Aeschylus Persians 100

Ioannes Sanravius (Translator)

Didicerunt uerò Latiuadi maris
Cani uento magno
Videre pontinum lucum, confift
85
Subtilibus perfuafionibus, machinationibus po
pulo prebitis.

Persians. Aeschylus. Ioannes Sanravius (Translator). Basileae. 1555.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Schmidt Sciences.

Current edition Experimental

Aeschylus, Persae: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) (Latin) (Aeschylus, Persae: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (7)
Πέρσαι First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 65-158 focus
Πέρσαι Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 65-158 focus
Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 100 focus
Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. Gottfried Hermann, 1852.) — 100 focus
ἔμαθον δ᾽ εὐρυπόροιο θαλάσσης
πολιαινομένης πνεύματι λάβρῳ
ἐςορᾶν πόντιον ἄλσος,
110
πίσυνοι λεπτοδόμοις πει-
σμασι λαοπόροις τε μηχαναῖς.
ΠΕΡΣΑΙ (OCR draft) Experimental (ΠΕΡΣΑΙ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 100 focus
ἔμαθον δ' εὐρυπόροιο θαλάσσας
Ant. 4.
πολιαινομένας πνεύματι λάβρῳ
ἐσορᾶν πόντιον ἄλσος, πίσυνοι λεπ-
τοδόμοις πείσμασι λα-
105
οπόροις τε μηχαναῖς.
Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. N. Wecklein, 1885.) — 100 focus
ἔμαθον δ᾽ εὐρυπόροι-
110
ο θαλάσσης πολιαι-
νομένης πνεύματι λάβρῳ
ἐσορᾶν πόντιον ἄλσος,
πίσυνοι λεπτοδόμοις πεί-
σμασι λα-
115
οπόροις τε μηχαναῖς.
Aeschyli Persae (OCR draft) Experimental (Aeschyli Persae. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 100 focus
ἔμαθον δ᾽ εὐρυπόροι-
ο θαλάσσας πολιαι-
νομένας πνεύματι λάβρωι
110
ἐσορᾶν πόντιον ἄλσος,
πίσυνοι λεπτοδόμοις πεί-
σμασι λαοπόροις τε μηχαναῖς.
Translations (8)
Persians Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 65-155 focus
The Persians. (OCR draft) Experimental (The Persians.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 100 focus
They learned, too, to look upon the ocean fields of the wide-winding sea when it whitens with the violent blast, putting confidence in their slightly-constructed tackling, and the machines in which hosts are wafted [across the deep].
LES PERSES (OCR draft) Experimental (LES PERSES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 100 focus
Até égare l'homme en ses panneaux, et nul mortel ne peut ensuite s'en évader d'un saut et fuir.
En élargissant.
Le destin que les dieux ont de tout temps fait aux Perses
leur impose de poursuivre les guerres où croulent les remparts, les mêlées où
The Persians (OCR draft) Experimental (The Persians. Robert Potter, 1779.) — 100 focus
Taught to behold with fearleſs eyes
The whitening billows foam beneath the gale,
120
They bid the naval foreſts riſe,
Mount the ſlight bark, unfurl the flying ſail,
And o'er the angry ocean bear
To diſtant realms the ſtorm of war.
Eschilo, I Persiani: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, I Persiani: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 100 focus
The Persians (OCR draft) Experimental (The Persians. Anna Swanwick, 1886.) — 100 focus
CHORUS
English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Persians — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 100 focus
They have learned to behold the forbidden, the sacred enclosure of sea,
Where the waters are wide and in stress of the wind the billows roll hoary to lee!
100
And their trust is in cable and cordage, too weak in the power of the blast,
And frail are the links of the bridge whereby unto Hellas they passed.
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 100 focus
Und das Volk lernte die weiten Gefilde,
Von des wilden Orkans Schauern erschäumend,
Und der See wogenden Hain schau'n,
Dem Geflecht schwankender Taue
100
Und der völkergeleitenden Brücke trau'n.
Vierte Strophe.

Commentary

Critical apparatus to The Persians (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Persians.) focus

83. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-67

φονίου:
φονίου
M. G. Vit. Lips. Ven. B. aliique et Ald. Rob.
φονίου
Turn. δέργμα:
δέρμα
M. Lips. aliique nonnulli.

84. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-68

πολυναύτης:
πολυναύτας
Vit. Cantabr. 2.

85. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-69

Σύριόν θ':
συριόν
M. ed. Vict.
δουριόν θ'
Vit. Lips. Ven. A. aliique et Ald.
δοσσυριόν θ'
G. Ven. B. aliique et Rob. Turn. Alludi ad oraculum de pugna Salaminia Atheniensibus datum, quod est apud Herodotum VII. 140. in quo erat
Συριγγενὲς ἅρμα διώκων
viderunt et Blomfieldius et Suevernius in diss. Berolini a. 1824. hoc titulo edita, Ueber einige historische und politische anspielungen in der alten tragoedie, p. 4.

86. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-70

δουρικλύτοις:
δουρικλύτοις
M. Rob. Turn.
δουρικλυτοῖς
G. Ald.
δορικλυτοῖς
Lips.
δορυκλύτοις
Vit.

87. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-71

τοξόδαμνον:
τοξόδαμνιν
Vit. Ἄρη:
Ἄρη
M. in quo supra versum ab alia manu additum, Par. C. Rob.
ἄρην. γρ. ἄρη. κοινῶς.
Par. B.
ἄρην
G. Vit. Lips. Ald. Turn.

88. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-72

ὑποστὰς:
ὑποστάς. γρ. ἐπιστὰς ἤγουν ἐναντιαθεὶς μαχεσάμενος
(sic apud Faehsium)
ὑποστάς
Par. B. Sensus est nemo adeo probatus est, ut, si id in se recipiat, magna multitudine virorum ut valido munimento arcere possit invictum maris fluctum. Audacter
κῦμα θαλάσσης
dicit copias navales, quas Graeci quamvis magno virorum numero non possint ab se propellere.

89. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-73

φωτῶν: Post
φωτῶν
Vit. addit
τάξεσιν οὐδ᾽ ἄρα ἔρη ἴσχει
, quorum ea quae post
τάξιν
leguntur, expuncta sunt. Colb. 1. addit
νάρεσι, οὐδ᾽ ἄρα ἕρκεα ἴσχει
. Quae ex notissimo Homeri versu sumpta esse vidit Vauvillersius. Eadem vero verba, sic scripta
τάξεσιν οὐτ᾽ ἄρα ἕρκει ἴσχει
, ut scholion adscripta sunt in M.

90. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-74

ἐχυροῖς:
ἐχυροῖς
M. G. aliique et Rob.
ἐχυροῖσιν
Ven. B.
ὀχυροῖς
Vit. Lips. Ven. A. aliique et Ald. Turn. ἕρκεσιν:
ἕρκοισιν
Ven. B. εἴργειν:
εἴργεις
Lips.

93. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-75

λαός:
λαός
M. G. Vit. Lips. aliique et Ald.
λεὼς
Rob. Turn.

94. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-76

δολόμητιν δ᾽ ἀπάταν:
δολόμητιν δ᾽ ἀπάτην
G. et
ἀπάτην
etiam Vit.
ἀπάταν
, ultimo
α
superscripto
η
, Lips.

95. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-77

θνατὸς:
θνητὸς
Vit.
θνατὸς
, superscripto
η
, Lips.

96-97. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-78

πήδημἅλις εὐπετῶς ἀνάσσων:
πηδήματος
libri omnes. Tum, post hoc ipsum vocabulum,
εὐπετέος
M. G. Vit. aliique et Ald. Rob. Turn.
εὐπατέος
Lips.
εὐπετέως
Mosc. Par. L.
Εὐπετοῦς
Porsonus. In Vit. post hanc vocem
εὐπετέος
, qua in eo libro versus finitur, a sec. manu additum est
τῆς
, superne quidem hoc modo
εὐπετέος ἄτης
sed initiali ductu
α
litterae usque ad praegressum
ς
descendente, ut non videatur dubitandum esse quin, qui adscripsit
ἄτης
, id Aeschyli verbum esse putaverit, praesertim quum in versu qui infra hunc scriptus est simile quid factum sit in vocabulo
ἀρκύστατα
, cuius primae quattuor litterae ab antiqua manu sunt, '
στατα
autem ab eadem illa manu, quae
ἄτης
scripsit, adiecta. Non deerit fortasse qui suspicetur scriptum alicubi fuisse
πήματος
, eiusque vocabuli explicationem esse
ἄτης
. Sed scholiastes in Vit. coniunxit
πηδήματος τῆς ἄτης ἀνάσσων καὶ κρατῶν
. Porro
ἀνάσσων
M. G. Vit. Lips. ceterique, ut videtur, codd. omnes et Ald. Rob.
ἀναίσσων
Turn.
ἀναΐσσων
Vict. unde Brunckius et qui eum secuti sunt
ἀνάσσων
dederunt. Scholiastae
ἀνάσσων
sequuntur, genitivo
πηδήματος
moti. Sed haud dubie verum est
ἀνάσσων
. Brunckius genitivum illum
ποδί
constructum esse putavit. Nimirum, ut dubium illud
εὐπετέος
mittamus,
ποὺς κραιπνὸς πηδήματος
esset
ποὺς κραιπνῶς πηδῶν
. Verum tamen ista loquendi ratio a gravi simplicitate Aeschyli alienior est quam ut videatur probari posse. Scripsit ille, nisi fallor,
τίς ὁ κραιπνῷ ποδὶ πήδημ᾽ ἅλις εὐπετῶς ἀνάσσων;
Sic infra v. 300.
πήδημα κοῦφον ἐκ νεὼς ἀφήλατο.
Et in Agam. v. 792.
ἵππου νεοσσός, ἀσπιδηφόρος λεώς, πήδημ᾽ ὀρούσας ἀμφὶ Πλειάδων δύσιν.
Apud Euripidem Iph. Taur. v. 315 (308.).
ἔμφρων δ᾽ ἀνάξας ὁ ξένος πεσήματος.

98. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-79

ποτισαίνουσα: Libri
σαίνουσα
. Scholiastes
ἡ γὰρ ἐκ θεοῦ, φησίν, ἀμαύρωσις καὶ δόλωσις ἀφυκτός ἐστιν. ἅμα γὰρ δολοῖ καὶ προσαίνει (Γ. προςσαίνει) καὶ κακοποιεῖ
. Scripsi
ποτισαίνουσα
. Lenius hoc quam ingeniosae coniecturae quibus Seidlerus in libro de versibus dochm. p. 407. metra restituere conatus est. Non est autem haec epodus in stropham et antistropham mutanda. παράγει:
παράγε
Lips.

100. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-80

βροτὸν:
βροτῶν
Ven. B. et
o
ad
ω
superscripto Lips. εἰς ἄρκυας ἄτα:
εἰς ἀρκύστατα
libri praeter Rob. in qua est Turnebo memorata scriptura
ἀρκύσακτα
. Diu iam est quum scribendum vidi
εἰς ἄρκυας ἄτα
. Nam scholiastas nomen
ἄτη
in his versibus invenisse ex eo apparet, quod Homericos de
Ἄτῃ
versus afferunt.

101. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-81

ὑπὲκ θνατὸν:
ὑπὲρ θνατὸν
M. G. Vit. et ceteri plerique.
ὕπερ θνατὸν
Ald.
ὑπερθνατὸν
Lips.
ὕπερθεν
, omisso
θνατόν
, Rob.
ὕπερθεν τὸν
adnotavit Stephanus.. Ex scholio codicis Vit. in quo est
διὸ οὐκ ἔστιν ἄνθρωπον ὑπεκδραμόντα τὴν ἄτην φυγείν
, optimam et elegantissimam lectionem nanciscimur,
ὑπὲκ θνατόν
.

102. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-82

ἀλύξαντα:
ἀλύξατα
Lips. φυγεῖν:
φυγεῖν
omittit Ven. B.

103. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-83

κάτα:
κατὰ
libri. ἐκράτησεν:
ἐκράτησεν
M.
ἐκράτησε
G. Vit. Lips. et edd, ante Brunckium.

104. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-84

τὸ:
καὶ
pro
τὸ
Vit.

106. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-85

ἱππιοχάρμας:
ἱπποχάρμας
Ald.
ἱππιοχάρμους
Cantabr. 1.
ἱππειοχάρμους
Ven. B.
ἱππιοχάρμονας
Vit. Mosc.

107. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-86

πόλεών τ᾿ ἀναστάσεις:
πόλεων δ᾽ ἀναστάσεις
M. (non
ἀνστάσεις
) Vit. Lips. Ven. A. aliique et Ald.
τ'
omittit Ven. B.
πόλεών τ' ἀναστάσεις
G. aliique et Rob.
πόλεων τε ἀνστάσεις
Turn.

108-109. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-87

θαλάσσης πολιαινομένης:
θαλάσσης πολιαινομένης
M. G. Lips. Ald. Turn. In Lips. participii
ης
a recentiore manu est.
θαλάσσης
(superscripto
ας
)
πολιαινομένας
Vit.
θαλάσσας πολιαινομένας
Par. A. B. Rob. et, ut videtur, Ven. A. B. λάβρῳ:
λάβρῳ
G. Ald. Rob.

Commentary (W. S. Teuffel; revised by N. Wecklein, 1886; German; OCR draft) (Persians, explanatory commentary pp. 43–97. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

