis ad Phoen. v. 239. qui Triclinius est. Sed idem eadem dicens Triclinius in scholiis Vindobonensibus ad Aeschyli carmen cum G. Lips. Arund. Cantabr. 2. Mosc. 1. 2. Par. C. L. Vind. 1. 3.

9gɛvua

. Idem adscriptum, ut videtur, in Par. B. Hoc trochaei semanti pondere exordiendum erat carmen, non anapaesto.

9oovucu

Aug. quod suopte iudicio posuit Blomfieldius, vulgaria inferre in Aeschyli poemata solitus.

oɛvua

Par. E.

78. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-120

μεγάλ᾽ ἄχη:

uɛyákat yn

G. Vit. Cantabr. 1. Mosc. 2. Par. F. N. Colb. 1. 2. (in Colb. 2.

ab alia manu) Ven. B. Vind. 1. 2. 3. 4. Rob. Idem adscriptum, ut videtur, in Par. B.

uɛyák azn

recte M. Lips. Ald. Turn.

μɛ-yúλa

, addito a recentiore manu

, Cantabr. 1.

79. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-121

μεθεῖται: Quod in scholiis codicis Vit. legitur,

ἀφίεται, ἤδη ὁρμὴν ποι-eĩtai daì tùy nókır

, non putandum est indicium esse alius scripturae,

µɛdíɛtai

. Videtur interpres

aqɛitau

scripsisse non secus quam editus scholiastes, apud quem eodem errore legitur

ὁ ἱππικὸς στρατὸς συγκε-zwoŋtai xai ágíɛva

. G. Dindorfius specimine emendatae editionis, quod Zimmermanni diurnis antiquariis a. 1836. insertum est, aut imperitos criticos videtur ludificare voluisse, aut sese ipse ludos fecit. Tzetzes in Exegesi lliadis p. 72. seq. memoriae errore scripsit

otoutòs yào vò nhñ-θός ἐστι τῆς ἐκστρατείας, στρατόπεδον δὲ ὁ τόπος καὶ αἱ σκηναὶ τοῦ στρατοῦ. τοῦτο δὲ καὶ Αἰσχύλος σαφέστερον παριστᾷ λέγων “ῥεῖ δὲ στρατὸς στρατόπεδον λιπών.”

80. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-122

πολὺς ὅδε:

πολὺς ὅδε

Μ. Arund. Mose. 1. Par. L. Rob.

πολὺς ὧδε

G. Cantabr. 1. 2. Mosc. 2. Par. A. В.

πολὺς δ'åde

Ox. Ven. A. Ald. Turn. et ante correctionem Vit.

noλvs d'öde

Vit. ex correctione.

πολὺς δ᾽ ὅγε

Lips. Idem et

πολὺς δ᾽ ὧδε

adscriptum in Par. B.

80. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-123

λεὼς:

λαός

Lips. Cantabr. 1. et Blomfieldio teste Ask. A. Videtur hoc etiam in Vit. fuisse antequam in

λεως

mutaretur.

80. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-124

ἱππότας:

ἱππότης

, supra scripto

ας

, Vit.

81. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-125

αἰθερία:

αἰθέρια

Vit.

αιθερία

Ald.

81. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-126

φανεῖσ᾽:

φανεῖσα

G. Ald. Turn.

82. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-127

σαφὴς:

σαφής δ'

Vit. Par. G. N. Colb. 1. Ven. B. Vind. 3.

82. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-128

ἔτυμος:

έτυμος

Lips.

ἕτοιμος

Mosc. 2.

83-84. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-129

ἑλεδεμὰς πεδία ἐπ᾽ ὁπλόκτυπος βοὰ ποτᾶται:

ἐλεδέμας

sic a pr. manu M. ex quo recentior manus inserto

et addito in ultima syllaba accentu

ἐλεδεμνάς

fecit.

ἐλεδέμνας

ἐλεδεμνὰς

Vit. Ald.

ἐλϊδεμνὰς

Rob.

ἑλεδεμνάς

Lips. Turn.

ἑλαδάμνας

Par.G. Vrsinus ad Virg. Aen. XI. 879. habet

ἐλαδάμνας

. Deinde

πεδιοπλοκτύ-πος (sic a pr. manu: recentior πεδιοπλόκτυπος fecit) τι (eraso accentu) χρίμπτεται

M. Ad hanc scripturam refertur scholion codicis Vit.

χρίμπτεται δὲ καὶ πλησιάζει ἡμῖν τί, ἤτοι μικρόν τι, ἢ κατά τι ἡμῖν προςπελάζει ἡ βοή. — τινὲς δὲ ὠτὶ χρίμπτεται γράφουσιν, ήγουν τῇ ἀκοῇ ἡμῶν προςπελάζει βοή.

πεδιοπλόκτυπος δὲ χρίμπτεται

Vit. et Colb. 1. In Vit.

@τὶ

δὲ

supra scriptum est.

πεδιοπλόκτυπός τε ὠτὶ χρίμπτεται

G. Par. H. I. K. Ask. A. Taur. Ven. B. Sic etiam, nisi quod

ὦτι

enotatum est, Par. C. in quo

ὦσι

adscriptum. Ex Par. B. Fachsius affert

“τε ωτί. suprascr. ωσί. γρ. τί pro τε.”

ὠσὶ

eliam in Par. A. Brunckius invenisse videtur.

πεδιοπλόκτυπος ὠτὶ χρίμπτεται

Mosc. 1. Sie etiam Mosc. 2. nisi quod

χρίμπταται

habet.

πεδιοπλόκτυπος ὥστε χρίμπτεται

Colb. 2.

π. τε χρίμπτεται

Lips. Arund. Cantabr. 1. Οx. Ven. A. Ald. Turn.

π. τὲ χρίπτεται

Par. E.

πεδιοπλόκτυπός τ' ἐγχρίμπτεται

Rob. Deinde

βοᾶ

M. a pr. manu, post quam vocem litura apparet: recentior manus

Bod

fecit.

Boù

G. Mosc. 1. 2. Ox. Par. A. B. H. I. K. Ask. A. Colb. 1. Taur. Turn.

Boã

vel

Boğ

Lips. Arund. Cantabr. 1. Ven. A. B. Ald. Rob. In Vit. circumflexus a pr. manu in gravem mutatus est. Itaque vulgo edebatur

ἐλεδεμνὰς πεδιοπλόκτυπός τ᾽ ἐγχρίμπτεται βοά, ποτᾶται, βρέμει δ'

. Sed

ἐλεδεμνάς

vel

ἑλεδεμνάς

nihili vocabulum esse facile quivis concedet: quin si potuisset tale verbum componi, ineptissima esset eius interpretatio,

ἐλαύνων ἐμὲ ἐκ τῶν δεμνίων καὶ οὐκ ἐῶν καθεύδειν

, vel quod in M. adscripto

ζήτει

legitur

ἑλεδεμνὰς ἡ ἑλοῦσα ἀπὸ τῶν δεμνίων

. Itaque ego in Elem. doctr. metr. p. 269.

ἑλέδεμας

scripsi, ut in Agamemnone v. 666. de Helena est

Ελέναυς, ἕλανδρος, ἑλέπτολις

. Confirmatur haec emendatio quum eo quod in M. a prima manu

ἐλεδέμας

scriptum erat, tum scholio, quod in eodem codice recentior manus, quae saeculi XIV. est, adiecit,

ελεδεμὰς (sic scriptum) ἡ τὸ δέμας ἡμῶν (sic scriptum, non ἡμᾶς) τῷ φόβῳ λαμβάνουσα ἢ ταράττουσα

. Simile scholion in Vit. legitur,

ἐλεδεμνάς, ἀντὶ τοῦ τὸ δέμας καὶ τὸ σῶμα ἡμῶν τῷ φόβῳ λαμβάνουσα καὶ συσφίγγουσα καὶ κατέχουσα καὶ καταρράττουσα καὶ περιθλίβουσα

. Quod monet Lobeckius in Paralipomenis p. 226. contrarium esse

ελέδεμας

praecepto Herodiani p. 224. allato,

ἀπὸ τῶν εἰς ἃς οὐ γίνεται σύνθετον, ἀλλ᾽ ἀπὸ τῶν εἰς ος

, facilius ego credam Herodianum aut non meminisse Aeschylei verbi aut iam corruptam scripturam habuisse, quam Aeschylum non composuisse hoc modo vocabulum quod alio modo componi non poterat. Et Eustathium tamen p. 870, 2.

έτερούας

memorare observat Lobeckius p. 225. quod memoratur etiam in Theognosti can. in Crameri Anecd. Ox. II. p. 7, 22. Αd

πεδιοπλόκτυπος

in M. hoc scholion a manu saeculi XI. adscriptum est,

καὶ τὰ τῆς γῆς δέ μου πεδία κατακτυπούμενα τοῖς ποσὶ τῶν ἵππων καὶ τοῖς ὅπλοις (sic scriptum) ποιεῖ μου προςπελάζειν τὸν ἦχον τοῖς ὠσίν

. Hinc colligi potest

πεδί-ὁπλόκτυπα

scriptum fuisse. Videtur autem excidisse

διά

, ut aut hoc modo Aeschylus scripserit,

ἑλέδεμας δὴ διὰ πεδί᾽ ὁπλόκτυπ᾽ ὦ-τὶ χρίμπτει βοά·

similiterque scribendum esse coniecit Ritschelius in Passovii Opusc. p. 101. aut

ἑλέδεμας πεδία δὲ ὁπλόκτυπ᾽ ὦ-τὶ χρίμπτειν βοὰ ποτᾶται

, ut iungatur

ελέδεμας στὶ χρίμπτειν

, i. e.

