ΕΥΠΩΠΗ.
Τὸ τῆς θαλάττης τῆς Ἀτλαντικῆς στόμα
σταδίων μὲν εἶναί φασιν ἑκατὸν εἴκοσιν·
140
ἡ περιέχουσα δʼ αὐτὸ χώρα πλησίον
ἡ μὲν Λιβύης ἡ δʼ ἐστὶν Εὐρώπης ἄκρα.
Νῆσοι δὲ τούτων ἑκατέρωθεν κείμεναι
διέχουσʼ ἀπʼ ἀλλήλων τριάκοντα σχεδόν
σταδίους· καλοῦνται δʼ ὑπό τινων Ἡρακλέους
145
στῆλαι. Μιᾶς τούτων δὲ Μασσαλιωτική
πόλις ἐστὶν ἐγγὺς, Μαινάκη καλουμένη·
αὕτη πρὸς Εὐρώπην δὲ τῶν Ἑλληνίδων
πόλεων ἁπασῶν ἐσχάτην ἔχει θέσιν.
Κάμψαντι τὴν ἄκραν δὲ τὴν κατʼ ἀντικρύ
150
πρὸς ἥλιον δύνοντα πλοῦς ἐσθʼ ἡμέρας·
εἶτ᾿ ἐχομένη ᾿ στὶ νῆσος ἡ καλουμένη
Ἐρύθεια, μεγέθει μὲν βραχεῖα παντελῶς,
βοῶν δʼ ἀγέλας ἔχουσα καὶ βοσκημάτων,
προσεμφερεῖς ταύροις τε τοῖς Αἰγυπτίοις
155
καὶ τοῖς κατὰ τὴν Ἤπειρον ἔτι Θεσπρωτίοις·
προσεσπερίους δʼ Αἰθίοπας οἰκητὰς ἔχειν
λέγουσιν αὐτὴν γενομένης ἀποικίας.
Ταύτης σύνεγγυς δ ἐστὶ
πόλις
λαβοῦσα Τυρίων ἐμπόρων ἀποικίαν,
160
Γάδειῤ, ὅπου μέγισ ια γίνεσθαι λόγος
κήτη. Μετὰ ταύτην δʼ ἐστιν ἡμερῶν δυοῖν
τελέσαντι πλοῦν ἐμπόριον εὐτυχέστατον
ἡ λεγομένη Ταρτησσὸς, ἐπιφανὴς πόλις,
ποταμόρρυτον κασσίτερον ἐκ τῆς Κελτικῆς
165
χρυσόν τε καὶ χαλκὸν φέρουσα πλείονα.
Ἔπειτα χώρα Κελτικὴ καλουμένη
μέχρι τῆς θαλάττης τῆς κατὰ Σαρδὼ κειμένης,
ὅπερ μέγιστόν ἐστι πρὸς δυσμαῖς ἔθνος.
Τὴν μὲν γὰρ ἐντὸς ἀνατολῶν πᾶσαν σχεδόν
170
οἰκοῦσιν Ἰνδοὶ, τὴν δὲ πρὸς μεσημβρίαν
Αἰθίοπες ἐγγὺς κείμενοι νότου πνοῆς·
τὸν ἀπὸ ζεφύρου Κελτοὶ δὲ μέχρι δυσμῶν τόπον
θερινῶν ἔχουσιν, τὸν δὲ πρὸς βορρᾶν Σκύθαι.
Ἰνδοὶ μὲν οὖν μεταξὺ θερινῶν ἀνατολῶν
175
καὶ χειμερινῶν οἰκοῦσι· Κελτοὶ δʼ ἀνάπαλιν
ὑπ᾿ ἰσημερινῆς θερινῆς τε δύσεως, ὡς λόγος.
Τὰ μὲν οὖν ἔθνη τὰ τέτταῤ ἐστὶ τοῖς ὄχλοις
τοῖς πλήθεσίν τε τῶν κατοικούντων ἴσα·
ἡ δʼ Αἰθιόπων πλέονʼ ἐστὶ χώραν καὶ Σκυθῶν
180
ἐρημίαν δʼ ἔχουσα πλείστην, διὰ τὸ καί
τὰ μὲν ἔμπυῤ εἶναι μᾶλλον αὐτῶν τὰ δʼ ἔνυγρα.
Χρῶνται δὲ Κελτοὶ τοῖς ἔθεσιν Ἑλληνικοῖς,
ἔχοντες οἰκειότατα πρὸς τὴν Ἑλλάδα
διὰ τὰς ὑποδοχὰς τῶν ἐπιξενουμένων·
185
σὺν μουσικῇ δʼ ἄγσυσι τὰς ἐκκλησίας,
ζηλοῦντες αὐτὴν ἡμερώσεως χάριν.
Τούτων δ᾿ κεῖται λεγομένη τις ἐσχάτη
στήλη βόρειος· ἔστι δʼ ὑψηλὴ πάνυ
εἰς κυματῶδες πέλαγος ἀνατείνουσ᾿ ἄκραν.
190
Οἰκοῦσι τῆς στήλης δὲ τοὺς ἐγγὺς τόπους
Κελτῶν ὅσοι λήγουσιν ὄντες ἔσχατοι
Ἔνετοί τε καὶ τῶν ἐντὸς εἰς τὸν Ἀδρίαν
Ἴστρων καθηκόντων· λέγουσι δʼ αὐτόθεν
τὸν Ἴστρον ἀρχήν λαμβάνειν τοῦ ῥεύματος.
195
Τῶν πρὸς τὸ Σαρδῷον δ᾿ πέλαγος κειμένων
οἰκοῦσι Λιβυφοίνικες, ἐκ Καρχηδόνος
ἀποικίαν λαβόντες· ἑξῆς δʼ, ὡς λόγος,
Ταρτήσσιοι κατέχουσιν· εἶτ᾿ Ἴβηρες οἱ
προσεχεῖς. Ἐπάνω τούτων δὲ κεῖνται τῶν τόπων
200
Βέβρυκες. Ἔπειτα παραθαλάττιοι κάτω
Λίγυες ἔχονται καὶ πόλεις Ἑλληνίδες,
ἃς Μασσαλιῶται Φωκαεῖς ἀπῴκισαν·
πρώτη μὲν Ἐμπόριον, Ῥόδη δὲ δευτέρα·
ταύτην δὲ πρὶν ναῶν κρατοῦντες ἔκτισαν
205
Ῥόδιοι. Μεθ᾿ οὓς ἐλθόντες εἰς Ἱβηρίαν
οἱ Μασσαλίαν κτίσαντες ἔσχον Φωκαεῖς
Ἀγάθην Ῥοδανουσίαν τε, Ῥοδανὸς ἣν μέγας
ποταμὸς παραρρεῖ, Μασσαλία δʼ ἐστʼ ἐχομένη,
πόλις μεγίστη, Φωκαέων ἀποικία.
210
Ἐν τῇ Λιγυστικῇ δὲ ταύτην ἔκτίσαν
πρὸ τῆς μάχης τῆς ἐν Σαλαμῖνι γενομένης
ἔτεσιν πρότερον, ὥς φασιν, ἑκατὸν εἴκοσι.
Τίμαιος οὕτως ἱστορεῖ δὲ τὴν κτίσιν.
Εἶτεν μετὰ ταύτην Ταυρόεις καὶ πλησίον
215
πόλις Ὀλβία κἀντίπολις αὐτῶν ἐσχάτη.
Μετὰ τὴν Λιγυστικὴν Πελασγοὶ δʼ εἰσὶν αἱ
πρότερον κατοικήσαντες ἐκ τῆς Ἑλλάδος,
κοινὴν δὲ Τυρρηνοῖσι χώραν νεμόμενοι.
Τυρρηνίαν δʼ ὁ Λυδὸς Ἄτυος ἔκτισεν
220
Τυρρηνὸς ἐπὶ τοὺς Ὀμβρικοὺς ἐλθών ποτε.
Ἐν τῷ πόρῳ κεῖνται δὲ νῆσοι πελάγιαι,
Κύρνος τε καὶ Σαρδὼ, μεγίστη λεγομένη
μετὰ τὴν Σικελίαν νῆσον, αἵ τε πρίν ποτε
Σειρηνίδες Κίρκης τε νῆσοι λεγόμεναι.
