Aristophanes, Peace, ed. Eugene O'Neill, Jr., 910

Search the Perseus Catalog for:

← Previous Next →

Chorus
Singing.

910 Such a man as you assures the happiness of all his fellow-citizens.

Trygaeus

When you are gathering your vintages you will prize me even better.

Chorus

E'en from to-day we hail you as the deliverer 915 of mankind.

Trygaeus

Wait until you have drunk a beaker of new wine, before you appraise my true merits.

Chorus

Excepting the gods, there is none greater than yourself, and that will ever be our opinion.

Trygaeus

Yea, Trygaeus of Athmonia has deserved well of you, 920 he has freed both husbandman and craftsman from the most cruel ills; he has vanquished Hyberbolus.

Peace. Aristophanes. ed. Eugene O'Neill, Jr.. New York. 1938.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Current edition Experimental

Peace (OCR draft) (English) (English (Anonymous; 1938 compilation). Migrated from Perseus legacy XML; source wording and notes retained. See TEI header and migration inventory.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (1)

Εἰρήνη Perseus (Aristophanes. Aristophanis Comoediae, Vol. 1. Hall, F. W. and Geldart, William M., editors. Oxford: Clarendon Press, 1906.) — 922-1126 focus

Οἰκέτης

ἄγε δὴ τί νῷν ἐντευθενὶ ποιητέον;

Τρυγαῖος

τί δʼ ἄλλο γʼ ἢ ταύτην χύτραις ἱδρυτέον;

Χορός

χύτραισιν, ὥσπερ μεμφόμενον Ἑρμῄδιον;

Τρυγαῖος

τί δαὶ δοκεῖ; βούλεσθε λαρινῷ βοΐ;
925

Χορός

βοΐ; μηδαμῶς, ἵνα μὴ βοηθεῖν ποι δέῃ.

Τρυγαῖος

ἀλλʼ ὑὶ παχείᾳ καὶ μεγάλῃ;

Χορός

μὴ μή.

Τρυγαῖος

τιή;

Χορός

ἵνα μὴ γένηται Θεογένους ὑηνία.

Τρυγαῖος

τῷ δὴ δοκεῖ σοι δῆτα τῶν λοιπῶν;

Χορός

ὀί.

Τρυγαῖος

ὀί;
930

Χορός

ναὶ μὰ Δίʼ.

Τρυγαῖος

ἀλλὰ τοῦτό γʼ ἔστʼ Ἰωνικὸν

τὸ ῥῆμʼ.

Χορός

ἐπίτηδές γʼ, ἵνʼ ὅταν ἐν τἠκκλησίᾳ

ὡς χρὴ πολεμεῖν λέγῃ τις, οἱ καθήμενοι

ὑπὸ τοῦ δέους λέγωσʼ Ἰωνικῶς ὀὶ—

Τρυγαῖος

εὖ τοι λέγεις.

Χορός

καὶ τἄλλα γʼ ὦσιν ἤπιοι.

ὥστʼ ἐσόμεθʼ ἀλλήλοισιν ἀμνοὶ τοὺς τρόπους
935

καὶ τοῖσι συμμάχοισι πρᾳότεροι πολύ.

Τρυγαῖος

ἴθι νυν ἄγʼ ὡς τάχιστα τὸ πρόβατον λαβών·

ἐγὼ δὲ ποριῶ βωμὸν ἐφʼ ὅτου θύσομεν.

939

Χορός

ὡς πάνθʼ ὅσʼ ἂν θεὸς θέλῃ χἠ τύχη κατορθοῖ,

χωρεῖ κατὰ νοῦν, ἕτερον δʼ ἑτέρῳ
940

τούτων κατὰ καιρὸν ἀπαντᾷ.

Τρυγαῖος

ὡς ταῦτα δῆλά γʼ ἔσθʼ· ὁ γὰρ βωμὸς θύρασι καὶ δή.

Χορός

ἐπείγετέ νυν ἐν ὅσῳ

σοβαρὰ θεόθεν κατέχει

πολέμου μετάτροπος αὔρα.
945

νῦν γὰρ δαίμων φανερῶς

εἰς ἀγαθὰ μεταβιβάζει.

Τρυγαῖος

τὸ κανοῦν πάρεστʼ ὀλὰς ἔχον καὶ στέμμα καὶ μάχαιραν,

καὶ πῦρ γε τουτί, κοὐδὲν ἴσχει πλὴν τὸ πρόβατον ὑμᾶς.

Χορός

οὔκουν ἁμιλλήσεσθον; ὡς
950

ἢν Χαῖρις ὑμᾶς ἴδῃ,

πρόσεισιν αὐλήσων ἄκλητος,

κᾆτα τοῦτʼ εὖ οἶδʼ ὅτι

φυσῶντι καὶ πονουμένῳ

προσδώσετε δήπου.
955

956

Τρυγαῖος

ἄγε δὴ τὸ κανοῦν λαβὼν σὺ καὶ τὴν χέρνιβα

περίιθι τὸν βωμὸν ταχέως ἐπιδέξια.

Οἰκέτης

ἰδού· λεγοις ἂν ἄλλο· περιελήλυθα.

Τρυγαῖος

φέρε δὴ τὸ δαλίον τόδʼ ἐμβάψω λαβών,

σείου σὺ ταχέως· σὺ δὲ πρότεινε τῶν ὀλῶν,
960

καὐτός γε χερνίπτου παραδοὺς ταύτην ἐμοί,

καὶ τοῖς θεαταῖς ῥῖπτε τῶν κριθῶν.

Οἰκέτης

ἰδού.

Τρυγαῖος

ἔδωκας ἤδη;

Οἰκέτης

νὴ τὸν Ἑρμῆν ὥστε γε

τούτων ὅσοιπέρ εἰσι τῶν θεωμένων

οὐκ ἔστιν οὐδεὶς ὅστις οὐ κριθὴν ἔχει.
965

Τρυγαῖος

οὐχ αἱ γυναῖκές γʼ ἔλαβον.