ἀκούειν

. Hoc, ut probabilius, posui.

85. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-130

ἀμαχέτου:

αμαιμακέτου

margo Aldinae apud Burtonum.

85. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-131

ὀροτύπου:

ὀροτύπου

M. Par. L. et margo Aldinae.

ορροκτύπου

G. Taur. Ceteri

ὀροκτύπου

. Mira apud Hesychium interpretatio,

ὀροτύπου δίκην· ὅτι οἱ Γίγαντες ἀποσπῶντες ἀπὸ τῶν ὀρῶν κορυφὰς καὶ πέτρας ἔβαλλον

86. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-132

ἰὼ ἰὼ θεοὶ θεαί τ': Recte

ω ἰὼ θεοὶ θεαί '

Colb. 1. Par. N. Ter

et deinde

θεοὶ θεαί τ'

Μ. Vit. Lips. Rob. Quater

et deinde

θεοὶ θεαί τ'

Ald. Turn. Quater

ante

θεοί

, semel ante

θεαί τ'

Arund. Cantabr. 2. Colb. 2. Par. K. Ter

ante

θεοί

, semel ante

θεαί τ'

G. Par. G. Taur. Ter

ante

θεοί

, bis ante

θεαί τ'

Cantabr. L. Bis

ante

θεοί

, semel ante

θεαί τ'

Ven. Β.

86. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-133

ὀρόμενον:

ὀρρόμενον

G. Lips. Cantabr. 1. Ask. A. Par. E. Taur. Vindobonenses et adscripto

δρώμενον

Par. B.

ὁρώμενον

Par. G.

87. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-134

ἀλεύσατε:

ἀλεύσετε

, ad penultimam syllabam

a recentiore manu adscripto, M.

88. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-135

βοᾷ:

βοd

Arund. et gravi accentu in circumflexum mutato Lips.

89. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-136

εὐτρεπὴς:

εὐπρεπὴς

Ox. Ven. A. Ald. Turn.

εὐτερπής

Cantabr. 1.

εὐτρεπής

Vit. Lips. Cantabr. 2. Mosc. 2. Par. F. L. Taur. Rob. et simul cum

εὐπρεπής

Par. A. B.

εὐτρεπής

εὐπρεπής

rasura factum in M. Ask. A. correctione in G. Mirum est Hemsterhusium ad Lucianum t. I. p. 316. dubitari potuisse utra scriptura praeferenda esset, magis mirum Valckenario ad Phoen. v. 801. p. 299. genuinum visum esse

εὐπρεπής

propter Euripideum illud

ἀσπιδοφέρμονα θίασον εὔοπλον

. Tollenda est autem interpunctio post

εὐτρεπής

90. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-137

πόλιν: Timidae virgines iam muros superare exercitum putant,

πτόλιν

Μ.

91. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-138

ἄρα:

ἆρα

Cantabr. 1. et a pr. manu M.

91. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-139

ῥύσεται:

λεύσεται

Par. G.

91. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-140

ἄρ᾽:

ἆρ'

Cantabr. 1. et a pr. manu M. Omittunt

G. Arund. Colb. 2. Ox. Ven. A. B. Ald.

92. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-141

θεῶν ἢ θεᾶν: Omissus est hic versus in Colb. 1. Par. N.

θεῶν ἢ θεῶν

Μ. Ald. Turn.

θεῶν ἢ θεῶν

θεῶν ἢ θεαινῶν

Vit. Colb. 2. Par. E. Vind. 2. 4.

θεῶν ἢ θεαινᾶν

Lips. Cantabr. 1. 2. Par. G. Ven. B. cui in Lips.

ὢν

supra adscriptum.

θεῶν ἢ θεῶν ὦν

Par. H.

θεῶν ἢ θεαῖν

Aug.

τῶν θεῶν ἢ θεαινᾶν

Rob.

θεαινῶν

adscriptum in Mosc. 1. Ex Par. B.

Θεανῶν. γρ. θεαινῶν. γρ. θεαινᾶν

Faehsius affert.

93. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-142

πότερα δῆτ᾽ ἐγὼ ποτιπέσω βρέτη δαιμόνων;: Coniiciat quis fortasse scripsisse Aeschylum

πότερα δῆτ᾽ ἐγὼ πρότερα ποτιπέσω βρέτη δαιμόνων;

Verum nec vestigium talis scripturae in ullo libro est, nec, si ita scripsisset Aeschylus,

βρέτη

quam

βρέτεα

maluisset dicere, et scholiastae monent intelligendum esse

ἢ ἄλλο τι πράξομεν

. Confirmat hoc quod mox sequitur

ἀκμάζει βρετέων ἔχε-9

. Vt primi choreutarum ordinis secunda et tertia stropha totae ex dochmiis sunt, primam autem, quam media virgo canebat, trochaeus semantus praecedit, sic in altero ordine ca ratio servata est, ut secunda stropha integros dochmios contineat, prima et tertia catalexin habeant.

94-95. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-143

ἀκμάζει βρετέων ἔχεσθαι. τί μέλλομεν ἀγάστονοι;:

ἀκμάζει βρετέων ἔχεσθαι. τί

M. Lips. et sic inde a Victoria editum.

ἀκμάζει βρετέων δ᾽ ἔχεσθαι τί (vel δ᾽ ἔχεσθαι, τί

Vit. Cantabr. 2. Mosc. 1. (et omisso

τί

Mosc. 2.) Colb. 1. Par. C. N. Rob. Turn.

ἀκμάζει. βρετέων δ᾽ ἔχεσθε. τί

G. et omissa post

ἀκμάζει

interpunctuatione Ald.

βρετέων δ᾽ ἔχεσθε

Par. K. Ask. A. Vind. 1. 3.

βρωτέων δ᾽ ἔχεσθαι

Par. E.

96. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-144

ἀκούετ':

ἀκούτ'

Lips. Par. C.

96. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-145

ἀσπίδων: In Lips. ad

ἀσπίδων

adscripta est glossa

ἁρμάτων

, ut id suspiceris variam lectionem esse.

98. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-146

νῦν: Libri

viv

. Scribendum erat correpta syllaba

νύν

. Vsitata 10-cutio. Aristophanes Vesp. v. 402.

πότε δ᾽, εἰ μὴ νῦν, ἐπαρήξετέ μοι ;

Demosthenes Olynth. III. 16. p. 32, 26.

ἢ πότε ἃ δεῖ πράξετε, εἰ μὴ νῦν ;

98. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-147

λιτάν᾽: Libri

λιτάν

, nisi quod

λιτὴν

est in Ald. Rob. in G.

ἣν

supra scriptum. In M. huic vocabulo et

dupi

praepositioni gravis accentus a recentiore demum manu additus est: prima scripsit

ἀμφίλιταν

. Dixit

εἶχε λιτὰς

Nonnus VII. 25. Recte vero Seidlerus ex Suppl. v. 778.

λί-ταν ἕξομεν

, nisi quod

λιτάν'

, hoc accentu, scribendum videtur. Magis depravata scriptura in caussa fuisse videtur, ut apud Hesychium legamus

ἀμφιλίτην, τὴν λιτανευτικήν

98. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-148

ἕξομεν: In

έξομεν

inter

recentior manus

addidisse

videtur in M.

99. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-149

δέδορκα:

δέδορπα

Rob.

99. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-150

πάταγος οὐχ ἑνὸς:

πάταγος οὐχ ἑνὸς

M. Arund. Cantabr. 1. Mosc. 2. (sed in hoc

πάταχος

scriptum) Par. C. H. K. L. N. Colb. 1. et e correctione Vit. in quo

πάταγον

fuerat.

πάταγος οὐχ ἑνὸς. γρ. πά-ταγος δ᾽ οὐδενός

ex Par. B. Faelsius affert.

πάταγος

enotatum ex Par. E.

πάταγος δ᾽ οὐχ ἑνὸς

G. Lips. Cantabr. 2. Mose. 1. Par. A. Ven. B.

πάταγον δ᾽ οὐχ ἑνὸς

Ox. Ald. Turn.

πάταγον δὲ οὐχ ἑνὸς

Colb. 2.

πάταγον τ᾽ οὐχ ἑνὸς

Rob.

101. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-151

παλαίχθων:

παλαῖχθον

ex Par. A. B. Brunckius affert.

παλαίχθον

Par. N. Rob.

101

101. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-152

γᾶν τεάν:

Ἀττικὸν δὲ τῇ κλητικῇ ὦ Αρης. οἱ δὲ γράφουσιν ὦ Αρη

scholion codicis M.

