Search the Perseus Catalog for:

View: By Scene

← Previous Next →

Ἄτοσσα

αἰαῖ, κακῶν δὴ πέλαγος ἔρρωγεν μέγα

Πέρσαις τε καὶ πρόπαντι βαρβάρων γένει.

Ἄγγελος

εὖ νυν τόδʼ ἴσθι, μηδέπω μεσοῦν κακόν·
435

τοιάδʼ ἐπʼ αὐτοῖς ἦλθε συμφορὰ πάθους

ὡς τοῖσδε καὶ δὶς ἀντισηκῶσαι ῥοπῇ.

Ἄτοσσα

καὶ τίς γένοιτʼ ἂν τῆσδʼ ἔτʼ ἐχθίων τύχη;

λέξον τίνʼ αὖ φὴς τήνδε συμφορὰν στρατῷ

ἐλθεῖν κακῶν ῥέπουσαν ἐς τὰ μάσσονα.
440

Ἄγγελος

Περσῶν ὅσοιπερ ἦσαν ἀκμαῖοι φύσιν,

ψυχήν τʼ ἄριστοι κεὐγένειαν ἐκπρεπεῖς,

αὐτῷ τʼ ἄνακτι πίστιν ἐν πρώτοις ἀεί,

τεθνᾶσιν αἰσχρῶς δυσκλεεστάτῳ μόρῳ.

Ἄτοσσα

οἲ ʼγὼ τάλαινα συμφορᾶς κακῆς, φίλοι.
445

ποίῳ μόρῳ δὲ τούσδε φὴς ὀλωλέναι;

Ἄγγελος

νῆσός τις ἔστι πρόσθε Σαλαμῖνος τόπων,

βαιά, δύσορμος ναυσίν, ἣν ὁ φιλόχορος

Πὰν ἐμβατεύει, ποντίας ἀκτῆς ἔπι.

ἐνταῦθα πέμπει τούσδʼ, ὅπως, ὅταν νεῶν
450

φθαρέντες ἐχθροὶ νῆσον ἐκσῳζοίατο,

κτείνοιεν εὐχείρωτον Ἑλλήνων στρατόν,

φίλους δʼ ὑπεκσῴζοιεν ἐναλίων πόρων,

κακῶς τὸ μέλλον ἱστορῶν. ὡς γὰρ θεὸς

ναῶν ἔδωκε κῦδος Ἕλλησιν μάχης,
455

αὐθημερὸν φράξαντες εὐχάλκοις δέμας

ὅπλοισι ναῶν ἐξέθρῳσκον· ἀμφὶ δὲ

κυκλοῦντο πᾶσαν νῆσον, ὥστʼ ἀμηχανεῖν

ὅποι τράποιντο. πολλὰ μὲν γὰρ ἐκ χερῶν

πέτροισιν ἠράσσοντο, τοξικῆς τʼ ἄπο
460

θώμιγγος ἰοὶ προσπίτνοντές ὤλλυσαν·

τέλος δʼ ἐφορμηθέντες ἐξ ἑνὸς ῥόθου

παίουσι, κρεοκοποῦσι δυστήνων μέλη,

ἕως ἁπάντων ἐξαπέφθειραν βίον.

Ξέρξης δʼ ἀνῴμωξεν κακῶν ὁρῶν βάθος·
465

ἕδραν γὰρ εἶχε παντὸς εὐαγῆ στρατοῦ,

ὑψηλὸν ὄχθον ἄγχι πελαγίας ἁλός·

ῥήξας δὲ πέπλους κἀνακωκύσας λιγύ,

πεζῷ παραγγείλας ἄφαρ στρατεύματι,

ἵησʼ ἀκόσμῳ ξὺν φυγῇ. τοιάνδε σοι
470

πρὸς τῇ πάροιθε συμφορὰν πάρα στένειν.

Persians. Aeschylus. ed. Herbert Weir Smyth. New York. 1922.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by The Annenberg CPB/Project.

Current edition Perseus

Πέρσαι (Greek) (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.)

Editions (6)

Πέρσαι First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 548-597 focus

str. 1

Χορός

νῦν δὴ¹ πρόπασα μὲν στένει

γαῖ᾽ Ἀσὶς² ἐκκεκενωμένα.

Ξέρξης μὲν³ ἄγαγεν,⁴ ποποῖ,
550

Ξέρξης δ᾽ ἀπώλεσεν, τοτοῖ,

Ξέρξης δὲ πάντ᾽ ἐπέσπε δυσφρόνως⁵

βαρίδεσσι ποντίαις.⁶

τίπτε⁷ Δαρεῖος μὲν οὕ-

τω τότ᾽ ἀβλαβὴς ἐπῆν
555

τόξαρχος πολιήταις,⁸

Σουσίδαις⁹ φίλος ἄκτωρ;

558

ant. 1

Χορός

πεζοὺς δὲ καὶ¹⁰ θαλασσίους

λινόπτεροι¹¹ κυανώπιδες

νᾶες μὲν ἄγαγον, ποποῖ,
560

νᾶες δ᾽ ἀπώλεσαν, τοτοῖ,

νᾶες πανωλέθροισιν¹² ἐμβολαῖς,

ἠδ᾽ Ἰαόνων χέρες.¹³

τυτθὰ δ᾽ ἐκφυγεῖν ἄνακτ᾽

αὐτὸν εἰσακούομεν¹⁴
565

Θρῄκης ἂμ πεδιήρεις

δυσχίμους¹⁵ τε κελεύθους.

568

str. 2

Χορός

τοὶ δ᾽ ἄρα πρωτόμοιροι,¹⁶¹⁷ φεῦ,

ληφθέντες¹⁸ πρὸς ἀνάγκας,¹⁹ ἠέ,

ἀκτὰς ἀμφὶ Κυχρείας,²⁰ ὀᾶ,
570

<ἔρρουσι:²¹> στένε καὶ δακνά-

ζου, βαρὺ δ᾽ ἀμβόασον

οὐράνι᾽ ἄχη, ὀᾶ:

τεῖνε δὲ δυσβάυκτον

βοᾶτιν τάλαιναν αὐδάν.
575
576

ant. 2

Χορός

γναπτόμενοι δὲ δίνᾳ,²² φεῦ,

σκύλλονται πρὸς ἀναύδων, ἠέ,

παίδων τᾶς ἀμιάντου, ὀᾶ.

πενθεῖ δ᾽ ἄνδρα δόμος στερη-

θείς, τοκέες²³ τ᾽ ἄπαιδες
580

δαιμόνι᾽²⁴ ἄχη, ὀᾶ,

δυρόμενοι γέροντες

τὸ πᾶν δὴ κλύουσιν ἄλγος.

584

str. 3

Χορός

τοὶ δ᾽ ἀνὰ γᾶν Ἀσίαν δὴν

οὐκέτι περσονομοῦνται,
585

οὐδ᾽ ἔτι δασμοφοροῦσιν

δεσποσύνοισιν ἀνάγκαις,

οὐδ᾽²⁵ ἐς γᾶν προπίτνοντες²⁶

ἅζονται:²⁷ βασιλεία²⁸

γὰρ διόλωλεν ἰσχύς.
590
591

ant. 3

Χορός

οὐδ᾽ ἔτι γλῶσσα βροτοῖσιν

ἐν φυλακαῖς: λέλυται γὰρ

λαὸς ἐλεύθερα βάζειν,

ὡς ἐλύθη ζυγὸν ἀλκᾶς.

αἱμαχθεῖσα δ᾽ ἄρουραν²⁹
595

Αἴαντος περικλύστα

νᾶσος ἔχει τὰ Περσᾶν.³⁰

598

Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 433 focus

ΑΤ.

αἰαῖ, κακῶν δὴ πέλαγος ἔρρωγεν μέγα

Πέρσαις τε καὶ πρόπαντι βαρβάρων γένει.

ΑΓ.

εὖ νῦν τόδ᾽ ἴσθι, μηδέπω μεσοῦν κακόν·
435

τοιάδ᾽ ἐπ᾿ αὐτοὺς ἦλθε συμφορὰ πάθους,

ὡς τοῖσδε καὶ δὶς ἀντισηκῶσαι ῥοπῇ.

ΑΤ.

καὶ τίς γένοιτ' ἂν τῆσδ᾽ ἔτ᾽ ἐχθίων τύχη;

λέξον τίν αὖ φὴς τήνδε συμφορὰν στρατῷ

ἐλθεῖν κακῶν ῥέπουσαν ἐς τὰ μάσσονα.
440

ΑΓ.

Περσῶν ὅσοιπερ ἦσαν ἀκμαῖοι φύσιν,

ψυχήν τ' ἄριστοι κεὐγένειαν ἐκπρεπεῖς,

αὐτῷ τ' ἄνακτι πίστιν ἐν πρώτοις ἀεὶ,

τεθνᾶσιν οἰκτρῶς δυσκλεεστάτῳ μόρῳ.

ΑΤ.

οἳ ᾿γὼ τάλαινα συμφορᾶς κακῆς, φίλοι.
445

ΑΤ.

ποίῳ μόρῳ δὲ τούσδε φὴς ὀλωλέναι;

ΑΓ.

νῆσός τις ἐστὶ πρόσθε Σαλαμίνος τόπων,

βαιὰ, δύσορμος ναυσὶν, ἣν ὁ φιλόχορος

Πὰν ἐμβατεύει, ποντίας ἀκτῆς ἔπι.

ἐνταῦθα πέμπει τούσδ᾽, ὅπως, ὅτ᾽ ἐκ νεῶν
450

φθαρέντες ἐχθροὶ νῆσον ἐκσωσοίατο,

κτείνειαν εὐχείρωτον Ἑλλήνων στρατὸν,

φίλους δ᾽ ὑπεκσώζοιεν ἐναλίων πόρων,

κακῶς τὸ μέλλον ἱστορῶν. ὡς γὰρ θεὸς

ναῶν ἔδωκε κῦδος Ἕλλησιν μάχης,
455

αὐθημερὸν φάρξαντες εὐχάλκοις δέμας

ὅπλοισι ναῶν ἐξέθρωσκον· ἀμφὶ δὲ

κυκλοῦντο πᾶσαν νῆσον, ὥστ᾽ ἀμηχανεῖν

ὅποι τράποιντο. πολλὰ μὲν γὰρ ἐκ χερῶν

πέτροισιν ἠράσσοντο, τοξικῆς τ᾿ ἀπὸ
460

θώμιγγος ἰοὶ προσπίτνοντες ὤλλυσαν

τέλος δ᾽ ἐφορμηθέντες ἐξ ἑνὸς ῥόθου

παίουσι, κρεοκοποῦσι δυστήνων μέλη,

ἕως ἁπάντων ἐξαπέφθειραν βίον.

Ξέρξης δ᾽ ἀνῴμωξεν κακῶν ὁρῶν βάθος·
465

ἕδραν γὰρ εἶχε παντὸς εὐαγῆ στρατοῦ,

ὑψηλὸν ὄχθον ἄγχι πελαγίας ἁλός·

ῥήξας δὲ πέπλους κἀνακωκύσας λιγὺ,

πεζῷ παραγγείλας ἄφαρ στρατεύματι,

ἵησ᾽ ἀκόσμῳ ξὺν φυγῇ. τοιάνδε σοι
470

πρὸς τῇ πάροιθε συμφορὰν στένειν πάρα.

Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. Gottfried Hermann, 1852.) — 433 focus

Ἄτοσσα

αἰαῖ, κακῶν δὴ πέλαγος ἔρρωγεν μέγα

Πέρσαις τε καὶ πρόπαντι βαρβάρων γένει.

Ἄγγελος

εὖ νῦν τόδ᾽ ἴσθι, μηδέπω μεσοῦν κακόν·
430

τοιάδ᾽ ἐπ᾽ αὐτοῖς ἦλθε συμφορὰ πάθους,

ὡς τοῖςδε καὶ δὶς ἀντισηκῶσαι ῥοπῇ.

Ἄτοσσα

καὶ τίς γένοιτ' ἂν τῆσδ᾽ ἔτ᾽ ἐχθίων τύχη;

λέξον, τίν᾽ αὖ φῂς τήνδε συμφορὰν στρατῷ

ἐλθεῖν κακῶν ῥέπουσαν ἐς τὰ μάσσονα.
435

Ἄγγελος

Περσῶν ὅσοιπερ ἦσαν ἀκμαῖοι φύσιν,

Ἄγγελος

ψυχήν τ' ἄριστοι κεὐγένειαν ἐκπρεπεῖς,

αὐτῷ τ᾽ ἄνακτι πίστιν ἐν πρώτοις ἀεί,

τεθνᾶσιν αἰσχρῶς δυςκλεεστάτῳ μόρῳ.

Ἄτοσσα

οἴ γὼ τάλαινα συμφορᾶς κακῆς, φίλοι.
440

ποίῳ μόρῳ δὲ τούςδε φῂς ὀλωλέναι;

Ἄγγελος

νῆσός τις ἐστὶ πρόσθε Σαλαμῖνος τόπων,

βαιά, δύςορμος ναυσίν, ἣν ὁ φιλόχορος

Πὰν ἐμβατεύει, ποντίας ἀκτῆς ἔπι.

ἐνταῦθα πέμπει τούςδ᾽, ὅπως ὅταν νεῶν
445

φθαρέντες ἐχθροὶ νῆσον ἐκσωζοίατο,

κτείνοιεν εὐχείρωτον Ἑλλήνων στρατόν,

φίλους δ᾽ ὑπεκσώζοιεν ἐναλίων πόρων,

κακῶς τὸ μέλλον ἱστορῶν. ὡς γὰρ θεὸς

ναῶν ἔδωκε κῦδος Ἕλλησιν μάχης,
450

αὐθημερὸν φράξαντες εὐχάλκοις δέμας

ὅπλοισι, ναῶν ἐξέθρῳσκον· ἀμφὶ δὲ

κυκλοῦντο πᾶσαν νῆσον, ὥςτ᾽ ἀμηχανεῖν

ὅποι τράποιντο. πολλὰ μὲν γὰρ ἐκ χερῶν

πέτροισιν ἠράσσοντο, τοξικῆς τ᾽ ἀπὸ
455

θώμιγγος ἰοὶ προςπίτνοντες ὤλλυσαν·

τέλος δ' ἐφορμηθέντες ἐξ ἑνὸς ῥόθου

παίουσι, κρεοκοποῦσι δυστήνων μέλη,

ἕως ἁπάντων ἐξαπέφθειραν βίον.

Ξέρξης δ᾽ ἀνώμωξεν κακῶν ὁρῶν βάθος·
460

ἕδραν γὰρ εἶχε παντὸς εὐαγῆ στρατοῦ,

ὑψηλὸν ὄχθον ἄγχι πελαγίας ἁλός·

ῥήξας δὲ πέπλους κἀνακωκύσας λιγύ,

πεζῷ παραγγείλας ἄφαρ στρατεύματι,

ᾖξ' ἀκόσμῳ ξὺν φυγῇ· τοιάνδε σοι
465

πρὸς τῇ πάροιθε συμφορὰν πάρα στένειν.

ΠΕΡΣΑΙ (OCR draft) Experimental (ΠΕΡΣΑΙ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 433 focus

ΒΑΣΙΛΕΙΑ

Αἰαῖ, κακῶν δὴ πέλαγος ἔρρωγεν μέγα

Πέρσαις τε καὶ πρόπαντι βαρβάρων γένει.

ΑΓΓΕΛΟΣ

Εὖ νυν τόδ' ἴσθι μηδέπω μεσοῦν κακόν·
435

τοιάδ' ἐπ' αὐτοὺς αὐτοῖς ἦλθε συμφορὰ πάθους,

ὡς τοῖσδε καὶ δὶς ἀντισηκῶσαι ῥοπῇ.

ΒΑΣΙΛΕΙΑ

Καὶ τίς γένοιτ' ἂν τῆσδ' ἔτ' ἐχθίων τύχη ;

λέξον τίν' αὖ φῂς τήνδε συμφορὰν στρατῷ

ἐλθεῖν κακῶν ῥέπουσαν ἐς τὰ μάσσονα.
440

ΑΓΓΕΛΟΣ

Περσῶν ὅσοιπερ ἦσαν ἀκμαῖοι φύσιν,

ΠΕΡΣΑΙ

ΑΓΓΕΛΟΣ

ψυχήν τ' ἄριστοι κεὐγένειαν ἐκπρεπεῖς,

αὐτῷ τ' ἄνακτι πίστιν ἐν πρώτοις ἀεί,

τεθνᾶσιν αἰσχρῶς δυσκλεεστάτῳ μόρῳ.

ΒΑΣΙΛΕΙΑ

Οἴ 'γὼ τάλαινα συμφορᾶς κακῆς, φίλοι·

ποίῳ μόρῳ δὲ τούσδε φῂς ὀλωλέναι ;
445

ΑΓΓΕΛΟΣ

Νῆσός τις ἔστι πρόσθε Σαλαμῖνος τόπων,

βαιά, δύσορμος ναυσίν, ἣν ὁ φιλόχορος

Πὰν ἐμβατεύει ποντίας ἀκτῆς ἔπι.