Οἰκέτης

ἀλλʼ εἰς ἑσπέραν

δώσουσιν αὐταῖς ἅνδρες.

Τρυγαῖος

ἀλλʼ εὐχώμεθα.

τίς τῇδε; ποῦ ποτʼ εἰσὶ πολλοὶ κἀγαθοί;

Οἰκέτης

τοισδὶ φέρε δῶ· πολλοὶ γάρ εἰσι κἀγαθοί.

Τρυγαῖος

τούτους ἀγαθοὺς ἐνόμισας;
970

Οἰκέτης

οὐ γάρ, οἵτινες

ἡμῶν καταχεόντων ὕδωρ τοσουτονὶ

ἐς ταὐτὸ τοῦθʼ ἑστᾶσʼ ἰόντες χωρίον;

Τρυγαῖος

ἀλλʼ ὡς τάχιστʼ εὐχώμεθʼ.

Χορός

εὐχώμεσθα δή.

974

Τρυγαῖος

ὦ σεμνοτάτη βασίλεια θεὰ

πότνιʼ Εἰρήνη,
975

δέσποινα χορῶν, δέσποινα γάμων,

δέξαι θυσίαν τὴν ἡμετέραν.

Χορός

δέξαι δῆτʼ ὦ πολυτιμήτη

νὴ Δία, καὶ μὴ ποίει γʼ ἅπερ αἱ

μοιχευόμεναι δρῶσι γυναῖκες.
980

καὶ γὰρ ἐκεῖναι παρακλίνασαι

τῆς αὐλείας παρακύπτουσιν,

κἄν τις προσέχῃ τὸν νοῦν αὐταῖς

ἀναχωροῦσιν,

κᾆτʼ ἢν ἀπίῃ παρακύπτουσιν.
985

τούτων σὺ ποίει μηδὲν ἔθʼ ἡμᾶς.

Τρυγαῖος

μὰ Δίʼ ἀλλʼ ἀπόφηνον ὅλην σαυτὴν

γενναιοπρεπῶς τοῖσιν ἐρασταῖς

ἡμῖν, οἵ σου τρυχόμεθʼ ἤδη

τρία καὶ δέκʼ ἔτη,
990

λῦσον δὲ μάχας καὶ κορκορυγάς,

ἵνα Λυσιμάχην σε καλῶμεν.

παῦσον δʼ ἡμῶν τὰς ὑπονοίας

τὰς περικόμψους,

αἷς στωμυλλόμεθʼ εἰς ἀλλήλους·
995

μεῖξον δʼ ἡμᾶς τοὺς Ἕλληνας

πάλιν ἐξ ἀρχῆς

φιλίας χυλῷ καὶ συγγνώμῃ

τινὶ πρᾳοτέρᾳ κέρασον τὸν νοῦν·

καὶ τὴν ἀγορὰν ἡμῖν ἀγαθῶν

ἐμπλησθῆναι, μεγάλων σκορόδων,
1000

σικύων πρῴων, μήλων, ῥοιῶν.

δούλοισι χλανισκιδίων μικρῶν·

κἀκ Βοιωτῶν γε φέροντας ἰδεῖν

χῆνας νήττας φάττας τροχίλους·

καὶ Κωπᾴδων ἐλθεῖν σπυρίδας,
1005

καὶ περὶ ταύτας ἡμᾶς ἁθρόους

ὀψωνοῦντας τυρβάζεσθαι

Μορύχῳ Τελέᾳ Γλαυκέτῃ, ἄλλοις

τένθαις πολλοῖς· κᾆτα Μελάνθιον

ἥκειν ὕστερον ἐς τὴν ἀγοράν,
1010

τὰς δὲ πεπρᾶσθαι, τὸν δʼ ὀτοτύζειν,

εἶτα μονῳδεῖν ἐκ Μηδείας,

ὀλόμαν ὀλόμαν, ἀποχηρωθεὶς

τᾶς ἐν τεύτλοισι λοχευομένας·

τοὺς δʼ ἀνθρώπους ἐπιχαίρειν.
1015

1016

Τρυγαῖος

ταῦτʼ ὦ πολυτίμητʼ εὐχομένοις ἡμῖν δίδου.

Οἰκέτης

λαβὲ τὴν μάχαιραν· εἶθʼ ὅπως μαγειρικῶς

σφάξεις τὸν οἶν.

Τρυγαῖος

ἀλλʼ οὐ θέμις.

Οἰκέτης

τιὴ τί δή;

Τρυγαῖος

οὐχ ἥδεται δήπουθεν Εἰρήνη σφαγαῖς,

οὐδʼ αἱματοῦται βωμός. ἀλλʼ εἴσω φέρων
1020

θύσας τὰ μηρἴ ἐξελὼν δεῦρʼ ἔκφερε,

χοὔτω τὸ πρόβατον τῷ χορηγῷ σῴζεται.

1023

Χορός

σέ τοι θύρασι χρὴ μένοντα τοίνυν

σχίζας δευρὶ τιθέναι ταχέως

τά τε πρόσφορα πάντʼ ἐπὶ τούτοις.
1025

Τρυγαῖος

οὔκουν δοκῶ σοι μαντικῶς τὸ φρύγανον τίθεσθαι;

Χορός

πῶς δʼ οὐχί; τί γάρ σε πέφευγʼ

ὅσα χρὴ σοφὸν ἄνδρα; τί δʼ οὐ

σὺ φρονεῖς ὁπόσα χρεών ἐστιν

τόν γε σοφῇ δόκιμον
1030

φρενὶ πορίμῳ τε τόλμῃ;

Τρυγαῖος

ἡ σχίζα γοῦν ἐνημμένη τὸν Στιλβίδην πιέζει,

καὶ τὴν τράπεζαν οἴσομαι, καὶ παιδὸς οὐ δεήσει.