225
Εἰσὶ δ᾿ ἐπάνω μὲν τῶν Πελασγῶν Ὀμβρικοί,
οὓς ᾤκισ᾿ οὑκ Κίρκης Ὀδωσσεῖ γενόμενος
Λατῖνος, Αὔσονές τε μεσόγειον τόπον
ἔχοντες, Αὔσων οὓς συνοικίσαι δοκεῖ,
Ὀδυσσέως παῖς καὶ Καλυψοῦς γενόμενος.
230
Ἐν τοῖς ἔθνεσι τούτοις δὲ Ῥώμη ᾿ στὶν πόλις
ἔχουσʼ ἐφάμιλλον τῇ δυνάμει καὶ τοὔνομα,
ἄστρον τι κοινὸν τῆς ὅλης οἰκουμένης,
ἐν τῆ Λατίνῃ· Ῥωμύλον δʼ αὐτὴν κτίσαι
θέμενον ἀφʼ αὑτοῦ φασι τοῦτο τοὔνομα.
235
Μετὰ δὲ Λατίνους ἔστιν ἐν Ὀπικοῖς πόλις
τῆς λεγομένης λίμνης Ἀόρνου πλησίον
Κύμη, πρότερον ἣν Χαλκιδεῖς ἀπῴκισαν,
εἶτ᾿ Αἰολεῖς·
οὗ Κερβέριόν τι δείκνυται
ὑποχθόνιον μαντεῖον· ἐλθεῖν φασι δέ
240
δεῦρο παρὰ Κίρκης ἐπανάγοντʼ Ὀδυσσέα.
Ἐκ τῆς δὲ Κύμης τῆς πρὸς Ἀόρνῳ κειμένης
κτίσιν κατὰ χρησμὸν ἔλαβιν ἡ Νεάπολις.
Τούτοις δὲ Σαυνῖται παροικοῦσʼ ἐχόμενοι
τῶν Αὐσόνων· μεθʼ οὓς μεσόγειοι κείμενοι
245
οἰκοῦσι Λευκανοί τε Καμπανοί θʼ ἅμα.
Προσεχεῖς δὲ τούτοις εἰσὶ πάλιν Οἰνώτριοι
μέχρι τῆς Ποσειδωνιάδος ὠνομασμένης,
ἥν φασι Συβαρίτας ἀποικίσαι προτοῦ,
καὶ Μασσαλιωτῶν Φωκαέων τʼ Ἐλέα πόλις,
250
ἣν ἔκτισαν φυγόντες ὑπὸ τὰ Περσικά
οἱ Φωκαεῖς·
μάλιστα δʼ εὐανδρουμένη
κατὰ τὴν Ἀσίαν Φωκαία κειμένη πόλις.
Ἐν τῷ πόρῳ κεῖνται δὲ τῷ Τυρρηνικῷ
νησῖδες ἑπτὰ τῆς Σικελίας οὐ πρόσω,
255
ἃς δὴ προσαγορεύουσι νήσους Αἰόλου,
ὧν ἔστιν Ἱερὰ λεγομένη τις εὐλόγως·
καιόμενα φαίνεται γὰρ ἐξ αὐτῆς πυρά
ἀπὸ σταδίων εὔδηλα πᾶσι πλειόνων,
καὶ διαπύρων εἰς ὕψος ἀναβολαὶ μύδρων,
260
ἔργα τε σιδήρειός τε ῥαιστήρων κτύπος.
Μία δʼ ἐστὶν αὐτῶν Δωρικὴν ἀποικίαν
ἔχουσα, Λιπάρα δʼ ὄνομα, συγγενὶς Κνίδου.
Ἑξῆς Σικελία νῆσος εὐτυχεστάτη,
ἣν τὸ πρότερον μὲν ἑτερόγλωσσα βάρβαρα
265
λέγουσι πλήθη κατανέμεσθʼ Ἰβηρικά,
διὰ τὴν ἑτερόπλευρον δὲ τῆς χώρας φύσιν
ὑπὸ τῶν Ἰβήρων Τρινακρίαν καλουμένην
χρόνῳ Σικελίαν προσαγορευθῆναι πάλιν,
Σικελοῦ δυναστεύσαντος· εἶθ᾿ Ἑλληνικάς
270
ἔσχεν πόλεις, ὥς φασιν, ἀπὸ τῶν Τρωϊκῶν
δεκάτη γενεᾷ μετὰ ταῦτα Θεοκλέους στόλον
παρὰ Χαλκιδέων λαβόντος· ἦν δʼ οὗτος γένει
ἐκ τῶν Ἀθηνῶν· καὶ συνῆλθον, ὡς λόγος,
Ἴωνες εἶτα Δωριεῖς οἰκήτορες.
275
Στάσεως δʼ ἐν αὐτοῖς γενομένης, οἱ Χαλκιδεῖς
κτίζουσι Νάξον, οἱ Μεγαρεῖς δὲ τὴν Ὕβλαν,
τὸ δʼ ἐπὶ Ζεφύριον τῆς Ἰταλίας Δωριεῖς
κατέσχον. Ἀρχίας δὲ τούτους προσλαβών
ὁ Κορίνθιος μετὰ Δωριέων κατῴκισεν
280
ἀπὸ τῆς ὁμόρου λίμνης λαβούσας τοὔνομα
τὰς νῦν Συρακούσας παῤ αὐτοῖς λεγομένας.
Μετὰ ταῦτα δʼ ἀπὸ Νάξου Λεοντῖνοι πόλις,
ἡ τὴν θέσιν τʼ ἔχουσα Ῥηγίου πέραν,
ἐπὶ τοῦ δὲ πορθμοῦ κειμένη τῆς Σικελίας,
285
Ζάγκλη, Κατάνη, Καλλίπολις ἔσχʼ ἀποικίαν.
Πάλιν ἀπὸ τούτων δύο πόλεις, Εὔβοια καί
Μύλαι κατῳκίσθησαν ἐπικαλούμεναι,
εἶθ᾿ Ἱμέρα καὶ Ταυρομένιον ἐχομένη·
εἰσὶν δὲ πᾶσοι Χαλκιδέων αὗται πόλεις.
290
Τὰς Δωρικὰς δὲ πάλιν ἀναγκαῖον φράσαι.
Μεγαρεῖς Σελινοῦνθ᾿ , οἱ Γελῷοι δ᾿ ἔκτισαν
Ἀκράγαντα, Μεσσήνην δʼ Ἴωνες ἐκ Σάμου,
Συρακόσιοι δὲ τὴν Καμάριναν λεγομένην·
αὐτοὶ δὲ ταύτην ἦραν ἐκ βάθρων πάλιν,
295
πρὸς ἓξ ἔτη καὶ τετταράκοντʼ ᾠκημένην.
Αὗται μὲν οὖν εἰσ᾿ αἱ πόλεις Ἑλληνίδες·
τὰ δὲ λοιπὰ βάρβαῤ ἐστὶ τῶν πολισμάτων,
Καρχηδονίων ἐντειχισάντων τοὺς τόπους.
Ἡ δʼ Ἰταλία προσεχὴς μέν ἐστʼ Οἰνωτρίᾳ,
300
μιγάδας τὸ πρότερον ἥτις ἔσχε βαρβάρους,
ἀπὸ τοῦ δυναστεύσαντος Ἰταλοῦ τοὔνομα
λαβοῦσα, μεγάλη δʼ ὕστερον πρὸς ἐσπέραν
Ἑλλὰς προσαγορευθεῖσα ταῖς ἀποικίαις.
Ἑλληνικὰς γοῦν παραθαλαττίους ἔχει
305
πόλεις· Τέρειναν πρῶτον, ἢν ἀπῴκισαν
Κροτωνιᾶται πρότερον, ἃς θʼ οἱ πλησίον
Ἱαπώνιον καὶ Μέδμαν ᾤκισαν Λοκροί.
Εἶτ᾿ εἰσὶ Ῥηγῖνοι πόλις τε Ῥήγιον,
ὅθεν ἐστὶν ἐγγυτάτω πλέοντι διάβασις
310
εἰς τὴν Σικελίαν· Χαλκιδεῖς δὲ Ῥήγιον
ἀποικίσαι δοκοῦσιν. Οἱ δὲ λεγόμενοι
Ἐπιζεφύριοι πλησίον κεῖνται Λοκροί.
Τούτους δὲ πρώτους φασὶ χρήσασθαι νόμοις
γραπτοῖσιν, οὓς Ζάλευκος ὑποθέσθαι δοκεῖ·
315
εἰσὶν δʼ ἄποικοι τῶν Ὀπουντίων Λοκρῶν·
ἔνιοι δὲ Λοκρῶν φασι τῶν ἐν Ὀζόλαις.