Ἐνταῦθα πέμπει τούσδ' ὅπως, ὅταν νεῶν

φθαρέντες ἐχθροὶ νῆσον ἐξοισοίατο ἐκσωζοίατο,
450

κτείνειαν εὐχείρωτον Ἑλλήνων στρατόν,

φίλους δ' ὑπεκσῴζοιεν ἐναλίων πόρων,

κακῶς τὸ μέλλον ἱστορῶν· ὡς γὰρ θεὸς

ναῶν ἔδωκε κύδος Ἕλλησιν μάχης,

αὐθημερὸν φράξαντες εὐχάλκοις δέμας
455

ὅπλοισι ναῶν ἐξέθρῳσκον· ἀμφὶ δέ

κυκλοῦντο πᾶσαν νῆσον, ὥστ' ἀμηχανεῖν

ὅποι τράποιντο· πολλὰ μὲν γὰρ ἐκ χερῶν

πέτροισιν ἠράσσοντο, τοξικῆς τ' ἄπο

θώμιγγος ἰοὶ προσπίτνοντες ὤλλυσαν·
460

τέλος δ' ἐφορμηθέντες ἐξ ἑνὸς ῥόθου

παίουσι, κρεοκοποῦσι δυστήνων μέλη,

ἕως ἁπάντων ἐξαπέφθειραν βίον.

Ξέρξης δ' ἀνώμωξεν κακῶν ὁρῶν βάθος·

ἕδραν γὰρ εἶχε παντὸς εὐαγῆ στρατοῦ,
465

ὑψηλὸν ὄχθον ἄγχι πελαγίας ἁλός·

ῥήξας δὲ πέπλους κἀνακωκύσας λιγύ,

πεζῷ παραγγείλας ἄφαρ στρατεύματι,

ἵησ' ἤιξ' ἀκόσμῳ ξὺν φυγῇ. Τοιάνδε σοι

πρὸς τῇ πάροιθε συμφορὰν πάρα στένειν.
470

Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. N. Wecklein, 1885.) — 433 focus

ΑΤ. αἰαῖ, κακῶν δὴ πέλαγος ἔρρωγεν μέγα

Πέρσαις τε καὶ πρόπαντι βαρβάρων γένει.

Ἄγγελος

ΑΓ. εὖ νυν τόδ᾽ ἴσθι, μηδέπω μεσοῦν κακόν·

τοιᾶδ᾽ ἐπ᾽ αὐτοῖς ἦλθε συμφορὰ πάθους,

ὡς τοῖσδε καὶ δὶς ἀντισηκῶσαι ῥοπῇ.
440

ΑΤ.

ΑΤ. καὶ τίς γένοιτ᾽ ἂν τῆσδ᾽ ἔτ᾽ ἐχθίων τύχη;

λέξον τίν᾽ αὖ φῄς τήνδε συμφορὰν στρατῷ

ἐλθεῖν κακῶν ῥέπουσαν ἐς τὰ μάσσονα.

Ἄγγελος

ΑΓ. Περσῶν ὅσοιπερ ἦσαν ἀκμαῖοι φύσιν,

ψυχήν τ᾽ ἄριστοι κεὐγένειαν ἐκπρεπεῖς,
445

¹²³⁴⁵⁶⁷⁸⁹

ἐρειπίων εριπίων οἰμωγὴ οἰμωγῆς εὐχωλή οἰμωγὴ στοιχαγοροίην στοιχοιγαροίην στοιχηγοροίην vel στιχηγοροίην μηδάμ᾽ μὴδ᾽ ἄν μηδάμ᾽ τοσουτάριθμον τοσοῦτ᾽ ἀριθμὸν πέλαγος … ἔρρωγεν ἔρρωνται (corr. ἔρρωγε ml) εὖ νυν νῦν τῆσδ᾽ ἔτ᾽ τῆσδέ τ᾽ τῆσδ᾽ ἔτ᾽ κεὐγένειαν καὶ εὐγένειαν

Ἄγγελος

αὐτῷ τ᾽ ἄνακτι πίστιν ἐν πρώτοις ἀεί,

τεθνᾶσιν αἰσχρῶς δυσκλεεστάτῳ μόρῳ.

Ἄτοσσα

οἳ γὼ τάλαινα συμφορᾶς κακῆς, φίλοι.

ποίῳ μόρῳ δὲ τούσδε φῄς ὀλωλέναι;

Ἄγγελος

νῆσός τις ἐστὶ πρόσθε Σαλαμῖνος τόπων
450

βαιά, δύσορμος ναυσίν, ἣν ὁ φιλόχορος

Πὰν ἐμβατεύει, ποντίας ἀκτῆς ἔπι.

ἐνταῦθα πέμπει τούσδ᾽ ὅπως ὅτ᾽ ἐκ νεῶν

φθαρέντες ἐχθροὶ νῆσον ἐκσῳζοίατο,

κτείνοιεν εὐχείρωτον Ἑλλήνων στρατόν,
455

φίλους δ᾽ ὑπεκσῴζοιεν ἐναλίων πόρων·

κακῶς τὸ μέλλον ἱστορῶν. ὡς γὰρ θεὸς

ναῶν ἔδωκε κῦδος Ἕλλησιν μάχης,

αὐθημερὸν φράξαντες εὐχάλκοις δέμας

ὅπλοισι ναῶν ἐξέθρῳσκον· ἀμφὶ δὲ
460

κυκλοῦντο πᾶσαν νῆσον, ὥστ᾽ ἀμηχανεῖν

ὅποι τράποιντο. πολλὰ μὲν γὰρ ἐκ χερῶν

πέτροισιν ἠράσσοντο, τοξικῆς τ᾽ ἀπὸ

θώμιγγος ἰοὶ προσπίτνοντες ὄλλυσαν,

τέλος δ᾽ ἐφορμηθέντες ἐξ ἑνὸς ὅπου
465

¹⁰¹¹¹²¹³¹⁴¹⁵¹⁶¹⁷¹⁸

τεθνᾶσιν οἰκτρῶς αἰκῶς οἳ γὼ οἱ ἐγὼ φῄς φηις ναυσίν νηυσίν ὅτ᾽ ἐκ ὅτ᾽ ἂν ὅτ᾽ ἐκ ἐκσῳζοίατο ἐξσωζοίατο ἐξοισοίατο στρατόν στρατῶν ναῶν νεῶν ὄλλυσαν ὤλλυσαν ὄλλυσαν

Ἄγγελος

παίουσι, κρεοκοποῦσι δυστήνων μέλη,

ἕως ἁπάντων ἐξαπέφθειραν βίον.

Ξέρξης δ᾽ ἀνώμωξεν κακῶν ὁρῶν βάθος

ἕδραν γὰρ εἶχε παντὸς εὐαγῆ στρατοῦ,

ὑψηλὸν ὄχθον ἄγχι πελαγίας ἁλός·
470

ῥήξας δὲ πέπλους κἀνακωκύσας λιγύ,

πεζῷ παραγγείλας ἄφαρ στρατεύματι,

ἵησ᾽ ἀκόσμῳ ξὺν φυγῇ. τοιάνδε σοι

πρὸς τῇ πάροιθε συμφορὰν πάρα στένειν.

Ἄτοσσα

Aeschyli Persae (OCR draft) Experimental (Aeschyli Persae. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 433 focus

ΒΑΣ.

αἰαῖ, κακῶν δὴ πέλαγος ἔρρωγεν μέγα

Πέρσαις τε καὶ πρόπαντι βαρβάρων γένει.

ΑΓΓ.

εὐ νυν τόδ᾽ ἴσθι, μηδέπω μεσοῦν κακόν·
435

τοιάδ᾽ ἐπ᾿ αὐτοῖς ἦλθε συμφορὰ πάθους,

ὡς τοῖσδε καὶ δὶς ἀντισηκῶσαι ῥοπῆι.

ΒΑΣ.

καὶ τίς γένοιτ᾽ ἂν τῆσδ᾽ ἔτ᾽ ἐχθίων τύχη;

λέξον τίν᾿ αὖ φὴς τήνδε συμφορὰν στρατῶι

ἐλθεῖν κακῶν ῥέπουσαν ἐς τὰ μάσσονα.
440

ΑΓΓ.

Περσῶν ὅσοιπερ ἦσαν ἀκμαῖοι φύσιν

ψυχήν τ᾽ ἄριστοι κεὐγένειαν ἐκπρεπεῖς

αὐτῶι τ᾽ ἄνακτι πίστιν ἐν πρώτοις ἀεί,

τεθνᾶσιν αἰσχρῶς δυσκλεεστάτωι μόρωι.

ΒΑΣ.

οἳ ἐγὼ τάλαινα συμφορᾶς κακῆς, φίλοι.
445

ποίωι μόρωι δὲ τούσδε φὴς ὀλωλέναι;

ΑΓΓ.

νῆσός τις ἔστι πρόσθε Σαλαμῖνος τόπων

βαιά, δύσορμος ναυσίν, ἣν ὁ φιλόχορος

Πὰν ἐμβατεύει, ποντίας ἀκτῆς ἔπι.

ἐνταῦθα πέμπει τούσδ᾽, ὅπως, ὅτ᾽ ἐκ νεῶν
450

φθαρέντες ἐχθροὶ νῆσον ἐκσωιζοίατο,

κτείνοιεν εὐχείρωτον Ἑλλήνων στρατόν,

φίλους δ᾽ ὑπεκσώιζοιεν ἐναλίων πόρων·

κακῶς τὸ μέλλον ἱστορῶν. ὡς γὰρ θεός

Apparatus Criticus

θύννους θύνους θραύμασίν θραύσμασι ἐρειπίων ἐριπίων οἰμωγὴ οἰμωγῆς πελαγίαν πελασγίαν (γρ. πελάναν ἀντὶ τοῦ μέλαιναν) οὐδ᾽ ἂn οὐκ ἄν ἤματα ἄματα στοιχηγοροίην στοιχοιγαρ. et o supra α στιχηγ. μηδάμ᾽ μηδάμ᾿ μηδ᾽ ἄν ἔρρωγεν ἔρρωται μεσοῦν μεσεῦσαι αὐτοῖς αὐτούς πάθους πένθους ἔτ᾽ δ᾽ ἔτ᾽ ὅσοιπερ ἦσαν ὅσοι παρῆσαν φύσιν φύσει ἐκπρεπεῖς ἐκπρεπεῖς εὐπρεπεῖς αἰσχρῶς οἰκτρῶς δυσκλεεστάτωι μόρωι δυστυχεστάτῳ δέ τ' τύχης δὲ om. ναυσίν νηυσίν ποντίας ἀκτῆς ἔπι π. ἁλὸς ἔπι ὅπως, ὅτ᾽ ἐκ νεῶν ὅταν νεῶν corr. Elmsley ἐκσωιζοίατο ἐξσωζ. κτείνοιεν κτείνειεν κτάνοιεν ἐναλίων εἰναλίων πόρων πόνων

ΑΓΓ.

ναῶν ἔδωκε κῦδος Ἕλλησιν μάχης,
455

αὐθημερὸν φράξαντες εὐχάλκοις δέμας

ὅπλοισι ναῶν ἐξέθρωισκον· ἀμφὶ δέ

κυκλοῦντο πᾶσαν νῆσον, ὥστ᾽ ἀμηχανεῖν

ὅποι τράποιντο. πολλὰ μὲν γὰρ ἐκ χερῶν

πέτροισιν ἠράσσοντο, τοξικῆς τ᾽ ἄπο
460

θώμιγγος ἰοὶ προσπίτνοντες ὤλλυσαν,

τέλος δ᾽ ἐφορμηθέντες ἐξ ἑνὸς ῥόθου

παίουσι κρεοκοποῦσι δυστήνων μέλη,

ἕως ἁπάντων ἐξαπέφθειραν βίον.

Ξέρξης δ᾽ ἀνώιμωξεν κακῶν ὁρῶν βάθος·
465

ἕδραν γὰρ εἶχε παντὸς εὐαγῆ στρατοῦ,

ὑψηλὸν ὄχθον ἄγχι πελαγίας ἁλός·

ῥήξας δὲ πέπλους κἀνακωκύσας λιγύ,

πεζῶι παραγγείλας ἄφαρ στρατεύματι,

ἵησ᾽ ἀκόσμωι ξὺν φυγῆι. τοιάνδε σοι
470

πρὸς τῆι πάροιθε συμφορὰν πάρα στένειν.

Translations (9)

Persians Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 433 focus

Atossa

Alas! In truth a vast sea of troubles has burst upon the Persians and the entire barbarian race.

Messenger

Be assured of this, not even half of the disaster has as yet been told. A calamity so dreadful as to outweigh these ills twice over befell them.
435

Atossa

But what greater misfortune than this could have befallen them? Speak! What is this other disaster you say

came upon our force, sinking the scale to greater weight of ill?
440

Messenger

Those Persians who were in their life’s prime, bravest in spirit, pre-eminent for noble birth, and always among the foremost in loyalty to the King himself— these have fallen ignobly by a most inglorious doom.

Atossa

Ah, I am truly reduced to misery through this disaster! By what fate was it that you say they met their end?
445

Messenger

There is an island¹lying before Salamis , a small one and dangerous anchorage for ships; its sea-washed shore is the haunt of Pan, who loves the dance.

There Xerxes dispatched these, his choicest troops, in order that when the Hellenic enemy, wrecked from their ships, should flee in search of safety to the island, they might slaughter their force, an easy prey, and rescue their comrades from the straits of the sea. Grievously did he misjudge the issue. For when some god
450

had given the glory to the Hellenes in the battle on the sea, on that same day, fencing their bodies in armor of bronze, they leapt from their ships and encircled the whole island, so that our men were at a loss which way to turn. Often they were struck by stones slung from their hands,
455

and arrows sped from the bow-string kept falling upon them and doing them harm. At last the Hellenes, charging with one shout, struck them and hacked to pieces the limbs of the poor wretches, until they had utterly quenched the life of all.
460

Xerxes groaned aloud when he beheld the extent of the disaster, for he occupied a seat commanding a clear view of the entire army—a lofty headland by the open sea. Tearing his robes and uttering a loud cry, he straightaway gave orders to his force on land
465

and dismissed them in disorderly flight. This, besides the one already told, is the disaster you must bewail.
470

The Persians. (OCR draft) Experimental (The Persians.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 433 focus

Alas! alas! a mighty ocean of ills has, in truth, burst upon both the Persians and the entire race of the barbarians.

MESSENGER

Be now well assured of this, that the evil hath not yet reached its half. Such a visitation of ills hath come upon them, as to overbalance these even twice over.

ATOSSA

And what event can have befallen that is yet more hateful than this? Say what misfortune this is, which, thou sayest, hath farther come upon the host, verging to greater horrors.

MESSENGER

As many of the Persians as were in the very bloom of life, most valiant in their spirit, and distinguished by their high birth, and were ever foremost in faithfulness to our monarch himself, have fallen foully by a most inglorious doom.

ATOSSA

Alas! the wretch that I am, my friends, by this evil hap. And by what kind of doom sayest thou that these of whom thou speakest perished?

MESSENGER

There is a certain island lying off the shores of Salamis, small, a dangerous station for ships, which Pan, who delights in the dance, haunts on its beach. Thither [Xerxes] sends these men, in order that, when the foeman wandering out of their ships should make their escape to the island, they might slay the soldiery of the Greeks, an easy prey, and rescue their comrades from the streams of the sea, ill knowing of the future; for when God gave the glory of the naval battle to the Greeks, on that very day having fortified their bodies in their armour well-wrought of brass, they leaped out of their vessels, and encompassed the whole island around, so that they were at a loss whither they should betake themselves; for often were they smitten by stones from their hands, and arrows falling on them from the bowstring destroyed them. And at last, having charged them with one onslaught, they smite, they how in pieces the limbs of the wretches, until they had utterly destroyed the life of all of them. And Xerxes shrieked aloud, when he saw the depth of his calamities; for he had a seat that afforded a clear prospect 1

of the whole armament, a high hill near the ocean brine; and having rent his clothes, and uttered a shrill wail, after issuing orders quickly to the land forces, he dismisses them in disorderly flight. Such a misfortune is it thine to wail over, in addition to the aforementioned.

ATOSSA

LES PERSES (OCR draft) Experimental (LES PERSES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 433 focus

sache-le, jamais en un seul jour n'a péri pareil nombre d'hommes.

LA REINE

Hélas ! quel océan de maux a débordé sur les Perses et sur toute la race barbare !

LE MESSAGER

Sache-le bien : ce n'est même pas là la moitié de notre malheur. Un douloureux désastre s'est abattu sur eux, deux fois plus lourd que les maux déjà connus de toi ¹.

LA REINE

Et quel sort plus cruel pourrait-il être encore ? Quel nouveau désastre a, dis-moi, frappé notre
armée, pour accroître le poids de nos misères ?

LE MESSAGER

Ceux qui, parmi les Perses, étaient à la fois en pleine vigueur, au premier rang pour le courage,

LES PERSES

LE MESSAGER

le plus en vue pour la naissance et, auprès du prince, des modèles constants de loyauté, ont succombé honteusement, de la plus ignominieuse mort.

LA REINE

Hélas ! infortunée, quel sort cruel, amis, est donc le mien ! Mais quelle est la mort dont ils auraient péri ?

