ὦ δέσποτ᾽ Αἴας, τῆς ἀναγκαίας τύχης
485
Ajax. Sophocles. ed. Lewis Campbell. Oxford. 1879.
Table of Contents
Search the Perseus Catalog for:
Search the Perseus Catalog for:
Current edition Experimental
Greek (Lewis Campbell, 1879) (OCR draft) (Greek) (Greek (Lewis Campbell, 1879))
Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.
Editions (3)
Αἴας μαστιγοφόρος First1KGreek (Sophocles. Sophoclis Aiax. Lobeck Christian, editor. Berlin: Weidmann, 1866.) — 425-591 focus
ΑΙΑΣ
430
Αἰαῖ· τίς ἄν ποτ’ ᾤεθ’ ὧδ’ ἐπώνυμον
425
τοὐμὸν ξυνοίσειν ὄνομα τοῖς ἐμοῖς κακοῖς;
νῦν γὰρ πάρεστι καὶ δὶς αἰάζειν ἐμοὶ,
καὶ τρίς· τοιούτοις γὰρ κακοῖς ἐντυγχάνω ·
ὅτου πατὴρ μὲν τἧςδ’ ἀπ’ Ἰδαίας χθονὸς,
435
τὰ πρῶτα καλλιστεῖ’ ἀριστεύσας στρατοῦ,
430
πρὸς οἶκον ἦλθε πάσαν εὔκλειαν φέρων.
ἐγὼ δ’ ὁ κείνου παῖς, τὸν αὐτὸν εἰς τόπον
Τροίας ἐπελθὼν οὐκ ἐλάσσονι σθένει,
οὐδ’ ἔργα μείω χειρὸς ἀρκέσας ἐμῆς,
440
ἄτιμος Ἀργείοισιν ὧδ’ ἀπόλλυμαι.
435
καίτοι τοσοῦτόν γ’ ὲζεπίστασθαι δοκῶ,
εἰ ζῶν Ἀχιλλεὺς τῶν ὅπλων τῶν ὧν πέρι
κρίνειν ἔμελλε κράτος ἀριστείας τινὶ,
οὐκ ἄν τις αὔτ’ ἔμαρψεν ἄλλος ἀντ’ ἐμοῦ.
445
νῦν δ’ αὔτ’ Ἀτρεῖδαι φωτὶ παντουργῷ φρένας
440
ἔπραξαν, ἀνδρὸς τοῦδ’ ἀπώσαντες κράτη.
κεἰ μὴ τόδ’ ὄμμα καὶ φρένες διάστροφοι
γνώμης ἀπῇξαν τῆς ἐμῆς, οὐκ ἄν ποτε
δίκην κατ’ ἄλλου φωτὸς ὧδ’ ἐψήφισαν.
450
νῦν δ’ ἡ Δῖός γοργῶπις ἀδάματος θεὰ
445
ἤδη μ’ ἐπ’ αὐτοῖς χεῖρ’ ἐπεντύνοντ’ ἐμὴν
ἔσφηλεν, ἐμβαλοῦσα λυσσώδη νόσον,
ὥστ’ ὲν τοιοῖςδε χεῖρας αἱμάξαι βοτοῖς·
κεῖνοι δ’ ἐπεγγελῶσιν ἐκπεφευγότες,
ἐμοῦ μὲν οὐχ ἑκόντος· εἰ δέ τις θεῶν
455
450
βλάπτοι, φύγοι γ ἂν χὠ κακὸς τὸν κρείσσονα.
καὶ νῦν τί χρὴ δρᾷν; ὅστις ἐμφανῶς θεοῖς
ἐχθαίρομαι, μισεῖ δέ μ’ Ἑλλήνων στρατός·
ἔχθει δὲ Τροία πᾶσα καὶ πεδία τάδε.
πότερα πρὸς οἴκους, ναυλόχους λιπὼν ἕδρας,
460
455
μόνους τ’ Ἀτρείδας, πέλαγος Αἰγαῖον περῶ;
καὶ ποῖον ὄμμα πατρὶ δηλώσω φανεὶς
Τελαμῶνι; πῶς με τλήσεταί ποτ’ εἰςιδεῖν
γυμνὸν φανέντα τῶν ἀριστείων ἄτερ,
ὦν αὐτὸς ἔσχε στέφανον εὐκλείας μέγαν;
465
460
οὐκ ἔστι τοὖργον τλητόν· ἀλλὰ δῆτ’ ἰὼν
πρὸς ἔρυμα Τρώων, ξυμπεσὼν μόνος μόνοις
καὶ δρῶν τι χρηστὸν, εἶτα λοίσθιον θάνω;
ἀλλ’ ὧδέ γ’ Ἀτρείδας ἂν εὐφράναιμί που.
οὐκ ἔστι ταῦτα· πεῖρά τις ζητητέα
470
465
τοιάδ’, ἀφ’ ἧς γέροντι δηλώσω πατρὶ,
μή τοι φύσιν γ’ ἄσπλαγχνος ἐκ κείνου γεγώς.
αἰσχρὸν γὰρ ἄνδρα τοῦ μακροῦ χρῄζειν βίου,
κακοῖσιν ὅστις μηδὲν ἐξαλλάσσεται.
τί γὰρ παρ’ ἦμαρ ἡμέρα τέρπειν ἔχει
475
470
προςθεῖσα κἀναθεῖσα τοῦ γε κατθανεῖν;
οὐκ ἂν πριαίμην οὐδενὸς λόγου βροτὸν,
ὅστις κεναῖσιν ἐλπίσιν θερμαίνεται.
ἀλλ’ ἢ καλῶς ζῆν ἢ καλῶς τεθνηκέναι
τὸν εὐγενῆ χρή· πάντ’ ἀκήκοας λόγον.
480
475
430
Αἰαῖ· τίς ἄν ποτ’ ᾤεθ’ ὧδ’ ἐπώνυμον
425
τοὐμὸν ξυνοίσειν ὄνομα τοῖς ἐμοῖς κακοῖς;
νῦν γὰρ πάρεστι καὶ δὶς αἰάζειν ἐμοὶ,
καὶ τρίς· τοιούτοις γὰρ κακοῖς ἐντυγχάνω ·
ὅτου πατὴρ μὲν τἧςδ’ ἀπ’ Ἰδαίας χθονὸς,
435
τὰ πρῶτα καλλιστεῖ’ ἀριστεύσας στρατοῦ,
430
πρὸς οἶκον ἦλθε πάσαν εὔκλειαν φέρων.
ἐγὼ δ’ ὁ κείνου παῖς, τὸν αὐτὸν εἰς τόπον
Τροίας ἐπελθὼν οὐκ ἐλάσσονι σθένει,
οὐδ’ ἔργα μείω χειρὸς ἀρκέσας ἐμῆς,
440
ἄτιμος Ἀργείοισιν ὧδ’ ἀπόλλυμαι.
435
καίτοι τοσοῦτόν γ’ ὲζεπίστασθαι δοκῶ,
εἰ ζῶν Ἀχιλλεὺς τῶν ὅπλων τῶν ὧν πέρι
κρίνειν ἔμελλε κράτος ἀριστείας τινὶ,
οὐκ ἄν τις αὔτ’ ἔμαρψεν ἄλλος ἀντ’ ἐμοῦ.
445
νῦν δ’ αὔτ’ Ἀτρεῖδαι φωτὶ παντουργῷ φρένας
440
ἔπραξαν, ἀνδρὸς τοῦδ’ ἀπώσαντες κράτη.
κεἰ μὴ τόδ’ ὄμμα καὶ φρένες διάστροφοι
γνώμης ἀπῇξαν τῆς ἐμῆς, οὐκ ἄν ποτε
δίκην κατ’ ἄλλου φωτὸς ὧδ’ ἐψήφισαν.
450
νῦν δ’ ἡ Δῖός γοργῶπις ἀδάματος θεὰ
445
ἤδη μ’ ἐπ’ αὐτοῖς χεῖρ’ ἐπεντύνοντ’ ἐμὴν
ἔσφηλεν, ἐμβαλοῦσα λυσσώδη νόσον,
ὥστ’ ὲν τοιοῖςδε χεῖρας αἱμάξαι βοτοῖς·
κεῖνοι δ’ ἐπεγγελῶσιν ἐκπεφευγότες,
ἐμοῦ μὲν οὐχ ἑκόντος· εἰ δέ τις θεῶν
455
450
βλάπτοι, φύγοι γ ἂν χὠ κακὸς τὸν κρείσσονα.
καὶ νῦν τί χρὴ δρᾷν; ὅστις ἐμφανῶς θεοῖς
ἐχθαίρομαι, μισεῖ δέ μ’ Ἑλλήνων στρατός·
ἔχθει δὲ Τροία πᾶσα καὶ πεδία τάδε.
πότερα πρὸς οἴκους, ναυλόχους λιπὼν ἕδρας,
460
455
μόνους τ’ Ἀτρείδας, πέλαγος Αἰγαῖον περῶ;
καὶ ποῖον ὄμμα πατρὶ δηλώσω φανεὶς
Τελαμῶνι; πῶς με τλήσεταί ποτ’ εἰςιδεῖν
γυμνὸν φανέντα τῶν ἀριστείων ἄτερ,
ὦν αὐτὸς ἔσχε στέφανον εὐκλείας μέγαν;
465
460
οὐκ ἔστι τοὖργον τλητόν· ἀλλὰ δῆτ’ ἰὼν
πρὸς ἔρυμα Τρώων, ξυμπεσὼν μόνος μόνοις
καὶ δρῶν τι χρηστὸν, εἶτα λοίσθιον θάνω;
ἀλλ’ ὧδέ γ’ Ἀτρείδας ἂν εὐφράναιμί που.
οὐκ ἔστι ταῦτα· πεῖρά τις ζητητέα
470
465
τοιάδ’, ἀφ’ ἧς γέροντι δηλώσω πατρὶ,
μή τοι φύσιν γ’ ἄσπλαγχνος ἐκ κείνου γεγώς.
αἰσχρὸν γὰρ ἄνδρα τοῦ μακροῦ χρῄζειν βίου,
κακοῖσιν ὅστις μηδὲν ἐξαλλάσσεται.
τί γὰρ παρ’ ἦμαρ ἡμέρα τέρπειν ἔχει
475
470
προςθεῖσα κἀναθεῖσα τοῦ γε κατθανεῖν;
οὐκ ἂν πριαίμην οὐδενὸς λόγου βροτὸν,
ὅστις κεναῖσιν ἐλπίσιν θερμαίνεται.
ἀλλ’ ἢ καλῶς ζῆν ἢ καλῶς τεθνηκέναι
τὸν εὐγενῆ χρή· πάντ’ ἀκήκοας λόγον.
480
475
ΧΟΡΟΣ
Οὐδεὶς ἐρεῖ ποθ’, ὡς ὑπόβλητον λόγον,
Αἴας, ἔλεξας, ἀλλὰ τῆς σαυτοῦ φρενός.
παῦσαί γε μέντοι καὶ δὸς ἀνδράσιν φίλοις
γνώμης κρατῆσαι, τάςδε φροντἐδας μεθείς.
Οὐδεὶς ἐρεῖ ποθ’, ὡς ὑπόβλητον λόγον,
Αἴας, ἔλεξας, ἀλλὰ τῆς σαυτοῦ φρενός.
παῦσαί γε μέντοι καὶ δὸς ἀνδράσιν φίλοις
γνώμης κρατῆσαι, τάςδε φροντἐδας μεθείς.
ΤΕΚΜΗΣΣΑ
ὦ δἐσποτ’ Αἴας, τῆς ἀναγκαίας τύχης
485
480
οὐκ ἔστιν οὐδὲν μεῖζον ἀθρώποις κακ(ν.
ἐγὼ δ’ ἐλευθέρου μὲν ἐξέφυν πατρὸς,
εἴπερ τινὸς, σθένοντος ὲν πλούτῳ, Φρύγων·
νῦν δ’ εἰμὶ δούλη· θεοῖς γὰρ ὧδ’ ἔδοξέ που,
490
καὶ σῇ μάλιστα χειρί· τοιγαροῦν, ἐπεὶ
485
τὸ σὸν λέχος ξυνῆλθον, εὗ φρονῶ τὰ σὰ,
καί σ’ ἀντιάζω πρός τ’ ὲᾳεστἐου Δῖός
εὐνῆς τε τῆς σῆς, ἧς συνηλλάχθης ἐμοὶ,
μή μ’ ἀξιώσῃς βάξιν ἀλγεινὴν λαβεῖν
495
τῶν σῶν ὑπ’ ἐχθρῶν, χειρίαν ἀφεὶς τινί.
490
ἢν γὰρ θάνῃς σὺ καἰ τελευτήσας ἀφῇς,
ταύτῃ νόμιζε κἀμὲ τῇ τόθ’ ἡμέρᾳ
βίᾳ ξυναρπασθεῖσαν Ἀργείων ὕπο
ζῆν παιδὶ τῷ σῷ δουλίαν ἕξειν τροφήν.
500
καί τις πικρὸν πρόςφθεγμα δεσποτῶν ἐρεῖ,
495
λόγοις ἰάπτων, ἴδετε τὴν ὁμευνέτιν
Αἴαντος, ὃς μέγιστον ἴσχυσε στρατοῦ,
οἷας λατρείας ἀνθ’ ὅσου ζήλου τρἐφει!
τοιαῦτ’ ἐρεῖ τις· κἀμὲ μὲν δαίμων ἐλᾷ
505
σοὶ δ’ αἰσχρὰ τἄπη ταῦτα καὶ τῷ σῷ γένει.
500
ἀλλ’ αἴδεσαι μὲν πατέρα τὸν σὸν ὲν λυγρῷ
γήρᾳ προλείπων· αἴδεσαι δὲ μητέρα
πολλῶν ἐτῶν κληροῦχον, ἥ σε πολλάκις
θεοῖς ἀρᾶται ζῶντα πρὸς δόμους μολεῖν.
510
οἴκτειρε δ’, ὦναξ, παῖδα τὸν σὸν, εἰ νέας
505
τροφῆς στερηθεὶς σοῦ διοίσεται μόνος
ὑπ’ ὀρφανιστῶν μὴ φίλων, ὅσον κακὸν
κείνῳ τε κάμοι τοῦθ’, ὅταν θάνῃς, νεμεῖς.
ἐμοὶ γάρ οὐκ ἔτ’ ἐστὶν εἰς ὅ τι βλέπω,
515
πλὴν σοῦ· σὺ γάρ μοι πατρίδ’ ᾔστωσας δορὶ,
510
καὶ μητέρ’ ἄλλη μοῖρα τὸν φύσαντά τε
καθεῖλεν Ἅιδου θανασίμους οἰκήτορας.
τίς δἧτ’ ἐμοὶ γένοιτ’ ἂν ἀντὶ σοῦ πατρίς;
τίς πλοῦτος; ὲν σοὶ πᾶσ’ ἔγωγε σώζομαι.
ὁ20 ἀλλ’ ἴσχε κἀμοῦ μνῆστιν· ἀνδρί τοι χρεὼν
515
μνήμην προφάναι, τερπνὸν εἰ τί που πάθοι.
χάρις χάριν γάρ έστιν ἡ τίκτουσ’ ἀεί·
ὅτου δ’ ἀπορρεῖ μνῆστις εὖ πεπονθότος,
οὐκ ἂν γένοιτ’ ἔθ’ οὗτος εὐγενὴς ἀνήρ.