γᾶν τεάν

ex Vit. recepi. Eodem ducit

τὴν τεὰν

quod habent M. (sic enim, omisso

yuv

, M.) Ox. et Faehsio teste Par. L. Ex Par. C.

τὰν τε

, ad

τε

supra scripto

, affertur.

γῆν τεὰν

Par. N.

τὴν γῆν τεὰν

Colb. 1.

τὴν τεὰν γᾶν

Lips. Cantabr. 1. 2. Par. A. B.

τὰν τεὰν γῆν

Par. F. Ven. Β.

τάν τε ἂν γῆν

Par. K.

τὰν σὰν γᾶν

G. Vind. 1. 3. Ald. Rob. Turn.

τὴν σὴν γῆν

Mosc. 1. Vind. 2. 4.

101

102. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-153

χρυσοπήληξ:

χρυσοπήληξ

Μ.

χρυσοπήλυς

G. Ald. Rob. Turn.

χρυσεο-πήληξ

Vit. Lips. Arund. Cantabr. 1. 2. Colb. 2. Par. F. N.

102

102. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-154

δαῖμον:

δαίμων

G. et ante lituram M.

102

102. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-155

ἔπιδ᾽, ἔπιδε πόλιν:

ἔπιδ᾽ ἔπιδε πόλιν

M. Vit. Lips. Ald. Turn.

ἔπιδ᾽ ἔπιδε πτόλιν

Rob.

ἐπιδ᾽ ἐπὶ πόλιν

Μosc. 1. 2.

επιδ᾽ ἐπιδ᾽ ἐπὶ πόλιν

G. Cantabr. 1. 2. Ven. Β.

τὴν πόλιν

ex Par. C. affertur.

102

103. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-156

ἅν ποτ᾽:

ἅμποτ'

Par. N.

103

103. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-157

εὐφιλήταν:

εὐφιλητῶν

a pr. manu M.

εὐφιλέταν

Par. N.

εὐφιλήτην

Mosc. 2.

ποτὲ φιλήτων

Cantabr. 1,

ποτὲ φιλιτίαν

Arund.

103

104. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-158

θεοὶ: Monosyllabum est

θεοί

. Nam haec et sequens stropha a dimetro trochaico catalectico exordium habet.

104

104. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-159

πολισσοῦχοι:

πολισσοῦχοι

G. aliique, ut videtur, et Ald. Rob. Turn.

πολισοῦχοι

Lips. Arund. Mose. 2.

πο-λινσοῦχοι

Par. Ε.

πολιοῦχοι

, supra scripto

σσοῦ

, Vit.

πολιοῦχοι. γρ. πολισοῦχοι

ex Par. B. Fachsius affert.

πολιτῦχοι

Par. C.

πολιάρχοι

Μ. Par. L. Comparavit haec verba,

πολισσούχοι χθονός

, Triclinius ad Sophoclis Ant. v. 154. cum Sophocleis

Θήβας ἐλελίχθων

104

105. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-160

ἴτ᾽, ἴτε:

79' ίτε

Vit. Lips. Ox. Par. G. Vind. 2. 3. 4. Commemorant hanc scripturam scholia. Idem a pr. manu erat in M. sed ad

✈

supra scriptum

, fortasse ab eadem manu: est autem ante hanc vocem litura.

ἴθιτε

Αld.

ἴδετε

Turn.

ἴτ᾽ ἴτε

recte G. et reliqui, ut videtur, plerique ac Rob.

105

105. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-161

ἴδετε: Consentiunt deinde libri in

ἴδετε

. Quare etiamsi dimeter dochmiacus effici posset, si

εἰςίδετε

(hoc enim praestaret: inepte Dindorfius

inserit) scriberetur, tamen id non esse faciendum ex eo apparet, quod in sequentibus alia quoque metra sunt ab antispasto incipientia.

105

106. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-162

ἱκέσιον:

ἱκέσσιον

G. Taur.

106

106. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-163

λόχον:

ὄχλον

Colb. 1. Par. N.

106

106. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-164

δουλοσύνας:

δουλοσύ-νας

Μ. G. Vit. Cantabr. 1. 2. Mosc. 1. Par. A. C.

ης

supra scriptum in G.

δουλοσύνης

Lips. Ald. Rob. Turn.

106

107. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-165

πτόλιν:

κύμα γὰρ

omittit Lips.

πόλιν

Vit. Lips. Ox. Par. N. Ald.

107

108. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-166

δοχμολόφων:

δοχμολόγων

, supra scripto

φων

, G. et supra scripto

δοχμο-λόφων

Taur. Hesychius

δοχμόλοφοι, οἱ ἐκ πλαγίου τοὺς λόγους έχον-τες

. Recte scholiastes

τῶν ἐπινευόντων τοῖς λόφοις

. Brunckius

δοχμολοφᾶν

, nescio an recte.

108

108. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-167

καχλάζει πνοαῖς:

πνόαις καχλάζει

καγχλάζει πνοαῖς

Ald.

καγχλάζει πνοαῖσιν

Rob.

108

109. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-168

Ἄρεος:

ἄρεως

Vit.

109

109. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-169

ὀρόμενον:

ὀρόμενον

M. Turn.

ὀρρόμενον

G. Vit. Lips. Arund. Cantabr. 1. 2. Colb. 2. Vindobonenses et Ald. Rob.

109

110. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-170

σὺ δ' ἀλλ᾽, ὦ Ζεῦ, Ζεῦ, πάτερ παντελές: Libri

ἀλλ᾽ ὦ ζεῦ πάτερ παντελές

. Sed quum haec stropha accurate sibi respondentem habeat antistropham, in qua duo sunt dochmii,

σύ τ' Αρης, φεῦ φεῦ, Κάδμου ἐπώνυμον

, non dubitavi quin addito

où d'

et geminato

Zev

scribendum esset

σὺ δ᾽ ἀλλ᾽, ὦ Ζεῦ, Ζεῦ, πάτερ παντελές

110

111. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-171

ἄρηξον:

ἄρρηξον

Colb. 1.

ἐπάρηξον

Par. E. Vind. 2. 4.

111

111. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-172

δαΐων:

δαίω

Par. E. Versus 111-152.

τέλειαί τε γᾶς

omissi in Ven. B.

111

112. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-173

Ἀργεῖοι δὲ:

doyɛor de

M. prioris vocabuli accentu omisso, ad

autem supra adscripto

ráo

. Falso enim narratur

yùo

particulae supra adscriptum esse

d'è

. Habet

etiam Par. L. Ceteri libri

doyɛîoi rào̟

. In antistrophico versu quum sit

xaì Kóñqıç åtɛ

, patet scribendum esse

Αργέτοι δέ

112

113. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-174

ἀρήϊων:

γὰρ ἀρηΐων

Ox.

γὰρ ἠτών

Ald.

ἀρκίων

affertur ex Par. C. Ε.

ἀργείων

Mosc. 1. adscripto

γρ. ἀρηΐων, ἤτοι πολεμικῶν

. Ceteri

δ᾽ ἀργίων

. Atticista Blomfieldius

αρείων

scripsit. Ego probem

ἀρῄων

. Animi caussa non silebo Wakefieldium, quem ad Lucr. II. 48. miseritum est editorum Aeschyli, qui

qóẞos

concoquere potuerint, quod ipse in

ψόφος

mutat.

113

114. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-175

διάδετοί τε δὴ γένυος ἱππίας:

διαδέτοι

, adscripto in margine a recentiore manu

διάδετοι

, M.

diúderoi

G. Vit. Lips. Cantabr. 2. Colb. 1. Par. N. Vind. 1. 2. 3. 4. Turn.

dia de toi

Ox. Par. L. Ald. In Par. B. Taur. haec adscripta sunt

γράφεται καὶ (δὲ καὶ Taur.) διὰ δέ τοι, καὶ συντάσσεται οὕτως, οἱ διὰ τῶν ἱππείων δέτοι (sic Par. B. δὲ Taur.) γενύων χαλινοὶ (κινύρονται φόβον addit Taur.).

διάδετοι τὲ

Rob.

διάδετοι δὲ

vulgo inde a Victorio. Incertum est utrum

habeat M. an omittat: sed videtur habere. Deinde libri

γενύων ἱππείων

, nisi quod

ἱππίων

habent Vit. (sic Vit.) et Mosc. 2. Scripsi

διάδετοί τε δὴ γένυος ἱππίας

, cui versui antistrophicus accurate respondet.

114

115. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-176

κινύρονται:

xrvigorta

G. Lips. Cantabr. 1. 2. Mosc. 2. Taur.

115

115. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-177

φόνον:

φόνον

M. G. Vit. Lips. Ald.

qóror

, supra scripto

, Mosc. 1.

góßor

Arund. Cantabr. 1. 2. Mosc. 2. Par. C. E. Taur. Vind. A. Rob. Turn. et

supra adscripto Coll. 2.

góẞo

Colb. 1. Par. N.

góẞov

Ask. A.