LE MESSAGER

Il est, dans les parages en avant de Salamine, une île étroite, sans mouillage, dont, seul, Pan, le dieu des chœurs, hante le rivage marin. C'est là que Xerxès les
envoie, afin que, si des naufragés ennemis étaient portés vers l'île, ils eussent à massacrer les Grecs, ici aisés à vaincre, en sauvant les leurs au contraire des courants de la mer. C'était bien mal connaître l'avenir ! Car, dès que le Ciel eut donné
la victoire à la flotte des Grecs, ceux-ci, le même jour, ayant cuirassé leurs poitrines d'airain, sautaient hors des vaisseaux et enveloppaient l'île entière, de façon que le Perse ne sût plus où se tourner. Et d'abord des milliers de pierres
parties de leurs mains l'accablaient, tandis que, jaillis de la corde de l'arc, des traits portaient la mort dans ses rangs. Enfin, bondissant d'un même élan, ils frappent, ils taillent en pièces les corps de ces malheureux, jusqu'à ce qu'à tous
ils eussent pris la vie. — Xerxès pousse une longue plainte devant ce gouffre de douleurs. Il avait pris place en un point d'où il découvrait toute l'armée, un tertre élevé près de la plaine marine ² : il déchire ses vêtements, lance un sanglot aigu, puis soudain donne un ordre à son armée de terre et
se précipite dans une fuite éperdue. —

The Persians (OCR draft) Experimental (The Persians. Robert Potter, 1779.) — 433 focus

this day

490

"The common cauſe of all demands your

valour."

Meantime from Perſia's hoſts the deep'ning ſhout

Anſwer'd their ſhout; no time for cold delay;

But ſhip 'gainſt ſhip its brazen beak impell'd.
495

Firſt to the charge a Grecian galley ruſh'd;

Ill the Phoenician bore the rough attack,

Its ſculptur'd prow all ſhatter'd.

Each advanc'd

Daring an oppoſite.
500

The deep array

Of Perſia at the firſt ſuſtain'd th' encounter;

But their throng'd numbers, in the narrow ſeas

Confin'd, want room for action;

and depriv'd
505

Of mutual aid beaks claſh with beaks, and each

Breaks all the other's oars:

with ſkill diſpos'd

The Grecian navy circled them around

With fierce aſſault; and ruſhing from its height
510

Th' inverted veſſel ſinks: the ſea no more

Wears its accuſtom'd aſpect, with foul wrecks

And blood diſfigur'd;

floating carcaſſes

Roll on the rocky ſhores: the poor remains
515

Of the barbaric armament to flight

Ply ev'ry oar inglorious: onward ruſh

The Greeks amidſt the ruins of the fleet,

As thro' a ſhoal of fiſh caught in the net,

Spreading deſtruction:
520

the wide ocean o'er

Wailings are heard, and loud laments, till night

With darkneſs on her brow brought grateful truce,

Shou'd I recount each circumſtance of woe,

Ten times on my unfinish'd tale the ſun
525

Wou'd

Wou'd ſet; for be aſſur'd that not one day

Cou'd cloſe the ruin of ſo vaſt an hoſt.

ATOSSA.

Ah, what a boundleſs ſea of woe hath burſt

On Perſia, and the whole barbaric race!
530

MESSENGER.

Eschilo, I Persiani: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, I Persiani: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 433 focus

Ahi!, che gran mare di sciagure ruppe

sui Persïani e sopra tutti i barbari!

ARALDO

Sappi che il mal non è finora al mezzo:
490

tanti danni sovra essi ancor piombarono,

che al tratto della lance gli altri uguagliano.

ATOSSA

Qual sorte piú nemica esser potrebbe?

Dimmi, quale è questo esito di mali

che tracollar fece ancor piú la lance?
495

ARALDO

Quanti dei Persïani eran piú prodi,

d'animo insigni, nobili di stirpe,

e per fede al sovrano ognor fra i primi,

morte han trovata senza gloria, turpe.

ATOSSA

Misera me! Che tristi eventi, amici!
500

E a qual destino, dici, soccombettero?

ARALDO

Sorge, vicina a Salamina, un'isola

breve, né rade ha pei navili, dove

su la spiaggia del mar viene sovente

Pan de le danze amico.
505

E qui mandati

Serse li avea, perché, quando i nemici

disfatti omai, balzino giú dai legni

nell'isoletta, a scampo, i nostri possano

facile scempio far di tutti gli Elleni,
510

e dai gorghi gli amici in salvo trarre.

Ma lesse male nel futuro.

Appena

concesse un Nume agli Elleni la gloria

della battaglia, subito recinte
515

le membra con le belle armi di bronzo,

balzar giú dalle navi, ed inondarono

l'isola tutta:

e i nostri ove rivolgersi

non sapevano piú. Molti cadevano
520

sotto i sassi scagliati: altri, le frecce

volavan dai vibranti archi a trafiggerli ;

e infine, con un solo impeto mossi,

colpi addensano, sbranano le membra

degli infelici, insino a che la vita
525

di tutti ebbero spenta.

Ululi alzava

Serse, vedendo il baratro dei mali:

ché sedea sopra eccelso clivo, presso

al mare aperto, donde a lui visibile
530

era tutto l'esercito.

E, strappandosi

via le vesti, levando acuti stridi,

tosto raccoglie le pedestri schiere,

e si gitta con quelle a sconcia fuga.
535

Questa sciagura oltre alla prima or piangi.

ATOSSA

Aeschylus, Persae: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Persae: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 433 focus

Heu heu malorű magnŭ pelagus factum est

Perfis, omni genere barbarorum.

Nun.

Illud bene ſcias, nunquam mediu horŭ malorum extitiſse,

Talis in ipfos calamitas mali uenit,

Vt his ficrependeret momento.
410

Ato.

Que'nam erit fortuna hac inimicitior?

Dicito,quam ais calamitatem excrcitui

Veniffe, malorum repentem ad maiora?

Nun.

Perſarum quicunq;

erant fortes natura,
415

Animoq; optimi, et nobilitate decori,

ipsi regi fide inter primos ſemper

Occubuerunt, turpiter ignominioſa morte.

Ato.

Heuamici, ego mifera mala calamitate:

Qua'nam uerò morte ais hos interijſſe?
420

Nun.

Infula aliqua Salaminis eregione est locoru,

Parua, malefida carinis, quam amans choros

Pan adit, in littore Pontico.

Inde mittit aliquot, ut si nauium

Corruptores hoftes in infulam uenirent,
425

Trucidarent fortißimum Græcorum exercitum,

Amicos feruaret àmarimo meatu.

Male futura confiderans, quemadmodum Deus

Grecis gloriam pugne nauium dedit.

Ipfa die munientes corpus aneis
430

Armis, in naues exilierunt.circum uerò

Circundederunt totam infulam,ut dubitarent

Perfe, quo'nam se uerterent.diu enim ex manibus

Lapidibus percutiebantur ab arcus

Chorda fagitte procidentes cos interfecerunt.
435

Poftremò moti Greci uno impetu

Feriunt, laniant membra infoœlicium Perfarum,

Donec omnium uitam corruperint.

Xerxes lamentatus est, uidens immensa mala.

Nam fedem puram totius exercitus habuit,
440

Altißimum tumulum propè Pelasgicum mare,

Licerans ueflimenta,& flens acriter.

Repentè hortatus pedestrem exercitum

Diſceßit inornata fuga.hanc quoq; tibi

Ad anteacłam calamitatem licet lugere.
445

Ato.

The Persians (OCR draft) Experimental (The Persians. Anna Swanwick, 1886.) — 433 focus

ATOSSA

Woe! Woe! Of ills a mighty sea hath burst

On Persia, and on all the Asian race.

MESSENGER

Be thou assured, but half our loss thou knowest;

Upon them came calamity so vast

As twice to overweigh the ills yet told.

ATOSSA

What Fortune could than this more hostile be?
440

Say, what this woe which came, as thou dost state,

Upon the host, charged with still heavier bale?

MESSENGER

All Persia's sons, in fairest bloom of life,

Bravest of soul, pre-eminent by birth,

And to the king himself still first in trust,—

These died ignobly, by inglorious doom.

ATOSSA

Ah wretched me, my friends, for deadly chance!

But say, what form of ruin these o'erwhelm'd?

MESSENGER

An isle there is that fronteth Salamis,

Small, with bad anchorage, whose sea-washed beach
450

Dance-loving Pan doth haunt; thither the King

Sendeth these chiefs, that, when the worsted foe

Should in the isle seek safety, Persia's sons

Might slay the host of Hellas, easy prey,

And from the briny channels save their friends,

Ill-guessing the to-come: for when the god

The Hellenès crowned with glory of the fight,

On that same day, with shields of well-wrought brass

Fencing their bodies, from their ships they leapt,

And the whole isle encompassed; so our men
460

Knew not which way to turn; oft time by stones

Pelted from foeman's hand, while arrows keen,

Thick raining from the bow-string, smote them down;

Rushing at last with simultaneous shout,

The Hellenès hacked and carved the victims' limbs,

Till they, poor wretches, all of life were reaved.

But Xerxes groaned, seeing the depth of ills;

For on a lofty height, hard by the sea,

His seat he held, o'erlooking all the host.

His garments rending, a shrill cry he raised,
470

To his land troops forthwith dispatch'd command,

And sped in flight disordered. Thine it is

To wail this sorrow added to the first.

English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Persians — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 433 focus

Woe on us, woe! disaster's mighty sea

Hath burst on us and all the Persian realm!

Messenger

Be well assured, the tale is but begun—

The further agony that on us fell
450

Doth twice outweigh the sufferings I have told!

Atossa

Nay, what disaster could be worse than this?

Say on! what woe upon the army came,

Swaying the scale to a yet further fall?

Messenger

The very flower and crown of Persia's race,
455

Gallant of soul and glorious in descent,

And highest held in trust before the king,

Lies shamefully and miserably slain.

Atossa

Alas for me and for this ruin, friends!

Dead, sayest thou? by what fate overthrown?
460

Messenger

An islet is there, fronting Salamis—

Strait, and with evil anchorage: thereon

Pan treads the measure of the dance he loves

Along the sea-beach. Thither the king sent

His noblest, that, whene'er the Grecian foe
465

Should 'scape, with shattered ships, unto the isle,

We might make easy prey of fugitives

And slay them there, and from the washing tides

Rescue our friends. It fell out otherwise

Than he divined, for when, by aid of Heaven,
470

The Hellenes held the victory on the sea,

Their sailors then and there begirt themselves

With brazen mail and bounded from their ships,

And then enringed the islet, point by point,

So that our Persians in bewilderment
475

Knew not which way to turn. On every side,

Battered with stones, they fell, while arrows flew

From many a string, and smote them to the death.

Then, at the last, with simultaneous rush

The foe came bursting on us, hacked and hewed
480

To fragments all that miserable band,

Till not a soul of them was left alive.

Then Xerxes saw disaster's depth, and shrieked,

From where he sat on high, surveying all—

A lofty eminence, beside the brine,
485

Whence all his armament lay clear in view.

His robe he rent, with loud and bitter wail,

And to his land-force swiftly gave command

And fled, with shame beside him! Now, lament

That second woe, upon the first imposed!
490

Atossa

German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 433 focus

Weh uns! Ein Meer von Leiden brach mit Macht herein
415

Auf Persis' Land und alle Völker Asia's.

Der Bote.

Doch wisse, noch nicht wurde dir die Hälfte kund.

Ein andres jammervolles Leid kam über sie,

Das jenes zwiefach überwog mit seiner Last.

Atoffa.

Und welches Unheil wäre denn noch feindlicher?
420

Sprich, welches andre Mißgeschick traf Persis' Heer,

Das tiefer noch des Leides Schale niederzog?

Der Bote.

Die Perser alle, die geblüht in Jugendkraft,

An Muth die kühnsten, an Geschlecht die edelsten,

Dem König selbst am treusten allzeit zugethan,
425

Sie gingen schmachvoll unter in ruhmlosem Tod.

Atoſſa.

O Freunde, weh mir Armen! Unglückselig Loos!

Und welch ein Todesschicksal, sprich, entraffte sie?

Der Bote.

Es liegt ein kleines Inselland vor Salamis,

Von rauher Anfurt, wo der reigenfrohe Pan
430

Unfern dem steilen Meeresstrand zu wandeln liebt.

Dahin entbot sie Xerxes, daß, sobald der Feind

Zur Insel sich aus lecken Schiffen rettete,

Sie leichten Fangs erschlügen Hellas' Heeresmacht,

Den Freunden aber hülfen aus der Meeresfurt:
435

Was kommen sollte, sah er schlecht! Denn als ein Gott

Im Kampf der Schiffe Hellas' Volk den Sieg verlich,

Da stürzten sie desselben Tages noch, mit Erz

Umgürtet, aus den Schiffen, und umschlossen rings

Das Inselland, die Perser wußten keinen Nath,
440

Wohin sich wenden? Aus den Händen prasselten

Felsstücke ringsher nieder, und vom Sehnendrat

Des Bogens schwirrten Pfeile rings und mordeten.

Zulegt heran sich stürzend all' in Einem Strom,

Zerhaut, verstümmelt Hellas' Volk die Elenden,
445

Bis aller Leben grausam hingemordet war.

Des Leides Tiefe sehend, schrie der König auf;

Denn oben saß er, weitgeseh'n von allem Volk,

Auf steilen Hügels Höhe, nah' am Meeresstrand.

Und sein Gewand zerreißend, stöhnt' er laut empor,
450

Gebot der Landmacht ungesäumt Aufbruch und floh

Voraus in ordnungsloser Flucht. Das ist das Leid,

Das du zum ersten Leide noch beklagen mußt.

Atossa.

Commentary

Critical apparatus to The Persians (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Persians.) focus

433. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-358

τῆσδ᾽ ἔτ᾽:

τῆσδέ τ'

M. G. Vit. Par. A. B.

τίς δὲ τ'

Ald. Rob. Emendate

τῆσδ᾽ ἔτ᾽

Lips. Turn. γρ.

καὶ τύχης

ex Par. B. Faehsius affert. τῆσδ᾽:

τῆδε

, ut fere solet, M.

τῆσδε

Ald. Rob.

434. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-359

τίν᾽ αὖ:

τί δ' αὖ

G. στρατῷ:

στρατῷ

, mutato a sec. manu

ῶ

οῦ

, Vit.

στρατοῦ

Ald.

435. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-360

μάσσονα:

μάσσονα

, supra scripto

, Vit.

436. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-361

φύσιν:

φύσιν

M. Vit. Ald. Rob. Turn. et

supra scripto

ει

Lips.

φύσει

G. Ven. B. Par. A. B. K. L. et supra scripto

φύσιν

Cantabr. 2.

437. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-362

ψυχήν:

ψυχὴν

, supra scripto

, Lips. κεὐγένειαν:

καὶ εὐγένειαν

M. Vit. Mosc. Ald. Rob. ἐκπρεπεῖς:

ἐκπρεπεῖς

M. Ald. Turn. et adscriptum in Par. B.

εὐπρεπεῖς

G. Vit. Lips. Ven. B. Mosc. Par. A. B. L. N. Rob.

438. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-363

ἄνακτι:

ἄνακτοι

Vit.

439. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-364

αἰσχρῶς:

αἰσχρῶς

M. G. Vit. Lips. Ven. B. Cantabr. 1. 2. Lambeth. Mosc. Ox. Par. A. B. H. K. L. N. Rob.

οἰκτρῶς

Ald. Turn. et supra scriptum in Par. B. δυςκλεεστάτῳ:

δυσκλεεστάτῳ

M. Lips. Par. B. Ald. Rob. Turn. Id fuit etiam in Vit. ubi terendo

λε

periit.

δυσκλεστάτῳ

Par. C.

δυστυχεστάτῳ

G. Ven. B. Cantabr. 1. Par. A. L. et adscriptum γρ.

δυστυχεστάτῳ

in Lips. μόρῳ:

πότμῳ

Vit. Lips. Mosc. Par. N. sed in Lips. adscriptum γρ.

μόρῳ. θανάτῳ

440. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-365

οἴ 'γὼ:

οἱ ἐγὼ

ὃ ἐγὼ

Par. C.

οἳ ἐγὼ

G. Vit. Lips. Cantabr. 2. Ald. Rob. Turn. Correxit Porsonus. τάλαινα:

τάλαινα

Vit. κακῆς:

κακοὶ

pro

κακῆς

Lips.

441. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-366

δὲ: omittunt Ven. A. Ox. Ald. Post

ποίῳ

habet Rob.

442. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-367

ἐστὶ:

ἐστιν

Vit. πρόσθε:

πρόσθε

G. Vit. Lips. Ven. A. Cantabr. 1. Mosc. Ald.

πρόθεν

Par. N.

443. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-368

δύςορμος:

δύσορμος

, ad

ος

supra scripto

ον

, Lips. ναυσίν:

νηυσὶν

M. G. Vit. Lips.

444. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-369

ἀκτῆς:

ἀκτῆς

G. In Vit. ad

ἀκτῆς

a sec. manu supra scriptum γρ.

ἁλός

, sic.

445. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-370

NA: Narrat rem etiam Herodotus VIII. 76. ὅταν:

ὅτ' ἂν

M. Vit. Lips. Rob.

ὅτι

scribendum putavit Elmsleius (Edinburgh Review XVII. p. 236.). Sed v. diss. de particula

ἂν

III. 4. Opusc. IV. p. 148.

446. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-371

ἐкσωζοίατο:

ἐξσωζοίατο

, ad

supra scripto

. M.

ἐκσωζοίατο

, ad

οι

supra scripto

αι

, Lips. Non satis recte Abreschius

νεῶν ἐκσωζοίατο

ita coniungit ut

φθαρέντες

seorsim positum sit. Vt ista sint coniungenda, certe

φθαρέντες

non minus cum illo genitivo construi debet: dissipati ex navibus.