Ἔχεται δὲ τούτων πρῶτα μὲν Καυλωνία,
ἐκ τοῦ Κρότωνος ἥτις ἔσχʼ ἀποικίαν·
ἀπὸ τοῦ σύνεγγυς κειμένου δὲ τῇ πόλει
320
αὐλῶνος αὕτη τοὔνομα σχοῦσʼ ὔστερον
μετωνομάσθη τῷ χρόνῳ Καυλωνία.
Ἑξῆς δὲ ταύτης ἦ πρὶν εὐτυχεστάτη
εὐανδροτάτη πόλις τε γενομένη Κρότων,
Μύσκελος Ἀχαιὸς ἣν ἀποικίσαι δοκεῖ.
325
Μετὰ δὲ Κρότωνα Πανδοσία καὶ Θούριοι·
ὅμορον δὲ τούτοις ἐστὶ τὸ Μεταπόντιον.
Ταύτας Ἀχαιοὺς ἐκ Πελοποννήσου κτίσαι
ἀφικομένους λέγουσι πάσας τὰς πόλεις.
Εἶτεν μεγίστη τῶν ἐν Ἰταλία Τάρας,
330
ἀπό τινος ἥρωος Τάραντος λεγομένη,
Λακεδαιμονίων ἄποικος, εὐδαίμων πόλις.
Οἱ Παρθενίαι ταύτην γὰρ ἔκτισαν προτοῦ
εὔκαιρον, ὀχυρὰν, φυσικὸν εὐτύχημά τι·
συναγομένη γὰρ λιμέσιν ἐπὶ νῆσον δυσίν
335
πάση σκεπεινὴν νηὶ καταγωγὴν ἔχει.
Ἦν καὶ πρότερον μέγιστον ἐξυμνημένη
πόλις μεγάλη, βαρεῖα, πλουσία, καλή,
ἀπὸ τοῦ ποταμοῦ Συβάριδος ὠνομασμένη
Σύβαρις, Ἀχαιῶν ἐπιφανὴς ἀποικία,
340
δέκα μυριάδας ἔχουσα τῶν ἀστῶν σχεδόν
περιουσία πλείστη τε κεχορηγημένη·
οἳ δὴ παρεξαρθέντες οὐκ ἀνθρωπίνως
αὔτανδρον ἐξέφθειραν ἐπιφανῆ πόλιν,
τἀγαθὰ τὰ λίαν μὴ μαθόντες εὖ φέρειν.
345
Λέγεται γὰρ αὐτοὺς μήτε τοῖς νόμοις ἔτι
τοῖς τοῦ Ζαλεύκου τἀκόλουθα συντελεῖν,
τρυφὴν δὲ καὶ ῤᾴθυμον ἑλομένους βίον
χρόνῳ προελθεῖν εἰς ὕβριν τε καὶ κόρον,
σπεῦσαι δὲ καὶ τὸν τῶν Ὀλυμπίων ὅπως
350
ἀγῶνα καταλύσωσι, τάς τε τοῦ Διός
ἀνέλωσι τιμὰς τῇδε τῇ παρευρέσει
ἁδρόμισθον Διὶ γυμνικόν τινʼ ἐπετέλουν
κατὰ τὸν χρόνον τὸν αὐτὸν Ἠλείοις, ἵνα
πᾶς τις πρὸς αὐτοὺς τοῖς ἐπάθλοις ἀγόμενος
355
σπεύδοι καταντᾶν, ἀπολιπὼν τὴν Ἑλλάδα.
Κροτωνιᾶται πλησίον δὲ κείμενοι
κατὰ κράτος αὐτοὺς ἦραν ἐν βραχεῖ χρόνῳ
τὰ πάντα διαμείναντας ἀπταίστως ἔτη
ὡς ἑκατὸν ἐνενήκοντα πρὸς τοῖς εἴκοσι.
360
Μετὰ τὴν Ἰταλίαν εὐθὺς Ἰόνιος πόρος
κεῖται· καθήκοντες δὲ πρὸς τὴν εἰσβολήν
οἰκοῦσ᾿ Ἰάπυγες μεθʼ οὓς Οἰνώτριοι
Βρεντέσιον ἐπίνειόν τε τῶν Μεσσαπίων.
Πέραν δὲ τούτων ἔστʼ ὄρη Κεραύνια.
365
Μεσσαπίων δʼ οἰκοῦσιν,
Ὀμβρικοί,
οὕς φασιν ἁβροδίαιτον αἱρεῖσθαι βίον
Λυδοῖσι βιοτεύοντας ἐμφερέστατα.
Εἶτ᾿ ἔστιν Ἀδριανὴ θάλαττα λεγομένη.
370
Θεόπομπος ἀναγράφει δὲ ταύτης τὴν θέσιν,
ὡς δὴ συνισθμίζουσα πρὸς τὴν Ποντικήν
νήσους ἔχει ταῖς Κυκλάσιν ἐμφερεστάτας,
τούτων δὲ τὰς μὲν λεγομένας Ἀψυρτίδας
Ἠλεκτρίδας τε, τὰς δὲ καὶ Λιβυρνίδας.
Τὸν κόλπον ἱστοροῦσι τὸν Ἀδριατικόν
375
τῶν βαρβάρων πλῆθός τι περιοικεῖν κύκλῳ
ἑκατὸν σχεδὸν μυριάσι πεντήκοντά τε
χώραν ἀρίστην νεμομένων καὶ καρπίμην·
διδυμητοκεῖν γάρ φασι καὶ τὰ θρέμματα·
ἀὴρ διαλλάττων δὲ παρὰ τὸν Ποντικόν
380
ἐστὶν ὑπὲρ αὐτοὺς, καίπερ ὄντας πλησίον·
οὐ γὰρ νιφετώδης οὐδʼ ἄγαν ἐψυγμένος,
ὑγρὸς δὲ παντάπασι διὰ τέλους μένει·
ὀξὺς δὲ ταραχώδης τε πρὸς τὰς μεταβολάς,
μάλιστα τοῦ θέρους δὲ, πρηστήρων τε καί
385
βολὰς κεραυνῶν τούς τε λεγομένους ἔχει
τυφῶνας. Ἐνετῶν δʼ εἰσὶ πεντήκοντά που
πόλεις ἐν αὐτῷ κείμεναι πρὸς τῷ μυχῷ,
οὓς δὴ μετελθεῖν φασιν ἐκ τῆς Παφλαγόνων
χώρας κατοικῆσαί τε περὶ τὸν Ἀδρίαν.
390
Ἐνετῶν ἔχονται Θρᾷκες Ἴστροι λεγόμενοι.
Δύο δὲ κατʼ αὐτούς εἰσι νῆσοι κείμεναι,
κασσίτερον αἳ δοκοῦσι κάλλιστον φέρειν.
ὁπὲρ δὲ τούτους Ἴσμενοι καὶ Μέντορες
Ἠριδανὸς, ὃς κάλλιστον ἤλεκτρον φέρει,
395
ὅ φασιν εἶναι δάκρυον ἀπολιθούμενον,
διαυγὲς ἀγείρων ἀποστάλαγμά τι.
Λέγουσι γὰρ δὴ τὴν κεραύνωσιν προτοῦ
τὴν τοῦ Φαέθοντος δεῦρο γεγονέναι τινές·
διὸ καὶ τὰ πλήθη πάντα τῶν οἰκητόρων
400
μελανειμονεῖν τε πενθικάς τ᾿ ἔχειν στολάς.
Ἡ πλησίον χώρα δὲ τούτων κειμένη
ὑπὸ τῶν Πελαγόνων καὶ Λιβυρνῶν κατέχεται.
Τούτοις συνάπτον δʼ ἐστὶ Βουλινῶν ἔθνος·
ἑξῆς δὲ μεγάλη χερρόνησος Ὑλλική
405
πρὸς τὴν Πελοπόννησόν τι ἐξισουμένη·
πόλεις δʼ ἐν αὐτῇ φασι πέντε καὶ δέκα
Ὕλλους κατοικεῖν, ὄντας Ἕλληνας γένει·
τὸν Ἡρακλέους γὰρ Ὕλλον οἰκιστὴν λαβεῖν,
ἐκβαρβαρωθῆναι δὲ τούτους τῷ χρόνῳ
410
τοῖς ἔθεσιν ἱστοροῦσι τοῖς τῶν πλησίον,
ὥς φασι Τίμαιός τε κἀρατοσθένης.
Νῆσος κατʼ αὐτοὺς δʼ ἔστιν Ἴσσα λεγομένη,
Συρακοσίων ἔχουσα τὴν ἀποικίαν.