Χορός

τίς οὖν ἂν οὐκ ἐπαινέσειεν

ἄνδρα τοιοῦτον, ὅστις
1035

πόλλʼ ἀνατλὰς ἔσωσε

τὴν ἱερὰν πόλιν;

ὥστʼ οὐχὶ μὴ παύσῃ ποτʼ ὢν

ζηλωτὸς ἅπασιν.

1039

Οἰκέτης

ταυτὶ δέδραται. τίθεσο τὼ μηρὼ λαβών.

ἐγὼ δʼ ἐπὶ σπλάγχνʼ εἶμι καὶ θυλήματα.
1040

Τρυγαῖος

ἐμοὶ μελήσει ταῦτά γʼ· ἀλλʼ ἥκειν ἐχρῆν.

Οἰκέτης

ἰδοὺ πάρειμι. μῶν ἐπισχεῖν σοι δοκῶ;

Τρυγαῖος

ὄπτα καλῶς νυν αὐτά· καὶ γὰρ οὑτοσὶ

προσέρχεται δάφνῃ τις ἐστεφανωμένος.

τίς ἄρα ποτʼ ἐστίν;
1045

Οἰκέτης

ὡς ἀλαζὼν φαίνεται·

μάντις τίς ἐστιν.

Τρυγαῖος

οὐ μὰ Δίʼ ἀλλʼ Ἱεροκλέης

οὗτός γέ πού ʼσθʼ ὁ χρησμολόγος οὑξ Ὠρεοῦ.

Οἰκέτης

τί ποτʼ ἄρα λέξει;

Τρυγαῖος

δῆλός ἐσθʼ οὗτός γʼ ὅτι

ἐναντιώσεταί τι ταῖς διαλλαγαῖς.

Οἰκέτης

οὔκ, ἀλλὰ κατὰ τὴν κνῖσαν εἰσελήλυθεν.
1050

Τρυγαῖος

μή νυν ὁρᾶν δοκῶμεν αὐτόν.

Οἰκέτης

εὖ λέγεις.

Ἱεροκλῆς

τίς ἡ θυσία ποθʼ αὑτηὶ καὶ τῷ θεῶν;

Τρυγαῖος

ὀπτα σὺ σιγῇ κἄπαγʼ ἀπὸ τῆς ὀσφύος.

Ἱεροκλῆς

ὅτῳ δὲ θύετʼ οὐ φράσεθʼ;

Τρυγαῖος

ἡ κέρκος ποιεῖ

καλῶς;
1055

Οἰκέτης

καλῶς δῆτʼ ὦ πότνιʼ Εἰρήνη φίλη.

Ἱεροκλῆς

ἄγε νυν ἀπάρχου κᾆτα δὸς τἀπάργματα.

Τρυγαῖος

ὀπτᾶν ἄμεινον πρῶτον.

Ἱεροκλῆς

ἀλλὰ ταυταγὶ

ἤδη ʼστὶν ὀπτά.

Τρυγαῖος

πολλὰ πράττεις, ὅστις εἶ.

κατάτεμνε. ποῦ τράπεζα; τὴν σπονδὴν φέρε.

Ἱεροκλῆς

ἡ γλῶττα χωρὶς τέμνεται.
1060

Τρυγαῖος

μεμνήμεθα.

ἀλλʼ οἶσθʼ ὃ δρᾶσον;

Ἱεροκλῆς

ἢν φράσῃς.

Τρυγαῖος

μὴ διαλέγου

νῷν μηδέν· Εἰρήνῃ γὰρ ἱερὰ θύομεν.

1063

Ἱεροκλῆς

ὦ μέλεοι θνητοὶ καὶ νήπιοι,

Τρυγαῖος

ἐς κεφαλὴν σοί.

Ἱεροκλῆς

οἵτινες ἀφραδίῃσι θεῶν νόον οὐκ ἀίοντες

συνθήκας πεποίησθʼ ἄνδρες χαροποῖσι πιθήκοις,
1065

Τρυγαῖος

αἰβοιβοῖ.

Ἱεροκλῆς

τί γελᾷς;

Τρυγαῖος

ἥσθην χαροποῖσι πιθήκοις.

Ἱεροκλῆς

καὶ κέπφοι τρήρωνες ἀλωπεκιδεῦσι πέπεισθε,

ὧν δόλιαι ψυχαί, δόλιαι φρένες.

Τρυγαῖος

εἴθε σου εἶναι

ὤφελεν ὦλαζὼν οὑτωσὶ θερμὸς ὁ πλεύμων.

Ἱεροκλῆς

εἰ γὰρ μὴ νύμφαι γε θεαὶ Βάκιν ἐξαπάτασκον,
1070

μηδὲ Βάκις θνητούς, μηδʼ αὖ νύμφαι Βάκιν αὐτὸν—

Τρυγαῖος

ἐξώλης ἀπόλοιʼ, εἰ μὴ παύσαιο βακίζων.

Ἱεροκλῆς

οὔπω θέσφατον ἦν Εἰρήνης δέσμʼ ἀναλῦσαι,

ἀλλὰ τόδε πρότερον—

Τρυγαῖος

τοῖσδʼ ἁλσί γε παστέα ταυτί.

Ἱεροκλῆς

οὐ γάρ πω τοῦτʼ ἐστὶ φίλον μακάρεσσι θεοῖσιν,
1075

φυλόπιδος λῆξαι, πρίν κεν λύκος οἶν ὑμεναιοῖ.

Τρυγαῖος

καὶ πῶς ὦ κατάρατε λύκος ποτʼ ἂν οἶν ὑμεναιοῖ;

Ἱεροκλῆς

ὡς ἡ σφονδύλη φεύγουσα πονηρότατον βδεῖ,

†χἠ κώδων† ἀκαλανθὶς ἐπειγομένη τυφλὰ τίκτει,

τουτάκις οὔπω χρῆν τὴν εἰρήνην πεποιῆσθαι.