ὦ δἐσποτ’ Αἴας, τῆς ἀναγκαίας τύχης
485
480
οὐκ ἔστιν οὐδὲν μεῖζον ἀθρώποις κακ(ν.
ἐγὼ δ’ ἐλευθέρου μὲν ἐξέφυν πατρὸς,
εἴπερ τινὸς, σθένοντος ὲν πλούτῳ, Φρύγων·
νῦν δ’ εἰμὶ δούλη· θεοῖς γὰρ ὧδ’ ἔδοξέ που,
490
καὶ σῇ μάλιστα χειρί· τοιγαροῦν, ἐπεὶ
485
τὸ σὸν λέχος ξυνῆλθον, εὗ φρονῶ τὰ σὰ,
καί σ’ ἀντιάζω πρός τ’ ὲᾳεστἐου Δῖός
εὐνῆς τε τῆς σῆς, ἧς συνηλλάχθης ἐμοὶ,
μή μ’ ἀξιώσῃς βάξιν ἀλγεινὴν λαβεῖν
495
τῶν σῶν ὑπ’ ἐχθρῶν, χειρίαν ἀφεὶς τινί.
490
ἢν γὰρ θάνῃς σὺ καἰ τελευτήσας ἀφῇς,
ταύτῃ νόμιζε κἀμὲ τῇ τόθ’ ἡμέρᾳ
βίᾳ ξυναρπασθεῖσαν Ἀργείων ὕπο
ζῆν παιδὶ τῷ σῷ δουλίαν ἕξειν τροφήν.
500
καί τις πικρὸν πρόςφθεγμα δεσποτῶν ἐρεῖ,
495
λόγοις ἰάπτων, ἴδετε τὴν ὁμευνέτιν
Αἴαντος, ὃς μέγιστον ἴσχυσε στρατοῦ,
οἷας λατρείας ἀνθ’ ὅσου ζήλου τρἐφει!
τοιαῦτ’ ἐρεῖ τις· κἀμὲ μὲν δαίμων ἐλᾷ
505
σοὶ δ’ αἰσχρὰ τἄπη ταῦτα καὶ τῷ σῷ γένει.
500
ἀλλ’ αἴδεσαι μὲν πατέρα τὸν σὸν ὲν λυγρῷ
γήρᾳ προλείπων· αἴδεσαι δὲ μητέρα
πολλῶν ἐτῶν κληροῦχον, ἥ σε πολλάκις
θεοῖς ἀρᾶται ζῶντα πρὸς δόμους μολεῖν.
510
οἴκτειρε δ’, ὦναξ, παῖδα τὸν σὸν, εἰ νέας
505
τροφῆς στερηθεὶς σοῦ διοίσεται μόνος
ὑπ’ ὀρφανιστῶν μὴ φίλων, ὅσον κακὸν
κείνῳ τε κάμοι τοῦθ’, ὅταν θάνῃς, νεμεῖς.
ἐμοὶ γάρ οὐκ ἔτ’ ἐστὶν εἰς ὅ τι βλέπω,
515
πλὴν σοῦ· σὺ γάρ μοι πατρίδ’ ᾔστωσας δορὶ,
510
καὶ μητέρ’ ἄλλη μοῖρα τὸν φύσαντά τε
καθεῖλεν Ἅιδου θανασίμους οἰκήτορας.
τίς δἧτ’ ἐμοὶ γένοιτ’ ἂν ἀντὶ σοῦ πατρίς;
τίς πλοῦτος; ὲν σοὶ πᾶσ’ ἔγωγε σώζομαι.
ὁ20 ἀλλ’ ἴσχε κἀμοῦ μνῆστιν· ἀνδρί τοι χρεὼν
515
μνήμην προφάναι, τερπνὸν εἰ τί που πάθοι.
χάρις χάριν γάρ έστιν ἡ τίκτουσ’ ἀεί·
ὅτου δ’ ἀπορρεῖ μνῆστις εὖ πεπονθότος,
οὐκ ἂν γένοιτ’ ἔθ’ οὗτος εὐγενὴς ἀνήρ.
ΧΟΡΟΣ
Αἴας, ἔχειν σ’ ἂν οἶκτον, ὡς κἀγὼ, φρενὶ,
525
520
θἐλοιμ’ ἄν· αἰνοίης γὰρ ἂν τὰ τῆςδ’ ἔπη.
Αἴας, ἔχειν σ’ ἂν οἶκτον, ὡς κἀγὼ, φρενὶ,
525
520
θἐλοιμ’ ἄν· αἰνοίης γὰρ ἂν τὰ τῆςδ’ ἔπη.
ΑΙΑΣ
Καὶ κάρτ’ ἐπαίνου τεύξεται πρὸς γοῦν ἐμοῦ,
ἐὰν μόνον τὸ ταχθὲν εὖ τολμᾷ τελεῖν.
Καὶ κάρτ’ ἐπαίνου τεύξεται πρὸς γοῦν ἐμοῦ,
ἐὰν μόνον τὸ ταχθὲν εὖ τολμᾷ τελεῖν.
ΤΕΚΜΗΣΣΑ
Ἀλλ’, ὦ φίλ’ Αἴας, πάντ’ ἔγωγε πείσομαι.
Ἀλλ’, ὦ φίλ’ Αἴας, πάντ’ ἔγωγε πείσομαι.
ΑΙΑΣ
κόμιζέ νύν μοι παῖδα τὸν ἐμὸν, ὡς ἴδω.
530
525
κόμιζέ νύν μοι παῖδα τὸν ἐμὸν, ὡς ἴδω.
530
525
ΤΕΚΜΗΣΣΑ
Καὶ μὴν φόβοισί γ’ αὐτὸν ἐξελυσάμην.
Καὶ μὴν φόβοισί γ’ αὐτὸν ἐξελυσάμην.
ΑΙΑΣ
ἐν τοῖςδε τοῖς κακοῖσιν, ἢ τί μοι λέγεις;
ἐν τοῖςδε τοῖς κακοῖσιν, ἢ τί μοι λέγεις;
ΤΕΚΜΗΣΣΑ
μὴ σοί γέ που δύστηνος ἀντήσας θάνοι.
μὴ σοί γέ που δύστηνος ἀντήσας θάνοι.
ΑΙΑΣ
Πρέπων γέ τἂν ἦν δαίμονος τοὐμοῦ τόδε.
Πρέπων γέ τἂν ἦν δαίμονος τοὐμοῦ τόδε.
ΤΕΚΜΗΣΣΑ
Ἀλλ’ οὖν ἐγὼ ’φύλαξα, τοῦτό γ’ ἀρκέσαι.
535
530
Ἀλλ’ οὖν ἐγὼ ’φύλαξα, τοῦτό γ’ ἀρκέσαι.
535
530
ΑΙΑΣ
ἐπῄνεσ’ ἔργον καὶ πρόνοιαν ἣν ἔθου.
ἐπῄνεσ’ ἔργον καὶ πρόνοιαν ἣν ἔθου.
ΤΕΚΜΗΣΣΑ
Τι δἦτ’ ἂν ὡς ἐκ τῶνδ’ ἂν ὠφελοῖμί σε;
Τι δἦτ’ ἂν ὡς ἐκ τῶνδ’ ἂν ὠφελοῖμί σε;
ΑΙΑΣ
Δός μοι προσειπεῖν αὐτὸν ἐμφανῆ τ ἰδεῖν.
Δός μοι προσειπεῖν αὐτὸν ἐμφανῆ τ ἰδεῖν.
ΤΕΚΜΗΣΣΑ
Καὶ μὴν πέλας γε προςπόλοις φυλάσσεται.
Καὶ μὴν πέλας γε προςπόλοις φυλάσσεται.
ΑΙΑΣ
Τί δῆτα μέλλει μὴ οὐ παρουσίαν ἔχειν;
540
535
Τί δῆτα μέλλει μὴ οὐ παρουσίαν ἔχειν;
540
535
ΤΕΚΜΗΣΣΑ
ὦ παῖ, πατὴρ καλεῖ σε· δεῦρο προσπόλων
ἄγ’ αὐτὸν, ὅςπερ χερσὶν εὐθύνων κυρεῖς.
ὦ παῖ, πατὴρ καλεῖ σε· δεῦρο προσπόλων
ἄγ’ αὐτὸν, ὅςπερ χερσὶν εὐθύνων κυρεῖς.
ΑΙΑΣ
ἕρποντι φωνεῖς ἢ λελειμμένῳ λόγου;
ἕρποντι φωνεῖς ἢ λελειμμένῳ λόγου;
ΤΕΚΜΗΣΣΑ
Καὶ δὴ κομίζει προςπόλων ὅδ’ ὲγγύθεν.
545
Αἶρ’ αὐτὸν, αἶρε δεῦρο · ταρβήσει γὰρ οὒ,
540
νεοσφαγῆ που τόνδε προςλεύσσων φόνον,
εἴπερ δικαίως ἔστ’ ἐμός τὰ πατρόθεν.
ἀλλ’ αὐτίκ’ ὠμοῖς αὐτὸν ὲν νόμοις πατρὸς
δεῖ πωλοδαμνεῖν κἀξομοιοῦσθαι φύσιν.
550
ὦ παῖ, γένοιο πατρὸς εὐτυχέστερος,
545
τὰ δ’ ἄλλ’ ὅμοιος· καὶ γένοι’ ἂν οὐ κακὸς.
καίτοι σε καὶ νῦν τοῦτό γε ζηλοῦν ἔχω,
ὁθούνεκ’ οὐδὲν τῶνδ’ ὲπαισθάνει κακῶν.
ἐν τῷ φρονεῖν γὰρ μηδὲν, ἥδιστος βίος,
τὸ μὴ φρονεῖν γὰρ κάρτ’ ἀνώδυνον κακὸν,
550
555
ἕως τὸ χαίρειν καὶ τὸ λυπεῖσθαι μάθῃς.
ὅταν δ’ ἵκῃ πρὸς τοῦτο, δεῖ σ’ ὅπως πατρὸς
δείξεις ἐν ἐχθροῖς, οἷος ἐς οἴου ’τράφης.
τέως δὲ κούφοις πνεύμασιν βόσκου, νέαν
ψυχὴν ἀτάλλων, μητρὶ τῇδε χαρμονήν.
555
560
οὔτοι σ’ Ἀχαιῶν, οἶδα, μή τις ὑβρίσῃ
στυγναῖσι λώβαις, οὐδὲ χωρὶς ὄντ’ ἐμοῦ.
τοῖον πυλωρὸν φύλακα Τεῦκρον ἀμφὶ σοὶ
λείψω τροφῆς ἄοκνον ἔμπα, κεἰ τανῦν
τηλωπὸς οἰχνεῖ, δυςμενῶν θήραν ἔχων.
560
565
ἀλλ’ ἄνδρες ἀσπιστῆρες, ἐνάλιος λεὼς,
ὑμῖν τε κοινὴν τήνδ’ ἐπισκήπτω χάριν,
κείνῳ τ’ ἐμὴν ἀγγείλατ’ ἐντολὴν, ὅπως
τὸν παῖδα τόνδε πρὸς δόμους ἐμοὺς ἄγων
Τελαμῶνι δείξει μητρί τ’, Ἐριβοίᾳ λέγω,
565
570
ὥς σφιν γένηται γηροβοσκὸς εἰςαεὶ,
ἔς τ’ ἂν μυχοὺς κίχωσι τοῦ κάτω θεοῦ.
καὶ τἀμὰ τεύχη μήτ’ ἀγωνάρχαι τινὲς
θήσουσ Ἀχαιοῖς, μήθ’ ὁ λυμεὼν ἐμός.
ἀλλ’ αὐτό μοι σὺ, παῖ, λαβὼν, ἐπώνυμον,
570
575
Εὐρύσακες, ἴσχε, διὰ πολυῤρόφου στρέφων
πόρπακος, ἑπτάβοιον ἄρρηκτον σάκος.
τὰ δ’ ἄλλα τεύχη κοίν’ ἐμοὶ τεθάψεται.
ἀλλ’ ὡς τάχος τὸν παῖδα τόνδ’ ἤδη δέχου,
καὶ δῶμα πάκτου, μηδ ’ ἐπισκήνους γόους
575
580
δάκρυε· κάρτα τοι φιλοίκτιστον γυνή.
πύκαζε θάσσον· οὐ πρὸς ἰατροῦ σοφοῦ,
θροεῖν ὲπῳδὰς πρὸς τομῶντι πήματι.
Καὶ δὴ κομίζει προςπόλων ὅδ’ ὲγγύθεν.
545
Αἶρ’ αὐτὸν, αἶρε δεῦρο · ταρβήσει γὰρ οὒ,
540
νεοσφαγῆ που τόνδε προςλεύσσων φόνον,
εἴπερ δικαίως ἔστ’ ἐμός τὰ πατρόθεν.
ἀλλ’ αὐτίκ’ ὠμοῖς αὐτὸν ὲν νόμοις πατρὸς
δεῖ πωλοδαμνεῖν κἀξομοιοῦσθαι φύσιν.
550
ὦ παῖ, γένοιο πατρὸς εὐτυχέστερος,
545
τὰ δ’ ἄλλ’ ὅμοιος· καὶ γένοι’ ἂν οὐ κακὸς.
καίτοι σε καὶ νῦν τοῦτό γε ζηλοῦν ἔχω,
ὁθούνεκ’ οὐδὲν τῶνδ’ ὲπαισθάνει κακῶν.
ἐν τῷ φρονεῖν γὰρ μηδὲν, ἥδιστος βίος,
τὸ μὴ φρονεῖν γὰρ κάρτ’ ἀνώδυνον κακὸν,
550
555
ἕως τὸ χαίρειν καὶ τὸ λυπεῖσθαι μάθῃς.
ὅταν δ’ ἵκῃ πρὸς τοῦτο, δεῖ σ’ ὅπως πατρὸς
δείξεις ἐν ἐχθροῖς, οἷος ἐς οἴου ’τράφης.
τέως δὲ κούφοις πνεύμασιν βόσκου, νέαν
ψυχὴν ἀτάλλων, μητρὶ τῇδε χαρμονήν.
555
560
οὔτοι σ’ Ἀχαιῶν, οἶδα, μή τις ὑβρίσῃ
στυγναῖσι λώβαις, οὐδὲ χωρὶς ὄντ’ ἐμοῦ.
τοῖον πυλωρὸν φύλακα Τεῦκρον ἀμφὶ σοὶ
λείψω τροφῆς ἄοκνον ἔμπα, κεἰ τανῦν
τηλωπὸς οἰχνεῖ, δυςμενῶν θήραν ἔχων.
560
565
ἀλλ’ ἄνδρες ἀσπιστῆρες, ἐνάλιος λεὼς,
ὑμῖν τε κοινὴν τήνδ’ ἐπισκήπτω χάριν,
κείνῳ τ’ ἐμὴν ἀγγείλατ’ ἐντολὴν, ὅπως
τὸν παῖδα τόνδε πρὸς δόμους ἐμοὺς ἄγων
Τελαμῶνι δείξει μητρί τ’, Ἐριβοίᾳ λέγω,
565
570
ὥς σφιν γένηται γηροβοσκὸς εἰςαεὶ,
ἔς τ’ ἂν μυχοὺς κίχωσι τοῦ κάτω θεοῦ.