Ἡ δ᾿ Ἰλλυρὶς μετὰ ταῦτα παρατείνουσα γῆ
415
ἔθνη περιέχει πολλά· πλήθη γὰρ συχνά
τῶν Ἰλλυριῶν λέγουσιν εἶναι καὶ τὰ μέν
αὐτῶν κατοικεῖν τὴν μεσόγειον νεμόμενα,
ἃ δὲ τὴν παράλιον ἐντὸς ἐπέχειν Ἀδρίου,
καί τινα μὲν αὐτῶν βασιλικαῖς ἐξουσίαις
420
ὑπήκο᾿ εἶναι, τινὰ δὲ καὶ μοναρχίαις,
ἃ δʼ αὐτονομεῖσθαι· θεοσεβεῖς δʼ αὐτοὺς ἄγαν
καὶ σφόδρα δικαίους φασὶ καὶ φιλοξένους,
κοινωνικὴν διάθεσιν ἠγαπηκότας
εἶναι, βίον ζηλοῦν τε κοσμιώτατον.
425
Φάρος δὲ τούτων οὐκ ἄπωθεν κειμένη
νῆσος Παρίων κτίσις ἐστὶν ἥ τε λεγομένη
Μέλαινα Κόρκυῤ, ἣν Κνίδιοι κατῴκισαν.
Ἔχει δὲ λίμνην εὖ μάλʼ ἡ χώρα τινά
μεγάλην, παῤ αὐτοῖς τὴν Λυχνῖτιν λεγομένην.
430
Προσεχὴς δὲ νῆσός ἐστιν, οὗ φασίν τινες
ἐλθόντα Διομήδην ὑπολιπεῖν τὸν βίον·
ὅθεν ἐστὶ Διομήδεια ταύτη τοὔνομα.
Ὑπὲρ δὲ τούτους εἰσὶ Βρῦγοι βάρβαροι.
Πρὸς τῇ θαλάττῃ δʼ ἔσιν Ἐπίδαμνος, πόλις
435
Ἑλληνὶς, ἣν Κόρκυῤ ἀποικίσαι δοκεῖ.
Ὑπὲρ δὲ Βρύγους Ἐγχέλειοι λεγόμενοι
οἰκοῦσιν, ὧν ἐπῆρξε καὶ Κάδμος ποτέ.
Οἷς πλησιόχωρός ἐστιν Ἀπολλωνία,
Κορκυραίων τε καὶ Κορινθίων κτίσις,
440
Ἑλληνὶς Ὠρικός τε παράλιος πόλις·
ἐξ Ἰλίου γὰρ ἐπανάγοντες Εὐβοεῖς
κτίζουσι, κατενεχθέντες ὑπὸ τῶν πνευμάτων.
Ἔπειτα Θεσπρωτῶν τε καὶ τῶν Χαόνων
ἔθνη κατοικεῖ βάρβαῤ οὐ πολὺν τόπον.
445
Κόρκυρα νῆσος δʼ ἐστὶ κατὰ Θεσπρωτίαν.
Μετὰ τοὺς δὲ Θεσπρωτοὺς Μολοττοὶ λεγόμενοι
οἰκοῦσιν, οὓς κατήγαγεν Πύρρος ποτέ,
ὁ Νεοπτολέμου παῖς, ἥ τε Δωδώνη Διός
μαντεῖον ἵδρυμ᾿ ἐστὶ δʼ οὖν Πελασγικόν.
450
Ἐν τῇ μεσογείῳ δʼ εἰσὶ μιγάδες βάρβαροι,
οὓς καὶ προσοικεῖν φασι τῷ χρηστηρίῳ.
Μετὰ τοὺς Μολοττὺς δʼ Ἀμβρακία Κορινθίων
ἄποικός ἐστιν· ᾤκισεν δʼ ὁ Κυψέλου
αὐτὴν πρότερον παῖς Γόργος· εἶτʼ Ἀμφιλοχικόν
455
Ἄργος λεγόμενον· τοῦτο δὲ κτίσαι δοκεῖ
Ἀμφίλοχος, υἱὸς Ἀμφιαράου μάντεως.
Εἰσὶ δʼ ἐπάνω τούτων ἔποικοι βάρβαροι.
Ἐν τῇ παραλία δʼ ἔστʼ Ἀνακτόριον πόλις·
ταύτην δʼ Ἀκαρνᾶνές τε καὶ Κορίνθιοι
460
ἀπῴκισαν· μετέπειτα δʼ Ἀκαρνανία·
ὧν τοὺς μὲν Ἀλκμέωνά φασιν οἰκίσαι,
τοὺς δὲ τὸν ἐκείνου παῖδʼ Ἀκαρνᾶνα κτίσαι.
Κεῖνται δὲ καὶ νῆσοι κατὰ ταύτην πλείονες·
Λευκὰς μὲν ἐν πρώταις, Κορινθίων κτίσις,
465
εἶθ᾿ ἡ Κεφαλλήνων, Ἰθάκη δὲ πλησίον,
ἥ τε Πελοποννήσῳ σύνεγγυς κειμένη
Ζάκυνθος, εἶτεν αἱ καθήκουσαι πέραν
πρὸς τὸν Ἀχελῷον, λεγόμεναι δʼ Ἐχινάδες.
Ἑξῆς διέξιμεν δὲ πάλι τὴν Ἑλλάδα,
470
ἐπὶ κεφαλαίου τούς τε περὶ αὐτὴν τόπους
ἐθνικῶς ἅπόντας κατʼ Ἔφορον δηλώσομεν
Μετὰ τοὺς Ἀκαρνᾶνες μὲν ἔστʼ Αἰτωλία,
ἐξ Ἤλιδος λαβοῦσα τὴν ἀποικίαν·
Κουρῆτες αὐτὴν γὰρ κατῴκουν τὸ πρότερον,
475
ἀφικόμενος δʼ Αἰτωλὸς ἐκ τῆς Ἤλιδος
Αἰτωλίαν ὠνόμασ᾿ ἐκείνους ἐκβαλών.
Πρὸς τῷ Ῥίῳ κεῖται δὲ Ναύπακτος πόλις,
ἣν Δωριεῖς κτίζουσιν οἱ σὺν Τημένῳ.
Ἔπειτ’ ἀπʼ Αἰτωλῶν παροικοῦσιν Λοκροί,
480
οὓς Ὀζόλας καλοῦσʼ, ἀποίκους γενομένους
ἀπὸ τῶν πρὸς Εὔβοιαν Λοκρῶν ἐστραμμένων.
Δελφοὶ συνάπτουσιν δὲ τούτοις ἐχόμενοι
τό τε Πυθικὸν μαντεῖον ἀψευδέστατον.
Ἑξῆς δὲ Φωκεῖς, οὓς δοκεῖ συνοικίσαι
485
Φῶκος, κατελθὼν μετὰ Κορινθίων προτοῦ
γενεαλογεῖται δʼ Ὀρνύτου τοῦ Σισύφου.
Ταύτης δὲ κεῖται πλησίον Βοιωτία,
χώρα μεγίστη καιρία τε τῇ θέσει·
χρῆται μόνη γὰρ τρισὶ θαλάτταις, ὡς λόγος,
490
ἔχει δὲ λιμένας οὓς μὲν εἰς μεσημβρίαν
βλέποντας εὐκαιρότατα πρὸς τὸν Ἀδρίαν
τὸ Σικελικόν τʼ ἐμπόριον, οὓς δὲ πρὸς Κύπρον
καὶ τὸν κατʼ Αἴγυπτόν τε τὰς νήσους τε πλοῦν·
οὗτοι δὲ περὶ τὴν Αὐλίδ᾿ εἰσὶν οἱ τόποι,
495
ἐν οἷς Ταναγραίων ἐστὶ κειμένη πόλις,
ὑπὲρ δὲ ταύτην ἐν μεσογείῳ Θεσπιαί·
τὸν δὲ τρίτον ἔξω τοῦ κατʼ Εὔριπον δρόμου
εἰς τὴν Μακεδόνων Θετταλῶν θʼ ἱκνούμενον,
ἐφ᾿ οὗ παράλιός ἐστιν Ἀνθηδὼν πόλις.
500
Θῆβαι μέγισται δʼ εἰσὶ τῆς Βοιωτίας.
Εἶτεν συνάπτει Μέγαρα, Δωρικὴ πόλις·
σύμπαντες αὐτὴν ἐπόλισαν γὰρ Δωριεῖς,
πλεῖστοι Κορίνθιοι δὲ καὶ Μεσσήνιοι.