115

116. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-178

πρέποντες: Pro

πρέποντες

Rob. habet

προπέμπονται

, quam lectionem etiam Stephanus commemorat. Vulgatum habet etiam Thomas M. qui in v.

Eẞdóun

p. 133. ed. Ritsch. haec affert.

116

117. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-179

δορυσόοις:

Jogvoóos

Lips. Cantabr. 2. et Thomas.

dogioooors

Vit.

do-ovodois

Mosc. 2. Ceteri

dogrooóors

. In Par. B. adscriptum

yo. zai δορυσσοσάγεις ἤγουν ὡπλισμένοι

117

117. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-180

ἑβδόμαις:

ἑβδόμοις

εὐδόμαις

Par. C. Ald. Thomam M. qui

ἑβδόμαις

pro

ἑπτά

dictum ait, defensum ab Abreschio p. 88. vituperavit Valckenarius in diss. de Aristobulo p. 119. portam septimam

kuç vpíoraç

esse volens. Hic quoque ille longe quaesita captare quam reputare maluit omnem huic loco vim et virtutem detrahi, si uni portarum, non omnibus, adstare septem illi duces dicerentur. Quae Abreschius de illo genere loquendi attulit, iis addendus Schaeferus in Melet. crit. p. 97.

117

119. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-181

NA: Excidisse versum antistropha monstrat.

119

120. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-182

σύ τ᾽:

où d'

Lips.

120

120. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-183

κράτος:

κράτος

Ald. Rob.

120

121. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-184

ῥυσίπολις:

φυσίπολις

Lips. Mosc. 1.

φυσόπτολις

Par. N.

φυσίπτολις

M. G. Vit. et ceteri.

121

121. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-185

Παλλάς:

πολλὰς

Vit. Cantabr. 2. Colb. 1. Par. N. Ald. Rob.

121

121. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-186

ἵππιος:

ἵπτιος

Vit.

ἵππειος

Arund.

121

122. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-187

ποντομέδων:

ποντομέδων δ'

Mosc. 1.

122

123. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-188

ἰχθυβόλῳ:

izvẞólov

Mosc. 1. 2.

123

123. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-189

μαχανᾷ:

μαχανᾶ

, supra adscripto

ad primam et ultimam syllabam, M.

pazara

Vit. Cantabr. 1. Par. B. L. Ceteri

μηχανᾷ

123

123. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-190

Ποσειδῶν:

пoσridãν

M. Vit. et regius a Spanhemio collatus.

70σ1ð☎v

Par. N. Ceteri

лоσɛð@v

. Incertum esse dicit Brunckius, utrum Par. A.

ποσειδῶν

habeat.

123

124. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-191

φόβων:

góẞor

G. Arund. Par. A. B. C. H. I. K. Ask. A.

qórov

Cantabr. 2. Par. L. et

Bov

supra scripto M.

góẞov

Vit. Lips. Ald. Rob. Turn.

124

124. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-192

δίδου:

φόβου

pro

δίδου

iterat Lips.

124

125. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-193

Κάδμου ἐπώνυμον:

ἐπώνυμον κάδμου

Μ.

125

126. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-194

κήδεσαι:

κηδεύσαι τ'

sine accentu G.

κήδευσαί τ'

Taur.

κηδέσθητ'

, supra scripto

κήδεσαί τ'

Mosc. 1.

κηδέσθη τ'

a correctore, quum antea esset

κήδευσαι τ'

, Vit.

κήδευσέ τ'

Mosc. 1.

126

127. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-195

ἅτε:

ἅτε

supra scripto

127

127. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-196

γένους:

γένος

Vit.

127

128. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-197

γὰρ:

yao

praebent G. Arund. Cantabr. 1. 2. Par. A. B. F. H. Ask. A. Colb. 1. Omittunt M. Vit. Lips. Ald. Rob. Turn.

128

128. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-198

αἵματος:

θυγατρὸς

post

αἵματος

addit Par. F.

128

129. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-199

λιταῖσί σε: Libri

λιταῖς σε

. A me repositum

λιταῖσί σε

receperunt editores.

129

129. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-200

θεοκλύτοις:

98ozhýτois

Par. F. id quod etiam alter scholiasta agnoscit. Ceteri

Θεοκλύτοις

. Apte comparat Abreschius

θεοκλυτεῖν

, de quo verbo interpretes Hesychii dixerunt.

129

Commentary (N. Wecklein, 1902; German; OCR draft) (Seven Against Thebes, explanatory commentary pp. 15–100. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

1-77. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-1

Prolog, in welchem mit tiefer Empfindung und stimmungs- voll die Situation und der Drang des Augenblicks gekennzeichnet wird, nachdem die vorausliegenden Begebenheiten durch die voran- gehenden beiden Dramen der Tri- logie gegeben sind. Dabei tritt uns der Charakter des Eteokles in seiner entschlossenen Tatkraft und patrioti- schen Begeisterung entgegen und wird durch V. 28f., 57f. der weitere Verlauf des Dramas vorbereitet. Eteokles kommt aus dem Palaste und spricht zu den vor dem Hause versammelten Kriegern, Jünglingen, Männern und Greisen, welche nach 35 abziehen.

57. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-44

⁴

πρὸς ταῦτα, darauf hin. πόλεως gehört zu ἐκκρίτους wie Eur. Phön. 214 πόλεος ἐκπροκριθεῖσ᾽ ἐμᾶς.

58. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-45

⁵

⁶

τάγευσαι, Schol. τάξον, eigent- lich,,laß sie in deinem Interesse (als deine Stellvertreter) Führer sein", wie das Medium öfters eine Handlung bezeichnet, welche auf Veranlassung des Subjekts für dieses vorgenommen wird. τάχος steht öfters bei Aschylos wie ως τάχος (bei Sophokles nie ως, ὅ τις ὅσον τάχος).

60. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-46

⁷

⁸

χωρεῖ κονίει: das zweite Ver- bum verstärkt das erste, vgl. αὔειν λακάζειν 169, χωρῶμεν ἐγκονῶμεν, ἔπαιον ἐρράχιζον, παίουσι κρεοκο ποῦσι, κινεῖ ταράσσει. ἀργηστής: Schol. λευκός.

62. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-47

⁹

¹⁰

Eur. Med. 523 ἀλλ' ὥστε ναὸς κεδνὸν οἰακοστρόφον ist wohl un- willkürliche Reminiszenz.

63-64. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-48

¹¹

¹²

φράξασθαι kann auch das Verdichten der Schiffswand be- zeichnen, vgl. Hom. ε 256 φράξε δέ μιν ( σχεδίην) είπεσσι διαμπερές οἰσυΐνῃσιν κύματος εἷλας ἔμεν. καταιγίσαι, Schol. καταπνεῦσαι σφο- δρῶς: „, bevor die Windsbraut des Ares mit aller Macht losbricht und der Sturm das Schiff umtobt". Die brüllende Woge ist nicht eine ge- wöhnliche, sondern eine Woge, die auf dem trockenen Lande vom Sturm des Ares gegen das Schiff getrieben wird. Schol. παρακεκιν δυνευμένως εἶπεν κῦμα χερσαῖον. Äschylos liebt es dem bildlichen Ausdruck ein Epitheton beizufügen, welches in witziger Weise gewisser- maßen die Illusion des Bildes zer- stört, so 82 ἄναυδος ἄγγελος rom Staube, der das Heranrücken des feindlichen Heeres meldet, 109 κῦμα δοχμολοφᾶν ἀνδρῶν, 925 ὁ πόντιος ξεῖνος ἐκ πυρὸς συθείς vom Stahle (Schwerte). Anderes zu ὄναρ ἡμερό φαντον Ag. 82.

66. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-49

¹³

¹⁴

ἡμεροσκόπον: Schol. φύλακα ἁπλῶς, vielmehr in Gegensatz zum vorigen Dienste, bei welchem er die Feinde bei der Nacht beobachtete. Ebenso verspricht Hom. K 324 Dolon dem Hektor: σοὶ δ᾽ ἐγὼ οὐχ ἥλιος σκοπὸς ἔσσομαι οὐδ᾽ ἀπὸ δόξης.

68. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-50

¹⁵

¹⁶

τὰ τῶν θύραθεν, weil der Bote von der Gegend außerhalb der Stadt zurückkommt. Vgl. 40. Doch τὰ τῶν θύραθεν auch 176. Der Bote ab.

69. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-51

¹⁷

¹⁸

Eteokles betet zu den Göttern, aber sein Gebet schließt mit einer nachdrücklichen Forderung. Ζεῦ τε καὶ Γῆ, eine häufge Ver- bindung (Himmel und Erde).

70. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-52

¹⁹

²⁰

Αρὰ Ἐρινύς wie Κῆρες Ερι- νύες 1047. Der Fluch des dipus ist der Rachegeist, welcher die gegenwärtige Bedrängnis verursacht hat. Damit wird auf das voraus- gehende Stück der Trilogie hin- gewiesen. Vgl. 770 ff. ἡ nach dem Vokativ wie ὦ ἄνδρες οἱ παρ- όντες.

71. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-53

²¹

²²

γὲ verstärkt μή wie in μή μοί γε Aristoph. Ri. 19, Wo. 84. πρέμνοθεν wie 1048 (mit Stumpf und Stiel), vgl. αυτόπρεμν (Schol. αυτόρριζα) ἀπόλλυται Soph. Ant.

72. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-54

²³

²⁴

ἐκθαμνίσητε, Schol. ἐκριζώ σητε. — Die Amphiktyonen schwuren μηδεμίαν πόλιν τῶν Ἀμφικτυονίδων ἀνάστατον ποιήσειν (Aschin. παραπρ. § 115). Vgl. 311. Wie Äschylos Ag. 463 dem Eroberer und Städtezer- störer flucht, so verabscheut er hier Bruderkriege der Griechen.

73. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-55

²⁵

²⁶

χέουσαν wie Hik. 640 εὐκταῖα γένει χεούσας, Hom. τ 521 ἀηδών . . ἥ τε θαμὰ τρωπῶσα χέει πολυηχέα φωνήν. δόμους ἐφεστίους wie Ag. 842, Häuser mit einer ἑστία, Familien- häuser.

75. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-56

²⁷

²⁸

σχεθεῖν: der absolute Infinitiv zum Ausdruck eines Wunsches ent- spricht dem kindlichen Tone des Gebetes. Vgl. 239, Hom. H 179 Zɛỡ πάτερ, ἢ Αἴαντα λαχεῖν ἢ Τυδέος υἱόν. Wollet nicht in das Joch der Knechtschaft zwängen" sagt Eteokles wie vorher μὴ ἐκθαμνίσητε, da in seinem Sinne die Götter das tun, was sie zulassen. Dindorf vermutet μήποτ' ἐνσχεθεῖν.

76. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-57

²⁹

³⁰

ξυνά, κοινά, Schol. κοινωφελῆ καὶ ὑμῖν καὶ ἡμῖν νομίζω λέγειν. Die ionische Form ξυνός findet sich noch Hik. 372 und Soph. Ai. 180, sonst nirgends bei den Tragikern.

77. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-58

³¹

³²

Eine sinnreiche Gnome, deren Gedanken auch Aristoteles Rhet. Η 17 ausspricht: υπερηφανώτεροι μὲν οὖν καὶ ἀλογιστότεροι διὰ τὴν εὐτυχίαν εἰσίν, ἓν δὲ ἀκολουθεῖ βέλτιστον ἦθος τῇ εὐτυχία, ὅτι φιλόθεοί εἰσι καὶ ἔχουσιν πρὸς τὸ θεῖόν πως πιστεύοντες διὰ τὰ γιγνό- μενα ἀπὸ τῆς τύχης. Eteokles hinab in die Stadt, um der Mah- nung des Boten gemäß 57f. die Führer für die sieben Tore auszu- wählen.

78-164. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-59

³³

³⁴

Parodos, welche die Schrecken einer belagerten und dem Sturm entgegensehenden Stadt mit solcher Kraft und sinnlicher Lebendigkeit des Ausdrucks vor die Augen führt, daß wir das kriegerische Treiben vor den Mauern ebenso vor uns sehen, wie im Agamemnon die Kassandraszene uns zu Zuschauern der Vorgänge im Hause macht. Zu der Kraft des Ausdrucks kam bei der Auf- führung noch die Veranschaulichung durch die σχήματα ὀρχήσεως, wie bei Athen. I S. 22 A berichtet wird, ὅτι Τελέστης ὁ Αἰσχύλου ὀρχηστής οὕτως ἦν τεχνίτης ὥστε ἐν τῷ ὀρχεῖσθαι τοὺς Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας φανερὰ ποιῆσαι τὰ πράγματα δι ὀρχήσεως. Von diesem Telestes heist es dort weiter: πολλὰ ἐξεύρηκε σχήματα, ἄκρως ταῖς χερσὶ τὰ λεγόμενα δεικνύς. Auf diese χειρο- νομία weist z. Β. ὅδε 80 hin. Das Ganze zerfällt in 4 Teile: im ersten (78-106) kommen die zwölf Choreuten einzeln zum Vortrag, wie sie der Reihe nach entweder einzeln oder, was wahrscheinlicher ist, in drei Gruppen zu je 4 Personen auf- treten ( σποράδην wie Eum. 244 1.). Der Chor besteht ja aus Jungfrauen, Bürgerstöchtern, welche in ihrer Angst zu den Altären der Götter flüchten, also vorher noch nicht versammelt sind. Im zweiten Teile (107—134) singen, wie die drei gleichen Verse 112, 116, 119 = 126, 130, 133 erkennen lassen, die drei στοίχοι nacheinander die Strophe und ebenso die Antistrophe. Den dritten Teil (135–151) tragen die beiden Halbchöre vor, nur in die Weherufe brechen alle zusammen aus. Den letzten Teil (152-165), ein Gebet, spricht der Gesamtchor. Die Wahl von Jungfrauen er- klärt der Schol. gut: εὐπτόητον ἡ τῶν παρθένων ἡλικία, μάλιστα δὲ πρὸς πολιορκίαν.

78-106. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-60

³⁵

³⁶

erster Teil, welcher das Auftreten des Chors motiviert.

78. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-61

³⁷

³⁸

Um zwei Dochmien herzu- stellen läßt Dindorf νεόκοτα vor θρέομαι ausgefallen sein. In betreff des dochmischen Versmaßes be- merkt der Schol. (zu 98): ὁ ὀκτά- σημος ῥυθμὸς οὗτος πολύς ἐστιν ἐν τραγῳδία καὶ ἐπιτήδειος πρὸς θρή νους και στεναγμούς.

79. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-62

³⁹

⁴⁰

μεθεῖται στρατός: Schol. οἷον ἀφεῖται ὁ ὄχλος ἀπὸ τοῦ στρατο- πέδου. οἷον ἤδη τὴν ὁρμὴν ποιοῦνται ἐπὶ τὴν πόλιν ἡμῶν οἱ πολέμιοι. ταῦτα δὲ φανταζόμεναι λέγουσιν ὡς ἀληθῆ.

80. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-63

⁴¹

⁴²

πρόδρομος erklärt der Schol. hier ( πολὺς ἔμπροσθεν λαὸς ἱππότης) und 195 ( προτρέχουσα τῶν ἄλλων) im Sinne von vorauseilend", in welchem es in der unechten Partie Eur. Iph. Α. 424 ἐγὼ δὲ πρόδρομος σῆς παρασκευῆς χάριν ἥκω ge- braucht ist. Aber jedenfalls be- deutet es an der zweiten Stelle rasch vorwärts laufend" wie Soph. Ant. 108 φυγάδα πρόδρομον.

81. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-64

⁴³

⁴⁴

πείθει με, beweist es mir, tut es mir kund.

82. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-65

⁴⁵

⁴⁶

Ein Bote ohne Sprache (Oxymoron), aber deutlich und wahr (Schol. ἄφωνος μὲν οὖσα, σαφῶς δὲ ἀγγέλλουσα). Vgl. Hik. 186 ὁρῶ κόνιν, ἄναυδον ἄγγελον στρατοῦ, Theogn. 559 ἄγγελος ἄ- φθογγος von Feuerzeichen und zu 64.

83-84. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-66

⁴⁷

⁴⁸

ἰδὲ δὲ γᾶς ἐμᾶς πεδί ὁπλόκτυπ᾽ ὠτὶ χρίμπτει βοάν (horch! die von Pferdehufen dröhnende Ebene meines Landes läßt den Ton davon an mein Ohr dringen) nach dem Schol. καὶ ( ιδέ als Konjunktion aufgefat) τὰ τῆς γῆς δέ μου πεδία κατακτυπούμενα τοῖς ποσὶ τῶν ἵππων ποιεῖ μου προσπελάζειν τὸν ἦχον τοῖς ὠσίν für den überlieferten Text ἕλεδέμας πεδιοπλοκτύπος τί χρίμπτεται βοᾶ ( πεδί᾽ ὁπλόκτυπ Seidler, at jüngere Handschriften, χρίμπτει βοάν Ritschl). Mit χρίμπτει τι βοάν vgl. Prom. 739 γυν αλι στόνοις χρίμπτουσα ῥαχίαισιν. ποτᾶται ( βοά) wie Hik. 665 ἐκ στομάτων ποτάσθω φιλότιμος εὐχά. Der leichtbeschwingte Ton braust wie ein unbezwinglicher an die Felsen schlagender Wasserfall. Un- genau Schol. τοῦ καὶ ὄρη ῥηγνύντος. Zum Gleichnis vgl. Hom. 452 ff.

87. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-67

⁴⁹

⁵⁰

ὄρμενον (das heranziehende Unheil): die epische synkopierte Form, hier von Enger für ὀρόμενον gesetzt, ist an drei Stellen, unten 110, Ag. 1408, Hik. 428, um der antistrophischen Responsion willen für ὀρόμενος (oder δρώμενος) her- gestellt worden.

88. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-68

⁵¹

⁵²

Die Worte βοᾷ ὑπὲρ τειχέων, welche nicht gut in den Zusammen- hang passen (Schol. μετὰ βοῆς, also mit Geschrei, das über die Mauern dringt" ?), rühren wahrscheinlich von einer erklärenden Beischrift zu ποτᾶται 84 ( βοὰ ὑπὲρ τειχέων) her, da sich ὑπὲρ τειχέων schwer attri- butiv mit ẞog verbindet.

89. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-69

⁵³

⁵⁴

λεύκασπις ist auch bei Sopho- kles (Ant. 106) und Euripides (Phoen. 1099) das Epitheton des Argivischen Heeres, das wohl aus der epischen Poesie stammte. Mit λεύκασπις wird zugleich das Fußvolk in Gegensatz zur Reiterei (80) bezeichnet.

90. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-70

⁵⁵

⁵⁶

ευτρεπής (vorbereitet, kampf bereit) auch Eur. Hik. 392 vom Heere. Mit εὐτρεπῆ ἐπὶ πτόλιν διώκων πόδα für εὐτρεπὴς ἐπὶ πτόλιν διώ- κων stellt Weil zwei Dochmien her. Darin ist εὐτρεπῆ von der Person übertragen. Mit διώκων (rasch be- wegend) πόδα vgl. 358, Eum. 406 διώκουσ᾽ ἦλθον ἄτρυτον πόδα.

93. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-71

⁵⁷

⁵⁸

Schol. πότερον πρόσφυγες τῶν πατρῴων ξοάνων γενώμεθα ἢ ἄλλο τι πράξωμεν; Daraus hat Volkmann das in den Handschriften fehlende und zur Herstellung eines zweiten Dochmius nötige πάτρια entnommen, Πότερα ( πότερον) ohne folgendes ἤ auch Pers. 242, Ag. 286. Hier wird die zweite Frage durch die folgende Erwiderung beiseite geschoben.

95. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-72

⁵⁹

⁶⁰

εὔεδροι (306) „,mit herrlichen Stätten (Altären), wie ἕδραι, ἕδη von Altären mit Standbildern und Tempeln gesagt wird. Der Hiatus nach dem Vokativ wie nach einer Interjektion.

96. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-73

⁶¹

⁶²

ἀκμάζει, es ist höchste Zeit, vgl. Cho. 722 νῦν γὰρ ἀκμάζει. Ζυ ἔχεσθαι vgl. Hesych. ἔχεται· ἀντι- λαμβάνεται.

97. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-74

⁶³

⁶⁴

ἀγάστονοι: Schol. τί ἑστῶτες (vielmehr ἑστῶσαι) στενάζομεν καὶ οὐχ ἱκετεύομεν. ว

98. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-75

⁶⁵

⁶⁶

Nicht ἆρα φανταζόμεθα ἢ ἀληθῶς ἀκούομεν; sondern s. V. a. ,ihr müßt es hören". 997. πέπλων λιτανά für πέπλους λιτανούς wie φωτῶν ἀθλίων ἱκτήρια Soph. Ο. Κ. 923. πότ', εἰ μὴ νῦν: vgl. Aristoph. Wesp. 402 πότε δ', εἰ μὴ νῦν, ἐπαρήξετε μοι; Gefälliger wird das Versmaß bei der Um- stellung von Lowinski: εἰ μὴ νῦν, πότ'. ἀμφέξομεν, Fut. zu ἀμπέχω wie Eur. Kykl. 344 λέβητα ος ζέσας σὴν σάρκα διαφόρητον ἀμφέ- ξει καλῶς: „wann, wenn nicht jetzt, werden wir die Bilder der Götter mit Gewändern und Kränzen, die wir als Bittopfer darbringen, um- hüllen?" Schol. ¿védvov yàc_nai πέπλους τὰ ἀγάλματα unter Hin- weis auf Hom. Z 271. So wurde der Athena ein Prachtgewand von Athenischen Frauen und Jungfrauen gewebt und bei den Panathenäen geweiht.

101. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-76

⁶⁷

⁶⁸

δέδορκα: Schol. μετήγαγε τὰς αἰσθήσεις πρὸς τὸ ἐναργέστερον. Überhaupt werden die Begriffe des Glänzens und Leuchtens auf Stimme und Ton übertragen. Vgl. Soph. Ο. Τ. 186 παιὰν δὲ λάμπει, Phil. 202 προυφάνη κτύπος. — οὐχ ἑνός wie non unus für permulti. Vgl. zu 681.

102-103. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-77

⁶⁹

⁷⁰

Eine bakchische Dipodie und Tripodie auch Eum. 791f. παλαίχθων: Schol. ἐκ πολλοῦ κληρω- σάμενος τήνδε τὴν γῆν. τιμᾶται γὰρ παρὰ Θηβαίοις ο Αρης και Ἄρειον τεῖχος καὶ ᾿Αρητιὰς κρήνη παρὰ αὐτοῖς. Der Drache, welchen Kadmos tötete, war ein Sohn des Ares Eur. Phoen. 658 (der Blitz ist ein Sohn der Gewitterwolke). yav, welches im Med. fehlt, ist nach jüngeren Handschriften ergänzt.

104-105. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-78

⁷¹

⁷²

Zwei Dochmien lassen sich mit ἰὼ χρυσοπήληξ, ἔπιδ' ἰδὲ πόλιν herstellen ( Ζω Seidler; δαῖμον hat Paley getilgt). — χρυσεοπήληξ (mit goldenem Helme) heißt Ares Hom. Hymn. VIII 1. Mit ἔπιδ᾽ ἐδέ vgl. κατίδετ᾽ ἴδετε, ὑπάκουσον ἄκουσον, ἀπωλέσατ' ὠλέσατε u. a. bei Euri- pides, welcher vor allen solche Ver- dopplungen liebt. Schol. ἠθικὸν τὸ δὶς ἀναφωνῆσαι. δειλίαν γὰρ ἐμ- φαίνουσι διὰ τούτου. Vielmehr ist diese Wiederholung der Ausdruck eindringlicher Bitte oder Aufforde- rung wie πίθεσθέ μοι πίθεσθε Prom. 290, δίαινε δίαινε Pers. 1039, ἔγειρ᾽ ἔγειρε Εum. 140 u. a.

106. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-79

⁷³

⁷⁴

τεάν hat Lachmann ergänzt. εὐφιλήταν, eine poetische Form wie περικλύστα Pers. 599, περιρ- ρύτας Eum. 77, δυσοίστα ebd. 792. Vgl. zu 125.

107-134. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-80

⁷⁵

⁷⁶

zweiter Teil, dessen drei Abschnitte durch den Schluß- rhythmus ge- kennzeichnet werden. In der Strophe werden die Götter in ihrer Gesamt- heit und Zeus, in der Antistrophe die besonderen Schutzgottheiten des Landes, Athena, Poseidon, Ares, Aphrodite, Apollon und Artemis angerufen.

107. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-81

⁷⁷

⁷⁸

πολίοχοι um des Versmaßes willen für πολιοῦχοι ( πολισσούχοι). Mit ἴθ' αθρόοι für ἴθ' (sic!) ἴτε πάντες hat Steusloff genauere Re- sponsion hergestellt.

108. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-82

⁷⁹

⁸⁰

Heimsöth schreibt λεύσσετε für ἴδετε, womit genaue Responsion gewonnen und der Hiatus beseitigt wird.

109. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-83

⁸¹

⁸²

ἱκέσιον ὑπὲρ δουλοσύνης, in- ständig bittend um Abwendung der Knechtschaft, wie Soph. O. T. 187 ὧν ὅπερ . . εὐῶπα πέμψον ἀλκάν.

110. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-84

⁸³

⁸⁴

κῦμα ἀνδρῶν wie κῦμα φω- τῶν 1069. δοχμολόφων: Schol. τῶν ἐπινευόντων τοὺς λόφους. ἐν γὰρ τῇ κινήσει συμβαίνει πλαγιά ζεσθαι τοὺς λόφους, nach Hom. Π 216 ψαῦον δ' ἱππόκομοι κόρυθες λαμπροῖσι φάλοισιν νευόντων. Im Hinblick auf λευκολόφας Phoen. 119, γοργολόφας Aristoph. Ach. 567 hat Brunck hier δοχμολοφᾶν ge- schrieben.

111. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-85

⁸⁵

⁸⁶

Schol. καχλάζει οὐ βορέου ἢ νότου πνοῇ, ἀλλὰ τῇ τοῦ Ἄρεως, zu 64. Vielleicht παφλάζει nach Hom. N 798 κύματα παφλάζοντα πολυφλοίσβοιο θαλάσσης, braust und schäumt", nicht,, plätschert", wie Eur. Hipp. 1211 κῦμα πέριξ ἀφρὸν πολὺν παφλάζον (für καχ- λάζον) zu schreiben sein dürfte.

112. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-86

⁸⁷

⁸⁸

πάντως, welches in den Hand- schriften nach παντελές steht und um des Versmaßes willen umgestellt ist, gehört zu ἄρηξον: Schol. πάν- τως καὶ ἡμῖν βοήθησον, ὥστε μὴ ὑπὸ τῶν πολεμίων ἅλωσιν γενέσθαι. παντελές, Schol. πάντων ἔχων τέλος, vgl. Ag. 1486.

113. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-87

⁸⁹

⁹⁰

ἄρηξον ( πόλει) δαΐων ἄλωσιν wie Eur. Med. 1275 αρῆξαι φόνον δοκεῖ μοι τέκνοις.

115. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-88

⁹¹

⁹²

κυκλοῦνται wie 233, vgl. Pers. 461 ἀμφὶ δὲ κυκλοῦντο πᾶσαν νῆσον (d. i. αμφεκυκλοῦντο).

⁹³

⁹⁴

βρόμος ist für das wenig besagende póßos gesetzt. So er- hält der Satz Beziehung zum Vor- hergehenden (Begründung der Wahr- nehmung, daß die Feinde die Stadt umzingeln) und zum Folgenden, worin das Getöse weiter ausge- führt wird. Wakefield ψόφος, aber ψόφος wird nicht vom Waffen- geklirr gesagt. Vgl. dagegen Prom. 439 δάϊος στρατὸς · βρέμων ἐν αἰχμαῖς, Eur. Herakl. 832.

116. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-89

⁹⁵

⁹⁶

διάδετοι δέ τοι γενῦν ἱππιᾶν (die durch die Gebisse der Pferde gezogenen Zäume) für διαδέτοι γε- νύων ἱππείων Dindorf. Mit γενῦν vgl. Ἐρινῦν für Ερινύων Eur. Iph. T. 931 u. a.

117. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-90

⁹⁷

⁹⁸

μινύρονται L. Dindorf für κινύρονται nach Hesych. μινύρονται· προφωνοῦσι, προλέγουσι, welche Erklärung unserer Stelle entspricht (das Klirren der Gebisse weissagt uns Tod und Verderben).

119. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-91

⁹⁹

¹⁰⁰

δορυσσῷ σαγᾷ (aus dem Heere durch ihre kriegerische Rüstung hervortretend Vorbe- reitung der späteren Beschreibung durch den Boten) für δορυσσόοις σαγαΐς nach den Spuren der ersten Hand δορυσσόοι * * * * * * σ ( δορυσσόοι σαγᾶι). Vgl. Pers. 243 φεράσπιδες σαγαί, Eur. Herakl. 699 ὁπλίτην κόσμον. ἑβδόμαις für ἑπτά wie δεκάτους für δέκα Hom. Θ 404 οὐδέ κεν ἐς δεκάτους περιτελλομένους ἐνιαυτούς.

121. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-92

¹⁰¹

¹⁰²

κράτος wie Ag. 624 τῆσδε γῆς φίλον κράτος von Menelaos.

122. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-93

¹⁰³

¹⁰⁴

φυσίπολις wie Hom. Z 305 πότνι Αθηναίη, φυσίπτολι, δια θεάων.

123. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-94

¹⁰⁵

¹⁰⁶

ὅ τε ἄναξ steht als Voka- tiv wie Ag. 514 νῦν χαῖρε μὲν χθών, χαῖρε δ᾽ ἡλίου φάος ὕπατός τε χώρας Ζεὺς ὁ Πύθιός τ᾽ ἄναξ, Soph. Phil. 986 ὦ Λημνία χθὼν καὶ τὸ παγκρατὲς σέλας. Vgl. zu 70. ἵππιος hief Poseidon als Schöpfer oder Bezähmer des Rosses und εὑρετὴς τῆς· ἱππικῆς. Als ἵππιος wurde er mit der Ἀθηνᾶ ἱππία im attischen Kolonos verehrt (Schol. zu Soph. Ο. Κ. 711).

124. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-95

¹⁰⁷

¹⁰⁸

Ιχθυβόλοις μάχαν ἀποσοβῶν κέντροις (mit dem fischstachelnden Dreizack das Kampfgetümmel fort- scheuchend) ist zur Herstellung des Versmaßes gesetzt für ιχθυβόλῳ μαχανᾷ Ποσειδῶν ἰχθυβόλω μάχαν αποσόβει κέντρω R. Merkel). Vgl. Hesych. ιχθυόκεντρον τρίαιναν. Der Gott soll mit der ihm eigen- tümlichen Waffe Hilfe bringen. So soll Soph. O. T. 202 Zeus mit dem Blitze, Apollon mit dem Bogen, Artemis und Dionysos mit Fackeln Beistand leisten.

125. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-96

¹⁰⁹

¹¹⁰

ἐπίλυσιν φόνων ἐπίλυσιν δίδου eine besonders im doch- mischen Versmaße beliebte Weise der Wiederholung, vgl. 156, 770 ff., 887f., Cho. 156 κλύε δέ μοι σέβας, κλύ᾽, ὦ δέσποτ᾽ ἐξ ἀμαυρᾶς φρενός, Eur. Hipp. 836 τὸ κατὰ γᾶς θέλω, τὸ κατὰ γᾶς κνέφας.

126. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-97

¹¹¹

¹¹²

Der Ausruf φεν φεν bezieht sich auf die doppelte Bedeutung von κηδείαν, welches nicht blog die verschwägerte", was es hier eigentlich heißen soll, sondern auch die der Totentrauer verfallene, dem Untergang geweihte" be- zeichnet. Den gleichen Doppelsinn hat κῆδος Ag. 702. · κηδείαν ist für ἐπώνυμον Κάδμου um des Metrums willen sowie im Hinblick auf das folgende κήδεσαι ἐναργώς gesetzt.

127. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-98

¹¹³

¹¹⁴

Schol. κηδεστὴς ἐναργῶς γενοῦ. Αρμονίαν γὰρ τὴν Αφροδίτης καὶ Ἄρεως εἶχεν Κάδμος. Die Ver- wandtschaft ( κῆδος) bewähre sich als Sorge ( κῆδος). · Ähnlich 8f.

128. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-99

¹¹⁵

¹¹⁶

Das epische ὥστε auch 488, 738, 1047 und öfters bei Äschylos nicht bloß in lyrischen und ana- pästischen Partien, sondern auch im Trimeter Pers. 300, Eum. 25, 1025. προμάτωρ ( ει): als Mutter der Harmonia, der Gemahlin des Kadmos, ist Aphrodite Ahnmutter des Kadmeischen Stammes. Vgl. Soph. Ο. Τ. 1 ώ τέκνα, Κάδμου τοῦ πάλαι νέα τροφή.

Aeschylus Seven Against Thebes 109

Ioannes Sanravius (Translator)

Search the Perseus Catalog for:

Current edition Experimental

Χοροῦ ἡ ΙΑ

θεοὶ πολισσοῦχοι χθονός,

ἴτ᾽, ἴτε πάντες, ἴδετε παρθένων
105

ἱκέσιον λόχον δουλοσύνας ὕπερ.

Χοροῦ ἡ ΙΒ

κῦμα γὰρ περὶ πτόλιν

δοχμολόφων ἀνδρῶν καχλάζει πνοαῖς

Ἄρεος ὀρόμενον.

Χοροῦ ἡ Α
στρ. α΄.

σὺ δ' ἀλλ᾽, ὦ Ζεῦ, Ζεῦ, πάτερ παντελές,
110

Χοροῦ ἡ Α

πάντως ἄρηξον δαΐων ἅλωσιν.

Χοροῦ ἡ Β

Ἀργεῖοι δὲ πόλισμα Κάδμου

κυκλοῦνται· φόβος δ᾽ ἀρήϊων ὅπλων·

διάδετοί τε δὴ γένυος ἱππίας

κινύρονται φόνον χαλινοί.
115

Χοροῦ ἡ Γ

ἑπτὰ δ᾽ ἀγήνορες πρέποντες στρατοῦ

δορυσόοις σάγαις, πύλαις ἑβδόμαις

προςίστανται πάλῳ λαχόντες.

Χοροῦ ἡ Ζ
μεσωδός.

...

Testim.:

Apparatus Criticus

ΧΟΡΟΣ ΠΑΡΘΕΝΩΝ
²

ἑπτὰ δ᾽ ἀγήνορες πρέποντες στρατοῦ

δορυσσοῖς σαγαῖς πύλαις ἑβδόμαις
125

προσίστανται πάλωι λαχόντες.

Chorus

Ah! Ah!

I hear the rattle of chariots encircling the town. O lady Hera! The hubs are creaking beneath the axles’ load. Beloved Artemis!
150

The air rages at the shaking of spears! What is happening to our city? What will the future bring? And where does God finally lead us?
155

Chorus

All-powerful divinities, you gods and goddesses who wield the power to guard the towers of our land, do not betray our city that now toils under the spear

to an alien-tongued army. Hear us, hear, as is right, the prayers we maidens offer with outstretched hands.
170

Chorus

Beloved spirits,

encompass the city to deliver it from ruin and show that you love it. Consider the people’s offerings, and as you consider, help us.
175

Remember, I beg, our city’s worship, rich in sacrifice..
180

LE CHŒUR

Divinités de Thèbes, accourez toutes : contemplez une troupe suppliante de vierges qu'épouvante l'esclavage. Autour de leur cité bouillonne une vague guerrière aux casques frémis-

LE CHŒUR

sants soulevée par les vents d'Arès. O Zeus, Zeus, père sans
qui rien ne s'achève, écarte à jamais de nous le ravisseur

CORO

Schußgötter dieses Landes ihr,

Auf, auf, alle,
105

Blickt auf der Jungfrau'n schuhflehende Schaar, o wehrt

Die Knechtschaft von ihr!