φθείρεσθαι

errare, vagari significans et ab Abreschio hic et in Misc. Obs. IV. 3. p. 451. illustratum est. Conferendus Blomfieldius.

447. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-372

κτείνοιεν:

κτείνειαν

Ald.

κτείνειεν

G. Ven. A. B. Ox. Par. C. N. Rob. Inde

κτείνειαν

Porsonus. Recte

κτείνοιεν

M. Vit. Lips. ceterique, ut videtur, codices et Turn. εὐχείρωτον:

ἀχείρωτον

εὐχείρως τὸν

Mosc. Par. B. Id videtur etiam in Vit. fuisse, in quo erasa ea scriptura

εὐχείρωτον

restitutum.

εὐχείρω τὸν

, propter similem, ut videtur, codicis alicuius lituram, Ald.

448. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-373

ἐναλίων:

ἐναλίων

M. G. Vit. Par. A. B. N.

εἰναλίων

Ven. A. Rob. Turn.

εἰν ἀλίων

Ald.

ἀναλίων

Lips.

449. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-374

ὡς γὰρ θεὸς:

ὡς γὰρ ὁ Θεὸς

Lips. Mosc.

450. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-375

ναῶν:

νῆες

Ven. A. Par. C.

νεῶν

Cantabr. 2. κῦδος:

κῦδος

G. Vit. Lips. aliique et Ald. Turn. Ἕλλησιν:

Ἕλλησιν

M. Rob.

451. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-376

αὐθημερὸν:

αὐθημερῶν

Vit. V. Herodotum VIII. 95.

452-453. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-377

ἀμφὶ δὲ κυκλοῦντο:

ἀμφὶ δὲ κυκλοῦντο

Ven. A. Par. B. C. et ante correctionem Vit.

ἀμφὶ δ᾽ ἐκύκλουν τὴν

ex correctione Vit.

ἀμφὶ δ' ἐκυκλοῦντο

G. Lips. et ut videtur Mosc.

ἀμφὶ δὲ

, ut Brunckius refert, supra scriptum in Par. B. γρ.

δὲ

ex eo codice Faehsius affert. De omisso augmento v. praef. ad Eur. Bacchas p. XLVI.

454. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-378

τράποιντο: γρ.

τράπωνται

Par. B.

τράπονται

Par. C.

455. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-379

πέτροισιν:

πέτροισι

M. Vit. Lips. Ven. B. Mosc. Par. B. N. Vulgo

πέτρησιν

. ἠράσσοντο:

ἠράσσοντο

M. (sic M.) G. Lips. Par. A. B.

ἠράσσαντο

Vit, aliique et Turn.

ἠράσσαντο

Ald. Rob. τοξικῆς τ᾽ ἀπὸ:

τοξικῆς

Lips. Ven. A. Par. B. Ald. Turn.

ἀπὸ

M. G. Vit. Par. A. N. Rob.

ἀπ'

δ'

supra scriptum in Lips. Par. B. Non dubitavi praeferre

τε

. Sed anastrophen, quam consensu tuentur libri, repudiandam esse diligens docebat artis poetarum in condendis trimetris observatio, qui quum plerumque ita coniungant verba, ut singulis versibus aliqua pars orationis terminetur, tamen saepe etiam pausa paullo ante finem versus facta tam arte finem versus cum sequentis initio coniungunt, ut ne elisionem quidem in fine versus spreverint, nedum in praepositionibus admiserint anastrophen.

456. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-380

προςπίτνοντες:

προσπίτνοντες

M. Cantabr. 2. Rob.

πίπτοντες

Par. N. Ceteri

προσπίπτοντες

. ὤλλυσαν:

ὤλλυσαν

ὤλυσαν

G. Vit. aliique nonnulli.

457. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-381

ἐφορμηθέντες:

ἀφορμηθέντες

, ad

ἀ

supra scripto

, Lips.

458. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-382

κρεοκοποῦσι:

κρεοκοποῦσι

ex correctione M. et hoc ex scholiis restituit Porsonus.

κρεωκοποῦσι

Ald. Rob.

κερωκοποῦσι

Vit. supra tamen scripto γρ.

κρεωκοποῦσι

, quod in M. ante correctionem erat ut in ceteris omnibus. V. Pors. praef. ad Hec. p. VIII. Lob. ad Phryn. p. 693.

460. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-383

ἀνώμωξεν:

ἀνώμωξε

G. Cantabr. 1. 2. Ald. Rob. κακῶν:

κακῶν

omittunt Mosc. et a pr. manu Vit. βάθος:

πάθος

Vit. Par. N.

461. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-384

εὐαγῆ: De loco illo, ex quo Xerxes pugnam spectaverit, vide Wassium ad Thuc. II. 19. Valckenarium et Wesselingium ad Herod. VIII. 90. Toupium Emend. in Suidam vol I. p. 393. seqq. (261. ed. Lips.).

Libri omnes

εὐαγῆ

. Scholiastes

καθαράν, κεχωρισμένην, εὖ ἔχουσαν οἷον τὴν ἄποψιν καὶ ἐπιτηροῦσαν τὸν λεὼν ἅπαντα. ἢ αὐγάζοντα καὶ ὁρῶντα

. Hemsterhusius

εὐαυγῆ

, quod receperunt Brunckius, Schützius, Porsonus, Blomfieldius. Praeclara illa Hemsterhusii disputatio tanto magis tota huc transferenda videtur, quod et in primis ad Aeschyli locum pertinet et plura sunt quae de ea monere lectorem volo. Sic igitur ille apud Musgravium in Exerc. Eurip. II. 6. sive in eiusdem notis ad Euripidis Suppl. 654.

ἀμφὶ δ᾽ Ἠλέκτρας πύλας

ἔστην θεατής, πύργον εὐαγῇ λαβών.

Euripidis loco apte convenit interpretatio (Hesychii verba dicit,

εὐαγές, εὔοπτον

): ipsi voci convenire fuerat ostendendum.

Εὐαγής

si ducatur ab

ἄγος

, quid sit notum est, quemadmodum

ἀναγής, δυσαγής

. Si ab

ἄγω

duco, erit agilis, flexibilis, qua potestate capitur in Hippocr. περὶ διαίτ. ΙΙ. p. 363, 34. neque aliter Henr. Stephan. intellexit Anth. 1. c. 60. Ep. 8.

Χαίροιτ᾽ εὐαγέες (μέλισσαι)

in Th. L. Gr. Tom. I. p. 126. C. agiles apes, quod per aerem ferantur cito et facile: vel mobilis, volubilis, ut in Aretaeo p. 19. v. 33. (p. 41. ed. Lips.)

ὀφθαλμοὶ εὐαγέες, λαμπροί

, exponi possunt, licet puros dederit Crassus, Wiganus lucentes, quod vix perspicias unde pendeat, nisi legisse vel legi voluisse statuas

εὐαυγέες

: iunguntur tamen itidem ab Adamantio 1. c. 9. (p. 349.)

ὀφθαλμοὶ μεγάλοι τε καὶ λαμπροὶ καὶ εὐαγεῖς

, cuius vice admodum vitiose

εὐλαβεῖς

Polemo (p. 222.) praefert. Porro si ab

ἄγω, ἄγνυμι

frango, significabit fragilem, quique facile comminui possit; quo pertinet Suidae locus ita scribendus:

εὐαγές, εὐκόλως κεκλασμένον, εἰ στάχυς εὐαγής

, idem qui

εὔκλαστος, εὔθραυστος

, apud Etym. in v.

Δημήτηρ

. In his, sicuti linguae norma postulat, penultima corripitur: aliis in locis eadem vox syllabam istam habet productam: Leonid. Anth. VI. 27. Ep. 6.

καὶ πέλεκυν ῥυκάναν τ᾽ εὐαγέα καὶ περιαγὲς Τρύπανον

Parmen. ap. Clem. Str. V. p. 732.

καθαρᾶς εὐαγέος ἠελίοιο Λαμπάδος ἔργ᾽ ἀΐδηλα

— nimirum forma Dorica nascuntur ex

εὐηγής

οι

περιηγής

: quorum illud rarissimum, alterum frequentatur pro circumacto, circumiecto, rotundo: saepe tamen quam proprie vim habeat obscurum est, qua de re nunc nihil amplius dicam. Singulare est quod ex Lex. Vet. MS. Bibl. Sangerman. (Anecd. Bekkeri p. 337, 13.) mecum communicavit praestantissimus noster Ruhnkenius:

ἀγής· τοῦτο ἀπὸ συνθέσεως (συνθέτου apud Bekkerum) καταλείπεται τοῦ εὐαγής ἢ παναγής. Ἐμπεδοκλῆς· ἄθρει μὲν γὰρ ἄνακτος ἐναντίον ἀγέα κύκλον

pro

παναγής

, quod longe diversum est, melius scripsisset

περιαγής

, ut in illo versu proverbiali, quem suggerit Philopon. περὶ Κοσμοπ. p. 179.

μηδ' ὅσον ὀφθαλμοῦ περιηγέα κύκλον ἑλίξαι

. vid. Suid. in

εὐαγής

. Nunc investiga quantum libet, harum, quas notari in

εὐαγής

, significationum quaenam vel Aeschyli verbis vel Euripidis accommodari possit, nullam invenies: at si scripseris inserta littera

εὐαυγῆ

, omnis difficultas fuerit sublata: nam

εὐαυγής

, locus illustris, vel qui undique conspici potest, vel unde prospectus in vicina late patet. Ratio structurae in

ἕδρα παντὸς εὐαυγὴς στρατοῦ

itidem expedita, quae frustra quaeratur in

εὐαγής

. Enimvero iam dudum vereor, ne

εὐαυγής

per culpam librariorum pluribus locis abierit in

εὐαγής

: in Iamblichi certe Protr. p. 152. vs. 23. (p. 360. Kiessl.) vice vulgati,

λαμπροτάτη τὶς εὐαγία

, cod. Reines. quem ipse cum edito contuli, praefert

εὐαυγία

, quod utique longe melius congruit cum

λαμπροτάτη

εἰ

τὸ τῆς ψυχῆς ὄμμα

, quam

εὐαγία

. Perinde se res habet in Platone de LL. XII. p 989. C. (p. 952. A. Steph.)

ἃ μαθοῦσι μὲν εὐαγέστερα γίγνεσθαι, μὴ μαθοῦσι δὲ σκοτωδέστερα — καὶ ἀσαφῆ

. Tim. p. 1065. E. (p. 58. D. Steph.)

ἀέρος τὸ μὲν εὐαγέστατον ἐπίκλην αἰθὴρ καλούμενος, ὁ δὲ θολερώτατος ὁμίχλη τε καὶ σκότος

: unde sumptum Iamblichi de Myst. p. 80. vs. 21.

τὸ εὐαγέστατον καὶ ἄκρον τοῦ ἀέρος

. Si tum iuncta propinquae, tum opposita contrariae potestatis attente spectes, quid prius in mentem veniat, quam opportunissimum

εὐαυγής

? Accedat Aristoteles, vel quicumque nomen eius mentitus auctor, de Mund. p. 14. vs. 12. (p.397. a. 16. ed. Bekk.)

κόσμος-λαμπρότητι δὲ εὐαγέστατος

: vertit Appuleius: splendore perlucidus: quin clarius etiam caussam nostram suffulcit diversa, quam Stobaeus suppeditat Ecl. Phys. p. 78. vs. 9. (p. 694. Heer.) lectio,

λαμπρότητα δὲ τηλαυγέστατος

. In Parmenide quoque

εὐαυγέος ήελίοιο

non sprevero. Pythagoreis autem in primis

αὐγή

et voces inde natae placuerunt; unico Theagis exemplo defungar apud Stob. p. 11. vs. 46.

ὁ νέος ἔχων περιαυγέα καὶ διαυγέα τὰν ἔποψιν

. Iam neminem opinor fore, qui contendat, pro

εὐαυγής

Graecos vitandae κακοφωνίας ergo solenni more pronunciasse

εὐαγής

Haec Hemsterhusius, docte quidem et acute, sed non ita ut omnem sustulerit dubitandi materiam. Equidem etsi vereor ne haec res ad liquidum perduci nequeat, tamen afferam, quae, ne quis iusto citius assentatur, impediant.

Apertum est nomen

εὐαγής

, prout ab

ἄγω

vel

ἄγνυμι

vel

ἅζω

derivetur, non posse non diversas significationes habere. De his dicendum est singillatim, ne quae cognata quidem, sed diversa tamen sunt, confundantur. Ac verba

ἄγω

ἄγνυμι

fontem habent communem, ut

ἄγνυμι

proprie sit ducendo i. e. flectendo frango, deinde simpliciter frango, contero. Ab eo verbo est

εὐαγής

, media syllaba longa. Suidas

εὐαγές, καλῶς κεκλασμένον

. Et hoc usus est Etymologus M. p. 266, 2.

Δημήτερος ἀκτή· διὰ τὸ κατάγνυσθαι ἐν τῇ ὅλῳ τὸν στάχυν τὸν εὐαγῆ, ἢ αὐτὸν τὸν σῖτον ἐν τῷ μύλῳ θραύεσθαι

. Sed idem vocabulum etiam aliam habet significationem, quae propius accedit ad propriam verbi

ἄγνυμι

notionem. Corrupta sunt haec grammaticorum, Photii p. 27, 6.

εὐαγής, μεταφορικῶς κύκλος

, Zonarae p. 897.

εὐαγής, καλῶς περιηγμένος, ἢ μεταφορικὸς κύκλος

. Eadem quae Zonaras, omisso tamen

ἤ

, habet Suidas, apud quem

μεταφορικῶς

a Kustero repositum est. Scribendum est

εὐαγής, καλῶς περιηγμένος, ἢ μεταφορικῶς κυκλικός

. Terminationes enim

ος

ικός

saepe permutantur. De testimonio, quod Suidas ex epigrammate Antipatri Sidonii adiecit, infra videbimus: est enim illud ab hoc vocabulo prorsus alienum. De ipso vocabulo noli dubitare quin vera tradiderint grammatici. Id quod apparet ex simili

περιαγής

. Photius p. 414, 15.

περιαγές, ἐπικαμπές

. Usurpatur

περιαγής

ab Adamantio Physiogn. I. 24. p. 413.

κεφαλὴν μέσην τὸ μέγεθος, περιαγῆ

. Etym. M. p. 545, 27.

παρὰ τὸ κύφον, τουτέστιν τὸ περιφερὲς καὶ περιαγές

. Eadem schol. ad Il. V. 596. Ac ne dubites quin ab

ἄγνυμι

ductum sit, argumento est

περιαγή

substantivum apud Aratum v. 687. de Argo navi,

ἀλλ᾽ ἤτοι Περσεὺς μὲν ἄτερ γουνός τε ποδός τε

δεξιτεροῦ δύεται, πρύμνης δ᾽ ὅσον ἐς περιαγήν,

quod scholiastes interpretatur

ὅσον εἰς τὴν περίκλασιν καὶ καμπὴν τῆς πρύμνης

. Illa vero significatione etsi videri possit

εὐαγής

dictum esse ab Leonida Tarentino epigr. 28. in Anal. Brunckii t. I. p. 227. sive Anth. Pal. VI. 204.

Θῆρις ὁ δαιδαλόχειρ τῇ Παλλάδι πήχυν ἀκαμπῆ,

καὶ τετανὸν νώτῳ καμπτόμενον πρίονα,

καὶ πέλεκυν, ῥυκάναν τ᾽ εὐαγέα, καὶ περιαγὲς

τρύπανον, ἐκ τέχνας ἄνθετο παυσάμενος,

ut runcina intelligatur ab anteriore parte curvata, tamen non potest dubitari quin Meinekius in Del. poet. Anth. Gr. p. 31. recte viderit scribendum esse

εὐάκεα

. Sed usus videtur hoc nomine Parmenides v. 133.

εἴσῃ δ' αἰθερίην τε φύσιν, τά τ᾽ ἐν αἰθέρι πάντα

σήματα, καὶ καθαρῆς εὐαγέος ἠελίοιο

λαμπάδος ἔργ᾽ ἀΐδηλα,

ut, si hoc ita sit, etiam Empedocles

ἀγέα κύκλον

rotundum solis orbem intellexisse videatur. Quamquam hoc incertum est. Illud vero valde probabile est, nomen

εὐάγητος

ἄγνυμι

dictum esse et flexuosum, sinuosum notare. Aristophanes Nub. 274.

ἀέναοι Νεφέλαι,

ἀρθῶμεν φανεραὶ δροσερὰν φύσιν

εὐάγητον.

Abutitur ingenio suo Bentleius in Museo crit. Cantabr. II. p. 435. Male interpretantur Suidas, Zonaras p. 905. Favorinus,

εὐάγητον, καθαράν, λαμπράν. Ἀριστοφάνης, δροσερὰν εὐάγητον φύσιν

, et scholiastae

πανταχοῦ φερομένην, ἢ λαμπράν. πάντῃ φερόμενον· εὐκίνητον· τοιοῦτο γὰρ τὸ ὕδωρ

. Eustathius in Opusc. p. 142. a. 9.

εὐάγητον

intellexit

εὐαγές, sanctum

, et eodem significatu p. 144. a. 1.