Λέγουσι δʼ Ὀγχηστοῦ γενόμενον ἐγκρατῆ
505
Μεγαρέ᾿ ἀφ᾿ αὑτοῦ τοῦτο θέσθαι τοὔνομα.
Ἡ Μεγαρὶς ἀφορίζει δὲ τὴν Βοιωτίαν.
Ὁ Κορίνθιος δὲ κόλπος ἐστὶν ἐχόμενος
ὅ τε Κεγχρεάτης, οἵ τὸν ἰσθμὸν εἰς στενὸν
συνάγουσιν ἑκατέρωθεν ἠπειρούμενον.
510
Εἶτ᾿ ἔστα Πελοπόννησος ἑξῆς κειμένη,
κόλπους βαθεῖς ἔχουσα καὶ πολλὰς ἄκρας,
Μαλέαν μεγίστην Ταίναρόν τε λεγομένην·
ἱερὸν Ποσειδῶνος δὲ θεοπρεπέστατον
ὑπὸ τῶν Λακώνων ἐνθάδʼ ἔσθʼ ἱδρυμένον.
515
Τὰ μὲν οὖν βόρεια τῆς Πελοποννήσου μέρη
Σικυώνιοι κατέχουσιν, οἵ τε πρίν ποτε
Κόρινθον οἰκίσαντες ἐπιφανῆ πόλιν,
ἄλλοι τʼ Ἀχαιοί· τοὺς πρὸς ἑσπέραν δʼ ὅρους
καὶ ζέφυρον Ἠλεῖοί τε καὶ Μεσσήνιοι
520
τὸ· πρὸς μεσημβρίαν δὲ καὶ νότον κλίμα
Λάκωνες Ἀργεῖοί τε πρὸς ἀνιόντα δέ
ἥξλιον ὅσαι κατέχουσι τὴν Ἀκτὴν πόλεις
ἐν τῇ μεσογείῳ δʼ ἔστιν ἡ Φλιασία,
τό τʼ Ἀρκάδων μέγιστον ἐν τούτοις ἔθνος.
525
Τοὺς Ἀρκάδας μὲν οὖν λέγουσʼ αὐτόχθονας,
ὕστερον Ἀλήτην δʼ οἰκίσαι Κορινθίους,
Φάλκην δὲ τὸν Σικυῶνα, τὴν δʼ Ἀχαΐαν
Τισαμενὸν, Ἤλιδος δ᾿ ὁπάρχειν Ὄξωλον
ἡγεμόνα, Κρεσφόντην δὲ τῆς Μεσσηνίας,
530
Εὐρυσθένην δὲ καὶ Προκλῆν Λακεδαίμονος,
Ἄργους δὲ Κεῖσον καὶ μετʼ αὐτοῦ Τήμενον,
τῶν δὲ περὶ τὴν Ἀκτὴν Ἀγέλαον, ὡς λόγος,
καὶ Δηϊφόντην, γαμβρὸν ὄντα Τημένου.
Κρήτη δὲ νῆσος τῆς Πελοποννήσου πέραν
535
κεῖται, μεγάλη τὸ μέγεθος εὐδαίμων τʼ ἄγαν,
ἀπὸ τῆς Μαλείας τῆς Λακωνικῆς ἄκρας
κατὰ μἦκος εἰς τὸ πέλαγος ἄχρι τῆς Δωρίδος
Ῥόδου παρεκτείνουσα καὶ πλείστοις σχεδόν
Ὄχλοις ἀπʼ ἀρχῆς καὶ πόλεσιν οἰκουμένη.
540
Ἀρχαιοτάτους ἔχει δὲ τοὺς οἰκήτορας
τοὺς δὴ παῤ αὐτοῖς Ἐτεόκρητας λεγομένους.
Πράτους δὲ Κρῆτάς φασι τῆς Ἑλληνικῆς
ἄρξαι θαλάττης τάς τε νησιώτιδας
πόλεις κατασχεῖν, ἃς δὲ καὶ συνοικίσαι
545
αὐτῶν Ἔφορος εἴρηκεν, εἶναί φησί τε
ἐπώνυμον τὴν νῆσον ἀπὸ Κρητός τινος,
τοῦ δὴ γενομένου βασιλέως αὐτόχθονος,
πλοῦν ἡμέρας ἀπέχειν δὲ τῆς Λακωνικῆς.
Ἐν τῷ πόρῳ δὲ κειμένη τῷ Κρητικῷ
550
ἄποικός ἐστιν Ἀστυπάλαια Μεγαρέων,
νῆσος πελαγία· πρὸς δὲ τῇ Λακωνικῇ
Κύθηρα· μετὰ δὲ ταῦτα κατʼ Ἐπίδαυρον ἥ
πρότερον μὲν Οἰνώνη προσηγορεύετο,
ὕστερον ἀπʼ Αἰγίνης δὲ τῆς Ἀσωπίδος
555
Aἴγιναν ἐκάλεσεν κατασχὼν Αἰακός·
καὶ πλησίον ταύτῃ Σαλαμὶς, ἐν ᾗ λόγος
τὸν Αἰακοῦ Τελαμῶνα βασιλεῦσαί ποτε.
Ἑξῆς Ἀθῆναι φασὶ δʼ οἰκητὰς λαχεῖν
ταύτας Πελασγοὺς πρῶτον, οὓς δὲ καὶ λόγος
560
Κραναοὺς καλεῖσθαι, μετὰ δὲ ταῦτα Κεκροπίδας,
Κέκροπος δυναστεύσαντος, ὑστέροισι δέ
χρόνοις, Ἐρεχθέως τῆς πόλεως ἡγουμένου,
ἀπὸ τῆς Ἀθηνᾶς τὴν προσηγορίαν λαχεῖν.
Ἡρόδοτος ἱστορεῖ δὲ ταῦτα συγγράφων.
565
Τὸ Σούνιον κάμψαντι δʼ ἀπὸ τῆς Ἀττικῆς
Εὔβοια κεῖται νῆσος, ἡ καλουμένη
διὰ τὴν φύσιν τὸ πρότερον, ὥς φασιν, Μάκρις,
ἔπειτεν ἀπὸ τῆς λεγομένης Ἀσωπίδος.
χρόνῳ λαβοῦσα τοὔνομ᾿ Εὐβοίας πάλιν.
570
Πρώτους δʼ ἐν αὐτῇ φασὶν οἰκῆσαι προτοῦ
μιγάδας συνοίκους Λέλεγας ἐκ τῆς δʼ Ἀττικῆς
τὸν Ἐρεχθέως διαβάντα Πάνδωρον κτίσαι
πόλιν μεγίστην τῶν ἐν αὐτῇ Χαλκίδα,
Aἴκλον δʼ Ἐρέτριαν, ὄντ᾿ Ἀθηναῖον γένει,
575
τὴν δʼ ἐναλίαν Κήρινθον ὡσαύτως Κόθον,
Δρύοπας δὲ τὴν Κάρυστον ὠνομασμένην·
ἡ δʼ Ἑστίαια γέγονε Περραιβῶν κτίσις.
Κεῖνται δὲ καὶ νησῖδες αὐτῆς πλησίον,
Σκῦρος, Πεπάρηθος, Σκίαθος, ὧν Κρῆτες μὲν οἱ
580
μετὰ Σταφύλου διαβάντες ἐκ Κνωσσοῦ ποτε
Πεπάρηθον ἐγγὺς κειμένην τʼ αὐτῆς Ἴκον
νῆσον συνοικίζουσι, τὴν Σκῦρον δὲ καί
τὴν Σκίαθον ἐκ Θρᾴκης διαβάντες, ὡς λόγος,
Πελασγιῶται· πάλι δʼ ἐρήμους γενομένας
585
αὐτὰς ἁπάσας Χαλκιδεῖς συνῴκισαν.
Ἀπέναντι δʼ Εὐβοίας κατοικοῦσιν Λοκροί,
ὧν πρῶτος ἦρξεν, ὡς λέγουσʼ, Ἀμφικτύων
ὁ Δευκαλίωνος, ἐχόμενος δʼ ἀφʼ αἵματος
Αἰτωλὸς, εἶτα Φύσκος, ὃς γεννᾷ Λοκρόν,·
590
ὃς τοὺς Λέλεγας ὠνόμασεν ἀφʼ ἑαυτοῦ Λοκρούς.