Zwölfte.

Denn die Stadt umrauscht ein Meer von Ares' Hauch

Männer, umwogt vom Helmbusche

Brandend emporgeschwellt!
110

Erste Jungfrau.

Auf, Allvater Zeus, Herr des Alls,

Wend' ab, den Fall wend' ab von diesen Mauern!

Zweite.

Denn rings wird Kadmos' Burg von Argos'

Schaaren umdroht, vom Graun der Mordwaffen rings!

Schauerlich klirrt der Zaum, fesselnd der Rosse Maul,¹
115

Klirrt grausenvollen Mord entgegen.

Dritte.

O schau, sieben Heerfürsten, im Lanzenschwung,

Im Wehrschmucke stolz leuchtend, vertheilten sich

Dem Loos nach auf die sieben Thore.

Vierte.

Commentary

Stable identifiers

Search the Perseus Catalog for:

Search the Perseus Catalog for:

Current edition Experimental

Χοροῦ ἡ ΙΑ θεοὶ πολισσοῦχοι χθονός, ἴτ᾽, ἴτε πάντες, ἴδετε παρθένων 105 ἱκέσιον λόχον δουλοσύνας ὕπερ.

Χοροῦ ἡ ΙΒ κῦμα γὰρ περὶ πτόλιν δοχμολόφων ἀνδρῶν καχλάζει πνοαῖς Ἄρεος ὀρόμενον.

Χοροῦ ἡ Α στρ. α΄. σὺ δ' ἀλλ᾽, ὦ Ζεῦ, Ζεῦ, πάτερ παντελές, 110

Χοροῦ ἡ Α πάντως ἄρηξον δαΐων ἅλωσιν.

Χοροῦ ἡ Β Ἀργεῖοι δὲ πόλισμα Κάδμου κυκλοῦνται· φόβος δ᾽ ἀρήϊων ὅπλων· διάδετοί τε δὴ γένυος ἱππίας κινύρονται φόνον χαλινοί. 115

Χοροῦ ἡ Γ ἑπτὰ δ᾽ ἀγήνορες πρέποντες στρατοῦ δορυσόοις σάγαις, πύλαις ἑβδόμαις προςίστανται πάλῳ λαχόντες.

Χοροῦ ἡ Ζ μεσωδός. ...

Testim.:

Apparatus Criticus

ΧΟΡΟΣ ΠΑΡΘΕΝΩΝ 2 ἑπτὰ δ᾽ ἀγήνορες πρέποντες στρατοῦ δορυσσοῖς σαγαῖς πύλαις ἑβδόμαις 125 προσίστανται πάλωι λαχόντες.

Chorus Ah! Ah! I hear the rattle of chariots encircling the town. O lady Hera! The hubs are creaking beneath the axles’ load. Beloved Artemis! 150 The air rages at the shaking of spears! What is happening to our city? What will the future bring? And where does God finally lead us? 155

Chorus All-powerful divinities, you gods and goddesses who wield the power to guard the towers of our land, do not betray our city that now toils under the spear to an alien-tongued army. Hear us, hear, as is right, the prayers we maidens offer with outstretched hands. 170

Chorus Beloved spirits, encompass the city to deliver it from ruin and show that you love it. Consider the people’s offerings, and as you consider, help us. 175 Remember, I beg, our city’s worship, rich in sacrifice.. 180

LE CHŒUR Divinités de Thèbes, accourez toutes : contemplez une troupe suppliante de vierges qu'épouvante l'esclavage. Autour de leur cité bouillonne une vague guerrière aux casques frémis-

LE CHŒUR sants soulevée par les vents d'Arès. O Zeus, Zeus, père sans qui rien ne s'achève, écarte à jamais de nous le ravisseur

CORO

CHORUS ANTISTROPHE II. For of the crime I tell On which of old swift vengeance fell, Yet whose dread issue the third age doth wait; When Laios, 'gainst Apollo's will divine, From Pythia's central shrine Who thrice proclaimed the sacred oracle, "Die without issue wouldst thou save the State,—"

Schußgötter dieses Landes ihr, Auf, auf, alle, 105 Blickt auf der Jungfrau'n schuhflehende Schaar, o wehrt Die Knechtschaft von ihr!

Zwölfte. Denn die Stadt umrauscht ein Meer von Ares' Hauch Männer, umwogt vom Helmbusche Brandend emporgeschwellt! 110

Erste Jungfrau. Auf, Allvater Zeus, Herr des Alls, Wend' ab, den Fall wend' ab von diesen Mauern!

Zweite. Denn rings wird Kadmos' Burg von Argos' Schaaren umdroht, vom Graun der Mordwaffen rings! Schauerlich klirrt der Zaum, fesselnd der Rosse Maul, 1 115 Klirrt grausenvollen Mord entgegen.

Dritte. O schau, sieben Heerfürsten, im Lanzenschwung, Im Wehrschmucke stolz leuchtend, vertheilten sich Dem Loos nach auf die sieben Thore.

Vierte.

Commentary

Stable identifiers

Χοροῦ ἡ ΙΑ

θεοὶ πολισσοῦχοι χθονός,

ἴτ᾽, ἴτε πάντες, ἴδετε παρθένων
105

ἱκέσιον λόχον δουλοσύνας ὕπερ.

Χοροῦ ἡ ΙΒ

κῦμα γὰρ περὶ πτόλιν

δοχμολόφων ἀνδρῶν καχλάζει πνοαῖς

Ἄρεος ὀρόμενον.

Χοροῦ ἡ Α
στρ. α΄.

σὺ δ' ἀλλ᾽, ὦ Ζεῦ, Ζεῦ, πάτερ παντελές,
110

Χοροῦ ἡ Α

πάντως ἄρηξον δαΐων ἅλωσιν.

Χοροῦ ἡ Β

Ἀργεῖοι δὲ πόλισμα Κάδμου

κυκλοῦνται· φόβος δ᾽ ἀρήϊων ὅπλων·

διάδετοί τε δὴ γένυος ἱππίας

κινύρονται φόνον χαλινοί.
115

Χοροῦ ἡ Γ

ἑπτὰ δ᾽ ἀγήνορες πρέποντες στρατοῦ

δορυσόοις σάγαις, πύλαις ἑβδόμαις

προςίστανται πάλῳ λαχόντες.

Χοροῦ ἡ Ζ
μεσωδός.

...

ΧΟΡΟΣ ΠΑΡΘΕΝΩΝ
²

ἑπτὰ δ᾽ ἀγήνορες πρέποντες στρατοῦ

δορυσσοῖς σαγαῖς πύλαις ἑβδόμαις
125

προσίστανται πάλωι λαχόντες.

Chorus

Ah! Ah!

I hear the rattle of chariots encircling the town. O lady Hera! The hubs are creaking beneath the axles’ load. Beloved Artemis!
150

The air rages at the shaking of spears! What is happening to our city? What will the future bring? And where does God finally lead us?
155

Chorus

All-powerful divinities, you gods and goddesses who wield the power to guard the towers of our land, do not betray our city that now toils under the spear

to an alien-tongued army. Hear us, hear, as is right, the prayers we maidens offer with outstretched hands.
170

Chorus

Beloved spirits,

encompass the city to deliver it from ruin and show that you love it. Consider the people’s offerings, and as you consider, help us.
175

Remember, I beg, our city’s worship, rich in sacrifice..
180

LE CHŒUR

Divinités de Thèbes, accourez toutes : contemplez une troupe suppliante de vierges qu'épouvante l'esclavage. Autour de leur cité bouillonne une vague guerrière aux casques frémis-

LE CHŒUR

sants soulevée par les vents d'Arès. O Zeus, Zeus, père sans
qui rien ne s'achève, écarte à jamais de nous le ravisseur

Schußgötter dieses Landes ihr,

Auf, auf, alle,
105

Blickt auf der Jungfrau'n schuhflehende Schaar, o wehrt

Die Knechtschaft von ihr!

Zwölfte.

Denn die Stadt umrauscht ein Meer von Ares' Hauch

Männer, umwogt vom Helmbusche

Brandend emporgeschwellt!
110

Erste Jungfrau.

Auf, Allvater Zeus, Herr des Alls,

Wend' ab, den Fall wend' ab von diesen Mauern!

Zweite.

Denn rings wird Kadmos' Burg von Argos'

Schaaren umdroht, vom Graun der Mordwaffen rings!

Schauerlich klirrt der Zaum, fesselnd der Rosse Maul,¹
115

Klirrt grausenvollen Mord entgegen.

Dritte.

O schau, sieben Heerfürsten, im Lanzenschwung,

Im Wehrschmucke stolz leuchtend, vertheilten sich

Dem Loos nach auf die sieben Thore.