Τρυγαῖος

ἀλλὰ τί χρῆν ἡμᾶς; οὐ παύσασθαι πολεμοῦντας,
1080

ἢ διακαυνιάσαι πότεροι κλαυσούμεθα μεῖζον,

ἐξὸν σπεισαμένοις κοινῇ τῆς Ἑλλάδος ἄρχειν;

Ἱεροκλῆς

οὔποτε ποιήσεις τὸν καρκίνον ὀρθὰ βαδίζειν.

Τρυγαῖος

οὔποτε δειπνήσεις ἔτι τοῦ λοιποῦ νʼ πρυτανείῳ,

οὐδʼ ἐπὶ τῷ πραχθέντι ποιήσεις ὕστερον οὐδέν.
1085

Ἱεροκλῆς

οὐδέποτʼ ἂν θείης λεῖον τὸν τραχὺν ἐχῖνον.

Τρυγαῖος

ἆρα φενακίζων ποτʼ Ἀθηναίους ἔτι παύσει;

Ἱεροκλῆς

ποῖον γὰρ κατὰ χρησμὸν ἐκαύσατε μῆρα θεοῖσιν;

Τρυγαῖος

ὅνπερ κάλλιστον δήπου πεποίηκεν Ὅμηρος·

ὣς οἱ μὲν νέφος ἐχθρὸν ἀπωσάμενοι πολέμοιο
1090

Εἰρήνην εἵλοντο καὶ ἱδρύσανθʼ ἱερείῳ.

αὐτὰρ ἐπεὶ κατὰ μῆρʼ ἐκάη καὶ σπλάγχνʼ ἐπάσαντο,

ἔσπενδον δεπάεσσιν· ἐγὼ δʼ ὁδὸν ἡγεμόνευον·

χρησμολόγῳ δʼ οὐδεὶς ἐδίδου κώθωνα φαεινόν.

Ἱεροκλῆς

οὐ μετέχω τούτων· οὐ γὰρ ταῦτʼ εἶπε Σίβυλλα.
1095

Τρυγαῖος

ἀλλʼ ὁ σοφός τοι νὴ Δίʼ Ὅμηρος δεξιὸν εἶπεν·

ἀφρήτωρ ἀθέμιστος ἀνέστιός ἐστιν ἐκεῖνος,

ὃς πολέμου ἔραται ἐπιδημίου ὀκρυόεντος.

Ἱεροκλῆς

φράζεο δὴ μή πώς σε δόλῳ φρένας ἐξαπατήσας

ἰκτῖνος μάρψῃ.
1100

Τρυγαῖος

τουτὶ μέντοι σὺ φυλάττου,

ὡς οὗτος φοβερὸς τοῖς σπλάγχνοις ἐστὶν ὁ χρησμός.

ἔγχει δὴ σπονδὴν καὶ τῶν σπλάγχνων φέρε δευρί.

Ἱεροκλῆς

ἀλλʼ εἰ ταῦτα δοκεῖ, κἀγὼ ʼμαυτῷ βαλανεύσω.

Τρυγαῖος

σπονδὴ σπονδή.

1105

Ἱεροκλῆς

ἔγχει δὴ κἀμοὶ καὶ σπλάγχνων μοῖραν ὄρεξον.
1105

Τρυγαῖος

ἀλλʼ οὔπω τοῦτʼ ἐστὶ φίλον μακάρεσσι θεοῖσιν·

ἀλλὰ τόδε πρότερον, σπένδειν ἡμᾶς, σὲ δʼ ἀπελθεῖν.

ὦ πότνιʼ Εἰρήνη παράμεινον τὸν βίον ἡμῖν.

Ἱεροκλῆς

πρόσφερε τὴν γλῶτταν.

Τρυγαῖος

σὺ δὲ τὴν σαυτοῦ γʼ ἀπένεγκε.

Ἱεροκλῆς

σπονδή.
1110

Τρυγαῖος

καὶ ταυτὶ μετὰ τῆς σπονδῆς λαβὲ θᾶττον.

Ἱεροκλῆς

οὐδεὶς προσδώσει τῶν σπλάγχνων;

Τρυγαῖος

οὐ γὰρ οἷόν τε

ἡμῖν προσδιδόναι, πρίν κεν λύκος οἶν ὑμεναιοῖ.

Ἱεροκλῆς

ναὶ πρὸς τῶν γονάτων.

Τρυγαῖος

ἄλλως ὦ τᾶν ἱκετεύεις·

οὐ γὰρ ποιήσεις λεῖον τὸν τραχὺν ἐχῖνον.

Τρυγαῖος

ἄγε δὴ θεαταὶ δεῦρο συσπλαγχνεύετε
1115

μετὰ νῷν.

Ἱεροκλῆς

τί δὴ ʼγώ;

Τρυγαῖος

τὴν Σίβυλλαν ἔσθιε.

Ἱεροκλῆς

οὔτοι μὰ τὴν γῆν ταῦτα κατέδεσθον μόνω,

ἀλλʼ ἁρπάσομαι σφῷν αὐτά· κεῖται δʼ ἐν μέσῳ.

Τρυγαῖος

ὦ παῖε τὸν Βάκιν.

Ἱεροκλῆς

μαρτύρομαι.

Τρυγαῖος

κἄγωγʼ ὅτι τένθης εἶ σὺ κἀλαζὼν ἀνήρ.
1120

παἶ αὐτὸν ἐπέχων τῷ ξύλῳ τὸν ἀλαζόνα.

Οἰκέτης

σὺ μὲν οὖν· ἐγὼ δὲ τουτονὶ τῶν κῳδίων,

ἁλάμβανʼ αὐτὸς ἐξαπατῶν, ἐκβολβιῶ.