Ἐξῆς δὲ τούτων Δωριεῖς μικρὰς πόλεις,
Ἐρινεὸν Βοιόν τε καὶ Κυτίνιον,
ἀρχαιοτάτας ἔχουσι Πίνδον τʼ ἐχομένην,
ἃς Δῶρος Ἕλληνος γενόμενος ιᾤκισεν·
595
τούτων δʼ ἔποικοι πάντες εἰσὶ Δωριεῖς.
Εἶτεν παῤ αὐτὰς Ἡράκλειʼ ἐστὶν πόλις,
ἣν οἱ Λάκωνες, μυρίους οἰκήτορας
πέμψαντες εἰς Τραχῖνα, πρότερον ἐκτίσαν.
Ταύτης Πύλαια δʼ ἐστὶν ἑξῆς παράλιος
600
ἀγορὰ δʼ ἐν αὐτῇ γίνετʼ Ἀμφικτυονική.
Κόλπος δὲ κεῖται Μαλιακὸς ἐν τῷ μυχῷ,
Ἐχῖνος οὗ πόλις ἐστὶ, τοῦ Σπαρτοῦ κτίσις
Ἐχίονος, καὶ Μαλιέων ἄλλαι πόλεις.
Ἔπειτ᾿ Ἀχαιοὶ παράλιοι Φθιωτικοί.
605
Μάγνητες οἰκοῦσιν δὲ περὶ τὸ Πήλιον.
Ὑπὲρ δὲ τούτους ἔστιν εὐβοτωτάτη
χώρα, κράτιστα πεδία καὶ τελεσφόρα
ἔχουσα καὶ Λάρισαν εὐτυχεστάτην
πόλιν συχνὰς ἄλλας τε, Πηνειὸς διʼ ἧς
610
μέγας διαρρεῖ ποταμὸς ἐπί τε τὰ στενά
Τέμπη διήκων, τήν τε πρὸς τῷ Πηλίῳ
λίμνην βαθεῖαν λεγομένην Βοιβηΐδα.
Τῇ Θετταλίᾳ δ᾿ ἔσθ᾿ ὅμορος Ἁθαμανία,
Δολόπων τε Περραιβῶν τε συνορίζοντ᾿ ἔθνη
615
τά τʼ Αἰνιάνων, οἵτινες τῶν Αἱμόνων
δοκοῦσι Λαπιθῶν Μυρμιδόνων τε γεγονέναι.
Ὑπὲρ τὰ Τέμπη δ᾿ ἔστιν ἡ τῶν Μακεδόνων
χώρα παρὰ τὸν Ὄλυμπον ἑξῆς κειμένη,
ἧς φασι βασιλεῦσαι Μακεδόνα γηγενῆ,
620
ἔθνος τὸ Λυγκηστῶν δὲ καὶ τῶν Πελαγόνων,
τῶν κειμένων ἐκεῖσε παρὰ τὸν Ἄξιον,
καὶ Βοττεατῶν, τῶν τε περὶ τὸν Στρυμόνα.
Ἐν τῇ μεσογείῳ δʼ εἰσὶ μὲν πολλαὶ πόλεις,
ἡ Πέλλα καὶ Βέροια δʼ ἐπιφανέσταται
625
ἐν παραλίᾳ δὲ Θετταλονίκη Πύδνα τε.
Κάμψαντι τὴν ἄκραν δὲ τὴν καλουμένην
Αἴνειαν ἡ πρὶν γενομένη Κορινθίων
κτίσις Ποτίδαιʼ ἐστὶ, Δωρικὴ πόλις,
μετὰ ταῦτα Κασάνδρεια δʼ ὠνομασμένη.
630
Ἐν τῇ μεσογείῳ δʼ Ἀντιγόνεια λεγομένν
Ὄλυνθος ὕστερον δὲ γενομένη πόλις,
ἣν ἐξανέστησεν Φίλιππος ὁ Μακεδών,
δόρατι κρατήσας. Μετὰ δὲ τὴν Ὀλυνθίαν
Ἀρέθουσα, Παλλήνη τʼ ἐπ᾿ ἰσθμοῦ κειμένη.
635
Ταύτην δὲ, Φλέγραν τὸ πρότερον καλουμένην,
τοὺς θεομάχους Γίγαντας οἰκῆσαι λόγος,
μετὰ ταῦτα Παλληνεῖς δʼ ἀφʼ αὑτῶν ὀνομάσαι
λέγουσιν ὁρμηθέντας ἐξ Ἀχαΐας.
Εἶτ᾿ ἔστι κόλπος λεγόμενος Τορωνικός,
640
οὗ πρότερον ἦν τις Μηκύβερνα κειμένη·
ἑξῆς Τορώνη τοῖς τόποις ὁμώνυμος.
Εἶτεν πελαγία Λῆμνος, Ἡφαίστου τροφός,
ἣν ὁ Διονύσου πρῶτος οἰκίζει Θόας,
μετὰ ταῦτα δʼ ἔσχεν Ἀττικὴν ἀποικίαν.
645
Τὸν Ἄθω δὲ παραπλεύσαντι παράλιος πόλις
Ἄκανθός ἐστιν, Ἀνδρίων ἀποικία,
παῤ ἣν διῶρυξ δείκνυται τετμημένη
ἑπταστάδιος Ξέρξην δὲ λέγετʼ αὐτὴν τεμεῖν·
εἶτ᾿ Ἀμφίπολις. Στρυμὼν δὲ παρὰ ταύτην μέγας
650
ποταμὸς παραρρε μέχρι θαλάττης φερόμενος
κατὰ τοὺς λεγομένους κεῖσε Νερῄδων χορούς
ἐφʼ οὗ κατὰ μεσόγειον Ἀντιφάνους πατρίς
κεῖται λεγομένη Βέργα, τοῦ δὴ γεγραφότος
ἄπιστον ἱστορίας τε μυθικῆς γέλων.
655
Μετʼ Ἀμφίπολιν δʼ ἡ πρότερον Οἰσύμη πόλις
Θασίων γενομένη, μετὰ δὲ ταῦτα Μακεδόνων,
ἀπὸ τῆς Μακέσσης Ἠμαθίας τε λεγομένη.
Ἑξῆς Νέα πόλις ἐστὶ καὶ νῆσος Θάσος,
ἣν βάρβαροι τὸ πρότερον ᾤκουν, ὡς λόγος,
660
ἔπειτα Φοίνικες μετὰ Κάδμου καὶ Θάσου
ἐκ τῆς Ἀσίας διαβάντες ἔλαβε δʼ ἡ Θάσος
ἀπὸ τοῦ Θάσου καὶ τοὔνομ᾿ , ὡς καὶ νῦν ἔχει.
Τὴν ὑπεράνω χώραν δὲ μέχρι τοῦ Ποντικοῦ
Ἴστρου παρεκτείνουσι Θρᾷκες νεμόμενοι.
665
Τῶν δʼ ἐπὶ θαλάττῃ κειμένων ἔστιν πόλις
Ἄβδηῤ, ἀπʼ Ἀβδήρου μὲν ὠνομασμένη
τοῦ καὶ κτίσαντος πρότερον αὐτὴν, ὃς δοκεῖ
ὑπὸ τῶν Διομήδους ὕστερον ξενοκτόνων
ἵππων φθαρῆναι Τήιοι δὲ τὴν πόλιν
670
συνῴκισαν φυγόντες ὑπὸ τὰ Περσικά.
Ταύτης δʼ ἐπί ταδι ποταμός ἐστι κείμενος
Νέστος λεγόμενος, ἐκ δὲ τῶν πρὸς ἀνατολήν
μερῶν λαβοῦσα τοὔνομ᾿ ἀπὸ τῶν Βιστόνων
Θρακῶν προμήκης ἐστὶ λίμνη Βιστονίς.
675
Εἶτεν Μαρώνει᾿ , οὗ κατοικῆσαι τὸ πρίν
τοὺς Κίκονας ἱστοροῦσι τοὺς ἐν Ἰσμάρῳ·
αὔτη δὲ Χίων ἐγένεθ᾿ ὕστερον κτίσις.
