Aeschylus Seven Against Thebes 705

Ettore Romagnoli (Translator)

Or che t'è presso, blandirla dovresti :
poi che, mutando insiem col tempo, il Dèmone
voler potrebbe altro che pria non volle,
e spirare su te con piú mite aura
potrebbe forse: or tuttavia ribolle.
795

Seven Against Thebes. Aeschylus. Ettore Romagnoli (Translator). Bologna. 1922.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Schmidt Sciences.

Current edition Experimental

Eschilo, I Sette a Tebe: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) (Italian) (Eschilo, I Sette a Tebe: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (7)
Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 712-719 focus
Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 712-719 focus
Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 705 focus
Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. Gottfried Hermann, 1852.) — 705 focus
ΕΠΤΑ ΕΠΙ θΗΒΑΣ (OCR draft) Experimental (ΕΠΤΑ ΕΠΙ θΗΒΑΣ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 705 focus
Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. N. Wecklein, 1885.) — 705 focus
νῦν ὅτε σοι παρέστακεν· ἐπεὶ δαίμων
λήματος ἀντροπαίᾳ χρονίᾳ μεταλ-
λακτὸς ἴσως ἂν ἔλθοι θαλερωτέρῳ
πνεύματι· νῦν δ᾽ ἔτι ζεῖ.
695
Aeschyli Septem contra Thebas (OCR draft) Experimental (Aeschyli Septem contra Thebas. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 705 focus
Translations (7)
Seven Against Thebes Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 712-719 focus
The Seven against Thebes. (OCR draft) Experimental (The Seven against Thebes.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 705 focus
Do so now, whilst it is in thy power; since the daemon, that may alter with a distant shifting of his temper, will perchance come with a gentler air; but now he still rages.
LES SEPT CONTRE THÈBES (OCR draft) Experimental (LES SEPT CONTRE THÈBES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 705 focus
bien, avec le temps, le Destin peut-il changer de dessein et venir sur toi d'un souffle plus clément. Aujourd'hui, il fait rage.
The Seven Chiefs against Thebes (OCR draft) Experimental (The Seven Chiefs against Thebes. Robert Potter, 1779.) — 705 focus
For that it is at hand: its terrible pow'r
810
Sooth'd by th' abatement of this firey valour,
May come perchance more gentle; now it rages.
Aeschylus, Septem ad Thebas: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Septem ad Thebas: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 705 focus
Nunc postquam tibi ftitit, postquam Deus
Confilij in conuerfione longa mutatus
675
Fortaßis ueniet debiliori
Spiritu, nunc adhuc uiue.
English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Seven against Thebes — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 705 focus
Now, when it stands beside thee! for its power
May, with a changing gust of milder mood,
720
Temper the blast that bloweth wild and rude
And frenzied, in this hour!
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 705 focus
Fliehe den Tod; denn noch steht es in deiner Macht,
680
Und der erzürnte Gott wandelt vielleicht den Sinn
Endlich und naht mit sanftwehendem Hauche; jetzt
Wettert er noch und wüthet.

Commentary

Critical apparatus to Seven Against Thebes (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Seven Against Thebes.) focus

712. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-792

διαπήλας:
διὰ πύλας
G. Lips. Etiam in Vit. qui
διαπήλας
cum reliquis habet, supra scriptum ν.
712

713. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-793

ὁπόσαν καὶ φθιμένοισιν:
ὁπόσαν καὶ
Μ. (sic, ut videtur, non
ὁπόσοις καὶ
, M.) Arund. Cantabr. 2. Par. K. Colb. 1. Rob.
ὁπόσαν καὶ
Vit.
ὁπόσαν
(ad α superscripto η)
καὶ
Lips.
ὁπόσην καὶ
Par. F.
ὁπόσην
ex Par. C. enotatum est,
ὁπόσα
ex Par. E.
ὁπόσην ἂν καὶ
G. Ald. Turn.
φθιμένοισι
libri, nisi quod
φημένοισι
habet Par. E. Plena oratio haec esset,
χθόνα ναίειν διαπήλας τοσαύτην οπόσην διαπάλλει καὶ φθιμένοις κατέχειν
, et his additus est accusativus, quasi ita dixisset,
χθόνα ναίειν διαπήλας τοσαύτην ὥςτε αὐτοὺς κατέχειν αὐτὴν ἀμοίρους τῶν μεγάλων πεδίων
. Dictum est
κατέχειν
ut
θήκας κατέχουσιν
Agam. v. 433.
713

715. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-794

ἐπειδὰν αὐτοκτόνως:
ἐπεὶ δ᾽ ἂν
G. Mosc. 2. et sic a pr. manu M.
ἐπειδὰν
idem a sec. manu, ut ceteri.
αὐτοκτόνως
Rob. idque ex codice regio Spanhemius enotavit.
αὐτοκτόνωσιν
a pr. manu habuisse videtur M. unde recentior
αὐτοὶ κτάνωσιν
fecit.
αὐτοκτάνωσιν
Lips.
αὐτοὶ κτάνωσι
G. Vit. Mosc. 2. Vind. 1. 2. 3. 4.
αὐτοὶ κτάνωσιν
Ox. Par. E. Taur. Ven. A. Ald. Turn.
715

716. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-795

αὐτοδάϊκτοι:
αὐτοδαΐκτως
Ask. A.
716

717. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-796

καὶ γαῖα κόνις πίῃ: Libri
καὶ χθονία κόνις πίῃ
, repugnante versu antistrophico. Scripsi
καὶ γαῖα κόνις πίῃ
. Hunc ipsum enim versum respexisse videtur Hesychius, quum scriberet
γαῖα κόνις, γῆ
. Sic enim eum scripsisse puto pro eo, quod nunc parum apte legitur,
γαῖα, ἡ κόνις, καὶ ἡ γῆ
.
717

718. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-797

φοίνιον:
φοίνιον
M. Lips. Ald. Rob. Turn.
φόνιον
G. Vit. Cantabr. 1. Mosc. 1.2. Taur. Vind. 1. 2. 3. 4. et
ιον
superscripto Colb. 1.
φοίνιον
γρ.
φόνιον
Par. B.
φόνον
Ask.A.
718

719. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-798

καθαρμοὺς:
καθαρμοὺς
Vit. Lips. et cum ceteris, ut videtur, plerisque codicibus Ald. Rob. Turn.
καθαρμοὺς
ex rasura Mosc. 1.
καθαρμὸν
G. Mosc. 2. Ox. Par. L. Taur. Vind. 3.
καθαρμὸν
aut
καθαρμὸς
, non
κάθαρμα
, M. a pr. manu, sed ultimae tres litterae
μὸν
litura paene evanuerunt, recentior manus
οὺς
supra adscripsit. Secunda manus hoc scholion in margine scripsit,
τίς ἂν εὑρηθείη (sic); τίς ἂν αὐτοὺς ἐκλύσει τοῦ τοιούτου μιάσματος ;
719

720. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-799

λούσειεν:
λούσιεν
G.
λαίσειεν
Ald.
720

721. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-800

παλαιοῖσι:
παλαιοῖσι
Arund. Mosc. 1. Ven. В.
παλαιοῖς
M. et reliqui,
721

722. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-801

συμμιγεῖς κακοῖς:
συμμιγεῖς
G. Vit. Lips. Mosc. 1. 2. Par. C. L. Ask. A. et ad σ a sec. manu adscripto M.
ξυμμιγεῖς
Ald. Rob. Turn.
κακοῖσι
Cantabr. 1. Ask. A. Mosc. 1. Ven. B.
καλοῖς
Lips.
722

724. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-802

παρβασίαν:
παρβασίαν
Porsonus.
παραβασίαν
M. G. Arund. et e correctione Vit.
παραιβασίαν
Vit. a pr. manu et Lips. Par. B. Ald. Rob. Turn.
Ὠκύποινον
et
αἰῶνα δ᾽ ἐς τρίτον
non sibi repugnant. Nam cita poena iam ad tertiam aetatem duravit, celeriter Laium, Oedipum, Iocastam, filios puniens.
724

725. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-803

ἐς ... μένει:
εἰς
Cantabr. 1.
μὲν
pro
μένει
Ald.
μενεῖ
, sed correctum
μένει
, Par. L.
725

727. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-804

τρίς: Ad
τρὶς
supra adscriptum
εἰς
in Lips.
727

728. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-805

μεσομφάλοις:
μεσομφάλοιν
Rob.
728

729. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-806

θνάσκοντα ... γέννας:
θνάσκοντα
edidit Victorius, et sic Lips. et ad ά a sec. manu supra adscripto M.
θνήσκοντα
G. Vit. Cantabr. 2. Ald. Rob. Turn.
γένας
G. Mosc. 1. 2.
729

731. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-807

κρατηθεὶς δ᾽ ἐκ φίλων ἀβουλίαις:
κρατηθεὶς
γρ.
καρτηθείς
Par. B.
δ'
a recentiore manu scriptum in G. Eiecit particulam Porsonus. Servanda est: refertur enim ad
μέν
, quod poni debuerat,
Ἀπόλλωνος μὲν βίᾳ
.
ἐκφίλων
Ald. Rob. Turn. Brunckius, quod
φίλων
in Par. B. per
ἡδονῶν
explicetur, coniici posse ait, scriptum fuisse olim
κρατηθεὶς δ᾽ ἡδονῶν ἀβουλίαις
. Nec tamen quicquam mutandum censet.
ἀβουλίαις
G. Lips. Par. B. Ald. Rob. Turn.
ἀβουλίᾳ
Vit. Par. A. K. L. Ask. A. Ven. B.
ἀβουλίαι
, ultima littera incerta, M.
ἀβουλίας
Taur. Vind. 1.
Ἐκ φίλων ἀβουλίαις
interpretantur malis amicorum consiliis. Ita etiam intellexit scholiastes qui in M. adscripsit
οἷς ἐκοινώσατο τὸν χρησμόν
. Nihil de hac re traditum est ab antiquis, et satis impii fuissent, qui suasissent oraculum contemnere. Hoc dicit, ut alter scholiastes recte vidit, per uxoris amorem perverso consilio irretitus.
731

732. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-808

ἐγείνατο ... αὑτῷ:
ἐγείνατο
Arund. Mosc. 1. Par. K. Ask. A. Rob.
ἐγείνατο
M. G. Vit. Lips. Ald. Turn.
μόνον
Par. G.
αὑτῷ
G. Arund. Mosc. 1. 2.
732

733. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-809

Οἰδιπόδαν:
οἰδιπόδαν
M. Vit. et regius Spanhemii. Idem reliquorum librorum lectioni
οἰδίποδα
supra adscriptum in Par. B.
733

734. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-810

ὅς ... μὴ πρὸς ... ἁγνὰν:
ὅςγε
Mosc. 1.
ὃς
Ask. A.
μὴ πρὸς
G. Vit. Lips. Arund. Cantabr. 1.2. Mosc. 1. 2. Par. A. B. N. Ald. Rob. idemque in margine M. recentior manus adscripsit.
μητρὸς
Turn.
ματρὸς
M. Par. L.
ἁγνὰν
, ad alteram vocalem η superscripto Lips.
ἁγνὰ
Par. E.
734

735. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-811

ἄρουραν:
ἀρούρᾳ
Cantabr. 2. et adscripto γρ.
ἀρούρᾳ
Par. B.
735

737. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-812

ἔτλα· παράνοια συνᾶγε:
ἔτλη
Mosc. 1. Spanhemii regius, et α a sec. manu supra adscripto M.
παράνοια
M. G. uterque a pr. manu:
παράνοια
uterque a sec. manu.
παράνοια δὲ
Rob.
ἔτλα παρ' ἀνοίᾳ. ἔτλη δὲ ἀγνοίᾳ
sic scholion in M.
συνᾶγε
M. Turn. et a sec. manu G. Idem adscriptum in Par. B. Recentior manus in M. accentum primae syllabae delevit alterique γ supra adscripsit.
συνάξαι
G. a pr. manu et cum glossis
ἑνῶσαι, συνάξαι
Mosc. 2.
σύναγεν
Vit.
σύν γε
Ald.
συνάγαγε
Lips. Arund. Cantabr. 1. Mosc. 1. Par. H. K. Ask. A. Colb. 2. Rob. Spanhemii regius.
συνάγαγεν
Colb. 1.
737

738. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-813

φρενώλεις:
φρενώλης
, supra scripto a recentiore manu εις, M.
φρενωλεῖς
Lips. Male haec Schützius de Laii et Iocastae concubitu interpretatur: qua interpretatione praeclara vis, quae in hoc loco est, valde minuitur.
Παράνοια
est error, quem chorus propterea fortiore vocabulo nominat, quod caeci in eum fatorum necessitate, tamquam furibundi, irruerunt Oedipus et Iocasta.
738

740. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-814

πίτνον:
πίτνον
Brunckius.
πίπτον
Vind. 2. 4.
πιτνῶν. γρ. πιτνοῖ
et
πίπτον
ex Par. B. Faehsius affert. Ceteri
πιτνόν
. Omittit hunc versum Lips.
740

741. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-815

τρίχαλον:
τροχαλὸν
fuerat in Vit. deleto iota
τροχαλὸν
factum est, quod habent Par. E. Ask. A. Vind. 4. γρ.
τροχαλόν, ἤγουν κυρτόν
Par. B. in quo alia glossa,
τριπλοῦν ἢ τραχύ
, ad
τρίχαλον
pertinet, quod habet in textu, ut ceteri libri. Wakefieldius in Silva crit. I. p. 63. scribit
τρίχινον
, ex Hesychii glossa
τρίχινον, Τρικόρυφον
. At codex Hesychii
Τρίκοινον
habet. Nec tamen contenderim Hesychii locum non huc spectare, modo ne Aeschylum ex Hesychio, sed Hesychium ex Aeschylo corrigas.
Πρύμναν πόλεως
dicit, quod tamquam de navi loquitur. Ex illo, inquit, Oedipi scelere aliud alii succedit malum, quod etiam ipsi urbi minatur.
741

743-744. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-816

ἀλκὰν ... πύργος ἐν Ἄρει:
ἀλκάν
Mosc. 2. in quod coniectura inciderat Burgessius.
ἀλκᾷ
Taur.
ἀλκὰ
ceteri.
δι' ὀλίγον
G. γρ.
πύργον
Par. B.
ἐνεύρει
Mosc. 1. 2. Ceteri libri scholiastae
ἐν εὔρει
, nisi quod
εὔρει
ex Par. E. enotatum est. Difficultatem horum versuum iam senserunt scholiastae, nec melius res cessit recentioribus criticis. In M. hoc scholion est,
μεταξὺ δὲ ἡμῶν δὲ ὀλίγου ἐστὶν ἡ τῶν πολεμίων δύναμις τῆς ἡμετέρας καὶ τὸ διάστημα ὁ πύργος ὁ διείργων ἐστίν
. Αd
ἐν εὔρει
adscriptum est
ἐν πλάτει, ἐν μεταιχμίῳ
. Frigidissime, immo turpissime additum est
ἐν εὔρει
. Scripsi, mutata una littera,
μεταξὺ δ᾽ ἀλκὰν δι᾽ ὀλίγου
τείνει πύργος ἐν Ἄρει
:
μεταξὺ δ᾽ ἀλκὰν δι' ὀλίγου τείνει πύργος ἐν Ἄρει
. In medio, i. e. inter urbem et ei imminentes fluctus, ad breve tempus munimentum tendit in bello turris. Confirmavit hanc emendationem Par. B. ex quo γρ.
ἄρει
Faehsius attulit.

745. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-817

δὲ ... βασιλεῦσι:
δὲ
omissum in Par. N. Colb. 1.
συμβασιλεῦσι
ante recentioris manus emendationem fuisse videtur in M.
745

746. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-818

μὴ πόλις:
μὴ καὶ πόλις
Lips. Cantabr. 1. Par. K. Ask. A.
746

747. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-819

τέλειαι γὰρ παλαιφάτων ἀρᾶν:
τέλειαι
G. Vit. Lips. Arund. Mosc. 1. 2. Οx. Par. A. E. L. N. Colb. 1. Ald. Rob.
τέλειοι
Cantabr. 1.
τέλεια
Par. B. Turn. et supra adscripto a recentiore manu
οι
, non
αι
, M. in quo hoc scholion additum est,
τὸ τέλεια ἀντὶ τοῦ τέλειαι. ὑφῆκεν δὲ τὸ ι διὰ τὸ μέτρον
. Tum
παλαιφάτων ἀραι
Μ. Οx. Ald. Reliqui omnes
παλαίφατοι ἀραί
. Scripsi, remoto turpi hiatu,
τέλειαι γὰρ παλαιφάτων ἀρᾶν βαρεῖαι καταλλαγαί
. Sic Aristophanes
πολέμου καταλλαγὴν
dixit in Avibus v. 1588. Eodem modo haec emendavit Engerus in diss. de Aeschyliis antistrophicorum responsionibus p. 17.
747

749. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-820

πελόμεν᾽ οὐ παρἔρχεται:
πελόμεν'
Μ. a pr. manu, idemque superscriptum in Cantabr. 2. et
πελόμενα
simul cum
παλλόμενα
et
τελλόμενα
adscriptum in Par. B.
τελόμεν'
G. Lips. Arund. Οx. Par. B. E. Colb. 1. et a recentiore manu M.
τελόμεν'
Ald.
τελλόμεν'
Cantabr. 2. Par. N. Rob. Turn.
τελλόμενα
Mosc. 1.
τελούμεν'
Vit. Cantabr. 1. Mosc. 2. Taur. Vind. 1. 4. Deinde omnes
οὐ παρέρχεται
, quod in Mosc. 2. bis, et ante et post
τελούμεν'
, scriptum est. Vulgatum
τὰ δ᾽ ὀλοὰ τελλόμεν᾽ οὐ παρέρχεται
interpretantur calamitas semel orta non praeterit. Sed
τελλόμενα
, si haec vera esset scriptura, non orta, sed orientia mala significaret. Recipiendum
πελόμεν'
erat. Hoc aut cum
οὐ παρέρχεται
coniungendum est, ut sit idem ac si dixisset poeta
τὰ δ᾽ ὀλοὰ οὐ λήγει γινόμενα
, aut ita haec explicanda, quae perniciosa sunt (i. e. pestifera, ut dirae), non praetereunt, sed manent. Neutrum satis placet, et admonet vitii versus antistrophicus. Quare scripsi
τὰ δ᾽ ὀλοὰ πελόμεν' οὐ μὰψ ἔρχεται
. Invenitur
μαψίδιος
apud Euripidem Hel. v. 260.
749

750. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-821

πρόπρυμνα δ᾽ ἐκβολὰν:
προπρύμναν
Lips.
πρόπρυμναν
Ald. Rob.
πρόπρυμνον
Turn. et ad ultimam syllabam α supra adscripto Par. G.
πρόπρυμνα
recte ceteri.
δὲ
plene Vit.
τὲ
Par. N.
ἐκβόλων
a pr. manu,
ἐκβολῶν
a sec. habuisse videtur M.
ἐκβολὴν
recentior manus fecit. Adscriptum hoc scholion,
ὅταν δὲ παχυνθῶσιν οἱ ἄνδρες τῷ ὄλβῳ, τότε ὅλου τοῦ φόρτου ἐκβολὴν ποιοῦνται. τοῦτο δὲ πρὸς Ἐτεοκλέα. ἐκβολῶν δέ, τῶν ὑβριστῶν, οἷον δὲ ἐκβολῆς ὑβριζόντων
. Ceteri libri omnes
ἐκβολάν
.
750

751. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-822

ἀλφηστᾶν:
ἀλφηστῶν
Μ.
ἀλφηστὴν
regius Spanhemii.
ἀλφηστάων
Par. B. E. Vind. 2. 4.
ἀφιστῶν
G. sed ut ε in litura sit.
ἀφιστῶν
γρ.
ἀλφοιτῶν
Taur.
ἀλφηστῶν
reliqui.
751

753. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-823

γὰρ ... τοσόνδ᾽:
γάρ
omittit Lips.
ἐθαύμασας
Lips.
τόσον
Rob.
τοσόνδ'
γρ.
τοσόν γ'
Par. B.
753

754. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-824

θεοὶ καὶ ξυνέστιοι πόλεος, ὁ:
θεοὶ δὲ καὶ
Ox. Αld.
θεοὶ
omisso
καὶ
Cantabr. 2. Pro librorum scriptura
πόλεως
dedi
πόλεος
et addidi
ὁ
. Sic etiam Dindorfius.
754

755. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-825

πολύβοτός: Libri omnes
πολύβοτος
, nisi quod
πολύβοστος
est in Mosc. 2. Scholion in M. hoc est,
πολύβοτός τ' αἰὼν ὁ ὑπὸ πολλῶν ἐμβατευόμενος ἀνδρῶν, ἢ ἐπὶ πολὺ ἐκτεινόμενος
. Vnde Blomfieldius collegit fuisse qui
πολύβατος
legerent.
βροτῶν
a sec. manu additum in Vit.
755

756. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-826

ὅσον τότ' Οἰδίπουν τίον:
ὅσων
et
οἰδίπου
Οx.
τόντ'
Par. E.
τίον
G. Vit. Taur. Ald. Rob. Turn.
τῖον
Μ.
τίων
Lips.
756

757. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-827

τὰν ἁρπαξάνδραν:
ἀναρπαξάνδρα
Colb. 1. Ald. Ceteri
ἀναρπαξάνδραν
, nisi quod
ἀναρπαξανδρὼν
habet Lips. qui post hanc vocem addit
σφίγγα
. Scribendum erat
τὴν ἁρπαξάνδραν
.
757

759. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-828

ἐπεὶ δ᾽ ἀρτίφρων:
ἐπεὶ δ᾽ ἀρτίφρων. γρ. δ᾽ ἄρ᾽ ἔμφρων
ex Par. B. Faelsius affert.
759

760. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-829

ἐγένετο:
γένετο
G. Taur.
760

761. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-830

ἄλγει: In
ἄλγει
priores duas litteras a sec. manu in litura scriptas habet M.
761

762. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-831

μαινομένᾳ κραδίᾳ:
μαινομένᾳ
M. G. Vit. Vind. 1. 2. 4.
μαινομένῃ
Cantabr. 2. Turn.
μαινομένη
Lips. Ald. Rob.
κραδίᾳ
Turn.
καρδίᾳ
M. G. Cantabr. 2. Par. L. Vind. 1. 2. 4. Rob.
καρδίᾳ
Vit. Lips. Arund. Οx. Par. E. Ald.
762

763. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-832

κάκ' ἐτέλεσεν:
κάκ' ἐτέλεσεν
Μ. et regius Spanhemii.
κακὰ τέλεσε
Arund.
κατετέλεσε
Lips.
τέλησε
interpretationi secundi scholiastae praefixum. Ceteri
κάκ' ἐτέλεσε
.
763

764. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-833

χερὶ:
χειρὶ
Lips. Cantabr. 1. 2.
764

765. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-834

κρεισσοτέκνων ὀμμάτων ἐπλάγχθη:
κρείσσω τέκνων
M. Vit. Lips. Ox. Par. A. E. Ald. idemque supra adscriptum in Par. B.
κρεισσὼ τέκνων
Par. G.
κρείσσων τέκνων
G. (sic G.) Mosc. 2. Taur.
κρεισσοτέκνων
Par. B. Turn. supraque adscriptum in Par. G.
κρισσοτέκνων
Mosc. 1. et regius Spanhemii.
κρεισσόνων τέκνων
Arund. Par. F. K. Ask. A. Rob.
τῶν κρειττόνων τῶν
supra adscriptum in Mosc.2. Deinde
δ᾽ ἀπ᾽ ὀμμάτων
M. Vit. Lips. (ὀμάτων Lips.) Arund. Par. B. H. L. Colb. 1. Ald. Turn.
τ' ἀπ᾽ ὀμμάτων
Taur.
δ᾽ ὀμμάτων
Par. A.
ἀπ᾽ ὀμμάτων
G. Par. K. Ask. A. Vind. 1. 2. 3. 4. Rob. Certa emendatione scribendum est
κυρσοτέκνων ὀμμάτων ἐπλάγχθη,
privavit se oculis qui liberis occursuri erant, i. e. visuri eos. Conf. Soph. Oed. R. v. 1268. seqq.
765

766. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-835

τέκνοισιν δ᾽ ἀρὰς: Libri
τέκνοις δ' ἀραίας
. Scribendum erat
τέκνοισιν δ᾽ ἀράς
.
766

767. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-836

ἐφῆκεν ἐπικότους τροφᾶς:
ἀφῆκεν
G. Mosc. 2. Ask. A. Turn. adscriptumque in Par. B.
767

767. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-837

ἐπικότους τροφᾶς:
ἐπικότοις
, supra adscripto
ους
, Lips.
ἐπικότας
Ald.
ἐπισκότους
Taur. adscriptumque in Par. Β.
ἐπιτρόπους
Par. E. Deinde libri
τροφάς
. Sed
τροφᾶς
adscriptum in Par. B. Heathii
ἐπίκοτος τροφᾶς
probarunt Brunckius, Porsonus, Blomfieldius. Brunckius tamen
ἐπικότους τροφᾶς
servari posse dixit, servavitque recte Schützius. Scholiastes Sophoclis ad Oed. Col. 1375. postquam versus attulit ex Thebaide, in quibus Oedipus filios propter coxam ab iis missam exsecratus esse narratur, haec addit,
τὰ δὲ παραπλήσια τῷ ἐποποιῷ καὶ Αἰσχύλος ἐν τοῖς Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβαις
. Interpretatus igitur est
τροφᾶς
propter victum, idque probavit Heathius. Rectissime Schützius intellexit, potius propterea ira correptum esse Oedipum dici, quod educasset inceste prognatos filios. V. Opusc. VII. p. 204.
767

768. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-838

αἰαῖ, πικρογλώσσους ἀράς:
αἰ αἰ
M. Lips. Ceteri, ut videtur,
οὐ αἰ
.
πικρογλώσσου ἀρᾶς
Ox. Ald. Ex Par. B. Faehsius haec affert,
ἀράς. πικρονόμους ἢ πικρογλώσσους. τὸ δὲ αἰ αἴ διὰ μέσου
, et
αἳ αἳ, πικρογλώσσους. γρ. πικρονόμους
.
768

769. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-839

καί σφε σιδαρονόμῳ:
καὶ σφέ
, ad
καὶ
supra adscripto
ἢ
, Lips.
ἢ σφὲ
Ven.B.
σφε δὴ
ex Taur. affertur.
σιδηρονόμῳ
Lips. Mosc. 1. Turn.
769

770. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-840

διὰ χερὶ:
δια χερὶ
Porsonus.
διαχειρίαι
Μ.
διαχειρίαν
Cantabr. 1.
διὰ χειριὰ
G.
διαχειρία
Vit. Lips. Taur. Ald. Rob. Turn.
διαχειρίᾳ
inde a Victorio scribebatur.
770

771. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-841

κτήματα:
ποτὲ κτήματα
Par. E.
771

772. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-842

τελέσῃ καμψίπους Ἐρινύς:
μὴ δὲ τελέσῃ
Vit.
ἐρινός
M. Vulgo
Ἐριννύς
. Tzetzes in Exegesi Iliadis p. 15, 24.
ἢ ποίνιμος καὶ κατ' Αισχύλον καμψíπους Ἐρινὺς μετελεύσοιτο
. Hic igitur secutus esse videtur scholiastae explicationem,
ἡ κάμπτουσα τῶν κολαζομένων τοὺς πόδας. οἱονεὶ ἡ συμποδίζουσα καὶ μὴ ἐῶσα φυγείν
. Schützius “aliud est" inquit "γόνυ κάμπτειν, quod significat requiescere, aliud πόδας κάμπτειν, quod est ambulare, ire. Ideoque καμψίπους h. 1. est pedes mobilis.” Interpretationem veram esse puto: et habet eam etiam scholiastes in cod. G. qui allatis, quae etiam in vulgatis scholiis exstant, addit
ἢ ἡ κεκλιμένους ἔχουσα πόδας πρὸς (ser. πρὸς τὸ) ταχέως παραγίνεσθαι ὅπου ἂν ἔλθοι (scr. ἔλθῃ)
. Rationem tamen minus idoneam ab se allatam esse animadvertisset Schutzius, si meminisset Furiam etiam
καμπεσίγουνον
dictam esse. Hesychius
καμπεσίγουνος, ἡ Ἐρινύς, ἀπὸ τοῦ κάμπτειν τὰ γόνατα τῶν ἁμαρτανόντων
. Praeterea non modo
γόνυ κάμπτειν
quiescere est, sed etiam
κῶλα κάμπτειν
, ut apud Sophoclem in Oed. Col. v. 19. Nec dubito quin id etiam
πόδας κάμπτειν
dici potuerit.
Καμψίπους
quidem et
καμπεσίγουνος
de Furia dicta non videntur aliter quam ut Schützius voluit intelligi posse, quum propterea quod huiusmodi composita pedes paene postulant intelligi eius de quo usurpantur, non aliorum, tum quod alia nomina, quibus Furiarum celeritas indicatur, hanc interpretationem suadent. Eandem confirmat vocabulum
καμπεσίγυιος
, de quo vide Hesychium eiusque interpretes. Neque
κάμπτειν γόνυ
necessario de quiete intelligendum esse Xenophon arguit de re equestri 1.6.
τά γε μὴν γόνατα ἣν βαδίζων ὁ πῶλος ὑγρῶς κάμπτῃ, εἰκάζοις ἂν καὶ ἱππεύοντα ὑγρὰ ἕξειν τὰ σκέλη· πάντες γὰρ προϊόντος τοῦ χρόνου υγροτέρως κάμπτουσιν ἐν τοῖς γόνασι
. Ex quo loco Pollucem 1. 191. haec habere animadverterunt interpretes Xenophontis,
γόνατα δυςκαμπῆ· ὁ γὰρ ὑγρὸς κάμπτει τὰ γόνατα ἀκοπώτερον καὶ ἀπταιστότερον βαδίζει
.
772

773. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-843

τεθραμμέναι:
παῖδε
Lips. Libri
τεθραμμέναι
. Hoc cum
μητέρων
coniunctum esset ea ratione, qua
σᾶς ἀλόχου σφαγείς
et similia dicuntur. Sed valde hoc languet. Scholiastes haec adnotavit,
συγγενεῖς, ἢ δειλαί, ὑπὸ μητέρων ἁπαλῶς τεθραμμέναι
, quae videri possunt alius scripturae vestigia continere. Scribendum putavi
τεθρυμμέναι
, delicatae.
773

774. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-844

δούλειον:
δούλιον
Vit.
δόλιον
Par. E.
774

775. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-845

πέπτωκεν ... ὀβρίμων:
πέπτωκεν δ'
Μ.
πέμπτωκεν
Lips.
ὀβρίμων
M. Cantabr. 1. 2. Ox. Par. A. B. Colb. 1. Taur. Rob.
ὀμβρίμων
G. Vit. Lips. Ald. Turn.
775

776. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-846

πόλις δ᾽ ἐν εὐδίᾳ:
πόλις τ'
Colb. 1.
εὐδείᾳ
Lips. Cantabr. 1.
776

778. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-847

στέγει δὲ πύργος, καὶ πύλας φερεγγύοις:
στέγει
M. Vit. Lips. Cantabr. 2. Ald. Turn.
στέργει
Cantabr. 1. Mosc. 2. Par. C. E. N. Colb. 1. Vind. 2. 4. et adscripto γρ.
στέγει
Par. Β.
στέργει
habuerat etiam G. sed ρ erasum est.
στένει
Rob.
πύργος καὶ πύλαι·
Vit.
ἱκανοῖς δὲ
ad
φερεγγύοις
adscripto.
φερεγγύους
Rob.
φερεγγύοις. γρ. φερεγγύους, ὃν ἢ πρὸς τὸ πύλας, φερεγγύους πύλας, τὰς δυναμένας φέρειν τὴν ἐγγύην
Par. B.
778

779. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-848

ἐφραξάμεσθα:
ἐφραξάμεσθα
Turn.
ἐφραξάμεθα
M. G. Vit. Lips. Mose. 1. 2. Vind. 1. 2. 3. 4. Αld. Rob.
ἐφρεξάμεθα μονομάχαισι
Par. E.
779

780. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-849

καλῶς ἔχει τὰ πλεῖστ᾽ ἐν ἓξ πυλώμασιν:
καλῶς δ᾽ ἔχει
Lips. Cantabr. 1. Colb. 1. 2. Rob. In M.
δ'
a recentiore manu supra adscriptum est.
πλεῖστα ἓξ
Vit. Mosc. 1. uterque supra scripto
ἐν
. In Vit. syllaba una inter
πλεῖστα
et
ἓξ
erasa.
πυλώμασιν
Μ. Ceteri
πυλώμασι
.
780

781. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-850

ἑβδομαγέτας:
ἑβδομαγέτης
Mose. 1. Dorica forma etiam Proclus usus est in commentario ad Timaeum Platonis III. p. 200. Dixi de hoc nomine Apollinis in Opusc. VII. p. 293.
781

782. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-851

εἵλετ', Οἰδίπου:
εἵλετο
a pr. manu M.
εἵλετ'
G.
οἰδίπου
G.
οἰδίπους
Mosc. 1.
782

783. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-852

παλαιὰς:
παλαιᾶς
Lips.
783

784. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-853

πρᾶγος νεόκοτον πόλει παρόν:
πρᾶγος
Arund. Cantabr. 1. Par. A. B. L. Vind. 1. 4. Rob.
πρᾶγμα
M. G. Vit. Lips. Ald. Turn. adscriptumque in Par. B.
νεόκοτον
M. Vit. Lips. Par. B. Ald. Rob. Turn.
νεόκητον
G. Mosc. 2. quod in G. per
νεωστὶ γεγενημένον
, in Mosc. 2. per
νεωστὶ κατεσκευασμένον
explicatur.
νεότοκον
Par. H. N. Colb. 1. idemque adscriptum in Cantabr. 2. Par. B.
παρόν
G. Par. B. aliique, ut videtur, codices et Ald. Turn.
πλέον
M. Vit. Lips. Cantabr. 1. Mosc. 1. Par. E.N. Colb. 1. adscriptumque in Par. B. In Vit. γρ.
παρών
a recentiore manu supra scriptum est.
καὶ πλέον
Rob.
784