οὐ καταβαλεῖς τὰ κῴδιʼ ὦ θυηπόλε;

ἤκουσας; ὁ κόραξ οἷος ἦλθʼ ἐξ Ὠρεοῦ.
1125

οὐκ ἀποπετήσει θᾶττον εἰς Ἐλύμνιον;

Translations (1)

English (Sanjaya, generated; selected passages) (OCR draft) Experimental (Source: pnadelofficial/aristophanes-sanjaya, commit c319590c139e5603e71f0699caa0663d823af8ad. Machine-generated source annotations retained; see Sanjaya import audit for coverage and limitations.) — 910 focus

Chorus: What a good citizen the man is!

910

Chorus: there is everyone who

Chorus: it is the third one.

Trygaeus: When you have gathered the grapes, you will know much better what sort of man I am.

Chorus: And now you are clearly [it], you.

Chorus: for he is a savior to all men.

Chorus: you have become.

915

Trygaeus: You will say it when you have drunk the new wine.

Chorus: and besides, we will always regard you as first, by the gods.

Trygaeus: for you are worthy of many.

Trygaeus: Trygaeus, the wine-presser, I am.

Trygaeus: having freed me from terrible labors

920

Trygaeus: the crowd of citizens,

Trygaeus: and the agricultural people

Trygaeus: Having stopped Hyperbolus.

Search the Perseus Catalog for:

Search the Perseus Catalog for:

Chorus Singing. 910 Such a man as you assures the happiness of all his fellow-citizens.

Trygaeus When you are gathering your vintages you will prize me even better.

Chorus E'en from to-day we hail you as the deliverer 915 of mankind.

Trygaeus Wait until you have drunk a beaker of new wine, before you appraise my true merits.

Chorus Excepting the gods, there is none greater than yourself, and that will ever be our opinion.

Trygaeus Yea, Trygaeus of Athmonia has deserved well of you, 920 he has freed both husbandman and craftsman from the most cruel ills; he has vanquished Hyberbolus.

Current edition Experimental

Οἰκέτης ἄγε δὴ τί νῷν ἐντευθενὶ ποιητέον;

Τρυγαῖος τί δʼ ἄλλο γʼ ἢ ταύτην χύτραις ἱδρυτέον;

Χορός χύτραισιν, ὥσπερ μεμφόμενον Ἑρμῄδιον;

Τρυγαῖος τί δαὶ δοκεῖ; βούλεσθε λαρινῷ βοΐ; 925

Χορός βοΐ; μηδαμῶς, ἵνα μὴ βοηθεῖν ποι δέῃ.

Τρυγαῖος ἀλλʼ ὑὶ παχείᾳ καὶ μεγάλῃ;

Χορός μὴ μή.

Τρυγαῖος τιή;

Χορός ἵνα μὴ γένηται Θεογένους ὑηνία.

Τρυγαῖος τῷ δὴ δοκεῖ σοι δῆτα τῶν λοιπῶν;

Χορός ὀί.

Τρυγαῖος ὀί; 930

Χορός ναὶ μὰ Δίʼ.

Τρυγαῖος ἀλλὰ τοῦτό γʼ ἔστʼ Ἰωνικὸν τὸ ῥῆμʼ.

Χορός ἐπίτηδές γʼ, ἵνʼ ὅταν ἐν τἠκκλησίᾳ ὡς χρὴ πολεμεῖν λέγῃ τις, οἱ καθήμενοι ὑπὸ τοῦ δέους λέγωσʼ Ἰωνικῶς ὀὶ—

Τρυγαῖος εὖ τοι λέγεις.

Χορός καὶ τἄλλα γʼ ὦσιν ἤπιοι. ὥστʼ ἐσόμεθʼ ἀλλήλοισιν ἀμνοὶ τοὺς τρόπους 935 καὶ τοῖσι συμμάχοισι πρᾳότεροι πολύ.

Τρυγαῖος ἴθι νυν ἄγʼ ὡς τάχιστα τὸ πρόβατον λαβών· ἐγὼ δὲ ποριῶ βωμὸν ἐφʼ ὅτου θύσομεν.

Χορός ὡς πάνθʼ ὅσʼ ἂν θεὸς θέλῃ χἠ τύχη κατορθοῖ, χωρεῖ κατὰ νοῦν, ἕτερον δʼ ἑτέρῳ 940 τούτων κατὰ καιρὸν ἀπαντᾷ.

Τρυγαῖος ὡς ταῦτα δῆλά γʼ ἔσθʼ· ὁ γὰρ βωμὸς θύρασι καὶ δή.

Χορός ἐπείγετέ νυν ἐν ὅσῳ σοβαρὰ θεόθεν κατέχει πολέμου μετάτροπος αὔρα. 945 νῦν γὰρ δαίμων φανερῶς εἰς ἀγαθὰ μεταβιβάζει.

Τρυγαῖος τὸ κανοῦν πάρεστʼ ὀλὰς ἔχον καὶ στέμμα καὶ μάχαιραν, καὶ πῦρ γε τουτί, κοὐδὲν ἴσχει πλὴν τὸ πρόβατον ὑμᾶς.

Χορός οὔκουν ἁμιλλήσεσθον; ὡς 950 ἢν Χαῖρις ὑμᾶς ἴδῃ, πρόσεισιν αὐλήσων ἄκλητος, κᾆτα τοῦτʼ εὖ οἶδʼ ὅτι φυσῶντι καὶ πονουμένῳ προσδώσετε δήπου. 955

Τρυγαῖος ἄγε δὴ τὸ κανοῦν λαβὼν σὺ καὶ τὴν χέρνιβα περίιθι τὸν βωμὸν ταχέως ἐπιδέξια.

Οἰκέτης ἰδού· λεγοις ἂν ἄλλο· περιελήλυθα.

Οἰκέτης ἰδού.

Τρυγαῖος ἔδωκας ἤδη;

Οἰκέτης νὴ τὸν Ἑρμῆν ὥστε γε τούτων ὅσοιπέρ εἰσι τῶν θεωμένων οὐκ ἔστιν οὐδεὶς ὅστις οὐ κριθὴν ἔχει. 965

Τρυγαῖος οὐχ αἱ γυναῖκές γʼ ἔλαβον.