Πέραν Σαμοθρᾴκη δʼ ἔστι νῆσος Τρωῖκή,
ἔχουσα τὴν οἴκησιν ἀναμεμιγμένην·
680
πρότερον γὰρ εἶναί φασιν ἐν ταύτῃ τινές
τοὺς Τρῶας, Ἠλέκτρας τεκούσης Δάρδανον
τῆς λεγομένης Ἄτλαντος Ἰασίωνά τε,
ὧν τὸν μὲν Ἰασίωνα δυσσέβημά τι
πρᾶξαι περὶ Δήμητρος λέγουσʼ ἄγαλμα καί
685
πληγῇ κεραυνωθέντα δαιμονίῳ θανεῖν,
τὸν Δάρδανον δὲ
δὴ λιπόντα τοὺς τόπους
πρὸς τὴν ὑπώρειάν
γε τῆς Ἴδης κτίσαι
πόλιν ἀφʼ ἑαυτοῦ Δαρδανίαν καλουμένην·
τοὺς δὲ Σαμοθρᾷκος, Τρῶας ὄντας τῷ γένει,
690
ἀπὸ τοῦ τόπου δὲ Θρᾷκας ἐκικαλουμένους,
διʼ εὐσέβειαν ἐγκαταμεῖναι τῷ τόπῳ.
Ἐν σιτοδείᾳ τῶν Σαμίων δʼ αὐτοῖς ποτε᾿
ἐπαρκεσάντων, τηνικαῦτʼ ἐκ τῆς Σάμου
ἐπιδεξάμενοί τινας συνοίκους ἔσχοσαν.
695
Μετὰ τὴν Μαρώνειαν
δὲ κεῖτ᾿ Αἶνος πόλις
ἔχουσʼ ἐποίκους ἐκ Μιτυλήνης Αἰολεῖς.
Ἡ Θρᾳκία δὲ χερρόνησος ἐχομένη
κεῖται, καθʼ ἣν πόλις ἐστὶ πρώτη Καρδία,
ἀρχήν μὲν ὑπὸ Μιλησίων κτισθεῖσα καί
700
Κλαζομενίων, πάλιν δʼ Ἀθηναίων ὕπο,
ὅτα Μιλτιάδης ἐκράτησε Χερρονησίων.
Προσεχὴς δὲ Λυσιμάχεια ταύτην δʼ ἔκτισεν
ἐπώνυμον Λυσίμαχος ἀφʼ ἑαυτοῦ πόλιν,
Λίμναι δʼ ἐφεξῆς εἰσὶν αἱ Μιλησίων·
705
εἶτ᾿ Αἰολέων Ἀλωπεκόννησος πόλις·
ἑξῆς Ἐλαιοῦς, Ἀττικὴν ἀποικίαν
ἔχουσα, Φόρβας ἣν συνοικίσαι δακεῖ.
Ἔπειτα Σηστὸς καὶ Μάδυτος, αἱ κείμεναι
ἐπὶ τοῦ στενωποῦ Λεσβίων δʼ οὗσαι κτίσεις.
710
Εἶτ᾿ ἔστι Κριθώτη πόλις τε Πακτύη·
λέγουσι καὶ ταύτας δὲ Μιλτιάδην κτίσαι.
Μετὰ τὴν δὲ Χερρόνησον ἐν Προποντίδε
Θρᾴκη παρήκει, καὶ Σαμίων ἐποικία
Πέρινθός ἐστιν· ἐχομένως Σηλυμβρία,
715
ἣν οἱ Μεγαρεῖς κτίζουσι πρὶν Βυζαντίου·
ἑξῆς Μεγαρέων εὐτυχῶν Βυζάντιον.
Μετὰ ταῦτα δʼ ἔσδʼ ὁ Πόντος, οὗ δὴ τὴν θέσιν
ὁ Καλλατιανὸς συγγράφων Δημήτριος
ἔοικεν ἐπιμελεστάτως πεπυσμένος.
720
Κατὰ μέρος αὐτοῦ τοὺς τόπους διέξιμεν.
Τοῦ Ποντικοῦ γὰρ στόματός ἐστι πλησίον
Βυζαντίων χώρα Φιλία καλουμένη.
Εἶτ᾿ αἰγιαλός τις Σαλμυδησσὸς λεγόμενος
ἐφ᾿ ἑπτακόσια στάδια τεναγώδης ἄγαν
725
καὶ δυσπρόσορμος ἀλίμενός τε παντελῶς
παρατέταται, ταῖς ναυσὶν ἐχθρότατος τόπος.
Εἶτʼ εὐλίμενος ἄκρα συνάπτει Θυνιάς,
τῆς Ἀστικῆς Θρᾴκης ὑπάρχουσʼ ἐσχάτη,
μεθʼ ἣν πόλις ἐστὶ σύνορος Ἁπολλωνία.
730
ταύτην δὲ πρότερον ἔτεσι πεντήκοντά που
κτίζουσι τῆς Κύρου βασιλείας τὴν πόλιν
εἰς τοὺς τόπους ἐλθόντες οἱ Μιλήσιοι·
πλείστας ἀποικίας γὰρ ἐξ Ἰωνίας
ἔστειλαν εἰς τὸν Πόντον, ὃν πρὶν ἄξενον
735
διὰ τὰς ἐπιθέσεις λεγόμενον τῶν βαρβάρων
προσηγορίας ἐποίησαν εὐξείνου τυχεῖν.
Περὶ τὴν ὑπώρειαν δὲ τοῦ καλουμένου
Αἵμου πόλις ἐστὶ λεγομένη Μεσημβρία,
τῇ Θρᾳκίᾳ Γετικῇ τε συνορίζουσα γῇ·
740
Καλχηδόνιοι ταύτην δὲ Μεγαρεῖς τʼ ᾤκισαν,
ἵτʼ ἐπὶ Σκύθας Δαρεῖος ἐστρατεύετο.
Αἷμος μέγιστον δʼ ἔστιν ὑπὲρ αὐτὴν ὄρος,
τῷ Κίλικι Ταύρῳ τὸ μέγεθος προσεμφερής
τῇ τε κατὰ μῆκος τῶν τόπων παρεκτάσει
745
ἀπὸ γὰρ Κροβύζων τῶν τε Ποντικῶν ὅρων
ἄχρι τῶν Ἀδριατικῶν διεκβάλλει τόπων.
Ὀδησσὸς, ἣν Μιλήσιοι
κτίζουσιν, Ἀστυάγης ὅτ᾿ ἦρχε Μηδίας
αὕτη Κροβύζους Θρᾶκας ἐν κύκλῳ δʼ ἔχει.
750
2
Διονυσόπολις δʼ, ἣ πρῶτον ὠνομάζετο
Κρουνοὶ διὰ τὰς τῶν ἐγγὺς ὑδάτων ἐκρύσεις·
Διονυσιακοῦ δὲ προσπεσόντος ὕστερον
ἐκ τῆς θαλάττης τοῖς τόποις ἀγάλματος,
Διονυσόπολιν λέγουσι κληθῆναι πάλιν.
755
Ἐν μεθορίοις δὲ τῆς Κροβύζων καὶ Συυθῶν
χώρα μιγάδας Ἕλληνας οἰκητὰς ἔχει.
Βιζώνη
Τοῦτο δέ
τὸ πολίχνιον φασίν τινες μὲν βαρβάρων,
τινὲς δʼ ἄποικον γεγονέναι Μεσημβρίας.
760
4
Κάλλατις,
ἀποικία τῶν Ἡρακλεωτῶν γενομένη
κατὰ χρησμόν· ἔκτίσαν δὲ ταύτην, ἡνίκα
τὴν Μακεδόνων ἀρχὴν Ἀμύντας παρέλαβεν.
Τόμοι δʼ ἄποικοι γενόμενοι Μιλησίων,
765
ὑπὸ Σκυθῶν κύκλῳ δὲ περιοικούμενοι.
Πόλις
Ἴστρος ἀπὸ τοῦ ποταμοῦ λαβοῦσα τοὔνομα.
Ταύτην τὴν πόλιν
Μιλήσιοι κτίζουσιν, ἡνίκα Σωθῶν
770
εἰς τὴν Ἀπίαν στράτευμα διέβη βαρβάρων
τὸ Κιμμερίους διῶκον ἐκ τοῦ Βοσπόρου.
Ἴστρος ὁ ποταμός
κατέρχετʼ ἀπὸ τῶν ἑσπερίων οὗτος τόπων
τὴν ἐκβολὴν πέντε στόμασι ποιούμενος·
775
καὶ δυσὶ δὲ ῥεῖ σχιζόμενος εἰς τὸν Ἀδρίαν.
Ἀμέλει δὲ μέχρι τῆς Κελτικῆς γινώσκεται.