καὶ τἀμὰ τεύχη μήτ’ ἀγωνάρχαι τινὲς
θήσουσ Ἀχαιοῖς, μήθ’ ὁ λυμεὼν ἐμός.
ἀλλ’ αὐτό μοι σὺ, παῖ, λαβὼν, ἐπώνυμον,
570
575
Εὐρύσακες, ἴσχε, διὰ πολυῤρόφου στρέφων
πόρπακος, ἑπτάβοιον ἄρρηκτον σάκος.
τὰ δ’ ἄλλα τεύχη κοίν’ ἐμοὶ τεθάψεται.
ἀλλ’ ὡς τάχος τὸν παῖδα τόνδ’ ἤδη δέχου,
καὶ δῶμα πάκτου, μηδ ’ ἐπισκήνους γόους
575
580
δάκρυε· κάρτα τοι φιλοίκτιστον γυνή.
πύκαζε θάσσον· οὐ πρὸς ἰατροῦ σοφοῦ,
θροεῖν ὲπῳδὰς πρὸς τομῶντι πήματι.
ΧΟΡΟΣ
Δέδοικ’ ἀκούων τήνδε τὴν προθυμίαν,
οὐ γάρ μ’ ἀρέσκει γλῶσσά σου τεθηγμένη.
580
Δέδοικ’ ἀκούων τήνδε τὴν προθυμίαν,
οὐ γάρ μ’ ἀρέσκει γλῶσσά σου τεθηγμένη.
580
ΤΕΚΜΗΣΣΑ
585
ὦ δέσποτ’ Αἴας, τί ποτε δρασείεις φρενί;
ΑΙΑΣ μὴ κρῖνε, μὴ ’ξέταζε, σωφρονεῖν καλόν.
585
ὦ δέσποτ’ Αἴας, τί ποτε δρασείεις φρενί;
ΑΙΑΣ μὴ κρῖνε, μὴ ’ξέταζε, σωφρονεῖν καλόν.
ΤΕΚΜΗΣΣΑ
Οἴ μ’, ὡς ἀθυμῶ! καί σε πρὸς τοῦ σοῦ τέκνου
καὶ θεῶν ἱκνοῦμαι, μὴ προδοὺς ἡμᾶς γένῃ.
Οἴ μ’, ὡς ἀθυμῶ! καί σε πρὸς τοῦ σοῦ τέκνου
καὶ θεῶν ἱκνοῦμαι, μὴ προδοὺς ἡμᾶς γένῃ.
ΑΙΑΣ
Ἄγαν γε λυπεῖς· οὐ κάτοισθ’, ἐγὼ θεοῖς
585
590
ὡς οὐδὲν ἀρκεῖν εἴμ’ ὀφειλέτης ἔτι;
Ἄγαν γε λυπεῖς· οὐ κάτοισθ’, ἐγὼ θεοῖς
585
590
ὡς οὐδὲν ἀρκεῖν εἴμ’ ὀφειλέτης ἔτι;
ΤΕΚΜΗΣΣΑ
εὔφημα φώνει.
εὔφημα φώνει.
ΑΙΑΣ
τοῖς ἀκούουσιν λέγε.
τοῖς ἀκούουσιν λέγε.
ΤΕΚΜΗΣΣΑ
Σὺ δ’ οὐχὶ πείσει;
Σὺ δ’ οὐχὶ πείσει;
ΑΙΑΣ
πόλλ’ ἄγαν ἤδη θροεῖς.
πόλλ’ ἄγαν ἤδη θροεῖς.
ΤΕΚΜΗΣΣΑ
Ταρβῶ γὰρ, ὦναξ.
Ταρβῶ γὰρ, ὦναξ.
ΑΙΑΣ
οὐ ξυνέρξεθ’ ὡς τάχος;
οὐ ξυνέρξεθ’ ὡς τάχος;
ΤΕΚΜΗΣΣΑ
πρὸς θεῶν μαλάσσου.
590
πρὸς θεῶν μαλάσσου.
590
ΑΙΑΣ
μῶρά μοι δοκεῖς φρονεῖν,
595
εἰ τοὐμὸν ἦθος ἄρτι παιδεύειν νοεῖς.
μῶρά μοι δοκεῖς φρονεῖν,
595
εἰ τοὐμὸν ἦθος ἄρτι παιδεύειν νοεῖς.
Αἴας First1KGreek (Sophocles. Sophoclis Fabulae. Pearson, Alfred Chilton, editor. Oxford: Clarendon Press, 1924.) — 430-595 focus
Αἴας
αἰαῖ· τίς ἄν ποτʼ ᾤεθʼ ὧδʼ ἐπώνυμον
430
τοὐμὸν ξυνοίσειν ὄνομα τοῖς ἐμοῖς κακοῖς;
νῦν γὰρ πάρεστι καὶ δὶς αἰάζειν ἐμοὶ
καὶ τρίς· τοιούτοις γὰρ κακοῖς ἐντυγχάνω·
ὅτου πατὴρ μὲν τῆσδʼ ἀπʼ Ἰδαίας χθονὸς
τὰ πρῶτα καλλιστεῖʼ ἀριστεύσας στρατοῦ
435
πρὸς οἶκον ἦλθε πᾶσαν εὔκλειαν φέρων·
ἐγὼ δʼ ὁ κείνου παῖς, τὸν αὐτὸν ἐς τόπον
Τροίας ἐπελθὼν οὐκ ἐλάσσονι σθένει,
οὐδʼ ἔργα μείω χειρὸς ἀρκέσας ἐμῆς,
ἄτιμος Ἀργείοισιν ὧδʼ ἀπόλλυμαι.
440
καίτοι τοσοῦτόν γʼ ἐξεπίστασθαι δοκῶ,
εἰ ζῶν Ἀχιλλεὺς τῶν ὅπλων τῶν ὧν πέρι
κρίνειν ἔμελλε κράτος ἀριστείας τινί,
οὐκ ἄν τις αὔτʼ ἔμαρψεν ἄλλος ἀντʼ ἐμοῦ.
νῦν δʼ αὔτʼ Ἀτρεῖδαι φωτὶ παντουργῷ φρένας
445
ἔπραξαν, ἀνδρὸς τοῦδʼ ἀπώσαντες κράτη.
κεἰ μὴ τόδʼ ὄμμα καὶ φρένες διάστροφοι
γνώμης ἀπῇξαν τῆς ἐμῆς, οὐκ ἄν ποτε
δίκην κατʼ ἄλλου φωτὸς ὧδʼ ἐψήφισαν.
νῦν δʼ ἡ Διὸς γοργῶπις ἀδάματος θεὰ
450
ἤδη μʼ ἐπʼ αὐτοῖς χεῖρʼ ἐπευθύνοντʼ ἐμὴν
ἔσφηλεν ἐμβαλοῦσα λυσσώδη νόσον,
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
ὥστʼ ἐν τοιοῖσδε χεῖρας αἱμάξαι βοτοῖς·
κεῖνοι δʼ ἐπεγγελῶσιν ἐκπεφευγότες,
ἐμοῦ μὲν οὐχ ἑκόντος· εἰ δέ τις θεῶν
455
βλάπτοι, φύγοι τἂν χὡ κακὸς τὸν κρείσσονα.
καὶ νῦν τί χρὴ δρᾶν; ὅστις ἐμφανῶς θεοῖς
ἐχθαίρομαι, μισεῖ δέ μʼ Ἑλλήνων στρατός,
ἔχθει δὲ Τροία πᾶσα καὶ πεδία τάδε.
πότερα πρὸς οἴκους, ναυλόχους λιπὼν ἕδρας
460
μόνους τʼ Ἀτρείδας, πέλαγος Αἰγαῖον περῶ;
καὶ ποῖον ὄμμα πατρὶ δηλώσω φανεὶς
Τελαμῶνι; πῶς με τλήσεταί ποτʼ εἰσιδεῖν
γυμνὸν φανέντα τῶν ἀριστείων ἄτερ,
ὧν αὐτὸς ἔσχε στέφανον εὐκλείας μέγαν;
465
οὐκ ἔστι τοὔργον τλητόν. ἀλλὰ δῆτʼ ἰὼν
πρὸς ἔρυμα Τρώων, ξυμπεσὼν μόνος μόνοις
καὶ δρῶν τι χρηστόν, εἶτα λοίσθιον θάνω;
ἀλλʼ ὧδέ γʼ Ἀτρείδας ἂν εὐφράναιμί που.
οὐκ ἔστι ταῦτα. πεῖρά τις ζητητέα
470
τοιάδʼ ἀφʼ ἧς γέροντι δηλώσω πατρὶ
μή τοι φύσιν γʼ ἄσπλαγχνος ἐκ κείνου γεγώς.
αἰσχρὸν γὰρ ἄνδρα τοῦ μακροῦ χρῄζειν βίου,
κακοῖσιν ὅστις μηδὲν ἐξαλλάσσεται.
τί γὰρ παρʼ ἦμαρ ἡμέρα τέρπειν ἔχει
475
προσθεῖσα κἀναθεῖσα τοῦ γε κατθανεῖν;
οὐκ ἂν πριαίμην οὐδενὸς λόγου βροτῶν
ὅστις κεναῖσιν ἐλπίσιν θερμαίνεται.
ἀλλʼ ἢ καλῶς ζῆν ἢ καλῶς τεθνηκέναι
τὸν εὐγενῆ χρή. πάντʼ ἀκήκοας λόγον.
480
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
αἰαῖ· τίς ἄν ποτʼ ᾤεθʼ ὧδʼ ἐπώνυμον
430
τοὐμὸν ξυνοίσειν ὄνομα τοῖς ἐμοῖς κακοῖς;
νῦν γὰρ πάρεστι καὶ δὶς αἰάζειν ἐμοὶ
καὶ τρίς· τοιούτοις γὰρ κακοῖς ἐντυγχάνω·
ὅτου πατὴρ μὲν τῆσδʼ ἀπʼ Ἰδαίας χθονὸς
τὰ πρῶτα καλλιστεῖʼ ἀριστεύσας στρατοῦ
435
πρὸς οἶκον ἦλθε πᾶσαν εὔκλειαν φέρων·
ἐγὼ δʼ ὁ κείνου παῖς, τὸν αὐτὸν ἐς τόπον
Τροίας ἐπελθὼν οὐκ ἐλάσσονι σθένει,
οὐδʼ ἔργα μείω χειρὸς ἀρκέσας ἐμῆς,
ἄτιμος Ἀργείοισιν ὧδʼ ἀπόλλυμαι.
440
καίτοι τοσοῦτόν γʼ ἐξεπίστασθαι δοκῶ,
εἰ ζῶν Ἀχιλλεὺς τῶν ὅπλων τῶν ὧν πέρι
κρίνειν ἔμελλε κράτος ἀριστείας τινί,
οὐκ ἄν τις αὔτʼ ἔμαρψεν ἄλλος ἀντʼ ἐμοῦ.
νῦν δʼ αὔτʼ Ἀτρεῖδαι φωτὶ παντουργῷ φρένας
445
ἔπραξαν, ἀνδρὸς τοῦδʼ ἀπώσαντες κράτη.
κεἰ μὴ τόδʼ ὄμμα καὶ φρένες διάστροφοι
γνώμης ἀπῇξαν τῆς ἐμῆς, οὐκ ἄν ποτε
δίκην κατʼ ἄλλου φωτὸς ὧδʼ ἐψήφισαν.
νῦν δʼ ἡ Διὸς γοργῶπις ἀδάματος θεὰ
450
ἤδη μʼ ἐπʼ αὐτοῖς χεῖρʼ ἐπευθύνοντʼ ἐμὴν
ἔσφηλεν ἐμβαλοῦσα λυσσώδη νόσον,
ὥστʼ ἐν τοιοῖσδε χεῖρας αἱμάξαι βοτοῖς·
κεῖνοι δʼ ἐπεγγελῶσιν ἐκπεφευγότες,
ἐμοῦ μὲν οὐχ ἑκόντος· εἰ δέ τις θεῶν
455
βλάπτοι, φύγοι τἂν χὡ κακὸς τὸν κρείσσονα.
καὶ νῦν τί χρὴ δρᾶν; ὅστις ἐμφανῶς θεοῖς
ἐχθαίρομαι, μισεῖ δέ μʼ Ἑλλήνων στρατός,
ἔχθει δὲ Τροία πᾶσα καὶ πεδία τάδε.
πότερα πρὸς οἴκους, ναυλόχους λιπὼν ἕδρας
460
μόνους τʼ Ἀτρείδας, πέλαγος Αἰγαῖον περῶ;
καὶ ποῖον ὄμμα πατρὶ δηλώσω φανεὶς
Τελαμῶνι; πῶς με τλήσεταί ποτʼ εἰσιδεῖν
γυμνὸν φανέντα τῶν ἀριστείων ἄτερ,
ὧν αὐτὸς ἔσχε στέφανον εὐκλείας μέγαν;
465
οὐκ ἔστι τοὔργον τλητόν. ἀλλὰ δῆτʼ ἰὼν
πρὸς ἔρυμα Τρώων, ξυμπεσὼν μόνος μόνοις
καὶ δρῶν τι χρηστόν, εἶτα λοίσθιον θάνω;
ἀλλʼ ὧδέ γʼ Ἀτρείδας ἂν εὐφράναιμί που.
οὐκ ἔστι ταῦτα. πεῖρά τις ζητητέα
470
τοιάδʼ ἀφʼ ἧς γέροντι δηλώσω πατρὶ
μή τοι φύσιν γʼ ἄσπλαγχνος ἐκ κείνου γεγώς.
αἰσχρὸν γὰρ ἄνδρα τοῦ μακροῦ χρῄζειν βίου,
κακοῖσιν ὅστις μηδὲν ἐξαλλάσσεται.
τί γὰρ παρʼ ἦμαρ ἡμέρα τέρπειν ἔχει
475
προσθεῖσα κἀναθεῖσα τοῦ γε κατθανεῖν;
οὐκ ἂν πριαίμην οὐδενὸς λόγου βροτῶν
ὅστις κεναῖσιν ἐλπίσιν θερμαίνεται.
ἀλλʼ ἢ καλῶς ζῆν ἢ καλῶς τεθνηκέναι
τὸν εὐγενῆ χρή. πάντʼ ἀκήκοας λόγον.
480
Χορός
οὐδεὶς ἐρεῖ ποθʼ ὡς ὑπόβλητον λόγον,
Αἴας, ἔλεξας, ἀλλὰ τῆς σαυτοῦ φρενός.
παῦσαί γε μέντοι καὶ δὸς ἀνδράσιν φίλοις
γνώμης κρατῆσαι τάσδε φροντίδας μεθείς.
οὐδεὶς ἐρεῖ ποθʼ ὡς ὑπόβλητον λόγον,
Αἴας, ἔλεξας, ἀλλὰ τῆς σαυτοῦ φρενός.
παῦσαί γε μέντοι καὶ δὸς ἀνδράσιν φίλοις
γνώμης κρατῆσαι τάσδε φροντίδας μεθείς.
Τέκμησσα
ὦ δέσποτʼ Αἴας, τῆς ἀναγκαίας τύχης
485
οὐκ ἔστιν οὐδὲν μεῖζον ἀνθρώποις κακόν.