Οἰκέτης ἀλλʼ εἰς ἑσπέραν δώσουσιν αὐταῖς ἅνδρες.

Τρυγαῖος ἀλλʼ εὐχώμεθα. τίς τῇδε; ποῦ ποτʼ εἰσὶ πολλοὶ κἀγαθοί;

Οἰκέτης τοισδὶ φέρε δῶ· πολλοὶ γάρ εἰσι κἀγαθοί.

Τρυγαῖος τούτους ἀγαθοὺς ἐνόμισας; 970

Οἰκέτης οὐ γάρ, οἵτινες ἡμῶν καταχεόντων ὕδωρ τοσουτονὶ ἐς ταὐτὸ τοῦθʼ ἑστᾶσʼ ἰόντες χωρίον;

Τρυγαῖος ἀλλʼ ὡς τάχιστʼ εὐχώμεθʼ.

Χορός εὐχώμεσθα δή.

Τρυγαῖος ὦ σεμνοτάτη βασίλεια θεὰ πότνιʼ Εἰρήνη, 975 δέσποινα χορῶν, δέσποινα γάμων, δέξαι θυσίαν τὴν ἡμετέραν.

Τρυγαῖος ταῦτʼ ὦ πολυτίμητʼ εὐχομένοις ἡμῖν δίδου.

Οἰκέτης λαβὲ τὴν μάχαιραν· εἶθʼ ὅπως μαγειρικῶς σφάξεις τὸν οἶν.

Τρυγαῖος ἀλλʼ οὐ θέμις.

Οἰκέτης τιὴ τί δή;

Χορός σέ τοι θύρασι χρὴ μένοντα τοίνυν σχίζας δευρὶ τιθέναι ταχέως τά τε πρόσφορα πάντʼ ἐπὶ τούτοις. 1025

Τρυγαῖος οὔκουν δοκῶ σοι μαντικῶς τὸ φρύγανον τίθεσθαι;

Χορός πῶς δʼ οὐχί; τί γάρ σε πέφευγʼ ὅσα χρὴ σοφὸν ἄνδρα; τί δʼ οὐ σὺ φρονεῖς ὁπόσα χρεών ἐστιν τόν γε σοφῇ δόκιμον 1030 φρενὶ πορίμῳ τε τόλμῃ;

Τρυγαῖος ἡ σχίζα γοῦν ἐνημμένη τὸν Στιλβίδην πιέζει, καὶ τὴν τράπεζαν οἴσομαι, καὶ παιδὸς οὐ δεήσει.

Χορός τίς οὖν ἂν οὐκ ἐπαινέσειεν ἄνδρα τοιοῦτον, ὅστις 1035 πόλλʼ ἀνατλὰς ἔσωσε τὴν ἱερὰν πόλιν; ὥστʼ οὐχὶ μὴ παύσῃ ποτʼ ὢν ζηλωτὸς ἅπασιν.

Οἰκέτης ταυτὶ δέδραται. τίθεσο τὼ μηρὼ λαβών. ἐγὼ δʼ ἐπὶ σπλάγχνʼ εἶμι καὶ θυλήματα. 1040

Τρυγαῖος ἐμοὶ μελήσει ταῦτά γʼ· ἀλλʼ ἥκειν ἐχρῆν.

Οἰκέτης ἰδοὺ πάρειμι. μῶν ἐπισχεῖν σοι δοκῶ;

Τρυγαῖος ὄπτα καλῶς νυν αὐτά· καὶ γὰρ οὑτοσὶ προσέρχεται δάφνῃ τις ἐστεφανωμένος. τίς ἄρα ποτʼ ἐστίν; 1045

Οἰκέτης ὡς ἀλαζὼν φαίνεται· μάντις τίς ἐστιν.

Τρυγαῖος οὐ μὰ Δίʼ ἀλλʼ Ἱεροκλέης οὗτός γέ πού ʼσθʼ ὁ χρησμολόγος οὑξ Ὠρεοῦ.

Οἰκέτης τί ποτʼ ἄρα λέξει;

Τρυγαῖος δῆλός ἐσθʼ οὗτός γʼ ὅτι ἐναντιώσεταί τι ταῖς διαλλαγαῖς.

Οἰκέτης οὔκ, ἀλλὰ κατὰ τὴν κνῖσαν εἰσελήλυθεν. 1050

Τρυγαῖος μή νυν ὁρᾶν δοκῶμεν αὐτόν.

Οἰκέτης εὖ λέγεις.

Ἱεροκλῆς τίς ἡ θυσία ποθʼ αὑτηὶ καὶ τῷ θεῶν;

Τρυγαῖος ὀπτα σὺ σιγῇ κἄπαγʼ ἀπὸ τῆς ὀσφύος.

Ἱεροκλῆς ὅτῳ δὲ θύετʼ οὐ φράσεθʼ;

Τρυγαῖος ἡ κέρκος ποιεῖ καλῶς; 1055

Οἰκέτης καλῶς δῆτʼ ὦ πότνιʼ Εἰρήνη φίλη.

Ἱεροκλῆς ἄγε νυν ἀπάρχου κᾆτα δὸς τἀπάργματα.

Τρυγαῖος ὀπτᾶν ἄμεινον πρῶτον.

Ἱεροκλῆς ἀλλὰ ταυταγὶ ἤδη ʼστὶν ὀπτά.

Τρυγαῖος πολλὰ πράττεις, ὅστις εἶ. κατάτεμνε. ποῦ τράπεζα; τὴν σπονδὴν φέρε.

Ἱεροκλῆς ἡ γλῶττα χωρὶς τέμνεται. 1060

Τρυγαῖος μεμνήμεθα. ἀλλʼ οἶσθʼ ὃ δρᾶσον;

Ἱεροκλῆς ἢν φράσῃς.