καὶ τῷ θέρει τὸν πάντα διαμένων χρόνον·
χειμῶνι μὲν γὰρ αὔξεται πληρούμενος
τοῖς γινομένοις ὄμβροισιν, ἐν δὲ τῷ θέρει
780
ἀπὸ τῆς χιόνος, ὥς φασι, τὰς ἐπιρρύσεις
τῶν τηκομένων τε λαμβάνων ἀεὶ πάγων,
τὸ ῥεῖθρον ἐξίησιν ὡσαύτως ἴσον.
Ἔχει δὲ καὶ νήσους ἐν αὑτῷ κειμένας
785
πολλάς τε καὶ μεγάλας μεγέθεσιν, ὡς λόγος,
ὧν ἡ μεταξὺ τῆς θαλάττης κειμένη
καὶ τῶν στομάτων οὐκ ἔστʼ ἐλάττον μὲν Ῥόδου,
Πεύκη δὲ λέγεται διὰ τὸ πλῆθος ὧν ἔχει
πευκῶν. ἐπʼ εὐθείας κατʼ αὐτὴν πελαγία
790
Ἀχιλλέως ἡ νῆσός ἐστι κειμένη.
Ἔχει δὲ πλῆθος χειρόηθες ὀρνέων
θέαν ἱεροπρεπῆ τε τοῖς ἀφικνουμένοις.
Οὐ δυνατὸν ἀπὸ ταύτης δʼ ἰδεῖν χώραν τινά
καίπερ ἀπεχούσης τῆς πέραν στάδια μόνον
795
τετρακόσιʼ, ὡς δὴ συγγράφει Δημήτριος.
(Οὑτοι δὲ Θρᾷκες Βαστάρναι τʼ ἐπήλυδες.)
Ὁ ποταμός
Τύρας βαθύς τʼ ὢν εὔβοτός τε ταῖς νομαῖς,
τῶν ἰχθύων διάθεσιν ἐμπόροις ἔχων,
800
ταῖς ὁλκάσιν τε ναυσὶν ἀνάπλουν ἀσφαλῆ.
Ὁλμώνυμος δὲ τῷ ποταμῷ κεῖται πόλις
Τύρας, ἄποικος γενομένη Μιλησίων.
Ἐπὶ ταῖς δὲ καθʼ Ὕπανίν τε καὶ Βορυσθένην
ποταμῶν διπλαῖσι συμβολαῖς ἔστιν πόλισ
805
κτισθεῖσα, πρότερον Ὀλβία καλουμένη,
μετἀ ταῦθ' ὑφ' Ἑλλήνων πάλιν Βορυσθένης
κληθεῖσα. ταύτην τὴν πόλιν Μιλήσιοι
κτίζουσι κατὰ τὴν Μηδικὴν ἐπαρχίαν.
διακοσίων σταδίων δὲ καὶ δὶς εἴκοσιν
810
ἀπὸ τῆς θαλάττης τὸν ἀνάπλουν Βορυσθένει
ἔχει ποταμῷ.
Οὗτος δὲ πάντων ἐστὶ χρειωδέστατος,
κήτη μεγάλα καὶ πολλὰ καὶ καρποὺς φέρων
τοὺς φυομένους νομάς τε τοῖς βοσκήμασιν.
815
Ῥεῖν δʼ αὐτὸν ἐπὶ μὲν ἡμερῶν λέγουσι πλοῦν
ὡς τετταράκοντα πλωτὸν, εἰς δὲ τοὺς ἄνω
τόπους ἄπλωτός ἐστι κοῦ περάσιμος·
ὑπὸ χιόνος γὰρ καὶ πάγων ἐξείργεται.
Ἀχίλλειος ὅρόμος,
820
ὅπερ ἐστὶν ᾐὼν σφόδρα μακρά
τε καὶ στενή
Ἡ Ταυρικὴ δὲ χερρόνησος λιγομένη
τούτοις συνάπτει, πόλιν ἔχουσʼ Ἑλληνίδα,
ἣν Ἡρακλεῶται Δήλιοί τʼ ἀπῴκισαν,
τοῖς Ἡρακλεώταις γενομένου χρησμοῦ τινος
825
τοῖς τὴν Ἀσίαν οἰκοῦσιν ἐντὸς Κυανέων
ἅμα Δηλίοισι χερρόνησον οἰκίσαι.
Τοῦτον εἰς τόπον τινές
τῆς Ταυρικῆς λέγουσιν ἀφικέσθαι ποτέ
κλαπεῖσαν Ἰφιγένειαν ἐκ τῆς Αὐλίδος
830
Εἰσὶν δὲ τοῖς ὄχλοισιν οἱ Ταῦροι συχνοί,
βίον δʼ ἐνόρειον νομάδα τʼ ἐζηλωκότες
τὴν δʼ ὠμότητα βάρβαροί τε καὶ φονεῖς,
ἱλασκόμενοι τὰ θεῖα τοῖς ἀσεβήμασιν.
Ἔπειτ᾿ ἐπʼ αὐτοῦ τοῦ στόματος Μαιώτιδος
835
λίμνης τὸ Παντικάπαιόν ἐστιν ἔσχατον,
τοῦ Βοσπόρου βασίλειον ὠνομασμένον
Ἄνωθε τούτων ἡ Σωθὶς γῆ βάρβαρος
πρὸς τὴν ἀοίκητον συνορίζουσʼ ἐστὶ γῆν
καὶ πᾶσι τοῖς Ἕλλησιν ἀγνοουμένην.
840
Πρώτους δὲ παρὰ τὸν Ἵστρον εἶναι Καρπίδας
εἴρηκεν Ἔφορος, εἶλτεν Ἀροτῆρας πρόσω
Νευρούς τε μέχρι γῆς πάλιν ἐρῄμου διὰ πάγον,
πρὸς ἀνατολὰς δʼ ἐκβάντι τὸν Βορυσθένην
τὴν λεγομένην Ὕλαιαν οἰκοῦντας Σκύθας
845
εἶναι, Γεωργοὺς δʼ ἐχομένους τούτων ἄνω,
ἔπειτα πάλιν ἔρημον ἐπὶ πολὺν τόπον,
ὑπὲρ δὲ ταύτην Ἀνδροφάγων Σκυθῶν ἔθνος,
ἐπέκεινα δʼ εἶναι πάλιν ἔρημον ἐχομένην.
Τὸν Παντικάπην διαβάντι Λιμναίων ἔθνος
850
ἕτερά τε πλείονʼ οὐ διωνομασμένα,
Νομαδικὰ δʼ ἐπικαλούμεν᾿ , εὐσεβῆ πάνυ,
ὧν οὐδὶ εἷς ἔμψυχον ἀδικήσαι ποτʼ ἄν
οἰκοφόρα δʼ, ὡς εἴρηκε, καὶ σιτούμενα
γάλακτι ταῖς Σκυθικαῖσί θ᾿ ἱππομολγίαις·
855
ζῶσιν δὲ τήν τε κτῆσιν ἀναδεδειχότες
κοινήν ἀπάντων τήν θʼ ὅλην συνουσίαν.
Καὶ τὸν σοφὸν δʼ Ἀνάχαρσιν ἐκ τῶν Νομαδικῶν
φησὶν γενέσθαι τῶν σφόδῤ εὐσεβεστάτων.
Καὶ κατοικῆσαί τινας
860
εἰς τὴν Ἀσίαν ἐλθόντας, οὓς δὴ καὶ Σάκας
καλοῦσιν· εὐσημότατον εἶναί φησι δέ
τὸ Σαυροματῶν καὶ τῶν Γελωνῶν καὶ τρίτον
τὸ τῶν Ἀγαθύρσων ἐπικαλούμενον γένος
Ἀπὸ τῶν δὲ Μαιωτῶν λαβοῦσα τοὔνομα
865
Μαιῶτις ἑξῆς ἐστὶ λίμνη κειμένη,
εἰς ἣν ὁ Τάναῖς
ἀπὸ τοῦ ποταμοῦ λαβὼν τὸ ῥεῦμʼ Ἀράξεως
ἐπιμίσγεθ᾿ , ὡς Ἑκαταῖς εἶφ᾿ οὑρετριεύς,
ὡς δʼ Ἔφορος ἱστόρηκεν, ἐκ λίμνης τινός,
870
ἧς τὸ πέρας ἔστʼ ἄφραστον. Ἐξίησι δέ
δίστομον ἔχων τὸ ῥεῖθρον εἰς τὴν λεγομένην
Μαιῶτιν εἰς τὸν Κιμμερικόν τε Βόσπορον.
Ad Nicomedem regem, vv. 1-980. Pseudo-Scymnus. ed. Carolus Müllerus. United States. 2017.
Funding provided by Harvard Library Arcadia Fund.