εὐαγέστατον ὄνομα

Nunc transeamus ad

εὐαγής

ἄγω

duco derivatum. Quale vocabulum, si ab ipso verbo

ἄγω

factum fuit, brevem necesse est habuerit mediam syllabam; sin ab

ἄγω

Dorico, de quo Schaeferus in Melet. crit. p. 113. seq. dixit, longam, ut pro communi forma

εὐηγής

dictum, quemadmodum

περιαγὲς τρύπανον

in illo quod attulimus Leonidae epigrammate pro

περιηγές

positum videtur. Quamquam si quis

ὀφθαλμοῦ περιηγέα κύκλον

dixit, non poterit hoc ad Parmenidis

εὐαγέος ἠελίοιο

aut ab Empedoclis

ἀγέα κύκλον

adhiberi, quod neuter Dorica dialecto est usus. Sed huius vocabuli

εὐαγής

quae communis vel Ionica forma exstare visa est apud Aretaeum de curatione morb. diuturn. I. 13. p. 128. B. ed. Boerh. p. 327. ed. Lips. emendatione corrupti loci removenda est. Scribendum est enim

προςτίθει δὲ χάριτας πόματος καὶ σίτου, τὴν μικρῷ χείρω τῶν ὠφελεόντων ἔωσι διδόναι (ἔσται γὰρ διέξοδος ναυτιώδει καὶ ἀτερπέι ὑγρῷ· μετεξετέρους γὰρ ἡ τοῦ πύου δίοδος βλάψαι δύναται), μήπω τι καὶ ἀπόσιτοι ἔσονται, κἤν τι λάβωσι εὐημές.

Abest vulgo

διδόναι

, quod codex Harleianus suppeditat. Deinde ed. Boerh.

κἄν τι λάβωσι

, pro quo P. Petitus habet

κἄν τε λάβωσι

. Denique legebatur

εὐαγέες

. Non perceperunt loci sensum interpretes, qui quum de reponendo

εὐαγές

cogitarunt, sententiam reddiderunt etiam obscuriorem. Scripsi

εὐημές

, de qua forma Lobeckius dixit ad Phryn. p. 706. Sensus est adhibe illecebras potus et cibi, etiam si paullo minus conducibilium quam dari oporteat (parabitur enim exitus nauseam facienti et insuavi humori; nonnullis enim perruptio puris nocere potest), ne fastidiant cibum, etsi quid quod facile evomere possint sumpserint.

Εὐαγής

autem, correpta media syllaba, ab

ἄγω

duco derivatum esse haud ita facile credam, primum quod alia huius formae vocabula desunt, tum quod prorsus silent grammatici, tum denique quod exempla, quae pro hac derivatione afferuntur, valde suspecta sunt, quippe quae cuncta vel admittant aliam explicationem vel etiam efflagitent. De qua re mox videbimus.

Iam enim dicendum est de nomine

εὐαγής

, quod ab

ἅζω

ductum sacrum, castum, purum significat. Grammaticorum interpretationes has habemus. Hesychii,

εὐαγές, ἁγνόν, καθαρόν, εὐσεβές, εὔοπτον, ἅγιον

. Photii,

εὐαγές, ἁγνόν, εὐσεβές, ὅσιον, θειότατον

. Suidae,

εὐαγές, ἁγνόν, καθαρόν, εὐσεβές, ὅσιον, θειότατον· γένους δὲ ἦν εὐαγοῦς, οὐκ ἐπὶ δυνάμει τρυφώσῃ λαμπρυνόμενον, οὐδὲ ἐπὶ χρημάτων περιουσίᾳ κολαζόμενον

, quae eadem, sed minus plene, apud Zonaram p. 914. exstant. Porro Hesychii,

εὐαγοῦς, δυστάτης

. Zonarae p. 897. et Favorini,

εὐαγῆ, μεγάλην

, quod alio spectat quam, ut Tittmanno videbatur, ad epigramma Antipatri Sidonii a Suida in v.

εὐαγής

allati. Sed originem significationis si requiris, omnem illam latissime patentem verborum cognationem, cuiusmodi sunt

ἀγάζω, ἄγαμαι, ἀγαίομαι, ἅζω, ἄγη, ἄγος, ἅγιος, ἁγνός, ἁγηλατῶ

pluraque alia, in quibus est etiam

ἀγάζομαι

, aliter explicandam puto quam visum est Ruhnkenio ad Timaei lex. Plat. p. 12. seq. qui quam iniit viam, quum primam posuit nitoris significationem, ea non satis plana aut expedita videtur ad omnem illam verborum et notionum varietatem comprehendendam. Non potest quidem dubitari quin cognatae cum his verbis voces

ἀγλαΐς

αὐγή

, quae proprie de refractis radiis dicuntur, ab

ἄγω, ἄγνυμι

derivatae sint quarum altera, ut a

κράζω κραυγή

, insertum habet crassiorem spiritum: sed tamen ista quam indicavi verborum familia, etsi ab eadem radice orta est, ita manifestam prodit admirationis vel horroris vel omnino motus cuiusdam et gestus significationem, ut alia ratione, quam quae est radiantis lucis, cum radice illa cohaerere videatur. Utar pro primitivo (perinde est enim quo quis utatur, quum nullum istorum sit primitivum) verbo

ἅζω

sive

ἅζομαι

. In eo primaria esse videtur notio stupescendi, ducta ab eo, quod qui conspecta re insolita stupescunt, superiora corporis recedunt. Haec significatio statim pro rei ob quam stupemus natura in duas alias dispescitur, unam admirationis, venerationis, reverentiae, alteram horroris, abominationis, indignationis: unde rerum quoque ipsarum fit diversitas, aliis colendis ob sanctitatem suam, aliis formidandis ob nefas et piaculum. Accedit ad has tertia significatio, composita ex illis ambabus, invidiae, quae est indignatio ex admiratione orta. Quod si haec ad nomen

εὐαγής

adhibemus, primo quaerendum est an illud duplex sit, unum correpta media, quod plurimo usu frequentatum est, alterum producta. Certe si recte in lexico illo Sangermanensi

ἀγής

apud Empedoclem significatione cum

εὐαγής

οι

παναγής

cognatum esse indicatur, cum aspero potius spiritu credas Empedoclem scripsisse

ἄθρει μὲν γὰρ ἄνακτος ἐναντίον ἁγέα κύκλον,

et sacrum voluisse orbem solis intelligi. Quae suspicio eo videtur confirmari, quod idem nomen, ut plura ex illa radice, etiam in malam partem usurpatum invenitur: de qua re Tzetzes scribit ad Lycophr. v. 436.

ὅτι δὲ ὁ ἀγής, ὁ μυσαρός, ἐξ οὗ λέγεται καὶ ὁ ἅγιος ὁ μυσαρός, Ἱππῶνάξ φησιν

ὡς οἱ μὲν ἁγεῖ Βουπάλῳ κατηρῶντο.

Quamobrem nihil mirum foret, si ex hoc nomine compositum fuisset

εὐαγής

media producta. Itaque incertum est, Parmenides, quum scripsit

εὐαγέος ἠελίοιο

, sacrumne voluerit an rotundum: Karstenus p. 122. seq. ea significatione putat

εὐαγέος

dictum esse, qua Hemsterhusio

εὐαυγέος

scribendum esse videbatur. Proxime cohaerere cum adiectivo

ἁγής

videtur substantivum

ἅγος

, a quo esse puto, quod apud Hesychium legitur,

ἄγεα, τεμένη

, ex quo si est

ἁγηλατεῖν

, et spiritus asper in eo verbo erit praeferendus, de qua scriptura v. Schaeferum ad Greg. Cor. p. 546. et prima syllaba longe putanda. Certe non memini loci ex quo huius syllabae mensura certo disci possit. Eadem dubitatio est de adiectivo

εὐαγής

, quod in iis locis, in quibus maxime vel de significatione vel de scripturae sinceritate disceptari potest, aut apud prosae orationis scriptores invenitur aut a poetis ita positum est ut mensura ambigua sit. Quare non satis cognitum est utrum

εὐαγής

ubique mediam syllabam brevem habeat, an certis in significationibus ea syllaba producatur. Veri tamen similius videtur unum dumtaxat esse nomen

εὐαγής

brevi media syllaba, quam mensuram habere videtur etiam

ἀκραγής

, quo usus est Aeschylus in Prom. v. 804.

ὀξυστόμους γὰρ Ζηνὸς ἀκραγεῖς κύνας γρῦπας φυλάξαι.

Falluntur enim qui id a

κράζειν

ductum putant, quia, si ita esset, primam syllabam poeta non produxisset: itaque recte alii

ὀξυχόλους, ἀκροχόλους

interpretantur. Est autem

εὐαγής

proprie sanctus, deinde sacer, i. e. qui ob sanctitatem colitur. Ex his duabus significationibus prima tantum ita multiplex est, ut plures alios significatus pepererit: altera autem tam simplex, ut praeteriri nunc posset, nisi de duobus locis, qui in dubitationem vocati sunt, dicendum videretur. Suidas post illa, quae supra allata sunt,

εὐαγής καλῶς περιηγμένος, μεταφορικὸς κύκλος

, haec habet, καὶ ἐν ἐπιγράμματι

Πιερικὰν σάλπιγγα, τὸν εὐαγέων βαρὺν ὕμνων χαλκευτάν, κατέχει Πίνδαρον ἅδε κόνις.

Idem distichon ab eodem in v.

χαλκευτής

affertur. Est autem Antipatri Sidonii in Brunckii Anal. t. II. p. 27. ep. 79. sive Anth. Pal. VII. 34. Eleganter Toupius

εὐαχέων

scribi voluit, his ipsius Pindari verbis motus Pyth. I. 14. (24.)

ἄλλοις δέ τις ἐτέλεσσεν ἄλλος ἀνὴρ εὐαχέα βασιλεῦσιν ὕμνον, ἄποιν' ἀρετᾶς

. Brunckius vero vulgatam tuetur, sed ut

εὐαγέων

secundam syllabam productam habeat et hymnos bene tornatos significet: quod ille quum nullo alio argumento fecerit quam propter Suidae explicationem et propter

ῥυκάναν εὐαγέα

apud Leonidam Tarentinum, nihil caussae est quare ei accedamus. Nam Leonidae epigramma quomodo Meinekius emendaverit supra dictum est, apud Suidam autem recte intellexit Portus Antipatri exemplum ad aliam quam quae a Suida posita est significationem spectare. Neque aut Zonaras aut Favorinus Antipatri versus addunt. Itaque non erit dubitandum quin Antipater sacra carmina intelligi voluerit. Alter locus Antiphili est in Anal. Br. t. II. p. 177. ep. 29. sive Anth. Pal. IX. 404. de apibus,

χαίροιτ', εὐαγέες, καὶ ἐν ἄνθεσι ποιμαίνεσθε, αἰθερίου πτηναὶ νέκταρος ἐργάτιδες.

Ibi vero H. Stephanus

εὐαγέες

agiles interpretatur, Iacobsius, ut apud Virgilium, leves dici apes existimat. Quam significationem quum supra omnino in dubitationem adduxerimus, hic tanto minus putamus admittendam esse, quod quum apes hoc epigrammate in primis ob gratuitum mellis donum laudentur, multo aptius est sacras eas colendasque mortalibus a poeta dici. Sed redeo ad primam significationem, quae sanctitatis est. Sanctum autem dicimus primo eum qui sceleris immunis est. Ita

εὐαγής

dictum est in Homerico hymno Cereris v. 274. 369. quae antiquissima esset pro hac voce auctoritas, si satis constaret quid in his hymnis primo auctori deberetur. Theocritus XXVI. 30.

αὐτὸς δ᾽ εὐαγέοιμι καὶ εὐαγέεσσιν ἅδοιμι.

Callimachus h. Deliaci v. 98.

εὐαγέων δὲ καὶ εὐαγέεσσι μελοίμην.

Alia ibi exempla adnotavit Spanhemius in iisque observationem scholiastae Sophoclis ad Oed. R. 921. licet non satis apto loco factam, opposita esse

εὐαγής

οἱ

ἐναγής

. Ita Appianus de b. civ. IV. 96.

καὶ τάδε, ὦ πολῖται, πράσσοντες οἱ τρεῖς ἡμᾶς ἐναγεῖς λέγουσι

, et c. 97.

ὁρᾶτε δὲ πρὸς ἡμᾶς ὡς εὐαγεῖς καὶ δημοκρατικοὺς καταπεφευγότας

. Aliud oppositum est

δυσαγής

apud Manethonem V. 180. restitutum a Dorvillio commemoratumque a Schaefero ad Dion. Hal. de struct. or. p. 89. Deinde sanctus est criminis expers. Ita in lege apud Andocidem de myst. p. 48, 7. ed. Reisk.

ὁ δὲ ἀποκτείνας τὸν ταῦτα πονήσαντα καὶ ὁ συμβουλεύσας ὅσιος ἔστω καὶ εὐαγής

. Et apud Demosthenem in tertia Philippica p. 122, 16.

εὐαγὲς ᾖ τὸ ἀποκτεῖναι

, quod orator ipse his verbis interpretatur,

καθαρὸν τὸν τούτων τινὰ ἀποκτείναντα εἶναι

. Sic etiam Sophocles Ant. 521.

τίς οἶδεν, εἰ κάτω 'στὶν εὐαγῆ τάδε;

Pertinet huc locus Aristidis Quintiliani de musica I. p. 5. male intellectus a Meibomio,

εἰ δημιουργὸν ὀνομάζειν θέμις ἐξ ὧν εἴργασται, καλῶς θεμένους τὴν προςηγορίαν, εἴτε εἶδος καλεῖν εὐαγές

, ubi non

εἶδος εὐαγές

, sed

εὐαγές ἐστιν, εἶδος καλεῖν

dicit, ut antea

ὀνομάζειν θέμις

. Tertio sanctus universe dicitur qui malo vacat. Ita Sophocles in Oed. R. 919.

πρὸς σ᾽, ὦ Λύκει Ἄπολλον, ἄγχιστος γὰρ εἶ,

ἱκέτις ἀφίγμαι τοῖςδε σὺν κατεύγμασιν,

ὅπως λύσιν τίν' ἡμὶν εὐαγῆ πόρῃς.

Haec vero significatio, nisi fallor, fecit ut nomen

εὐαγής

ad eam quoque puritatem transferretur quam serenitatem appellamus: quae ita est cum lucis notione coniuncta, ut non sit mirum, si saepe dubitari possit,

εὐαγής

εὐαυγής

praeferendum sit. Ut nihil magnopere obstabat quin Sophocles diceret

εὐαυγῆ λύσιν

, ita, quum

εὐαγῆ

mallet, qui est serenus exitus, satis prope accessit ad illam notionem. Non ausim itaque cum Brunckio, quem moverat Hemsterhusii disputatio,

εὐαυγεῖς

reponere in his versibus Euripidis Bacch. 660.

ἥκω Κιθαιρῶν᾽ ἐκλιπών, ἵν᾽ οὔποτε

λευκῆς χιόνος ἀνεῖσαν εὐαγεῖς βολαί.

Non mutasset, opinor, si

ἁγναί

scriptum invenisset, quod ipsum quoque aptum, sed, si recte sentio, tamen magis de candoris puritate, quam de serenitate intelligendum esset. Hanc autem nominis

εὐαγής

explicationem non mediocriter illud confirmat, quod oculi sereni

εὐαγεῖς

appellantur. Nam qui agiles significari putant, eos non solum aliunde confirmare usum huius vocabuli oportet, sed etiam docere quomodo haec significatio ubique satis apta sit. Est autem, si libris fides, ita locutus Aretaeus de caussis et signis morborum acutorum II. 4. p. 16. E. sive p. 41. ed. Lips.

ὀφθαλμοὶ εὐαγέες, λαμπροί, ὑπέρυθροι

. Sermo est de febri ardente, ut hic quidem potius

εὐαυγέες

requiri videatur. Sed Adamantius Physiogn. I. 9. p. 349.

εἰ δὲ ὑψηλοὶ ὄντες ὀφθαλμοὶ μεγάλοι τε καὶ εὐαγεῖς εἶεν, καὶ ὑγρὸν βλέποντες, δίκαιοι, συνετοί, φιλομαθεῖς, ἔρωτος πλήρεις

. Quod si, qui haec in suum librum transtulit, Polemo I. 6. p. 222.

εὐλαβεῖς

habet pro

εὐαγεῖς

, dubitari potest an ea non sit aberratio librarii, sed recepta in textum parum hic apta explicatio. Certe Synesius epistola 143. (142.)