785-801. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-854

Quae post versum 784. sequuntur, valde perturbata sunt. Ea in omnibus libris hoc ordine scripta leguntur,
Α. πόλις σέσωσται, βασιλέες δ᾽ ὁμόσποροι ἄνδρες τεθνᾶσιν ἐκ χερῶν αὐτοκτόνων. Χ. τίνες; τί δ᾽ εἶπας; παραφρονῶ φόβῳ λόγου. Α. φρονοῦσα νῦν ἄκουσον, Οἰδίπου γένος. Χ. οι γὼ τάλαινα, μάντις εἰμὶ τῶν κακῶν. Α. οὐδ᾽ ἀμφιλέκτως μὴν κατεσποδημένοι. Χ. ἐκεῖθι κἦλθον; βαρέα δ᾽ οὖν ὅμως φράσον. Α. οὕτως ἀδελφαῖς χερσὶν ἠναίροντ᾽ ἄγαν. Χ. οὕτως ὁ δαίμων κοινὸς ἦν ἀμφοῖν ἅμα. Α. αὐτὸς δ᾽ ἀναλοῖ δῆτα δύςποτμον γένος. τοιαῦτα χαίρειν καὶ δακρύεσθαι πάρα πόλιν μὲν εὖ πράσσουσαν, οἱ δ᾽ ἐπιστάται, δισσώ στρατηγώ, διέλαχον σφυρηλάτῳ Σκύθῃ σιδήρῳ κτημάτων παμπησίαν. ἕξουσι δ᾽ ἣν λάβωσιν ἐν ταφῇ χθονός, πατρὸς κατ᾽ εὐχὰς δυςπότμους φορούμενοι. πόλις σέσωσται· βασιλέοιν δ᾽ ὁμοσπόροιν πέπωκεν αἷμα γαῖ᾽ ὑπ᾽ ἀλλήλων φόνῳ
. Difficile dictu fortasse videbitur, unde tanta oriri perturbatio potuerit. Factam tamen esse, neque ista hoc ordine scribi ab Aeschylo potuisse, manifestum est. Persequar singula. Primus horum versuum,
πόλις σέσωσται, βασιλέες δ' ὁμόσποροι
, qui infra paene iisdem litteris repetitur, hac ipsa repetitione suspicionem vitii movet. Magis etiam eo, quod nuntio contra morem tragicorum hic duo versus tribuuntur, quum chorus uno interrogaverit. Itaque Porsonus hunc versum uncis inclusit, ut nuntius hoc uno versu responderet,
ἄνδρες τεθνᾶσιν ἐκ χερῶν αὐτοκτόνων
. Sed rectius Porsonus illum versum non hic, sed infra eiecisset. Illo enim loco perabsurdum est, quae modo clare dicta erant, his verbis iterari,
πόλις σέσωσται· βασιλέοιν δ᾽ ὁμοσπόροιν πέπωκεν αἷμα γαῖ ὑπ' ἀλλήλων φόνῳ
. Quod credas non latuisse librarium, qui codicem Vit. scripsit, vel alium, quem hic secutus est: tribuit enim hos versus nuntio, quum ea, quae inde a verbis
τοιαῦτα χαίρειν
procedunt, choro adscripsisset, similiterque in Lipsiensi ad illum versum
τοιαῦτα χαίρειν
chori nomen adscriptum est, hic autem versus
πατρὸς κατ' εὐχάς
cum duobus sequentibus nuntio tributi sunt. Contra choro interroganti
τί δ' ἐστὶ πρᾶγος νεόκοτον πόλει παρόν;
quid potuit aptius responderi quam
πόλις σέσωσται
? Quid autem ineptius fuisset quam, ubi nuntius respondisset
ἄνδρες τεθνᾶσιν ἐκ χερῶν αὐτοκτόνων
, chorum subiicere
τίνες; τί δ᾽ εἶπας; παραφρονῶ φόβῳ λόγου
, et mox, quod prorsus absurdum esset,
μάντις εἰμὶ τῶν κακῶν
? Non magis reliqua sana sunt. Illa quidem,
φρονοῦσα νῦν ἄκουσον, Οἰδίπου γένος
, poeta tragicus non posuisset sic ut oratio explenda esset ex praegressis nuntii verbis, sed ut e sequentibus. Huic versui,
οἳ 'γὼ τάλαινα, μάντις εἰμὶ τῶν κακῶν
, non subiecisset illa, quae sunt confirmantis ante dicta, non rem novam afferentis,
οὐδ᾽ ἀμφιλέκτως μὴν κατεσποδημένοι
, sed apertis verbis dixisset mortui sunt. Nec posuisset ista,
ἐκεῖθε κἦλθον
, nisi proxime praegresso, quo referrentur. Nam si aliquam vim esse in his verbis volumus, sententia haec sit necesse est, eo igitur pervenerunt, ut mutua caede se interimerent? Quid porro hoc est, quod his verbis,
βαρέα δ' οὖν ὅμως φράσον
, respondet nuntius
οὕτως ἀδελφαῖς χερσὶν ἠναίροντ' ἄγαν
? Id vero non narrantis est et ad chori interrogationem respondentis, sed sortem fratrum conquerentis: quare, ut brevius dicam, non nuntii est, sed chori. Denique nihil frigidius fingi potuit, quam eodem modo a choro, si praecedens versus nuntii est, iterari
οὕτως ὁ δαίμων κοινὸς ἦν ἀμφοῖν ἅμα
. Haec igitur tam foede depravata ita mutare ausus sum, ut res ipsa, ut mos tragicorum, ut Aeschyli ingenium postulare videbantur. Iam enim metuenti choro, ne aliud urbi malum immineat, respondet nuntius, ut et hac sollicitudine liberet chorum, et, quid acciderit, narrare incipiat,
πόλις σέσωσται βασιλέοιν δ᾽ ὁμοσπόροιν
. Praesagiens mala chorus respondet
τίνων, τί δ᾽ εἶπας, παραφρονῶ φόβῳ λόγου
. Ad haec nuntius, nominatim, de quibus loquatur, indicaturus, adhuc suspensa oratione,
φρονοῦσα νῦν ἄκουσον, Οἰδίπου γένους
. Jam certius rem intelligit chorus:
οι 'γώ τάλαινα, μάντις εἰμὶ τῶν κακῶν
. Tum vero nuntius concludit orationem,
πέπωκεν αἷμα γαῖ᾽ ὑπ' ἀλλήλων φόνῳ
. Ibi chorus, facinoris atrocitate exhorrescens, apertius etiam sibi narrari rem postulat:
ἐκεῖθι κἦλθον; βαρέα δ᾽ οὖν ὅμως φράσον
. Respondet ergo non ambigue nuntius,
ἄνδρες τεθνᾶσιν ἐκ χερῶν αὐτοκτόνων
. Inde chorus, rem paene incredibilem secum reputans,
οὕτως ἀδελφαῖς χερσὶν ἠναίροντ᾽ ἄγαν
. Confirmat id nuntius:
οὐδ᾽ ἀμφιλέκτως μὴν κατεσποδημένοι
. Iterum chorus, eadem cogitatione occupatus,
οὕτως ὁ δαίμων κοινὸς ἦν ἀμφοῖν ἅμα
. Quae iterum denique confirmat nuntius. Non dubito, qui sensum habent tragicorum lectione bene subactum, re diligenter considerata facile ad meam sententiam perductum iri. Origo autem tantae perturbationis, si ad levem, sed eum satis certum errorem attenderis, patebit planissime. In antiquo illo libro, ex quo nostri codices ducti sunt, librarii negligentia omissus fuerat hic versus,
πέπωκεν αἷμα γαῖ᾽ ὑπ᾽ ἀλλήλων φόνῳ
. Quem versum librarius una cum illo versu, ad quem haec verba referebantur,
πόλις σέσωσται· βασιλέοιν δ᾽ ὁμοσπόροιν
, adiecit in fine huius colloquii, signis quibusdam monens, ad quem ille locum pertineret. Signis illis, ut saepe factum est, neglectis, grammaticus aliquis emendationem aggressus, neque suspicatus duos illos versus alieno loco positos esse, quum omne colloquium chori cum nuntio videret esse perturbatissimum (et quam perturbatum videri debuerit, facile intelliget, qui totum hunc locum, uti nobis emendatus est, legere volet versu illo omisso), grammaticus igitur versus in alium ordinem redegit, simulque genitivos
βασιλέοιν δ᾽ ὁμοσπόροιν
et
τίνων
et
γένους
, qui non habebant quo referrentur, in nominativos mutavit.

785. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-855

βασιλέοιν δ᾽ ὁμοσπόροιν:
βασιλέως
M. Par. H. In M. a recentiore manu
ει
supra adscriptum.
βασιλεῖς
G. Lips. Cantabr. 1. 2. Mosc. 1. 2. Par. F. Ask. A. Colb. 1. 2. regius Spanhemii, Rob. et ex correctione Vit. in quo antea pro ultima syllaba duae fuerunt, quas nunc vix possis dispicere.
βασιλέες
Par. B. (hic quidem adscripto γρ.
βασιλεῖς
) et alii, ut videtur, codices ac Turn.
βασιλεῖ
Ald. Deinde “
ὁμόσποροι, οἱ αὐτάδελφοι. γρ. οἱ ὁμόσποροι
aut
ὁμόσποροι
" ex Par. B. Faehsius affert. Servatum est
βασιλέοιν δ᾽ ὁμοσπόροιν
infra post v. 801. ubi quidem
βασιλείοιν
habent M. Vit. Mosc. 1. Ox. Ald.
βασιλέοιν
Lips. sed ad
οιν
in hoc vocabulo et in
ὁμοσπόροιν
supra adscripto
οις
.
785

786. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-856

τίνων;: Libri omnes
τίνες;
786

787. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-857

γένους:
τόκος
, sed supra scripto a sec. manu
γένος
, M. Ceteri omnes
γένος
.
787

788. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-858

οἴ γὼ:
οἴ 'γὼ
Canterus.
οἳ ἐγὼ
Μ.
δὲ ἐγὼ
G. Vit. Lips. Ald. Rob. Turn.
788

789. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-859

πέπωκεν ... γαῖ᾽:
πέπωκεν
M. G. Par. B. Turn.
πέπτωκεν
Vit. Lips. Cantabr. 1. 2. Colb. 1.2. Mosc. 1. Ox. Par. K. L. Taur. Ald.
πέπωκτα
Rob. Deinde
γαῖ'
G. Ald. Rob. Turn. Idem adscriptum in Par. B. et in M. a recentiore manu ex
γὰρ
(sic) factum.
γῆν
Vit. Cantabr. 1. Colb. 2. Par. B. et adscripto γρ.
γῆ
Lips.
γῆ
Mosc. 1. Ox.
γῇ
regius Spanhemii. In G. ad
πέπωκεν αἷμα γαῖ'
hoc scholion adscriptum est,
πέπτωκεν αἷμα γαῖα. γράφεται καὶ πέπωκε. πέπτωκεν ἤγουν κέχυται τὸ αἷμα αὐτῶν ἐν τῇ γῇ, τῷ φόνῳ τῷ ἐπ᾽ ἀλλήλων γενομένῳ
.
789

790. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-860

ἐκεῖθι κἦλθον
ἐκεῖθε
Par. E.
zɛłodov
, ad primam syllabam a sec. manu 2. supra adscripto, M.
xelov
Rob. βαρέα δ᾽ οὖν ὅμως Μ. G. Vit. Par. B. Ald. Turn.
βαρέα μὲν ὅμως
Cantabr. 1. 2. Rob.
βαρέα μ᾽ ὅμως
Lips.
βαρέα μὲν ἀλλ᾽ ὅμως
Par. C. F. K. L. Ask. A. Ven. B. idemque adscriptum in Par. B.
βαρέα
an
βαρέως
Mosc. 1. habeat dubium.
βαρέως μὲν ἄλλα
sine codicis nota Spanhemius adscripsit. φράσον
φράσω
Par. E.
790

791. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-861

ἄνδρες libri. χερῶν G. Turn.
χειρῶν
M. Vit. Lips. Cantabr. 1. Ald. Rob.
χρεών
Par. E. αὐτοκτόνων
αυτομάτων
, supra scripto a sec. manu
.κτόνων.
, Μ.
791

792. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-862

ἠναίροντ᾽ Lips.
ἀνῄροντ'
Turn. Nauckio ad Aristoph. p. 18. hoc versu
ἅμα
, versu qui nobis 794. est
ἄγαν
scribendum videtur.
792

793. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-863

μὴν M. Lips. Ald. Turn.
νῦν
G. Vit. Mosc. 2. Vind. 1. Rob.
γε μὴν
Cantabr. 1. κατεσποδημένοι
κατεσποδημένοις
G.
793

794. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-864

οὕτως
οὗτος
G.
ὄντως
Vind. 1. 3. κοινὸς
κοίνως
Par. G.
794

795. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-865

δ᾽ Ad
δ'
a recentiore manu
γ
supra adscriptum in M. ἀναλοῖ
ἐναλοῖ
G.
ἑναλοῖ
, cum glossa ἠφάνισε, Mosc. 2.
795

796. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-866

χαίρειν καὶ
χαίρειν κακὰ καὶ
Vit. Mosc. 1. Par. N. Colb. 1. δακρύεσθαι
δακρύσασθαι
G. Vit. Taur. Vind. 1. 3. Turn.
δακρύσεσθαι
, addito e ab ipsa, ut videtur, prima manu, Μ.
δακρύεσθαι
Lips. Arund. Cantabr. 2. Par. A. B. H. K. L. Ven. Β. Αld. Rob.
δακρύσεσθαι
Mosc. 1. Par. E. N. Colb. 1. Vind. 2. 4.
796

797. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-867

πόλιν
πόλις
Taur. et hoc ex
πόλιν
factum in G. εὖ πράσσουσαν
εἶ πράσσουσαν
M. G. Lips. Turn.
εὐπράσσουσαν
Vit. Ald. Rob.
εὖ πράσσουσα
Taur.
797

Commentary (N. Wecklein, 1902; German; OCR draft) (Seven Against Thebes, explanatory commentary pp. 15–100. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

707-776. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-484

1
2
zweites Stasimon, welches die Verkettung von Schuld und Buße im Labdakidenhause und den inneren Zusammenhang der Trilogie darlegt: Der Fluch des Ödipus, dessen Erfüllung der Streit seiner Söhne beschleunigt, wird zu dem Wechselmorde der Brüder füh- ren und so wird ein unsühnbarer Greuel zur. alten Not des Labda- kidenhauses hinzukommen. Diese alte Not begann mit der Schuld des Laios, dem Ungehorsam gegen das Gebot des Delphischen Gottes. Die Schuld des Laios, welche er alsbald mit seinem Leben büßte, übt ihre verderbliche Wirkung fort auf die nächste und übernächste Generation, auf Ödipus, dessen hohes Glück mit der Selbstblendung und der Verfluchung der Söhne schmählich endigte, jetzt auf die Söhne des Ödipus, und mit den Fürsten leidet der Staat, wenn er nur nicht mit ihnen zugrunde geht". In ähnlicher Weise faßt der Chor- gesang Cho. 1063 ff. die Schicksale des Atridenhauses zusammen. Der Gesang wird vom Gesamtchor vorgetragen.

712. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-489

3
4
βλαψίφρων, φρενοβλαβής. Der Ingrimm hat ihn außer sich gebracht. - Von der epischen Form Οιδιπόδης findet sich bei Aschylos der Gen. Οιδιπόδα (870, 1047) und der Akk. Οιδιπόδαν (737).

713. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-490

5
6
,,Der gegenwärtige Streit der Söhne beschleunigt die Erfül- lung des Fluches in ihrem Unter- gang". Zu dem Fluche kommt also die eigene Schuld der Söhne. Weil der Med. von erster Hand d' έρις δ᾽ ὀτρύνει bietet, vermutet W. Headlam παιδολέτωρ δ' ἔρις ἐξο- τρύνει, vielleicht παιδολέτειρ᾽ ἔρις ἅδ' ὀτρύνει, vgl. τεκνολέτειρ' Soph. El. 107. Doch φεν φεν, μυσαρὰ καὶ παιδολέτος von Medea Eur. Med. 1393.

714. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-491

7
8
Der aus der Fremde ge- kommene Stahl verteilt das Erbe. Sehol. ποιητικῶς πάνυ ταῦτα ὁ Αἰσχύλος. τὸν γὰρ χαλυβδικὸν καὶ Σκυθικὸν σίδηρον φησὶ ταῦτα πράτ- τειν. οὕτως (1. οὗτος), φησί, μερίζει τοῖς παισὶ τούτοις καὶ ὥσπερ ἀπο- κληροῖ (verteilt als Los von der Erbschaft) οὐχὶ πεδία μεγάλα, ἀλλὰ παντελῶς μικρά, δυνάμενα μόνα αὐτῶν τὰ σώματα χωρῆσαι πεπτω- κότα (,, sieben Fuß Erde"). Vgl. 925 ὁ πόντιος ξεῖνος ἐκ πυρὸς συνεὶς θηκτὸς σίδαρος. Zu der Form χάλυ βος vgl. Hesych. χάλυβοι· ἔθνος τῆς Σκυθίας ὅπου σίδηρος γίγνεται (der skythische Stahl kam vom Ural), Eur. Alk. 980 καὶ τὸν ἐν Χαλύβοις δαμάζεις σὺ βίᾳ σίδαρον, Fragm. 472, 6 χαλύβῳ πελέκει.

715. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-492

9
10
Dindorf schreibt Σκυθῶν.

716-717. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-493

11
12
κτεάνων χρηματοδαίτας: zu 186. πικρός: zu 867.

718. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-494

13
14
διαπήλας ( αὐτοῖς) χθόνα ( ώστε) ναίειν: Schol. ἐπικληρώσας.

719-720. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-495

15
16
Soviel als sie auch tot einnehmen". φθιμένοισιν schließt sich, wenn es nicht ursprünglich φθιμένους νιν geheißen hat, an das vorher zu ergänzende αὐτοῖς, da- gegen ἀμοίρους an den Infnitiv κατέχειν an. Der Infin. bei ὁπόσην wie bei οἷος, ὅσος (im Sinne von τοιοῦτος, τοσοῦτος ὥστε). Vgl. Thuk. Ι 2, 2 νεμόμενοι τὰ αὑτῶν ἕκαστοι ὅσον ἀποζῆν. Blaydes vermutet καπφθιμένοισιν für καὶ φθιμένοι- σιν. Zum Gedanken vgl. 803, Soph. Ο. Κ. 790 χθονὸς λαχεῖν τοσοῦτον, ἐνθανεῖν μόνον. τῶν μεγάλων πεδίων, des angestrebten Reiches.

721-722. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-496

17
18
αὐτοκτόνως αὐτοδάϊκτοι für αὐτοκτόνοι αὐτοδάϊκτοι (einander mordend, voneinander gemordet, vgl. 668): jeder wird Mörder, jeder ermordet sein; denn αυτοδάϊκτος steht nicht, wie Hesych. erklärt: ὁ ἑαυτὸν φονεύσας, sondern in pas- sivem Sinn.

723. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-497

19
20
Genaue Responsion wird her- gestellt mit der Emendation von Hermann καὶ γαῖα κόνις πίῃ.

726. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-498

21
22
Schol. τίς αὐτοὺς ἐκλύσει τοῦ τοιούτου μιάσματος; vielmehr σφέ, αὐτό, τὸ αἷμα, „wer wird das Blut abwaschen". Vgl. Cho. 47 τί γὰρ λύτρον πεσόντος αἵματος πέδω, 64 δι' αἷμ' ἅπαξ ποθὲν δ᾽ ὑπὸ χθο νὸς τροφοῦ τίτας φόνος πέπηγεν οὐ διαρρύδαν, Soph. Ο. Τ. 1227f. Die Befleckung, die nicht abgewaschen werden kann, verbreitet sich über das ganze Haus.

728-729. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-499

23
24
παλαιγενῆ . . παρβασίαν (vgl. παραιβασίαι Hesiod. Theog. 220, υπερβασία), „ich denke nämlich an die alte Sünde" u. s. w. Schol. tǹv παλαιὰν παράβασιν. παρέβη γὰρ τὸν χρησμὸν τοῦ ᾿Απόλλωνος. An παλαιγενῆ παρβασίαν schließt sich der Satz εντε Λάϊος . . ἐγείνατο an.

729-730. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-500

25
26
ὠκύποινον steht in Gegen- satz zu αἰῶνα δ' ἐς τρίτον μένει. Seine Schuld büßte Laios rasch und alsbald mit seinem Leben, aber der Frevel wirkt fort bis zum dritten Menschenalter. Die gleiche Wen- dung fndet sich Cho. 25 πρέπει παρῇσι φοινίαις ἀμυγμὸς ὄνυχος ἄλοκι νεοτόμῳ δι' αἰῶνος δ' ἰυγμοῖσι βόσκεται κέαρ — κτέ. Mit ὠκύποινος vgl. ὑστερόποινον ἄταν Cho. 382. τρίτον: Schol. Λαΐου, Οἰδίποδος, Ετεοκλέους.

731-732. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-501

27
28
Απόλλωνος βίᾳ (dem Ap zum Trotz) wie βίᾳ Διός 518, μὴ σπεῖρε τέκνων ἄλοκα δαιμόνων βία Eur. Phoen. 18. τρίς bezeichnet das Eindringliche der Mahnung. Vgl. τρισόλβιος, τρισμακαρ, τρισάθ λιος, τριτάλας.

733. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-502

29
30
μεσομφάλοις: Eur. Ion 223 ἆρ᾽ ὄντως μέσον ὀμφαλὸν γᾶς Φοί- βου κατέχει δόμος; Or. 331 μεσόμ φαλοι . . μυχοί, Phoen. 244 μεσόμ φαλα γύαλα, Soph. Ο. Τ. 480 τὰ μεσόμφαλα γᾶς μαντεία. Ein weißer Stein von der Form eines abgestumpften Kegels, welcher im Delphischen Heiligtum lag (abge- bildet auf einem Vasengemälde Rochette Monum. inéd. pl. 37), galt als Mittelpunkt der Erde. Strab. ΙΧ S. 420, Paus. X 16, 3.

734. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-503

31
32
Der eigentliche Inhalt der Mahnung liegt in γέννας ἄτερ θνῄσκοντα, „, er solle zum Heile der Stadt bis an sein Lebensende kin- derlos bleiben“.

735. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-504

33
34
ἐκ φίλων ἀβουλιᾶν, durch reizende Unbesonnenheit, Schol. κρατηθεὶς ὑπὸ τῶν αὐτῷ φίλων ἡδονῶν. Vgl. Eur. Fragm. 220 πολ λοὶ δὲ θνητῶν τοῦτο πάσχουσιν κακόν· γνώμῃ φρονοῦντες οὐ θέ- λουσ᾽ ὑπηρετεῖν ψυχῇ τὰ πολλὰ πρὸς φίλων (d. i. πρὸς ἡδονῆς) νικώμενοι. Zum Gedanken vgl. Eur. Phoen. 21 ὁ δ᾽ ἡδονῇ ἐνδοὺς ἔς τε βακχεῖον πεσών erzählt Iokaste von Laios).

736. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-505

35
36
ἐγείνατο μὲν . . αὑτῷ, als ob folgen sollte: ἐγείνατο δὲ νυμ- φίον τῇ μητρί, welcher Gedanke sich nachher in anderer Form an Οιδιπόδαν anschließt.

738. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-506

37
38
. ἄρουραν μητρός wie μη- τρώαν . . ἄρουραν οὗ τε καὶ τέκ των Soph. Ο. Τ. 1256, τὴν τεκοῦσαν ἤροσεν ὅθενπερ αὐτὸς ἐσπάρη ebd. 1497. Nach der Ansicht alter Phy- siologen ist die Mutter das Acker- feld, auf welchem der eingestreute Same aufgeht. ἐτράφη wie ἐ- σπάρη in der angeführten Stelle. ῥίζαν αἱματόεσσαν steht als Appo- sition zum Inhalt von σπείρας ἄρου- ,woraus ein Wurzel von Blut und Wunden wurde". σπείρας ἔτλα wie Soph. Εl. 943 τλῆναι σε δρῶσαν, Eur. Hipp. 476 τόλμα δ' ἐρῶσα, Simonid. Fragm. 85, 14 τλῆθι χαριζόμενος.

741-742. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-507

39
40
Schol. ἡ ἄγνοια τὰς φρένας ἀπολλύουσα συνήγαγεν. Dieser be- zieht also die Worte auf Ödipus und Iokaste, nicht auf Laios und Iokaste, mit Recht, wie schon νυμ- φίους erkennen läßt. Das Asyn- deton bei dem Satze, welcher sich dem Vorausgehenden als nähere Be- stimmung anschließt ( παρανοίας συναγούσης).

743. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-508

41
42
Gleichsam ein Meer von Leiden wogt auf und nieder. Wäh- rend eine Woge sinkt, läßt es eine andere dreifach geteilte (d. i. über- aus gewaltige) in die Höhe steigen, welche bereits um den Steuersitz des Staates rauscht (diesen zu be- graben droht)". τὸ μὲν πίτνον schließt sich appositionell an κῦμα an. An die Stelle von τὸ δὲ ἀειρό- μενον tritt, wie häufg, ein selb- ständiger Satz, in welchem wieder θάλασσα Subjekt ist. τρίχηλον bezeichnet die τρικυμία, die ge- fährlichste Art des stürmischen Meeres. Vgl. Prom. 1047 οἷός σε χειμὼν καὶ κακῶν τρικυμία ἔπεισ᾽ ἄφυκτος, Eur. Hipp. 1213 σὺν κλύ- δωνι και τρικυμία, Plat. Staat V §. 472 Α. τω δύο κύματε ἐκφυγόντι τὸ μέγιστον καὶ χαλεπώτατον τῆς τρικυμίας ἐπάγεις. Durch ein ähn- liches Bild ist ununterbrochene Aufeinanderfolge der Leiden Soph. Ant. 586 ff. veranschaulicht. Diese τρικυμία kann man auf die Steige- rung des Pathos im dritten Stück der Trilogie beziehen (Schol. τὰ μὲν ἐπὶ Λαΐου γέγονε, τὰ δὲ ἐπὶ Οἰδί ποδος, τὰ δὲ νῦν).

747. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-509

43
44
ἀλκὰ μεταξὺ δι' ὀλίγῳ (ge schrieben für μεταξὺ δ' ἀλκὰ δ' ὀλίγου) τείνει πύργος ἐν εὔρει, αλκὰ μεταξὺ διατείνει πύργος ἐν ὀλίγῳ εὔρει, „,als Wehr erstreckt sich schmal dazwischen - die Stadt- mauer" (nur eine dünne Schiffs→ wand, die Stadtmauer, trennt uns vom Wellengrab). Mit πύργος wie vorher mit πόλεως wird in lyrischer (nicht epischer) Weise Gleichnis und Verglichenes ohne Vermittelung ver- bunden. Das Asyndeton wie 741. Zum Gedanken, welcher uns leb- haft in die Stimmung des auf stür- mischem Meere Fahrenden versetzt, vgl. Hom. O 628 τυτθὸν γὰρ ὑπὲκ θανάτοιο φέρονται ναῦται), Arat. Phän. 299 ὀλίγον δὲ διὰ ξύλον Αϊδ' ἐρύκει, Diog. L. I 8, 5 μαθὼν τέτ- ταρας δακτύλους εἶναι τὸ πάχος τῆς νεώς, τοσοῦτον ἔφη ( Ανάχαρσις) τοῦ θανάτου τοὺς πλέοντας ἀπέχειν, Dio Chrys. 64, 9 τριδάκτυλον αὐτοὺς σώζει ξύλον πεύκινον (wahrschein- lich ein Trimeter τριδάκτυλον σῴζει σφε πεύκινον ξύλον aus Eurip. Philokt.), I v. XII 57 i nunc et ventis animam committe, dolato confisus ligno, digitis a morte re- motus quattuor aut septem, si sit latissima taeda, XIV 289 tabula distinguitur unda.

749. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-510

45
46
Ähnlich ist der Gedanke Eur. Hek. 638 πόνοι γὰρ καὶ πόνων ἀνάγκαι κρείσσονες κυκλοῦνται. κοι νὸν δ᾽ ἐξ ἰδίας ἀνοίας κακὸν τῇ Σιμουντίδι γᾷ ὀλέθριον ἔμολε, Hor. epist. II 14 quicquid delirant reges, plectuntur Achivi,

752. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-511

47
48
τελειᾶν . ἀρᾶν Dindorf and Bothe für τέλεια . . ἀραι. Mit καταλλαγαί vgl. συναλλαγαί Soph. Ο. Τ. 34 ἔν τε συμφοραῖς βίου . . ἔν τε δαιμόνων συναλλαγαίς. ,Wenn alte Flüche sich erfüllen, treffen schwere Schicksalsschläge das allzuhohe (und zu Übermut führende) Glück der Reichen, wäh- rend an den Armen das Verderben vorübergeht". Wie Laios unter dem alten Fluch des Chrysippos, so stand Ödipus unter dem Fluch des Laios. Vgl. Einl. S. 6. Von solchen Leiden werden die Häuser der Großen heimgesucht, welche in der Uppig- keit des Reichtums freveln. Aus- führlich hat der Dichter diesen Ge- danken Ag. 749 ff. und 392 ff. dar- gelegt. Zu πενομένους (so Bücheler für πελόμεν' οὐ) vgl. δίκα δὲ λάμ πει μὲν ἐν δυσκάπνοις δώμασιν κτἑ. ebd. 767. - πρόπρεμνα (die Hand- schriften geben πρόπρυμνα, welche Form den Schol. zu der hier ver- kehrten Erklärung ὅλου τοῦ φορ του ἐκβολὴν ποιοῦνται veranlant), πρέμνοθεν, wie πρόρριζα, προθέ λυμνα. Das Bild ist wie 71 her- genommen von dem Ausrotten eines Baumes (Hom. ε 244 εἴκοσι δ' ἔκ- βαλε πάντα, nämlich δοῦρα) wie das sprichwörtliche πίτυος δίκην ἐκτρίβεσθαι (vgl. Herod. VI 37). ἀνδρῶν ἀλφηστῶν erwerbsam, ἀλ φάνω), Homerisch.

757. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-512

49
50
τ' (von Weil um des Vers- maßes willen eingefügt) ist nach ἐθαύμασαν statt nach οθνείοι ξυ- νέστιοι gesetzt. In gleicher Weise wie hier wird Pind. Öl. II 42 ff. und in dem Chorgesang Soph. O. T. 1186 der Wechsel menschlichen Glücks an dem Schicksal des Ödipus dar- getan. Vgl. Eur. Fragm. 157f. ἦν Οἰδίπους τὸ πρῶτον εὐδαίμων ἀνήρ εἶτ᾽ ἐγένετ' αὖθις αθλιώτατος βρο τῶν. πό

758-759. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-513

51
52
οθνεῖοι (für das handschrift- liche θεοὶ καὶ) ξυνέστιοι wie Plat. Prot. S. 316C καὶ οἰκείων καὶ ὀθ νείων, die zur Familie und die nicht zur Familie gehören. λεος ὁ (so Dindorf für πόλεως) που λυβατός (so Blomfield für πολύβοτος nach dem Schol. ὁ ὑπὸ πολλῶν ἐμ- βατευόμενος ἀνδρῶν) τ' ἀγὼν (30 Weil für αἰών) βροτῶν, der viel- betretene Versammlungsplatz der Leute oder der von vielen Leuten besuchte Marktplatz der Stadt. Vgl. Schol. zu Hom. Q 1 παρὰ Βοιω- τοῖς ἀγὼν ἡ ἀγορά· ὅθεν καὶ ἀγω νίους θεοὺς Αἰσχύλους τοὺς ἀγο- ραίους.

761-762. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-514

53
54
τὴν ἁρπαξάνδραν (so But- ler und Hermann für αναρπαξάν- δραν) κῆρα (Schol. κακὴν μοῖραν), das männerentraffende Unheil, von der Sphinx. Vgl. Eur. Phoen. 1021 Καδμείων ἁρπαγὰ πολυφθόρος που λύστονος. κήρ et κῆρες Graecis de quavis noxa aut damno (Spanheim).

763. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-515

55
56
ἀρτίφρων ἀθλίων γάμων (gen. relat.), als er, der Arme, der unseligen Ehe inne wurde. — ἔγεντο, welches bei Hesiod und den Lyrikern vorkommt, hat Arnaud für éyéveto gesetzt um der genauen Responsion willen. — Mit ἐπ' ἄλγει δυσφορῶν μαινομένα κραδία (wahnsinnig im Ubermas' des Schmerzes) wird die doppelte Missetat gegen die eigene Person und die Söhne entschuldigt.