81-86. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-14

1
2
Die Furchtbarkeit des Xerxes. κυάνεον, Hesiod. Scut. 7: βλεφάρων ἄπο κυανεάων. Ibyk. fr. 2: Ἔρως κυανέοισιν ὑπὸ βλεφάροις τάκερ᾽ ὄμμασι δερκόμε- νος. Den Blick der Schlangen hielt der Aberglaube für gefähr- lich; vgl. Basiliskenblick. Reich an Mannschaft, Schiffen u. (Streit-) Wagen (Herod. VII 63: οὗτοι ὑπὸ μὲν Ἑλλήνων ἐκαλέοντο Σύριοι, ὑπὸ δὲ τῶν βαρβάρων ᾿Ασσύριοι ἐκλήθη- σαν. - Auffallende und kaum unbe- wufste (vgl. 348. 727; oben S. 31, A. 12) Ähnlichkeit mit dem Orakel vor der Schlacht bei Salamis, Herod. VII 140: κατὰ γάρ μιν ἐρείπει πῦρ τε καὶ ὀξὺς Αρης, συριηγενὲς ἄρμα διώκων. Die nationale Angriffs- waffe der Hellenen ist das δόρυ ( αἰχμή), der Orientalen (neben αἰχ- μὴ βραχεῖα oder ἀκόντιον, 52. vgl. Jerem. 19, 35-38. Herod. V 49. VII 61) der Bogen. Vgl. 147 f. 239f. Quantität von " Αρη wie Sept. 115.

87-92. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-15

3
4
Unaufhaltsam ist das Heer der Perser und nach mensch- licher Berechnung kann ihm nie- mand widerstehen, wie man nie- manden zutrauen kann, daſs er durch starke Dämme die unbe- zwingliche Hochflut des Meeres zurückhalte. Der Dichter hat Gleich- nis und eigentlichen Ausdruck ohne Vermittlung verbunden.

93-101. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-16

5
6
Aber dem Truge der Götter kann niemand entrinnen; durch Vorspiegelung von Glück und Macht lockt er den Menschen ins Netz des Verderbens, aus dem dieser ohne Schaden zu nehmen nicht entkommt. Die Schuld, die ὕβρις, welche den Neid der Götter weckt, giebt der Dichter 742ff., 782, 808 an.

102-113. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-17

7
8
Der Chor deutet die trügerische Lockung an, der die Perser Gehör geschenkt haben: sie haben die altbewährte Krieg- führung, zu der das Schicksal sie berufen, verlassen (vgl. den Chorges. 852 ff.) und sich ohne Beruf auf das Meergewagt. παρασαίνει d.i. σαίνου- σα παράγει. – Mit ἄρκυας ἄτας vgl. δίκτυον ἄτης Prom. 1078. Hom. T 91 ἄτην ἢ πάντας ἀᾶται. – θεόθεν ( ἡ ἐκ θεῶν) μοῖρα, Nägelsbach, nachhom. Theol. S. 149f. κατὰ Μοῖρ᾽ ἐκράτησεν (Kr. 11 § 68, 48. A. 4.), sie hat es durchgesetzt und den Persern auferlegt u. s. w. Der Gedanke ist in zwei selbständige Sätze auseinandergelegt wie Ag. 750 λόγος τέτυκται, μέγαν τελεσθέντα φωτὸς ὄλβον τεκνοῦσθαι ἐκ δ᾽ ἀγαθᾶς τύχας γένει βλαστάνειν ἀκόρεστον οἰζύν. πυργοδάϊκτος aktive Bedeutung der passiven Wort- bildung wie ἀνδροδάϊκτος Choeph. 860 u. Ar. ran. 1264; vgl. Ag. 116. ἱππιοχάρμας κλόνους (Ag. 405), rossetummelndes Toben. ἀνα- στάσεις Ag. 589. πολιαινομένας vom gewaltigen Windhauch auf- schäumend, vgl. Hom. πολιῆς ἁλός etc. Catull 64, 13: tortaque remigio spumis incanuit unda. ἐσορᾶν Hor. od. I 3, 19: qui (siccis oculis) vidit mare turgidum. - ἄλσος, vgl. Suppl. 868 ἁλίρρυτον ἄλσος. Das heilige Meer. Vgl. Plaut. Mil. Gl. II 5,3 in locis Neptuniis templisque turbulentis (das Original παρετρα- γώδει). – - λεπτοδόμοις dünngebaut; Meineke λεπτοτόνοις, dünngespannt, aus schwachen Strängen bestehende Taue (der Schiffe). Leichtsinn und Vermessenheit auf dergleichen sich zu verlassen, λαοπόροις μαχαναῖς Schiffe. Dritter Teil, V. 114-139. Zwei Strophenpaare, das erste in kata- lekt. trochäischen Dipodieen (teil- weise auch synkopiert); das zweite in den zwei ersten Versen aus syn- kopierten (katalekt.) troch. Dipo- dieen (= Kretikern), V. 3 aus einem trochäisch - daktylischen Logaöden mit Anakrusis, V. 4 aus einer troch. Tripodie (Ithyphallikus) bestehend. Vgl. Westphal2 11 S. 463 ff. 472 f. Wahrscheinlich wird das erste Strophenpaar von dem einen, das zweite von dem anderen Halbchore vorgetragen. Angst der Zurück- gebliebenen um die Ausgezogenen, lyrische Ausführung von V. 59-64.