εὐαγῶς καὶ εὐλαβῶς

, ut non multum diversa, iunxit. Ne quis autem Adamantium et Polemonem

εὐαυγεῖς

scripsisse suspicetur, licet hoc accommodatissimum oculis vocabulum sit, Hippocratis auctoritas obstat, qui de sanorum victus ratione II. 11. p. 54. L. II. ed. Mack. sic scribit,

οἱ δὲ ὄρθριοι περίπατοι ἰσχναίνουσι, καὶ τὰ περὶ τὴν κεφαλὴν κουφά τε καὶ εὐαγέα καὶ εὐήκοα παρασκευάζουσι, καὶ τὴν κοιλίην λύουσιν. ἰσχναίνουσι μὲν ὅτι κινούμενον τὸ σῶμα θερμαίνεται, καὶ τὸ ὑγρὸν λεπτύνεται καὶ καθαίρεται, τὸ μὲν ὑπὸ τοῦ πνεύματος, τὸ δὲ μύττεταί τε καὶ χρέμπτεται, τὸ δὲ ἐς τὴν τροφὴν τῷ τῆς ψυχῆς θερμῷ καταναλίσκεται· τὴν δὲ κοιλίαν λύουσι διότι θερμὴ ἐοῦσα, τοῦ ψυχροῦ πνεύματος ἐςπίπτοντος ἄνωθεν, ὑποχωρέει τὸ θερμὸν τῷ ψυχρῷ· κοῦφα δὲ τὰ περὶ τὴν κεφαλὴν ποιέουσι διὰ τάδε· ὅταν κενωθῇ ἡ κοιλίη, ἕλκει ἐς ἑωυτὴν ἐκ τοῦ ἄλλου σώματος καὶ τῆς κεφαλῆς τὸ ὑγρόν, θερμὴ ἐοῦσα· κενουμένης δὲ τῆς κεφαλῆς ἀποκαθαίρεται ἥ τε ὄψις καὶ ἡ ἀκοή, καὶ γίγνονται εὐαγέες οἱ ἄνθρωποι

. Quo in loco quum primo de oculis tantum ea vox dicta sit, in fine autem, ubi concluditur demonstratio, de toto homine usurpetur, apertum est significationem ei inesse, quae non, ut in vocabulo

εὐαυγής

, ad solum videndi sensum, sed ad omnem in sentiendo alacritatem, praecipue vero ad eam quae in oculis cernitur, spectet. Atqui haec ipsa est serenitatis significatio, quae quum Hippocratis loco, tum Adamantii et Polemonis verbis ita omnibus numeris satisfacit, ut aptiorem invenire nequeas. Confirmatur haec vocis

εὐαγής

explicatio, ut serenum significet,. iis quae ex Democriti sententia Theophrastus in libro de sensu et sensilibus affert §. 73. p. 677. ed. Schneid.

τὰ μὲν οὖν σκληρὰ τῶν λευκῶν ἐκ τοιούτων σχημάτων συγκεῖσθαι, οἷον ἡ ἐντὸς πλὰς τῶν κογχυλίων· οὕτω γὰρ ἄσκια καὶ εὐαγῆ καὶ εὐθύπορα εἶναι

, et §. 78. p. 679. dicit,

σχεδὸν δὲ καὶ τὸ ἔρυθρον τῷ λευκῷ μιχθὲν χλωρὸν ποιεῖν εὐαγὲς καὶ οὐ μέλαν

. Quae quum ita esse videantur, non puto esse quare haec Platonis in Timaeo p. 58. C. ed. Steph. vitii suspecta habeamus,

μετὰ δὴ ταῦτα δεῖ νοεῖν ὅτι πυρός τε γένη πολλὰ γέγονεν, οἷον φλὸς τό τε ἀπὸ τῆς φλογὸς ἀπιόν, ὃ κάει μὲν οὔ, φῶς δὲ τοῖς ὄμμασι παρέχει, τό τε φλογὸς ἀποσβεσθείσης ἐν τοῖς διαπύροις καταλειπόμενον αὐτοῦ. κατὰ ταὐτὰ δὲ ἀέρος τὸ μὲν εὐαγέστατον ἐπίκλην αἰθὴρ καλούμενος, ὁ δὲ θολερώτατος ὁμίχλη τε καὶ σκότος

. Tantum abest enim, quod Hemsterhusio videtur, ut quae hic inter se opponuntur

εὐαυγέστατος

scribi suadeant, ut exactior etiam sit in vulgata lectione oppositio: quin illa, quae de igne praemisit Plato, quodammodo postulare videntur ut hic, ubi de alio elemento sermo est, nomina adhibeantur magis huius elementi propria quam communia cum natura ignis. Et, si quid in tali re ab similibus exemplis praesidii accedit, Hippocrates in libro de aere, locis et aquis p. 255, 27. paene eodem modo de aere loquens magis

τὸ εὐαγέστατον

quam

τὸ εὐαυγέστατον

expressit:

τὸ μὲν θολερὸν αὐτέου καὶ νυκτοειδὲς ἐκκρίνεται καὶ ἐξίσταται καὶ γίγνεται ἠώς τε καὶ ὀμίχλη, τὸ δὲ λεπτότατον καὶ κουφότατον αὐτέου λείπεται καὶ γλυκαίνεται, ὑπὸ τοῦ ἡλίου καιόμενόν τε καὶ ἑψόμενον

. Sic etiam Chrysippus apud Stobaeum Ecl. phys. p. 446. ed. Heer. vocat

αἰθέρα ἀραιότατόν τε καὶ εἰλικρινέστατον

. Non multum discedit quod idem Stobaeus p. 489. ex Philolao refert,

τὸ μὲν οὖν ἀνωτάτω μέρος τοῦ περιέχοντος, ἐν ᾧ τὴν εἰλικρίνειαν εἶναι τῶν στοιχείων, Ὄλυμπον καλεῖ

. Itaque etiam apud Iamblichum de myst. p. 80, 21. sinceram puto vulgatam lectionem,

τὸ γὰρ εὐαγέστατον καὶ ἄκρον τοῦ ἀέρος, ἐπιτηδείως ἔχον ἐξάπτεσθαι εἰς πῦρ, ἅμα τε ἐπινεύουσιν οἱ θεοί, καὶ εὐθὺς ἀνακαίεται

. Hinc ne in Aristotelici quidem libri de mundo c. 5. Hemsterhusio sine dubitatione assentiendum esse videtur:

καὶ μὴν μεγέθει μὲν οὗτος (ὁ αὐτὸς ex codd. Bekkerus) πανυπέρτατος, κινήσει δὲ ὀξύτατος, λαμπρότητι δὲ εὐαγέστατος, δυνάμει δὲ ἀγήρως τε καὶ ἄφθαρτος

. Quod Hemsterhusio scribendum videbatur,

εὐαυγέστατος

, edidit Bekkerus ex uno suorum quattuor codicum: unus

διαυγέστατος

praebet: quas autem duas memorabiles lectionis diversitates habet Stobaeus p. 694. ed. Heer.

ἀνυπέθετος

pro

πανυπέρτατος

, et

τηλαυγέστατος

pro

εὐαγέστατος

, eae vereor ne non maius ad hanc rem diiudicandam momentum conferant quam liberius ista interpretantis Appuleii verba, splendore perlucidus. Sed progrediamur longius. Si comparaveris consimilis significationis vocabula quae Germanica lingua habet, rein, hell, klar, heiter, non miraberis

εὐαγές

etiam perspicuum dici. Itaque ne apud Platonem quidem de leg. XII. p. 951. E. vocabulum

εὐαγέστερον

mutare ausim:

τὴν δὲ συνουσίαν εἶναι τούτοις καὶ τοὺς λόγους περὶ νόμων ἀεί, τῆς τε οἰκείας πόλεως πέρι, καὶ ἐὰν ἄλλοθι πυνθάνωνταί τι περὶ τῶν τοιούτων διαφέρον, καὶ δὴ καὶ περὶ μαθημάτων, ὁπόσ᾽ ἂν ἐν ταύτῃ τῇ σκέψει δοκῇ συμφέρειν, ἃ μαθοῦσι μὲν εὐαγέστερον γίγνεσθαι, μὴ μαθοῦσι δὲ σκοτωδέστερα τὰ περὶ νόμους αὐτοῖς φαίνεσθαι καὶ ἀσαφῆ

. In his

εὐαγέστερον

Hemsterhusius ex coniectura videtur in pluralem mutasse. Illud potius quaeri potest, sitne pro codicum lectione

ὁπόσ᾽ ἂν ἐν ταύτῃ

, cuius loco editio Basileensis secunda p. 628.

ὁπόσ᾽ ἐν καὶ ταύτῃ

habet, scribendum

ὁπόσ᾽ ἂν καὶ ταύτῃ

. Interpretor autem haec ita, colloquia autem his et sermones semper de legibus esse, et quod ad ipsorum civitatem attinet, et si quid alibi audiant vel in hoc genere diversum esse, vel etiam in doctrinis quaecumque aliquid ad hanc disputationem conferre videantur, quibus id cognitis clarius fieri, non cognitis autem obscuriorem videri illis et implicatiorem legum scientiam. Dubitandum igitur puto an in Iamblichi Protr. p. 360. ed. Kiessl. non praestet

εὐαυγία

, lectio codicis Cizensis:

φιλοσόφει μὴ προςέχων, μὴ ταῖς κατ' αἴσθησιν φαντασίαις, αἵτινες φῶς μέν τι περὶ τὰς καταλήψεις ποιοῦσι, λυχνοειδὲς μέντοι καὶ οὐχὶ φυσικόν, οὐδὲ ἀληθές, ἀλλὰ μᾶλλον ταῖς κατὰ τὸ νοητικὸν ἐπιστημονικαῖς, ἀφ᾽ ὧν λαμπροτάτη τις εὐαγία καὶ ἀδιάπταιστος περὶ τὸ τῆς ψυχῆς ὄμμα συνίσταται ἐξ ἁπάντων τῶν νοημάτων καὶ νοητῶν καὶ τῆς περὶ ταῦτα θεωρίας, ἀλλ' οὐκ ἐκ τῶν σωματικῶν καὶ αἰσθητῶν.

Est enim

λαμπροτάτη τις εὐαγία

prorsus quod Germanice dicas eine helle Klarheit. Deduximus eo hanc disputationem, ut soli supersint duo tragicorum loci, unus Euripidis in Suppl. v. 651.

ἀμφὶ δ' Ἠλέκτρας πύλας

ἔστην θεατής, πύργον εὐαγῆ λαβών,

alter hic Aeschyli,

ἕδραν γὰρ εἶχε παντὸς εὐαγῆ στρατοῦ.

Nec diffiteor utrumque locum planissimum fore, si

εὐαυγῆ

scribatur: pro qua coniectura illud maxime afferri potest, quod saepe

αυ

confunduntur. Sed sunt etiam quae revocare ab reponendo

εὐαυγῆ

videantur: silentium grammaticorum, consensus librorum in scriptura

εὐαγῆ

, antiquitas huius scripturae ea ut iam scholiastae in explicatione laborarint. Quae quum ita sint, equidem etiam in his Euripidis et Aeschyli versibus tueri vulgatam scripturam quam mutare malim. Nam si verum est quod supra ostendere studui, serenitatis notionem in illa voce esse, non sane mirum est, ut nos de locis nullo montium, silvarum, aedium obiectu obscuratis eine heitere Gegend dicimus, ita Graecos, poetas maxime, locos propter altitudinem late patente prospectu serenos,

εὐαγεῖς

, appellasse. Ita in Euripidis certe loco nihil amplius videbitur difficultatis relinqui. Neque vero Aeschyli versus multo erit ad explicandum difficilior, si quidem non est necessarium ut genitivis

παντὸς στρατοῦ

videre exercitus sedem illam, aut videri ex ea indicetur, quum iis etiam hoc possit significari, ex toto exercitu loco propter altitudinem sereno sedem habuisse Xerxem. Est enim hic locus ex iis in quibus absolutum nomen etiam melius est et aptius comparativo vel superlativo. In quam rem bona est Eustathii observatio p. 258, 39.

τὸ δὲ μέγ᾽ ἔξοχος πάντων γενικὴν ἔσχε σύνταξιν διὰ τὴν ἐν λέξει ὑπεροχήν. ὑπέρθεσιν γὰρ δηλοῖ τὸ μέγα ἔξοχος. ποιεῖ δὲ Ὅμηρος τοῦτο καὶ ἐν τῷ δῖος Ἀχαιῶν, καὶ ἀριδείκετος ἀνδρῶν, καὶ δῖα γυναικῶν. τοιοῦτον δὲ καὶ τὸ κορυφαῖος χοροῦ. ὑπέρθεσις γὰρ καὶ τούτοις ἐμφαίνεται, διά τε τὸν Δία ὑπερφέροντα τῶν λοιπῶν θεῶν, διά τε τὴν κορυφὴν ὑπερκειμένην τοῦ σώματος, διά τε τὴν τοῦ ἀρί ἐπιρρηματικοῦ μορίου ἐπίτασιν. αἱ δὲ ὑπερθέσεις φιλοῦσι τὴν γενικὴν σύνταξιν

. Similiter in v.

συγκριτικὰ καὶ ὑπερθετικά

Favorinus,

ἔστι δὲ καί τινα ὀνόματα ἀπολύτως λεγόμενα, ἃ τοσαύτην οἴκοθεν ἔχει τὴν ὑπεροχὴν ὥστε οὐδὲ δεῖται γενικῆς πρὸς ὑπέρθεσιν ἐλθεῖν, ἀλλὰ αὐτόθεν γενικῇ πληθυντικῶν συντάσσεται, ὡς τὸ δῖα θεάων, καὶ ἔξοχος καὶ κορυφαῖος ἁπάντων, καὶ μόνος ἁπάντων· ὧν τό τε κορυφαῖος καὶ τὸ μόνος ὑπερθετικά ἐστιν, ὅτε ποιεῖ κορυφαιότατος καὶ μονώτατος, οὐκ ἀναγκαίως. οὔτε γὰρ τῆς κορυφῆς ἀνώτερόν τι εὑρίσκεται, οὔτε τοῦ μόνου μονώτερον. διὰ τοῦτο οὐ συγκριτικὰ ποιοῦσιν, ἀλλὰ ὑπερθετικὰ μόνα

. Sed tenendum est quaedam in hoc genere eiusmodi esse ut et absoluto et superlativo recte utamur, ut in illo

δῖος Ἀχαιῶν

, ad quod exemplum

δῖε Πελασγῶν

dicit Aeschylus in Suppl. v. 934. quaedam autem talia ut soli absoluto locus concedatur. Nam illud

δῖος Ἀχαιῶν

etiam per superlativum, si id usitatum esset, dici poterat, si quidem non is qui solus, sed qui maxime divinus est, quum alii quoque divini vocari possint, intelligitur: ubi autem quid solum de pluribus tale est ut ei adiectivum, in quo est comparatio ad reliqua, conveniat, ibi ne potest quidem aliud quam absolutum nomen poni, quia nihil adest de quo idem praedicari possit. Ex quo intelligitur ne satis recte quidem dicturum fuisse Aeschylum

ἕδραν εἶχε παντὸς εὐαγεστάτην στρατοῦ

, quod eo non eminentem in toto exercitu hunc unum locum, sed eum de pluribus eminentibus locis eminentissimum significasset: id quod res ipsa falsum esse arguit.

462. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-385

πελαγίας:

πελαγίας

M. Par. A. B. C. Rob.

πελασγίας

G. Vit. Lips. Ald. Turn. et supra scriptum in Par. B. ἁλός:

χθονός

Rob. Ceteri

ἁλός

, sed γρ.

χθονός

margo Lips.

465. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-386

ᾖξ':

ἴησ'

M. Ven. B. Par. B.

ἵησ'

Rob. Ceteri

ᾖξ'

, nisi quod

ἤϊε

habet Lips. De

ἀΐσσειν

trisyllabo apud tragicos v. Porsonum ad Hec. v. 31. Elmsleium ad Bacch. v. 147. ἀκόσμῳ ξὺν:

ἀκόσμῳ ξὺν

M. Ald. Rob. Turn.

ἀκόσμῳ σὺν

G. et ex corr. Vit.

κόσμῳ σὺν

Lips.

ἀκόσμως σὺν

Mosc. Par. N. et ante corr. Vit.

ἀπότμῳ ξὺν

, supra scripto γρ.

ἀκόσμῳ

Cantabr. 1. τοιάνδε σοι:

τοιὰν δέ σοι

τοιάνδέ σοι

G. Vit. Ald. Rob. Turn.

τοιάνδε σοι

Lips.

466. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-387

τῇ:

τῆς

Ven. B.

τῇ

a sec. manu in

τοῖς

mutatum videtur in Vit. πάροιθε:

πάροιθεν

G. Vit. Lips. Mosc. Ald. Rob. συμφορὰν:

συμφορᾷ

Cantabr. 1. Mosc. Par. N. et a pr. manu Vit.

συμφορὰν

Vit. a sec. manu et reliqui. στένειν:

παραστένειν

467. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-388

δαῖμον:

δαίμων

Mosc. et a pr. manu Cantabr. 2. et supra scripto ad primam syllabam circumflexo, ad secundam littera

, Lips.

469. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-389

ἀπήρκεσαν:

ἀπήρκεσε

ἀπήρκεσεν

Ven. A. B. Par. C. Rob.

ἐπήρκεσαν

, prima littera in litura scripta, Vit.

ἀπήρκεων

Ald.

ἀπήρκεσαν

G. Vit. cum reliquis.

470. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-390

πρόσθε:

πρόσθεν

G. Lips. Cantabr. 1. 2.

Commentary (W. S. Teuffel; revised by N. Wecklein, 1886; German; OCR draft) (Persians, explanatory commentary pp. 43–97. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

433-434. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-64

πέλαγος, Suppl. 469 ff. Sept. 758. Prom. 746. ἔρρωγεν Soph. O. R. 1281: τάδ᾽ ἐκ δυοῖν ἔρρωγεν. Trach. 854 : ἔρρωγεν παγὰ δακρύων. Eur. Hipp. 1338: σοὶ τάδ' ἔρρωγεν κακά.