Τρυγαῖος μὴ διαλέγου νῷν μηδέν· Εἰρήνῃ γὰρ ἱερὰ θύομεν.

Ἱεροκλῆς ὦ μέλεοι θνητοὶ καὶ νήπιοι,

Chorus
Singing.

910 Such a man as you assures the happiness of all his fellow-citizens.

Trygaeus

When you are gathering your vintages you will prize me even better.

Chorus

E'en from to-day we hail you as the deliverer 915 of mankind.

Trygaeus

Wait until you have drunk a beaker of new wine, before you appraise my true merits.

Chorus

Excepting the gods, there is none greater than yourself, and that will ever be our opinion.

Trygaeus

Yea, Trygaeus of Athmonia has deserved well of you, 920 he has freed both husbandman and craftsman from the most cruel ills; he has vanquished Hyberbolus.

Οἰκέτης

ἄγε δὴ τί νῷν ἐντευθενὶ ποιητέον;

Τρυγαῖος

τί δʼ ἄλλο γʼ ἢ ταύτην χύτραις ἱδρυτέον;

Χορός

χύτραισιν, ὥσπερ μεμφόμενον Ἑρμῄδιον;

Τρυγαῖος

τί δαὶ δοκεῖ; βούλεσθε λαρινῷ βοΐ;
925

Χορός

βοΐ; μηδαμῶς, ἵνα μὴ βοηθεῖν ποι δέῃ.

Τρυγαῖος

ἀλλʼ ὑὶ παχείᾳ καὶ μεγάλῃ;

Χορός

μὴ μή.

Τρυγαῖος

τιή;

Χορός

ἵνα μὴ γένηται Θεογένους ὑηνία.

Τρυγαῖος

τῷ δὴ δοκεῖ σοι δῆτα τῶν λοιπῶν;

Χορός

ὀί.

Τρυγαῖος

ὀί;
930

Χορός

ναὶ μὰ Δίʼ.

Τρυγαῖος

ἀλλὰ τοῦτό γʼ ἔστʼ Ἰωνικὸν

τὸ ῥῆμʼ.

Χορός

ἐπίτηδές γʼ, ἵνʼ ὅταν ἐν τἠκκλησίᾳ

ὡς χρὴ πολεμεῖν λέγῃ τις, οἱ καθήμενοι

ὑπὸ τοῦ δέους λέγωσʼ Ἰωνικῶς ὀὶ—

Τρυγαῖος

εὖ τοι λέγεις.

Χορός

καὶ τἄλλα γʼ ὦσιν ἤπιοι.

ὥστʼ ἐσόμεθʼ ἀλλήλοισιν ἀμνοὶ τοὺς τρόπους
935

καὶ τοῖσι συμμάχοισι πρᾳότεροι πολύ.

Τρυγαῖος

ἴθι νυν ἄγʼ ὡς τάχιστα τὸ πρόβατον λαβών·

ἐγὼ δὲ ποριῶ βωμὸν ἐφʼ ὅτου θύσομεν.

Χορός

ὡς πάνθʼ ὅσʼ ἂν θεὸς θέλῃ χἠ τύχη κατορθοῖ,

χωρεῖ κατὰ νοῦν, ἕτερον δʼ ἑτέρῳ
940

τούτων κατὰ καιρὸν ἀπαντᾷ.

Τρυγαῖος

ὡς ταῦτα δῆλά γʼ ἔσθʼ· ὁ γὰρ βωμὸς θύρασι καὶ δή.

Χορός

ἐπείγετέ νυν ἐν ὅσῳ

σοβαρὰ θεόθεν κατέχει

πολέμου μετάτροπος αὔρα.
945

νῦν γὰρ δαίμων φανερῶς

εἰς ἀγαθὰ μεταβιβάζει.

Τρυγαῖος

τὸ κανοῦν πάρεστʼ ὀλὰς ἔχον καὶ στέμμα καὶ μάχαιραν,

καὶ πῦρ γε τουτί, κοὐδὲν ἴσχει πλὴν τὸ πρόβατον ὑμᾶς.

Χορός

οὔκουν ἁμιλλήσεσθον; ὡς
950

ἢν Χαῖρις ὑμᾶς ἴδῃ,

πρόσεισιν αὐλήσων ἄκλητος,

κᾆτα τοῦτʼ εὖ οἶδʼ ὅτι

φυσῶντι καὶ πονουμένῳ

προσδώσετε δήπου.
955

Τρυγαῖος

ἄγε δὴ τὸ κανοῦν λαβὼν σὺ καὶ τὴν χέρνιβα

περίιθι τὸν βωμὸν ταχέως ἐπιδέξια.

Οἰκέτης

ἰδού· λεγοις ἂν ἄλλο· περιελήλυθα.

Οἰκέτης

ἰδού.

Τρυγαῖος

ἔδωκας ἤδη;

Οἰκέτης

νὴ τὸν Ἑρμῆν ὥστε γε

τούτων ὅσοιπέρ εἰσι τῶν θεωμένων

οὐκ ἔστιν οὐδεὶς ὅστις οὐ κριθὴν ἔχει.
965

Τρυγαῖος

οὐχ αἱ γυναῖκές γʼ ἔλαβον.

Οἰκέτης

ἀλλʼ εἰς ἑσπέραν

δώσουσιν αὐταῖς ἅνδρες.

Τρυγαῖος

ἀλλʼ εὐχώμεθα.

τίς τῇδε; ποῦ ποτʼ εἰσὶ πολλοὶ κἀγαθοί;

Οἰκέτης

τοισδὶ φέρε δῶ· πολλοὶ γάρ εἰσι κἀγαθοί.