ἐγὼ δʼ ἐλευθέρου μὲν ἐξέφυν πατρός,
εἴπερ τινὸς σθένοντος ἐν πλούτῳ Φρυγῶν·
νῦν δʼ εἰμὶ δούλη. θεοῖς γὰρ ὧδʼ ἔδοξέ που
καὶ σῇ μάλιστα χειρί. τοιγαροῦν, ἐπεὶ
490
τὸ σὸν λέχος ξυνῆλθον, εὖ φρονῶ τὰ σά,
καί σʼ ἀντιάζω πρός τʼ ἐφεστίου Διὸς
εὐνῆς τε τῆς σῆς, ᾗ συνηλλάχθης ἐμοί,
μή μʼ ἀξιώσῃς βάξιν ἀλγεινὴν λαβεῖν
τῶν σῶν ὑπʼ ἐχθρῶν, χειρίαν ἀφείς τινι.
495
εἰ γὰρ θάνῃς σὺ καὶ τελευτήσας ἀφῇς,
ταύτῃ νόμιζε κἀμὲ τῇ τόθʼ ἡμέρᾳ
βίᾳ ξυναρπασθεῖσαν Ἀργείων ὕπο
ξὺν παιδὶ τῷ σῷ δουλίαν ἕξειν τροφήν.
καί τις πικρὸν πρόσφθεγμα δεσποτῶν ἐρεῖ
500
λόγοις ἰάπτων, ἴδετε τὴν ὁμευνέτιν
Αἴαντος, ὃς μέγιστον ἴσχυσε στρατοῦ,
οἵας λατρείας ἀνθʼ ὅσου ζήλου τρέφει.
τοιαῦτʼ ἐρεῖ τις· κἀμὲ μὲν δαίμων ἐλᾷ,
σοὶ δʼ αἰσχρὰ τἄπη ταῦτα καὶ τῷ σῷ γένει.
505
ἀλλʼ αἴδεσαι μὲν πατέρα τὸν σὸν ἐν λυγρῷ
γήρᾳ προλείπων, αἴδεσαι δὲ μητέρα
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
πολλῶν ἐτῶν κληροῦχον, ἥ σε πολλάκις
θεοῖς ἀρᾶται ζῶντα πρὸς δόμους μολεῖν·
οἴκτιρε δʼ, ὦναξ, παῖδα τὸν σόν, εἰ νέας
510
τροφῆς στερηθεὶς σοῦ διοίσεται μόνος
ὑπʼ ὀρφανιστῶν μὴ φίλων, ὅσον κακὸν
κείνῳ τε κἀμοὶ τοῦθʼ, ὅταν θάνῃς, νεμεῖς.
ἐμοὶ γὰρ οὐκέτʼ ἔστιν εἰς ὅ τι βλέπω
πλὴν σοῦ. σὺ γάρ μοι πατρίδʼ ᾔστωσας δορί,
515
καὶ μητέρʼ ἄλλη μοῖρα τὸν φύσαντά τε
καθεῖλεν Ἅιδου θανασίμους οἰκήτορας.
τίς δῆτʼ ἐμοὶ γένοιτʼ ἂν ἀντὶ σοῦ πατρίς;
τίς πλοῦτος; ἐν σοὶ πᾶσʼ ἔγωγε σῴζομαι.
ἀλλʼ ἴσχε κἀμοῦ μνῆστιν· ἀνδρί τοι χρεὼν
520
μνήμην προσεῖναι, τερπνὸν εἴ τί που πάθοι.
χάρις χάριν γάρ ἐστιν ἡ τίκτουσʼ ἀεί·
ὅτου δʼ ἀπορρεῖ μνῆστις εὖ πεπονθότος,
οὐκ ἂν γένοιτʼ ἔθʼ οὗτος εὐγενὴς ἀνήρ.
ὦ δέσποτʼ Αἴας, τῆς ἀναγκαίας τύχης
485
οὐκ ἔστιν οὐδὲν μεῖζον ἀνθρώποις κακόν.
ἐγὼ δʼ ἐλευθέρου μὲν ἐξέφυν πατρός,
εἴπερ τινὸς σθένοντος ἐν πλούτῳ Φρυγῶν·
νῦν δʼ εἰμὶ δούλη. θεοῖς γὰρ ὧδʼ ἔδοξέ που
καὶ σῇ μάλιστα χειρί. τοιγαροῦν, ἐπεὶ
490
τὸ σὸν λέχος ξυνῆλθον, εὖ φρονῶ τὰ σά,
καί σʼ ἀντιάζω πρός τʼ ἐφεστίου Διὸς
εὐνῆς τε τῆς σῆς, ᾗ συνηλλάχθης ἐμοί,
μή μʼ ἀξιώσῃς βάξιν ἀλγεινὴν λαβεῖν
τῶν σῶν ὑπʼ ἐχθρῶν, χειρίαν ἀφείς τινι.
495
εἰ γὰρ θάνῃς σὺ καὶ τελευτήσας ἀφῇς,
ταύτῃ νόμιζε κἀμὲ τῇ τόθʼ ἡμέρᾳ
βίᾳ ξυναρπασθεῖσαν Ἀργείων ὕπο
ξὺν παιδὶ τῷ σῷ δουλίαν ἕξειν τροφήν.
καί τις πικρὸν πρόσφθεγμα δεσποτῶν ἐρεῖ
500
λόγοις ἰάπτων, ἴδετε τὴν ὁμευνέτιν
Αἴαντος, ὃς μέγιστον ἴσχυσε στρατοῦ,
οἵας λατρείας ἀνθʼ ὅσου ζήλου τρέφει.
τοιαῦτʼ ἐρεῖ τις· κἀμὲ μὲν δαίμων ἐλᾷ,
σοὶ δʼ αἰσχρὰ τἄπη ταῦτα καὶ τῷ σῷ γένει.
505
ἀλλʼ αἴδεσαι μὲν πατέρα τὸν σὸν ἐν λυγρῷ
γήρᾳ προλείπων, αἴδεσαι δὲ μητέρα
πολλῶν ἐτῶν κληροῦχον, ἥ σε πολλάκις
θεοῖς ἀρᾶται ζῶντα πρὸς δόμους μολεῖν·
οἴκτιρε δʼ, ὦναξ, παῖδα τὸν σόν, εἰ νέας
510
τροφῆς στερηθεὶς σοῦ διοίσεται μόνος
ὑπʼ ὀρφανιστῶν μὴ φίλων, ὅσον κακὸν
κείνῳ τε κἀμοὶ τοῦθʼ, ὅταν θάνῃς, νεμεῖς.
ἐμοὶ γὰρ οὐκέτʼ ἔστιν εἰς ὅ τι βλέπω
πλὴν σοῦ. σὺ γάρ μοι πατρίδʼ ᾔστωσας δορί,
515
καὶ μητέρʼ ἄλλη μοῖρα τὸν φύσαντά τε
καθεῖλεν Ἅιδου θανασίμους οἰκήτορας.
τίς δῆτʼ ἐμοὶ γένοιτʼ ἂν ἀντὶ σοῦ πατρίς;
τίς πλοῦτος; ἐν σοὶ πᾶσʼ ἔγωγε σῴζομαι.
ἀλλʼ ἴσχε κἀμοῦ μνῆστιν· ἀνδρί τοι χρεὼν
520
μνήμην προσεῖναι, τερπνὸν εἴ τί που πάθοι.
χάρις χάριν γάρ ἐστιν ἡ τίκτουσʼ ἀεί·
ὅτου δʼ ἀπορρεῖ μνῆστις εὖ πεπονθότος,
οὐκ ἂν γένοιτʼ ἔθʼ οὗτος εὐγενὴς ἀνήρ.
Χορός
Αἴας, ἔχειν σʼ ἂν οἶκτον ὡς κἀγὼ φρενὶ
525
θέλοιμʼ ἄν· αἰνοίης γὰρ ἂν τὰ τῆσδʼ ἔπη.
Αἴας, ἔχειν σʼ ἂν οἶκτον ὡς κἀγὼ φρενὶ
525
θέλοιμʼ ἄν· αἰνοίης γὰρ ἂν τὰ τῆσδʼ ἔπη.
Αἴας
καὶ κάρτʼ ἐπαίνου τεύξεται πρὸς γοῦν ἐμοῦ,
ἐὰν μόνον τὸ ταχθὲν εὖ τολμᾷ τελεῖν.
καὶ κάρτʼ ἐπαίνου τεύξεται πρὸς γοῦν ἐμοῦ,
ἐὰν μόνον τὸ ταχθὲν εὖ τολμᾷ τελεῖν.
Τέκμησσα
ἀλλʼ, ὦ φίλʼ Αἴας, πάντʼ ἔγωγε πείσομαι.
ἀλλʼ, ὦ φίλʼ Αἴας, πάντʼ ἔγωγε πείσομαι.
Αἴας
κόμιζέ νύν μοι παῖδα τὸν ἐμόν, ὡς ἴδω.
530
κόμιζέ νύν μοι παῖδα τὸν ἐμόν, ὡς ἴδω.
530
Τέκμησσα
καὶ μὴν φόβοισί γʼ αὐτὸν ἐξελυσάμην.
καὶ μὴν φόβοισί γʼ αὐτὸν ἐξελυσάμην.
Αἴας
ἐν τοῖσδε τοῖς κακοῖσιν, ἢ τί μοι λέγεις;
ἐν τοῖσδε τοῖς κακοῖσιν, ἢ τί μοι λέγεις;
Τέκμησσα
μὴ σοί γέ που δύστηνος ἀντήσας θάνοι.
μὴ σοί γέ που δύστηνος ἀντήσας θάνοι.
Αἴας
πρέπον γέ τἂν ἦν δαίμονος τοὐμοῦ τόδε.
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
πρέπον γέ τἂν ἦν δαίμονος τοὐμοῦ τόδε.
Τέκμησσα
ἀλλʼ οὖν ἐγὼ ʼφύλαξα τοῦτό γʼ ἀρκέσαι.
535
ἀλλʼ οὖν ἐγὼ ʼφύλαξα τοῦτό γʼ ἀρκέσαι.
535
Αἴας
ἐπῄνεσʼ ἔργον καὶ πρόνοιαν ἣν ἔθου.
ἐπῄνεσʼ ἔργον καὶ πρόνοιαν ἣν ἔθου.
Τέκμησσα
τί δῆτʼ ἂν ὡς ἐκ τῶνδʼ ἂν ὠφελοῖμί σε;
τί δῆτʼ ἂν ὡς ἐκ τῶνδʼ ἂν ὠφελοῖμί σε;
Αἴας
δός μοι προσειπεῖν αὐτὸν ἐμφανῆ τʼ ἰδεῖν.
δός μοι προσειπεῖν αὐτὸν ἐμφανῆ τʼ ἰδεῖν.
Τέκμησσα
καὶ μὴν πέλας γε προσπόλοις φυλάσσεται.
καὶ μὴν πέλας γε προσπόλοις φυλάσσεται.
Αἴας
τί δῆτα μέλλει μὴ οὐ παρουσίαν ἔχειν;
540
τί δῆτα μέλλει μὴ οὐ παρουσίαν ἔχειν;
540
Τέκμησσα
ὦ παῖ, πατὴρ καλεῖ σε. δεῦρο προσπόλων
ἄγʼ αὐτὸν ὅσπερ χερσὶν εὐθύνων κυρεῖς.
ὦ παῖ, πατὴρ καλεῖ σε. δεῦρο προσπόλων
ἄγʼ αὐτὸν ὅσπερ χερσὶν εὐθύνων κυρεῖς.
Αἴας
ἕρποντι φωνεῖς, ἢ λελειμμένῳ λόγου;
ἕρποντι φωνεῖς, ἢ λελειμμένῳ λόγου;
Τέκμησσα
καὶ δὴ κομίζει προσπόλων ὅδʼ ἐγγύθεν.
καὶ δὴ κομίζει προσπόλων ὅδʼ ἐγγύθεν.
Αἴας
αἶρʼ αὐτόν, αἶρε δεῦρο· ταρβήσει γὰρ οὔ,
545
νεοσφαγῆ που τόνδε προσλεύσσων φόνον,
εἴπερ δικαίως ἔστʼ ἐμὸς τὰ πατρόθεν.
ἀλλʼ αὐτίκʼ ὠμοῖς αὐτὸν ἐν νόμοις πατρὸς
δεῖ πωλοδαμνεῖν κἀξομοιοῦσθαι φύσιν.
ὦ παῖ, γένοιο πατρὸς εὐτυχέστερος,
550
τὰ δʼ ἄλλʼ ὁμοῖος· καὶ γένοιʼ ἂν οὐ κακός.
καίτοι σε καὶ νῦν τοῦτό γε ζηλοῦν ἔχω,
ὁθούνεκʼ οὐδὲν τῶνδʼ ἐπαισθάνῃ κακῶν.
ἐν τῷ φρονεῖν γὰρ μηδὲν ἥδιστος βίος,
τὸ μὴ φρονεῖν γὰρ κάρτʼ ἀνώδυνον κακόν,
ἕως τὸ χαίρειν καὶ τὸ λυπεῖσθαι μάθῃς.
555
ὅταν δʼ ἵκῃ πρὸς τοῦτο, δεῖ σʼ ὅπως πατρὸς
δείξεις ἐν ἐχθροῖς οἷος ἐξ οἵου ʼτραφῆς.
τέως δὲ κούφοις πνεύμασιν βόσκου, νέαν
ψυχὴν ἀτάλλων, μητρὶ τῇδε χαρμονήν.
οὔτοι σʼ Ἀχαιῶν, οἶδα, μή τις ὑβρίσῃ
560
στυγναῖσι λώβαις, οὐδὲ χωρὶς ὄντʼ ἐμοῦ.
τοῖον πυλωρὸν φύλακα Τεῦκρον ἀμφί σοι
49
50
51
52
53
54
55
56
λείψω τροφῆς ἄοκνον ἔμπα κεἰ τανῦν
τηλωπὸς οἰχνεῖ, δυσμενῶν θήραν ἔχων.
ἀλλʼ, ἄνδρες ἀσπιστῆρες, ἐνάλιος λεώς,
565
ὑμῖν τε κοινὴν τήνδʼ ἐπισκήπτω χάριν,
κείνῳ τʼ ἐμὴν ἀγγείλατʼ ἐντολήν, ὅπως
τὸν παῖδα τόνδε πρὸς δόμους ἐμοὺς ἄγων
Τελαμῶνι δείξει μητρί τʼ, Ἐριβοίᾳ λέγω,
ὥς σφιν γένηται γηροβοσκὸς εἰσαεί,
570
ἔστʼ ἂν μυχοὺς κίχωσι τοῦ κάτω θεοῦ,
καὶ τἀμὰ τεύχη μήτʼ ἀγωνάρχαι τινὲς
θήσουσʼ Ἀχαιοῖς μήτε λυμεὼν ἐμός.
ἀλλʼ αὐτό μοι σύ, παῖ, λαβὼν ἐπώνυμον,
Εὐρύσακες, ἴσχε διὰ πολυρράφου στρέφων
575
πόρπακος ἑπτάβοιον ἄρρηκτον σάκος·
τὰ δʼ ἄλλα τεύχη κοίνʼ ἐμοὶ τεθάψεται.
ἀλλʼ ὡς τάχος τὸν παῖδα τόνδʼ ἤδη δέχου,
καὶ δῶμα πάκτου, μηδʼ ἐπισκήνους γόους
δάκρυε. κάρτα τοι φιλοίκτιστον γυνή.