435-440. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-65

⁴

Parallelismus in der Zahl der Verse und auch im Aus- druck ( ἦλθε συμφ. πάθ. = συμφο- ρὰν ἐλθεῖν κακ.; ῥοπῇ = ῥέπου- σαν). Eur. Med. 60: ἐν ἀρχῇ πῆμα κοὐδέπω μεσοί. δὶς ἀντισ. Übertreibung, s. Einleit. S. 30.

441-446. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-66

⁵

⁶

Der Wert der ge- fallenen Perser wird gesteigert, um die Bedeutung ihres Fallens zu er- höhen. ξυμφορᾶς, Kr. II 47, 3. A. 2.

447-471. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-67

⁷

⁸

Vernichtung der 400 auf der Insel Psyttaleia (auch dieser Name wird nicht genannt, zu 409) aufgestellten Perser durch attische Hopliten unter Anführung des Aristeides; s. Einleitung S. 30. Vgl. Herod. VIII 76: 76: ἐς τὴν την νη- σίδα τὴν Ψυττάλειαν, μεταξύ Σαλα- μῖνός τε κειμένην καὶ τῆς ἠπείρου, πολλοὺς τῶν Περσέων ἀπεβίβασαν. ὡς ἐπεὰν γένηται ναυμαχίη, ἐν- θαῦτα μάλιστα ἐξοισομένων τῶν τε ἀνδρῶν καὶ τῶν ναυηγίων, ἵνα τοὺς μὲν περιποιέωσι, τοὺς δὲ δια- φθείρωσι. Ib. 95: Αριστείδης παραλαβὼν πολλοὺς τῶν ὁπλιτέων οἳ παρατετάχατο παρὰ τὴν ἀκτὴν τῆς Σαλαμινίης χώρης, γένος ἐόν- τες ᾿Αθηναῖοι, ἐς ἐς τὴν Ψυττάλειαν νῆσον ἀπέβησε ἀπέβησε ἄγων, γων, οἳ τοὺς Πέρ- σας τοὺς ἐν τῇ νησίδι ταύτῃ κατε- φόνευσαν πάντας. Vgl. Plut. Ari- stid. 9.

447-453. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-68

⁹

¹⁰

Vgl. Paus. I 36, 2: νῆσος δὲ πρὸ Σαλαμῖνός ἐστι καλουμένη Ψυττάλεια. ἐς ταύτην τῶν βαρβάρων ὅσον τετρακοσίους ἀποβῆναι λέγουσιν κ. τ. λ. Strab. ΙΧ ρ. 395: νησίον ἔρημον πετρῶ- δες. Als solche ein Lieblingsaufent- halt des Pan, ὃς πάντα λόφον νι- φόεντα λέλογχε καὶ κορυφὰς ὀρέων καὶ πετρήεντα κέλευθα (Hom. hymn. 19, 6 f.). Vgl. auch Eur. fragm. (Teleph.) 697 Ν.: ὃς πέτρον ᾿Αρκάδων δυσχείμερον Πὰν ἐμβα- τεύεις. ἐκ νεῶν φθαρέντες wie χρημάτων ἐκ δόμων πορθουμένων Suppl. 443. νῆσον, 15. – ἐξοι- σοίατο, vgl. ἐξοισομένων in der vor- her angeführten Stelle Herod. VIII πόρων, 457. Kr. 47, 23. τὸ μέλλον, 373. ἱστορῶν, erkun- dend, erratend, vgl. Ag. 676. Eum.

453-464. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-69

¹¹

¹²

κῦδ. ἔδ. homerisch, z. B. 216: ὅτε οἱ Ζεὺς κῦδος ἔδωκεν. αὐθ. Herod. VIII 95: ᾿Αριστείδης ἐν τῷ θορύβῳ τούτῳ τῷ περὶ Σαλαμίνα γενομένῳ τάδε ἐποίεε. φράξ. Ausführung des Begriffs ὁπλίτης. δὲ 418. – κυ- κλοῦντο (die Griechen) .. ἀμηχανεῖν ὅποι τράποιντο (die Perser) ἠράσσοντο 1. παίουσι (die Griechen), rascher Wechsel des Subjekts. πολλὰ μέν νυν (wie 412) τέλος ἐκ χερῶν .. τοξικῆς οξικῆς τ᾽ ἀ. θώμ. (Eum. 182). Zwar erlitten die Hellenen anfangs (aus der Ferne) Verluste durch Steinwürfe u. Pfeil- schüsse; schliesslich aber rückten sie den Persern auf den Leib und hieben alle nieder. παίουσι κρεοκοπ. (Eur. Kykl. 358: κρεοκο- πεῖν μέλη ξένων), 426.

465-471. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-70

¹³

¹⁴

Ξέρξης κτλ. (und 469, 503, 509, vgl. 251, 352, 501, 519), malerische Arrhythmie, West- phal2 II S. 482, A.** Die Menge der o trägt mit dazu bei, dafs das Einzelne gewichtig ins Ohr fällt. Von wo aus er das ganze Heer sehen konnte. εὐαγῆ hell für das Sehen ( εὔοπτος, Hesych.), wie Hippokr. san. vict. rat. II 11: οἱ ὄρθριοι περίπατοι τὰ περὶ τὴν κεφαλὴν κουφά τε καὶ εὐαγέα καὶ εὐήκοα παρασκευάζουσι. Bei Plat. legg. XII p. 952 A. steht εὐαγέστε- ρος im Gegensatz zu σκοτωδέστερος und ἀσαφής. Ähnlich bei lat. Dich- tern caecus und surdus aktivisch und passivisch. ὄχθον, Herod. VIII 90: κατήμενος (Xerxes) ὑπὸ τῷ οὔρεϊ τῷ ἀντίον Σαλαμίνος, τὸ καλέεται Αἰγάλεως (Realenc. 2 I. S. 225 f. mit Anm.). Sein δίφρος ἀργυρόπους fiel den Hellenen in die Hände und befand sich auf der Akropolis von Athen unter den ἀριστεῖα τῆς πόλεως (Demosth. XXIV 129). ἀνακωκύσας . αγγείλας ἵησι, 542 ff. 825f. vgl. zu Ar. nub. 937. Kr. II 56, 15. Α. 2. – παραγγείλας technisch von dem augenblicklichen Kommando von Mund zu Munde (Heimsoeth, ind. Überl. S. 42). Der Inhalt des- selben ergiebt sich aus dem Zu- παρ- sammenhange. ἵησι intransitiv wie ἵεμεν Eur. Rhes. 291. ἄφαρ homerisch. Daſs Xerxes selbst auch die Flucht ergriff, ist nur indirekt angedeutet. Übrigens Herod. VIII 113: οἱ ἀμφὶ Ξέρξην ἐπισχόντες ὀλίγας ἡμέρας μετὰ τὴν ναυμαχίην ἐξήλαυνον εἰς Βοιωτούς.

Search the Perseus Catalog for:

Search the Perseus Catalog for:

Ἄτοσσα αἰαῖ, κακῶν δὴ πέλαγος ἔρρωγεν μέγα Πέρσαις τε καὶ πρόπαντι βαρβάρων γένει.

Ἄγγελος εὖ νυν τόδʼ ἴσθι, μηδέπω μεσοῦν κακόν· 435 τοιάδʼ ἐπʼ αὐτοῖς ἦλθε συμφορὰ πάθους ὡς τοῖσδε καὶ δὶς ἀντισηκῶσαι ῥοπῇ.

Ἄτοσσα καὶ τίς γένοιτʼ ἂν τῆσδʼ ἔτʼ ἐχθίων τύχη; λέξον τίνʼ αὖ φὴς τήνδε συμφορὰν στρατῷ ἐλθεῖν κακῶν ῥέπουσαν ἐς τὰ μάσσονα. 440

Ἄτοσσα οἲ ʼγὼ τάλαινα συμφορᾶς κακῆς, φίλοι. 445 ποίῳ μόρῳ δὲ τούσδε φὴς ὀλωλέναι;

Current edition Perseus

ΑΤ. αἰαῖ, κακῶν δὴ πέλαγος ἔρρωγεν μέγα Πέρσαις τε καὶ πρόπαντι βαρβάρων γένει.

ΑΓ. εὖ νῦν τόδ᾽ ἴσθι, μηδέπω μεσοῦν κακόν· 435 τοιάδ᾽ ἐπ᾿ αὐτοὺς ἦλθε συμφορὰ πάθους, ὡς τοῖσδε καὶ δὶς ἀντισηκῶσαι ῥοπῇ.

ΑΤ. καὶ τίς γένοιτ' ἂν τῆσδ᾽ ἔτ᾽ ἐχθίων τύχη; λέξον τίν αὖ φὴς τήνδε συμφορὰν στρατῷ ἐλθεῖν κακῶν ῥέπουσαν ἐς τὰ μάσσονα. 440

ΑΓ. Περσῶν ὅσοιπερ ἦσαν ἀκμαῖοι φύσιν, ψυχήν τ' ἄριστοι κεὐγένειαν ἐκπρεπεῖς, αὐτῷ τ' ἄνακτι πίστιν ἐν πρώτοις ἀεὶ, τεθνᾶσιν οἰκτρῶς δυσκλεεστάτῳ μόρῳ.

ΑΤ. οἳ ᾿γὼ τάλαινα συμφορᾶς κακῆς, φίλοι. 445

ΑΤ. ποίῳ μόρῳ δὲ τούσδε φὴς ὀλωλέναι;

Ἄτοσσα αἰαῖ, κακῶν δὴ πέλαγος ἔρρωγεν μέγα Πέρσαις τε καὶ πρόπαντι βαρβάρων γένει.

Ἄγγελος εὖ νῦν τόδ᾽ ἴσθι, μηδέπω μεσοῦν κακόν· 430 τοιάδ᾽ ἐπ᾽ αὐτοῖς ἦλθε συμφορὰ πάθους, ὡς τοῖςδε καὶ δὶς ἀντισηκῶσαι ῥοπῇ.

Ἄτοσσα καὶ τίς γένοιτ' ἂν τῆσδ᾽ ἔτ᾽ ἐχθίων τύχη; λέξον, τίν᾽ αὖ φῂς τήνδε συμφορὰν στρατῷ ἐλθεῖν κακῶν ῥέπουσαν ἐς τὰ μάσσονα. 435

Ἄγγελος Περσῶν ὅσοιπερ ἦσαν ἀκμαῖοι φύσιν,

Ἄγγελος ψυχήν τ' ἄριστοι κεὐγένειαν ἐκπρεπεῖς, αὐτῷ τ᾽ ἄνακτι πίστιν ἐν πρώτοις ἀεί, τεθνᾶσιν αἰσχρῶς δυςκλεεστάτῳ μόρῳ.

Ἄτοσσα οἴ γὼ τάλαινα συμφορᾶς κακῆς, φίλοι. 440 ποίῳ μόρῳ δὲ τούςδε φῂς ὀλωλέναι;

ΒΑΣΙΛΕΙΑ Αἰαῖ, κακῶν δὴ πέλαγος ἔρρωγεν μέγα Πέρσαις τε καὶ πρόπαντι βαρβάρων γένει.

ΑΓΓΕΛΟΣ Εὖ νυν τόδ' ἴσθι μηδέπω μεσοῦν κακόν· 435 τοιάδ' ἐπ' αὐτοὺς αὐτοῖς ἦλθε συμφορὰ πάθους, ὡς τοῖσδε καὶ δὶς ἀντισηκῶσαι ῥοπῇ.

ΒΑΣΙΛΕΙΑ Καὶ τίς γένοιτ' ἂν τῆσδ' ἔτ' ἐχθίων τύχη ; λέξον τίν' αὖ φῂς τήνδε συμφορὰν στρατῷ ἐλθεῖν κακῶν ῥέπουσαν ἐς τὰ μάσσονα. 440

ΑΓΓΕΛΟΣ Περσῶν ὅσοιπερ ἦσαν ἀκμαῖοι φύσιν,

ΑΓΓΕΛΟΣ ψυχήν τ' ἄριστοι κεὐγένειαν ἐκπρεπεῖς, αὐτῷ τ' ἄνακτι πίστιν ἐν πρώτοις ἀεί, τεθνᾶσιν αἰσχρῶς δυσκλεεστάτῳ μόρῳ.

ΒΑΣΙΛΕΙΑ Οἴ 'γὼ τάλαινα συμφορᾶς κακῆς, φίλοι· ποίῳ μόρῳ δὲ τούσδε φῂς ὀλωλέναι ; 445

ΑΤ. αἰαῖ, κακῶν δὴ πέλαγος ἔρρωγεν μέγα Πέρσαις τε καὶ πρόπαντι βαρβάρων γένει.

Ἄγγελος ΑΓ. εὖ νυν τόδ᾽ ἴσθι, μηδέπω μεσοῦν κακόν· τοιᾶδ᾽ ἐπ᾽ αὐτοῖς ἦλθε συμφορὰ πάθους, ὡς τοῖσδε καὶ δὶς ἀντισηκῶσαι ῥοπῇ. 440

ΑΤ. ΑΤ. καὶ τίς γένοιτ᾽ ἂν τῆσδ᾽ ἔτ᾽ ἐχθίων τύχη; λέξον τίν᾽ αὖ φῄς τήνδε συμφορὰν στρατῷ ἐλθεῖν κακῶν ῥέπουσαν ἐς τὰ μάσσονα.

Ἄγγελος ΑΓ. Περσῶν ὅσοιπερ ἦσαν ἀκμαῖοι φύσιν, ψυχήν τ᾽ ἄριστοι κεὐγένειαν ἐκπρεπεῖς, 445

Ἄγγελος αὐτῷ τ᾽ ἄνακτι πίστιν ἐν πρώτοις ἀεί, τεθνᾶσιν αἰσχρῶς δυσκλεεστάτῳ μόρῳ.

Ἄτοσσα οἳ γὼ τάλαινα συμφορᾶς κακῆς, φίλοι. ποίῳ μόρῳ δὲ τούσδε φῄς ὀλωλέναι;

Ἄτοσσα

ΒΑΣ. αἰαῖ, κακῶν δὴ πέλαγος ἔρρωγεν μέγα Πέρσαις τε καὶ πρόπαντι βαρβάρων γένει.

ΑΓΓ. εὐ νυν τόδ᾽ ἴσθι, μηδέπω μεσοῦν κακόν· 435 τοιάδ᾽ ἐπ᾿ αὐτοῖς ἦλθε συμφορὰ πάθους, ὡς τοῖσδε καὶ δὶς ἀντισηκῶσαι ῥοπῆι.

ΒΑΣ. καὶ τίς γένοιτ᾽ ἂν τῆσδ᾽ ἔτ᾽ ἐχθίων τύχη; λέξον τίν᾿ αὖ φὴς τήνδε συμφορὰν στρατῶι ἐλθεῖν κακῶν ῥέπουσαν ἐς τὰ μάσσονα. 440

ΒΑΣ. οἳ ἐγὼ τάλαινα συμφορᾶς κακῆς, φίλοι. 445 ποίωι μόρωι δὲ τούσδε φὴς ὀλωλέναι;

Apparatus Criticus

Atossa Alas! In truth a vast sea of troubles has burst upon the Persians and the entire barbarian race.

Messenger Be assured of this, not even half of the disaster has as yet been told. A calamity so dreadful as to outweigh these ills twice over befell them. 435

Atossa But what greater misfortune than this could have befallen them? Speak! What is this other disaster you say came upon our force, sinking the scale to greater weight of ill? 440

Messenger Those Persians who were in their life’s prime, bravest in spirit, pre-eminent for noble birth, and always among the foremost in loyalty to the King himself— these have fallen ignobly by a most inglorious doom.

Atossa Ah, I am truly reduced to misery through this disaster! By what fate was it that you say they met their end? 445

MESSENGER Be now well assured of this, that the evil hath not yet reached its half. Such a visitation of ills hath come upon them, as to overbalance these even twice over.

ATOSSA And what event can have befallen that is yet more hateful than this? Say what misfortune this is, which, thou sayest, hath farther come upon the host, verging to greater horrors.

MESSENGER As many of the Persians as were in the very bloom of life, most valiant in their spirit, and distinguished by their high birth, and were ever foremost in faithfulness to our monarch himself, have fallen foully by a most inglorious doom.

ATOSSA Alas! the wretch that I am, my friends, by this evil hap. And by what kind of doom sayest thou that these of whom thou speakest perished?

ATOSSA

LA REINE Hélas ! quel océan de maux a débordé sur les Perses et sur toute la race barbare !

LE MESSAGER Sache-le bien : ce n'est même pas là la moitié de notre malheur. Un douloureux désastre s'est abattu sur eux, deux fois plus lourd que les maux déjà connus de toi 1 .

LA REINE Et quel sort plus cruel pourrait-il être encore ? Quel nouveau désastre a, dis-moi, frappé notre armée, pour accroître le poids de nos misères ?

LE MESSAGER Ceux qui, parmi les Perses, étaient à la fois en pleine vigueur, au premier rang pour le courage,

LE MESSAGER le plus en vue pour la naissance et, auprès du prince, des modèles constants de loyauté, ont succombé honteusement, de la plus ignominieuse mort.

LA REINE Hélas ! infortunée, quel sort cruel, amis, est donc le mien ! Mais quelle est la mort dont ils auraient péri ?

ATOSSA. Ah, what a boundleſs ſea of woe hath burſt On Perſia, and the whole barbaric race! 530

MESSENGER.