Τρυγαῖος

τούτους ἀγαθοὺς ἐνόμισας;
970

Οἰκέτης

οὐ γάρ, οἵτινες

ἡμῶν καταχεόντων ὕδωρ τοσουτονὶ

ἐς ταὐτὸ τοῦθʼ ἑστᾶσʼ ἰόντες χωρίον;

Τρυγαῖος

ἀλλʼ ὡς τάχιστʼ εὐχώμεθʼ.

Χορός

εὐχώμεσθα δή.

Τρυγαῖος

ὦ σεμνοτάτη βασίλεια θεὰ

πότνιʼ Εἰρήνη,
975

δέσποινα χορῶν, δέσποινα γάμων,

δέξαι θυσίαν τὴν ἡμετέραν.

Τρυγαῖος

ταῦτʼ ὦ πολυτίμητʼ εὐχομένοις ἡμῖν δίδου.

Οἰκέτης

λαβὲ τὴν μάχαιραν· εἶθʼ ὅπως μαγειρικῶς

σφάξεις τὸν οἶν.

Τρυγαῖος

ἀλλʼ οὐ θέμις.

Οἰκέτης

τιὴ τί δή;

Χορός

σέ τοι θύρασι χρὴ μένοντα τοίνυν

σχίζας δευρὶ τιθέναι ταχέως

τά τε πρόσφορα πάντʼ ἐπὶ τούτοις.
1025

Τρυγαῖος

οὔκουν δοκῶ σοι μαντικῶς τὸ φρύγανον τίθεσθαι;

Χορός

πῶς δʼ οὐχί; τί γάρ σε πέφευγʼ

ὅσα χρὴ σοφὸν ἄνδρα; τί δʼ οὐ

σὺ φρονεῖς ὁπόσα χρεών ἐστιν

τόν γε σοφῇ δόκιμον
1030

φρενὶ πορίμῳ τε τόλμῃ;

Τρυγαῖος

ἡ σχίζα γοῦν ἐνημμένη τὸν Στιλβίδην πιέζει,

καὶ τὴν τράπεζαν οἴσομαι, καὶ παιδὸς οὐ δεήσει.

Χορός

τίς οὖν ἂν οὐκ ἐπαινέσειεν

ἄνδρα τοιοῦτον, ὅστις
1035

πόλλʼ ἀνατλὰς ἔσωσε

τὴν ἱερὰν πόλιν;

ὥστʼ οὐχὶ μὴ παύσῃ ποτʼ ὢν

ζηλωτὸς ἅπασιν.

Οἰκέτης

ταυτὶ δέδραται. τίθεσο τὼ μηρὼ λαβών.

ἐγὼ δʼ ἐπὶ σπλάγχνʼ εἶμι καὶ θυλήματα.
1040

Τρυγαῖος

ἐμοὶ μελήσει ταῦτά γʼ· ἀλλʼ ἥκειν ἐχρῆν.

Οἰκέτης

ἰδοὺ πάρειμι. μῶν ἐπισχεῖν σοι δοκῶ;

Τρυγαῖος

ὄπτα καλῶς νυν αὐτά· καὶ γὰρ οὑτοσὶ

προσέρχεται δάφνῃ τις ἐστεφανωμένος.

τίς ἄρα ποτʼ ἐστίν;
1045

Οἰκέτης

ὡς ἀλαζὼν φαίνεται·

μάντις τίς ἐστιν.

Τρυγαῖος

οὐ μὰ Δίʼ ἀλλʼ Ἱεροκλέης

οὗτός γέ πού ʼσθʼ ὁ χρησμολόγος οὑξ Ὠρεοῦ.

Οἰκέτης

τί ποτʼ ἄρα λέξει;

Τρυγαῖος

δῆλός ἐσθʼ οὗτός γʼ ὅτι

ἐναντιώσεταί τι ταῖς διαλλαγαῖς.

Οἰκέτης

οὔκ, ἀλλὰ κατὰ τὴν κνῖσαν εἰσελήλυθεν.
1050

Τρυγαῖος

μή νυν ὁρᾶν δοκῶμεν αὐτόν.

Οἰκέτης

εὖ λέγεις.

Ἱεροκλῆς

τίς ἡ θυσία ποθʼ αὑτηὶ καὶ τῷ θεῶν;

Τρυγαῖος

ὀπτα σὺ σιγῇ κἄπαγʼ ἀπὸ τῆς ὀσφύος.

Ἱεροκλῆς

ὅτῳ δὲ θύετʼ οὐ φράσεθʼ;

Τρυγαῖος

ἡ κέρκος ποιεῖ

καλῶς;
1055

Οἰκέτης

καλῶς δῆτʼ ὦ πότνιʼ Εἰρήνη φίλη.

Ἱεροκλῆς

ἄγε νυν ἀπάρχου κᾆτα δὸς τἀπάργματα.

Τρυγαῖος

ὀπτᾶν ἄμεινον πρῶτον.

Ἱεροκλῆς

ἀλλὰ ταυταγὶ

ἤδη ʼστὶν ὀπτά.

Τρυγαῖος

πολλὰ πράττεις, ὅστις εἶ.

κατάτεμνε. ποῦ τράπεζα; τὴν σπονδὴν φέρε.

Ἱεροκλῆς

ἡ γλῶττα χωρὶς τέμνεται.
1060

Τρυγαῖος

μεμνήμεθα.

ἀλλʼ οἶσθʼ ὃ δρᾶσον;

Ἱεροκλῆς

ἢν φράσῃς.

Τρυγαῖος

μὴ διαλέγου

νῷν μηδέν· Εἰρήνῃ γὰρ ἱερὰ θύομεν.

Ἱεροκλῆς

ὦ μέλεοι θνητοὶ καὶ νήπιοι,

Τρυγαῖος

ἐς κεφαλὴν σοί.

Ἱεροκλῆς

οἵτινες ἀφραδίῃσι θεῶν νόον οὐκ ἀίοντες

συνθήκας πεποίησθʼ ἄνδρες χαροποῖσι πιθήκοις,
1065

Τρυγαῖος

αἰβοιβοῖ.