580
πύκαζε θᾶσσον. οὐ πρὸς ἰατροῦ σοφοῦ
θρηνεῖν ἐπῳδὰς πρὸς τομῶντι πήματι.
αἶρʼ αὐτόν, αἶρε δεῦρο· ταρβήσει γὰρ οὔ,
545
νεοσφαγῆ που τόνδε προσλεύσσων φόνον,
εἴπερ δικαίως ἔστʼ ἐμὸς τὰ πατρόθεν.
ἀλλʼ αὐτίκʼ ὠμοῖς αὐτὸν ἐν νόμοις πατρὸς
δεῖ πωλοδαμνεῖν κἀξομοιοῦσθαι φύσιν.
ὦ παῖ, γένοιο πατρὸς εὐτυχέστερος,
550
τὰ δʼ ἄλλʼ ὁμοῖος· καὶ γένοιʼ ἂν οὐ κακός.
καίτοι σε καὶ νῦν τοῦτό γε ζηλοῦν ἔχω,
ὁθούνεκʼ οὐδὲν τῶνδʼ ἐπαισθάνῃ κακῶν.
ἐν τῷ φρονεῖν γὰρ μηδὲν ἥδιστος βίος,
τὸ μὴ φρονεῖν γὰρ κάρτʼ ἀνώδυνον κακόν,
ἕως τὸ χαίρειν καὶ τὸ λυπεῖσθαι μάθῃς.
555
ὅταν δʼ ἵκῃ πρὸς τοῦτο, δεῖ σʼ ὅπως πατρὸς
δείξεις ἐν ἐχθροῖς οἷος ἐξ οἵου ʼτραφῆς.
τέως δὲ κούφοις πνεύμασιν βόσκου, νέαν
ψυχὴν ἀτάλλων, μητρὶ τῇδε χαρμονήν.
οὔτοι σʼ Ἀχαιῶν, οἶδα, μή τις ὑβρίσῃ
560
στυγναῖσι λώβαις, οὐδὲ χωρὶς ὄντʼ ἐμοῦ.
τοῖον πυλωρὸν φύλακα Τεῦκρον ἀμφί σοι
λείψω τροφῆς ἄοκνον ἔμπα κεἰ τανῦν
τηλωπὸς οἰχνεῖ, δυσμενῶν θήραν ἔχων.
ἀλλʼ, ἄνδρες ἀσπιστῆρες, ἐνάλιος λεώς,
565
ὑμῖν τε κοινὴν τήνδʼ ἐπισκήπτω χάριν,
κείνῳ τʼ ἐμὴν ἀγγείλατʼ ἐντολήν, ὅπως
τὸν παῖδα τόνδε πρὸς δόμους ἐμοὺς ἄγων
Τελαμῶνι δείξει μητρί τʼ, Ἐριβοίᾳ λέγω,
ὥς σφιν γένηται γηροβοσκὸς εἰσαεί,
570
ἔστʼ ἂν μυχοὺς κίχωσι τοῦ κάτω θεοῦ,
καὶ τἀμὰ τεύχη μήτʼ ἀγωνάρχαι τινὲς
θήσουσʼ Ἀχαιοῖς μήτε λυμεὼν ἐμός.
ἀλλʼ αὐτό μοι σύ, παῖ, λαβὼν ἐπώνυμον,
Εὐρύσακες, ἴσχε διὰ πολυρράφου στρέφων
575
πόρπακος ἑπτάβοιον ἄρρηκτον σάκος·
τὰ δʼ ἄλλα τεύχη κοίνʼ ἐμοὶ τεθάψεται.
ἀλλʼ ὡς τάχος τὸν παῖδα τόνδʼ ἤδη δέχου,
καὶ δῶμα πάκτου, μηδʼ ἐπισκήνους γόους
δάκρυε. κάρτα τοι φιλοίκτιστον γυνή.
580
πύκαζε θᾶσσον. οὐ πρὸς ἰατροῦ σοφοῦ
θρηνεῖν ἐπῳδὰς πρὸς τομῶντι πήματι.
Χορός
δέδοικʼ ἀκούων τήνδε τὴν προθυμίαν.
οὐ γάρ μʼ ἀρέσκει γλῶσσά σου τεθηγμένη.
δέδοικʼ ἀκούων τήνδε τὴν προθυμίαν.
οὐ γάρ μʼ ἀρέσκει γλῶσσά σου τεθηγμένη.
Τέκμησσα
ὦ δέσποτʼ Αἴας, τί ποτε δρασείεις φρενί;
585
ὦ δέσποτʼ Αἴας, τί ποτε δρασείεις φρενί;
585
Αἴας
μὴ κρῖνε, μὴ ʼξέταζε· σωφρονεῖν καλόν.
μὴ κρῖνε, μὴ ʼξέταζε· σωφρονεῖν καλόν.
Τέκμησσα
οἴμʼ ὡς ἀθυμῶ· καί σε πρὸς τοῦ σοῦ τέκνου
καὶ θεῶν ἱκνοῦμαι, μὴ προδοὺς ἡμᾶς γένῃ.
οἴμʼ ὡς ἀθυμῶ· καί σε πρὸς τοῦ σοῦ τέκνου
καὶ θεῶν ἱκνοῦμαι, μὴ προδοὺς ἡμᾶς γένῃ.
Αἴας
ἄγαν γε λυπεῖς. οὐ κάτοισθʼ ἐγὼ θεοῖς
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
ὡς οὐδὲν ἀρκεῖν εἴμʼ ὀφειλέτης ἔτι;
590
ἄγαν γε λυπεῖς. οὐ κάτοισθʼ ἐγὼ θεοῖς
ὡς οὐδὲν ἀρκεῖν εἴμʼ ὀφειλέτης ἔτι;
590
Τέκμησσα
εὔφημα φώνει.
εὔφημα φώνει.
Αἴας
τοῖς ἀκούουσιν λέγε.
τοῖς ἀκούουσιν λέγε.
Τέκμησσα
σὺ δʼ οὐχὶ πείσῃ;
σὺ δʼ οὐχὶ πείσῃ;
Αἴας
πόλλʼ ἄγαν ἤδη θροεῖς.
πόλλʼ ἄγαν ἤδη θροεῖς.
Τέκμησσα
ταρβῶ γάρ, ὦναξ.
ταρβῶ γάρ, ὦναξ.
Αἴας
οὐ ξυνέρξεθʼ ὡς τάχος;
οὐ ξυνέρξεθʼ ὡς τάχος;
Τέκμησσα
πρὸς θεῶν, μαλάσσου.
πρὸς θεῶν, μαλάσσου.
Αἴας
μῶρά μοι δοκεῖς φρονεῖν,
εἰ τοὐμὸν ἦθος ἄρτι παιδεύειν νοεῖς.
595
μῶρά μοι δοκεῖς φρονεῖν,
εἰ τοὐμὸν ἦθος ἄρτι παιδεύειν νοεῖς.
595
Greek (F. Storr, 1912) (OCR draft) Experimental (Greek (F. Storr, 1912)) — 430-595 focus
Αἴας
αἰαῖ· τίς ἄν ποτʼ ᾤεθʼ ὧδʼ ἐπώνυμον
430
τοὐμὸν ξυνοίσειν ὄνομα τοῖς ἐμοῖς κακοῖς;
νῦν γὰρ πάρεστι καὶ δὶς αἰάζειν ἐμοὶ
καὶ τρίς· τοιούτοις γὰρ κακοῖς ἐντυγχάνω·
ὅτου πατὴρ μὲν τῆσδʼ ἀπʼ Ἰδαίας χθονὸς
τὰ πρῶτα καλλιστεῖʼ ἀριστεύσας στρατοῦ
435
πρὸς οἶκον ἦλθε πᾶσαν εὔκλειαν φέρων·
ἐγὼ δʼ ὁ κείνου παῖς, τὸν αὐτὸν ἐς τόπον
Τροίας ἐπελθὼν οὐκ ἐλάσσονι σθένει
οὐδʼ ἔργα μείω χειρὸς ἀρκέσας ἐμῆς,
ἄτιμος Ἀργείοισιν ὧδʼ ἀπόλλυμαι.
440
καίτοι τοσοῦτόν γʼ ἐξεπίστασθαι δοκῶ·
εἰ ζῶν Ἀχιλλεὺς τῶν ὅπλων τῶν ὧν πέρι
κρίνειν ἔμελλε κράτος ἀριστείας τινί,
οὐκ ἄν τις αὔτʼ ἔμαρψεν ἄλλος ἀντʼ ἐμοῦ.
νῦν δʼ αὔτʼ Ἀτρεῖδαι φωτὶ παντουργῷ φρένας
445
ἔπραξαν, ἀνδρὸς τοῦδʼ ἀπώσαντες κράτη.
κεἰ μὴ τόδʼ ὄμμα καὶ φρένες διάστροφοι
γνώμης ἀπῇξαν τῆς ἐμῆς, οὐκ ἄν ποτε
δίκην κατʼ ἄλλου φωτὸς ὧδʼ ἐψήφισαν.
νῦν δʼ ἡ Διὸς γοργῶπις ἀδάματος θεὰ
450
ἤδη μʼ ἐπʼ αὐτοῖς χεῖρʼ ἐπεντύνοντʼ ἐμὴν
ἔσφηλεν, ἐμβαλοῦσα λυσσώδη νόσον,
ὥστʼ ἐν τοιοῖσδε χεῖρας αἱμάξαι βοτοῖς·
κεῖνοι δʼ ἐπεγγελῶσιν ἐκπεφευγότες,
ἐμοῦ μὲν οὐχ ἑκόντος· εἰ δέ τις θεῶν
455
βλάπτοι, φύγοι τἂν χὠ κακὸς τὸν κρείσσονα.
καὶ νῦν τί χρὴ δρᾶν; ὅστις ἐμφανῶς θεοῖς
ἐχθαίρομαι, μισεῖ δέ μʼ Ἑλλήνων στρατός,
ἔχθει δὲ Τροία πᾶσα καὶ πεδία τάδε.
πότερα πρὸς οἴκους, ναυλόχους λιπὼν ἕδρας
460
μόνους τʼ Ἀτρείδας, πέλαγος Αἰγαῖον περῶ;
καὶ ποῖον ὄμμα πατρὶ δηλώσω φανεὶς
Τελαμῶνι; πῶς με τλήσεταί ποτʼ εἰσιδεῖν
γυμνὸν φανέντα τῶν ἀριστείων ἄτερ,
ὧν αὐτὸς ἔσχε στέφανον εὐκλείας μέγαν;
465
οὐκ ἔστι τοὔργον τλητόν. ἀλλὰ δῆτʼ ἰὼν
πρὸς ἔρυμα Τρώων, ξυμπεσὼν μόνος μόνοις
καὶ δρῶν τι χρηστόν, εἶτα λοίσθιον θάνω;
ἀλλʼ ὧδέ γʼ Ἀτρείδας ἂν εὐφράναιμί που.
οὐκ ἔστι ταῦτα. πεῖρά τις ζητητέα
470
τοιάδʼ ἀφʼ ἧς γέροντι δηλώσω πατρὶ
μή τοι φύσιν γʼ ἄσπλαγχνος ἐκ κείνου γεγώς.
αἰσχρὸν γὰρ ἄνδρα τοῦ μακροῦ χρῄζειν βίου,
κακοῖσιν ὅστις μηδὲν ἐξαλλάσσεται.
τί γὰρ παρʼ ἦμαρ ἡμέρα τέρπειν ἔχει
475
προσθεῖσα κἀναθεῖσα τοῦ γε κατθανεῖν;
οὐκ ἂν πριαίμην οὐδενὸς λόγου βροτὸν
ὅστις κεναῖσιν ἐλπίσιν θερμαίνεται·
ἀλλʼ ἢ καλῶς ζῆν ἢ καλῶς τεθνηκέναι
τὸν εὐγενῆ χρή. πάντʼ ἀκήκοας λόγον.
480
481
αἰαῖ· τίς ἄν ποτʼ ᾤεθʼ ὧδʼ ἐπώνυμον
430
τοὐμὸν ξυνοίσειν ὄνομα τοῖς ἐμοῖς κακοῖς;
νῦν γὰρ πάρεστι καὶ δὶς αἰάζειν ἐμοὶ
καὶ τρίς· τοιούτοις γὰρ κακοῖς ἐντυγχάνω·
ὅτου πατὴρ μὲν τῆσδʼ ἀπʼ Ἰδαίας χθονὸς
τὰ πρῶτα καλλιστεῖʼ ἀριστεύσας στρατοῦ
435
πρὸς οἶκον ἦλθε πᾶσαν εὔκλειαν φέρων·
ἐγὼ δʼ ὁ κείνου παῖς, τὸν αὐτὸν ἐς τόπον
Τροίας ἐπελθὼν οὐκ ἐλάσσονι σθένει
οὐδʼ ἔργα μείω χειρὸς ἀρκέσας ἐμῆς,
ἄτιμος Ἀργείοισιν ὧδʼ ἀπόλλυμαι.
440
καίτοι τοσοῦτόν γʼ ἐξεπίστασθαι δοκῶ·
εἰ ζῶν Ἀχιλλεὺς τῶν ὅπλων τῶν ὧν πέρι
κρίνειν ἔμελλε κράτος ἀριστείας τινί,
οὐκ ἄν τις αὔτʼ ἔμαρψεν ἄλλος ἀντʼ ἐμοῦ.
νῦν δʼ αὔτʼ Ἀτρεῖδαι φωτὶ παντουργῷ φρένας
445
ἔπραξαν, ἀνδρὸς τοῦδʼ ἀπώσαντες κράτη.
κεἰ μὴ τόδʼ ὄμμα καὶ φρένες διάστροφοι
γνώμης ἀπῇξαν τῆς ἐμῆς, οὐκ ἄν ποτε
δίκην κατʼ ἄλλου φωτὸς ὧδʼ ἐψήφισαν.
νῦν δʼ ἡ Διὸς γοργῶπις ἀδάματος θεὰ
450
ἤδη μʼ ἐπʼ αὐτοῖς χεῖρʼ ἐπεντύνοντʼ ἐμὴν
ἔσφηλεν, ἐμβαλοῦσα λυσσώδη νόσον,
ὥστʼ ἐν τοιοῖσδε χεῖρας αἱμάξαι βοτοῖς·
κεῖνοι δʼ ἐπεγγελῶσιν ἐκπεφευγότες,
ἐμοῦ μὲν οὐχ ἑκόντος· εἰ δέ τις θεῶν
455
βλάπτοι, φύγοι τἂν χὠ κακὸς τὸν κρείσσονα.
καὶ νῦν τί χρὴ δρᾶν; ὅστις ἐμφανῶς θεοῖς
ἐχθαίρομαι, μισεῖ δέ μʼ Ἑλλήνων στρατός,
ἔχθει δὲ Τροία πᾶσα καὶ πεδία τάδε.
πότερα πρὸς οἴκους, ναυλόχους λιπὼν ἕδρας
460
μόνους τʼ Ἀτρείδας, πέλαγος Αἰγαῖον περῶ;
καὶ ποῖον ὄμμα πατρὶ δηλώσω φανεὶς
Τελαμῶνι; πῶς με τλήσεταί ποτʼ εἰσιδεῖν
γυμνὸν φανέντα τῶν ἀριστείων ἄτερ,
ὧν αὐτὸς ἔσχε στέφανον εὐκλείας μέγαν;
465
οὐκ ἔστι τοὔργον τλητόν. ἀλλὰ δῆτʼ ἰὼν
πρὸς ἔρυμα Τρώων, ξυμπεσὼν μόνος μόνοις
καὶ δρῶν τι χρηστόν, εἶτα λοίσθιον θάνω;
ἀλλʼ ὧδέ γʼ Ἀτρείδας ἂν εὐφράναιμί που.