ARALDO Sappi che il mal non è finora al mezzo: 490 tanti danni sovra essi ancor piombarono, che al tratto della lance gli altri uguagliano.

ATOSSA Qual sorte piú nemica esser potrebbe? Dimmi, quale è questo esito di mali che tracollar fece ancor piú la lance? 495

ARALDO Quanti dei Persïani eran piú prodi, d'animo insigni, nobili di stirpe, e per fede al sovrano ognor fra i primi, morte han trovata senza gloria, turpe.

ATOSSA Misera me! Che tristi eventi, amici! 500 E a qual destino, dici, soccombettero?

ATOSSA

Nun. Illud bene ſcias, nunquam mediu horŭ malorum extitiſse, Talis in ipfos calamitas mali uenit, Vt his ficrependeret momento. 410

Ato. Que'nam erit fortuna hac inimicitior? Dicito,quam ais calamitatem excrcitui Veniffe, malorum repentem ad maiora?

Nun. Perſarum quicunq; erant fortes natura, 415 Animoq; optimi, et nobilitate decori, ipsi regi fide inter primos ſemper Occubuerunt, turpiter ignominioſa morte.

Ato. Heuamici, ego mifera mala calamitate: Qua'nam uerò morte ais hos interijſſe? 420

Ato.

ATOSSA Woe! Woe! Of ills a mighty sea hath burst On Persia, and on all the Asian race.

MESSENGER Be thou assured, but half our loss thou knowest; Upon them came calamity so vast As twice to overweigh the ills yet told.

ATOSSA What Fortune could than this more hostile be? 440 Say, what this woe which came, as thou dost state, Upon the host, charged with still heavier bale?

MESSENGER All Persia's sons, in fairest bloom of life, Bravest of soul, pre-eminent by birth, And to the king himself still first in trust,— These died ignobly, by inglorious doom.

ATOSSA Ah wretched me, my friends, for deadly chance! But say, what form of ruin these o'erwhelm'd?

Woe on us, woe! disaster's mighty sea Hath burst on us and all the Persian realm!

Messenger Be well assured, the tale is but begun— The further agony that on us fell 450 Doth twice outweigh the sufferings I have told!

Atossa Nay, what disaster could be worse than this? Say on! what woe upon the army came, Swaying the scale to a yet further fall?

Messenger The very flower and crown of Persia's race, 455 Gallant of soul and glorious in descent, And highest held in trust before the king, Lies shamefully and miserably slain.

Atossa Alas for me and for this ruin, friends! Dead, sayest thou? by what fate overthrown? 460

Atossa

Weh uns! Ein Meer von Leiden brach mit Macht herein 415 Auf Persis' Land und alle Völker Asia's.

Der Bote. Doch wisse, noch nicht wurde dir die Hälfte kund. Ein andres jammervolles Leid kam über sie, Das jenes zwiefach überwog mit seiner Last.

Atoffa. Und welches Unheil wäre denn noch feindlicher? 420 Sprich, welches andre Mißgeschick traf Persis' Heer, Das tiefer noch des Leides Schale niederzog?

Der Bote. Die Perser alle, die geblüht in Jugendkraft, An Muth die kühnsten, an Geschlecht die edelsten, Dem König selbst am treusten allzeit zugethan, 425 Sie gingen schmachvoll unter in ruhmlosem Tod.

Ἄτοσσα

αἰαῖ, κακῶν δὴ πέλαγος ἔρρωγεν μέγα

Πέρσαις τε καὶ πρόπαντι βαρβάρων γένει.

Ἄγγελος

εὖ νυν τόδʼ ἴσθι, μηδέπω μεσοῦν κακόν·
435

τοιάδʼ ἐπʼ αὐτοῖς ἦλθε συμφορὰ πάθους

ὡς τοῖσδε καὶ δὶς ἀντισηκῶσαι ῥοπῇ.

Ἄτοσσα

καὶ τίς γένοιτʼ ἂν τῆσδʼ ἔτʼ ἐχθίων τύχη;

λέξον τίνʼ αὖ φὴς τήνδε συμφορὰν στρατῷ

ἐλθεῖν κακῶν ῥέπουσαν ἐς τὰ μάσσονα.
440

Ἄτοσσα

οἲ ʼγὼ τάλαινα συμφορᾶς κακῆς, φίλοι.
445

ποίῳ μόρῳ δὲ τούσδε φὴς ὀλωλέναι;

ΑΤ.

αἰαῖ, κακῶν δὴ πέλαγος ἔρρωγεν μέγα

Πέρσαις τε καὶ πρόπαντι βαρβάρων γένει.

ΑΓ.

εὖ νῦν τόδ᾽ ἴσθι, μηδέπω μεσοῦν κακόν·
435

τοιάδ᾽ ἐπ᾿ αὐτοὺς ἦλθε συμφορὰ πάθους,

ὡς τοῖσδε καὶ δὶς ἀντισηκῶσαι ῥοπῇ.

ΑΤ.

καὶ τίς γένοιτ' ἂν τῆσδ᾽ ἔτ᾽ ἐχθίων τύχη;

λέξον τίν αὖ φὴς τήνδε συμφορὰν στρατῷ

ἐλθεῖν κακῶν ῥέπουσαν ἐς τὰ μάσσονα.
440

ΑΓ.

Περσῶν ὅσοιπερ ἦσαν ἀκμαῖοι φύσιν,

ψυχήν τ' ἄριστοι κεὐγένειαν ἐκπρεπεῖς,

αὐτῷ τ' ἄνακτι πίστιν ἐν πρώτοις ἀεὶ,

τεθνᾶσιν οἰκτρῶς δυσκλεεστάτῳ μόρῳ.

ΑΤ.

οἳ ᾿γὼ τάλαινα συμφορᾶς κακῆς, φίλοι.
445

ΑΤ.

ποίῳ μόρῳ δὲ τούσδε φὴς ὀλωλέναι;

Ἄτοσσα

αἰαῖ, κακῶν δὴ πέλαγος ἔρρωγεν μέγα

Πέρσαις τε καὶ πρόπαντι βαρβάρων γένει.

Ἄγγελος

εὖ νῦν τόδ᾽ ἴσθι, μηδέπω μεσοῦν κακόν·
430

τοιάδ᾽ ἐπ᾽ αὐτοῖς ἦλθε συμφορὰ πάθους,

ὡς τοῖςδε καὶ δὶς ἀντισηκῶσαι ῥοπῇ.

Ἄτοσσα

καὶ τίς γένοιτ' ἂν τῆσδ᾽ ἔτ᾽ ἐχθίων τύχη;

λέξον, τίν᾽ αὖ φῂς τήνδε συμφορὰν στρατῷ

ἐλθεῖν κακῶν ῥέπουσαν ἐς τὰ μάσσονα.
435

Ἄγγελος

Περσῶν ὅσοιπερ ἦσαν ἀκμαῖοι φύσιν,

Ἄγγελος

ψυχήν τ' ἄριστοι κεὐγένειαν ἐκπρεπεῖς,

αὐτῷ τ᾽ ἄνακτι πίστιν ἐν πρώτοις ἀεί,

τεθνᾶσιν αἰσχρῶς δυςκλεεστάτῳ μόρῳ.

Ἄτοσσα

οἴ γὼ τάλαινα συμφορᾶς κακῆς, φίλοι.
440

ποίῳ μόρῳ δὲ τούςδε φῂς ὀλωλέναι;

ΒΑΣΙΛΕΙΑ

Αἰαῖ, κακῶν δὴ πέλαγος ἔρρωγεν μέγα

Πέρσαις τε καὶ πρόπαντι βαρβάρων γένει.

ΑΓΓΕΛΟΣ

Εὖ νυν τόδ' ἴσθι μηδέπω μεσοῦν κακόν·
435

τοιάδ' ἐπ' αὐτοὺς αὐτοῖς ἦλθε συμφορὰ πάθους,

ὡς τοῖσδε καὶ δὶς ἀντισηκῶσαι ῥοπῇ.

ΒΑΣΙΛΕΙΑ

Καὶ τίς γένοιτ' ἂν τῆσδ' ἔτ' ἐχθίων τύχη ;

λέξον τίν' αὖ φῂς τήνδε συμφορὰν στρατῷ

ἐλθεῖν κακῶν ῥέπουσαν ἐς τὰ μάσσονα.
440

ΑΓΓΕΛΟΣ

Περσῶν ὅσοιπερ ἦσαν ἀκμαῖοι φύσιν,

ΑΓΓΕΛΟΣ

ψυχήν τ' ἄριστοι κεὐγένειαν ἐκπρεπεῖς,

αὐτῷ τ' ἄνακτι πίστιν ἐν πρώτοις ἀεί,

τεθνᾶσιν αἰσχρῶς δυσκλεεστάτῳ μόρῳ.

ΒΑΣΙΛΕΙΑ

Οἴ 'γὼ τάλαινα συμφορᾶς κακῆς, φίλοι·

ποίῳ μόρῳ δὲ τούσδε φῂς ὀλωλέναι ;
445

ΑΤ. αἰαῖ, κακῶν δὴ πέλαγος ἔρρωγεν μέγα

Πέρσαις τε καὶ πρόπαντι βαρβάρων γένει.

Ἄγγελος

ΑΓ. εὖ νυν τόδ᾽ ἴσθι, μηδέπω μεσοῦν κακόν·

τοιᾶδ᾽ ἐπ᾽ αὐτοῖς ἦλθε συμφορὰ πάθους,

ὡς τοῖσδε καὶ δὶς ἀντισηκῶσαι ῥοπῇ.
440

ΑΤ.

ΑΤ. καὶ τίς γένοιτ᾽ ἂν τῆσδ᾽ ἔτ᾽ ἐχθίων τύχη;

λέξον τίν᾽ αὖ φῄς τήνδε συμφορὰν στρατῷ

ἐλθεῖν κακῶν ῥέπουσαν ἐς τὰ μάσσονα.

Ἄγγελος

ΑΓ. Περσῶν ὅσοιπερ ἦσαν ἀκμαῖοι φύσιν,

ψυχήν τ᾽ ἄριστοι κεὐγένειαν ἐκπρεπεῖς,
445

Ἄγγελος

αὐτῷ τ᾽ ἄνακτι πίστιν ἐν πρώτοις ἀεί,

τεθνᾶσιν αἰσχρῶς δυσκλεεστάτῳ μόρῳ.

Ἄτοσσα

οἳ γὼ τάλαινα συμφορᾶς κακῆς, φίλοι.

ποίῳ μόρῳ δὲ τούσδε φῄς ὀλωλέναι;

ΒΑΣ.

αἰαῖ, κακῶν δὴ πέλαγος ἔρρωγεν μέγα

Πέρσαις τε καὶ πρόπαντι βαρβάρων γένει.

ΑΓΓ.

εὐ νυν τόδ᾽ ἴσθι, μηδέπω μεσοῦν κακόν·
435

τοιάδ᾽ ἐπ᾿ αὐτοῖς ἦλθε συμφορὰ πάθους,

ὡς τοῖσδε καὶ δὶς ἀντισηκῶσαι ῥοπῆι.

ΒΑΣ.

καὶ τίς γένοιτ᾽ ἂν τῆσδ᾽ ἔτ᾽ ἐχθίων τύχη;

λέξον τίν᾿ αὖ φὴς τήνδε συμφορὰν στρατῶι

ἐλθεῖν κακῶν ῥέπουσαν ἐς τὰ μάσσονα.
440

ΒΑΣ.

οἳ ἐγὼ τάλαινα συμφορᾶς κακῆς, φίλοι.
445

ποίωι μόρωι δὲ τούσδε φὴς ὀλωλέναι;

Atossa

Alas! In truth a vast sea of troubles has burst upon the Persians and the entire barbarian race.

Messenger

Be assured of this, not even half of the disaster has as yet been told. A calamity so dreadful as to outweigh these ills twice over befell them.
435

Atossa

But what greater misfortune than this could have befallen them? Speak! What is this other disaster you say

came upon our force, sinking the scale to greater weight of ill?
440

Messenger

Those Persians who were in their life’s prime, bravest in spirit, pre-eminent for noble birth, and always among the foremost in loyalty to the King himself— these have fallen ignobly by a most inglorious doom.

Atossa

Ah, I am truly reduced to misery through this disaster! By what fate was it that you say they met their end?
445

MESSENGER

Be now well assured of this, that the evil hath not yet reached its half. Such a visitation of ills hath come upon them, as to overbalance these even twice over.

ATOSSA

And what event can have befallen that is yet more hateful than this? Say what misfortune this is, which, thou sayest, hath farther come upon the host, verging to greater horrors.

MESSENGER

As many of the Persians as were in the very bloom of life, most valiant in their spirit, and distinguished by their high birth, and were ever foremost in faithfulness to our monarch himself, have fallen foully by a most inglorious doom.

ATOSSA

Alas! the wretch that I am, my friends, by this evil hap. And by what kind of doom sayest thou that these of whom thou speakest perished?

LA REINE

Hélas ! quel océan de maux a débordé sur les Perses et sur toute la race barbare !

LE MESSAGER

Sache-le bien : ce n'est même pas là la moitié de notre malheur. Un douloureux désastre s'est abattu sur eux, deux fois plus lourd que les maux déjà connus de toi ¹.

LA REINE

Et quel sort plus cruel pourrait-il être encore ? Quel nouveau désastre a, dis-moi, frappé notre
armée, pour accroître le poids de nos misères ?

LE MESSAGER

Ceux qui, parmi les Perses, étaient à la fois en pleine vigueur, au premier rang pour le courage,

LE MESSAGER

le plus en vue pour la naissance et, auprès du prince, des modèles constants de loyauté, ont succombé honteusement, de la plus ignominieuse mort.

LA REINE

Hélas ! infortunée, quel sort cruel, amis, est donc le mien ! Mais quelle est la mort dont ils auraient péri ?

ATOSSA.

Ah, what a boundleſs ſea of woe hath burſt

On Perſia, and the whole barbaric race!
530

ARALDO

Sappi che il mal non è finora al mezzo:
490

tanti danni sovra essi ancor piombarono,

che al tratto della lance gli altri uguagliano.

ATOSSA

Qual sorte piú nemica esser potrebbe?

Dimmi, quale è questo esito di mali

che tracollar fece ancor piú la lance?
495

ARALDO

Quanti dei Persïani eran piú prodi,

d'animo insigni, nobili di stirpe,

e per fede al sovrano ognor fra i primi,

morte han trovata senza gloria, turpe.

ATOSSA

Misera me! Che tristi eventi, amici!
500

E a qual destino, dici, soccombettero?

Nun.

Illud bene ſcias, nunquam mediu horŭ malorum extitiſse,

Talis in ipfos calamitas mali uenit,

Vt his ficrependeret momento.
410

Ato.

Que'nam erit fortuna hac inimicitior?

Dicito,quam ais calamitatem excrcitui

Veniffe, malorum repentem ad maiora?

Nun.

Perſarum quicunq;

erant fortes natura,
415

Animoq; optimi, et nobilitate decori,

ipsi regi fide inter primos ſemper

Occubuerunt, turpiter ignominioſa morte.

Ato.

Heuamici, ego mifera mala calamitate:

Qua'nam uerò morte ais hos interijſſe?
420

ATOSSA

Woe! Woe! Of ills a mighty sea hath burst

On Persia, and on all the Asian race.

MESSENGER

Be thou assured, but half our loss thou knowest;

Upon them came calamity so vast

As twice to overweigh the ills yet told.

ATOSSA

What Fortune could than this more hostile be?
440

Say, what this woe which came, as thou dost state,

Upon the host, charged with still heavier bale?

MESSENGER

All Persia's sons, in fairest bloom of life,

Bravest of soul, pre-eminent by birth,

And to the king himself still first in trust,—

These died ignobly, by inglorious doom.

ATOSSA

Ah wretched me, my friends, for deadly chance!

But say, what form of ruin these o'erwhelm'd?

Woe on us, woe! disaster's mighty sea

Hath burst on us and all the Persian realm!

Messenger

Be well assured, the tale is but begun—

The further agony that on us fell
450

Doth twice outweigh the sufferings I have told!

Atossa

Nay, what disaster could be worse than this?

Say on! what woe upon the army came,

Swaying the scale to a yet further fall?

Messenger

The very flower and crown of Persia's race,
455

Gallant of soul and glorious in descent,

And highest held in trust before the king,

Lies shamefully and miserably slain.

Atossa

Alas for me and for this ruin, friends!

Dead, sayest thou? by what fate overthrown?
460

Weh uns! Ein Meer von Leiden brach mit Macht herein
415

Auf Persis' Land und alle Völker Asia's.

Der Bote.

Doch wisse, noch nicht wurde dir die Hälfte kund.

Ein andres jammervolles Leid kam über sie,

Das jenes zwiefach überwog mit seiner Last.

Atoffa.

Und welches Unheil wäre denn noch feindlicher?
420

Sprich, welches andre Mißgeschick traf Persis' Heer,

Das tiefer noch des Leides Schale niederzog?

Der Bote.

Die Perser alle, die geblüht in Jugendkraft,

An Muth die kühnsten, an Geschlecht die edelsten,

Dem König selbst am treusten allzeit zugethan,
425

Sie gingen schmachvoll unter in ruhmlosem Tod.

Atoſſa.

O Freunde, weh mir Armen! Unglückselig Loos!

Und welch ein Todesschicksal, sprich, entraffte sie?