Aeschylus Supplices 141

Ioannes Sanravius (Translator)

Sine matrimonio indomitam effugere,
130

Supplices. Aeschylus. Ioannes Sanravius (Translator). Basileae. 1555.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Schmidt Sciences.

Current edition Experimental

Aeschylus, Supplices: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) (Latin) (Aeschylus, Supplices: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (9)
Ἱκέτιδες First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 176-347 focus
Ἱκέτιδες Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 176-347 focus
Greek (Editio princeps, 1518) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Suppliants, 1518 edition. Native printed lineation, page markers, and automated correspondence to the Perseus/Smyth edition.) — 141 focus
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. Joannes Cornelius de Pauw, 1745.) — 141 focus
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 141 focus
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. Gottfried Hermann, 1852.) — 141 focus
σπέρμα σεμνᾶς μέγα ματρὸς εὐνὰς
ἀνδρῶν, ἢ ἔ,
ἄγαμον ἀδάματον ἐκφυγεῖν.
125
ΙΚΕΤΙΔΕΣ (OCR draft) Experimental (ΙΚΕΤΙΔΕΣ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 141 focus
Σπέρμα σεμνᾶς μέγα μα-
τρὸς εὐνὰς ἀνδρῶν, ἐή ΐ ἔ,
140
ἄγαμον ἀδάματον ἀδάμαντον ἐκφυγεῖν.
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. N. Wecklein, 1885.) — 141 focus
Aeschyli Supplices (OCR draft) Experimental (Aeschyli Supplices. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 141 focus
(ὦ) σπέρμα σεμνᾶς μέγα ματρός, εὐνάς
140
ἀνδρῶν, ἔ ἔ,
ἄγαμον ἀδάματον ἐκφυγεῖν. –
Translations (8)
Suppliant Maidens Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 176-347 focus
The Suppliant Women. (OCR draft) Experimental (The Suppliant Women.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 141 focus
that the mighty seed of our venerable mother escape, alas! from the beds of men unwedded, virgin.
LES SUPPLIANTES (OCR draft) Experimental (LES SUPPLIANTES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 141 focus
daigne le Père qui voit tout me
l'accorder en sa bonté !
(Un peu retenu.) Que les enfants d'une auguste mère échappent aux
The Suppliants (OCR draft) Experimental (The Suppliants. Robert Potter, 1779.) — 141 focus
The daſhing oar, the ſwelling ſail,
That caught the favorable gale,
Safe from the ſtorms, nor I complain,
155
Wafted our frail bark o'er the main.
All-ſeeing ſovereign fire, defend,
And guide us to a proſp'rous end;
Save us, O ſave the ſeed divine
Of our great mother's ſacred line;
160
From man's rude touch O ſave us free,
And help inſnared chaſtity!
Eschilo, Le Supplici: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Le Supplici: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 141 focus
La progenie della madre venerabile
schivi il letto dei mariti,
delle nozze il laccio evíti.
150
The Suppliants (OCR draft) Experimental (The Suppliants. Anna Swanwick, 1886.) — 141 focus
Chorus
Hail, sire revered; herald to me most dear;
But say what measure hath been ratified,
Whereto the people's hand out-numbering swayed? 600
English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Suppliant Maidens — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 141 focus
Grant that henceforth unstained as heretofore
I may escape the forced embrace
Of those proud children of the race
That sacred Io bore.
160
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 141 focus
Daß der hochheiligen Ahnin Töchter,
Ach, ach, unvermählt,
125
Unbezwungen entflieh'n dem verhaften Bund!

Commentary

Critical apparatus to The Suppliant Women (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Suppliant Women.) focus

129-130. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-108

παντὶ δὲ σθένει διωγμοῖς ἐμοῖσιν ἀσχαλῶσ᾽:
παντὶ δὲ σθένουσι
(σε in rasura M.)
διωγμοῖσι δ᾽ ἀσφαλέας
(
διωγμοῖσιν ἀσφαλὲς
Rob.) M. G. E. Rob. Recepi quod Heathius invenit
παντὶ δὲ σθένει
et scripsi, ut sententia postulabat,
διωγμοῖς ἐμοῖσιν ἀσχαλῶσα
.

134. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-109

ἐκφυγεῖν:
ἐξ
Μ. G. Rob.
134

134. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-110

ἀδάματον: Libri
ἀδάμαντον
. Correxit Bothius.
134

136. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-111

εἰ δὲ μή:
εἰ δὴ μὴ
Μ. G. Rob.
εἰ δὲ μὴ
Turnebus.
136

136. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-112

μελανθὲs: Hesychius
μελανθές, μέλαν
.
136

137. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-113

ἡλιόκτυπον:
ἡδιόκτυπον
M. G. Rob.
ἢ διόκτυπον
Victorius. Emendavit Wellauerus.
137

138. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-114

τὸν γάϊον: Citant Etymol. Gud. p. 227, 37. et grammaticus in Crameri Anecd. Oxon. II. p. 443, 12.
τὸνταιον
Μ.
τόνταιον
G.
τὸν ταιον
Ε.
τὸν ταίον
Ρ.
τὸν ταιὸν
in suo codice esse dicit Robortellus, ipse scripsit
τὸν ταγόν
. Inde a Turnebo vulgatum
τούγγαιον
. Recte Wellauerus
τὸν γάϊον
. De ceteris dixi in commentatione de quibusdam trilogis Aeschyli: v. Relationes de actis societatis litterariae Lipsiensis a. 1846. p. 124. seq. [V. ad Θαλαμοποιούς, vol. I. p. 331.]
138

144-145. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-115

ὦ Ζεῦ, Ἰοῦς ἰῷ μῆνις μάστειρ᾽:
ἀζηνιουσίω
(
ἀζηνὶ οὐσίῳ
G. Ε.
ἀζηνιοουσίω
Ρ.
ἄζηνι ουσιω
cod. Robortelli)
μῆνις μάστειρ᾽ ἐκ θεῶν
Μ. G. E. P.
ὦ Ζεῦ Ἰοῦς ἰω μῆνις μάστειο᾽ ἐκ θεῶν
Rob. ex coniectura. Interiectio
ὦ Ζεῦ
nec recte collocata est, nec digna quae cum nomine Ius compararetur. Scholia codicum M. et G.
ὦ Ζεῦ, ἡ παρὰ τῶν θεῶν μῆνις κατὰ Ἰοῦς ὠδῆς ἐστὶ καὶ μαστιγωτική
. Patet
ὠδῆς
, quod in scholiis Robortelli et Monacensibus omissum est,
ἰώδης
esse. Quare in poetae versu
ἰῷ
posui. Virus pro odio dicit ut in Agam. 801.
δύςφρων γὰρ ἰὸς καρδίᾳ προςήμενος ἄχθος διπλοίζει τῷ πεπαμένῳ νόσον
. Magis proprie sic iram Furiarum vocat in Eumen. 470. 722. Quod
μάστειρα
scholiastae
μαστιγωτική
est, non mirarer, si Aeschylus in hae tragoedia, quae non pauca perantiqua et obsoleta verba habet, a
μαστίειν
formasset
μάστιραν
, quamvis insolita forma.
Φθίρα
quidem apud Stephanum Byzantium error scribae est veramque scripturam
Φθῖρ
habet Eustathius p. 368, 7. qui ibi copiose de scriptura disserit, Herodiano auctore Choeroboscum
Φθῖρ
solo
ι
scribi memorans, quod nomen habuerit filius Endymionis. V. Choerobosci canones p. 86, 16. 346, 8. et epimerismos p. 4, 11. et Theognostum p. 41, 17. Goettlingio ad Theodosium visus est Herodianus i in
Φθίρ, Φθιρός
corripi iudicasse. Si ita statuit, vereor ne erraverit. Nam si mons Latmus
Φθίρ
eiusque incolae
Φθῖρες
dicti sunt,
Φθίρων ὄρος ἀκριτόφυλλον
ΙΙ. 1i. 868. contrarium docet. Quod si
Φθίρ
producta vocali admittitur, certe non carent analogia
μαστίρ
et
Μάστιρα
.
Μαστίχτειρα
quidem ne scribatur in Aeschyli versu prohibet systema anapaesticum. Non male coniecerunt quidam
μνάστειρα
, ut
μνάμων μῆνις
est in Agam. 143. Servanda tamen visa est
μάστειρα
, quum commode explicari possit: v. ad v. 146.

145. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-116

ξυννῶ δ᾽ ἄταν:
κοννωδάταν
Μ. G. E. Rob.
κοννῶ δ᾽ ἄταν
Turn.
145

146. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-117

γαμετᾶς σᾶς οὐρανόνικον:
γαμετουρανόνεικον
M. G. E. Rob.
γαμετᾶς οὐρανονείκου
Turn.
γαμετᾶς οὐρανόνικον
vulgo inde a Victorio. Et sententia et metrum scribi iubebant aut
γαμετᾶς Διὸς οὐρανόνικον
aut
γαμετᾶς σᾶς
. Hoc praetuli ut facilius. Sententia haec est, ὦ Iuppiter, odio Ius divinitus ira vestigatrix est (h. e. persequitur nos): cognosco malum a coniuge tua victis caelestibus profectum.
146

150. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-118

ἐνέξεται:
ἐνεύξεται
M. G. E.
ἀνεύξεται
P. Rob. Emendavit Porsonus.
150

Commentary (N. Wecklein, 1902; German; OCR draft) (Suppliants, explanatory commentary pp. 24–120. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

1-181. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-1

1
2
3 Die
Parodos. An Stelle des προλογίζων wie in den Persern hat der Chor zunächst die Aufgabe die vorausliegenden Begebenheiten und das Motiv der Handlung (Flucht vor den Söhnen des Ägyptos, welche die Danaiden zur Ehe zwingen wollen) anzugeben. Dann richtet er an Götter und Menschen, an das stammverwandte Argos die Bitte um Schutz gegen Ver- gewaltigung vonseiten der die Danaiden verfolgenden Ägyptiaden. Damit wird das Ziel der Handlung bezeichnet. Endlich dient die Paro- dos zur Charakteristik des Chors, um dessen Schicksal sich die Hand- lung dreht (zu 118-181). Parodos zerfällt in drei Teile. Die anapästische Partie 1-39 trägt der Koryphäos vor, die melische 40-117 der Gesamtchor; von der zweiten melischen Partie 118-181, deren drei Strophen mit Ephymnien (zu 134) schließen, scheint jeder der drei oroixo ein Strophenpaar ge- sungen zu haben, während die Ephymnien dem Gesamtchor zu- fielen. Vgl. Jahrb. f. Philol. Suppl. XIII S. 219 ff. Als Schutz- flehende sind die Danaiden durch einen mit weißer Wolle umwundenen Olivenzweig gekennzeichnet (21f.), den sie in der linken Hand halten (197-199). Ihre Tracht ist ägyp- tisch (240 ff.). Während der Paro- dos steht Danaos auf dem hohen Götteraltare und späht bald nach Idem Meere bald nach dem Lande hin (184).