οὐκ ἔστι ταῦτα. πεῖρά τις ζητητέα
470
τοιάδʼ ἀφʼ ἧς γέροντι δηλώσω πατρὶ
μή τοι φύσιν γʼ ἄσπλαγχνος ἐκ κείνου γεγώς.
αἰσχρὸν γὰρ ἄνδρα τοῦ μακροῦ χρῄζειν βίου,
κακοῖσιν ὅστις μηδὲν ἐξαλλάσσεται.
τί γὰρ παρʼ ἦμαρ ἡμέρα τέρπειν ἔχει
475
προσθεῖσα κἀναθεῖσα τοῦ γε κατθανεῖν;
οὐκ ἂν πριαίμην οὐδενὸς λόγου βροτὸν
ὅστις κεναῖσιν ἐλπίσιν θερμαίνεται·
ἀλλʼ ἢ καλῶς ζῆν ἢ καλῶς τεθνηκέναι
τὸν εὐγενῆ χρή. πάντʼ ἀκήκοας λόγον.
480
Χορός
οὐδεὶς ἐρεῖ ποθʼ ὡς ὑπόβλητον λόγον,
Αἴας, ἔλεξας, ἀλλὰ τῆς σαυτοῦ φρενός·
παῦσαί γε μέντοι καὶ δὸς ἀνδράσιν φίλοις
γνώμης κρατῆσαι, τάσδε φροντίδας μεθείς.
οὐδεὶς ἐρεῖ ποθʼ ὡς ὑπόβλητον λόγον,
Αἴας, ἔλεξας, ἀλλὰ τῆς σαυτοῦ φρενός·
παῦσαί γε μέντοι καὶ δὸς ἀνδράσιν φίλοις
γνώμης κρατῆσαι, τάσδε φροντίδας μεθείς.
Τέκμησσα
ὦ δέσποτʼ Αἴας, τῆς ἀναγκαίας τύχης
485
οὐκ ἔστιν οὐδὲν μεῖζον ἀνθρώποις κακόν.
ἐγὼ δʼ ἐλευθέρου μὲν ἐξέφυν πατρός,
εἴπερ τινὸς σθένοντος ἐν πλούτῳ Φρυγῶν·
νῦν δʼ εἰμὶ δούλη· θεοῖς γὰρ ὧδʼ ἔδοξέ που
καὶ σῇ μάλιστα χειρί. τοιγαροῦν, ἐπεὶ
490
τὸ σὸν λέχος ξυνῆλθον, εὖ φρονῶ τὰ σά,
καί σʼ ἀντιάζω πρός τʼ ἐφεστίου Διὸς
εὐνῆς τε τῆς σῆς, ᾗ συνηλλάχθης ἐμοί,
μή μʼ ἀξιώσῃς βάξιν ἀλγεινὴν λαβεῖν
τῶν σῶν ὑπʼ ἐχθρῶν, χειρίαν ἐφείς τινι.
495
ᾗ γὰρ θάνῃς σὺ καὶ τελευτήσας ἀφῇς,
ταύτῃ νόμιζε κἀμὲ τῇ τόθʼ ἡμέρᾳ
βίᾳ ξυναρπασθεῖσαν Ἀργείων ὕπο
ξὺν παιδὶ τῷ σῷ δουλίαν ἕξειν τροφήν.
καί τις πικρὸν πρόσφθεγμα δεσποτῶν ἐρεῖ
500
λόγοις ἰάπτων· ἴδετε τὴν ὁμευνέτιν
Αἴαντος, ὃς μέγιστον ἴσχυσεν στρατοῦ,
οἵας λατρείας ἀνθʼ ὅσου ζήλου τρέφει.
τοιαῦτʼ ἐρεῖ τις· κἀμὲ μὲν δαίμων ἐλᾷ,
σοὶ δʼ αἰσχρὰ τἄπη ταῦτα καὶ τῷ σῷ γένει.
505
ἀλλʼ αἴδεσαι μὲν πατέρα τὸν σὸν ἐν λυγρῷ
γήρᾳ προλείπων, αἴδεσαι δὲ μητέρα
πολλῶν ἐτῶν κληροῦχον, ἥ σε πολλάκις
θεοῖς ἀρᾶται ζῶντα πρὸς δόμους μολεῖν·
οἴκτιρε δʼ, ὦναξ, παῖδα τὸν σόν, εἰ νέας
510
τροφῆς στερηθεὶς σοῦ διοίσεται μόνος
ὑπʼ ὀρφανιστῶν μὴ φίλων, ὅσον κακὸν
κείνῳ τε κἀμοὶ τοῦθʼ, ὅταν θάνῃς, νεμεῖς.
ἐμοὶ γὰρ οὐκέτʼ ἔστιν εἰς ὅ τι βλέπω
πλὴν σοῦ. σὺ γάρ μοι πατρίδʼ ᾔστωσας δόρει,
515
καὶ μητέρʼ ἄλλη μοῖρα τὸν φύσαντά τε
καθεῖλεν Ἅιδου θανασίμους οἰκήτορας.
τίς δῆτʼ ἐμοὶ γένοιτʼ ἂν ἀντὶ σοῦ πατρίς;
τίς πλοῦτος; ἐν σοὶ πᾶσʼ ἔγωγε σῴζομαι.
ἀλλʼ ἴσχε κἀμοῦ μνῆστιν· ἀνδρί τοι χρεὼν
520
μνήμην προσεῖναι, τερπνὸν εἴ τί που πάθοι.
χάρις χάριν γάρ ἐστιν ἡ τίκτουσʼ ἀεί·
ὅτου δʼ ἀπορρεῖ μνῆστις εὖ πεπονθότος,
οὐκ ἂν γένοιτʼ ἔθʼ οὗτος εὐγενὴς ἀνήρ.
525
ὦ δέσποτʼ Αἴας, τῆς ἀναγκαίας τύχης
485
οὐκ ἔστιν οὐδὲν μεῖζον ἀνθρώποις κακόν.
ἐγὼ δʼ ἐλευθέρου μὲν ἐξέφυν πατρός,
εἴπερ τινὸς σθένοντος ἐν πλούτῳ Φρυγῶν·
νῦν δʼ εἰμὶ δούλη· θεοῖς γὰρ ὧδʼ ἔδοξέ που
καὶ σῇ μάλιστα χειρί. τοιγαροῦν, ἐπεὶ
490
τὸ σὸν λέχος ξυνῆλθον, εὖ φρονῶ τὰ σά,
καί σʼ ἀντιάζω πρός τʼ ἐφεστίου Διὸς
εὐνῆς τε τῆς σῆς, ᾗ συνηλλάχθης ἐμοί,
μή μʼ ἀξιώσῃς βάξιν ἀλγεινὴν λαβεῖν
τῶν σῶν ὑπʼ ἐχθρῶν, χειρίαν ἐφείς τινι.
495
ᾗ γὰρ θάνῃς σὺ καὶ τελευτήσας ἀφῇς,
ταύτῃ νόμιζε κἀμὲ τῇ τόθʼ ἡμέρᾳ
βίᾳ ξυναρπασθεῖσαν Ἀργείων ὕπο
ξὺν παιδὶ τῷ σῷ δουλίαν ἕξειν τροφήν.
καί τις πικρὸν πρόσφθεγμα δεσποτῶν ἐρεῖ
500
λόγοις ἰάπτων· ἴδετε τὴν ὁμευνέτιν
Αἴαντος, ὃς μέγιστον ἴσχυσεν στρατοῦ,
οἵας λατρείας ἀνθʼ ὅσου ζήλου τρέφει.
τοιαῦτʼ ἐρεῖ τις· κἀμὲ μὲν δαίμων ἐλᾷ,
σοὶ δʼ αἰσχρὰ τἄπη ταῦτα καὶ τῷ σῷ γένει.
505
ἀλλʼ αἴδεσαι μὲν πατέρα τὸν σὸν ἐν λυγρῷ
γήρᾳ προλείπων, αἴδεσαι δὲ μητέρα
πολλῶν ἐτῶν κληροῦχον, ἥ σε πολλάκις
θεοῖς ἀρᾶται ζῶντα πρὸς δόμους μολεῖν·
οἴκτιρε δʼ, ὦναξ, παῖδα τὸν σόν, εἰ νέας
510
τροφῆς στερηθεὶς σοῦ διοίσεται μόνος
ὑπʼ ὀρφανιστῶν μὴ φίλων, ὅσον κακὸν
κείνῳ τε κἀμοὶ τοῦθʼ, ὅταν θάνῃς, νεμεῖς.
ἐμοὶ γὰρ οὐκέτʼ ἔστιν εἰς ὅ τι βλέπω
πλὴν σοῦ. σὺ γάρ μοι πατρίδʼ ᾔστωσας δόρει,
515
καὶ μητέρʼ ἄλλη μοῖρα τὸν φύσαντά τε
καθεῖλεν Ἅιδου θανασίμους οἰκήτορας.
τίς δῆτʼ ἐμοὶ γένοιτʼ ἂν ἀντὶ σοῦ πατρίς;
τίς πλοῦτος; ἐν σοὶ πᾶσʼ ἔγωγε σῴζομαι.
ἀλλʼ ἴσχε κἀμοῦ μνῆστιν· ἀνδρί τοι χρεὼν
520
μνήμην προσεῖναι, τερπνὸν εἴ τί που πάθοι.
χάρις χάριν γάρ ἐστιν ἡ τίκτουσʼ ἀεί·
ὅτου δʼ ἀπορρεῖ μνῆστις εὖ πεπονθότος,
οὐκ ἂν γένοιτʼ ἔθʼ οὗτος εὐγενὴς ἀνήρ.
Χορός
Αἴας, ἔχειν σʼ ἂν οἶκτον ὡς κἀγὼ φρενὶ
525
θέλοιμʼ ἄν· αἰνοίης γὰρ ἂν τὰ τῆσδʼ ἔπη.
Αἴας, ἔχειν σʼ ἂν οἶκτον ὡς κἀγὼ φρενὶ
525
θέλοιμʼ ἄν· αἰνοίης γὰρ ἂν τὰ τῆσδʼ ἔπη.
Αἴας
καὶ κάρτʼ ἐπαίνου τεύξεται πρὸς γοῦν ἐμοῦ,
ἐὰν μόνον τὸ ταχθὲν εὖ τολμᾷ τελεῖν.
καὶ κάρτʼ ἐπαίνου τεύξεται πρὸς γοῦν ἐμοῦ,
ἐὰν μόνον τὸ ταχθὲν εὖ τολμᾷ τελεῖν.
Τέκμησσα
ἀλλʼ ὦ φίλʼ Αἴας, πάντʼ ἔγωγε πείσομαι.
ἀλλʼ ὦ φίλʼ Αἴας, πάντʼ ἔγωγε πείσομαι.
Αἴας
κόμιζέ νύν μοι παῖδα τὸν ἐμόν, ὡς ἴδω.
530
κόμιζέ νύν μοι παῖδα τὸν ἐμόν, ὡς ἴδω.
530
Τέκμησσα
καὶ μὴν φόβοισί γʼ αὐτὸν ἐξελυσάμην.
καὶ μὴν φόβοισί γʼ αὐτὸν ἐξελυσάμην.
Αἴας
ἐν τοῖσδε τοῖς κακοῖσιν; ἢ τί μοι λέγεις;
ἐν τοῖσδε τοῖς κακοῖσιν; ἢ τί μοι λέγεις;
Τέκμησσα
μὴ σοί γέ που δύστηνος ἀντήσας θάνοι.
μὴ σοί γέ που δύστηνος ἀντήσας θάνοι.
Αἴας
πρέπον γέ τἂν ἦν δαίμονος τοὐμοῦ τόδε.
πρέπον γέ τἂν ἦν δαίμονος τοὐμοῦ τόδε.
Τέκμησσα
ἀλλʼ οὖν ἐγὼ ʼφύλαξα τοῦτό γʼ ἀρκέσαι.
535
ἀλλʼ οὖν ἐγὼ ʼφύλαξα τοῦτό γʼ ἀρκέσαι.
535
Αἴας
ἐπῄνεσʼ ἔργον καὶ πρόνοιαν ἣν ἔθου.
ἐπῄνεσʼ ἔργον καὶ πρόνοιαν ἣν ἔθου.
Τέκμησσα
τί δῆτʼ ἂν ὡς ἐκ τῶνδʼ ἂν ὠφελοῖμί σε;
τί δῆτʼ ἂν ὡς ἐκ τῶνδʼ ἂν ὠφελοῖμί σε;
Αἴας
δός μοι προσειπεῖν αὐτὸν ἐμφανῆ τʼ ἰδεῖν.
δός μοι προσειπεῖν αὐτὸν ἐμφανῆ τʼ ἰδεῖν.
Τέκμησσα
καὶ μὴν πέλας γε προσπόλοις φυλάσσεται.
καὶ μὴν πέλας γε προσπόλοις φυλάσσεται.
Αἴας
τί δῆτα μέλλει μὴ οὐ παρουσίαν ἔχειν;
540
τί δῆτα μέλλει μὴ οὐ παρουσίαν ἔχειν;
540
Τέκμησσα
ὦ παῖ, πατὴρ καλεῖ σε. δεῦρο προσπόλων
ἄγʼ αὐτὸν ὅσπερ χερσὶν εὐθύνων κυρεῖς.
ὦ παῖ, πατὴρ καλεῖ σε. δεῦρο προσπόλων
ἄγʼ αὐτὸν ὅσπερ χερσὶν εὐθύνων κυρεῖς.
Αἴας
ἕρποντι φωνεῖς ἢ λελειμμένῳ λόγων;
ἕρποντι φωνεῖς ἢ λελειμμένῳ λόγων;
Τέκμησσα
καὶ δὴ κομίζει προσπόλων ὅδʼ ἐγγύθεν.
545
καὶ δὴ κομίζει προσπόλων ὅδʼ ἐγγύθεν.
Αἴας
αἶρʼ αὐτόν, αἶρε δεῦρο· ταρβήσει γὰρ οὒ
545
νεοσφαγῆ που τόνδε προσλεύσσων φόνον,
εἴπερ δικαίως ἔστʼ ἐμὸς τὰ πατρόθεν.
ἀλλʼ αὐτίκʼ ὠμοῖς αὐτὸν ἐν νόμοις πατρὸς
δεῖ πωλοδαμνεῖν κἀξομοιοῦσθαι φύσιν.
ὦ παῖ, γένοιο πατρὸς εὐτυχέστερος,
550
τὰ δʼ ἄλλʼ ὅμοιος· καὶ γένοιʼ ἂν οὐ κακός.
καίτοι σε καὶ νῦν τοῦτό γε ζηλοῦν ἔχω,
ὁθούνεκʼ οὐδὲν τῶνδʼ ἐπαισθάνει κακῶν·
ἐν τῷ φρονεῖν γὰρ μηδὲν ἥδιστος βίος,
τὸ μὴ φρονεῖν γὰρ κάρτʼ ἀνώδυνον κακόν
ἕως τὸ χαίρειν καὶ τὸ λυπεῖσθαι μάθῃς.