768-769. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-516

57
58
πατροφόνῳ χερὶ μὲν κερκίσι τῶν (für χερὶ τῶν κρείσσω τέκνων) ὀμμάτων ἐπλάγχθη,,, mit der Hand, die den Vater gemordet, beraubte er sich mittels Webschiffchen seiner Augen". Nach Soph. Ant. 975 wur- den den Phineiden die Augen aus- gestochen ὑφ' αἱματηρας χείρεσσι καὶ κερκίδων ἀκμαῖσιν. Vgl. Apollod. Π 8, 1 ( Αλκμήνη) κερκίσι τοὺς ὀφ θαλμοὺς ἐξώρυξεν αὐτοῦ (des Eu- rystheus). — ἐπλάγχθη, Schol. έχω- ἐπλάγχθη, Schol. ἐχω- ρίσθη, ἐστερήθη Der Gen. der Trennung wie bei βλάπτεσθαι, ἀλᾶσθαι (Eur. Tro. 640 ψυχὴν ἀλᾶ ται τῆς πάροιθ᾽ εὐπραξίας).

771. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-517

59
60
ἐπικότους τροφᾶς (gen. relat.), grollend ob der Pflege, von der Person übertragen. Toogń bezieht sich auf die Pflege der greisen El- tern, welche Pflicht der Kinder ist ( γηροβοσκία, γηροτροφία), wie die kyklische Thebais den Grund des Vaterfluches in der Verletzung die- ser Pflicht fand. Diese Deutung bestätigt das Scholion zu Soph. Ο. K. 1375. Vgl. Einl. S. 4. Schütz be- zieht τροφή auf die Auferziehung der Kinder und sieht die Ursache des Grolles darin, daß Ödipus in Blutschande erzeugte Kinder auf, erzogen. Dann aber würde der Fluch auch den Töchtern gelten.

772. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-518

61
62
πικρογλώσσους ἀράς: Soph. Ο. Κ. 951 πικρὰς ἀράς. Vgl. Prom. 185 μελιγλώσσοις ἐπαοιδαῖσιν. Uber die Form der Wiederholung zu 124.

773-774. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-519

63
64
καί σφε: Schol. καὶ τοῦτο ἐπηράσατο διὰ σιδήρου αὐτοὺς τὴν οὐσίαν κτήσασθαι (vielmehr δάσα- σθαι). διαλαχεῖν: ebenso lautet der Fluch Eur. Phoen. 68 θηκτῷ σι- δήρῳ δῶμα διαλαχεῖν τόδε. Vgl. 801.

776. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-520

65
66
τελέσῃ, τὰς ἀράς. καμψί πους erklärt der Schol. ἡ κάμπτουσα τῶν κολαζομένων τοὺς πόδας. οἱονεὶ ἡ συμποδίζουσα καὶ μὴ ἐῶσα φυ- γεῖν, wie das Bruchstück eines Epos καμπεσίγουνος Ερινύς bei Hesych. ἀπὸ τοῦ κάμπτειν τὰ γόνατα τῶν ἁμαρτανόντων abgeleitet wird. Aber καμψίπους ( καμπεσίγοννος) bedeutet vielmehr,, schnellfüßig" (,, rasch er- eilend"), wie in der bildenden Kunst der Typus des gebogenen Knies bei Gorgonen, Erinyen und anderen Wesen der Art der Ausdruck rascher Bewegung und leidenschaftlicher Hast ist, vgl. Ernst Curtius, die knieenden Figuren der altgriechi- schen Kunst. Berlin 1869 S. 6. Anderswo ist doo μás ein Epitheton der Erinys.

777-806. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-521

67
68
drittes Epeisodion: ein Bote meldet die Katastrophe, den Wechselmord der beiden Brü- der. Schol. ἄγγελος ὁ καὶ πρότερον ἀπαγγείλας περὶ τῆς τῶν Ἀργείων ἐφόδου, οὗτος καὶ νῦν ἀπαγγέλλει τὴν ἀδελφοκτονίαν. Daß es der gleiche sein soll, ergibt sich aus 782 f.

777. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-522

69
70
Die Handschriften bieten Θαρσεῖτε, παῖδες, sodaß die An- rede nichtssagend ist. Es kann auch Θαρσείτ', ἀρίστων geheißen haben. τεθραμμέναι mit Gen. wie Soph. Phil. 3 ὦ κρατίστου πατρὸς Ἑλλή νων τραφείς und andere Partizipia, welche eine Abstammung bezeich- nen ( γεγώς, φύς, βλαστών, Soph. Ο. Κ. 1324 φυτευθείς). Vgl. Soph. Αi. 1229 τραφείς μητρὸς εὐγενοῦς ἄπο.

779. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-523

71
72
πέπτωκε, sind zunichte ge- worden, wie Eur. Hipp. 41 ἀλλ᾽ οὔτι ταύτῃ τόνδ' ἔρωτα δεῖ πεσεῖν. ὀβρίμων, die auf ihre Kraft pochen.

780. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-524

73
74
Auch bei ἐν εὐδίᾳ scil. ἐστί (Blomfield ἐν εὐδία ' στί) schwebt wie beim Folgenden die Vorstellung eines Schiffes vor. Vgl. 2f. ἄντ λον οὐκ ἐδέξατο d. h. das Schiff ist nicht leck geworden.

782. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-525

75
76
στέγει absolut,,gewährt Schutz".

785. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-526

77
78
ἑβδόμας, πύλας. Die Wahl des siebenten Tores wird mit dem Beinamen des Apollon ἑβδομαγέτης in Verbindung gebracht:,,das sie- bente Tor erkor sich der würdige Siebenfürst, um dort das Geschlecht des Ödipus für die alte Schuld des Laios büßen zu lassen". Den Bei- namen leitete man davon ab, daß Apollon am siebenten Tage eines Monats geboren und der siebente Monatstag ihm geweiht war, Schol. ἑβδόμῃ γὰρ ἐγεννήθη Απόλλων, Prokl. zu Plat. Tim. III S. 200 Απόλλωνι τὴν ἑπτάδα ἀνεῖσαν ὡς συνέχοντι πάσας τὰς συμφωνίας . . καὶ ἑβδομαγέταν ἐκάλουν καὶ τὴν ἑβδόμην τοῦ Θεοῦ ἱερὰν ἔλεγον. „ τῇ γὰρ Ἀπόλλωνα χρυσάορα γείνατο Λητώ “ (Hes. Ε. καὶ Ἡ. 771). Vgl. auch Plut. Mor. S. 717 D, Herod. VI 57. Lobeck Aglaoph. I S. 434 be- zieht den Namen darauf, daß an den Festen des Gottes sieben Kna- ben und sieben Mädchen den Fest- zug anführten. Brandis Hermes II S. 271 leitet die Siebenzahl, die sich beim Apollodienst so häufig wiederholt, aus den Kultsagen des phönikischen Sonnengottes und sei- ner Verbindung mit den übrigen Planeten ab, an deren Spitze er die sieben Tage der Woche be- herrschte. Doch vgl. Roscher Lex. d. gr. u. röm. Myth. I S. 423 ff. Eine geringere Handschrift bietet ἑβδομαγέτης, aber die dorische Form scheint als feierlich sakrale Form gewählt zu sein.

788. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-527

79
80
Für πρᾶγμα geben jüngere Handschriften πρᾶγος. νεόκοτον, νέον, wie Pers. 260. Für das wenig passende πλέον vermutet Dindorf πάλιν. Vielleicht hat es διπλοῦν (günstig und ungünstig) ge- heiben. Vgl. Soph. Ο. Τ. 938 τί δ' ἔστι; ποίαν δύναμιν ὧδ᾽ ἔχει διπλῆν.

789. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-528

81
82
Diesen Vers, welcher aus 805 stammt und die Stichomythie stört, hat Porson getilgt.

790. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-529

83
84
αὐτοκτόνων: zu 668.

791. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-530

85
86
Η. Wolf schreibt παρφρονῶ, wie Eum. 229 πάρ Διὸς überliefert ist. φόβῳ λόγου, weil ich ahne, was du sagen willst.

793. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-531

87
88
Der V. wiederholt nur den Gedanken von φόβῳ λόγου 791 und stört die Stichomythie, sobald 795 vor 794 tritt, wie der Sinn es er- fordert, da 794 die in 795 gestellte Frage bestätigt und erweitert.

795-796. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-532

89
90
ἐκεῖθι wie Hom. p 10. Bei den Tragikern kommt das Wort sonst nicht vor. · βαρέα. . φράσον, so kummervoll gewiß es ist, tue doch es kund. — ἀμφιλέκτως, Schol. ἀμφιβόλως. Sie sind fürwahr so übel zugerichtet, daß über ihr Schicksal kein Zweifel mehr be- stehen kann. κατεσποδημένω für κατεσποδημένοι und 792 τόκω für τόκος hat Dindorf geschrieben wegen κεῖσθον. 7961. ἠναίρονθ᾽ ἅμα ἀμφοῖν ἄγαν für ἠναίροντ᾽ ἄγαν . . ἀμφοῖν ἅμα Nauck. ὁ δαίμων, Απόλλων nach 785. κοινὸς ἄγαν, der Gott war allzu unparteiisch, weil beide Brüder zugleich durch Bruder- hand fielen.

798. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-533

91
92
αὐτός: Schol. ὁ ᾿Απόλλων ἀναλίσκει τὸ τοῦ Οἰδίποδος γένος, der beleidigte Gott.