118-181. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-60

4
5
dritter Teil der Parodos, ein i άleuos (121), eine Klageweise, die mit heftiger Ge- bärde, mit Zerreißen des Gewandes (126 ff.) und Zerkratzen der Wangen ( άuvyuós Cho. 24) verbunden war (zu 72). Die Danaiden erneuern ihre Bitte um Schutz, gehen aber von flehender Bitte zu entschiedener und heftiger Forderung über:,,Mit solchen Klagen trauere ich um mich wie um eine Tote und rufe das argivische Land um Gnade an, in- dem ich im Schmerze meinen Schleier zerreiße. Den Göttern wird gern und reichlich geopfert, wo Wohlstand herrscht und nicht Todesfurcht bedrückt. Ich weiß nicht, was werden soll. Der An- fang zwar, die Fahrt über das Meer, ist glücklich vonstatten ge- gangen; möge nur auch das Ende glücklich sein, daß ich nicht zur Ehe mit den verhaßten Vettern gezwungen werde. Die jungfräu- liche Artemis möge vor allem mir gegen den Angriff auf meine jung- fräuliche Ehre beistehen. Andern- falls, wenn mich die Götter des Olymp verlassen, werde ich samt den schutzflehenden Zweigen zum Zeus der Toten meine Zuflucht nehmen und mich erhängen. Ich merke wohl, daß die Eifersucht der Hera, welche unsere Ahnmutter quälte, auch mich verfolgt. Und statt der reichlichen Opfer wird Zeus nur Unehre ernten, wenn er die Nachkommen seines eigenen Sohnes Epaphos abweist und von uns Schutzflehenden sein Auge ab- wendet. Er möge sich merken, was ich ihm noch einmal zurufe: die Eifersucht der Hera ist schuld an meinem Leide." Die Drohung sich das Leben zu nehmen, wenn sie schutzlos gelassen werden wiederholt mit gesteigerter Hef- tigkeit 472, und damit ein Zeug- nis gegen den Ζεὺς ἱκέσιος ab- zulegen offenbart eine Entschlossen- heit und Heftigkeit des Charakters, welche die Bluttat in der Braut- nacht begreiflich macht.

129-130. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-66

6
7
,,Den Göttern wird gerne der Weihezoll heiliger Opfer dar- gebracht, wo es den Menschen wohl ergeht und nicht Todesfurcht sie bedrückt" (wie uns, die wir lieber in den Tod gehen, als daß wir uns zur Ehe zwingen lassen). Ζη πελομένων καλῶς τῶν πρα- γμάτων) vgl. εὖ ξυντυχόντων Sieb. 260, ὀρθουμένων Εum. 775. — τέλεα wie τέλη ἔγκαρπα (Weihezoll von Früchten) Soph. Trach. 238. ἐπίδρομά ἐστι (Hiegen ihnen zu be- zeichnet den Eifer, mit welchem die Opfer dargebracht werden. ὁπόθι ἀπῇ ohne ἄν wie 96 εἰ κρανθῇ. Die Götter werden an ihr eigenes Interesse erinnert wie Sieb. 76 ξυνὰ δ᾽ ἐλπίζω λέγειν· πόλις γὰρ εὖ πράσσουσα δαίμονας τίει, Cho. 255 πατρὸς νεοσσούς τούσδ' ἀποφθείρας πόθεν ἕξεις ὁμοίας χειρὸς εὔθοινον γέρας; Die Danaiden versprechen damit reichliche Opfer für den Fall glücklichen Gelingens.

132-133. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-67

8
9
δυσάγκριτοι: Schol. δυσδιά- γνωστοι. Die Danaiden können nicht ahnen, wie sich ihr Schick- sal gestalten wird, fürchten aber das Schlimmste. ποῖ.. ἀπάξει; (Schol. ἡμᾶς) ist ein natürlicher Ausdruck im Munde desjenigen, der eben eine lange Meerfahrt durchgemacht hat. Ihr Leben ist noch voll von Sturm.

134. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-68

10
11
Ephymnien finden sich bei Aschylos und Euripides, nicht bei Sophokles, bei Äschylos besonders in den Hik. und der Orestie. Zu den Ephymnien, welche in der Wiederholung der gleichen Worte bestehen, kommen 638 ff. und Ag. 379 ff. Ephymnien, die man rhyth- mische nennen kann, welche durch die Wiederholung des gleichen Versmaßes in den Schlußpartien mehrerer Strophen und Anti- strophen gebildet werden. Wie das Ephymnion hier bei der Anti- strophe, so fällt das bei der letzten Strophe aus dem Zusammenhang der übrigen Gedanken heraus, ein deutliches Kennzeichen, daß von anderen Sängern (dem Gesamt- chor) vorgetragen wird. es

140-141. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-69

12
13
Schol. λινορραφὴς δόμος δορός: ἡ ναῦς, παρόσον τρυπῶντες τὰς ναῦς (1. σανίδας) σπάρτοις αὐ τὰς συνέρραπτον. καὶ τὸ παρ' Ομή ρῳ ( ξ 383) „ νῆας ἀκειόμενον τὸ συρράπτοντα δηλοῖ. Stanley will δορός mit στέγων verbinden: mare arcens a ligno. Aber von den Planken des Schiffs bleibt das Meer nicht weg. ἅλα στέγων, Schol. τὴν θάλατταν εἴργων. Vgl. Sieb. 202 πύργον στέγειν εὔχεσθε πολέμιον δόρυ.

142. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-70

14
15
ἀχείματον σὺν πνοαῖς, nicht mit stürmischen Winden.

143. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-71

16
17
οὐδὲ μέμφομαι, und ich bin zufrieden.

144-145. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-72

18
19
ἐν χρόνῳ (mit der Zeit) wie Eum. 501 μεταὖθις ἐν χρόνῳ. πατὴρ ὁ παντόπτας: vgl. Hesiod E. κ. Η. 267 πάντα ἰδὼν Διὸς ὀφθαλμὸς καὶ πάντα νοήσας.

146. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-73

20
21
Bei Aschylos kommt nur κτίζειν, nicht ποιεῖν mit einem prädikativen Adjektiv vor. Vgl. zu Eum. 17. er

147. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-74

22
23
σπέρμα . . ἐκφυγεῖν: Schol. λείπει τὸ δοίη, vielmehr ist der Infin. von dem in τελευτὰς πρευμε νεῖς κτίσειεν liegenden Begriff möge bewirken" abhängig. - μέγα σεμνῆς wie Prom. 674 ὦ μέγ' εὔδαι- μου κόρη, bei Homer μέγα νήπιος μητρός, Ιους, vgl. ματρὸς ἀρχαίας 51. ἀδάματον, nicht der Jungfräulichkeit beraubt. u. a.

150. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-75

24
25
,,Zugetan blicke mich, die ich ihr zugetan bin, Artemis von ihrem hehren Tempel her an, die keusche Tochter des Zeus, und entreiße als Jungfrau uns als Jung- frauen den Verfolgungen, so daß wir der Ehe der Vettern entgehen." Für Αρτεμις, wie Hermann ver- mutet hat, steht ἀσφαλές in der Handschrift (W. Headlam will & Καλά schreiben, vgl. Ag. 146), für διωγμοῖς ἀλκαθοῦσ᾽ bietet die Hand- schrift διωγμοῖσι δ᾽ ἀσφαλέας, der Text ist also sehr unsicher. Her- mann vermutet ἀσχαλῶσ', wozu παντὶ σθένει weniger zu passen scheint. Mit θέλουσα θέλουσαν vgl. Hom. 272 τὴν δ᾽ ἐθέλων ἐθέλουσαν ἀνήγαγε ὅνδε δόμονδε. ἐπιδέτω: zu 1. Hesych. ἐνώπια· τὰ καταντικρὺ τοῦ πυλῶνος φαι- νόμενα μέρη, ἃ καὶ διεκόσμουν ἕνεκα τῶν παριόντων, Hom. δ 42 πρὸς ἐνώπια παμφανόωντα. „Vom Gipfel des vorspringenden Berges Lykone sah man zwischen Zypressengruppen den Tempel der Artemis Orthia herabschimmern; unten links von der Heerstraße lag ein anderer Artemistempel" (Curtius Pelop. II Paus. II 24, 5).