555
ὅταν δʼ ἵκῃ πρὸς τοῦτο, δεῖ σʼ ὅπως πατρὸς
δείξεις ἐν ἐχθροῖς, οἷος ἐξ οἵου ʼτράφης.
τέως δὲ κούφοις πνεύμασιν βόσκου, νέαν
ψυχὴν ἀτάλλων, μητρὶ τῇδε χαρμονήν.
οὔτοι σʼ Ἀχαιῶν, οἶδα, μή τις ὑβρίσῃ
560
στυγναῖσι λώβαις, οὐδὲ χωρὶς ὄντʼ ἐμοῦ.
τοῖον πυλωρὸν φύλακα Τεῦκρον ἀμφί σοι
λείψω τροφῆ τʼ ἄοκνον ἔμπα, κεἰ τανῦν
τηλωπὸς οἰχνεῖ, δυσμενῶν θήραν ἔχων.
ἀλλʼ, ἄνδρες ἀσπιστῆρες, ἐνάλιος λεώς,
565
ὑμῖν τε κοινὴν τήνδʼ ἐπισκήπτω χάριν,
κείνῳ τʼ ἐμὴν ἀγγείλατʼ ἐντολήν, ὅπως
τὸν παῖδα τόνδε πρὸς δόμους ἐμοὺς ἄγων
Τελαμῶνι δείξει μητρί τʼ, Ἐριβοίᾳ λέγω,
ὥς σφιν γένηται γηροβοσκὸς εἰσαεί,
570
μέχρις οὗ μυχοὺς κίχωσι τοῦ κάτω θεοῦ,
καὶ τἀμὰ τεύχη μήτʼ ἀγωνάρχαι τινὲς
θήσουσʼ Ἀχαιοῖς μήθʼ ὁ λυμεὼν ἐμός.
ἀλλʼ αὐτό μοι σύ, παῖ, λαβὼν ἐπώνυμον,
Εὐρύσακες, ἴσχε διὰ πολυρράφου στρέφων
575
πόρπακος, ἑπτάβοιον ἄρρηκτον σάκος·
τὰ δʼ ἄλλα τεύχη κοίνʼ ἐμοὶ τεθάψεται.
ἀλλʼ ὡς τάχος τὸν παῖδα τόνδʼ ἤδη δέχου
καὶ δῶμα πάκτου, μηδʼ ἐπισκήνους γόους
δάκρυε· κάρτα τοι φιλοίκτιστον γυνή.
580
πύκαζε θᾶσσον· οὐ πρὸς ἰατροῦ σοφοῦ
θρηνεῖν ἐπῳδὰς πρὸς τομῶντι πήματι.
583
αἶρʼ αὐτόν, αἶρε δεῦρο· ταρβήσει γὰρ οὒ
545
νεοσφαγῆ που τόνδε προσλεύσσων φόνον,
εἴπερ δικαίως ἔστʼ ἐμὸς τὰ πατρόθεν.
ἀλλʼ αὐτίκʼ ὠμοῖς αὐτὸν ἐν νόμοις πατρὸς
δεῖ πωλοδαμνεῖν κἀξομοιοῦσθαι φύσιν.
ὦ παῖ, γένοιο πατρὸς εὐτυχέστερος,
550
τὰ δʼ ἄλλʼ ὅμοιος· καὶ γένοιʼ ἂν οὐ κακός.
καίτοι σε καὶ νῦν τοῦτό γε ζηλοῦν ἔχω,
ὁθούνεκʼ οὐδὲν τῶνδʼ ἐπαισθάνει κακῶν·
ἐν τῷ φρονεῖν γὰρ μηδὲν ἥδιστος βίος,
τὸ μὴ φρονεῖν γὰρ κάρτʼ ἀνώδυνον κακόν
ἕως τὸ χαίρειν καὶ τὸ λυπεῖσθαι μάθῃς.
555
ὅταν δʼ ἵκῃ πρὸς τοῦτο, δεῖ σʼ ὅπως πατρὸς
δείξεις ἐν ἐχθροῖς, οἷος ἐξ οἵου ʼτράφης.
τέως δὲ κούφοις πνεύμασιν βόσκου, νέαν
ψυχὴν ἀτάλλων, μητρὶ τῇδε χαρμονήν.
οὔτοι σʼ Ἀχαιῶν, οἶδα, μή τις ὑβρίσῃ
560
στυγναῖσι λώβαις, οὐδὲ χωρὶς ὄντʼ ἐμοῦ.
τοῖον πυλωρὸν φύλακα Τεῦκρον ἀμφί σοι
λείψω τροφῆ τʼ ἄοκνον ἔμπα, κεἰ τανῦν
τηλωπὸς οἰχνεῖ, δυσμενῶν θήραν ἔχων.
ἀλλʼ, ἄνδρες ἀσπιστῆρες, ἐνάλιος λεώς,
565
ὑμῖν τε κοινὴν τήνδʼ ἐπισκήπτω χάριν,
κείνῳ τʼ ἐμὴν ἀγγείλατʼ ἐντολήν, ὅπως
τὸν παῖδα τόνδε πρὸς δόμους ἐμοὺς ἄγων
Τελαμῶνι δείξει μητρί τʼ, Ἐριβοίᾳ λέγω,
ὥς σφιν γένηται γηροβοσκὸς εἰσαεί,
570
μέχρις οὗ μυχοὺς κίχωσι τοῦ κάτω θεοῦ,
καὶ τἀμὰ τεύχη μήτʼ ἀγωνάρχαι τινὲς
θήσουσʼ Ἀχαιοῖς μήθʼ ὁ λυμεὼν ἐμός.
ἀλλʼ αὐτό μοι σύ, παῖ, λαβὼν ἐπώνυμον,
Εὐρύσακες, ἴσχε διὰ πολυρράφου στρέφων
575
πόρπακος, ἑπτάβοιον ἄρρηκτον σάκος·
τὰ δʼ ἄλλα τεύχη κοίνʼ ἐμοὶ τεθάψεται.
ἀλλʼ ὡς τάχος τὸν παῖδα τόνδʼ ἤδη δέχου
καὶ δῶμα πάκτου, μηδʼ ἐπισκήνους γόους
δάκρυε· κάρτα τοι φιλοίκτιστον γυνή.
580
πύκαζε θᾶσσον· οὐ πρὸς ἰατροῦ σοφοῦ
θρηνεῖν ἐπῳδὰς πρὸς τομῶντι πήματι.
Χορός
δέδοικʼ ἀκούων τήνδε τὴν προθυμίαν·
οὐ γάρ μʼ ἀρέσκει γλῶσσά σου τεθηγμένη.
δέδοικʼ ἀκούων τήνδε τὴν προθυμίαν·
οὐ γάρ μʼ ἀρέσκει γλῶσσά σου τεθηγμένη.
Τέκμησσα
ὦ δέσποτʼ Αἴας, τί ποτε δρασείεις φρενί;
585
ὦ δέσποτʼ Αἴας, τί ποτε δρασείεις φρενί;
585
Αἴας
μὴ κρῖνε, μὴ ʼξέταζε· σωφρονεῖν καλόν.
μὴ κρῖνε, μὴ ʼξέταζε· σωφρονεῖν καλόν.
Τέκμησσα
οἴμʼ ὡς ἀθυμῶ· καί σε πρὸς τοῦ σοῦ τέκνου
καὶ θεῶν ἱκνοῦμαι, μὴ προδοὺς ἡμᾶς γένῃ.
οἴμʼ ὡς ἀθυμῶ· καί σε πρὸς τοῦ σοῦ τέκνου
καὶ θεῶν ἱκνοῦμαι, μὴ προδοὺς ἡμᾶς γένῃ.
Αἴας
ἄγαν γε λυπεῖς· οὐ κάτοισθʼ ἐγὼ θεοῖς
ὡς οὐδὲν ἀρκεῖν εἴμʼ ὀφειλέτης ἔτι;
590
ἄγαν γε λυπεῖς· οὐ κάτοισθʼ ἐγὼ θεοῖς
ὡς οὐδὲν ἀρκεῖν εἴμʼ ὀφειλέτης ἔτι;
590
Τέκμησσα
εὔφημα φώνει.
εὔφημα φώνει.
Αἴας
τοῖς ἀκούουσιν λέγε.
τοῖς ἀκούουσιν λέγε.
Τέκμησσα
σὺ δʼ οὐχὶ πείσει;
σὺ δʼ οὐχὶ πείσει;
Αἴας
πόλλʼ ἄγαν ἤδη θροεῖς.
πόλλʼ ἄγαν ἤδη θροεῖς.
Τέκμησσα
ταρβῶ γάρ, ὦναξ.
ταρβῶ γάρ, ὦναξ.
Αἴας
οὐ ξυνέρξεθʼ ὡς τάχος;
οὐ ξυνέρξεθʼ ὡς τάχος;
Τέκμησσα
πρὸς θεῶν, μαλάσσου.
πρὸς θεῶν, μαλάσσου.
Αἴας
μῶρά μοι δοκεῖς φρονεῖν,
εἰ τοὐμὸν ἦθος ἄρτι παιδεύειν νοεῖς.
595
μῶρά μοι δοκεῖς φρονεῖν,
εἰ τοὐμὸν ἦθος ἄρτι παιδεύειν νοεῖς.
595
Translations (2)
German (J. J. C. Donner, 1875; OCR review) (OCR draft) Experimental (German (J. J. C. Donner, 1875; OCR review)) — 481 focus
Wohl Keiner sagt, Herr, daß ein Wort, fremdher entlehnt,
460
Du mir geredet; nein, es kam aus deiner Brust.
Doch laß es gut sein, laß von deiner Freunde Rath
Dein Herz bezwingen, und verbanne diesen Gram.
Wohl Keiner sagt, Herr, daß ein Wort, fremdher entlehnt,
460
Du mir geredet; nein, es kam aus deiner Brust.
Doch laß es gut sein, laß von deiner Freunde Rath
Dein Herz bezwingen, und verbanne diesen Gram.
Tekmessa.
Herrscher Ajas, härter drückt kein andres Leid
Die Menschen, als des Knechtes unfreiwillig Loos.
465
Frei war der Vater, welchem ich entsprossen bin,
Wie Keiner, reich und mächtig einst im Phrygerland;
Nun bin ich Sklavin: so gefiel's den Göttern wohl,
Und deiner Hand vor Allem. Drum, seitdem ich, Herr,
Dein Lager theile, bin ich dein mit Liebe stets.
470
Und nun beschwör' ich bei dem Zeus des Herdes dich,
1
Bei deinem Lager, welches dich mit mir vereint :
Von deinen Widersachern laß kein höhnend Wort
Jemals mich hören, gib mich nicht in ihre Hand!
Denn solltest du mir sterben und im Tode mich
475
Verlassen, ja dann glaube, daß an diesem Tag
Auch ich, gewaltsam weggeraubt von Argos' Heer,
Das Joch der Knechtschaft dulden muß mit deinem Sohn.
Da spricht der Herren mancher wohl ein bittres Wort,
Und rust, mich höhnend: Sehet hier das Eheweib
480
Des Ajas, der so mächtig Argos' Heer gebot,
Seht, welche Knechtschaft sie getauscht um welches Glück!
So redet Mancher. Mich verfolgt ein böser Gott,
Dir bringen diese Worte Schmach und deinem Stamm.
Nein, scheue deinen Vater, und verlaß ihn nicht
485
Im trüben Alter, scheue fromm die Mutter auch,
Die schon so viele Jahre sah und oft um dich
Die Götter anfleht, daß du lebend wiederkehrst;
Mitleidig denke deines Sohns, der ohne dich,
Allein, beraubt der jungen Pflege, schmachten wird
490
In eines Vormunds harter Zucht, welch bittre Noth
Du mir und diesem, wenn du stirbst, zum Erbe gibst!
Mir blieb ja Nichts, worauf ich hoffend schauen kann,
Als du. Die Stadt der Väter hast du mir zerstört,
Und Mutter, Vater raffte mir ein andres Loos
495
Hinab in Hades' Todeshaus, zu wohnen dort.
Wo fänd' ich anders, als in dir, mein Vaterland?
Wo fänd' ich Reichthum? Nur in dir ruht all mein Glück.
So denke denn auch meiner! Ziemt's dem Manne doch,
Erinnerung zu pflegen, wenn ihm Liebes ward,
500
Und Liebe zeuget allezeit auch Liebe ja.
Doch wer Erinn'rung alter Huld zerrinnen läßt,
Der ist in keinem Falle mehr ein edler Mann.
Herrscher Ajas, härter drückt kein andres Leid
Die Menschen, als des Knechtes unfreiwillig Loos.
465
Frei war der Vater, welchem ich entsprossen bin,
Wie Keiner, reich und mächtig einst im Phrygerland;
Nun bin ich Sklavin: so gefiel's den Göttern wohl,
Und deiner Hand vor Allem. Drum, seitdem ich, Herr,
Dein Lager theile, bin ich dein mit Liebe stets.
470
Und nun beschwör' ich bei dem Zeus des Herdes dich,
1
Bei deinem Lager, welches dich mit mir vereint :
Von deinen Widersachern laß kein höhnend Wort
Jemals mich hören, gib mich nicht in ihre Hand!
Denn solltest du mir sterben und im Tode mich
475
Verlassen, ja dann glaube, daß an diesem Tag
Auch ich, gewaltsam weggeraubt von Argos' Heer,
Das Joch der Knechtschaft dulden muß mit deinem Sohn.
Da spricht der Herren mancher wohl ein bittres Wort,
Und rust, mich höhnend: Sehet hier das Eheweib
480
Des Ajas, der so mächtig Argos' Heer gebot,
Seht, welche Knechtschaft sie getauscht um welches Glück!
So redet Mancher. Mich verfolgt ein böser Gott,
Dir bringen diese Worte Schmach und deinem Stamm.
Nein, scheue deinen Vater, und verlaß ihn nicht
485
Im trüben Alter, scheue fromm die Mutter auch,
Die schon so viele Jahre sah und oft um dich
Die Götter anfleht, daß du lebend wiederkehrst;
Mitleidig denke deines Sohns, der ohne dich,
Allein, beraubt der jungen Pflege, schmachten wird
490
In eines Vormunds harter Zucht, welch bittre Noth
Du mir und diesem, wenn du stirbst, zum Erbe gibst!
Mir blieb ja Nichts, worauf ich hoffend schauen kann,
Als du. Die Stadt der Väter hast du mir zerstört,
Und Mutter, Vater raffte mir ein andres Loos
495
Hinab in Hades' Todeshaus, zu wohnen dort.
Wo fänd' ich anders, als in dir, mein Vaterland?
Wo fänd' ich Reichthum? Nur in dir ruht all mein Glück.
So denke denn auch meiner! Ziemt's dem Manne doch,
Erinnerung zu pflegen, wenn ihm Liebes ward,
500
Und Liebe zeuget allezeit auch Liebe ja.
Doch wer Erinn'rung alter Huld zerrinnen läßt,
Der ist in keinem Falle mehr ein edler Mann.
Der Chor.
English (Sir Richard Jebb, 1904) (OCR draft) Experimental (English (Sir Richard Jebb, 1904)) — 430-595 focus
Ajax
Aiai! Who would ever have thought that my name would so descriptively suit my troubles? For well now may Ajax cry
Aiai—yes, twice and three times. Such are the harsh troubles with which I have met. Look, I am one whose father’s
430
prowess won him the fairest prize of all the army, whose father brought every glory home from this same land of Ida; but I, his son, who came after him to this same ground of
Troy
with no less might and proved the service of my hand in no meaner deeds,
435
I am ruined as you see by dishonor from the Greeks. And yet of this much I feel sure: if Achilles lived, and had been called to award the first place in valor to any claimant of his arms, no one would have grasped them before me.
440
But now the Atreidae have made away with them to a man without scruples and thrust away the triumphs of Ajax. And if these eyes and this warped mind had not swerved from the purpose that was mine, they would have never in this way procured votes in judgment against another man.
445
As it was, the daughter of Zeus, the grim-eyed, unconquerable goddess, tripped me up at the instant when I was readying my hand against them, and shot me with a plague of frenzy so that I might bloody my hands in these grazers. And those men exult to have escaped me—
450
not that I wanted their escape. But if a god sends harm, it is true that even the base man can elude the worthier.
And now what shall I do, when I am plainly hated by the gods, abhorred by the Greek forces and detested by all
Troy
and all these plains?
455
Shall I leave my station at the ships and the Atreidae to their own devices in order to go home across the
Aegean
? And how shall I face my father Telamon, when I arrive? How will he bear to look on me, when I stand before him stripped, without that supreme prize of valor
460
for which he himself won a great crown of fame? No, I could not bear to do it! But then shall I go against the bulwark of the Trojans, attacking alone in single combats and doing some valuable service, and finally die? But, in so doing I might, I think, gladden the Atreidae.
465
That must not happen. Some enterprise must be sought whereby I may prove to my aged father that in nature, at least, his son is not gutless. It is a stain upon a man to crave the full term of life, when he finds no variation from his ignominious troubles.
470
What joy is there in day following day, now advancing us towards, now drawing us back from the verge of death? I would not buy at any price the man who feels the glow of empty hopes.
475
The options for a noble man are only two: either live with honor, or make a quick and honorable death. You have heard all.
480
481
Aiai! Who would ever have thought that my name would so descriptively suit my troubles? For well now may Ajax cry
Aiai—yes, twice and three times. Such are the harsh troubles with which I have met. Look, I am one whose father’s
430
prowess won him the fairest prize of all the army, whose father brought every glory home from this same land of Ida; but I, his son, who came after him to this same ground of
Troy
with no less might and proved the service of my hand in no meaner deeds,
435
I am ruined as you see by dishonor from the Greeks. And yet of this much I feel sure: if Achilles lived, and had been called to award the first place in valor to any claimant of his arms, no one would have grasped them before me.
440
But now the Atreidae have made away with them to a man without scruples and thrust away the triumphs of Ajax. And if these eyes and this warped mind had not swerved from the purpose that was mine, they would have never in this way procured votes in judgment against another man.
445
As it was, the daughter of Zeus, the grim-eyed, unconquerable goddess, tripped me up at the instant when I was readying my hand against them, and shot me with a plague of frenzy so that I might bloody my hands in these grazers. And those men exult to have escaped me—
450
not that I wanted their escape. But if a god sends harm, it is true that even the base man can elude the worthier.
And now what shall I do, when I am plainly hated by the gods, abhorred by the Greek forces and detested by all Troy and all these plains?
455
And now what shall I do, when I am plainly hated by the gods, abhorred by the Greek forces and detested by all Troy and all these plains?
Shall I leave my station at the ships and the Atreidae to their own devices in order to go home across the
Aegean
? And how shall I face my father Telamon, when I arrive? How will he bear to look on me, when I stand before him stripped, without that supreme prize of valor
460
for which he himself won a great crown of fame? No, I could not bear to do it! But then shall I go against the bulwark of the Trojans, attacking alone in single combats and doing some valuable service, and finally die? But, in so doing I might, I think, gladden the Atreidae.
465
That must not happen. Some enterprise must be sought whereby I may prove to my aged father that in nature, at least, his son is not gutless. It is a stain upon a man to crave the full term of life, when he finds no variation from his ignominious troubles.
470
What joy is there in day following day, now advancing us towards, now drawing us back from the verge of death? I would not buy at any price the man who feels the glow of empty hopes.
475
The options for a noble man are only two: either live with honor, or make a quick and honorable death. You have heard all.
480
Chorus
No man shall say that you have spoken a bastard word, Ajax, or one not bred of your own heart. Yet at least pause; dismiss these thoughts, and grant friends the power to rule your purpose.
No man shall say that you have spoken a bastard word, Ajax, or one not bred of your own heart. Yet at least pause; dismiss these thoughts, and grant friends the power to rule your purpose.
Tecmessa
Ajax, my lord, the fortune that humans are compelled to endure is their gravest evil. I was the daughter of a free-born father mighty in wealth, if any Phrygian was. Now I am a slave, for somehow the gods so ordained,
485
and even more so did your strong hand. Therefore, since I have come into your bed, I wish you well, and I do beg you, by the Zeus of our hearth, by your marriage-bed in which you coupled with me, do not condemn me to the cruel talk
490
of your enemies, do not leave me to the hand of a stranger! On whatever day you die and widow me by your death, on that same day, be sure, I shall also be seized forcibly by the Greeks and, with your son, shall obtain a slave’s portion.
495
Then one of my masters will name me bitterly, shooting me with taunts:
See the concubine of Ajax, who was the mightiest man in the army. See what menial tasks she tends to, in place of such an enviable existence! Such things will men say, and so will destiny afflict me
500
while the shame of these words will stain you and your family. Show respect to your father, whom you abandon in miserable old age, and respect your mother with her share of many years, who often prays to the gods that you may come home alive.
505
Pity, too, my king, your son. Pity him the great sorrow which at your death you will bequeath both to him and to me, if robbed of nurturing care he must spend his days apart from you, an orphan tended by guardians who are neither family nor friends.
I have nothing left to which I can look,
510
save you, and you are the reason. Your spear ravaged my country to nothingness, and another fate has brought down my mother and father, giving them a home in Hades in their death. What homeland, then, could I have without you? What wealth? My welfare is entirely in your hands.
515
So remember me, too. A true man should cherish remembrance, if anywhere he takes some pleasure. It is kindness that always begets kindness. But whoever lets the memory of benefits seep from him, he can no longer be a noble man.
520
525
Ajax, my lord, the fortune that humans are compelled to endure is their gravest evil. I was the daughter of a free-born father mighty in wealth, if any Phrygian was. Now I am a slave, for somehow the gods so ordained,
485
and even more so did your strong hand. Therefore, since I have come into your bed, I wish you well, and I do beg you, by the Zeus of our hearth, by your marriage-bed in which you coupled with me, do not condemn me to the cruel talk
490
of your enemies, do not leave me to the hand of a stranger! On whatever day you die and widow me by your death, on that same day, be sure, I shall also be seized forcibly by the Greeks and, with your son, shall obtain a slave’s portion.
495
Then one of my masters will name me bitterly, shooting me with taunts:
See the concubine of Ajax, who was the mightiest man in the army. See what menial tasks she tends to, in place of such an enviable existence! Such things will men say, and so will destiny afflict me
500
while the shame of these words will stain you and your family. Show respect to your father, whom you abandon in miserable old age, and respect your mother with her share of many years, who often prays to the gods that you may come home alive.
505
Pity, too, my king, your son. Pity him the great sorrow which at your death you will bequeath both to him and to me, if robbed of nurturing care he must spend his days apart from you, an orphan tended by guardians who are neither family nor friends.
I have nothing left to which I can look,
510
I have nothing left to which I can look,
save you, and you are the reason. Your spear ravaged my country to nothingness, and another fate has brought down my mother and father, giving them a home in Hades in their death. What homeland, then, could I have without you? What wealth? My welfare is entirely in your hands.
515
So remember me, too. A true man should cherish remembrance, if anywhere he takes some pleasure. It is kindness that always begets kindness. But whoever lets the memory of benefits seep from him, he can no longer be a noble man.
520
Chorus
Ajax, I wish that pity touched your heart as it does mine. Then you would approve her words.
525
Ajax, I wish that pity touched your heart as it does mine. Then you would approve her words.
525
Ajax
She will have approval as far as I am concerned, if only she takes heart and graciously does my bidding.
She will have approval as far as I am concerned, if only she takes heart and graciously does my bidding.
Tecmessa
Dear Ajax, I will obey you in everything.
Dear Ajax, I will obey you in everything.
Ajax
Then bring me my son, so that I may see him.
530
Then bring me my son, so that I may see him.
530
Tecmessa
But in my fear I released him from my keeping.
But in my fear I released him from my keeping.
Ajax
Because of these troubles of mine? Or what do you mean?
Because of these troubles of mine? Or what do you mean?
Tecmessa
Yes, for fear that somehow the poor child would get in your way, and die.
Yes, for fear that somehow the poor child would get in your way, and die.
Ajax
Yes, that would have been truly worthy of my destiny.
Yes, that would have been truly worthy of my destiny.
Tecmessa
Well, at least I took care to avert that disaster.
535
Well, at least I took care to avert that disaster.
535
Ajax
I approve of your action and of your foresight.
I approve of your action and of your foresight.
Tecmessa
How, then, can I serve you, as things stand now?
How, then, can I serve you, as things stand now?
Ajax
Let me speak to him and see him face to face.
Let me speak to him and see him face to face.
Tecmessa
Oh, yes—he is close by, watched by our servants.
Oh, yes—he is close by, watched by our servants.
Ajax
Then why is his presence delayed?
540
Then why is his presence delayed?
540
Tecmessa
My child, your father calls you. Bring him here, servant, whichever of you is guiding his steps.
My child, your father calls you. Bring him here, servant, whichever of you is guiding his steps.
Ajax
Is the man coming? Or has he missed your call?
Is the man coming? Or has he missed your call?
Tecmessa
Here now one of the servants approaches with him.
545
Enter the Servant and Eurysaces.
Here now one of the servants approaches with him.
Ajax
Lift him; lift him up here. Doubtless he will not shrink to look on this newly-shed blood, if he is indeed my true-born son and heir to his father’s manners. But he must at once be broken into his father’s harsh ways and moulded to the likeness of my nature.
545
Ah, son, may you prove luckier than your father, but in all else like him. Then you would not prove base. Yet even now I may well envy you on this account, that you have no perception of these evils about us. Yes, life is sweetest when one lacks sense,
for lack of sensation is a painless evil
550
that is, until one learns to know joy or pain. But when you come to that knowledge, then you must be sure to prove among your father’s enemies of what mettle and of what lineage you are. Meanwhile feed on light breezes, and nurse your tender life for your mother’s joy.
555
There is no Greek—I know it for certain—who will do violence to you with hard outrages, even when you are without me. So trusty is the guard, Teucer himself, whom I will leave at your gates. He will not falter in his care for you, although now he walks a far path, busied with the hunt of enemies.
560
O my warriors, my seafaring comrades! On you as on him, I lay this shared task of love: give my command to Teucer! Let him take this child to my home and set him before the face of Telamon, and of my mother, Eriboea,
565
so that he may become the comfort of their age into eternity
until they come to the deep hollows of the god below. And order him that no commissioners of games, nor he who is my destroyer, should make my arms a prize for the Greeks. No, you take this for my sake, Son, my broad shield from which you have your name.
570
Hold it and wield it by the sturdy thong, this sevenfold, spear-proof shield! But the rest of my arms shall be my gravemates.
575
To Tecmessa.
Come, take the child right away, shut tight the doors and make no laments before the house.
God, what a weepy thing is woman. Quick, close the house! It is not for a skilful doctor to moan incantations over a wound that craves the knife.
580
583
Lift him; lift him up here. Doubtless he will not shrink to look on this newly-shed blood, if he is indeed my true-born son and heir to his father’s manners. But he must at once be broken into his father’s harsh ways and moulded to the likeness of my nature.
545
Ah, son, may you prove luckier than your father, but in all else like him. Then you would not prove base. Yet even now I may well envy you on this account, that you have no perception of these evils about us. Yes, life is sweetest when one lacks sense,
for lack of sensation is a painless evil
550
that is, until one learns to know joy or pain. But when you come to that knowledge, then you must be sure to prove among your father’s enemies of what mettle and of what lineage you are. Meanwhile feed on light breezes, and nurse your tender life for your mother’s joy.
555
There is no Greek—I know it for certain—who will do violence to you with hard outrages, even when you are without me. So trusty is the guard, Teucer himself, whom I will leave at your gates. He will not falter in his care for you, although now he walks a far path, busied with the hunt of enemies.
560
O my warriors, my seafaring comrades! On you as on him, I lay this shared task of love: give my command to Teucer! Let him take this child to my home and set him before the face of Telamon, and of my mother, Eriboea,
565
so that he may become the comfort of their age into eternity
until they come to the deep hollows of the god below. And order him that no commissioners of games, nor he who is my destroyer, should make my arms a prize for the Greeks. No, you take this for my sake, Son, my broad shield from which you have your name.
570
Hold it and wield it by the sturdy thong, this sevenfold, spear-proof shield! But the rest of my arms shall be my gravemates.
575
Come, take the child right away, shut tight the doors and make no laments before the house.
God, what a weepy thing is woman. Quick, close the house! It is not for a skilful doctor to moan incantations over a wound that craves the knife.
580
Chorus
I am afraid when I hear this eager haste. Your tongue’s sharp edge does not please me.
I am afraid when I hear this eager haste. Your tongue’s sharp edge does not please me.
Tecmessa
Ajax, my lord, what can you have in mind?
585
Ajax, my lord, what can you have in mind?
585
Ajax
Do not keep asking me, do not keep questioning. Self-restraint is a virtue.
Do not keep asking me, do not keep questioning. Self-restraint is a virtue.
Tecmessa
Ah, how I despair! Now, by your child, by the gods, I implore you, do not betray us!
Ah, how I despair! Now, by your child, by the gods, I implore you, do not betray us!
Ajax
You annoy me too much. Do you not know
that I no longer owe any service to the gods?
590
You annoy me too much. Do you not know
that I no longer owe any service to the gods?
590
Tecmessa
Hush, no impiety!
Hush, no impiety!
Ajax
Speak to those who hear.
Speak to those who hear.
Tecmessa
You will not listen?
You will not listen?
Ajax
Already your words have been too many.
Already your words have been too many.
Tecmessa
Yes, because I am afraid, my king!
Yes, because I am afraid, my king!
Ajax
To the Attendants.
Close the doors this instant!
Close the doors this instant!
Tecmessa
In the name of the gods, be softened!
In the name of the gods, be softened!
Ajax
You have foolish hope, I think,
if you plan so late to begin schooling my temper.
595
Ajax is shut into the tent. Exit Tecmessa with Eurysaces.
You have foolish hope, I think,
if you plan so late to begin schooling my temper.
595
Commentary
Commentary (R. C. Jebb) (OCR draft) (Commentary (R. C. Jebb))
mvp-comment-290-1 τῆς ἀναγκαίας τύχης 1
Commentary (Lewis Campbell, 1879) (OCR draft) (Commentary (Lewis Campbell, 1879)) focus
485. mvp-comment-332-1 This speech of Tecmessa's has a certain general resemblance to that of Andromache in Il. 6. 407 foll. τῆς ἀναγκαίας τύχης] 'Helpless misfortune.' ἀναγκαία τύχη is the crushing calamity that leaves its victim no chance of extricating himself. The phrase is touchingly expressive of Tecmessa's orphaned and captive state.